Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1265/15
Data wyroku: 2015-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Dyrda
Słowa kluczowe: Odsetki
Podstawa prawna: art. 359 § 2 k.c.

Sygn. akt III Ca 1265/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 września 2015 r.
Sąd Okręgowy  w  Gliwicach  III  Wydział Cywilny  Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący - Sędzia  SO Andrzej Dyrda
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2015 r. w Gliwicach
sprawy z powództwa(...)Wierzytelności Detalicznych Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wW.
przeciwkoJ. K.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej
z dnia 20 marca 2015 r., sygn. akt I C 3268/14

oddala apelację.

SSO Andrzej Dyrda

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej wyrokiem z dnia 20 marca 2015 roku zasądził od pozwanejJ. K.na rzecz powoda(...)Wierzytelności Detalicznych Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wW.kwotę 538,77 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 5 sierpnia 2014 roku oraz oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Nadto zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 136,50 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz nadał wyrokowi w punktach 1 i 3 rygor natychmiastowej wykonalności.
Orzeczenie to poprzedził ustaleniem, że 20 czerwca 2013r.J. K.zawarła z(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.umowę pożyczki krótkoterminowej nr(...), na mocy której(...) Sp. z o.o.udzieliła pozwanej pożyczki w kwocie 400 zł, a pozwana zobowiązała się do zwrotu pożyczki w dniu 22 lipca 2013r. W § 5 umowy pozwana zobowiązała się również do zapłaty na rzecz pożyczkodawcy prowizji wstępnej za udostępnienie pożyczki w kwocie 116 zł oraz opłaty windykacyjnej równej 5 zł za każdy dzień opóźnienia spłaty jakiejkolwiek kwoty wynikającej z umowy pożyczki, w tym w szczególności kwoty kapitału pożyczki, odsetek, opłat lub prowizji. Opłata windykacyjna pobierana miała być przez 60 dni od daty powstania obowiązku spłaty pożyczki lub pozostałych należności.
W dniu 9 maja 2014r.(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.zawarła z powodem umowę cesji wierzytelności, a w dniu 28 października 2014r.aneks nr (...)do tej umowy, na mocy których powód nabył wierzytelność przeciwko pozwanemu z tytułu umowy pożyczki krótkoterminowej nr(...).
Pismem z dnia 28 maja 2014 r. powód zawiadomił pozwaną o nabyciu wierzytelności przysługującej przeciwko niej i wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 817,14 zł w terminie 7 dni.
W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd Rejonowy stwierdził, że pozwanego i pierwotnego wierzyciela(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.łączyła umowa pożyczki krótkoterminowej nr(...)z 20 czerwca 2013 r. oraz, że powód nabył wierzytelność przeciwko pozwanemu wynikającą z tej umowy.
Sąd uznał zasadność powództwa w zakresie należności głównej w wysokości 400 zł oraz prowizji wstępnej za udostępnienie pożyczki w wysokości 116 zł, a także odsetek ustawowych od należności głównej skapitalizowanych za okres od dnia 10 maja 2014 r. do dnia wniesienia pozwu w wysokości 12,25 zł.
Sąd uznał wysokość odsetek karnych naliczonych przez pierwotnego wierzyciela na podstawie § 5 ust. 1 lit. c) umowy pożyczki za sprzeczną zart. 359 § 21k.c.Sąd Rejonowy uznał, że wysokość odsetek karnych (nazwanych opłatą windykacyjną) w wysokości 5 zł dziennie (tj. 456,25% w stosunku rocznym) znacznie przekraczała wysokość odsetek maksymalnych obowiązujących w okresie od 23 lipca 2013 r. do 20 września 2013r. i z tych względów, na podstawieart. 359 § 22k.c., przyznał powodowi odsetki maksymalne w wysokości 10,52 zł.
O odsetkach ustawowych od należności głównej Sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 i 2 k.c., a o odsetkach od skapitalizowanych odsetek na mocyart. 482 § 1 k.c.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 zd. 1 k.p.c.
O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd orzekł na podstawieart. 333 § 1 pkt 3 k.p.c.
Apelację od tego orzeczenia wniósł powód zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 $ 1k.p.c.w związk7u zart. 227 k.p.c.polegające na dowolnej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i wskazaniami wiedzy, ocenie materiału dowodowego przejawiającej się w uznaniu, że kwota 300 zł dochodzona przez powoda w niniejszym postępowania stanowi odsetki karne podczas gdy z treści § 5 pkt 5. 1 lit. C przedstawione przez powoda umowy pożyczki krótkoterminowej nr(...)z 20 czerwca 2013 r. wynika, że powyższa kwota stanowi opłatę windykacyjną.
Na tych podstawach wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 2 poprzez zasądzenie od pozwanejJ. K.na rzecz powoda(...)Wierzytelności Detalicznych Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wW.pozostałej kwoty roszczenia dochodzonej pozwem w wysokości 289,48 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 5 sierpnia 2014r. do dnia zapłaty oraz zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 3 poprzez zasądzenie od pozwanejJ. K.na rzecz powoda(...)Wierzytelności Detalicznych Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wW.zwrotu kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za postępowanie przed Sądem I instancji oraz zasądzenie od pozwanejJ. K.na rzecz powoda(...)Wierzytelności Detalicznych Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wW.zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za postępowanie apelacyjne.
Sąd Odwoławczy zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, a Sąd Odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego.
Artykuł 50513§ 1 k.p.c.jest przepisem szczególnym doart. 387 § 1 k.p.c.Jeżeli Sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku winno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając na względzie powyższe unormowania, Sąd Odwoławczy dokonując oceny całości ustaleń i oceny prawnej uznał, że apelacja jest uzasadniona.
Zgodnie zart. 359 § § 21k.c.maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne). Zgodnie natomiast zart. 359 § 22k.c.jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne.
Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach, treśćart. 359 § 21k.c.stanowi wskazówkę co do tego, jakiego rzędu wielkość zastrzeżonych w umowie odsetek uzasadnia uznanie zastrzeżenia za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.( tak: w wyroku tego Sądu z dnia 28 czerwca 2013r., I ACa 262/13). Wskazany pogląd Sąd Okręgowy podziela.
W § 5 ust. 1 lit. c umowy pożyczki krótkoterminowej nr(...)z 20 czerwca 2013r. (k. 43) strony ustaliły, że opłata windykacyjna równa 5 złotych za każdy dzień opóźnienia spłaty jakiejkolwiek kwoty wynikającej z umowy pożyczki, w tym szczególności kwoty kapitału pożyczki, odsetek, opłat lub prowizji, będzie pobierana przez okres 60 dni od daty powstania obowiązku spłaty pożyczki lub pozostałych należności. Pomimo, iż w § 4 ust. 1 umowy pożyczki, strony ustaliły, że pożyczka będzie oprocentowana według stałej stopy procentowej wynoszącej 0 % w stosunku rocznym, to jednak powyższe postanowienie umowne, przy uwzględnieniu dyspozycji normy zart. 65 § 2 k.c., nie mogło prowadzić do wniosku, że wolą stron było udzielenie umowy pożyczki bez pobierania wynagrodzenia z tego tytułu w formie odsetek. Pomimo braku definicji legalnej tego pojęcia, nie ulega wątpliwości, że odsetki stanowią wynagrodzenie za korzystanie z cudzych pieniędzy. Nie ulega wątpliwości, że taki charakter przybiera ustalona w § 5 ust. 1 lit. c umowy pożyczki opłata windykacyjna, co przenosiło się na prawidłowe zakwalifikowanie tego postanowienia umownego jako zobowiązania pozwanej do uiszczenia odsetek, wbrew zastrzeżeniom umownym zawartym w § 4 ust. 1 umowy. Tym samym, skoro ustalona w ten sposób wysokość odsetek przekraczała wysokość odsetek maksymalnych, to zgodnieart. 359 § 22k.c.należne powodowi były odsetki maksymalne w wysokości 16 %.
Z tych względów Sąd Okręgowy oddalił apelacje na podstawieart. 385 k.p.c.

SSO Andrzej Dyrda