Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 572/15
Data wyroku: 2015-07-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184  ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 572/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 lipca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Kalinka

Protokolant:

Ewa Grychtoł

po rozpoznaniu w dniu20 lipca 2015 r. w Gliwicach
sprawyJ. G.(G.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia6 lutego 2015r. i 31 marca 2015 r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuJ. G.prawo do emerytury poczynając od 1 stycznia 2015 roku;

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz ubezpieczonego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Teresa Kalinka
Sygn. akt. VIII U 572/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6 lutego 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemuJ. G.prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu oart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 748) w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A, a jedynie 2 lata, 5 miesięcy i 29 dni takiej pracy.
Następnie decyzją z dnia 31 marca 2015r. organ rentowy ponownie odmówił ubezpieczonemuJ. G.prawa do emerytury w niższym wieku, w związkuz tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A, a jedynie 12 lat, 1 miesiąc i 13 dni takiej pracy.
W odwołaniach od obu powyższych decyzji i w toku procesu ubezpieczony domagał się ich zmiany poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury. Podniósł, że zgodnie z zeznaniami świadków, o przesłuchanie których wnosił, wykonywał pracę w warunkach szczególnych w wymiarze ponad 15 lat i tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury.
W odpowiedziach na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Sąd ustalił co następuje:
UbezpieczonyJ. G.,urodzony (...)w dniu 23 stycznia 2015r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony 60 lat ukończył(...)
Skarżący, na dzień 1 stycznia 1999r., legitymuje się okresem składkowymi nieskładkowym w wymiarze ponad 25 lat, z tym, że w ostatecznej ocenie ZUS udowodnił jedynie 12 lat, 1 miesiąc i 13 dni okresów pracy w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony nie jest członkiem OFE.
Po przeanalizowaniu sprawy ZUS wydał zaskarżone decyzje.
Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję nie uznał za pracę w warunkach szczególnych pracy wykonywanej wZakładzie (...)(...)
wŚ.od 15 lipca 1984r. do 31 grudnia 1991r., w charakterze kierownika(...), ponieważ ZUS uznał, że ubezpieczony w tym okresie nie wykonywał stalei w pełnym wymiarze czasu pracy, bezpośredniego nadzoru na oddziałach i wydziałach,w których jako podstawowe są wykonywane prace wymienione w wykazie A. Zdaniem organu rentowego ubezpieczony w tym czasie wykonywał również prace administracyjno – biurowe, które nie są pracą w warunkach szczególnych. Równocześnie ZUS zaliczył odwołującemu do pracy w warunkach szczególnych zatrudnienie u tego pracodawcy w latach 1974 – 1985 na stanowisku mistrza.
W toku procesu Sąd ustalił, iż w czasie zatrudnienia wZakładzie (...)i(...)Lasów Państwowych wŚ., w spornym okresie od 15 lipca 1984r. do31 grudnia 1991r. ubezpieczony jako kierownika(...)faktycznie sprawował bezpośredni nadzór nad pracownikami pracującymi przy zrywce drewna i jego załadunkuw lesie, a także przy jego bezpiecznym rozładunku w tartakach i składach, jak równieżw trakcie jego transportu samochodami ciężarowymi na terenach leśnych. W tym czasie podlegały mu 4 brygady po 12 samochodów ciężarowo – terenowych, przystosowanych do poruszania się po terenach leśnych i przewozu znacznej ilości drewna o ładowności do 15 ton. Podlegały mu też specjalistyczne pojazdy przeznaczone do zrywki drewna z miejsca jego wyrębu do miejsca załadunku. Swoim zakresem działania jego zakład obejmował 10 nadleśnictw odG.poR.. W tym czasie podlegało mu od 120 do 200 pracowników, w tym 4 – 6 brygadzistów. I 3 pracownice biurowe. Do jego podstawowych obowiązków należało w pierwszej kolejności dbanie o zachowanie przez podległych pracowników, zasad bezpiecznej pracy, bowiem prace przy zrywce, załadunku i rozładunku drewna należały do bardzo niebezpiecznych, zagrażających poważnymi obrażeniami lub śmiercią. Z tego też względu ubezpieczony codziennie udawał się w teren i osobiście nadzorował prace przy zrywce i załadunku drewna w rejonach, gdzie warunki terenowe były bardzo trudne, jak np. na mokradłach i trzęsawiskach, zaś w łatwiejszym terenie prace nadzorowali brygadziści. Wyznaczał trasy przejazdu transportów drewna i nadzorował ich zachowanie w niedostępnych terenach leśnych. Zajmował się też nadzorem nad pracownikami wyładowującymi drewno w tartakach, bowiem również te prace były nacechowane znacznym ryzykiem. Pracę wykonywał w po kilkanaście godzin dziennie. Nie zajmował się w trakcie pracy, ewidencją czasu pracy podległych pracowników, gdyż tym zajmowali się brygadziści. Bywało też tak, że spotykał się z leśniczymi w celu ustalenia kolejności prac i tras przejazdu. Również w bazie, w swoim biurze wykonywał niewielką ilość prac administracyjno – biurowych, jednak zarówno spotkania z leśniczymi, jak i prace biurowe zajmowały mu do 1 godziny czasu pracy.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: zeznań świadków:B. B.,K. S.(zapis rozprawy z dnia 14 lipca 2015r. minuty od 7.26i nast.) orazK. M.(zapis rozprawy z dnia 20 lipca 2015r. minuty od 2.39i nast.), przesłuchania ubezpieczonego (zapis rozprawy z dnia 20 lipca 2015r. minuty od 24.50i nast.), a także akt osobowych ubezpieczonego (koperta k. 22) oraz akt organu rentowego dołączonych do akt sprawy.
Wymienione wyżej dowody Sąd uznał za w pełni wiarygodne. Wyjaśnienia odwołującego oraz zeznania świadków są logiczne, wzajemnie się pokrywają i uzupełniają,a dodatkowo korelują z zapisami w aktach osobowych, przedstawiając łącznie rzeczywisty przebieg pracy i zakres obowiązków odwołującego w spornym okresie.
W konsekwencji, Sąd uznał, że zgromadzone dowody są kompletne i pozwalają na czynienie na ich podstawie ustaleń co do stanu faktycznego, a następnie – na rozstrzygnięcie sprawy.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego,J. G.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W myśl 184 ust 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wnioskuo przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych po ukończeniu 60 roku życia.
Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych wedługart. 184jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treściart. 184przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień31 grudnia 2008r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życieustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wart. 32również po dniu31 grudnia 2008r. oraz nieprzystąpieniu do OFE albo złożeniu wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanejw szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakteri warunki pracy.
Według oceny Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej konkretnej sprawie wykazało, że ubezpieczonyJ. G.ukończył 60 rok życia i na dzień31 grudnia 1998r. udowodnił łącznie ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych,w tym ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracyw szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonegowZakładzie (...)Lasów Państwowych wŚ.od 15 lipca 1984r. do 31 grudnia 1991r. na w charakterze kierownika TOR nr 2 w(...)była faktycznie pracąw warunkach szczególnych określoną w wykazieA, dziale XIV:
- poz. 24, tj. kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.
Pracując na tym stanowisku wykonywał stale bezpośredni nadzór nad pracami przy zrywce i wywozie drewna z lasu, które wymienione zostały w wykazie A, dział VI, poz. 2, stanowiącym załącznik do wyżej powołanego Rozporządzenia.
Organ rentowy nie uwzględnił odwołującemu tego okresu pracy argumentującże ubezpieczony nie wykonywał w tym czasie stale i w pełnym wymiarze pracy w warunkach szczególnych.
Trzeba jednak podkreślić, iż w myśl z ugruntowanego już stanowiskiem judykaturyi doktryny„sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznając sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dokonują kontroli zgodności decyzji administracyjnych wydanych w tych sprawach z prawem w trybie odrębnym określonym wkodeksie postępowania cywilnego,w którym to trybienie obowiązują ograniczenia dowodowe obowiązujące w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organami rentowymi ”(vide – wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 1996r., sygn. akt III AUr 235/96, Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1997r.., nr 1, poz. 2). Z kolei w wyrokuz dnia 25 lipca 1997r. sygn. akt II UKN 186/97 Sąd Najwyższy stwierdził, że:„W postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty określone w § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1984r.w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) ”( OSNP z 1998r, Nr11, poz. 342 ).
Tak więc w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych mogą być przeprowadzane wszelkie dowody zmierzające do prawidłowego rozstrzygnięcia, w tym zeznania świadków.
Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, żeJ. G.z momentem złożenia wniosku emerytalnego spełnia łącznie wszystkie warunki niezbędne do przyznania emerytury z obniżonego wieku, wynikających z treściart. 184, ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 748), a tym samym jego odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach orzeczono po myśliart. 98 k.p.c.w związku z§ 11 ust 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionegoz urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia.
SSO Teresa Kalinka