Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 751/15
Data wyroku: 2015-11-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Łanowy
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art 184  ustawy o emeryturach i rentach z funduszu  ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 751/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 listopada 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jolanta Łanowy

Protokolant:

Kamila Niemczyk

po rozpoznaniu w dniu27 listopada 2015 r. w Gliwicach
sprawyH. Ś.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaH. Ś.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia18 marca 2015 r.nr(...)
oddala odwołanie.
(-) SSO Jolanta Łanowy

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 18 marca 2015r. – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówiłH. Ś.prawa do emerytury z obniżonego wieku, albowiem nie udokumentował żadnego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych. Decyzje wydano w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS i przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.
Odwołanie od tej decyzji wniósłH. Ś.. Domagał się zmiany decyzji i przyznani m u prawa do emerytury. Zarzucił, iż organ rentowy zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego, pomimo posiadanej wiedzy z urzędu, a także ustnego oświadczenia odwołującego, co do pracy w warunkach szczególnych. Wskazał, iż pracował w warunkach szczególnych w następujących zakładach pracy , a to:
1. -Gminnej Spółdzielni (...)wP.Śl. na podstawie umowy zlecenia od 5.08.1985r. do 14.01.1991r., jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony,
2. -Kopalni (...)weP.Śl. na podstawie umowy o prace, w okresie od 27.03.1980r. do 31.07.1985r., jako mechanik ciężkiego sprzętu na zwałowiskach górniczych i w kanałach,
3. -Przedsiębiorstwie (...)wK.na podstawie umowy o pracę od 2.09.1970r. do 26.11.1979r. jako mechanik w kanałach.
Na okoliczność pracy w warunkach szczególnych odwołujący złożył wnioski dowodowe w postaci zeznań świadków.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, a nadto podniósł, iż jeżeli chodzi o 1 okres zatrudnienia , to odwołujący prowadził wtedy działalność gospodarczą i nie był zatrudniony jako pracownik, odnośnie 2 i 3 okresu wskazano., iż odwołujący nie przedstawił świadectw pracy w warunkach szczególnych, a ponadto podniesiono , iż od 2.09.1970r. do 21.07.1973r. był uczniem szkoły zawodowej , a zatem nie można mu tego okresu uznać za pracę w warunkach szczególnych.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
OdwołującyH. Ś.urodził się (...)
Nie był członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego.
W dniu 25 lutego 2015r. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wZ.wniosek o przyznanie prawa do emerytury z obniżonego wieku.
Po przeanalizowaniu wprawy organ rentowy , uznał iż odwołujący udokumentował okresy składkowe i nieskładkowe na dzień 31.12.1998r. w rozmiarze łącznie 27 lat, 11 m-cy i 4 dni, ale nie udokumentował żadnego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych. W konsekwencji wydał zaskarżoną decyzję odmowną.
Odwołujący twierdził, iż spełnia przesłanki do prawa do emerytury albowiem w pracował jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony w następujących zakładach pracy : wGminnej Spółdzielni (...)wP.Śl. na podstawie umowy zlecenia od 5.08.1985r. do 14.01.1991r.,Kopalni (...)weP.Śl. na podstawie umowy o prace, w okresie od 27.03.1980r. do 31.07.1985r.,Przedsiębiorstwie (...)wK.na podstawie umowy o pracę od 2.09.1970r. do 26.11.1979r.
Jak ustalono od 8 sierpnia 1985r. do 20 kwietnia 1994r. odwołujący prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych ciężarowym pojazdem samochodowym.
W okresie od 5.08.1985r. do 14.01.1991r. na podstawie umów zlecenia świadczył usługi, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na rzeczGminnej Spółdzielni (...)wP.Śl.
Gminna Spółdzielnia (...)wP.Śl. zajmowała się handlem, posiadała także piekarnie. Odwołujący rozwoził towar do sklepów. Pracował jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony. Pracował w nienormowanym czasie pracy, otrzymywał konkretne zlecenie. Nie był nigdy zatrudniony w tej spółdzielni na podstawie umowy o pracę.
WKopalni (...)weP.Śl. odwołujący pracował na podstawie umowy o prace, w okresie od 27.03.1980r. do 31.07.1985r., jako mechanik ciężkiego sprzętu na zwałowiskach górniczych . Naprawiał spycharki i zwałowarki. Przeważnie pracował przy tych czynnościach na zwałowiskach, był fachowcem, więc rzadko wykonywał prace warsztacie w kanałach. Pracował przy tych czynnościach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Razem z odwołującym pracowali świadkowieJ. L., który był jego przełożonym , pracował na stanowisku sztygara zmianowego iR. L..
WPrzedsiębiorstwie (...)wK.odwołujący był zatrudniony na podstawie umowy o pracę od 2.09.1970r. do 26.11.1979r. jako mechanik samochodowy w kanałach. Pracował na terenie bazy samochodowej, przy naprawie samochodów ciężarowych w kanałach. Pracę te wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Razem z odwołującym pracowali w tej samej brygadzie świadkowie : Jak Stolarski iH. Ś..
W okresie od 2.09.1970r. do 21.07.1973r. był uczniem szkoły zawodowej.
KWK (...)jak iPrzedsiębiorstwo (...)wK.już nie istniej, w archiwach brak akt osobowych odwołującego za okresy zatrudnienia w tych zakładach.
Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o akta organu rentowego, zeznania świadków:J. L.i,R. L.,H. Ś.iM. K.oraz przesłuchanie stron.
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom świadków i wyjaśnieniom ubezpieczonego, gdyż są spójne i wzajemnie się potwierdzają. Należy również podkreślić, że zarówno świadkowie, jak i sam ubezpieczony precyzyjnie i w sposób nie budzący wątpliwości określili charakter pracy odwołującego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W myśl 184 ust 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, określone zostały prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
W myśl :
- działuI pkt 8 wykazu Aokreślającego prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, a stanowiącego Załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze,do takich prac należą:prace na zwałowiskach górniczych, hutniczych i elektrociepłowniczych,
- działuVIII pkt 2 Wykazy Acyt. w. –prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony,
- działuXIV pkt 16 Wykazu Acyt. w. –prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych.
Natomiast jak stanowi § 1, ust 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami". Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych po ukończeniu 60 roku życia.
Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych wedługart. 184jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treściart. 184przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2008r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wart. 32również po dniu 31 grudnia 2008r. oraz nieprzystąpieniu do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Według oceny Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej konkretnej sprawie wykazało, że ubezpieczony ukończył 60 lat po wydaniu zaskarżonej decyzji , udowodnił łącznie ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, jednaknie udowodniłwymaganych 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonego :
- wKopalni (...)weP.Śl. gdzie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, w okresie od 27.03.1980r. do 31.07.1985r., jako mechanik ciężkiego sprzętu na zwałowiskach górniczych i w kanałach, była pracą w warunkach szczególnych o jakiej mowa w dzialeI pkt 8 wykazu Aoraz w dzialeXIV pkt 16 Wykazu Acyt. w. przepisów,
- wPrzedsiębiorstwie (...)” wK.gdzie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę od 2.09.1970r. do 26.11.1979r. jako mechanik w kanałach była pracą w warunkach szczególnych o której mowa w dzialeXIV pkt 16 Wykazu Acyt. w.
W zakładach tych odwołujący był zatrudniony na podstawie umów o pracę i prace jako mechanik ciężkiego sprzętu na zwałowiskach oraz jako mechanik samochodowy w kanałach , wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Jednakże okres zatrudnienia w tych zakładach nie jest wystarczający, albowiem nie stanowi 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Od okresu tego ponadto należy wyłączyć okres pobierania przez odwołującego nauki w szkole zawodowej.
W ocenie Sądu do pracy wykonywanej w warunkach szczególnych nie można uznać odwołującemu okresu prowadzenia działalności gospodarczej, a w szczególności okresu kiedy świadczył usługi transportowe na rzeczGminnej Spółdzielni (...)wP.Śl. od 5.08.1985r. do 14.01.1991r., jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony, albowiem nie był pracownikiem tejże spółdzielni.
C.,. w. przepis§ 3 i 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.), stanowi , iżpracownikktóry wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury.
Skoro mowa wyraźnie o „pracowniku” , a zatem emerytura może przysługiwać jedynie tym osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o prace (art. 2 kp).
Z wyżej wskazanych względów, uznać należało, iż odwołujący nie spełnia przesłanek do emerytury z obniżonego wieku, dlatego na mocyart. 477(14) par. 1 kpcodwołanie oddalono.
(-) SSO Jolanta Łanowy