Sąd Rejonowy w Nysie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1060/14
Data wyroku: 2015-04-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Rejonowego Dobrawa Michalowska
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: 422

Sygn. akt: I C 1060/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 kwietnia 2015 r.
Sąd Rejonowy w Nysie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Sądu Rejonowego Dobrawa Michalowska

Protokolant:

Sekretarz sądowy Joanna Pilc-Syposz

po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na rozprawie
sprawy z powództwaE. P.,L. S.
przeciwkoA. S.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanejA. S.na rzecz solidarnych powodówE. P.iL. S.kwotę 19.719 zł (dziewiętnaście tysięcy siedemset dziewiętnaście złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 26 września 2014 r. do dnia zapłaty,

II
zasądza od pozwanejA. S.na rzecz solidarnych powodówE. P.iL. S.kwotę 3.409 zł (trzy tysiące czterysta dziewięć złotych) tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 2.417 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego,

III
w pozostałym zakresie powództwo oddala.

Sygnatura akt I C 1060/14

UZASADNIENIE
PowodowieE. P.iL. S.wnieśli o zasądzenie od pozwanejA. S.na ich rzecz kwoty 52 178 zł wraz ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu od dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu. W uzasadnieniu powodowie podali, że we wrześniu 2011 roku doszło do kradzieży walizki z produktami do makijażu permanentnego będących ich własnością. Wartość skradzionego mienia wyniosła 52 178 zł. Pozwana w październiku 2011 roku na portalu aukcyjnym zakupiła skradzioną walizkę z kosmetykami za cenę 8.000 zł. Wskazali również, że pozwana, wyrokiem Sądu Rejonowego w Nysie w sprawie II Ka 1537/13, została uznana winną tego, że nabyła odM. G.za cenę 8.000 zł walizkę z produktami do makijażu permanentnego o wartości 52.178 zł, gdzie na podstawie towarzyszących okoliczności powinna i mogła przypuszczać, że kosmetyki mogą pochodzić z czynu zabronionego. W związku z faktem, że pozwana świadomie skorzystała ze szkody im wyrządzonej przez osobę trzecią, obowiązana jest do jej naprawienia.
W odpowiedzi na pozew pozwanaA. S.wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od solidarnych powodów na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W pierwszej kolejności pozwana podniosła, że powodowie nie wykazali by świadomie skorzystała ze szkody wyrządzonej kradzieżą; w dalszej zarzuciła, iż nie wykazali by wartość szkody, z której miała skorzystać odpowiadała wartości dochodzonej pozwem.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
PowodowieE. P.iL. S.są wspólnikami(...) spółka cywilnaL. S.,E. P.produkującej i dystrybuującej kosmetyki i urządzenia do makijażu permanentnego. Powodowie posiadają własne gabinety kosmetyczne, prowadzą również działalność szkoleniową. Wypracowane przez nich metody są chronione zastrzeżonymi znakami towarowymi i patentami.
PozwanaA. S.w maju 2011 r. zakupiła dwa zestawy do makijażu permanentnegoO.iT.marki S. (...), której właścicielem są powodowie. Pozwana zapoznała się z ofertą sprzedaży za pomocą serwisu aukcyjnego. Sprzedającym była osoba fizyczna, która wcześniej zakupiła te produkty u powodów, jednak ze względów rodzinnych nie była w stanie ich wykorzystać. Pozwana wraz z mężem udała się do miejsca zamieszkania sprzedającej –Z.i po sprawdzeniu produktów dokonała ich zakupu za cenę 4.000 zł, podczas gdy wartość wskazanych zestawów według cennika powodów wynosiła 12.920 zł.
Następnie w czerwcu 2011 r pozwana wzięła udział w szkoleniu dla kosmetologów i kosmetyczek organizowanych przez powodów. Osobą szkolącą pozwaną była powódkaE. P.. Pozwana poinformowała powódkę, że nabyła zestawyT.iO.na wolnym rynku. Załącznikiem do otrzymanych przez pozwaną materiałów szkoleniowych był cennik obowiązujący u powodów. Powódka rozpoczęła świadczenie usług polegających na wykonywaniu makijażu permanentnego przy wykorzystaniu produktów powodów. Pozwana kilkakrotnie za pośrednictwem męża dokonywała zakupu pigmentów i igieł bezpośrednio w sklepie firmowym powodów. Powodowie nie prowadzą sprzedaży przy pomocy sklepu internetowego. Zasadą jest też, że produkty do makijażu permanentnego sprzedawane są osobom przez nich przeszkolonym.
Dowód:

1
oświadczenie dotyczące udziału w szkoleniu, k. 32 akt  II K 1537/13,

2
przesłuchanie powodaL. S., k. 23,

3
przesłuchanie powódkiE. P., k. 79-80, 104/2,

4
przesłuchanie pozwanejA. S., k. 102-103,

5
dokumenty patentowe, k. 87-101.

We wrześniu 2011 r., podczas targów kosmetycznych wW., nieustalona osoba dokonała kradzieży kufra z kosmetykami ze stoiska powodów. W kufrze znajdowały się: znieczulacze do brwi i ust (odpowiednio 9 i 10 sztuk), lidokaina (10 sztuk), lidokaina brązowa (10 sztuk), utrwalacz (6 sztuk), rozcieńczalnik (4 sztuki), barwniki do brwi (35 sztuk), barwiki do ust (40 sztuk), korektory (15 sztuk), pigmenty w kolorze skóry (6 sztuk), piórka – igły wielorzędowe (900 sztuk), igły (150 sztuk) + kapturki (50 sztuk), igły potrójne (150 sztuk) + kapturki (50 sztuk), kredka do ust, kredki do brwi (10 sztuk) rękaw foliowy (20 sztuk), pojemniki na pigment (100 sztuk). Wartość skradzionych produktów wyniosła 58.335 zł (nie licząc ceny kufra). W ofercie powodów nie ma zestawu tak skomponowanego jak w skradzionej walizce. Barwniki, według zaleceń producenta powinny być przechowywane w temperaturze pokojowej, w suchym i nienasłonecznionym miejscu.
Dowód

1
zestawienie skradzionych rzeczy, k. 34 akt  II K 1537/13,

2
materiały szkoleniowe, k. 67,

3
przesłuchanie powodaL. S., k. 23,

4
przesłuchanie powódkiE. P., k. 79-80, 104/2,

5
przesłuchanie pozwanejA. S., k. 102-103.

W październiku 2011 r. pozwana zakupiła odM. G.skradzioną walizkę o następującej zawartości: znieczulacz do brwi o wartości 200 zł (4 sztuki), znieczulacz do ust o wartości 200 zł (4 sztuki), lidokaina o wartości 100 zł (3 sztuki), wywabiacz o wartości 203 zł (2 sztuki), utrwalacz o wartości 100 zł (3 sztuki), rozcieńczalnik o wartości 50 zł, barwnik do brwi o wartości 115 zł (40 sztuk), barwnik do ust o wartości 115 zł (40 sztuk), barwnik do skóry o wartości 115 zł (2 sztuki), zestaw trzech igieł pojedynczych i kapturka o wartości 24,60 zł (37 zestawów), zestaw trzech igieł potrójnych i kapturka o wartości 29,60 zł (37 zestawów), kredka do ust o wartości 15 zł (7 sztuk), kredka do brwi o wartości 15 zł (7 sztuki), rękaw o wartości 20 zł, igła wielorządowa o wartości 40,50 zł (116 sztuk), pojemnik na pigment o wartości 1 zł (200 sztuk), walizka o wartości 500 zł, tj. łącznej wartości według cennika powodów 19.719 zł, za cenę 8.000 zł. W ofercie sprzedaży wystawionej na portaluG., cena towaru wynosiła 10.000 zł. Po rozmowie telefonicznej pozwanej ze sprzedającą, ta ostatnia dokonała obniżenia ceny. Sprzedająca podała pozwanej, że produkty pochodzą z jej gabinetu, w związku z zakończoną działalnością gospodarczą. Pozwana nie sprawdziła tych informacji. Pozwana zapłaciła sprzedającej poprzez kuriera, który dostarczył jej towar. Najdłuższy termin ważności zakupionych produktów upływał z końcem 2012 r. Pozwana wykorzystywała skradzione produkty w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej do dnia 12 lipca 2013 r., kiedy to rzeczy te zostały zatrzymane w związku z prowadzonym dochodzeniem. Część produktów pozwana wcześniej wyrzuciła z uwagi na upływ terminu ważności. Zawartość kufra w chwili zatrzymania to: pigmenty do makijażu (40 sztuk), korektory (2 sztuki), kredki do ust i brwi (po 2 sztuki), pinceta, znieczulacz do ust (2 sztuki), znieczulacz do brwi, kapturki do maszynkiO.(37 sztuk), igły do zestawuT.(59 sztuk), pojemniki do pigmentu (21 sztuk), folia ochronna (19 sztuk). Przedmioty te zostały wydane powódce 25 października 2013 r.
Dowód:

1
wyjaśnienia podejrzanej, k. 113-114 akt II K 1537/13,

2
pokwitowanie odbioru dowodów rzeczowych, k. 147 akt II K 1537/13,

3
protokół zatrzymania rzeczy , k. 97 akt II K 1537/13,

4
cennik, k. 91 akt II K 1537/13,

5
zeznaniaE. P., k. 137 akt II K 1537/13,

6
przesłuchanie powodaL. S., k. 23,

7
przesłuchanie powódkiE. P., k. 79-80, 104/2,

8
przesłuchanie pozwanejA. S., k. 102-103,

9
oględziny kufra, k. 103/2-104.

W toku postępowania przygotowawczego powódka dobrowolnie poddała się karze. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Nysie w sprawie II Ka 1537/13, została uznana winną tego, że nabyła za kwotę 8.000 zł odM. G.walizkę z zestawem kosmetyków do makijażu permanentnego o wartości 52.178 zł, gdzie na podstawie towarzyszących okoliczności powinna i mogła przypuszczać, że kosmetyki mogą pochodzić z czynu zabronionego, tj. występku zart. 292 § 1 k.k.
Dowód:

1
protokół przesłuchania podejrzanej, k. 144 akt II K 1537/13,

2
wyrok w sprawie II K 1537/13, k. 159.

Sąd zważył, co następuje
Powództwo, co do zasady zasługuje na uwzględnienie.
Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu do dowody zgromadzone w toku postępowania karnego w sprawie II 1537/13 (zarówno powodowie jak i pozwana podtrzymali swoje twierdzenia prezentowane w fazie przygotowawczej tego postepowania), przesłuchanie stron postępowania, cennik powodów, dokumenty patentowe oraz oględziny zawartości skradzionego kufra.
W świetleart. 11 k.p.c., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Niewątpliwie, związanie dotyczy ustalonych w sentencji wyroku znamion przestępstwa, a także okoliczności jego popełnienia, dotyczących czasu, miejsca, poczytalności sprawcy itp. Wszelkie inne ustalenia prawomocnego, skazującego wyroku karnego, wykraczające poza elementy stanu faktycznego przestępstwa, nie mają mocy wiążącej dla sądu cywilnego, nawet jeśli są zawarte w sentencji wyroku. Tym samym sąd orzekający związany był faktem zawarcia przez pozwaną umowy sprzedaży w okolicznościach, których powinna i mogła przypuszczać, że jej przedmiot pochodzi z przestępstwa kradzieży. Sąd nie był związany ustaleniami co do wartości szkody, jako że okoliczność ta nie stanowi znamion przestępstwa nieumyślnego paserstwa. W tym zakresie, w oparciu o dowód z przesłuchania pozwanej oraz oględziny, sąd ustalił ilości rzeczy zakupionych przez pozwaną. Pozwana zeznała, że ilość zakupionych produktów była dwa razy większa od ilości zabezpieczonej przez Policję w toku dochodzenia. Sąd dał wiarę temu twierdzeniu, przede wszystkim z uwagi na fakt, że podobna proporcja wynika z porównania ilości przedmiotów wskazanych przez pozwaną w toku dochodzenia jako przez nią zakupionych z produktami, które zostały zabezpieczone w jej gabinecie, a następnie były przedmiotem oględzin sądu orzekającego. Co za tym idzie niezasadnym jest zdaniem sądu przypisanie pozwanej zakupu wszystkich skradzionych produktów, o których w toku dochodzenia zeznała, że było ich dużo (igły: pojedyncze, potrójne i wielorzędowe). Skoro bowiem zabezpieczono 37 kapturków, sprzedawanych w zestawie z trzema igłami, sąd przyjął, że pozwana dokonała zakupu 74 zestawów trzech igieł i kapturka (w tym 37 z igłami pojedynczymi i 37 z potrójnymi), jeżeli zaś idzie o ilość zakupionych przez nią igieł wielorzędowych (piórek) to zgodnie z wskazaną proporcją było ich 116 (zabezpieczono ich 58).
Sad ustalił, że zabezpieczone produkty nie były zdatne do użytku z uwagi na upływ terminu ważności, w oparciu o dowód z oględzin, a także przesłuchanie powódki, która zeznała, że termin ważności ich produktów wynosi trzy lata, natomiast do sprzedaży przeznaczone są produkty, których termin przydatności upływa za minimum 1 rok. Skoro bowiem produkty te zostały przeznaczone do sprzedaży na targach we wrześniu 2011 r., to należało przyjąć że musiały być one zdatne do użytku przez co najmniej przez 1 rok. Tym samym ustalony przez sąd w toku oględzin fakt, że najdłuższy termin ważności upływał z końcem 2012 r. potwierdza twierdzenie, że produkty te były w chwili wydania ich powódce (25 października 2013 r.) przeterminowane. Mogły być one zatem przeterminowane już w chwili ich zabezpieczenia w lipcu 2013 r. Jednocześnie twierdzenie pozwanej, że w tej dacie były one pełnowartościowe, nie zostało poparte żadnymi dowodami, w szczególności, w toku dochodzenia fakt ten nie został odnotowany.
Podstawą rozstrzygnięcia stanowiart. 422 k.c., który stanowi, że za szkodę odpowiedzialny jest nie tylko ten, kto ją bezpośrednio wyrządził, lecz także ten, kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo był jej pomocny, jak również ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody. Instytucja ta zakłada łączne spełnienie trzech przesłanek: zaistnienia szkody w majątku poszkodowanego, uzyskanie korzyści, której źródłem jest szkoda, świadomość osoby korzystającej ze szkody wyrządzonej osobie trzeciej.
W niniejszej sprawie bezspornym był jedynie fakt zaistnienia szkody w majątku pozwanych powstałej w wyniku przestępstwa kradzieży.
Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było rozważenie, czy zachowaniu pozwanej – skazanej za nieumyślne paserstwo, można przypisać świadome skorzystanie ze szkody wyrządzonej powodom przez nieustalonego sprawcę kradzieży. Według Słownika Języka Polskiego „świadomie” oznacza nieprzypadkowo, celowo, zdając sobie sprawę.Kodeks cywilnynie posługuje się jednolicie tym słowem, raz używając go w kontekście poczytalności (art. 82, 425) innym zaś razem stanowi ono cechę zachowania z zasady poczytalnego podmiotu (art. 412, 527, 921). Oznacza to tym samym, że cechę świadomości należy rozumieć swoiście dla omawianej instytucji. Przytoczony przepis nie wymaga skazania za przestępstwo umyślne, a skoro tak, nie może dojść do sytuacji, gdy na jego podstawie nie odpowiada paser (a więc niewątpliwie osoba korzystająca z owoców przestępstwa dokonanego ze szkodą dla majątku osoby trzeciej), skazany chociażby za przestępstwo nieumyślne. Co więcej, ustawodawca nie posłużył się również pojęciem zamiaru, charakterystycznym dla definicji przestępstwa umyślnego zart. 9 k.k.W zakresie nieumyślnych form winy w prawie polskim - poczynając odk.k. z 1932 r.- rozróżnia się lekkomyślność i niedbalstwo. W klasycznym ujęciu lekkomyślność polega na tym, że sprawca, który nie ma zamiaru popełnienia czynu zabronionego, przewiduje, że jego zachowanie się może wypełnić znamiona takiego czynu, jednakże przypuszcza - choć bezpodstawnie - że tego uniknie. Niedbalstwo natomiast polega na tym, iż sprawca wprawdzie nie przewiduje możliwości popełnienia czynu zabronionego, ale powinien i mógł to przewidzieć. Tym samym biorąc pod uwagę związanie sądu orzekającego ustaleniami prawomocnego wyroku karnego, należało przypisać pozwanej właśnie niedbalstwo, co więcej, zdaniem sądu, w warunkach jakich działała pozwana - rażące. Nie należy tracić z pola widzenia faktów, że pozwana nie dość, że zdawała sobie sprawę w cen obowiązujących u powodów oraz swoistej reglamentacji produktówmarki S. (...)sprzedawanych bezpośrednio przez powodów (tylko osobom przeszkolonym), to jako osoba praktykująca wiedziała również jaka jest wydajność poszczególnych produktów. Przy założeniu więc wzorca starannego działania, którym to posługuje się ustawodawca wkodeksie cywilnympor.art. 355 k.c.), musiała więc, zdawać sobie sprawę, że zarówno ilość zakupionego produktu jak i jego cena wskazują na jego nielegalne pochodzenie. Nie jest też okolicznością usprawiedliwiającą, fakt, że ponad rok wcześniej nabyła zestawy startowe po 1/3 ich wartości i jak sama stwierdziła „nic się nie stało”. Należy bowiem zauważyć, że przy owej czynności powódka dochowała dużo większej staranności (a nawet ostrożności): sprawdziła towar bezpośrednio u osoby sprzedającej, weryfikując jej twierdzenia w bezpośredniej rozmowie, zawierając umowę dopiero po sprawdzeniuproduktu .. (...)omawianej sprawie pozwana, nie dość, że nie zweryfikowała osoby sprzedawcy, to przeszła do porządku dziennego nad obniżeniem i tak niskiej ceny o 1/5 jej wartości podczas jednej rozmowy telefonicznej. Powódki – prowadzącej działalność gospodarczą w branży kosmetycznej, nie zastanowił fakt posiadania przez osobę ponoć trudniącą się tym samym fachem tak dużej ilości produktów, co do których nie można mieć pewności czy zostaną wykorzystane przed upływem terminu ważności (sama twierdziła, że w toku działalności dokonywała zakupu tych produktów dopiero w momencie, gdy dany produkt ulegał wykończeniu).
Wracając do pojęcia świadomości użytego wart. 422 k.c., to zdaniem sądu, wykorzystując nomenklaturękodeksu karnegoobejmuje ono zarówno winę umyślną jak i rażące niedbalstwo (tak też Sąd apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r. w sprawie I Aca 1090/13), a zatem możliwym jest jego zastosowanie w wypadku zaistnienia nieumyślnego przestępstwa. Przechodząc zaś na gruntkodeksu cywilnego, za świadome zachowanie należy uznać dobrowolne zaniedbanie należytej staranności wymaganej od każdego rozsądnie myślącego człowieka w danych okolicznościach. Jak wskazano wyżej z taką formą świadomości mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Ostatnią kwestią do rozstrzygnięcia była wartość szkody z jakiej skorzystała pozwana. W tym zakresie sąd przyjął, że stanowi ona iloczyn ilości uzyskanych rzeczy i ich wartość według cennika powodów. Powodowie mogli bowiem uzyskać taką ich cenę w sprzedaży bezpośredniej. W tym zakresie nie ma znaczenia fakt, że na rynku istnieją tańsze zamienniki oraz, że powodowie uzyskują te produkty od producentów po niższej cenie (tym samym dowody przedstawione przez pozwaną w postaci ofert sprzedaży podobnych czy tych samych produktów okazały się nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy). Szkodą bowiem jest nie tylko strata ale i wszelkie utracone korzyści. Skoro zatem powodowie mogli sprzedać rzeczy, które uzyskała pozwana o cenie wskazanej w cenniku taką wartość szkody należało przyjąć. Nie można również przyjąć, że powodowie mogli wykorzystać przynajmniej część odzyskanego mienia, skoro, jak wskazano wyżej, część z nich miała przekroczony termin ważności, część zaś naruszone opakowanie zbiorcze czy tez indywidulane, co uniemożliwiało ustalenie tej daty, a tym samym dalsze ich wykorzystanie do wykonywania zabiegów na ludzkim ciele.
Reasumując, wobec zaistnienia przesłanek zart. 422 k.c.pozwana winna zapłacić na rzecz powodów kwotę odpowiadająca wartości szkody w zakresie jakim z niej skorzystała.
W przedmiotowej sprawie Sąd zasądził odsetki od kwoty odszkodowania od dnia wytoczenia powództwa, jako, że dopiero w tym dniu powodowie skonkretyzowali swoje żądanie w stosunku do pozwanej.
Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadnia treśćart. 100 k.p.c., zgodnie z którym w razie częściowego uwzględnienia roszczeń koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone, bowiem powód wygrał postępowanie w 38 %. W tym stosunku sąd zasądził zwrot opłaty od pozwu, natomiast koszt zastępstwa procesowego został uwzględniony według stawki minimalnej właściwej dla wartości zasądzonego roszczenia. Przepis§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. z 2002 r., nr 163 poz. 1349 z późn. zm.) stanowi, iż stawki minimalne przy wartości przedmiotu sporu powyżej 10.000,00 zł do 50.000,00 zł wynosi 2.400,00 zł.
Wobec powyższego, na podstawie przytoczonych przepisów, orzeczono jak w sentencji.