Sąd Rejonowy w Wołominie
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 286/14
Data wyroku: 2015-11-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Eliza Oblicka

Sygn. akt IIIRC 286/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17/11/2015r.
Sąd Rejonowy w Wołominie III Wydział Rodzinny i Nieletnich
w składzie
Przewodniczący: SSR Eliza Oblicka
Protokolant: Milena Wdowczyk
po rozpoznaniu w dniu 17/11/2015r. w Wołominie na rozprawie
przy udziale ---------
sprawy z powództwaG. B.
przeciwko małoletniemuM. B. (1)reprezentowanemu przez przedstawicielkę ustawowąJ.B.
o uchylenie obowiązku alimentacyjnego

1
uchyla z dniem 1 czerwca 2014 r. obowiązek alimentacyjnyG. B.wobec małoletniegoM. B. (1)ur. (...)ustalony na kwotę 100 (sto) złotych miesięcznie wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 14.08.2013 r. w sprawie III RC 191/13;

2
koszty postępowania znosi wzajemnie pomiędzy stronami.

Sygn. akt III RC 286/14

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 30 maja 2014 r.G. B.wniosła o uchylenie obowiązku alimentacyjnego w kwocie po 100 zł miesięcznie zasądzonego na rzecz jej wnuka małoletniegoM. B. (1). W uzasadnieniu wskazała, że ojciec dzieckaW. B.zaczął wywiązywać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.
Pismem procesowym z dnia 24 lipca 2014 r. powódka sprecyzowała powództwo, wnosząc o uchylenie obowiązku alimentacyjnego z dniem 1 czerwca 2014 r.
Na rozprawie w dniu 18 września 2015 r.G. B.poparła powództwo. Przedstawicielka ustawowaJ. B. (1)nie stawiła się – w systemie(...)nie widniała informacja o doręczeniu wezwania.
Na rozprawie w dniu 17 listopada 2015 r. powódka nie stawiła się – o terminie zawiadomiona prawidłowo. Przedstawicielka ustawowa nie stawiła się – wezwanie uznano za doręczone z dniem 27 października 2015 r. W jej imieniu stawił się pełnomocnik, który w całości uznał powództwo.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
MałoletniM. B. (2),ur. (...)(k. 69 – odpis skrócony aktu urodzenia z akt sprawy o sygn. III RC 19/13) iM. B. (1),ur. (...)(k. 68 – odpis skrócony aktu urodzenia z akt sprawy o sygn. III RC 19/13), są dziećmi pochodzącymi ze związku małżeńskiegoW. B.iJ.B., zawartego w dniu 27 grudnia 1997 r. w USC wO..
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. VI RC 730/08 Sąd Okręgowy w Olsztynie rozwiązał przez rozwód związek małżeński ww. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi powierzono obojgu rodzicom, ustalając ich miejsce pobytu przy matce. Orzeczono o kontaktach ojca z małoletnimi oraz zobowiązano go do ponoszenia ich kosztów wychowania i utrzymania kwotą po 600 zł miesięcznie na rzecz każdego z nich, tj. łącznie kwotą 1.200 zł miesięcznie (k. 5-6 – kserokopia odpisu wyroku z akt sprawy o sygn. III RC 19/13).
Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2010 r. wydanym w sprawie o sygn. IV RC 642/09 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa wW.obniżył alimenty zasądzone odW. B.na rzecz małoletnichM. B. (2)iM. B. (1)z kwoty po 600 zł miesięcznie na rzecz każdego z nich, tj. łącznie z kwoty 1.200 zł miesięcznie, do kwoty po 500 zł miesięcznie na rzecz każdego z ww., tj. łącznie do kwoty 1.000 zł miesięcznie.
Wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. III RC 191/13 Sąd Rejonowy w Olsztynie zasądził odT. B.na rzecz małoletniejM. B. (2)alimenty w kwocie po 150 zł miesięcznie, zaś odG. B.na rzecz małoletniegoM. B. (1)alimenty w kwocie po 100 zł miesięcznie (k. 138 – wyrok z akt sprawy o sygn. III RC 191/13).
W momencie ostatniego orzekania w przedmiocie alimentów powódkaG. B.miała 71 lat. Jej jedynym źródłem utrzymania było świadczenie emerytalne w wysokości 2.353,99 zł miesięcznie netto (k. 41 – kserokopia decyzji ZUS z dnia 5 marca 2013 r. z akt sprawy o sygn. III RC 191/13). Pozostawała w związku małżeńskim zT. B., z którego pochodził ich pełnoletni, niepracujący i niepełnosprawny od urodzenia synJ. B. (2). Mąż powódki do lipca 2016 r. miał przyznaną rentę strukturalną (k. 37-39 – kserokopia decyzji z dnia 18 września 2006 r. z akt sprawy o sygn. III RC 191/13), której średnia wysokość w 2012 r. wynosiła 2.605,33 zł miesięcznie netto (k. 40 – kserokopia zaświadczenia o dochodach z dnia 8 maja 2013 r. z akt sprawy o sygn. III RC 191/13). Małżonkowie zamieszkiwali wraz z synem w domu o powierzchni ok. 300 m2położonym wO.. Budynek nie był w całości wykończony – do użytku oddano tylko jedno piętro. Na koszty utrzymania domu w łącznej wysokości ok. 1.800 zł miesięcznie składały się opłaty czynszowe, za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wywóz śmieci, wodę i kanalizację, telefon i Internet oraz ubezpieczenia. Małżonkowie posiadali trzy samochody osobowe – własny 24-letni oraz dwa odkupione od przedstawicielki ustawowej, której nie stać było na ich utrzymanie, markiZ.z lat 70. orazA.z 1993 r. Nie mieli innego majątku ani żadnych oszczędności. Małżonkowie byli obciążeni spłatą różnorodnych zobowiązań finansowych. W grudniu 2004 r. zaciągnęli oni bowiem w Urzędzie MiastaO.pożyczkę w kwocie 4.100 zł na remont dachu domu. Miesięczna rata wynosiła 37,50 zł, zaś koniec spłaty zobowiązania przypadał w listopadzie 2014 r. (k. 46 – kserokopia harmonogramu spłat z dnia 10 listopada 2004 r. z akt sprawy o sygn. III RC 191/13). Małżonkowie spłacali także kwotą 138,82 zł miesięcznie pożyczkę zaciągniętą na zakup specjalistycznego aparatu przeciwbólowego dlaT. B.. W sierpniu 2008 r. zaciągnęli natomiast wE.kredyt konsolidacyjny na kwotę 34.998,05 zł. Koniec jego spłaty przypadał w listopadzie 2014 r., a miesięczna rata wynosiła 769,05 zł (k. 48-50 – kserokopia harmonogramu spłat z akt sprawy o sygn. III RC 191/13). W lutym 2009 r. dziadkowie ojczyści małoletniego pozwanego zaciągnęli w KasieS.pożyczkę na kwotę 1.000 zł, którą spłacali kwotą po 50 zł miesięcznie (k. 47 – kserokopia pisma z dnia 9 maja 2013 r. z akt sprawy o sygn. III RC 191/13). Z kolei zadłużenie w(...) Bank (...)spłacali kwotą po 300 zł miesięcznie (k. 52 – kserokopia zestawienia operacji z akt sprawy o sygn. III RC 191/13), zaś kartę kredytową wS.C.Banku kwotą po 50 zł miesięcznie (k. 53 – kserokopia zestawienia transakcji z akt sprawy o sygn. III RC 191/13).G.iT.małż.B.byli osobami schorowanymi, u obojga wykryto nowotwory. Na lekarstwa przeznaczali ok. 200 zł miesięcznie.
Przedstawicielka ustawowaJ. B. (3)miała wówczas 36 lat, z zawodu była technikiem budownictwa i technikiem ekonomistą. W 2003 r. ukończyła wyższe studia zawodowe na kierunku ekonomia w zakresie rachunkowość i finanse (k. 132 – kserokopia dyplomu z akt sprawy o sygn. III RC 191/13). W okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 9 lutego 2013 r. była zatrudniona, na podstawie umowy o pracę na czas określony w pełnym wymiarze czasu pracy, wBanku (...) S.A.Centrala wW.na stanowisku głównego specjalisty (k. 71 – sprostowanie świadectwa pracy z dnia 21 lutego 2013 r. z akt sprawy o sygn. III RC 191/13). Po dokonaniu wszelkich odliczeń, w 2012 r. osiągnęła ona dochód w wysokości 76.402,05 zł (k. 135-136 – wydruk zeznania podatkowego PIT-37 za 2012 r. z akt sprawy o sygn. III RC 191/13). Po wypowiedzeniu umowy o pracę przez pracodawcę (k. 70 – rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem z dnia 18 stycznia 2013 r. z akt sprawy o sygn. III RC 191/13) przedstawicielka ustawowa pozostawała bez zatrudnienia. Nie zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Aktywnie poszukiwała zatrudnienia we własnym zakresie. Korzystała z pomocy finansowej rodziny. Zamieszkiwała wraz z małoletnimi w mieszkaniu o powierzchni ok. 60 m2, położonym wR., na zakup którego zaciągnęła kredyt hipoteczny. Miesięczna rata tego zobowiązania wynosiła 1.500 zł. Wielokrotnie była monitowana do uregulowania zaległości z tytułu opłat za media (k. 78-106 – monity z akt sprawy o sygn. III RC 191/13).J. B. (3)posiadała samochód osobowy markiC.o wartości ok. 15.000 zł.
MałoletniaM. B. (2)miała wówczas 15 lat. Uczęszczała do(...)gimnazjum o profilu sportowym. Trenowała biegi i lekkoatletykę. MałoletniM. B. (1)miał wówczas 13 lat. Uczęszczał do gimnazjum wR.. Borykał się z problemami rozwojowymi, wymagał szczególnej troski. Powinien uczęszczać na dodatkowe zajęcia z psychologiem i pedagogiem, jednakże matki nie było na to stać.
Ojciec małoletnichW. B.miał wówczas 37 lat, z wykształcenia był technikiem informatykiem. Był zatrudniony, na podstawie umowy o pracę, wfirmie (...)wD.na stanowisku informatyka. Osiągał z tego tytułu miesięczne wynagrodzenie w wysokości ok. 1.240 zł, przy czym w 60% podlegało ono zajęciu komorniczemu z tytułu posiadanych przez niego zaległości alimentacyjnych w ówczesnej wysokości 30.000 zł. W latach 2012-2013W. B.uiścił na rzecz małoletnich alimenty – zarówno te wyegzekwowane za pośrednictwem komornika sądowego, jak i przekazane poza toczącym się postępowaniem egzekucyjnym – odpowiednio w kwotach 10.824 zł, co daje średnią miesięczną na poziomie 902 zł i 6.703 zł, co daje średnią miesięczną na poziomie 957 zł. Sporadycznie spotykał się z dziećmi. Utrzymywał z nimi kontakt telefoniczny.
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zeznań stron (k. 128-130) oraz świadków w osobachE. S.(k. 74-75),G. S.(k. 75) iW. B.(k. 75-76), jak również dokumentów zawartych w aktach sprawy o sygn. III RC 191/13.
PowódkaG. B.ma obecnie 73 lata. Jej jedynym źródłem utrzymania w dalszym ciągu jest świadczenie emerytalne w aktualnej wysokości 2.480,21 zł miesięcznie (k. 23 – decyzja z ZUS z dnia 1 marca 2015 r.). W 2014 r. osiągnęła ona dochód w wysokości 43.902,57 zł (k. 30-33 – wydruk zeznania podatkowego PIT-37 za 2014 r.). Wysokość renty strukturalnej jej męża zmniejszyła się natomiast do kwoty 1.000 zł miesięcznie. Małżonkowie nadal zamieszkują wraz ze swym pełnoletnim, niepełnosprawnym synemJ. B. (2)w domu położonym wO.. Koszty utrzymania nieruchomości wynoszą ok. 1.500-1.600 zł miesięcznie. Decyzją z dnia 27 maja 2015 r.J. B. (2)został uznany za osobę bezrobotną, bez prawa do zasiłku (k. 60 – decyzja z Powiatowego Urzędu Pracy wO.). Nadal pozostaje na utrzymaniu rodziców. Powódka posiada dwie karty kredytowe, na których zadłużenie wynosi 4.000 i 5.000 zł. Spłaca je kwotami po ok. 300 i ok. 200 zł miesięcznie. Od czasu ostatniego orzekania w przedmiocie alimentów stan zdrowiaG. B.pogorszył się. Jej wada serca powiększyła się, zaś w sierpniu 2013 r. babka ojczysta małoletniego pozwanego doznała silnego uszkodzenia nerwów w lewej ręce. Na lekarstwa przeznacza obecnie ok. 600 zł miesięcznie. Powódka wywiązywała się z ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego wobec wnuka do czerwca 2014 r., kiedy to dowiedziała się, że może wystąpić z przedmiotowym powództwem.
MałoletniM. B. (1)ma obecnie 16 lat, jest uczeniem I klasy szkoły średniej. Powódka nie ma kontaktu z wnukiem. Przedstawicielka ustawowa nie odbiera telefonów od dziadków ojczystych dzieci i nie zamieszkuje pod dotychczasowym adresem. Prawdopodobnie przebywa wraz z małoletnimi za granicą.
Ojciec małoletniego pozwanegoW. B.prowadzi własną działalność gospodarczą. Regularnie wywiązuje się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. W 2014 r. przekazał na rzecz małoletnich łączną kwotę 16.800 zł (k. 37-48 – potwierdzenia przelewów za 2014 r.), co daje średnią miesięczną na poziomie 1.400 zł, zaś do września 2015 r. – 19.100 zł (k. 49-57 – potwierdzenia przelewów za okres styczeń-wrzesień 2015 r.), co daje średnią miesięczną na poziomie 2.122 zł. Stan jego zaległości alimentacyjnych zmniejszył się do ok. 20.000 zł.
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zeznań powódki (k. 61-62) oraz dokumentów zawartych w aktach sprawy.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 128 k.r.o.obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Z koleiart. 132 k.r.o.stanowi, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania nie jest możliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.
Materialną podstawę roszczenia stanowi w niniejszej sprawie przepisart. 138 k.r.o., w myśl którego w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Rozstrzygnięcie na podstawieart. 138 k.r.o.wymaga porównania stanu istniejącego w dacie uprawomocnienia się wyroku zasądzającego alimenty ze stanem istniejącym w dacie orzekania o ich podwyższeniu, obniżeniu bądź uchyleniu.
Przedstawicielka ustawowa, w imieniu której występował profesjonalny pełnomocnik, w całości uznała powództwo. Również Sąd uznał, iż zasługuje ono na uwzględnienie.
W momencie orzekania o obowiązku alimentacyjnym babki ojczystej wobec małoletniegoM. B. (1)Sąd kierował się przede wszystkim okolicznością pozostawania przez ww. i jego siostrę w niedostatku. Ich matka nie miała wówczas zatrudnienia i korzystała z pomocy finansowej swojej rodziny. Natomiast ojciec małoletnich był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, zaś jego wynagrodzenie w 60% podlegało zajęciu komorniczemu z tytułu posiadanych przez niego zaległości alimentacyjnych. Co prawdaW. B.wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, jednakże bywało, iż robił to nieterminowo i kwotami niższymi niż wymagane. W 2012 r. przekazywał miesięcznie średnio 902 zł na rzecz dzieci, zaś w 2013 r. średnio 957 zł miesięcznie. Stan jego zaległości alimentacyjnych wynosił wówczas ok. 30.000 zł.
Obecnie doszło do przywołanej wart. 138 k.r.o., zmiany stosunków, która uzasadnia zmianę orzeczenia w zakresie obowiązku alimentacyjnego. Według informacji posiadanych przez powódkę,J. B. (3)prawdopodobnie przebywa wraz z małoletnimi za granicą. NatomiastW. B.prowadzi własną działalność gospodarczą. Regularnie i w pełni wywiązuje się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. W 2014 r. przekazał na rzecz małoletnich łączną kwotę 16.800 zł, co daje średnią miesięczną na poziomie 1.400 zł, zaś do września 2015 r. – 19.100 zł, co daje średnią miesięczną na poziomie 2.122 zł. Powyższego dowiedziono za pomocą stosownych potwierdzeń przelewów. W ocenie Sądu świadczy to o tym, że ojciec dzieci od niespełna dwóch lat nie tylko w całości wywiązuje się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego w łącznej kwocie po 1.000 zł miesięcznie, ale także w znacznie większym stopniu partycypuje w ich miesięcznych kosztach utrzymania i wychowania, zmniejszając w konsekwencji stan zaległości alimentacyjnych z kwoty ok. 30.000 zł do kwoty ok. 20.000 zł.
W przedmiotowej sprawie kluczowym jest, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanych w dalszej kolejności, a więc dziadków ojczystych małoletnich, ma charakter subsydiarny. Oznacza to, iż występuje on dopiero w momencie niealimentowania uprawnionych przez osoby zobowiązane do tego w pierwszej kolejności, a więc ojca dzieci. W toku niniejszego postępowania powódka w sposób bezsporny i nie budzący żadnych wątpliwości wykazała, żeW. B.co najmniej od 2014 r. w pełni czyni zadość ciążącemu na nim obowiązkowi alimentacyjnemu. W literaturze przedmiotu podkreśla się natomiast, iż nabycie przez zobowiązanego do alimentacji w bliższej kolejności zdolności do zaspokojenia uprawnionego prowadzi do ustania obowiązku alimentacyjnego zobowiązanego w dalszej kolejności.
W związku z powyższym Sąd uchylił obowiązek alimentacyjnyG. B.wobec małoletniegoM. B. (1)– jako subsydiarny – z dniem 1 czerwca 2014 r. Data ta jest zgodna z zawartym w pozwie żądaniem powódki, która jednocześnie wykazała, że w tym czasie ojciec małoletnich w pełni wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.
Koszty postępowania zniesiono wzajemnie pomiędzy stronami na podstawieart. 100 k.p.c.