Sąd Rejonowy w Białymstoku
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ns 1947/14
Data wyroku: 2015-06-26 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marta Radziwon
Słowa kluczowe: Akt Stanu Cywilnego
Podstawa prawna: art.  31 ustawy z 29.09.1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego w zw. z art. 134 ust. 1 pkt. 5 ustawy z 28.11.2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Teza: Bez tezy

Sygn. aktII Ns 1947/14

POSTANOWIENIE
Dnia 26 czerwca 2015 r.
Sąd Rejonowy w Białymstoku II Wydział Cywilny w składzie następującym :
Przewodniczący :SSR Marta Radziwon
Protokolant :Katarzyna Puhacz
po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2015 r. w Białymstoku
na rozprawie
sprawy z wnioskuH. L.
z udziałemH. N.
o sprostowanie aktu stanu cywilnego
postanawia :
I.Sprostować akt urodzenia sporządzony w Urzędzie Stanu Cywilnego wB.z dnia 09 marca 1953 r. za numerem(...), w ten sposób, że :
a)w miejsce błędnego brzmienia nazwiska matki dziecka(...)wpisać prawidłowe brzmienie(...),
b)w miejsce błędnego brzmienia nazwiska rodowego matki dziecka(...)wpisać prawidłowe brzmienie(...),
c)w miejsce wpisu miejsca urodzenia dziecka dopisać „ZSRR”;

II
Stwierdzić, że zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniH. L.wniosła o sprostowanie swojego aktu USC urodzenia poprzez wpisanie prawidłowego nazwiska jej matki(...)w tym jej nazwiska rodowego(...)a także obok miejsca jej urodzenia dopisanie ZSRR (k.2 i 70) .
Uczestnik postępowaniaH. N.pierwotnie wniósł o oddalenie wniosku, ostatecznie zaś pozostawił decyzję do uznania Sądu.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

Obecnie od 01.03.2015 r. obowiązuje ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego ( Dz.U.2014 nr 1741 ze zmn.), która w art. 148 stanowi, iż traci moc ustawa z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego, która obowiązywała w dacie wszczęcia niniejszego postępowania. Jednakże art. 134 ust. 1 pkt.5nowej ustawy wskazuje jednoznacznie, że postępowania sądowe o sprostowanie aktu stanu cywilnego wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych. Zatem w sprawie Sąd orzekał mając na uwadze przepisy uchylonej ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego:
„art. 31. Akt stanu cywilnego podlega sprostowaniu w razie błędnego lub nieścisłego jego zredagowania.”
„art. 33. W sprawach określonych w art. 30-32 orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego.”
Zbłędemw akcie stanu cywilnego mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy w dacie jego sporządzenia pewien element jego treści wpisany został nieprawidłowo, tj. niezgodnie z prawdą obiektywną istniejącą w tej dacie. Znieścisłościązaś - gdy istniejący w akcie zapis nie oddaje w pełni obiektywnego stanu rzeczy, który istniał w chwili jego sporządzenia i podlegał wpisowi. Akty USC stanowią rejestrację zdarzeń, które prawo nakazuje rejestrować, mają przy tym charakter wpisów deklaratoryjnych, a nie konstytutywnych. Sprostować w opisanym trybie można więc jedynie to, co było błędne od samego początku, tj. w dacie sporządzenia aktu. Późniejsze zmiany poszczególnych elementów stanu cywilnego lub innych danych wynikających ze zdarzeń późniejszych ze skutkiem ex nunc są jedynie rejestrowane w formie wzmianek marginesowych, nie mają jednak nic wspólnego ze sprostowaniem przewidzianym w art. 31 ustawy, nigdy nie mają znaczenia konstytutywnego i w szczególności nie wywierają skutków ex tunc. Warto też na wstępie uzasadnienia przytoczyć cytat z glosy do uchwały SN z dnia 22 czerwca 1989 r., III CZP 37/89 „ W związku z deklaratoryjnym charakterem aktu stanu cywilnego należy [...] pamiętać, że w trybie jego sprostowania nie można stworzyć nowego stanu prawnego, który przedtem nie istniał i to ani ze skutkiem ex nunc, ani tym bardziej ex tunc, sprostowanie jest bowiem jedynie stwierdzeniem obiektywnie istniejącego pierwotnie stanu faktycznego, nie zaś kreowaniem nowego”.
W niniejszym postępowaniu wnioskodawczyni złożyła odpis zupełny swojego aktu urodzenia USC (k.6) i wniosła o sprostowanie w nim dwóch wpisów błędnych i jednej nieścisłości tj. nazwiska matki, nazwiska rodowego matki i doprecyzowania miejsca urodzenia. Należy przy tym wskazać, iż akt urodzenia wnioskodawczyni został sporządzony na wniosekE. N.na podstawie wyciągu metrycznego z ksiąg metrykalnych USC wB.nr(...)za rok 1936 – wpis w pkt. IV aktu USC w uwagach.
Zgodnie z wersją wnioskodawczyni jej matkaN. S. (1)w 1918 r. wyszła za mąż zaW.S.z tego związku małżeńskiego nie miała dzieci. W 1929 r. jej matka bierze rozwód nadal zachowując nazwiskoS.. Po rozwodzie jej matka pozostawała w nieformalnym związku zJ. S., z którym nigdy ślubu nie wzięła i to z tego związku pochodzi wnioskodawczyni. Na podstawie złożonych do akt oryginalnych dokumentów wnioskodawczyni wniosła zatem, aby sprostować błędne wpisy w jej akcie urodzenia bowiem jej matkaN.nosiła nazwisko(...)a nie jak wpisano(...)( to nazwisko biologicznego ojca wnioskodawczyni ) a także jej nazwisko rodowe to(...)a nie jak wpisano(...)(to bowiem nazwisko po jej mężu). Wnioskodawczyni przy tym wskazała, iż błędne zapisy wynikają ze złego przetłumaczenia przez urzędnika oryginalnych dokumentów sporządzonych w języku rosyjskim. Ponieważ oryginalne dokumenty zostały złożone do akt (k.32) a nie budzi wątpliwości, iż to na ich podstawie został sporządzony pierwotny akt urodzenia USC bowiem w uwagach w tym dokumencie powołano numer rosyjskiego dokumentu, który jest tożsamy z tym złożonym do akt. W tym stanie rzeczy można bez wątpliwości zweryfikować wersje wnioskodawczyni czy w istocie nastąpiło błędne przetłumaczenie dokumentu przez urzędnika sporządzającego pierwotny dokument w 1953 r. Sąd zatem dopuścił dowód z opinii biegłej – tłumacza języka rosyjskiego, aby dokonać przetłumaczenia oryginalnych dokumentów. Biegła złożyła opinię ustną podczas rozprawy 31.10.2014 r. (k. 37). BiegłejA. K.został okazane oryginalne dokumenty z k. 32.
Pierwszy dokument analizowany przez biegłą to oryginalny akt urodzenia wnioskodawczyni – dokument jednokartkowy (k.32). Biegła po przetłumaczeniu zapisów podała, iż jest to akt urodzenia dziecka w polskiej wersji brzmienia imion -H. S.urodzonej (...)w miejscowościB.obwód smoleński. Matka dziecka wpisana w dokumencie toN. S. (2)a imię jej ojca to(...)a ojciec dziecka toJ. S.. Biegła nie miała wątpliwości, iż są to właśnie takie wpisy w których nazwisko matki i ojca dziecka nie są jednakowe. Drugi z analizowanych dokumentów to mniejsza z książeczek (k.32). Biegła po obejrzeniu dokumentu wskazała, iż jest to paszport osoby, która nazywa sięN. S. (2)imię jej ojca(...). Data urodzenia to 29.05.1896 w mieścieB., guberni(...). Biegła dodała, iż nie ma wątpliwości, że chodzi o dzisiejsze miastoB.. Dalej widnieje zapis, żeN. S. (2)była urzędnikiem, zamieszkała w mieścieB.obwód smoleński. W ocenie biegłej zachodził związek między okazanymi jej dokumentami bowiem w obu były wpisane tożsame daneN. S. (2). Następnie biegłej okazano drugą książeczkę większą z k. 32. Biegła po przeanalizowaniu wpisów podała, iż jest to paszport osoby, która nazywa sięN. S. (1)córkaK.urodzona (...)zamieszkała wB.. Następnie w tym dokumencie na kolejnych stronach pojawił się zapis przetłumaczony przez biegłą jako potwierdzenie, że(...)07.01.1918 r. wzięła ślub zI. S.. Na kolejnych stronach biegła przetłumaczyła zapis, iżN.córkaK. S.pracowała jako nauczycielka. Kolejny wpis przetłumaczony przez biegłą w tym paszporcie dotyczył zapisu tekstu „małżeństwo obywatelki tego dokumentu zostało rozwiązane” dalej jest data 06.04.1929 r. i kolejny wpis „pozostając przy nazwiskuS.”. Podczas rozprawy został także biegłej okazany dodatkowy dokument (k.40) książeczka o mniejszym formacie. Biegła po przeanalizowaniu zapisu stwierdziła, iż dokument dotyczyN.córkiK. S.i jest to książeczka – zaświadczenie o ubezpieczeniu. Dalsze zapisy wskazują, iż w/w jest ubezpieczona od 31.01.1940 r. i w razie jej śmierci świadczenie należy wypłacić córceG.(H.) córceJ.o nazwiskuS.. Biegła nie miała wątpliwości, iż nazwisko matki i córki jest inne – matka toS.córka toS..
W ocenie Sądu opinia biegłej była jednoznaczna i jej wypowiedzi nie budziły wątpliwości. Strony także nie wniosły zastrzeżeń do opinii biegłej. Zatem w ocenie Sądu wszystkie okazane dokumenty dotyczyły tej samej osoby. Był niewątpliwy związek między nimi co do brzmienia imion, nazwisk, dat urodzenia. Przetłumaczone przez biegłą oryginalne dokumenty potwierdziły wersje wnioskodawczyni a więc przede wszystkim, że jej matkaN.nosiła mimo rozwodu nazwiskoS.a jej nazwisko rodowe toS.. Skoro zatem tłumaczony przez biegłą oryginalny akt urodzenia wnioskodawczyni był podstawą sporządzenia aktu jej aktu urodzenia USC wB.( został powołany w dokumentach) to niewątpliwie został źle przetłumaczony i w konsekwencji wpisano błędne brzmienie nazwiska matki wnioskodawczyni i jej nazwiska rodowego. Dodatkowo należy wskazać iż pełne daneN. S. (2)z domuS.zostały określone w prawomocnym postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku z 15.10.2014 r. w sprawie II Ns 1948/14 ( dołączone akta) w sprawie o stwierdzenie zgonu.
Powyższe zatem jednoznacznie uzasadnia, aby na podstawie w/w przepisów dokonać sprostowania aktu USC urodzenia wnioskodawczyni poprzez wpisane prawidłowego brzmienia nazwiska jej matki(...)i jej nazwiska rodowego(...). Miały miejsce bowiem błędy podlegające sprostowaniu. WniosekH. L.o dodatkowe dopisane przy miejscu jej urodzenia ”ZSRR” to niewątpliwie nieścisłość. Brak tego określenia nie oddaje w pełni obiektywnego stanu rzeczy, a istniał on w chwili jego sporządzenia. W tym zatem zakresie sprostowanie także było uzasadnione, aby nie było wątpliwości o jaką miejscowość i gdzie położona chodzi. Raz jeszcze należy wskazać, iż art. 31 w/w ustawy pozwala sprostować błędy ale także nieścisłości. Analiza map (dokument powszechnie dostępny) obrazujących miejsce położenia miejscowościB.(obwód smoleński) w dacie urodzenia wnioskodawczyni bez wątpliwości pozwala stwierdzić, iż był to teren dawnego ZSRR.
Dodatkowo należy wskazać, iż w niniejszym postępowaniu uczestnik sam wniosek o sprostowanie aktu urodzenia wnioskodawczyni pozostawił do uznania Sądu to bardzo aktywnie wywodził, iż wnioskodawczyni nie jest jego krewną a więc nie jest siostrą jego wstępnejO. N.. W ocenie Sądu ten wątek sprawy w niniejszym postępowaniu, wobec zgromadzonych dowodów, jest poza zakresem zainteresowania Sądu. Zgromadzone dowody – oryginały dokumentów w wystarczający sposób wykazały błędy i nieścisłości w akcie urodzenia wnioskodawczyni, które należało sprostować. Przy okazji prowadzenie postępowania dowodowego i ustalanie oraz badanie kto jest lub nie jest członkiem rodziny wnioskodawczyni nie mieści się w ramach zainicjowanego przez nią postępowania o sprostowanie aktu USC.
Koszty postępowania, w tym koszty zastępstwa procesowego, w myślart. 520 § 1 k.p.c.zainteresowani ponoszą we własnym zakresie.