Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 300/15
Data wyroku: 2015-07-14 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt. IV Ka 300/15

UZASADNIENIE
W. W.został oskarżony o to, że :
w dniu 17 sierpnia 2014r. o godz. 19.05 w miejscowości(...), gm.M.jechał jako kierujący samochodem osobowym markiV. (...)onr rej. (...)PT w ruchu lądowym będąc w stanie nietrzeźwości 0,74 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się będąc już uprzednio karanym wyrokiem Sądu Rejonowego wP. T.sygn. akt VII K 885/12 z dnia 07.02.2013r. za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości i posiada czynny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lata, przy czym czynu tego dopuścił się będąc już uprzednio karanym wyrokiem Sądu Rejonowego wJ.sygn. akt II K 961/13 z dnia 15.05.2014r. za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości i posiada czynny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat,
tj. o czyn zart. 178a §  4 kk
Sąd Rejonowy w Radomsku wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2015r. w sprawie VI K 584/14:
1.oskarżonegoW. W.uznał za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu z tą zmianą jego opisu, że ustalił, iż w chwili dopuszczania się zarzucanego czynu działał w warunkachart. 31 § 2 kk, czym wyczerpał dyspozycjęart. 178a § 4 kkw zw. zart. 31 § 2 kki za to na podstawieart. 178 a § 4 kkwymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności;
2. na podstawieart. 69 § 1 i 4 kkw zw. zart. 70 §1 pkt 1 kkwarunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 2 lat;
3. na podstawieart. 73 § 1 kkoddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora;
4. na podstawieart. 71 § 1 kkwymierzył oskarżonemu karę 80 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych;
5. na podstawieart. 42 § 2 kkorzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego, co do wszystkich kategorii pojazdów na okres 6  lat:
6.na podstawieart. 72 § 1 pkt 6 kkzobowiązał oskarżonego do poddania się leczeniu odwykowemu od uzależnienia od alkoholu w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się wyroku;
7.na podstawieart. 50 kkorzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci obowiązku podania wyroku do publicznej wiadomości poprzez ogłoszenie jego treści na stronie internetowej Sądu Rejonowego w Radomsku przez okres 1 miesiąca;
8.zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.J. K.kwotę 619,92 złotych tytułem obowiązku zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej oskarżonemu z urzędu;
9.zwolnił oskarżonego od uiszczenia kosztów sądowych, które w całości przejął na rachunek Skarbu Państwa.
Apelację od powyższego wyroku w całości wniósł oskarżonyW. W.wskazując, iż nie zgadza się z treścią wyroku, a mianowicie, iż nie zgadza się z opinią biegłych psychiatrów, którzy uznali, że w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu działał on w warunkach określonych wart. 31 § 2 kk.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonegoW. W.. Apelacja obrońcy oskarżonego wywiedziona z treściart. 438 pkt 4 kpkzaskarżonemu wyrokowi zarzuciła  niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary:
a) pozbawienia wolności;
b) okresu jej zawieszenia a wynikająca z niezastosowania przy wymierzeniu karyart 31 § 2 kkaczkolwiek Sąd ustalił, że oskarżony w chwili dopuszczenia się zarzucanego mu czynu działał w tych warunkach,
c) grzywny - wynikającej z nieuwzględnienia przy jej wymierzaniu stanu materialnego oskarżonego,
d) środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 lat, a więc bardzo długi okres.
Nadto obrońca wniósł o zwolnienie oskarżonegoW. W.od kosztów za II instancję i wniósł o zasądzenie kosztów obrony z urzędu.
Na rozprawie apelacyjnej w dniu 14 lipca 2015 roku
Obrońca z urzędu oskarżonego popiera wniesioną przez siebie apelację, za wyjątkiem pkt II b, dotyczącego warunkowego zawieszenia wykonania kary. Okazuje nadto kartę informacyjną z dnia 26 czerwca 2015 roku wystawioną przezSzpital Wojewódzki im. (...)II wB.Oddział Psychiatryczny II, z której wynika, iż oskarżony przebywał na Oddziale Psychiatrycznym od 01 czerwca do 26 czerwca 2015 roku z rozpoznaniem: epizod depresyjny, choroba afektywna, dwubiegunowa- F31.4.
W konkluzji obrońca wnosi o zmniejszenie oskarżonemu orzeczonej kary pozbawienia wolności, zmniejszenie kary grzywny; nadto wnosi o zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone.
Oskarżony popiera własną apelację, przyłącza się do apelacji obrońcy.
Prokurator wnosi o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacje obrońcy oskarżonego jak i oskarżonego są bezzasadne, a zarzuty w nich podniesione nie zasługują na uwzględnienie.
Oczywistym jest, że oskarżonyW. W.będąc w stanie nietrzeźwości w dniu 17 sierpnia 2014 roku, poruszał się po drodze publicznej pojazdem mechanicznym co nie było kwestionowane w toku postępowania.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w apelacji oskarżonego wskazać należy, iż biegli w toku postępowania przygotowawczego uznali, że oskarżonyW. W.jest chory psychicznie, albowiem cierpi na chorobę afektywna dwubiegunową, nie jest on jednak upośledzony umysłowo. W czasie popełnienia zarzucanego mu czynu miał ograniczoną w znacznym stopniu zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem ze względu na zaostrzenie choroby afektywnej dwubiegunowej oraz stan upojenia prostego, który to stan upojenia miał w czynie znaczenie drugorzędne. Nadto w toku postępowania sądowego w opinii uzupełniającej biegli psychiatrzy wskazali, iż oskarżony w chwili czynu działał w warunkach opisanych wart. 31 § 2 kk. Oskarżony podniósł natomiast zarzut, iż biegli pierwotnie wskazali, iż w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu działał on w warunkach określonych wart. 31 § 1 kk, co nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Klarownie wynika z niego, iż w czasie popełnienia inkryminowanego czynu oskarżonyW. W.miał ograniczoną poczytalność, nie działał natomiast w warunkachart. 31 § 1 kk. Nie sposób zatem zgodzić się z lakoniczną argumentacją wskazaną przez oskarżonego w apelacji, która stanowi jedynie polemikę z ustalonym opisem czynu. Podkreślić należy, iż czyn popełniony w warunkachart. 31 § 2 kk, wbrew sugestii oskarżonego, jest zawiniony i stanowi przestępstwo.
Odnośnie zarzutu obrońcy oskarżonego, dotyczącego rażącej niewspółmierności kary pozbawienia wolności, grzywny i środka karnego, wskazać należy, iż w aspekcie ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie zasad wymiaru kary i środków karnych wypływa konkluzja, iż zmiana kary w instancji odwoławczej nie może nastąpić w każdym wypadku, w którym jest możliwa wedle własnej oceny Sądu Odwoławczego, lecz wtedy tylko, gdy kara orzeczona nie daje się zaakceptować z powodu różnicy pomiędzy nią a karą sprawiedliwą, różnicy o randze zasadniczej i rażącej (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1995 roku, KZS 4/96 poz. 42; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1972 roku, V KRN 230/72, niepublikowany). Podzielając powyższy pogląd Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy zważył również, iż rażąca niewspółmierność kary określona wart. 438 pkt 4 k.p.k.zachodzi wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można przyjąć, iż zachodzi wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji, a tą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary przewidzianych wart. 53 k.k.w zw. zart. 56 k.k.oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zważyć należy, iż Sąd Rejonowy dokonał nie tylko prawidłowych ustaleń faktycznych oraz rzetelnej i wnikliwej oceny zebranych dowodów, ale także właściwie ocenił zachowanie oskarżonego i uwzględnił całokształt okoliczności podmiotowych i przedmiotowych rzutujących na wymiar orzeczonych wobecW. W.kar zasadniczych i środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 lat. Prawidłowo bowiem Sąd meriti uwzględnił na niekorzyść oskarżonego uprzednią wielokrotną karalność, w tym dwukrotnie za prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu drogowym w stanie nietrzeźwości, a także fakt, iż mając świadomość obowiązującego zakazu prowadzenia pojazdów jechał samochodem w dniu 17 sierpnia 2014 roku. W tym stanie rzeczy, orzeczona wobec oskarżonego kara jest adekwatna do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości popełnionego przez niego czynu, a nade wszystko spełni pożądane cele zapobiegawcze i wychowawcze, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Sąd meriti biorąc pod uwagę fakt, iż w chwili zdarzenia oskarżony działał w warunkach ograniczonej w znacznym stopniu poczytalności, uwzględnił tenże fakt jako okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary jak i środka karnego. Kara 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania nie jest karą surową. Tym bardziej mając na względzie dotychczasową karalność oskarżonegoW. W.. Nadmienić należy, iż Sąd meriti zastosowałart. 69 § 4 kkwarunkowo zawieszając wykonanie kary, co dopuszczalne jest w przypadku sprawcy występku zart. 178a § 4 kkjedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, a takim wypadkiem było właśnie działanie w warunkachart. 31 § 2 kk. W kwestii kary grzywny, jest to jedyna kara, która realnie wykonana wywrze skutki względem osoby oskarżonego. Sąd nie znalazł podstawi do zmiany wyroku w tym zakresie. Oskarżony co prawda jest rencistą, nie posiada jednakże nikogo na utrzymaniu a nadto może ewentualne ubiegać się o możliwość spłaty grzywny w systemie ratalnym.
Podkreślić należy, iż postępowanie oskarżonego wymaga zdecydowanego działania ze strony sądu, między innymi poprzez odpowiednią represyjność orzeczeń w tego rodzaju sprawach. Zdaniem bowiem Sądu Okręgowego wymierzenie w takim przypadku kary zbyt łagodnej sprawiłoby, że kara ta nie spełniłaby swych celów w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, powodując w opinii publicznej przekonaniu o bagatelizowaniu przez sąd tego rodzaju przestępstw i pobłażaniu ich sprawcom.
Odnosząc się natomiast do orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na lat 6 stwierdzić należy, że notoryczne lekceważenie zasad ostrożności i bezpieczeństwa w komunikacji przez oskarżonego wymaga, wbrew stanowisku obrońcy, stosowania surowej represji karnej i orzekania przedmiotowego zakazu na okres 6 lat. Kolejne poruszanie się oskarżonego w stanie nietrzeźwości stwarza realne zagrożenie dla innych uczestników ruchu i winno zostać właściwie napiętnowane w celu realnego wzmożenia bezpieczeństwa na drogach. Nadmienić należy, iż środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych nie jest wysoki, mając na uwadze nowelizację przepisówkodeksu karnego, które to zmiany weszły w życie w dniu 18 maja 2015r. Zgodnie z obowiązującym obecnieart. 42 § 2 kkSąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego wart. 173, art. 174 lub art. 177. Jednocześnie zmiana objęła także § 3 powyższego przepisu, zgodnie z którym Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego wart. 178a § 4 kk(…).
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu Okręgowego, kara i środek karny na poziomie ustalonym przez Sąd I instancji uwzględniają w sposób należyty okoliczności popełnienia przedmiotowego przestępstwa oraz są adekwatne do stopnia stanu nietrzeźwości oraz rangi naruszonych norm prawnych, oraz uwzględniają jako okoliczność łagodzącą działanie w warunkach ograniczonej poczytalności w znacznym stopniu. Z uwagi na powyższe zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy jako słuszny i odpowiadający przepisom prawa.
W oparciu o przepisy powołane w sentencji wyroku Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokataJ. K.kwotę 516,60 złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym oraz zwolnił oskarżonegoW. W.od opłaty za drugą instancje i od zwrotu wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym, mając na uwadze jego sytuacje materialną.