Sąd Okręgowy w Krakowie
IX Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: IX GC 338/15
Data wyroku: 2015-12-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dariusz Pawłyszcze
Słowa kluczowe: Postępowanie Cywilne
Podstawa prawna: art. 493 § 3 K.p.c.
Teza: Sąd nie pominął zarzutu potrącenia na podstawie art. 493 § 3 K.p.c., ponieważ:
1. oświadczenie o potrąceniu zostało złożone przed doręczeniem pozwanemu nakazu zapłaty,
2. przepis dotyczy tylko wierzytelności, których istnienie lub wymagalność są kwestionowane przez powoda.

Sygn. IX. GC. 338/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Kraków, 22 grudnia 2015r.
Sąd Okręgowy w Krakowie Wydz. IX Gospodarczy w składzie
sędzia SO Dariusz Pawłyszcze
protokólant st. sekr. sąd. Aleksander Powroźnik
po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w Krakowie 8 grudnia 2015r. sprawy z powództwa(...) Sp. z o.o.wK.przeciwko(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(...)Sp.k. wK.o zapłatę 402.000,00 zł z ustawowymi odsetkami od 1 stycznia 2014r. na skutek zarzutów od nakazu zapłaty z 12 listopada 2014r., sygn. IX. GNc. 1238/14
Izaskarżony nakaz zapłaty uchyla w całości i oddala powództwo;
IIzasądza od powódki na rzecz pozwanej koszty postępowania 25.000 (dwadzieścia pięć tysięcy) zł.

UZASADNIENIE
Nakazem zapłaty z 12 listopada 2014r. [k.38] sąd zasądził od pozwanego pożyczkobiorcy na rzecz powodowego pożyczkodawcy 402.000 zł z ustawowymi odsetkami od 1 stycznia 2014r. tytułem zwrotu pożyczki.
W zarzutach [k.55] od nakazu zapłaty pozwany pożyczkobiorca wniósł o uchylenie nakazu i oddalenie powództwa, ponieważ pożyczkobiorca zwrócił pożyczkę przez potrącenie k.67 z następującymi wierzytelnościami pożyczkobiorcy:
1.432.955,32 zł tytułem wierzytelności o wynagrodzenia za roboty budowlane nabyte od podwykonawców(...) Sp. z o.o., za które to wynagrodzenia powód odpowiada solidarnie na podstawieart. 6471§ 5 K.c.,
2.10.000 zł tytułem zwrotu pożyczki.
W odpowiedzi na zarzuty [k.238] pożyczkodawca wniósł o ich oddalenie, ponieważ te same wierzytelności są dochodzone od powoda przez(...) Sp. z o.o.
Sąd ustalił, co następuje:
Umową z 15 kwietnia 2013r. [k.30] powód pożyczył pozwanemu 402.000 zł oprocentowane na 5% z terminem zwrotu do 31 grudnia 2013r.
Powodowy pożyczkodawca był generalnym wykonawcą inwestycji(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(...)Sp.k. (mającej tego samego komplementariusza co pozwany pożyczkobiorca). Powód umową z 7 lutego 2011r. [k.144] całość robót zamówił u(...) Sp. z o.o., w której miał 100% udziałów. W celu zabezpieczenia swoich zobowiązań wobecL. K.(większościowego wspólnika komplementariusza strony pozwanej) powód udzieliłA. U.(członkowi zarządu komplementariusza pozwanego) pełnomocnictwa do zbycia swoich udziałów w(...) Sp. z o.o.iA. U.na mocy tego pełnomocnictwa zbył te udziały L.K.umową z 22 listopada 2013r. (prawoA. U.do wykorzystania pełnomocnictwa jest przedmiotem procesu zakończonego nieprawomocnym wyrokiem SR dla Krakowa-Śródmieścia oddalającego powództwo powoda przeciwkoA. U.iL. K.o ustelenie nieważności zbycia udziałów(...) Sp. z o.o.).
Po uzyskaniu przezL. K.kontroli nad(...) Sp. z o.o.spółka ta w sprawie IX.GC.516/14 pozwała powoda o zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane na inwestycji(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(...)Sp.k. (spółki także - tak jak pozwany - kontrolowanej przezL. K.). Znaczną część robót na tej inwestycji(...) Sp. z o.o.zamówiła u podwykonawców, którym nie zapłaciła wynagrodzeń, przy czym zachodzą podstawy do odpowiedzialności powoda za zapłatę tych wynagrodzeń na mocyart. 6471§ 5 K.c.
Inwestor, tj.(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(...)Sp.k., nabył od podwykonawców(...) Sp. z o.o.(A. B.,(...) Sp. z o.o., M.S.iA. W.) wierzytelności o wynagrodzenia należne im od(...) Sp. z o.o.w wysokości 432.955,32 zł wymagalne w 2012 i 2013 roku (wierzytelnościA. B.pierwotnie nabyła(...) Sp. z o.o., która umową z 16 września 2013r. [k.77] przeniosła je na inwestora). Następnie umową z 23 października 2014r. [k.69] inwestor przeniósł te wierzytelności na pozwanego.
Ponadto umową z 3 kwietnia 2012r. [k.188] inwestor pożyczył powodowi bezterminowo 10.000 zł.
Pozwany pismem z 14 listopada 2014r. [k.67], doręczonym powodowi w tym samym dniu [dowód doręczenia k.68], złożył oświadczenie o potrąceniu wierzytelności powoda z tytułu zwrotu pożyczki w wysokości 402.000 zł z wierzytelnościami pozwanego z tytułu odpowiedzialności powoda za długi(...) Sp. z o.o.w wysokości 432.955,32 zł oraz z tytułu zwrotu pożyczki 10.000 zł.
Powyższy stan faktycznybył niesporny i został ustalony w oparciu o oświadczenia stron (art. 229 i 230 K.p.c.). Strony nie przeczyły istnieniu i autentyczności kserokopii dokumentów złożonych przez stronę przeciwną. Dokonanie ustaleń faktycznych będących odzwierciedleniem treści niespornych dokumentów nie wymaga przeprowadzenia dowodu (tak SA w Krakowie w wyroku z 28 grudnia 2011r., I.ACa.1111/11).
W szczególności niesporne było spełnienie przesłanek odpowiedzialność powoda wobec podwykonawców(...) Sp. z o.o.za zapłatę ich wynagrodzeń na podstawieart. 6471 § 5 K.c.Powód nie przeczył spełnieniu tych przesłanek i podnosił tylko, iż wynagrodzenia za te same roboty żąda(...) Sp. z o.o.Skoro wówczas powód miał 100% udziałów(...) Sp. z o.o., to zawarcie umowy z podwykonawcą przezA.jest równoznaczne z zawiadomieniem powoda o tej umowie. Ponadto sam powód jako generalny wykonawca zawiadamiał inwestora o tych umowach [k.152,153].
Także umowa pożyczki 10.000 zł udzielonej przez inwestora powodowi nie została zaprzeczona [k.253 8m].
W celu sprawdzenia roszczeń będących przedmiotem sprawy IX.GC.516/14 (z powództwaA.przeciwko powodowi o wynagrodzenie za roboty na inwestycji naK.) sąd na podstawieart. 224 § 2 K.p.c.przeprowadził dowód z tych akt na posiedzeniu niejawnym po zamknięciu rozprawy (zgoda stron na zaniechanie rozprawy co do tego dowodu k.253 9m). Sąd ustalił, żeA.dochodzi w tamtej sprawie (zakończonej nieprawomocnym wyrokiem uwzględniającym z 30 czerwca 2015r.) całego niezapłaconego wynagrodzenia (bez pomniejszenia o sumy niezapłacone podwykonawcom), a powód nie podniósł zarzutu potrącenia z tytułu zaspokojenia przez siebie podwykonawców (w sprawie nie było interwencji inwestora wspomnianej w piśmie powoda z 24 czerwca 2015r. k.238).
Powód żądał [k.239] zwrotu pisma pozwanego z 2 kwietnia 2015r. [k.184], lecz pismo to jako zawierające wyłącznie wnioski dowodowe nie podlegało zwrotowi.
Sąd zważył, co następuje:
W dniu 31 grudnia 2013r. (termin zwrotu pożyczki w wysokości 402.000 zł) na podstawieart. 6471 § 5 K.c.podwykonawcom(...) Sp. z o.o.przysługiwały solidarnie przeciwko(...) Sp. z o.o.i powodowi wierzytelności na sumę 432.955,32 zł. Na mocyart. 509 K.c.wierzytelności te przeszły na pozwanego. Dlatego na podstawieart. 498 i 499 K.c.oświadczenie pozwanego o potrąceniu z 14 listopada 2014r. [k.67] wywołało skutek spłaty pożyczki w dniu 31 grudnia 2013r.
Ponadto pozwany objął oświadczeniem o potrąceniu wierzytelność w wysokości 10.000 zł o zwrot pożyczki twierdząc [k.185], iż wierzytelność tę nabył od inwestora umową z 23 października 2014r., co nie ma oparcia w treści umowy. Powód nie kwestionował obowiązku zapłaty pozwanemu 10.000 zł [k.253 8m]. Ponieważ wierzytelności nabyte od podwykonawców wystarczały do umorzenia obowiązku zwrotu pożyczki, sąd nie dociekał, w jaki sposób wierzytelność o zapłatę 10.000 zł przeszła z inwestora na pozwanego.
Sąd nie pominął zarzutu potrącenia na podstawieart. 493 § 3 K.p.c., ponieważ:
1.oświadczenie o potrąceniu zostało złożone przed doręczeniem pozwanemu nakazu zapłaty,
2.przepis dotyczy tylko wierzytelności, których istnienie lub wymagalność są kwestionowane przez powoda.
(...) Sp. z o.o.i powód solidarnie odpowiadali wobec podwykonawcówA.za zapłatę ich wynagrodzeń i okoliczność, iżA.dochodził swojego wynagrodzenia od powoda nie niweczyła możliwości dochodzenia wynagrodzeń podwykonawców od powoda (art. 366 § 1 K.c.), w tym przez potrącenie. Od chwili zapłaty w dniu 14 listopada 2014r. wynagrodzeń podwykonawców powodowi przysługuje roszczenie regresowe wobecA.w wysokości 432.955,32 zł (z odsetkami od 1 stycznia 2014r. -art. 499 K.c.). Okoliczność, iż w procesie IX.GC.516/14 z powództwaA.powód nie przedstawił do potrącenia roszczenia regresowego, nie może pozbawiać pozwanego prawa do do powołania się na potrącenie w niniejszym procesie. Ponadto nawet po zakończeniu sprawy IX.GC.516/14 powód może złożyćA.oświadczenie o potrąceniu, a w razie odmowyA.uznania skuteczności tego potrącenia powodowi będzie przysługiwało powództwo opozycyjne, gdyż zarzut spełnienia świadczenia przez potrącenie z roszczeniem regresowym z tytułu zaspokojenia podwykonawców nie był przedmiotem rozpoznania w tamtym procesie.
Ponieważ roszczenie zasądzone zaskarżonym nakazem wygasło w dniu 14 listopada 2014r. z mocą od 31 grudnia 2013r., na podstawieart. 496 K.p.c.nakaz został uchylony, a powództwo oddalone.
koszty
Na podstawieart. 98 K.p.c.pozwanemu przysługuje zwrot kosztów 25.000 zł: opłaty 15.075 zł i kosztów zastępstwa 9.925 zł. Nakład pracy na obronę przed nakazem zapłaty (sporządzenie zarzutów i udział w rozprawie) jest wyższy o 30% od nakładu pracy na sporządzenie pozwu (stawka minimalna 7.200 zł).