Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 671/15
Data wyroku: 2016-01-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Mokras –, Janusz Roszewski, Wojciech Vogt

Sygn. akt II Ca 671/15

POSTANOWIENIE
K., dnia 19 stycznia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt
Sędziowie:   SSO Barbara Mokras – spr.
SSO Janusz Roszewski
po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. w Kaliszu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuJ. M. (1)
przy udzialeK. M.iA. M.
o sprostowanie działu(...)księgi wieczystej (...)
w przedmiocie apelacji wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim V Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 2 października 2015 r., Dz. Kw. 5376/15
p o s t a n a w i a :
oddalić apelację.
SSO Barbara Mokras SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski
Dnia 19 stycznia 2016 roku
Sygn. akt II Ca 671/15

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim V Wydział Ksiąg Wieczystych oddalił wniosekJ. M. (1)o sprostowanie działu(...)księgi wieczystej (...)poprzez ujawnieniedziałek o numerach (...)o pow. 0,0382 ha oraz 135/6 o pow. 0,0512 ha.
W uzasadnieniu wskazano, żeksięga wieczysta (...)jest prowadzona dla nieruchomości położonej wJ. P.gm.P., która obejmujedziałkę nr (...)o pow. 0.6100 ha; w dziale II tej księgi, jako właściciele ujawnieni sąK. M.iA. M.do wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej; w dziale III ujawniona jest służebność drogi, inny wpis dot. rejestracji ustalenia granic, służebność osobista na rzeczF. M.iJ. M. (2), ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ustaleniem lokalizacji inwestycji regazyfikacyjnego skroplonego gazu zmiennego, a nadto wpis o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, w dziale IV natomiast ujawniona jest hipoteka umowna do kwoty 50.000 zł na rzeczE. Z..
J. M. (1)dołączył do wniosku dokument geodezyjny w postaci wypisu i wyrysu z operatu geodezyjnego sporządzonego dladziałek o nr (...), objętych przedmiotową księgą wieczystą.
Zgodnie zart. 6262§ 5 k.p.c.legitymację do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej mają właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ. Przepis ten określa w sposób wyczerpujący krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej i jest rozwiązaniem szczególnym wobec treściart. 510 k.p.c., który to przepis przewiduje jako zasadę możliwość uczestniczenia w postępowaniu nieprocesowym wszystkich osób zainteresowanych jego wynikiem. Inne osoby niż wymienione wart. 6262§ 5 k.p.c.nie są legitymowane do wystąpienia z wnioskiem o wpis prawa w księdze wieczystej.
WnioskodawcaJ. M. (1)swoją legitymację do występowania z rozpoznawanym wnioskiem wywodził z faktu, iż złożył on w Sądzie Rejonowym w Ostrowie Wielkopolskim sygn. akt. I Ns 353/15 wniosek o ustanowienie służebności przechodu oraz przesyłu nadziałkach (...), które dotychczas nie zostały ujawnione w księdze wieczystej(...).
Powyższe oznacza, że wnioskodawcaJ. M. (1)nie posiada legitymacji do złożenia przedmiotowego wniosku, pomimo tego, iż złożył w Sądzie Rejonowym w OstrowieW.. wniosek o ustanowienie służebności przechodu i przesyłu nadziałkach (...).
Ponadto Sąd Rejonowy podał, że nie znalazł również podstaw do zastosowaniaart.62613§ 2 k.p.c.orazart. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Apelację od powyższego postanowienia wniósł wnioskodawca, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku, ewentualnie – o sprostowanie działu(...)księgi wieczystej (...)poprzez ujawnieniedziałek o numerach (...)o pow. 0,0382 ha oraz 135/6 o pow. 0,0512 ha z urzędu na podstawieart. 62613§ 2 k.p.c.iart. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jak również o zasądzenie od uczestników postępowaniaK. M.iA. M.na rzeczJ. M. (1)kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenieart. 6262§ 2 k.p.c.poprzez uznanie, żeJ. M. (1)nie posiada legitymacji do złożenia niniejszego wniosku, podczas gdy brak sprostowania działu I uniemożliwi wykonanie czynności geodezyjno-kartograficznych i uniemożliwi przeprowadzenie postępowania przed Sądem w sprawie o ustanowienie służebności przechodu i przesyłu nadziałkach (...), toczącej się pod sygn. akt. I Ns 353/15; naruszenieart. 62613§ 2 k.p.c.iart. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotecepoprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do sprostowania usterki wpisu, która nie może wywołać niezgodności treści księgi wieczystej i niedokonanie sprostowania oznaczenia nieruchomości w dziale(...)księgi wieczystej nr (...)K. M.iA. M.poprzez wpisaniedziałek o numerach (...)o powierzchni 0,0382 ha oraz 135/6 o powierzchni 0,0512 ha, w sytuacji, gdy zgodnie z treścią art. 27 u.k.w.h. w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości, przedmiotowe sprostowanie może być dokonane także z urzędu, na skutek bezpośredniego sprawdzenia danych w bazie danych katastru nieruchomości lub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster nieruchomości.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności jako niesłuszny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowyart. 6262§ 2 k.p.c.poprzez uznanie, żeJ. M. (1)nie posiada legitymacji do złożenia niniejszego wniosku. Jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, stosownie do dyspozycjiart. 6262§ 5 k.p.c.legitymację do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej mają jedynie właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel. Trafnie Sąda quouznał, że wnioskodawcaJ. M. (1)nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wpis, w tym jako osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić. Nie dysponuje bowiem jeszcze - ewentualnym - prawomocnym orzeczeniem sądowym ustanawiającym na jego rzecz uprawnienie z tytułu służebności gruntowej przysługujące mu na nieruchomości objętejksięga wieczystą (...), wydanym w sprawie o ustanowienie służebności przechodu i przesyłu nadziałkach (...), toczącej się przed Sądem Rejonowym w OstrowieW.. pod sygn. akt. I Ns 353/15. Wobec jednoznacznego brzmienia przepisuart. 6262§ 2 k.p.c., oceny tej nie może zmienić wskazywana przez apelującego okoliczność, że brak przedmiotowego sprostowania działu I uniemożliwi wykonanie czynności geodezyjno-kartograficznych i uniemożliwi przeprowadzenie postępowania w sprawie I Ns 353/15.
Jako niezasadny Sąd Okręgowy poczytał także zarzut apelującego naruszenia przez zaskarżone postanowienieart. 62613§ 2 k.p.c.iart. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotecepoprzez ich niezastosowanie. Pierwszy z tych przepisów stanowi podstawę do sprostowania z urzędu usterek wpisu, które nie mogą wywołać niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Drugi przepis stanowi z kolei, że w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości, a przy tym przedmiotowe sprostowanie może być dokonane także z urzędu, na skutek bezpośredniego sprawdzenia danych w bazie danych katastru nieruchomości lub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster nieruchomości. W niniejszej sprawie wnioskodawca domagał się sprostowania działu I – O księgi wieczystej poprzez ujawnienie w nim dwóch dodatkowychdziałek o numerach (...)o pow. 0,0382 ha oraz 135/6 o pow. 0,0512 ha, nieujętych poprzednio w treści przedmiotowej księgi wieczystej. Oznacza to, że przedmiot tego wpisu dotyczyłby prawa własności nowych dwóch działek gruntu i to bez wykazania prawa własności stosownymi dokumentami. Przepisart. 626 § 3 k.p.c.wymaga bowiem dołączenia do wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej dokumentów stanowiących podstawę wpisu w księdze wieczystej. Wśród dokumentów stanowiących podstawę wpisu, oprócz dokumentów z podpisem notarialnie poświadczonym, wyróżnia się m. in. orzeczenia sądowe (art. 31 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece– j. t. Dz. U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.). Tymczasem dział I-0 księgi wieczystej nie jest przeznaczony do wpisów praw, lecz do wpisywania danych faktycznych. Wpisy w tym dziale nie są objęte domniemaniem prawdziwości zart. 3u.k.w.h. i mogą być sprostowane w trybieart. 62613§ 2 k.p.c.z urzędu lub na wniosek albo - w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości - na podstawieart. 27u.k.w.h.. Jednakże, jeżeli oznaczenie w dziale I-0 księgi wieczystej ma dotyczyć gruntu nie należącego, według treści księgi wieczystej, do uprawnionego z tej księgi, to żądanie ujawnienia w dziale I-0 dodatkowych działek nie dotyczy sprostowania danych faktycznych, lecz zmierza do ustalenia zakresu prawa własności przysługującego uprawnionemu z księgi wieczystej. W takim przypadku tego rodzaju wpis w dziale I-0 danej księgi wieczystej musi być postrzegany jako dotyczący praw osoby wpisanej w dziale II tej księgi wieczystej oraz praw osoby trzeciej w księdze wieczystej nieujawnionej i nie może być wynikiem sprostowania w trybieart. 62613§ 2 k.p.c.lubart. 27u.k.w.h. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17.11.2006 r.,V CSK 284/06, LEX nr 607575).
Dlatego – na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.i13 § 2 k.p.c.– orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
SSO Barbara Mokras   SSO Wojciech Vogt   SSO Janusz Roszewski