Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 238/15
Data wyroku: 2015-06-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Jaszczuk, Jerzy Kozaczuk, Mariola Krajewska-Sińczuk
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 437§ 1 kpk

Sygn. akt II Ka 238/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Jaszczuk

Sędziowie:

SSO Jerzy Kozaczuk (spr.)
SSO Mariola Krajewska - Sińczuk

Protokolant:

st.sekr.sądowy Marzena Głuchowska

przy udziale Prokuratora Bożeny Grochowskiej-Małek
po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 r.
sprawyP. D.iM. D.
oskarżonych o przestępstwo zart. 297 §1 kkw zw. zart. 12 kk
na skutek apelacji, wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach
z dnia 9 lutego 2015 r. sygn. akt II K 23/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że wskazane w pkt III i IV zaskarżonego wyroku wynagrodzenia dla obrońców za sprawowaną z urzędu obronę oskarżonych wykonywaną przez adw.M. R. (1)iA. M.podwyższa do kwot 1.549,80 zł (w tym 298,89 zł podatku VAT);

II
w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy, uznając apelacje obrońców oskarżonychP. D.iM. D.za oczywiście bezzasadne;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzeczZespołu Adwokackiego nr (...)wS.(konto adw.A. M.) i Kancelarii Adwokackiej adw.M. R. (1)wS.kwoty po 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) tytułem sprawowanej z urzędu obrony oskarżonych odpowiednioM. D.iP. D.w II instancji;

IV
zwalnia oskarżonych od opłaty i wydatków postępowania odwoławczego, stwierdzając że te ostatnie ponosi Skarb Państwa.

Sygn. akt II Ka 238/15

UZASADNIENIE
P. D.został oskarżony o to, że:
w okresie od dnia 23 listopada 2005 roku do dnia 20 grudnia 2005 roku wS.działając w krótkich odstępach czasu z wykonaniu z góry powziętego zamiaru wspólnie i w porozumieniu z żonąM. D.w celu uzyskania dla siebie i żony kredytu w kwocie 101 006,00 CHF (franków szwajcarskich) – 249 999,9506 złotych przedłożył przez pośrednika w placówceBanku (...) S.A.OddziałS.„Wniosek kredytowy” Nr(...)na swoje nazwisko jako wnioskodawcy, zawierający nierzetelnie podpisane przez siebie i żonęM. D.pisemne oświadczenie o zatrudnieniu go wfirmie (...)R. A.(...)-(...) W.ul. (...)na umowę o pracę na czas nieokreślony i otrzymywanych dochodach z ostatnich trzech miesięcy w kwocie 3950 złotych, w której to firmie nigdy nie pracował, i dodatkowo przedłożył, jako autentyczne podrobione dokumenty(...)za miesiące od sierpnia 2005 – października 2005 roku – dwa z dnia 15.09.2005 roku, dwa z dnia 17.10.2005 roku i dwa z dnia 15.11.2005 roku, wypełnione na jego personalia, z podpisami właścicielafirmy (...)A. R.i jego adnotacją „zgodne z oryginałem”, czymA. R.poświadczył nieprawdę w zakresie jego zatrudnienia wfirmie (...)R. A.oraz przedłożył poświadczające nieprawdę pisemne zaświadczenie o jego zatrudnieniu w tej firmie na druku „Informacje o zatrudnieniu”, wypełnione przezM. D.i podpisane przez właścicielaA. R., potwierdzające jego zatrudnienie w tej firmie na umowę o pracę na czas nieokreślony od dnia 05.05.2005 roku na stanowisku lakiernika samochodowego i otrzymywanych dochodach z trzech ostatnich miesięcy w kwocie 11 850,00 złotych brutto, które to oświadczenia i zaświadczenie miały istotne znaczenie dla przyznania przez Bank wnioskowanego kredytu a następnie w dniu 20.12.2005 roku zawarł zBankiem (...) (...)- (...)i zaprzestając spłaty kredytu nie uregulował jego części w kwocie 66 828,57 złotych
tj. o czyn zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
M. D.została oskarżona o to, że:
w okresie od dnia 23 listopada 2005 roku do dnia 20 grudnia 2005 roku wS.działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w porozumieniu z mężemP. D.w celu uzyskania dla siebie i męża kredytu w kwocie 101 006,00 CHF (franków szwajcarskich) – 249 999,9506 złotych przedłożyła przez pośrednika w placówceBanku (...) S.A.OddziałS.„Wniosek kredytowy” Nr(...)na swoje nazwisko jako współwnioskodawcy i nazwisko mężaP. D.jako wnioskodawcy, zawierający nierzetelne podpisane przez siebie i mężaP. D.pisemne oświadczenie o zatrudnieniuP. D.wfirmie (...)R. A.(...)-(...) W.ul. (...)na umowę o pracę na czas nieokreślony i otrzymywanych dochodach z ostatnich trzech miesięcy w kwocie 3950 złotych, w której tofirmie (...)nigdy nie pracował, i dodatkowo przedłożyła, jako autentyczne podrobione dokumenty(...)za miesiące od sierpnia 2005 roku – października 2005 roku – dwa z dnia 15.09.2005 roku, dwa z dnia 17.10.2005 roku i dwa z dnia 15.11.2005 roku, wypełnione na personaliaP. D., z podpisami właścicielafirmy (...)A. R.i jego adnotacją „zgodne z oryginałem”, czym w/w wymieniony poświadczył nieprawdę w zakresie zatrudnienia jej męża wfirmie (...)R. A., oraz przedłożyła poświadczające nieprawdę pisemne zaświadczenie o zatrudnieniuP. D.w tej firmie na druku „Informacje o zatrudnieniu”, wypełnione przez siebie i podpisane przez właścicielaA. R., potwierdzające zatrudnienieP. D.w tej firmie na umowę o pracę na czas nieokreślony od dnia 05.05.2005 roku na stanowisku lakiernika samochodowego i otrzymywanych dochodach z trzech ostatnich miesięcy w kwocie 11 850,00 złotych brutto, które to, oświadczenia i zaświadczenie miały istotne znaczenie dla przyznanych przez Bank wnioskowanego kredytu a następnie w dniu 20.12.20025 roku zawarła zBankiem (...) (...)- (...)i zaprzestając spłaty kredytu nie uregulowała jego części w kwocie 66 828,57 złotych
tj. o czyn zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
Wyrokiem z dnia 09 lutego 2015 r., sygn. akt II K 23/13, Sąd Rejonowyw Siedlcach orzekł:

I
oskarżonegoP. D.uznał za winnego tego, że w dniu 23 listopada 2005 roku wS., wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą, w celu uzyskania kredytu w kwocie 101 006 franków szwajcarskich tj. 249 999,9506 zł, przedłożył w placówceBanku (...) S.A.OddziałS.„Wniosek kredytowy” Nr(...)na swoje nazwisko i nazwiskoM. D.jako współwnioskodawcy, zawierający nierzetelne podpisane prze siebie i żonęM. D.pisemne oświadczenie o zatrudnieniu go wfirmie (...)R. A.(...)-(...) W.ul. (...)na umowę o pracę na czas nieokreślony i otrzymywanych dochodach za okres ostatnich trzech miesięcy w kwocie 3950 złotych, w której nigdy nie pracował oraz przedłożył poświadczające nieprawdę pisemne zaświadczenie o jego zatrudnieniu w tej firmie na druku „Informacje o zatrudnieniu”, wypełnione przezM. D.i podpisane prze właścicielaA. R., potwierdzające jego zatrudnienie w tej firmie na umowę o pracę na czas nieokreślony od dnia 05.05.2005 roku na stanowisku lakiernika samochodowego i otrzymywanych dochodach z ostatnich trzech miesięcy w kwocie 11 850,00 złotych brutto, które to dokumenty miały istotne znaczenie dla przyznania przez bank wnioskowanego kredytu a następnie w dniu 20.12.2005 roku zawarł z wyżej wymienionym bankiem umowę kredytu hipotecznego nr(...)- (...), który to czyn wyczerpał dyspozycjęart. 297 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 297 § 1 k.k.skazał go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata; na podstawieart. 33 § 2 k.k.orzekł wobec oskarżonego grzywnę w wysokości 80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych , na podstawieart. 33 § 3 k.k.ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 15 (piętnastu) złotych każda;

II
oskarżonąM. D.uznał za winną tego, że w okresie od dnia 23 listopada 2005 roku do dnia 20 grudnia 2005 roku wS., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą, w celu uzyskania dla siebie i męża kredytu w kwocie 101 006,00 franków szwajcarskich tj. 249 999,950 zł, przedłożyła w placówceBanku (...) S.A.OddziałS.„Wniosek kredytowy” Nr(...)na swoje nazwisko jako współwnioskodawcy i nazwisko mężaP. D.jako wnioskodawcy, zawierający nierzetelne podpisane przez siebie i mężaP. D.pisemne oświadczenie o zatrudnieniuP. D.wfirmie (...)R. A.(...)-(...) W.ul. (...)na umowę o pracę na czas nieokreślony i otrzymywanych dochodach z ostatnich trzech miesięcy w kwocie 3950 złotych, w której tofirmie (...)nigdy nie pracował także poświadczając nieprawdę pisemne zaświadczenie o zatrudnieniuP. D.w tej firmie na druku „Informacje o zatrudnieniu”, wypełnione przez siebie i podpisane przez właścicielaA. R., potwierdzające zatrudnienieP. D.w tej firmie na umowę o pracę na czas nieokreślony od dnia 05.05.2005 roku na stanowisku lakiernika samochodowego i otrzymywanych dochodach z trzech ostatnich miesięcy w kwocie 11 850,00 złotych brutto a dodatkowo przedłożyła jako autentyczne podrobione dokumenty(...)za miesiące od sierpnia 2005 roku – października 2005 roku – dwa z dnia 15.09.2005 roku, dwa z dnia 17.10.2005 roku i dwa z dnia 15.11.2005 roku, wypełnione na personaliaP. D., z podpisami właścicielaA. R.i z jego adnotacją „zgodnie z oryginałem”, czym w/wymieniony poświadczył nieprawdę w zakresie zatrudnienia jej męża wfirmie (...)R. A., które to dokumenty miały istotne znaczenie dla przyznania przez bank wnioskowanego kredytu, a następnie w dniu 20.12.2005 roku zawarła z wyżej wymienionym bankiem umowę kredytu hipotecznego nr(...)- (...), który to czyn wyczerpał dyspozycjęart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 297 § 1 k.k.skazał ją na karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.warunków zawiesił oskarżonej na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata; na podstawieart. 33 § 2 k.k.orzekł wobec oskarżonej grzywnę w wysokości 80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych, na podstawieart. 33 § 3 k.k.ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 15 (piętnastu) złotych;

III
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Indywidualnej Kancelarii adw.M. R. (1)kwotę 826,56 (osiemset dwadzieścia sześć złotych pięćdziesiąt sześć groszy), w tym VAT stanowi kwotę 154,56 (sto pięćdziesiąt cztery złote pięćdziesiąt sześć groszy) tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą obronę oskarżonegoP. D.świadczoną z urzędu przez tego adwokata;

IV
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Indywidualnej Kancelarii adw.A. M.kwotę 826,56 (osiemset dwadzieścia sześć złotych pięćdziesiąt sześć groszy), w tym VAT stanowi kwotę 154,56 (sto pięćdziesiąt cztery złote pięćdziesiąt sześć groszy) tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą obronę oskarżonejM. D.świadczoną z urzędu przez tego adwokata;

V
zasądził od każdego z oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa po 2000 (dwa tysiące złotych) tytułem częściowego obciążenia wydatkami postępowania związanego z udziałem każdego z nich w postępowaniu, zwalniając ich z obowiązku uiszczenia opłat oraz pozostałej części wydatków, które przejął na rachunek Skarbu Państwa.

Apelację od przedstawionego wyżej wyroku wywiódł obrońca oskarżonejM. D., a także obrońca oskarżonegoP. D..
Obrońca oskarżonejM. D.zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w całości w stosunku do oskarżonejM. D.oraz w części dotyczącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu świadczonej na rzecz oskarżonej (pkt IV wyroku).
Zaskarżonemu wyrokowi w apelacji obrońcy oskarżonej zarzucono:
- mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, w polegający na przyjęciu, iż oskarżonaM. D.działała z zamiarem oszustwa kredytowego, podczas gdy oskarżona konsekwentnie twierdziła, iż była przekonana, iż jej mążP. D.pracuje w warsztacie samochodowymA. R.na stanowisku lakiernika, a zatem iż dane zawarte w informacji są prawdziwe;
- mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenie, a polegający na całkowicie dowolnym przyjęciu, iż oskarżonaM. D.przedłożyła jako autentyczne podrobione dokumenty(...)za miesiące od sierpnia 2005 r. do października 2005 r. wypełnione na personaliaP. D.z podpisami właścicielafirmy (...)A. R.z jego adnotacją „zgodne z oryginałem”, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zwłaszcza zeznania świadkaA. W.iA. R.nie dały odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób druki ZUS RCA zostały dostarczone do oddziału banku;
- naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 391 § 2 k.p.k.poprzez nieujawnienie na rozprawie protokołu złożonych przez świadkaA. R.wyjaśnień w charakterze oskarżonego w sprawie, gdzie poddał się dobrowolnie karze;
- naruszenieart. 29 ust. 1 Prawo o adwokaturzew zw. z§ 14 ust. 2 pkt 3 § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. Nr 63, poz. 1348) poprzez błędne przyjęcie, iż wynagrodzenie obrońcy z urzędu należne jest jedynie w przypadku uczestnictwa na rozprawach, na których przeprowadzono czynności dowodowe, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią wskazanego przepisu, do ogólnej jego wysokości wlicza się także wynagrodzenie za każdy dzień rozprawy.
W następstwie tak sformowanych zarzutów obrońca oskarżonej wniósł o :
- zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonejM. D.od dokonania zarzucanego jej czynu, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach;
- zmianę wyroku w pkt IV poprzez zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz Zespołu Adwokackiego wS.adw.A. M.kwoty 1260 zł z tytułu wynagrodzenia za nieopłaconą obronę z urzędu oskarżonejM. D.powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług.
Obrońca oskarżonegoP. D.zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w całości w stosunku do oskarżonegoP. D.na jego korzyść oraz w części dotyczącej kosztów wynagrodzenia za nieopłaconą obronę z urzędu na rzecz tego oskarżonego (pkt III) wyroku.
Zaskarżonemu wyrokowi w apelacji obrońcy oskarżonego zarzucono:
- naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 7, 410, 424 § 1 k.p.k.polegającego na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów w odniesieniu do czynności sprawczych podjętych przez oskarżonego i dokonaniu jej wbrew regułom prawidłowego rozumowania i zasad doświadczenia życiowego, co w konsekwencji skutkowało ustaleniem przez Sąd, że oskarżony dopuścił się dokonania przypisanego mu czynu, w sytuacji braku jednoznacznych podstaw ku temu w światle wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadkówA. W.,J. S.,M. S.iA. R., pominięcie analizy zapisów o wysokości osiąganych dochodów, a nadto bez należytego uzasadnienia zajętego stanowiska;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku, polegający na błędnym przyjęciu, iż oskarżonyP. D.w zamiarze bezpośrednim i przemyślanym popełnił przestępstwo określone wart. 297 § 1 k.k., podczas gdy oskarżony nie podjął żadnych czynności ukierunkowanych na uzyskanie kredytu, w oparciu o nierzetelne dokumenty, w wszelkie czynności mające na celu pozyskanie kredytu, w tym wypełnienie dokumentacji wykonywała jego małżonkaM. D., oskarżony zaś kierując się zaufaniem, którym ją darzył podpisywał dokumentacje, nie zapoznając się z jej treścią, a nadto pominięcie, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o udzielenie kredytu oskarżony prowadził działalność gospodarczą w branży blacharsko-lakierniczej;
- naruszenieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze(Dz.U.2014.635 j.t.) w zw. z§ 14 ust. 2 pkt 3 i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U.2013.461 j.t.) poprzez błędne przyjęcie, iż wynagrodzenie należne obrońcy świadczącemu obronę z urzędu obejmuje jedynie terminy rozpraw na których przeprowadzono czynności dowodowe, podczas gdy ograniczenie takie nie wynika z obowiązujących przepisów prawa, a prawidłowa wykładnia przepisów stanowi wprost, iż ogólne wynagrodzenie obrońcy z urzędu winno obejmować wynagrodzenie za każdy dzień rozprawy.
W następstwie tak sformułowanych zarzutów obrońca oskarżonego wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt I u V i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zaś w odniesieniu do pkt III wyroku o jego zmianę poprzez zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz Indywidulanej Kancelarii adw.M. R. (1)kwoty 1549,80 zł, w tym VAT stanowi 289,80 zł., tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą obronę oskarżonegoP. D..
W toku rozprawy odwoławczej zarówno obrońca oskarżonejM. D., jak i obrońca oskarżonegoP. D., poparli złożone przez siebie apelacje i wnioski w nich zawarte, wnosząc o zasądzenie kosztów obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym, bowiem wynagrodzenie nie zostało uiszczone w całości ani w części. OskarżeniM. D.iP. D.nie stawili się pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Środek odwoławczy wniesiony przez obrońców oskarżonych okazał się o tyle skuteczny, o ile doprowadził do zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie wskazanym w orzeczeniu Sądu Odwoławczego.
W pierwszej kolejności ocenie zostały poddane zarzuty wywiedzione w apelacji obrońcy oskarżonejM. D.. Analiza treści apelacji obrońcy oskarżonej wskazuje, że skarżący jako wiodący zarzut mający podważyć wyrok Sądu Rejonowego, wywiódł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Mając na uwadze powyższe, na wstępie wyjaśnić należy, iż uchybienie, o jakim stanowi przepisart. 438 pkt 3 k.p.k.ma miejsce wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada zasadom prawidłowego rozumowania. Błąd może stanowić wynik niepełności postępowania dowodowego (błąd braku), bądź określonych nieprawidłowości w zakresie oceny dowodów (błąd dowolności). Może być zatem wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub braku przestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ich ocenie (art. 7 k.p.k.) (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 1 października 2014 r., II AKa 206/14, LEX nr 1537448).
Apelacja obrońcy oskarżonej wskazuje jednoznacznie, iż zdaniem skarżącej, Sąd Rejonowy dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, określanego mianem tzw. błędu dowolności, tj. będącego wynikiem braku przestrzegania reguł obowiązujących przy ocenie dowodów (art. 7 k.p.k.).
Zdaniem Sądu II instancji, zarzut ten jest bezzasadny w stopniu oczywistym. Podnosząc ów zarzut, stwierdzić należy, iż apelujący obrońca oskarżonej nie ma racji, o ile kwestionuje dokonaną przez Sąd I instancji ocenę materiału dowodowego. Motywy tej oceny przedstawione zostały w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i analiza przytoczonych tam argumentów wykazuje, iż ocena ta jest prawidłowa. Sąd Rejonowy poczynił ustalenia faktyczne w oparciu o całokształt zgromadzonego oraz ujawnionego w toku rozprawy głównej materiału dowodowego, którego wartościowanie zostało dokonane z poszanowaniem zasady obiektywizmu oraz zasady swobodnej oceny dowodów.
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów błędu w ustaleniach faktycznych przyjętego za podstawę orzeczenia, polegającego na przyjęciu, iż oskarżonaM. D.działała z zamiarem oszustwa kredytowego, podczas gdy oskarżona konsekwentnie twierdziła, iż była przekonana, że jej mążP. D.pracuje w warsztacie samochodowym podkreślić należy, iż już sam sposób sformułowania tego zarzutu sprawia, że nie sposób ocenić jego zasadności bez ustosunkowania do oceny dowodów, w szczególności zeznań świadków, przeprowadzonych w niniejszej sprawie jaką dokonał Sąd Rejonowy.
W ocenie Sądu Odwoławczego, Sąd I instancji słusznie uznał, iż nie ma wątpliwości co do wiodącej roliM. D.w popełnieniu przestępstwa. Jako osoba, prowadząca franszyzębanku (...)posiadała fachową wiedzę o procedurze ubiegania się o kredyt, o wymaganych dokumentach, oświadczeniach i wnioskach. Sama uzupełniała przedmiotowe oświadczenia. Na wiodącą rolę oskarżonej wskazywały nie tylko wyjaśnieniaP. D.– męża oskarżonej, z którym pozostaje ona obecnie w otwartym konflikcie, ale również zeznania świadkówJ. S.iA. W..A. R.zeznał, iż pierwszy razP. D.zobaczył dopiero w sądzie. W jego warsztacie samochodowym w ogóle nie było lakierni w której miałby być zatrudnionyP. D.. W sprawie dokumentów kontaktował się jedynie z oskarżonąM. D., która była mu znana z racji zatrudnienia wbanku (...). To oskarżona, jako fachowiec w dziedzinie kredytów, zajmująca się profesjonalnie sektorem bankowym uzupełniała swoim odręcznym pismem wszelkie druki i dokumenty. Prowadziła także księgowość prowadzonych przez męża działalności gospodarczych. Wszelkie przelewy, wpływy na konto, faktury z racji prowadzenia księgowości męża były zarówno przed przedmiotowym zdarzeniem, jak i po nim dobrze jej znane. Starając się o kredyt musiała przeprowadzić stosowne obliczenia i analizy zdolności kredytowej. Doświadczenie życiowe pozwala na przyjęcie, iż w sytuacji braku jakichkolwiek, comiesięcznych wpływów z tytułu wynagrodzenia za pracę męża,M. D.doskonale wiedziała, iż jej mąż nie pozostaje w stosunku pracy. Nadto, jak wynika z zeznańA. R.(k. 566) przeprowadziła z nim rozmowę, w której zapewniła go, iż w razie potrzeby „pomoże” i „odwdzięczy się”A. R.. Wystawienie przez pracodawcę zaświadczenia o zatrudnieniu i osiąganych przez pracownika dochodów jest standardową czynnością, która nie wymaga żadnego „odwdzięczania się” w razie potrzeby. Z uwagi na wszelkie powyższe okoliczności, twierdzenie oskarżonej, iż nie wiedziała, że jej mąż nie jest zatrudniony w warsztacie samochodowymA. R.jest co najmniej kuriozalne, a poniesiony w tym zakresie zarzut całkowicie nieuzasadniony.
Chybiony jest także zarzut jakoby Sąd Rejonowy błędnie ustalił, iż to oskarżonaM. R. (2)przedłożyła jako autentyczne podrobione dokumenty(...)za miesiące od sierpnia 2005 r. do października 2005 r. wypełnione na personaliaP. D.z podpisami właścicielafirmy (...)A. R.z jego adnotacją „zgodne z oryginałem”. Na przedmiotowych dokumentach brak jest podpisuP. D.. Sąd I instancji słusznie zauważył, iż potrzeba dołączenia tych dokumentów zaistniała dopiero po weryfikacji wniosku kredytowego przez bank. Opinia biegłego z zakresu pisma ręcznego potwierdziła, iż zarówno dane uzupełniane przez pracodawcę jak i pracownika na w/w dokumencie były uzupełnione odręcznym pismem oskarżonej. ZeznaniaA. R.potwierdziły, iż wszystkie dokumenty, które podpisywał były bez udziału męża oskarżonej. Kontaktowała się z nim jedynieM. D., widziała te dokumenty, uzupełniła je swoim odręcznym pismem, a także posiadała wiedzę, iż są one konieczne w celu uzyskania kredytu. Nadto, świadkowieA. W.iJ. S.również zeznały, iż to oskarżona zajmowała się przygotowaniem i dostarczaniem dokumentów potrzebnych do uzyskania kredytu. Nie sposób zgodzić się zatem ze stanowiskiem skarżącego, iż Sąd Rejonowy całkowicie dowolnie przyjął, iż to oskarżona przedłożyła jako autentyczne podrobione dokumenty ZUS. Wniosek taki wynika bowiem wprost za całego zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, który wzajemnie się uzupełnia, koreluje ze sobą oraz pozwala na ustalenie stanu faktycznego w którym nie ma miejsca na wątpliwości. Z uwagi na powyższe, ustalenie czy oskarżona dostarczyła przedmiotowe dokumenty za pośrednictwem poczty, czy też osobiście ma znaczenie drugorzędne.
Za nieuzasadniony uznano także podnoszony przez obrońcę oskarżonej zarzut naruszenia prawa procesowego, który miał wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 391 § 1 k.p.k.poprzez nieujawnienie na rozprawie protokołu złożonych przez świadkaA. R.wyjaśnień w charakterze oskarżonego w sprawie, gdzie poddał się dobrowolnie karze. Faktycznie bowiem zeznania te zostały ujawnione na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. Podkreślenia wymaga jednak okoliczność, iż w zakresie odczytania protokołu złożonych uprzednio wyjaśnieńA. R.właściwym przepisem prawa procesowego jaki winien być zastosowany jako podstawa prawna tej czynności jestart. 391 § 2 k.p.k.Analiza protokołu rozprawy głównej przeprowadzonej w dniu 16 grudnia 2014 r. prowadzi do wniosku, iż mimo powołaniaart. 391 § 1 k.p.k., Sąd Rejonowy w istocie zastosował przepisart. 391 § 2 k.p.k.
Przechodząc do zarzutów wywiedzionych w apelacji obrońcy oskarżonegoP. D.podkreślić należy, iż zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez Sąd I instancji z okoliczności ujawnionych w toku postępowania, wbrew twierdzeniom obrońcy odpowiada zasadom logicznego rozumowania i została dokonana z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów.
Za bezzasadny uznano także zarzut obrazy przepisów prawa procesowego oraz zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia jakie w złożonej apelacji zaskarżonemu wyroki zarzucił obrońca oskarżonego.
Należy stwierdzić, iż w ocenie Sądu Ii instancji, Sąd Rejonowy w Siedlcach, rozpoznając sprawę w sposób prawidłowy i wyczerpujący rozważył wszelkie okoliczności i dowody ujawnione w toku rozprawy głównej, przemawiające zarówno na korzyść, jak na niekorzyść oskarżonego, dokonując następnie na ich podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy nie wykazuje błędów natury logicznej, nie była stronnicza, jak również nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów, chronionej przepisemart. 7 k.p.k.
Na stwierdzenie powyższych okoliczności pozwala uważna lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku. W pisemnych motywach wyroku Sąd I instancji wskazał bowiem dowody, które obdarzył przymiotem wiarygodności oraz wyjaśnił, którym dowodom i z jakich powodów dał im wiarę. Wskazał także dowody, którym waloru wiarygodności odmówił i precyzyjnie oraz przekonywująco wyjaśnił, z jakich przyczyn na wiarę nie zasługują. Ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy w oparciu o tak dokonaną ocenę dowodów są zatem prawidłowe, co w ocenie Sądu Odwoławczego prowadzi do przekonania, iż zarzuty apelacyjne podnoszone przez obrońcę oskarżonegoP. D.w tym zakresie są chybione. Wątpliwości Sądu Okręgowego nie budzi również uzasadnienie zaskarżonego wyroku, które zostało sporządzone z zachowaniem wymogówart. 424 k.p.k.i na tyle szczegółowo, że pozwala na kontrolę odwoławczą prawidłowości skarżonego rozstrzygnięcia.
P. D.świadom, iż nie jest zatrudniony w warsztacie samochodowymA. R., złożył wraz z żoną wniosek o udzielenie kredytu na zakup nieruchomości, w którym to wniosku poświadczył nieprawdę, albowiem nie pracował w tym warsztacie oraz nie osiągał dochodu wskazanego we wniosku. Wniosek kredytowy podpisał własnoręcznie.P. D.udał się w tym celu wraz z żoną do OddziałuBanku (...)wS.. Zdawał sobie sprawę, iż bez wspomnianych uprzednio dokumentów uzyskanie tegoż kredytu nie byłoby możliwe. Swoim zachowaniem niewątpliwie wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 297 § 1 k.k.Nadto, wbrew gołosłownym twierdzeniom obrońcy oskarżonego, za przypisaniem oskarżonemu zarzucanego mu czynu przemawia zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków, które wzajemnie się uzupełniają. Jego wina nie budzi wątpliwości, a jej stopień był znaczny. Popełnił przestępstwo umyślne, działając w zamiarze bezpośrednim. Zaciągnięcie kredytu hipotecznego na sumę 100.000 franków szwajcarskich zawsze stanowi działanie poprzedzone wzmożonymi wysiłkami, gromadzeniem odpowiednich dokumentów i dogłębną analizą sytuacji majątkowej kredytobiorców. Z uwagi na powyższe, samo pominięcie analizy zapisów o wysokości osiąganych przez oskarżonego dochodów w uzasadnieniu wyroku, czy też prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, a przez to jego zdolności kredytowej w popełnienia zarzucanego mu czynu, wobec poświadczania nieprawny w zakresie dochodów uzyskiwanych z tytułu świadczenia pracy w warsztacie samochodowym, gdzie nigdy nie był zatrudniony, jest całkowicie zrozumiałe. Jeżeli oskarżony, w dacie czynu nie prowadzący działalności gospodarczej, posiadał inne źródła dochodów mógł bez przeszkód wykazać je w w/w wniosku. Już samo wskazanie w nim jako jego pracodawcyA. R., było okolicznością dobrze mu znaną, sam podpisał przecież „ Informacje o zatrudnieniu” przedłożoną w banku.
Na marginesie niniejszych rozważań pokreślenia wymaga jedynie, że Sąd Rejonowy słusznie wskazał, iż wzajemne obrzucanie się winą obojga oskarżonych jakie ma miejsce w niniejszej sprawie stanowi jedynie nieudolną próbę obrony, i jako takie z uwagi na istnienie między stronami nawarstwiającego się konfliktu podlega jednoznacznej ocenie, wysoce negatywnej dla oskarżonych. Zważono przecież, iż oskarżeni po popełnieniu przestępstwa żyli przez pewien czas zgodnie, wspólnie spłacając zaciągnięty kredyt, zapominając całkowicie, iż został on uzyskany w wyniku oszustwa, jakie dokonali wspólnie i w porozumieniu.
Za jedyny zasadny zarzut skarżących uznano wniosek o zmianę wyroku Sądu I instancji w zakresie wysokości przyznanych im od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, ponieważ Sąd Rejonowy przyznając wynagrodzenie obrońcy oskarżonegoP. D.– adw.M. R. (1)oraz obrońcy oskarżonejM. D.– adw.A. M.nieprawidłowo wyliczył należną im sumę określając ją na zaniżoną kwotę 826,56 zł (w tym 154,56 zł podatku VAT).
Z analizy akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w Siedlcach rozpoznawał niniejszą sprawę na rozprawie obejmującej 11 terminów, na których każdorazowo stawiał się obrońca oskarżonej adw.A. M.oraz obrońca oskarżonego – adw.M. R. (1), bądź wyznaczeni przez nich substytuci. Jak słusznie podniesiono w złożonej apelacji, okoliczność czy na danym terminie były przeprowadzane czynności dowodowe w zakresie przyznania tegoż wynagrodzenia pozostaje bez znaczenia. Wynagrodzenie przyznano zatem za wszystkie terminy rozpraw, kiedy obrońca lub jego substytut stawił się i był gotów do podjęcia obrony. Biorąc pod uwagę powyższe, wynagrodzenie obrońcy z tytułu obrony świadczonej z urzędu powinno zostać przyznane za każdy wyznaczony termin rozprawy, zgodnie ze stawkami określonymi wRozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2013r. poz. 461).
Zaznaczyć należy, iż zgodnie z powyższym aktem prawnym, adwokatowi sąd powinien przyznać za obronę z urzędu przed Sądem Rejonowym w postępowaniu zwyczajnym, wynagrodzenie składające się z minimalnej stawki wynagrodzenia w kwocie 420 zł orazw sprawach, w których rozprawa trwa dłużej niż jeden dzień, dodatkowo 20% powyższej stawki minimalnej, za każdy następny dzień (tj. 84 zł). Wynagrodzenie to podwyższone zostaje o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynnościw przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, która obecnie wynosi 23% (§ 2 ust 3, § 14 ust 2 pkt 3, § 16 w/w Rozporządzenia).
Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie wysokość kosztów procesu należnych obrońcy oskarżonegoP. D.i oskarżonejM. D.przedstawia się następująco: obrona w postępowaniu przed SądemI instancji – 420 zł (pierwszy termin z udziałem obrońcy – 13.05.2013 r.) oraz 20% za każdy kolejny, poza pierwszą rozprawą termin, w którym obrońca brał udział (pozostałe 10 terminów 22.07.2013 r., 17.09.2013 r., 05.11.2013 r., 17.12.2013 r., 04.02.2014 r., 25.03.2014 r., 17.06.2014 r., 21.10.2014 r., 16.12.2014 r., 03.02.2015 r.) – 840 zł, co razem stanowi kwotę 1260 zł, którą należy powiększyć o należne 23% podatku VAT w kwocie 289,80 zł.
Z powyższej analizy wynika jednoznacznie, że słusznie obrońcy oskarżonych zakwestionowali rozstrzygnięcie zawarte w pkt III i IV zaskarżonego wyroku, gdyż Sąd Rejonowy ustając wynagrodzenie obrońców na kwotę 826,56 zł uchybił wskazanym wyżej przepisom regulującym zasady ustalania ponoszonych przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Dlatego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że wskazane w pkt III i IV zaskarżonego wyroku wynagrodzenia dla obrońców za sprawowaną z urzędu obronę oskarżonych wykonywaną przez adw.M. R. (1)iA. M.podwyższył do kwot 1.549,80 zł (w tym 298,80 zł podatku VAT).
Mając na uwadze powyższe rozważania i wyliczenia, Sąd Okręgowy, poza wyżej wskazaną zmianą, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy uznając apelację obrońców oskarżonych w pozostałym zakresie za oczywiście bezzasadną.
Na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze(tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 635 z późn. zm.) Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Zespołu Adwokackiego(...)(konto adw.A. M.) i Kancelarii Adwokackiej adw.M. R. (1)wS.kwotę po 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) tytułem sprawowanej z urzędu obrony oskarżonych odpowiednioM. D.iP. D.w II instancji (§ 14 ust. 2 pkt 4w zw. z§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu- tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Kierując się trudną sytuacją majątkowąM. D.orazP. D., Sąd Okręgowy, na podstawieart. 624 § 1 k.p.k., zwolnił oskarżonychod ponoszenia kosztów sądowych za II instancję stwierdzając, że wydatki te ostatnie ponosi Skarb Państwa.