Sąd Okręgowy w Rzeszowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 600/14
Data wyroku: 2015-01-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Maciejowski, Grażyna Artymiak, Mariusz Sztorc
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk

Sygn. akt II Ka 600/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 stycznia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Grażyna Artymiak (spr.)
Sędziowie: SSO Mariusz Sztorc
SSO Grzegorz Maciejowski
Protokolant: st.sekr.sądowy Ewa Gronko
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie – Renaty Stopińskiej-Witkowskiej i oskarżycielki posiłkowejK. L.
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 r.
sprawyR. L.
oskarżonego o przestępstwo zart. 209 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Strzyżowie
z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygnatura akt XIV K 163/14
uchylazaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt II Ka 600/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 28 stycznia 2015 r.
R. L.został oskarżony o to, że w okresie od 12 kwietnia 2013 roku do 9 czerwca 2014 roku wL., gm.N., pow.S., woj.(...)uporczywie uchylał się od ciążącego na nim z mocy ustawy i wyroku Sądu Okręgowego Wydział I Cywilny z dnia 27 maja 2010 roku(sygn. akt I C 1164/09) obowiązku łożenia na utrzymanie małoletnich dzieciW.iD. L.w kwocie 400 złotych miesięcznie płatne do rąk matkiK. L.do dnia 1-go każdego miesiąca, przez co naraził na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i zmusił do korzystania ze świadczeń funduszu alimentacyjnego, tj. o przestępstwo zart. 209§1 kk.
Sąd Rejonowy w Rzeszowie XIV Zamiejscowy Wydział Karny z/s w Strzyżowie wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2014 r. (sygn. akt XIV K 163/14) uznał oskarżonegoR. L.za winnego popełnienia czynu zabronionego zart. 209 § 1 kkpolegającego na tym, że oskarżonyw okresie od 12 kwietnia 2013 roku do 9 czerwca 2014 roku wL., gm.N., pow.S., woj.(...)uporczywie uchylał się od ciążącego na nim z mocy ustawy i wyroku Sądu Okręgowego Wydział I Cywilny z dnia 27 maja 2010 roku (sygn. akt I C 1164/09) obowiązku łożenia na utrzymanie małoletnich dzieciW.iD. L.w kwocie 400 złotych miesięcznie płatne do rąk matkiK. L.do dnia 1-go każdego miesiąca, przez co naraził na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i zmusił do korzystania ze świadczeń funduszu alimentacyjnego, przy czym Sąd przyjął, że kwota alimentów wynosi 400,00 zł na każde dziecko. Za tak przypisany czyn na podstawieart. 209 § 1 kk, Sąd skazał oskarżonego na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwarunkowo zawiesił na okres próby 3 lat, zaś na podstawieart. 73 § 1 kk, oddał go w okresie próby pod dozór kuratora sądowego.
Ponadto, Sąd Rejonowy na podstawieart. 72 § 1 pkt 3 kkzobowiązał oskarżonego do bieżącego łożenia na utrzymanie swoich małoletnich dzieciW.iD. L..
Nadto na podstawieart. 627 kpkSąd Rejonowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w całości w kwocie 260,00 złotych.
Apelację od powyższego wyroku wniósł oskarżony. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił:

1
obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 209 §1 kk, przez jego niewłaściwe zastosowanie, co przejawiało się w uznaniu, że oskarżony swoim zachowaniem w okresie od 12 kwietnia 2013 r. do 9 czerwca 2014 r. wypełnił znamiona przestępstwa niealimentacji, podczas gdy dokonane przez Sąd I instancji ustalenia nie pozwalały na dokonanie oceny zachowania oskarżonego jako nacechowanego złą wolą i intencyjnością oskarżonego niealimentacji swoich małoletnich dzieci,

2
obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a toart. 4 kpk,art. 5 §2 kpkiart. 7 kpk, przez niewszechstronne przeprowadzenie postępowania dowodowego, a w szczególności nienależyte i niedostateczne zbadanie możliwości majątkowych i zarobkowych oskarżonego w okresie objętym aktem oskarżenia o jego realnych możliwości realizacji ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego,

3
rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary 10 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres próby 3 lat, która to kara jawi się jako rażąco surowa biorąc pod uwagę niski stopień zawinienia oskarżonego.

Podnosząc powyższe oskarżony wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, względnie o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary przez skazanie oskarżonego na karę łagodniejszego rodzaju jak kara pozbawienia wolności, ewentualnie wnoszę o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania,

2
odstąpienie od zasądzania od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja Skarżącego mogła odnieść skutek w postaci uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego jej rozpoznania.
Zważywszy na uchybienia w procesie prowadzącym do wydania wyroku przez Sąd Rejonowy przedwczesnym byłoby merytoryczne odnoszenie się do podniesionych przez Skarżącego zarzutów. Rzecz mianowicie w tym, że Sąd Rejonowy wydał zaskarżony wyrok na posiedzeniu uwzględniając wniosek Prokuratora o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie uzgodnionej z oskarżonym kary. Jednakże zestawiając treść zarzutu aktu oskarżenia z opisem czynu przypisanego oskarżonemu w zaskarżonym wyroku zauważyć należy, iż Sąd dokonał istotnej zmiany opisu tego czynu.
Skoro materiał dowodowy zebrany w sprawie, w której wydano zaskarżone orzeczenie, dawał podstawy do tego, aby Sąd rozpoznający sprawę podjął wątpliwości, co do okoliczności jego popełnienia, czemu dał wyraz uznając za nieprawidłowy opis czynu zarzuconego oskarżonemuR. L.i dokonując innego opisu czynu przypisanego oskarżonemu, winien skierować sprawę do rozpoznania na rozprawie.
Zgodnie zart. 335 § 1 kpk, wniosek Prokuratora o skazanie oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy może zostać uwzględniony tylko wtedy, jeżeli okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości. Zgodnie natomiast zart. 343 § 7 kpk, jeżeli Sąd uzna, że w sprawie nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku Prokuratora, to sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych. Wobec zaistnienia w sprawie wątpliwości, które powinny zostać wyjaśnione przez Sąd pierwszej instancji, wniosek prokuratora w trybieart. 335 kpk, w jego pierwotnej postaci, nie mógł zostać uwzględniony. Wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości dotyczących wysokości miesięcznych rat alimentacyjnych prowadzić powinno do podjęcia prób odpowiedniej modyfikacji wniosku za zgodą obydwu stron, ewentualnie do nieuwzględnienia wniosku i rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych. Uwzględniając wniosek Prokuratora, a jednocześnie dokonując wskazanej powyżej zmiany opisu przedmiotowego czynu, Sąd Rejonowy dopuścił się więc naruszeniaart. 335 § 1 kpkiart. 343 § 7 kpk, albowiem nie można było stwierdzić, że w chwili rozpoznawania tegoż wniosku, mógłby on zostać uwzględniony, z uwagi na to, iż okoliczności sprawy nie budziły wątpliwości. Naruszenie tych przepisów miało charakter rażący. Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek prokuratora w trybieart. 335 kpkiart. 343 kpkzobowiązany jest do zbadania sprawy zarówno pod względem formalnym, jak również materialnym. Zobowiązanie do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości przez sąd rozpoznający wniosek prokuratora złożony w trybieart. 335 kpkzaakcentowane zostało w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2011 r., IV KK 126/11, Lex nr 817549 oraz z dnia z dnia 25 września 2012 r., IV KK 163/12, Lex nr 1226727.
W tym stanie sprawy, apelacja oskarżonego spowodowała, że w wyniku kontroli odwoławczej konieczne było, na podstawieart. 437 § 2 kpk,art. 449 kpkiart. 456 kpk, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego jej rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy koniecznym będzie uniknięcie uchybień będących podstawą uwzględnienia apelacji i rozpoznanie sprawy zgodnie z obowiązującym prawem materialnym i procesowym. Niezbędnym w niniejszej sprawie jest zbadanie i wyjaśnienie wszelkich wątpliwości, co do wysokości świadczeń alimentacyjnych oskarżonego, ale także oceny, podnoszonych w apelacji, możliwości wywiązania się z nich. Ponadto po zbadaniu tych okoliczności Sąd pierwszej instancji zobligowany będzie do dokonania odpowiedniej modyfikacji wniosku złożonego w trybieart. 335 kpk, przy uzyskaniu zgody stron na taką zmianę, ewentualnie do skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych, nie tracąc z pola widzenia obowiązku dążenia do oparcia swojego orzeczenia na prawdziwych ustaleniach fatycznych, obowiązku wykazania realizacji przez oskarżonego znamion czynu zabronionego mu zarzucanego, jak również obowiązku udowodnienia zawinienia. Dlatego też, kierując się zasadami dążenia do ustalenia prawdy (art. 2 § 2 kpk) i obiektywizmu (art. 4 kpk), Sąd następnie dokona oceny zebranych dowodów, z zachowaniem dyspozycjiart. 7 kpk. Dopiero wtedy na podstawie całokształtu zebranego i ocenionego materiału dowodowego, wyda orzeczenie w kwestii odpowiedzialności oskarżonego, prawidłowo - z uwzględnieniem wskazańart. 424 kpk, o ile zajdzie taka potrzeba, swoje stanowisko uzasadni.