Sąd Rejonowy w Świdnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1848/14
Data wyroku: 2015-03-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Halina Grzybowska

Sygn. akt I Ns 1848/14

POSTANOWIENIE
Dnia 24 marca 2015r.
Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący SSR Halina Grzybowska
Protokolant Magdalena Tobiasz
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2015r. wŚ.
sprawy z wnioskuJ. G.
przy uczestnictwieB. G.
o zmianę stwierdzenia nabycia spadku poT. G.

postanawia:
I. zmienić postanowienie z dnia 12 grudnia 2003 roku wydane w sprawie I Ns 853/03 z wnioskuL. G.przy uczestnictwieM. G.iB. G.o stwierdzenie nabycia spadku poT. G.w ten sposób, że s t w i e r d z i ć, że
spadekpoT. G., zmarłym dnia(...)rokuwG., ostatnio stale zamieszkałym wG.wraz z wchodzącymw skład spadku udziałem spadkodawcy w gospodarstwie rolnym, położonymwG., na podstawie ustawy nabyli:żonaL. G.(córkaS.iM.) oraz synowie:M. G.(synT.iL.),B. G.(synT.iL., posiadający numerP.(...)) orazJ. G.(synT.iH., posiadający numerP.(...)) po ¼ części każdy z nich;
II. ustalić, że każdy z uczestników postępowania we własnym zakresie ponosi koszty związane ze swoim udziałem w niniejszej sprawie.
Sygn. akt I Ns 1848/14

UZASADNIENIE
WnioskodawcaJ. G.w dniu 6 listopada 2014 r. złożył wniosek, z którego wynikało, że domaga się zmiany stwierdzenia nabycia spadku poT. G., zmarłym w dniu(...)r., orzeczonym w postępowaniu o sygn. akt I Ns(...). Wskazał, że w postępowaniu tym został zatajony fakt, że wnioskodawca jest biologicznym synem zmarłegoT. G..
W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowaniaB. G.wniósł o rozstrzygnięcie sprawy według uznania Sądu i nieobciążanie uczestnika kosztami postępowania. Podniósł, że nie podważa treści stwierdzonych w odpisie zupełnym aktu urodzenia wnioskodawcy. O istnieniu wnioskodawcy nie miał wiedzy w trakcie postępowania w sprawie I Ns 853/03 o stwierdzenie nabycia spadku, taką wiedzę uzyskał dopiero w toku sprawy I Ns(...).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Wyrokiem Sądu Powiatowego wŚ.z dnia 22 listopada 1956 r. w sprawie o sygnaturze I C(...)ustalono, żeT. G.,urodzony dnia (...)wZ.b. pow. przemyślany jest ojcemJ. T.urodzonego (...)wG., synaH. T.. Wyrokiem tym nadanoJ. T.nazwisko ojca –G..

    Dowód: wyrok Sądu Powiatowego wŚ.z dnia 22 listopada 1956 r., sygn. akt I C(...)– k. 31 akt I C(...)postanowienie Sądu Rejonowego w Świdnicy z 23 marca 2015 r., sygn. akt I C(...)– k. 39 akt I C(...), odpis zupełny aktu urodzeniaJ. G.– k. 8
Przed Sądem Rejonowym w Świdnicy toczyła się sprawa z wnioskuL. G.z dnia 24 listopada 2003 r. przy udzialeM. G.iB. G.o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym w dniu 1 kwietnia 1998 r.T. G.. W toku postępowania wnioskodawczyni i uczestnicy postępowania złożyli oświadczenia spadkowe, z których wynikało że są oni jedynymi spadkobiercamiT. G.i spadkodawca nie miał żadnych dzieci pozamałżeńskich, ani przysposobionych. Sąd Rejonowy w Świdnicy postanowieniem z dnia 12 grudnia 2003 r., sygn. akt I Ns(...), stwierdził że spadek poT. G.zmarłym dnia 1 kwietnia 1998 r. wG., ostatnio stale zamieszkałym wG., na podstawie ustawy nabyli żonaL. G.oraz synowieB. G.iM. G.w częściach po 1/3 każdy z nich wraz z udziałem spadkodawcy w gospodarstwie rolnym położonym wG..

    Dowód: wniosekL. G.z dnia 24 listopada 2003 r. o stwierdzenie nabycia spadku – k. 2 akt I Ns(...), protokół rozprawy z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie I Ns(...)- k. 11 akt I Ns(...), postanowienie Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 12 grudnia 2003 r., sygn. akt I Ns(...)– k. 12 akt I Ns(...).
W dniu 26 lutego 2014 r.J. G.złożył w Sądzie Rejonowym w Świdnicy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, w którym domagał się stwierdzenia nabycia spadku po zmarłymT. G.na rzeczL. G.,M. G.,B. G.iJ. G.. Sąd Rejonowy w Świdnicy, po uprzednim ujawnieniu akt w sprawie I Ns(...), postanowieniem z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt I Ns(...), odrzucił wniosekJ. G.o stwierdzenie nabycia spadku poT. G..

    Dowód: wniosekJ. G.o stwierdzenie nabycia spadku – k. 2 akt I Ns(...), postanowienie Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt I Ns(...)– k. 47 akt I Ns(...).
W dniu 1 kwietnia 1998 roku wG.zmarłT. G., ostatnio stale zamieszkały wG.. W chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim zL. G.. Ze związku tego mieli dwoje dzieci -M. G.iB. G..T. G.miał także syna przedmałżeńskiego –J. G.. Żona i dzieci spadkodawcy nie odrzucali po nim spadku, nie zrzekali się dziedziczenia i nie byli uznani za niegodnych dziedziczenia.M. G.zmarł w dniu 26 listopada 2012 roku.L. G.zmarła w dniu 14 marca 2012 roku.

    Dowód: odpis skrócony aktu zgonuT. G.– k. 3 akt I Ns(...)odpis skrócony aktu małżeństwaT. G.iL. G.– k. 32, odpis skrócony aktu zgonuM. G.– k. 5 akt I Ns(...), odpis skrócony aktu urodzeniaB. G.– k. 7 akt I Ns(...), odpis zupełny aktu urodzeniaJ. G.– k. 8, odpis skrócony aktu zgonuL. G.– k. 10, zapewnienie spadkowe wnioskodawcy i uczestnika postępowania – k. 36v.
W skład spadku poT. G.wchodzi jego udział w gospodarstwie rolnym położonym wG.( niesporne ).
Uczestnik postępowaniaB. G.ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Przyznany ma zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej oraz zasiłek pielęgnacyjny. Nie ma wykształcenia rolniczego, ani ukończonych kursów rolniczych. Do chwili śmierci ojca był zdolny do pracy i pracował wraz z innymi członkami rodziny w gospodarstwie rolnym spadkodawcy
Dowód: orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 21.10.2013 r. i z 30.08.2010 r. – k. 21, 22, decyzja(...)wŚ.z 21.11.2013 r. o przyznaniu zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej – k. 23, decyzja Wójta gminyŚ.z 5.11.2013 r. o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego – k. 24, zeznania uczestnikaB. G.– k. 36v.
WnioskodawcaJ. G.nie ma wykształcenia rolniczego, ani ukończonych kursów rolniczych. Od dziecka pracował w gospodarstwie rolnym wG.należącym do jego matki i jej męża
Dowód: zeznania wnioskodawcyJ. G.– k. 36v.
L. G.w chwili śmierci męża stale pracowała w spadkowym gospodarstwie rolnym
Dowód: zeznania uczestnikaB. G.– k. 36v.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów urzędowych, przede wszystkim aktów stanu cywilnego i orzeczeń sądowych, stanowiących dowód tego co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Wiarygodność tych dokumentów nie była kwestionowana przez uczestników postępowania, zatem stały się podstawą ustaleń faktycznych. Wiarygodne były zeznania wnioskodawcy i uczestnika postępowania, ponieważ korespondowały z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, były spójne i logiczne.
Sąd zważył, co następuje:
Stosownie do przepisuart. 679 § 3 k.p.c.dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, z zastosowaniem przepisów niniejszego rozdziału; jednakże ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność. Przyjęty przez ustawodawcę tryb zmiany stwierdzenia nabycia spadku zakłada, że wniosek taki może zgłosić każdy zainteresowany (art. 679 § 2 kpc).
Jak ustalono w toku niniejszej sprawy wnioskodawcaJ. G.był synemT. G.iH. T.. Nie brał jednak udziału w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku po swoim ojcuT. G.w sprawie I Ns(...). Jako spadkobierca ustawowy poT. G.był zatem zainteresowany wszczęciem postępowania o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku.
Wobec ustalenia, że spadkodawca w chwili śmierci pozostawił trzech synów, nie zaś dwóch jak ustalono w toku postępowania w sprawie I Ns(...), krąg spadkobierców ustawowych dziedziczących spadek poT. G.był zatem inny, należało zmienić postanowienie Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 12 grudnia 2003 r., sygn. akt I Ns(...). Zgodnie bowiem zart. 679 § 3 kpc, w razie przeprowadzenia dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sąd spadku, zmieniając to postanowienie, stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkobiercy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku (art. 931 § 1 kc). Na podstawie złożonych zapewnień spadkowych oraz aktów stanu cywilnego, Sąd ustalił, że do kręgu spadkobierców ustawowych, o których mowa wart. 931 § 1 k.c., należeli żona spadkodawcy oraz jego trzej żyjący w chwili otwarcia spadku synowie, a zatem dziedziczyli oni w równych częściach, tj. po ¼ części każdy z nich.
W skład spadku poT. G.wchodził również udział w gospodarstwie rolnym. Przepisy dotyczące dziedziczenia gospodarstw rolnych podlegały wielokrotnym zmianom, stąd też przedmiotowa sprawa wymaga dokonania analizy tych regulacji. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 31.1.2001 r. (P4/99, Dz.U. Nr 11, poz. 91) większość przepisówtytułu X księgi czwartej Kodeksu cywilnegouznanych zostało za niekonstytucyjne, a także pozostające w sprzeczności zart. 1 Protokołu Nr (...)z 20.3.1952 r. doKonwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności(Dz.U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie 14.2.2001 r. Oznacza to, że spadki otwarte do 13.2.2001 r. objęte są nadal regulacją szczególną zawartą wtytule X Kodeksu cywilnego, zaś otwarte po tej dacie - wyłącznie na podstawie powszechnegoprawa spadkowego. Zatem do zasad dziedziczenia spadku poT. G., w skład którego wszedł udział w gospodarstwie rolnym, mają zastosowanie szczególne przepisytytułu X Kodeksu cywilnego, ponieważ spadek został otwarty w dniu 1 kwietnia 1998 r. Zastosowanie znalazł więc przepisart. 1059 kcw brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321). Jak wynika z ustaleń Sądu wszyscy spadkobiercy ustawowiT. G., tj. żonaL. G.i synowieM. G.,B. G.iJ. G.spełnili przesłankę dziedziczenia z ustawy gospodarstwa rolnego określoną wart. 1059 pkt 1 kc.Wszyscy bowiem w chwili otwarcia spadku stale pracowali bezpośrednio przy produkcji rolnej. Dlatego Sąd orzekł o dziedziczeniu całego spadku wraz z udziałem spadkodawcy w gospodarstwie rolnym przez wszystkich spadkobierców z pierwszego kręgu dziedziczenia ustawowego.
O kosztach postępowania Sąd orzekł stosując zasadę określoną wart. 520 § 1 kpc, zgodnie z którą każdy uczestnik postępowania nieprocesowego ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Brak bowiem było podstaw do odstąpienia od tej zasady.