Sąd Rejonowy w Olecku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 453/14
Data wyroku: 2015-03-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Janeczek-Prawda
Słowa kluczowe: Uniewinnienie, Opinia Biegłego
Podstawa prawna: art. 54 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 9 § 3 kks

Sygn. akt II K 453/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 marca 2015 r.
Sąd Rejonowy w Olecku w II Wydziale Karnym
w składzie:
Przewodniczący:SSR Magdalena Janeczek-Prawda
Protokolant: Magdalena Tyczkowska
przy udziale oskarżyciela publicznego Urzędu Celnego wO.B. O.
po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 28 października 2014 r., 28 stycznia 2015 r., 11 marca 2015 r.
sprawy
Z. M.
s.A.iJ.z domuJ.
ur. (...)wF.
oskarżonego o to, że:
będąc osobą zajmującą się sprawami gospodarczymi i finansowymifirmy Biuro (...)w okresie od 05.01.2006r. do 19.10.2006r. na przejściu granicznym wG.uchylał się od opodatkowania poprzez nieujawnieni Naczelnikowi Urzędu Celnego wO.towaru w postaci 18854,17 litrów oleju napędowego usuniętego spod dozoru celnego, czym naraził na uszczuplenie należny podatek akcyzowy w kwocie 19.757,00 zł oraz podatek VAT w kwocie 12.748,00zł
tj. o czyn zart. 54 § 2 kksw zw. zart. 6 § 2 kksw zw. zart. 9 § 3 kks

I
uniewinniaZ. M.od popełnienia zarzuconego mu czynu,

na podstawieart. 632 pkt 2 kpkw zw. zart. 113 § 1 kksustala, iż koszty procesu ponosi Skarb Państwa.
Sygn. akt II K 453/14

UZASADNIENIE
Z. M.prowadził dzielność gospodarczą pod nazwąBiuro (...)ul. (...)z siedzibą wS..W ramach świadczonych usług w okresie od 05.01.2006 r. do 19.10.2006 r. autokary należące doZ. M.woziły pasażerów do Rosji przez przejście graniczne wG.. Jako kierowcy zatrudnieni byliM. J.,J. M.,J. K.,F. P.. Na przejściu granicznym wG.w w/w okresie funkcjonariusze Urzędu Celnego wO.przeprowadzali kontrolę ilości zgłaszanego paliwa w pojazdach należących doZ. M., tj. w pojeździe markiM. (...)onr rej. (...)oraz w pojeździemarki J. (...)L.onr rej. (...). Kontrole te polegały na tym, iż kierowcy pojazdów składali deklaracje dotyczące ilości paliwa, ilości i pojemości zbiorników w danym autobusie oraz ilości przejechanych kilometrów – na podstawie tych informacji udzielonych prze kierowców system informatyczny(...)generował protokoły przyjazdu i wyjazdu z RP. Kierowcy autobusów natomiast podawali ilość paliwa znajdującego się w zbiornikach na podstawie „pomiaru wzrokowego”, paliwo było widoczne przy pełnym zbiorniku – jeżeli zbiornik nie był pełen, oceny ilości paliwa dokonywano na podstawie wskazań liczników pojazdów, które jednak nie były dokładne. Funkcjonariusze celni nigdy nie dokonywali spuszczania i pomiaru paliwa, opierali się w głównej mierze na deklaracjach złożonych przez kierowców autobusów.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznania świadków:M. J.(k. 263, 322v, 400v),J. M.(k. 267, 322v-323, 401-401v),F. P.(k. 271, 323),S. K.(k. 323, 276v, 401),B. C.(k. 280v, 360v, 401) iJ. K.(k. 260, 360v, 420) oraz dowodyw postaci dokumentów: protokołów (k.130-249), pism (k.329, 339).
OskarżonyZ. M.zarówno w toku postepowania przygotowawczego (k. 118), jak i na rozprawie głównej przed Sądem (k. 322-322v, 400-400v) nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu.
Wyjaśnił, iż w 2006 r. należące do niego autobusy wyposażone były w fabryczne zbiorniki paliwa z homologacją. Nikt nie dokonywał żadnych zmian w tych zbiornikach. Składane przez kierowców pojazdów deklaracje na przejściu granicznym były fikcyjne, gdyż nie dokonywano pomiaru paliwa z pomocą stosownego urządzenia. Nie było paliwo zlewane do zbiorników. Kontrola była „taka na oko”. Ponadto oskarżony powoływał się na inne postepowanie karne, które toczyło się przed tym Sądu, a w którym to został prawomocnie uniewinniony za podobny czyn. Twierdził również, iż wydane w sprawie decyzje, na podstawie których wszczęto postępowanie karno-skarbowe nie są prawomocne, gdyż trwa postepowanie odwoławcze.
Powyższe wyjaśnienia Sąd uznał za wiarygodne jedynie w zakresie, w jakim pokrywają się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w tym zeznaniami świadków w zakresie wykonywanej kontroli paliwa przez celników oraz dowodamiw postaci dokumentów, tj. decyzji administracyjnych i wykazu z dokonywanych kontroli. W pozostałym zakresie twierdzenia oskarżonego jakoby składane przez jego kierowców na przejściu granicznym deklaracje były fikcyjne – Sąd uznał za niewiarygodne, nastawione wyłącznie na uniknięcie lub zminimalizowanie odpowiedzialności karnej.
Przesłuchani w sprawie świadkowie:M. J.,J.M.,J. K.iF. P.- kierowcy owych pojazdów potwierdzili autentyczność podpisów na złożonych przez siebie deklaracjach o ilości paliwa w zbiorniku oraz wskazali sposób w jaki określali ilość paliwa. Autobusy tankowane były w Rosji za pieniądze oskarżonego, zazwyczaj do pełna. Ilość paliwa podawana była albo „wzrokowo” (jeżeli zbiornik był w miarę pełny i dało się paliwo zobaczyć) albo z odczytu wskaźnika. Kierowcy zaznaczyli jednak, iż wskaźniki paliwa nie były dokładne, nie byli w stanie podać paliwa z dokładnością co do litra, wskaźniki miały bowiem tylko trzy kreski pomiaru i gdy zbiorniki nie były pełne, to bez spuszczenia i pomiaru paliwa nie można było dokładnie określić jego ilości.J. M.wskazał, iż podczas jego przejazdów, to wskaźniki zazwyczaj w ogóle nie działały. Żaden z kierowców nie był świadkiem, by funkcjonariusze celni spuścili paliwo i dokonali jego pomiaru.
Pełniące w 2006 r. obowiązki służbowe na przejściu granicznym wG.S. K.iB. B.zeznały, iż samego faktu kontroli pojazdów oskarżonego nie pamiętają ze względu na upływ czasu. Niemniej jednak rejestracja odbywała się w systemieP., na podstawie deklaracji kierowców, ilościi pojemności zbiorników w pojeździe oraz przejechanych kilometrów. Obie kobiety zeznały również, iż przy liczbie odprawianych w 2006 roku autokarów nie było fizycznej możliwości, by funkcjonariusze spuszczali paliwo – w 2006 r. przyjmowali wszystko „na wiarę”, tj. wg oświadczeń kierowców pojazdów.
Zeznania wszystkich powyższych świadków Sąd uznał za wiarygodne, bowiem są logiczne, rzeczowe, spójne i nie budzą wątpliwości co do bezstronności.
Konstrukcja oskarżenia w niniejszej sprawie opiera się na decyzjach organu celnego, stwierdzających przywóz w inkryminowanych okresach z Federacji Rosyjskiej do kraju znacznej ilości paliwa, które zostało usunięte spod dozoru celnego. Najistotniejszym dowodem stanowiącym podstawę ustaleń organu celnego w tej mierze były zeznania świadków oraz protokoły kontroli celnych, sporządzane przy każdorazowym przekraczaniu granicy przez autokary oskarżonego. Sąd rozstrzygający sprawę karną zgodnie zart. 8 kpk(znajdującym w niniejszym postępowaniu zastosowanie z mocyart. 113§ 1 kks) dokonuje jednak samodzielnych ustaleń faktycznych i nie jest związany decyzją organu administracji publicznej. Owe decyzji podlegają jednakże ocenie jak każdy inny dowód.
Jak wynika z zeznań świadków – kierowców oraz funkcjonariuszy celnych, ilość przewożonego w autobusach paliwa ustalana była w oparciu o deklaracje kierowców, którzy opierali się głównie na odczytach wskaźnika na desce rozdzielczej pojazdu ( o ile te działały ). Nie spuszczono natomiast paliwa do specjalnych zbiorników. Równieżz informacji nadesłanych w toku postępowania przez Urząd Celny wynika, iż po sprawdzeniu w systemie kontroli dotyczących autobusów należących do oskarżonego, nie zdołano ustalić, czy przeprowadzane kontrole ilości paliwa były kontrolami „fizycznymi”, czy dokonywanymi jedynie na podstawie deklaracji zgłaszanych przez kierowców (k.329, 339).
W toku postępowania sądowego – w celu usunięcia wątpliwości – Sąd dopuścił dowód z pisemnej opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego celem ustalenia:
- czy na podstawie samego odczytu ze wskaźnika paliwa na desce rozdzielczej można ustalić rzeczywistą ilość paliwa w zbiornikach autokarów należących do oskarżonegoZ. M., tj. markiM. (...)onr rej. (...)rok produkcji 2002 orazmarki J. (...)L.onr rej. (...)– jeśli tak, to z jaką dokładnością,
- czy bez przepompowywania paliwa ze zbiorników w/w pojazdów możliwe jest ustalenie i z jaką dokładnością ilości przewożonego paliwa, mając do dyspozycji wysokość lustra paliwa w zbiorniku i objętość zbiornika,
- jaka jest rzeczywista pojemność zbiorników paliwa w w/w pojazdach.
Jak wynika z opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego, mechaniki samochodowej, technologii maszyn i wyceny ruchomościZ. K., na podstawie odczytu z deski rozdzielczej pojazdumarki J.nie można ustalić ile jest paliwa w jego zbiorniku, nie ma również możliwości dokonania tej oceny na podstawie lustra paliwa, albowiem zbiorniki w tych pojazdach bardzo często miały problem z zapowietrzaniem się – jedyną pewną metodą ustalenia ilości przewożonego paliwa w tym pojeździe było jego przepompowanie. Natomiast jeżeli chodzi o pojazd markiM., to z jego wskaźnika można odczytać ilość paliwa jedynie szacunkowo, tj. +/- 10 litrów, zaś dokładność pomiaru lustra paliwa w tym pojeździe – pod warunkiem, iż jest przeprowadzona prawidłowo – można określić na około 5 litrów. Aby określić dokładnie ilość paliwa przewożonego w zbiorniku tego pojazdu należy również stosować przepompowywanie (opinia k.431-432).
Powyższą opinię biegłego Sąd w całości podzielił, jest bowiem spójna, logiczna, udziela odpowiedzi na zadane pytania.
W świetle powyższego – przy uwzględnieniu zeznań kierowców oraz funkcjonariuszy celnych przesłuchanych w niniejszej sprawie - trudno uznać, że protokoły kontroli celnych odzwierciedlają rzeczywistą ilość przewożonegow zbiornikach autobusów oskarżonego paliwa. Paliwo nie było na granice spuszczane, przepompowywane i mierzone, a jedynie taka metoda pozwoliłaby na dokładne ustalenie ilości oleju napędowego, który oskarżony miałby usunąć spod dozoru celnego.
Mając na uwadze powyższe, podkreślając fakt, że orzeczenie w sprawie karnej musi opierać się na faktach pewnie i jednoznacznie ustalonych, a nie na domysłach lub przypuszczeniach nie znajdujących potwierdzenia w dowodach, Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do poniesienia przez oskarżonegoZ. M.odpowiedzialności za zarzucany mu w akcie oskarżenia czyn - nie ma bowiem możliwości dokładnego ustalenia ilości paliwa przewożonego we wskazanym przez oskarżyciela okresie i dlatego uniewinniono oskarżonego od popełnienia tego czynu.
Na marginesie wskazać należy, iż Sąd – zgodnie z zaleceniami Sądu odwoławczego – poczynił ustalenia dotyczące ewentualnego przedawnienia karalności czynu zarzuconego oskarżonemu, przesłuchał w charakterze świadkaK. K.(k.419v-420), która w swoich zeznaniach opisała okoliczności związanez przedstawieniem i ogłoszeniem zarzutów oskarżonemu oraz jego przesłuchaniem. Analiza akt sprawy oraz zeznań w/w świadka prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie do takiego przedawnienia nie doszło.
Okoliczność ta jednak – w związku z uniewinnieniem oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu czynu – stała się bezprzedmiotowa.
O kosztach procesu orzeczono w oparciu oart. 632 pkt. 2 kpkw zw. zart. 113§ 1 kks.