Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 864/15
Data wyroku: 2015-07-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mirella Szpyrka, Krystyna Hadryś, Marcin Rak
Słowa kluczowe: Wynagrodzenie Za Bezumowne Korzystanie
Podstawa prawna: art. 229 kc, art. 385 kpc

Sygn. akt III Ca 864/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 lipca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Mirella Szpyrka
Sędzia    SO Krystyna Hadryś (spr.)
SR del. Marcin Rak
Protokolant    Joanna Gołosz
po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwaA. B.iK. B.
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwK.
o zapłatę
na skutek apelacji powodów
od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku
z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt I C 178/13

1
oddala apelację;

2
zasądza solidarnie od powodów na rzecz pozwanej kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSR del. Marcin Rak SSO Mirella Szpyrka SSO Krystyna Hadryś

UZASADNIENIE
PowodowieA. B.iK. B.wnieśli o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanej(...) Spółki AkcyjnejwK.kwoty 48.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami począwszy od dnia 1 stycznia 1991 r. oraz kosztów procesu według norm przepisanych. Uzasadniając żądanie pozwu powodowie wskazali, że są właścicielamidziałki numer (...), która uległa podziałowi nadziałki o numerach (...), opisanych wksiędze wieczystej (...). Wedle powodówdziałka numer (...)na wniosekKopalni (...)została wykorzystana na nowe koryto rzekiB.. Powodowie argumentowali, żedziałki numer (...)przylegają do ww. rzeki z obu stron i wskutek przesunięcia koryta rzeki powodowie nie posiadają dojazdu dodziałki numer (...). Ponadto powodowie wskazali, że przez ichdziałkę numer (...)poprowadzono rurociąg 800 mm i wybudowano tam studzienkę, aKopalnia (...)nie zawarła z powodami żadnej umowy o korzystanie z ich działek. Powodowie podnieśli, że pomimo wezwań wysyłanych do pozwanej żądana kwota nie została zapłacona.
Na rozprawie w dniu 18 września 2014 r., pełnomocnik powodów cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie odsetek ustawowych za okres od dnia 1 stycznia 1991 r. do dnia 31 grudnia 1992 r., co skutkowało umorzeniem (postanowienie Sądu z dnia 22 stycznia 2015 r.) postępowania co do odsetek ustawowych liczonych od kwoty 40.000 zł od dnia 1 stycznia 1991 r. do 31 grudnia 1992 r.
Pozwana domagała się oddalenia powództwa oraz zasądzenia od powodów kosztów procesu według norm przepisanych. Podniosła, że nie kwestionuje faktu, iż to na jej zlecenie (umowa numer (...)z dnia 19 sierpnia 1991 r. ) wykonana została regulacja rzekiB.w km 47,975-48,200 wg PT-ETAP-1 wL., to należy zauważyć, że koryto rzekiB.na tym odcinku przebiegało przezdziałkę numer (...)stanowiącą własność powodów. Stąd też wedle pozwanej bezpodstawne jest zawarte w pozwie stwierdzenie, żedziałka numer (...)została zajęta (wykorzystana) na nowe koryto rzekiB.. Wedle pozwanej przesunięcie koryta rzekiB.- o ile na tym odcinku miało miejsce - nie zmieniło możliwości dojazdu do powstałych z podziałudziałki (...)nowychdziałek o numerach (...). Pozwana argumentowała, że powodowie powinni wykazać, jaką drogą dojeżdżali do częścidziałki numer (...)podzielonej korytem rzekiB.przed jej regulacją. Pozwana wskazała przy tym, że prace związane z regulacją rzekiB.na odcinku obejmującym działki powodów wraz z rekultywacją przyległych gruntów zostały wykonane przed 1995 r.., a wejście na te grunty (czasowe zajęcie) odbyło się za zgodą właścicieli.
Odnośnie rurociągu 800 mm odprowadzającego wody z odwodnienia nieruchomości - w tym nieruchomości powodów - z rejonu rzekiB.pozwana wyjaśniła, że został on ułożony w ziemi i zasypany, a teren przywrócony do stanu poprzedniego. Rurociągiem tym woda odprowadzana jest do rzekiB.. W zakresie roszczenia o odszkodowanie pozwana podniosła zarzut przedawnienia zart. 118 k.c.Granicedziałki numer (...)zostały odtworzone z jej podziałem nadziałki o numerach (...)o czym strona powodowa poinformowana została pismem z dnia 1 grudnia 1999 roku. Konkludując pozwana podniosła, że powodowie powinni wykazać, że to w następstwie regulacji rzekiB.utracili możliwość korzystania z gruntów wskutek braku dojazdu do swojej działki (art. 6 k.c.).
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił powództwa; zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanej kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Orzeczenie to zapadło przy ustaleniu, że powodowieA. B.iK. B.na podstawie umowy darowizny z dnia 20 stycznia 1995 r., stali się właścicielami nieruchomości opisanej wksiędze wieczystej numer (...). Wpis prawa własności na rzecz powodów w dziale II księgi wieczystej nastąpił dnia 21 kwietnia 1995 r. Wcześniej właścicielem nieruchomości była babcia powodów, a nieruchomość ta była wówczas użytkowana jako łąka, na której wypasane były zwierzęta domowe. Nieruchomość opisana wksiędze wieczystej numer (...)jest położona wL.i wedle treści działu I księgi wieczystej składają się na nią aktualniedziałki o numerach (...)o łącznej powierzchni 0,9953 ha. W 1991 r. strona pozwana zleciła wykonanie regulacji rzekiB.na odcinku km 47,975-48,200 wg PT-ETAP-1 wL..Umowa numer (...)na wykonanie tych prac została zawarta w dniu 19 sierpnia 1991 r. W tym czasie tj. w 1991 roku przezdziałkę numer (...)przepływała rzekaB.z korytem w aktualnym do dnia dzisiejszego przebiegu. W przeszłości przebieg koryta rzekiB.był inny i do zmiany koryta rzeki wg aktualnego stanu doszło w 1990 r. Prace regulacyjne zostały przeprowadzone w trzech etapach, począwszy od 1991 roku przez kolejne lata tj. 1992-1993. W toku tych prac pogłębione zostało koryto rzeki oraz umocnione zostały brzegi kamieniem. W dalszej kolejności na nieruchomość została nawieziona ziemia, a następnie zasiana została trawa. Przed rozpoczęciem prac regulacyjnych poprzez rzekęB.w przebiegu przez nieruchomość opisaną wksiędze wieczystej numer (...)był posadowiony mostek łączący obie części nieruchomości (gruntu) rozdzielonego rzeką. Podczas prac regulacyjnych mostek ten został usunięty. Zarówno przed jak i w toku ww. prac regulacyjnych ani powodowie, ani poprzedni właściciel nieruchomości opisanej wksiędze wieczystej numer (...)nie kwestionowali zakresu i przebiegu prac regulacyjnych i im się w żaden wyraźny tj. zgłoszony do pozwanej sposób - nie sprzeciwili. W 1995 r. został przeprowadzony podział geodezyjnydziałki numer (...), na trzydziałki o numerach (...). Zmiana ta nie została dotąd ujawniona w treściksięgi wieczystej numer (...). W kolejnych latach od 1995 r. nastąpiło dalsze pogłębienie koryta rzekiB.w przebiegu począwszy od tamy przy zbiornikach wód dołowychKWK (...), które były potrzebne dla kopalni. Prace te wykonano do końca 1997 r., a tereny przez które prace te przebiegały zostały zrekultywowane. Pismem z dnia 2 grudnia 1999 r.KWK (...)poinformowała powodów, że odtworzyła granicedziałki numer (...), która w 1995 r. uległa podziałowi na trzydziałki o numerach (...). W cytowanym piśmie pozwana zawiadomiła nadto powodów, że wskazanie granic działek na gruncie nastąpi dnia 10 grudnia 1999 r. o godzinie 10:00. Zamiast kamieni granicznych w punktach oznaczających zewnętrzne granice nieruchomości powodów nabite zostały wówczas paliki i takie oznaczenie (PAL) widnieje na mapie geodezyjnej o skali 1:1000, natomiast kamienie graniczne posadowione zostały wzdłuż przebiegu granicy pomiędzydziałki numer (...)pokrywającej swą powierzchnią w całości koryto rzekiB.na tym odcinku zdziałkami numer (...). Do nadal przebieg granic ww. działek oznaczony na mapie 1:000 jest zgodny z ich przebiegiem w terenie. Opisane oznaczenie granic zostało przeprowadzone przez pozwaną na wniosek rodziny powodów (m.in. ojca powodówB. B.).
Sąd Rejonowy ustalił nadto, że w 2001 r. na zlecenie pozwanej wykonana została dokumentacja projektowo kosztorysowa na odwodnienie budynków wS., pogłębienia cieków naS.oraz wykonanie rurociągu z płyt V800, które odwodniłoby całą dolinęS.. Rurociąg ten wybudowany został w 2007 r. i przebiega m.in. wzdłuż nieruchomości powodów przezdziałkę numer (...)w kierunku tamy na rzeceB.. Prace te pozwana zleciła celem uzyskania pozwolenia na budowę. Pozwolenie na budowę pozwana uzyskała ze Starostwa Powiatowego wR.wraz z załącznikiem w postaci zestawienia wszystkich osób, które zostały zawiadomione o przeprowadzanych pracach. Nie został wówczas zgłoszony pozwanej jakikolwiek sprzeciw ani przez powodów ani inne zainteresowane podmioty i inwestycja budowy rurociągu została zrealizowana. Koryto rzekiB.aktualnie przebiega przezdziałkę (...).Działka numer (...)jest położona pomiędzydziałkami (...). Na odcinku koryta rzekiB.przebiegającym przez nieruchomość powodów nie ma mostu ani kładki która łączyłaby rozdzielone rzeką działki gruntu(...)i(...). Powodowie nie mają dojścia do części działek gruntu znajdujących się obecnie za rzekąB.. Dojście do tej części działek jest możliwe z drugiej strony poprzez nieruchomości będące własnością osób trzecich. Powodowie nie użytkują działek gruntu(...)i(...). Powodowie nie mieli planów wybudowania czegokolwiek na nieruchomości opisanej wksiędze wieczystej numer (...), nie planowali również użytkowania tej nieruchomości w inny sposób. Powodowie pismami z dnia 30 lipca 2011 r. oraz 26 lutego 2012 r. wzywali pozwaną do zapłaty kwoty 48.000 zł za użytkowaniedziałki numer (...), która uległa podziałowi nadziałki o numerach (...), argumentując, żedziałka numer (...)została na wniosekKopalni (...)wykorzystana na nowe koryto rzekiB., a przezdziałkę numer (...)przeprowadzono rurociąg 800 mm i wybudowano tam studzienkę. Wcześniej, przed 2011 r. powodowie nie zgłaszali w stosunku do pozwanej jakichkolwiek roszczeń dotyczących stanu nieruchomości opisanej wksiędze wieczystej numer (...). Także poprzedni właściciel nieruchomości (babcia powodów), jak również nikt z rodziny powodów nie zgłaszał pozwanej jakichkolwiek roszczeń z tytułu prac regulacyjnych na nieruchomości opisanej wksiędze wieczystej numer (...).
Powyższe okoliczności doprowadziły Sąd Rejonowy do przekonania, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie pozwana niewątpliwie korzystała z nieruchomości powodów najpierw do 1997 r. w czasie, gdy zakończono pogłębianie rzekiB., a następnie do 2007 r., kiedy zakończono budowę rurociągu. W związku z powyższym, mając na uwadze treśćart. 229 k.c., zgodnie z którym roszczenia właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości jak również roszczenia o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy, roszczenie powodów niewątpliwie uległo przedawnieniu.
Na marginesie Sąd Rejonowy podkreślił, iż powodowie w żaden sposób nie wykazali dlaczego żądają takiego, a nie innego wynagrodzenia, stwierdzając jedynie, że przeliczyli je przez przemnożenie kwoty 200 zł, nie wiadomo dlaczego taką kwotę podali, razy ilość miesięcy od 1993 r. do 2013 r. Mając na względzie poczynione ustalenia faktyczne, jak i powołane powyżej rozważania prawne, Sąd powództwo oddalił w całości, a o kosztach orzeczono zgodnie z ogólną zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, o której stanowiart. 98 § 1 k.p.c.
Apelację od powyższego wyroku wywiedli powodowie zaskarżając go zarówno co do zasady w zakresie przedawnienia jak i zasądzeni kosztów na rzecz strony pozwanej. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania w zakresie terminu dochodzenia roszczeń przez przyjęcie, że roszczenie powodów jest przedawnione, a okres przedawnienia mija według Sądu I instancji po upływie 1 roku oraz naruszenie przepisów postępowania przez zasądzenie kosztów procesu. Wnieśli o uwzględnienie powództwa w całości jako zasadnego, względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja powodów nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy podziela w całości i uznaje za swoje ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, ponieważ ustalenia te znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, które to dowody Sąd ten ocenił w granicach zakreślonych przepisemart. 233 § 1 k.p.c.Orzekając Sąd Rejonowy nie uchybił zasadom logicznego rozumowania, ani też doświadczenia życiowego. Wnioski Sądu pierwszej instancji, co do faktów w sposób logiczny wynikają z treści dowodów zgromadzonych w sprawie, a zaoferowanych przez obie strony.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego określających terminy przedawnienia roszczenia, Sąd Odwoławczy podziela ocenę stanu faktycznego dokonaną przez Sąd Rejonowy, jak i zastosowanie przepisów prawa materialnego. Podkreślenia wymaga, iż roszczenie powodów zostało jednoznacznie ukształtowane na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2010r., podczas której powodowie reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wskazali, że ich żądanie zapłaty kwoty 48.000 zł zgłoszone w pozwie oparte jest na stwierdzeniu bezumownego korzystania z ich nieruchomości przez pozwanego. Okoliczności terminu ustania bezumownego korzystania z nieruchomości przez pozwanego, zostały przez Sąd Rejonowy prawidłowo ocenione, a Sąd pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe dokonując trafnej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego, dając wiarę zeznaniom świadkaB. B., które dały podstawę do twierdzenia, że doszło do przekroczenia 1 rocznego terminu przedawnienia, liczonego od daty zaprzestania korzystania przez pozwaną z nieruchomości powodów. Ponadto zeznania świadkaB. B., iż pozwany nie korzysta z nieruchomości od 1992r. potwierdzone zostały pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym przedłożoną dokumentacją, zeznaniami świadkaK. K., jak i samymi zeznaniami powodów. Sąd Rejonowy trafnie uznał, że roczny termin liczony od wykonania prac i opuszczenia nieruchomości powodów upłynął już w latach 90tych, dlatego też zasadnym było oddalenie powództwa z uwagi przedawnienie roszczenia stosownie do terminu określonego wart. 229 k.c.
W ocenie Sądu Okręgowego, pozostałe podniesione w apelacji zarzuty mają charakter czysto polemiczny i sprowadzają się do negowania właściwej oceny i ustaleń Sądu meriti, przeciwstawiając im własne oceny i wnioski, które w żadnym razie nie mogą podważyć trafności rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego.
Z uwagi na powyższe - na podstawieart. 385 k.p.c.oddalono apelację powodów jako bezzasadną.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na mocyart. 98 k.p.c.w związku zart. 108 § 1 k.p.c.i przy zastosowaniu w zw. z§ 6 ust. 5w związku z§ 12 ust. 1 pkt.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzęduzasądzając od powodów solidarnie na rzecz pozwanej kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
SSO Marcin Rak SSO Mirella Szpyrka SSO Krystyna Hadryś