Sąd Apelacyjny w Gdańsku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 207/15
Data wyroku: 2015-07-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Świderska-Wandor, Krzysztof Noskowicz, Dorota Paszkiewicz
Słowa kluczowe: Rozbój, Przestępstwo Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 280 § 2 k.k.

Sygn. akt II AKa 207/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lipca 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący:  SSA Krzysztof Noskowicz
Sędziowie:   SSA Dorota Paszkiewicz (spr.)
SSA Grażyna Świderska - Wandor
Protokolant:  sekr. sądowy Karolina Petruczenko
przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gdańsku del. do Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Lilianny Stojek
po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r.
sprawy
A. K.
oskarżonego zart. 280 § 1 k.k.

V. C.

oskarżonego zart. 280 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. aktXIV K 13/14

I
zmienia zaskarżony wyrok w stosunku doV. C.w ten sposób, że:

1
wymierzoną karę pozbawienia wolności obniża do 2 (dwóch) lat;

2
uchyla orzeczenie o zaliczeniu na poczet kary pozbawienia wolności okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie;

3
na podstawieart. 69 § 1 i 2, 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza temu oskarżonemu na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata;

II
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części;

III
zwalnia oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych należnych za postępowanie odwoławcze, a wydatkami tego postępowania obciąża Skarb Państwa przy czym w odniesieniu doV. C.zwolnienie od opłaty dotyczy jednej opłaty należnej za obie instancje;

IV
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.W. K.– Kancelaria Adwokacka wG.– kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej przed Sądem Apelacyjnym.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 29.01.2015 r. w sprawie XIV K 13/14orzekł co do oskarżonych zart. 280 § 1 k.k.A. K.iV. C., co następuje:
„I. OskarżonegoA. K.uznaje za winnego tego, że w dniu 24 maja 2012 r. wC., używając przemocy w postaci oddania trzech strzałów z pistoletu gazowego, stanowiącego broń palną, w kierunku obywatela NiemiecT. M., zabrał mu w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 12.000 (dwunastu tysięcy) euro, należące do obywatela NiemiecR. K., czym działał na szkodęT. M.iR. K., czyn ten kwalifikuje zart. 280 § 2 k.k.i za to, na podstawieart. 280 § 2 k.k.skazuje go na karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności;
II. OskarżonegoV. C.uznaje za winnego tego, że w dniu 24 maja 2012 r., wC., działając w zamiarze dokonania przezA. K.rozboju na osobieT. M., polegającego na użyciu wobec niego przemocy, bądź groźby bezprawnej i dokonaniu zaboru w celu przywłaszczenia 12.000 (dwunastu tysięcy) euro, swoim zachowaniem ułatwił jego popełnienie, pomagając w wyborze miejsca przestępstwa, udzielając informacji odnośnie wyglądu pokrzywdzonego i tego, czy ktoś mu towarzyszy, próbując namówić do udziału w przestępstwie inną osobę, sprawdzając miejsce popełnienia przestępstwa przed jego popełnieniem oraz odwożącA. K.z miejsca popełnienia przestępstwa, czyn ten kwalifikuje zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.i za to, przy zastosowaniuart. 19 § 1 k.k., na podstawieart. 280 § 1 k.k.skazuje go na karę 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
III. Na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzeka solidarnie w stosunku do obu oskarżonych obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, poprzez zapłatę na rzezR. K.kwoty 12.000 (dwunastu tysięcy) euro;
IV. Na podstawieart. 63 § 1 k.k.zalicza obu oskarżonym na poczet orzeczonych kar pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności:
-A. K.– od dnia 26 czerwca 2012 r. do dnia 24 listopada 2014 r.
-V. C.od dnia 26 czerwca 2012 r. do dnia 11 stycznia 2013 r.”, a nadto orzekł o zwrocie wymienionych dowodów rzeczowych (pkt V. wyroku), o kosztach obrony z urzędu (punkt VI. wyroku) oraz o kosztach sądowych, zwalniając A.K.w całości od ich ponoszenia, a zasądzając odV. C.część kosztów związanych z jego udziałem w sprawie w kwocie 1400 złotych, w tym 400 zł opłaty, i zwalniając go od ponoszenia kosztów w pozostałym zakresie (punkty VII. i VIII. wyroku).
Apelacje od tego wyroku wywiedli obrońcy obu oskarżonych.
Apelacja obrońcy oskarżonegoA. K.zaskarżała powyższy wyrok w całości i wskazując jako podstawy odwoławczeart. 438 pkt 2 oraz 3 k.p.k.zaskarżonemu wyrokowi zarzucała:

I
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, co miało wpływ na jego treść, polegającego na błędzie dowolności, tzn. dokonaniu ustaleń faktycznych w sposób dowolny poprzez błędne przyjęcie, że zachowanie oskarżonegoA. K.w całości oraz ponad wszelką wątpliwość wyczerpało znamiona podmiotowe oraz przedmiotowe czynu zart. 280 § 2 k.k., podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikają dokonane ustalenia faktyczne, co w konsekwencji miało wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia ; tzn. błąd Sądu w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż używając przemocy w postaci oddania trzech strzałów z pistoletu gazowego, stanowiącego bron palną, podczas gdy pistolet gazowy nie stanowi broni palnej w rozumieniuart. 280 § 2 k.k.

II
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, co miało wpływ na jego treść, polegającego na błędzie dowolności, tzn. dokonaniu ustaleń faktycznych w sposób dowolny poprzez błędne przyjęcie, że oskarżonyA. K.działał jedynie z drugim współoskarżonymV. C., podczas gdy w sprawie pojawia się postaćF.(vide 12 s. uzasadnienia wyroku), którego rola nie została w sposób należyty wyjaśniona, w szczególności czy w ogóle wiedział o planowanym rozboju, a nie poprzestanie jedynie na ustaleniu przez Sąd I instancji, że wykonany był telefon doF., ale go nie zastano, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że oskarżony działał tylko z jedna osobą, a co za tym idzie uniemożliwienie mu skorzystania z dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary w sytuacji, gdy oskarżony złożył wyczerpujące wyjaśnienia i opowiedział szczegółowo o zdarzeniu;

III
obrazę przepisów postępowania tj.art. 5 § 2 k.p.k.mającą wpływ na treść orzeczenia poprzez niepowzięcie wątpliwości, choć po dokonaniu oceny dowodów Sąd nie miał podstaw do odrzucenia wersji zdarzenia korzystnej dla oskarżonego, a to poprzez przyjęcie, iż posługiwał się on bronią palną, podczas gdy oskarżony posługiwał się bronią gazową, co powinno budzić wątpliwości, których wyjaśnienia Sąd powinien się podjąć lub zgodnie zart. 5 § 2 k.p.k.rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego, a nie przyjąć wprost jako okoliczności wyłącznie go obciążające.

W konsekwencji tak sformułowanych zarzutów apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmianę kwalifikacji prawnej czynu określonej wart. 280 § 1 k.k.oraz zastosowanieart. 60 § 3 k.k., ewentualnie o uchylenie przedmiotowego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Apelacja obrońcy oskarżonegoV. C.zaskarżała wyrok w odniesieniu do tego oskarżonego w całości i zarzucała:
- błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, wyrażający się przyjęciem, że oskarżonyC.dopuścił się zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa, dokonana z uwzględnieniem dyrektyw wynikających zart. 7 i 5 § 2 k.p.k., analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku o niemożności dokonania ustaleń iż oskarżony co najmniej przewidywał możliwość popełnienia przezA. K.przestępstwa zart. 280 k.k.,
a nadto, powołując się na daleko idącą ostrożność procesową:
- rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonegoV. C.kary dwóch lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczenia obowiązku naprawienia szkody przez oskarżonegoV. C..
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o zmianę wyroku w zakresie zaskarżenia, poprzez uniewinnienie oskarżonego od przypisanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie wyroku w zakresie zaskarżenia i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie, z daleko idącej ostrożności procesowej o zmianę wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o karze poprzez wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i uchylenie orzeczenia w zakresie obowiązku naprawienia szkody przez oskarżonegoV. C..

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja obrońcy oskarżonegoA. K.nie zasługiwała na uwzględnienie, a apelacja obrońcy V.C.została uznana za zasadną jedynie w części.

I

Odnosząc się do zarzutów apelacji obrońcy oskarżonegoA. K.Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu I instancji co do tego, iż pistolet gazowy, którym posługiwał się oskarżony, stanowi broń palną w rozumieniuart. 280 § 2 k.k.Stanowisko to jest wyrazem utrwalonej linii orzecznictwa, u podstaw której leży także uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29.01.2004 r., IKZP 39/03 z przedstawioną tam argumentacją, do której Sąd Apelacyjny się odwołuje. Pojęcie broni palnej zawarte jest w obowiązującej ustawie o broni i amunicji z 1999 r. (Dz.U.2012.576 j.t.), a według art. 7 ust.1 i 4 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy do broni palnej zalicza się też broń gazową. Bez względu na odmienne cele tejże ustawy ikodeksu karnegoracjonalny ustawodawca w systemie prawa posługując się takimi samymi pojęciami przydaje im tożsame znaczenia. Skorokodeks karnynie zawiera własnej definicji broni palnej odwołać się zatem wypada właśnie do systemu prawa i tam poszukiwać treści objętej pojęciem broni palnej. Oczywiście znamienny zwrot „w rozumieniu ustawy” nie uszedł uwagi przy dokonywaniu wykładni przez Sąd Najwyższy w przywołanym orzeczeniu, gdzie w sposób wyczerpujący, wszechstronny i logiczny odniesiono się do wszelkich argumentów wysuwanych przez zwolenników odmiennego poglądu. Dodać wypada, że apelujący nie podniósł nowych okoliczności, które pozostawałyby poza rozważaniami Sądu Najwyższego, który odnosił się także, i to w doskonały sposób, do kwestii niebezpieczeństwa przedmiotu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że konstrukcja pistoletu, także gazowego, umożliwia spowodowanie śmierci człowieka (np. strzał w głowę z przyłożenia), podobnie jak i użycie noża może taki skutek wywołać (np. podcięcie gardła), choć możliwe jest użycie tych narzędzi bez tak daleko idących skutków. Przytoczone w apelacji orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 2002 r. odnieść należy do „innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu”, o jakim mowa wart. 280 § 2 k.k.Dodać i to wypada, że wedługart. 280 § 2 k.k.„podobnie niebezpieczny” może też być środek obezwładniający, więc przeznaczenie do „chwilowego obezwładnienia przeciwnika”, jak argumentuje apelujący, nie będzie właściwe dla wyłączenia pistoletu gazowego z kategorii broni palnej ze względu na brak owego niebezpieczeństwa.
Nie jest też zasadny zarzut obrazy przepisów postępowania tj.art. 5 § 2 k.p.k.Autor apelacji nie zauważył, że taki zarzut ma rację bytu nie wtedy, gdy skarżący uznaje, że zachodzą nie dające się usunąć wątpliwości, ale wtedy, gdy Sąd stwierdził istnienie takich wątpliwości i pomimo tego postąpił niezgodnie z przepisemart. 5 § 2 k.p.k.W kwestii wskazywanej przez apelującego Sąd I instancji takich wątpliwości nie powziął, a i Sąd odwoławczy wątpliwości takich nie prezentuje, zatem zarzut obrazyart. 5 § 2 k.p.k.jest bezzasadny.
Zupełnie nieracjonalny, dla Sądu odwoławczego, jest zarzut z punktu II. apelacji i towarzyszący mu wniosek o przesłuchanie świadka „F.”. Jak bowiem ustalono w sprawie pseudonim taki nosiłM. G., który już był kilkukrotnie przesłuchiwany (k. 262 – 263, 962,- 963, 1314 i 1484), a który nie ma żadnej wiedzy o będącym przedmiotem osądu przestępstwie, natomiast co do rodzaju i stopnia znajomości z oskarżonymi złożył już zeznania. Dodać wypada, że przyznający się do winy oskarżony nie wskazywał na jakikolwiek udział tegoż „F.” w czynnościach przygotowawczych, pomocniczych czy wykonawczych przestępstwa, zatem i ten zarzut apelacji obrońcy oskarżonegoA. K.okazał się bezzasadny.
Sąd Apelacyjny, podzielając dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną, także w zakresie wymiaru kary wobec A.K.nie znalazł względów, które skutkowałyby uznaniem jej rażącej surowości i podzielając także w tej mierze wywody Sądu Okręgowego wydał orzeczenie skutkujące utrzymaniem w mocy zaskarżonego wyroku co doA. K..
II.
Odnosząc się do apelacji obrońcy oskarżonegoV. C.stwierdzić należy jej bezzasadność w zakresie winy oskarżonego. Bezsprzecznie, co wynika z wyjaśnień obu oskarżonych, oskarżonyV. C.wykonywał czynności ustalone przez Sąd I instancji udzielając swego samochodu i osoby w roli kierowcy. Nie ulega też wątpliwości, że telefonował doM. G.(vide bilingi), jak to wynika z wyjaśnień A.K.. Wyjaśnienia te stanowią istotny dowód co do roli i wiedzy współoskarżonego na temat popełnionego przestępstwa. Podzielając ocenę dowodów dokonaną przez Sąd I instancji i odwołując się do argumentacji zaprezentowanej w tej mierze w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (vide strona 24- 28 uzasadnienia), należy stwierdzić, że trafnie za wiarygodne uznano wyjaśnienia A.K.złożone w postępowaniu przygotowawczym. Oskarżony ten wskazywał okoliczności jego samego obciążające, okoliczności, które znalazły potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonego, w bilingach, ale też – w odniesieniu do innych czynów – w wyjaśnieniach innych osób. Nie jest więc tak, aby A.K.w tychże wyjaśnieniach uznanych za wiarygodne, pomniejszał własny udział albo bezpodstawnie obciążał inne osoby. Nie miał też powodów, aby celowo kierować odpowiedzialność karną przeciwko V.C.. Poza tym wszystkim odwołać się należy do zasad doświadczenia życiowego i racjonalnego myślenia, do których to nie przystaje wersja V.C., natomiast w pełni odpowiadają im okoliczności wynikające z wyjaśnień A.K.uznanych za wiarygodne. Zarówno związki pomiędzy oskarżonymi, jak i zakres zaangażowania V.C.w pomoc udzielaną A.K., świadczą o jego wiedzy i działaniu w zamiarze dokonania przestępstwa rozboju przezA. K.. W tym zakresie apelacja nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny uznał natomiast w części za zasadny zarzut rażącej niewspółmierności kary wymierzonej V.C.. Oskarżony odpowiada w granicach swojego zamiaru, a postać zjawiskową pomocnictwa Sąd Apelacyjny również uznaje za mniej społecznie szkodliwą niż sprawstwo. Nadto należy mieć na względzie te właściwości i warunki osobiste oskarżonego, które eksponuje w apelacji jego obrońca, przede wszystkim dotychczasową niekaralność oskarżonego, a którym Sąd Okręgowy nie przydał należytej wagi. Powyższe nakazywało obniżyć wymierzoną temu oskarżonemu karę pozbawienia wolności do dwóch lat i wykonanie tejże kary warunkowo zawiesić tytułem próby na okres 3 lat. Zdaniem Sądu odwoławczego dotychczasowa linia życia oskarżonego pozwala na wysnucie pozytywnej prognozy kryminologicznej, a faktycznie poniesiona dolegliwość rzeczywistego pozbawienia wolności do sprawy w postaci tymczasowego aresztowania dostatecznie obrazuje oskarżonemu konsekwencje nieprzestrzegania porządku prawnego, co w powiązaniu z dolegliwością w postaci obowiązku naprawienia szkody orzeczonego w punkcie III. zaskarżonego wyroku w stosunku do tego współdziałającego winno właściwie realizować cele kary zapobiegawcze i wychowawcze, ale także cele ogólnoprewencyjne. Zważywszy, iż od dnia 1 lipca 2015 r. zmieniły się przepisykodeksu karnegorozważenia wymagało czy przepisy tej ustawy obowiązujące przed wskazaną zmianą nie były względniejsze dla oskarżonego. Mając na uwadze, że za słuszne i sprawiedliwe, w uwzględnieniu dyrektywart. 53 k.k., uznano wymierzenie oskarżonemu kary dwóch lat pozbawienia wolności, to warunkowe zawieszenie wykonania tak wymierzonej kary możliwe było tylko w oparciu o przepisykodeksu karnegoobowiązujące przed przywołaną zmianą. Uznanie poprzednio obowiązującej ustawy za względniejszą skutkowało przywołaniemart. 4 § 1 k.k.przy ustalaniu zasad odpowiedzialności karnej V.C..
W konsekwencji powyższego stanowiska Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w stosunku doV. C.w ten sposób, że:
- wymierzoną karę pozbawienia wolności obniżył do 2 lat,
- uchylił orzeczenie o zaliczeniu na jej poczet okresu rzeczywistego pozbawienia wolności (zawartego w punkcie IV. zaskarżonego wyroku),
- na podstawieart. 69 § 1 i 2, 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił temu oskarżonemu na okres próby wynoszący 3 lata, a w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
III.
Mając na uwadze sytuację materialną oskarżonych, jak też kierując się względami słuszności, gdyż apelacja dotycząca V.C.okazała się częściowo skuteczne, Sąd Apelacyjny w myślart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił obu oskarżonych od ponoszenia należnych za postępowanie odwoławcze kosztów sądowych, przy czym w odniesieniu do oskarżonegoV. C.zwolnienie od opłaty dotyczy jednej opłaty należnej za obie instancje (art. 10 ust. 1 i art. 17 ust 1 ustawy z 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych), a wydatkami tego postępowania obciążył Skarb Państwa.
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej w postępowaniu odwoławczym A.K.ustalono w stawce minimalnej w oparciu o przepisyrozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.