Sąd Okręgowy w Białymstoku
VIII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ka 136/15
Data wyroku: 2015-04-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ilona Simonowicz
Słowa kluczowe: Recydywa, Stan Wyższej Konieczności
Podstawa prawna: art. 437 §1 kpk
Teza: " w razie kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu, dla oceny podobieńtwa przestępstw z różnych wyroków porównuje się wszystkie przepisy, które były powołane w podstawie skazania, a nie tylko te, które stanowiły podstawę wymiaru kary"

Sygn. akt VIII Ka 136/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 kwietnia 2015r.
Sąd Okręgowy w Białymstoku  VIII Wydział Karny Odwoławczy
w składzie:
PrzewodniczącySSO Ilona Simonowicz
ProtokolantAgnieszka Malewska
z udziałem prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku Elżbiety Korwell
po rozpoznaniu w dniu 22.IV.2015r.
sprawyT. J.
oskarżonego o czyn zart. 244 kkw zw. zart. 64 §1 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 8 grudnia 2014r. sygn. akt III K 951/14

I
Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.

II
Zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE
T. J.został oskarżony o to, że:
w dniu 19.08.2014r. ok. godziny 10.50 w msc.D.kierował ciągnikiem rolniczymmarki U.onr rej. (...)w ruchu lądowym, przy czym w podanych wyżej okolicznościach kierował tym pojazdem nie stosując się do orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Białymstoku sygn. akt III K 491/08 zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, przy czym czynu tego dopuścił się w okresie 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne,
tj. o czyn zart. 244 kkw zw. zart. 64 §1 kk.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2014r. sygn. akt III K 951/14 oskarżonyT. J.został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawieart. 244 kkw zw. zart. 64 §1 kk. skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów procesu.
Powyższy wyrok w całości został zaskarżony przez obrońcę oskarżonego. Obrońca zarzucił wyrokowi:

1
obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 64 §1 kk, poprzez jego błędne zastosowanie i niewłaściwe przyjęcie, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu zart. 244 kkw ramach powrotu do przestępstwa, tj. w zw. zart. 64 §1 kk, podczas gdy przestępstwo zart. 244 kkw rozumieniuart. 115 kknie stanowi czynu podobnego do przestępstwa zart. 178a §1 kk, za które wcześniej był skazany oskarżony oraz w ramach którego odbywał karę pozbawienia wolności, w związku z czym czyn popełniony przez oskarżonego nie jest przestępstwem popełnionym w warunkach powrotu do przestępstwa w rozumieniuart. 64 §1 kk;

2
obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 26 §1 kkpoprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie tego, iż powód dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 244 kkdziałając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego jego zdrowiu i życiu tj. w stanie wyższej konieczności.

Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez pominięcie w kwalifikacji prawnej czynuart. 64 §1 kki zastosowanie w jego miejsceart. 26 §1 kk, przyjmując, iż oskarżony działał w stanie wyższej konieczności i uniewinnienie go od popełnienia zarzucanego czynu, natomiast w przypadku uznania, iż oskarżony przekroczył granice stanu wyższej konieczności - na podstawieart. 26 §3 kkodstąpienie od wymierzania mu kary. Obrońca alternatywnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja, jako oczywiście bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie.
Za całkowicie chybione w świetle ujawnionego materiału dowodowego oraz poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych, uznać należało podniesione w apelacji zarzuty.
Odnosząc się do zarzutu opisanego w pkt.1 apelacji stwierdzić należy, iż przyjęta przez Sąd Rejonowy kwalifikacja prawna przypisanego oskarżonemu czynu jest prawidłowa i w tym zakresie nie doszło do obrazy żadnych przepisów prawa materialnego. Wbrew zarzutowi i wywodom apelacji, materiał dowodowy sprawy w sposób jednoznaczny i niewątpliwy wykazuje, iżT. J.przypisanego mu czynu zart. 244 kkdopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa definiowanego w przepisieart. 64 §1 kk. Jak słusznie wskazał to Sąd Rejonowy w uzasadnieniu swojego wyroku, przesłanki przyjęcia powrotu do przestępstwa zart. 64 §1 kkwynikają ze skazania oskarżonego w sprawie Sądu Rejonowego w Białymstoku o sygn. akt III K 491/08 oraz z okresu odbytej w tej sprawie kary pozbawienia wolności. Analiza wyroku zapadłego w sprawie IIIK 491/08 oraz rodzaj i czas popełnienia występku w aktualnej sprawie, wykazują, iż zostały spełnione wszystkie wymogi przyjęcia recydywy zart. 64 §1 kkw niniejszej sprawie W szczególności nie ma żadnych wątpliwości, iż oskarżony w obu sprawach dopuścił się przestępstw podobnych w rozumieniuart. 115 §3 kk. Ich podobieństwo wynika z faktu, iż w obu sprawach oskarżony dopuścił się przestępstw tego samego rodzaju, zakwalifikowanych zart. 244 kk. Należy bowiem zauważyć - wbrew wywodom apelacji – iżT. J.został w sprawie IIIK 491/08 skazany za występek, który wypełniał znamiona określone w dwóch przepisach pozostających ze sobą w zbiegu kumulatywnym, a mianowicie zart. 178a §1 kki zart. 244 kk(videodpis wyroku z 19.06.2008r. na k. 23). Tak więc przestępstwo popełnione w niniejszej sprawie: zart. 244 kkbyło tożsame do tego, za któreT. J.został skazany w sprawie IIIK 491/08. W tym miejscu należy przypomnieć, iż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury w razie kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu, dla oceny podobieństwa przestępstw z różnych wyroków porównuje się wszystkie przepisy, które były powołane w podstawie skazania, a nie tylko te, które stanowiły podstawę wymiaru kary. Tak więc okoliczność, iżT. J.w sprawie IIIK 491/08 kara została wymierzona na podstawieart. 178a §1 kknie ma znaczenia dla prawidłowości przyjęcia podobieństwa przestępstwa ze sprawą niniejszą, gdyż skazanie w tamtej sprawie nastąpiło z obu przepisów: zart. 178a §1 kki zart. 244 kk. Okoliczność ta niewątpliwie musiała umknąć apelującemu. Powyższe wykazuje całkowitą bezzasadność ustosunkowywania się do argumentacji apelacji dotyczącej braku podobieństwa między występkami zart. 178a §1 kki zart. 244 kk
Odnosząc się do zarzutu opisanego w pkt 2 apelacji stwierdzić należy, iż przytoczona na jego poparcie argumentacja, której odzwierciedleniem miała być m.in. dołączona do apelacji dokumentacja lekarska oskarżonego, również nie znalazła akceptacji Sądu Okręgowego, a w świetle ujawnionych dowodów i okoliczności zdarzenia należało uznać ją za całkowicie chybioną. Sąd Okręgowy nie znalazł żadnych podstaw do przyjęcia wersji, iż krytycznego dnia oskarżony wsiadając za kierownicę swojego ciągnika celem udania się do lekarza po leki, działał w stanie wyższej konieczności, który to stan winien go ekskulpować od stawianego zarzutu.
Przepisart. 26 §1 kkdefiniujący stan wyższej konieczności, stanowi m.in. iż musi zachodzić sytuacja działania w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego jakiemukolwiek dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można uniknąć inaczej. W realiach niniejszej sprawy w żadnym wypadku nie możemy mówić o zaistnieniu bezpośredniego niebezpieczeństwa oraz o sytuacji, aby niebezpieczeństwa nie można było uniknąć inaczej. Okoliczność, iż oskarżony jest osobą schorowaną, co dokumentują m.in. załączone do apelacji zaświadczenia lekarskie, dopuszczone na rozprawie apelacyjnej jako dowody w sprawie (k. 87v), nie jest jednoznaczna z przyjęciem, iż krytycznego dnia istniało bezpośrednie niebezpieczeństwo dla jego życia lub zdrowia, które oskarżony mógł uchylić tylko poprzez osobiste udanie się do lekarza po leki i to ciągnikiem rolniczym. Takie rozumowanie nie znajduje żadnego uzasadnienia zarówno logicznego, jak i od strony zasad wiedzy i doświadczenia życiowego. Należy zwrócić uwagę, iż gdyby faktycznie stan zdrowia oskarżonego był na tyle poważny, iż niezbędna była pomoc lekarska i zachodziła konieczność pilnego podania laków, to w pierwszym rzędzie winno być wezwanePogotowie (...). Tymczasem, jak wyjaśnił to sam oskarżony, przyczyną udania się do lekarza był fakt, iż leki, które stale przyjmuje po prostu mu się kończyły. Oskarżony w takiej sytuacji mógł w innym czasie i w inny sposób pojechać do lekarza np. na drugi dzień prosząc o pomoc swojego brata. Dodatkowo wskazać należy, iż stan zdrowia oskarżonego nie mógł być krytycznego dnia tak zły, jak sugeruje to apelacja, skoroT. J.zdecydował się na osobistą jazdę ciągnikiem 5 km, co niewątpliwie wymaga pewnego wysiłku (oskarżony odległość jaka dzieliła go od miejsca zamieszkania doD., gdzie przyjmuje lekarz, określił w swoich wyjaśnieniach jako 5 km, a nie 15 km jak wskazano w apelacji). Wydaje się również, iż taką odległość oskarżony mógł pokonać rowerem.
Z uwagi na zakres wywiedzionej apelacji, Sąd Okręgowy dokonał również oceny - w kontekście przepisuart. 438 pkt 4 kpk- orzeczonej wobec oskarżonego kary. Wymierzoną karę, tak co do jej rodzaju jak i wysokości, uznał w świetle okoliczności czynu oraz faktu popełnienia go w warunkach powrotu do przestępstwa – za słuszną i sprawiedliwą, nie wykazującą cech rażącej surowości.
Mając na uwadze powyższe, nie dopatrując się w zaskarżonym wyroku żadnych nieprawidłowości – Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji swojego wyroku.
Na mocyart. 624 §1 kpkzwolniłT. J.od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze uznając, iż ich uiszczenie byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe z uwagi na jego sytuację materialną i osiągane dochody (utrzymuje się z renty chorobowej w wysokości 800 zł).