Sąd Rejonowy w Giżycku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1106/14
Data wyroku: 2015-12-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janusz Supiński
Słowa kluczowe: Najem

Sygn. akt I C 1106/1 4

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 grudnia 2015 r.
Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilnyw składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Janusz Supiński
Protokolant: Katarzyna Kucharska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17.12.2015 r.
sprawy z powództwa(...) Klubu (...)wG.
przeciwko(...) Sp. z o.o.wS.
o zapłatę

I
Powództwo oddala.

II
Zasądza od powoda(...) Klubu (...)wG.na rzecz pozwanego(...) Sp. z o.o.wS.kwotę 197 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt. I C 1106/14

UZASADNIENIE
Powód(...) Klub (...)wG.(dalejN.) domagał się zasądzenia na jego rzecz od pozwanego(...) Sp. z o.o.wS.kwoty 1.270 zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania. W uzasadnieniu podniósł, iż strony zawarły drogą internetową umowę najmu pensjonatu położonego wM.(Słowenia); elementem umowy była obowiązkowa kaucja w wysokości 300 EURO, uiszczona na miejscu w Słowenii; w trakcie pobytu w Słowenii członkowie klubu i ich opiekunowie korzystali m.in. z jacuzzi, znajdującym się w obiekcie, a po jednym z takich użyć osoba opiekująca się pensjonatem twierdziła, że doszło do zarysowania jacuzzi przez osoby korzystające, wskutek czego w dniu wyjazdu członków klubu zatrzymała całą uiszczoną kaucję do czasu ustalenia kosztów naprawy jacuzzi, co zresztą nie nastąpiło do dnia dzisiejszego. Tymczasem – jak podnosił powód – do żadnego uszkodzenia jacuzzi nie doszło, skoro w trakcie całego dalszego sezonu znajdowało się w ofercie tego obiektu.
Pozwany(...) Sp. z o.o.wS.nie uznał powództwa i wniósł o jego oddalenie w całości. W uzasadnieniu pozwany podniósł przede wszystkim zarzut braku legitymacji procesowej biernej, wywodząc, że stroną umowy z powodem jestN.A/S z siedzibą wV.(Dania), zaś pozwana spółka wykonuje jedynie czynności techniczne, związane z obsługą polskiej wersji strony internetowejfirmy (...)/S z siedzibą wV.(Dania). Nadto – z ostrożności procesowej – pozwany wskazał, że kaucja stanowi zabezpieczenie właściciela obiektu przed szkodami spowodowanymi przez najemców, kaucja pobierana jest bezpośrednio przez właścicieli obiektów i rozliczana w dniu opuszczania pensjonatu przez najemcę. Skoro zatem – twierdził dalej pozwany - powód sam przyznał, że w spornym jacuzzi zaistniały w trakcie pobytu członków klubu zarysowania, to zasadnym było zatrzymanie przez właściciela pensjonatu kaucji, wpłaconej przezN.. Wreszcie – podawał pozwany – powód nie zgłosił pozwanemu, w czasie przewidzianym w Ogólnych Warunkach NajmuN., żadnych zastrzeżeń ani co do szkody w mieniu właściciela obiektu ani co do sposobu rozliczenia kaucji, czym naruszył określone tamże zasady.
Sąd ustalił, co następuje:
Powód -(...) Klub (...)wG.orazN.A/S z siedzibą wV.(Dania) zawarły za pośrednictwem Internetu umowę najmu domu wakacyjnego położonego wM.19C (Słowenia) na okres od 29.03.2014r. do 06.04.2014r, ustalając czynsz na kwotę 6.170 zł. Kwotę tęN.przelał na kontoN.A/S, otrzymując w zamian „Dokument najmu”, stanowiący podstawę otrzymania wM.kluczy do obiektu.
Dowód: dokument najmu k 9
rezerwacja k 10
korespondencja k 11-12
W dniach 29.03.2014 – 06.04.2014r. członkowieklubu (...)wraz z opiekunami przebywali wM.. Przed zakwaterowaniem uiścili do rąk właścicieli obiektu kaucję w kwocie 300 EURO. W trakcie pobytu osoby obsługujące obiekt wskazały przedstawicielom klubu zarysowania powłoki jacuzzi, twierdząc, że powstały one w trakcie pobytu członków klubu. Przy wykwaterowaniu właściciele obiektu zatrzymali całą kaucję (300 EURO) twierdząc, że po ustaleniu z serwisem kosztów naprawy, rozliczą je z kwoty kaucji, zaś powodowi przekażą dokumenty potwierdzające zakres napraw i ich wartość. PrzedstawicieleN.nie zgłosilifirmie (...)/S ani faktu zgłoszenia szkody w jacuzzi przez właścicieli obiektu, ani faktu zatrzymania kaucji. W dniu 09.06.2014r.N.skierował do pozwanego wezwanie do zapłaty równowartości 300 EURO.
Dowód: potwierdzenie k 13
wezwanie k 14
pismo k 51-52
zeznania świadkaK. N.k 68-69
Sąd zważył, co następuje:
Dokonując oceny zasadności roszczeń powoda w niniejszej sprawie dostrzec należało przede wszystkim to, że stroną wynajmującą w umowie najmu pensjonatu w Słowenii nie była ani pozwanaspółka (...) Sp. z o.o.wS., ani spółka prawa duńskiegoN.A/S z siedzibą wV.. Stronami owej umowy byli z jednej strony(...) Klub (...)wG.jako najemca, a z drugiej – właściciele pensjonatu wM.(Słowenia) jako wynajmujący. Istotnym przy tym pozostaje to, że w imieniu owych właścicieli pensjonatu umowę najmu zawarł pośrednik w postaci spółki prawa duńskiegoN.A/S z siedzibą wV., działający na podstawie umowy agencyjnej.
W tym miejscu można wskazać, że „umowa agencyjna należy do umów z zakresu pośrednictwa handlowego. Na jej podstawie agent zobowiązuje się do stałego pośredniczenia przy zawieraniu umów z klientami na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy albo do ich zawierania w jego imieniu. Agent zobowiązuje się do tych działań w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa oraz za wynagrodzeniem. Na podstawie definicji umowy agencyjnej zawartej wart. 758 § 1 k.c.wyróżnia się w doktrynie dwa rodzaje tej umowy:agencję pośrednicząorazagencję przedstawicielską, i w związku z tym agenta-pośrednika oraz agenta-przedstawiciela (agenta-pełnomocnika) (na rozróżnienie to wskazują m.in. M. Piekarski (w:)Komentarz, t. II, 1972, s. 1570; E. Rott-Pietrzyk,Umowa agencyjna po nowelizacji. Komentarz, Kraków 2001, s. 58 i n.; J. Jezioro (w:) E. Gniewek, P. Machnikowski,Komentarz, 2013, s. 1290; L. Ogiegło (w:) K. Pietrzykowski,Komentarz, t. II, 2011, s. 667; T. Wiśniewski (w:) G. Bieniek,Komentarz, t. II, 2011, s. 581; zob. też wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., I GSK 720/09, LEX nr 744867).Agencja pośredniczapolega na tym, że agent zobowiązuje się za wynagrodzeniem i w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do stałego pośredniczenia przy zawieraniu umów z klientami na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy. Czynności agenta-pośrednika składające się napośredniczenieobejmują przede wszystkim czynności faktyczne, które poprzedzają zawarcie umowy i mają do zawarcia umowy doprowadzić. Zadaniem agenta jest podejmowanie na rzecz dającego zlecenie działań, które polegają na wyszukiwaniu klientów, kojarzeniu interesów stron, udzielaniu informacji o zasadach, na jakich dający zlecenie zawiera umowy z klientami, ewentualnie przedstawianiu próbek oferowanych przez niego towarów. Jego zadaniem jest również zachęcanie potencjalnych klientów do zawarcia umowy z dającym zlecenie, a także gromadzenie o nich informacji, ewentualnie sprawdzanie stanu ich wypłacalności. Agent-pośrednik uczestniczy również w czynnościach, które mają doprowadzić do zawarcia umowy, a więc w negocjacjach prowadzonych przez strony, może przekazywać oferty dającego zlecenie czy też zbierać oferty potencjalnych klientów (por. L. Ogiegło (w:) K. Pietrzykowski,Komentarz, t. II, 2011, s. 667; T. Wiśniewski (w:) G. Bieniek,Komentarz, t. II, 2011, s. 582; E. Rott-Pietrzyk,Agent handlowy – regulacje polskie i europejskie, Warszawa 2006, s. 280; por. też D. Bucior,Pośredniczenie i zawieranie umów jako przedmiot zobowiązania agenta, Studia Prawnicze KUL 2010, nr 1, s. 7 i n.; zob. też wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 października 2010 r., I GSK 723/09, LEX nr 744869, zgodnie z którym czynności pośredniczenia mogą obejmować wyszukiwanie osób, z którymi można zawierać umowy, udział w rokowaniach mających na celu zawarcie umowy, skłanianie osób trzecich do zawarcia umowy lub przyjęcia oferty, przekazywanie próbek, informowanie o warunkach umów i właściwościach towaru).Agencja przedstawicielskacharakteryzuje się tym, że agent dokonuje w imieniu dającego zlecenie czynności prawnych, czyli zawiera umowy w jego imieniu. Do składania oświadczeń woli w imieniu dającego zlecenie oraz do przyjmowania dla niego oświadczeń agent jednakże jest uprawniony tylko wówczas, gdy otrzyma stosowneumocowanie(art. 758 § 2 k.c.). Stroną umów zawartych przez agenta staje się bezpośrednio dający zlecenie, po jego stronie powstają więc prawa i obowiązki wynikające z dokonanych przez agenta czynności prawnych. Pojęcie „zawieranie umów" można rozumieć wąsko i objąć nim wyłącznie składanie oświadczeń woli tworzących czynność prawną będącą umową. W takim ujęciu obowiązki agenta nie obejmowałyby dokonywania czynności faktycznych poprzedzających i przygotowujących zawarcie umowy. „Zawieranie umów" można też rozumieć szeroko i objąć tym pojęciem nie tylko składanie oświadczeń woli tworzących umowy, ale również dokonywanie czynności faktycznych, skierowanych na doprowadzenie do zawarcia umowy (a więc czynności obejmowanych terminem „pośredniczenie"). Przyjęcie pierwszego założenia oznacza, że czynności przygotowujące zawarcie umowy, mające doprowadzić do jej zawarcia, dokonywane są albo przez samego dającego zlecenie, albo przez agentów-pośredników czy też inne osoby, dokonujące takich czynności na rzecz dającego zlecenie. Przyjęcie drugiego założenia prowadzi do wniosku, iż do agenta należy zarówno doprowadzenie do zawarcia umowy, jak i złożenie oświadczenia woli, na tę umowę się składającego. Zagadnienie sposobu interpretacji pojęcia„zawarcie umowy"wiąże się z zagadnieniem dopuszczalności zawierania umów agencyjnych o charakterze mieszanym. W doktrynie wskazuje się bowiem na dopuszczalność zawarcia umowy agencyjnej łączącej obie postaci agencji, na podstawie której agent jest zobowiązany zarówno do pośredniczenia przy zawieraniu umów, jak i do ich zawierania w imieniu dającego zlecenie (por. m.in. J. Jezioro (w:) E. Gniewek, P. Machnikowski,Komentarz, 2013, s. 1290; L. Ogiegło (w:) K. Pietrzykowski,Komentarz, t. II, 2011, s. 667; E. Rott-Pietrzyk (w:)System prawa prywatnego,t. 7, 2011, s. 627; T. Wiśniewski (w:) G. Bieniek,Komentarz, t. II, 2011, s. 581). Dopuszczalność zawarcia umowy agencyjnej o mieszanym charakterze może jednak budzić pewne wątpliwości w świetle literalnego brzmieniaart. 758 § 1k.c., który posługuje się spójnikiem „albo", wskazującym na alternatywę rozłączną. Skoro więc agencja może przybrać postać albo agencji pośredniczej, albo agencji przedstawicielskiej, wydaje się, że bardziej trafne jest przyjęcie szerokiego rozumienia terminu „zawieranie umów". Przepisart. 758 § 1 k.c.nie zawiera zastrzeżenia ograniczającego zobowiązanie agenta do pośredniczenia przy zawieraniu umów czy do zawierania umów oznaczonego rodzaju. W związku z tym zakres umów, w których zawarciu agent zobowiązuje się pośredniczyć, czy też które zobowiązuje się zawierać, może zostać przez strony określony dowolnie z uwzględnieniem jednak granic wyznaczonych przezart. 3531k.c.Strony mogą w umowie zakres działania agenta ograniczyć do pośredniczenia bądź przedstawicielstwa w odniesieniu do zawieraniaumów określonego rodzaju(tak L. Ogiegło (w:) K. Pietrzykowski,Komentarz, t. II, 2011, s. 667) czyumów oznaczonych rodzajów. Jednakże zakres umów, które mogą być przedmiotem działań agenta na podstawie umowy agencyjnej, i tak jest ograniczony, gdyż są to umowyz klientami dającego zlecenie. Oznacza to, że zawierane są z osobami nabywającymi towary czy korzystającymi z usług dającego zlecenie. Dotyczą więc one w szczególności sprzedaży towarów, świadczenia usług, wytwarzania produktów czy udostępniania określonych rzeczy (ewentualnie praw) do używania (korzystania) przez dającego zlecenie na rzecz jego klientów. Prowadzi to do wniosku, że zarówno pośredniczenie, jak i zawieranie umów odnosi się do takich ich rodzajów, które mieszczą się w zakresie działalności gospodarczej bądź zawodowej dającego zlecenie” [tak:K.A. (red.),G.Z.,J.A.,K.-P. K..,K.G.,N.E.,S.T.,Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX 2014].
Wracając na grunt niniejszej sprawy i dokonanych ustaleń, że stroną wynajmującą klubowi obiekt wakacyjny wmiejscowości M.byli właściciele owego domu należy wskazać, że powyższa konstatacja wynika wprost z dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy. Ogólne Warunki NajmuN.(dalej(...)) jednoznacznie bowiem wskazują, że „N.jest tylko pośrednikiem w wynajmie obiektów wakacyjnych, a nie ich właścicielem.(...)prowadzimy w imieniu właściciela danego obiektu, który tym samym jest w stosunku do Państwa wynajmującym obiekt. Umowa najmu obiektu wakacyjnego wchodzi w życie w oparciu o Ogólne Warunki Najmu oraz …” (k 41). Dalej – z potwierdzenia rezerwacji obiektu w Słowenii (k 11) wynika niebicie, że podmiotem reprezentującym właścicieli obiektu byłN.A/S z siedzibą wV., podobnie jak odbiorcą należności z tytułu ceny najmu była ta właśnie osoba prawna (k 10, 12), co zresztą znajduje swoje oparcie w treściart. 759 kc.Wreszcie - „dokument najmu” (k 9), na podstawie którego członkowie klubu otrzymali klucze do obiektu również został wystawiony przezN.A/S z siedzibą wV.. W tej sytuacji należało uwzględnić twierdzenia strony pozwanej, że jej udział w całym przedsięwzięciu ogranicza się do technicznego zapewnienia funkcjonowania polskiej wersji strony internetowejfirmy (...)/S. Pozwany zatem nie uczestniczy ani w wynajmie pensjonatów, ani nawet w pośredniczeniu takim czynnościom prawnym, a tym samym nie może odpowiadać za naruszenie jakichkolwiek warunków zawartych umów. Podobnie zapewne rzecz się przedstawia zfirmą (...)/S wV., która jako agent pośredniczy jedynie w zawieraniu umów najmu, nie będąc wszakże stroną takich umów. Zaznaczyć jednak należy, że treść stosunku prawnego łączącegofirmą (...)/S z właścicielami obiektu wM.nie była przedmiotem niniejszej sprawy. W świetle powyższego należało orzec jak w pkt I wyroku.
Niezależnie od powyższych konstatacji w zakresie braku legitymacji biernej po stronie pozwanego, należy wspomnieć również o tym, że strona powodowa w żaden sposób nie wykazała zasadności swojego roszczenia ani co do zasady, ani co do wysokości. Otóż niewątpliwym jest, że właściciele pensjonatu pobrali od członkówklubu (...)kaucję zwrotną w kwocie 300 EURO jako zabezpieczenie ewentualnych szkód wyrządzonych przez tychże członków klubu podczas pobytu. Niewątpliwym też jest, że w trakcie pobytu członkowie klubu zostali poinformowani, że w jacuzzi, z którego korzystali, stwierdzono zarysowania. Co więcej – zarysowania te zostały okazane opiekunom klubowiczów, co jednoznacznie wynika z zeznań świadkaK. N.(k 68). Wspomniani opiekunowie jednak, pomimo ciążącego na nich obowiązku poinformowaniafirmy (...)/S o zgłaszanych pretensjach ze strony właścicieli obiektu, co jednoznacznie wynika z(...)(pkt 10(...)k 42) oraz posiadania kontaktowego numeru telefonu na wypadek takich sytuacji (pkt 11(...)k 42, „dokument najmu” k 9), zaniechali przedsięwzięcia jakichkolwiek działań informujących przedstawicielifirmy (...)/S o przedmiotowych zdarzeniach (szkoda, zatrzymanie kaucji). W ten sposóbN.uniemożliwiłfirmie (...)/S podjęcie jakichkolwiek czynności, ukierunkowanych na wyjaśnienie sytuacji, potwierdzenie lub podważenie twierdzeń właścicieli obiektu, ustalenie możności lub niemożności natychmiastowego usunięcia ewentualnych uszkodzeń bądź choćby dokonania niezwłocznej wyceny owych szkód. Jak już wyżej wspomniano – przedmiotem niniejszej sprawy nie była szczegółowa treść stosunku prawnego łączącegoN.A/S wV.z właścicielami obiektu wakacyjnego wM., stąd brak jest możliwości ustalenia trybu i zasad postępowania oraz ewentualnej odpowiedzialności agenta i dającego zlecenie wobec klientów takich jakN., ale na pewno brak zawiadomieniaN.A/S przez klub stanowił naruszenie(...)i pozbawiłN.możliwości bezpośredniej weryfikacji przez osoby trzecie autentyczności twierdzeń właścicieli obiektu oraz członków klubu w zakresie zarysowań feralnego jacuzzi. Co więcej – powód pozbawił się w tej sytuacji również możliwości wykazania czasokresu powstania i rzeczywistych rozmiarów szkody właścicieli domu wM., co wszak uniemożliwia dokonanie oceny zasadności roszczeń pozwu i co do zasady i co do ich wysokości. Na marginesie należy wspomnieć, że Sąd w niniejszej sprawie też został praktycznie pozbawiony obiektywnej możliwości weryfikacji zeznań świadkaK. N.. Sąd zatem – mając na uwadze, że strona pozwana nie kwestionowała w żaden sposób owych zeznań, a dla rozstrzygnięcia sprawy zeznania wskazanego świadka nie mają kluczowego znaczenia, dał wiarę owym zeznaniom.
Reasumując, Sąd orzekł jak wpkt I.O kosztach Sąd orzekł wpkt II, a to po myśliart. 98 § 1 kpc. Do kosztów procesu po stronie pozwanego należało zaliczyć kwoty: 180 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.