Sąd Rejonowy w Świdnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 959/15
Data wyroku: 2015-11-02 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Karolina Wołoszczuk

Sygn. akt I Ns 959/15

POSTANOWIENIE
Dnia 2 listopada 2015 roku
Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSR Karolina Wołoszczuk
Protokolant Maja Foremny
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 roku wŚ.
sprawy z wnioskuG. G.
przy udzialeV. C.,E. S.,A. G. (1)
o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłymA. Ł.
stwierdza, że spadek poA. Ł.
zmarłym dnia 5 maja 2011 roku wS.,
ostatnio stale zamieszkałym wŚ.,
na podstawie ustawy nabyli:
żonaB. Ł.(córkaP.iW.), córkaG. G.(córkaA.iZ.), córkaV. C.(córkaA.iZ.) po 1/3 każda z nich.
Sygn. akt I Ns 959/15

UZASADNIENIE
G. G.wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po ojcuA. Ł.zmarłym w dniu 05 maja 201 lr. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 10 lutego 1998r., na mocy którego spadkodawca powołał do dziedziczenia w udziałach wynoszących po Vi swoje dwie córki, tj. wnioskodawczynię oraz uczestniczkęV. C., która przychyliła się do wniosku.
Na rozprawie w dniu 15 lipca 2015r. stawiła się w charakterze uczestnika postępowaniaE. S.- córkaB. Ł.- zmarłej w dniu 12 czerwca 2014r. żony spadkodawcy i przedłożyła sporządzony w formie aktu notarialnego w dniu 23 listopada 2009r. testament, którym spadkodawcaA. Ł.odwołał w całości poprzedni testament notarialny z dnia 10 lutego 1998r.
Na rozprawie w dniu 02 września 2015r. wnioskodawczymG. G.przedłożyła kolejny testament- własnoręczny, sporządzony przez spadkodawcę w dniu 28 maja 1993r. którym to testamentemA. Ł.przekazał swoje mieszkanie położone wŚ.wnukowiA. G. (1), zobowiązując jednocześnie córkęG. G.do przekazania siostrzeV. C.połowę wartości rynkowej mieszkania, zaś samochód osobowyF. (...)onr. rej. (...)przekazał córkomG. G.iV. C.w udziałach polA . Na rozprawie w dniu 02 września 2015r. stawił się w charakterze uczestnika postępowaniaA. G. (1), który nie zajął stanowiska w sprawie,
Pismem procesowym z dnia 09 września 2015r. pełnomocnik uczestniczkiV. C.wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłymA. Ł.na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia 28 maja 1993r. przezA. G. (1),V. C.iG. G., w częściach odpowiadających stosunkowi wartości przyznanych im składników majątku spadkowego. Pełnomocnik uczestniczkiE. S.pismem procesowym z dnia 04 września 2015r. wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłymA. Ł.na podstawie ustawy, tj. przez żonęB. Ł.i córkiG. G.orazV. C.w udziałach wynoszących po 1/3.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
A. Ł.zmarł 05 maja 201 lr. roku wS., przed śmiercią stale mieszkał wŚ.. Spadkodawca w chwili zgonu był żonaty zB. Ł., z domuZ., z którą zawarł związek małżeński w dniu 12 września 2009r.
Dowód:

-

odpis skrócony aktu zgonu- k. 9;

odpis skrócony aktu małżeństwa nr(...)k. 27;

zapewnienia spadkowe stron- k. 32, 39v.

Spadkodawca pozostawił dwójkę dzieci z pierwszego małżeństwa: córkiG. G.iV. C.. Innych dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych nie posiadał.
Dowód:

-

odpis skrócony aktu małżeństwa wnioskodawczym nr(...)- k. 8;

odpis skrócony aktu małżeństwa uczestniczki nr(...)- k. 17;

zapewnienia spadkowe stron- k. 32, 39v.

W dniu 28 maja 1993r. zmarłyA. Ł.sporządził własnoręczny testament, w którym mieszkanie położone wŚ.przekazał swojemu wnukowiA. G. (1)zobowiązując jednocześnie matkęA. G. (2)G.do zapłaty połowy wartości mieszkania swojej siostrze a córce spadkodawcyV. C., natomiast samochód osobowy m- kiF. (...)przekazał swoim córkomG. G.iV. C.w udziałach wynoszących po Vz.
Dowód:

-

zapewnienie spadkowe wnioskodawczym- k. 39v;

testament- k. 37.

W dniu 10 lutego 1998r. w kancelarii notarialnej wŚ.A. Ł.sporządził testament, w którym powołał do dziedziczenia swoje córkiG. G.iV. C.w udziałach wynoszących po Vz.
Dowód:

-

testament- k. 7;

zapewnienie spadkowe wnioskodawczym i uczestniczkiY.M.-C.- k. 32, 39v.

W dniu 23 listopada 2009r. w kancelarii notarialnej wŚ.A. Ł.odwołał poprzednio sporządzony w formie aktu notarialnego testament z dnia 10 lutego 1998r.
Dowód:

-

testament- k. 28;

zapewnienie spadkowe uczestniczkiE. S.- k. 32.

W dniu 12 czerwca 2014r. wŚ.zmarła żona spadkodawcyB. Ł.z domuZ..
Dowód:

-

odpis skrócony aktu zgonu nr 425/2014- k. 25.

Na dzień sporządzania testamentu własnoręcznego, tj. 28 maja 1993r. majątek spadkowyA. Ł.obejmował mieszkanie położone wŚ.o wartości 120 000 zł oraz samochód osobowy m-kiF. (...)o wartości 4 000 zł.
Bezsporne.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek podlegał uwzględnieniu w zakresie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłymA. Ł., jednakże nie na podstawie testamentu, a w oparciu o przepisy o dziedziczeniu ustawowym.
Zgodnie zart. 926 § 1 kcpowołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Stosownie zaś do treściart. 926 § 2 kcdziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
W niniejszej sprawie ujawniono w istocie trzy testamenty: pierwszy własnoręcznie sporządzony przez spadkodawcę, podpisany i opatrzony datą w dniu 28 maja 1993r., drugi sporządzony w formie aktu notarialnego w dniu 10 lutego 1998r., w którym do spadkuA. Ł.powołał swoje dwie córki, tj. wnioskodawczynię i uczestniczkęV. C.w udziałach po 1/2 oraz trzeci, również sporządzony przed notariuszem w dniu 23 listopada 2009r., którymA. Ł.odwołał w całości poprzednio sporządzony testament notarialny z dnia 10 lutego 1998r. Jako, że wnioskodawczym i uczestnicy nie kwestionowali żadnego z trzech ujawnionych w toku przewodu sądowego testamentów, zaś ostatnie oświadczenie spadkodawcy nie zawierało innych rozrządzeń na wypadek po śmierci, poza tym, że odwołało testament notarialny z dnia 10 lutego 1998r. (tj. drugi w kolejności sporządzania), istotą w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie, czy dziedziczyć winni spadkobiercy testamentowi powołani przez spadkodawcę pierwszym własnoręcznym testamentem, czy też w grę wchodzą przepisy o dziedziczeniu ustawowym. W tym miejscu podkreślić trzeba, że wbrew twierdzeniom uczestniczkiV. C., pierwszym testamentem spadkodawca powołał do dziedziczenia wyłącznie swojego wnukaA. G. (1), albowiem jeżeli spadkodawca przeznaczył oznaczonej osobie w testamencie poszczególne przedmioty majątkowe, które wyczerpują prawie cały spadek, osobę tę poczytuje się w razie wątpliwości nie za zapisobiercę, lecz za spadkobiercę powołanego do całego spadku (art. 961 kc).
Wnioskodawczyni i uczestnicy byli zgodni co do tego, że w dacie sporządzania testamentu własnoręcznego majątek spadkowy obejmował mieszkanie o wartości 120 000 zł i samochód osobowy o wartości 4 000 zł. Skoro zaś mieszkanie zostało przeznaczone wnukowi, samochód zaś w udziałach po Vi córkom spadkodawcy, stosownie do brzmienia cytowanego przepisu uznać należy, że to właśnieA. G. (1)był powołany do całości spadku, pozostałe zaś rozrządzenia zawarte w przedmiotowym testamencie, to zapisy, zaś kwestie związane ze wzajemnymi rozliczeniami to polecenie. Biorąc zatem pod uwagę treść pierwszego testamentu, oraz kolejnego testamentu notarialnego, w którym spadkodawca do całości spadku powołał wyłącznie swoje dwie córki w udziałach wynoszących po Vi, nie ulega wątpliwości, że poprzez sporządzenie kolejnego testamentu- tym razem notarialnego w dniu 10 lutego 1998r. nastąpiło odwołanie testamentu własnoręcznego. Zgodnie bowiem zart. 946 kcodwołanie testamentu może nastąpić bądź w ten sposób, że spadkodawca sporządzi nowy testament, bądź też w ten sposób, że w zamiarze odwołania testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zależy jego ważność, bądź wreszcie w ten sposób, że dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień. Jeżeli spadkodawca sporządził nowy testament nie zaznaczając w nim, że poprzedni odwołuje, ulegają odwołaniu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu. Zatem w świetle brzmienia powołanego przepisu, wobec całkowicie odmiennej treści dwóch kolejnych testamentów tj. holograficznego z dnia 28 maja 1993r. i notarialnego z dnia 10 lutego 1998r. nie ulega wątpliwości, że poprzez sporządzenie drugiego z testamentów pierwszy uległ odwołaniu. Szczególnego zaś podkreślenia wymaga to, że późniejsze odwołanie drugiego w kolejności testamentu w żadnej
mierze nie powoduje automatycznego przywrócenia skuteczności testamentu pierwszego- tj. holograficznego. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego skutki prawne odwołania testamentu i odwołania testamentu odwołującego testament następują z chwilą otwarcia spadku z tym, że odwołanie testamentu odwołującego nie przywraca skuteczności testamentu pierwotnie odwołanego. Odwołanie testamentu powoduje utratę skuteczności pierwszego testamentu, której nie odzyskuje on w wyniku kolejnego odwołania; przywrócenie skuteczności pierwotnego powołania może nastąpić jedynie w wyniku wyrażenia takiej woli przez spadkodawcę ( vide postanowienie SN z 28 stycznia 2009r. IV CSK 355/08, postanowienie SN z 08.01.2002r. I CKN 482/00).
Postępowanie dowodowe, nie wykazało, aby woląA. Ł.było powołanie do dziedziczenia wyłącznie swojego wnuka, skoro całkowicie pominął go w drugim testamencie sporządzonym piętnaście lat później. Przeciwnie, fakt, że spadkodawca kilka lat przed śmiercią zawarł nowy związek małżeński a tuż po zawarciu małżeństwa odwołał testament notarialny, którym powołał do dziedziczenia wyłącznie swe córki wskazuje, że wolą spadkodawcy było aby jego nowa żonaB. Ł.również po nim dziedziczyła.
W takim stanie rzeczy mimo, iż w ciągu swojego życia spadkodawcaA. Ł.sporządził trzy testamenty- wobec ich treści żaden z nich nie pozostaje skuteczny- doszło do dziedziczenia ustawowego w oparciu oart. 931.§ 1 kc, w myśl którego w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Jak wynika z niekwestionowanych w sprawie dowodów w postaci zapewnień spadkowych wnioskodawczym i uczestników oraz aktów stanu cywilnego spadkodawca w dniu śmierci był żonaty zB. Ł.oraz miał dwie córki z poprzedniego małżeństwa tj. wnioskodawczynię i uczestniczkęV. C..
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził nabycie spadku, stosownie do brzmieniaart. 931 § 1 kcprzez w/w, tj. żonę i dwie córki, po 1/3 każda z nich.