Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 733/15
Data wyroku: 2015-11-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Główczyński
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia Społeczne, Podstawa Wymiaru Składki
Podstawa prawna: art. 18 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktV U 733/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia10 listopada 2015 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Krzysztof Główczyński
Protokolant: star. sekr. sądowy Magdalena Pańków
po rozpoznaniu w dniu10 listopada 2015 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuA. J.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne
na skutek odwołaniaA. J.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia21 maja 2015 r.

    nr(...)

I

      zmienia decyzję  Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia  21 maja 2015 r. , nr
(...)

      w ten sposób, że ustala, iż podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkoweA. J.stanowi od 12 listopada 2014 roku kwota 3 500,00 zł brutto miesięcznie,

II

zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.na rzecz wnioskodawczyni kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VU 733/15

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.decyzją z dnia 21 maja 2015 r. nr(...)stwierdził, iż w okresie od dnia 12 listopada 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe dlaA. J.jako pracownika u płatnika  składekJ. J.wynosi 1.680,00 zł. miesięcznie, zaś w okresie od 01 stycznia 2015 r. 1.750 zł miesięcznie.  W uzasadnieniu  decyzji organ rentowy podał, iż ustalona w umowie o pracę z dnia 12 listopada  2014 r. wysokość wynagrodzenia dlaA. J.jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Powołując się na poczynione ustalenia faktyczne organ rentowy stwierdził, iż w jego ocenie wynagrodzenie winno odpowiadać minimalnemu wynagrodzeniu z uwagi na wkład pracy jaki włożyła od początku zatrudnienia (przychody z działalności nie zwiększyły się znacząco od listopada 2014 r. do stycznia 2015 r.). Powierzona ubezpieczonej praca była nieskomplikowana, mało absorbująca i nie wymaga zwiększonego nakładu pracy. Organ rentowy wyraził przekonanie, że  celem zawarcia umowy o pracę z ustalonym wynagrodzeniem w kwocie 3.500 zł było uzyskanie przezA. J.wyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Ustanowione do niewspółmiernego nakładu pracy i wykonywanych obowiązków wynagrodzenie narusza zasady współżycia społecznego.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyniA. J.wniosła o jej zmianę poprzez ustalenie  dla niej podstawy  wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe  od 12 listopada 2014 r.  w wysokości wynagrodzenia, tj. w kwocie 3.500 zł brutto, przysługującego na podstawie zawartej z płatnikiem składek umowy o pracę z dnia 12 listopada 2014 r. W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż w ramach powierzonych jej obowiązków była odpowiedzialna za karmienie kur, dbałość o porządek w kurniku, zbieranie, czyszczenie, ważenie, sortowanie oraz sprzedaż jaj. Jej obowiązkiem było także rozwożenie jaj do stałych odbiorców, sprzedaż na miejscu oraz sprzedaż na targowisku miejskim 2 razy w tygodniu oraz obsługa kasy fiskalnej. Pracę wykonywała codziennie w godzinach od 5:00 do 16:00, z dwugodzinną przerwą. W ustalone wynagrodzenie wkalkulowane były koszty paliwa.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych  Oddział wL.wniósł o jego oddalenie, uzasadniając ten wniosek przytaczając analogiczne do zawartych w uzasadnieniu decyzji argumenty.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

J. J.od blisko 5 lat prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą(...)w miejscowościK.i w ramach tej działalności prowadzi m. in.  fermę drobiu, w której  prowadzi hodowlę około 1000 kur niosek w tzw. wolnym wybiegu.  Wraz z bratem płatnik składek prowadzi także uprawę  około 100 ha  gruntów ornych. Jesienią  2014  r.J. J.wygrał przetarg na odśnieżanie  w ciągu dwóch sezonów, od 25 października do 30 kwietnia następnego roku, na terenie gminy(...)wiosek . Na podstawie zawartej z gminą umowy w sezonie zimowym świadczy usługi związane z odśnieżaniem i zabezpieczeniem dróg gminnych. W związku z nowymi obowiązkami płatnik składek zdawał sobie sprawę z tego, że nie poradzi sobie z prowadzeniem stada 1000 kur i to skłoniłoJ. J.do zatrudnieniaA. J.. Przed zatrudnieniem wnioskodawczyni płatnik składek bezskutecznie poszukiwał kandydata do pracy w stadzie kur, posiadającego konieczny do dystrybucji jaj samochód.
Na podstawie zawartej w dniu 12 listopada 2014 r. w pełnym wymiarze czasu pracy umowy o pracę płatnik składek powierzył ubezpieczonej obowiązki pracownika fizycznego, sprzedawcy jaj oraz określił należne jej wynagrodzenie na kwotę 3.500 zł brutto miesięcznie.
Do  obowiązków  pracowniczychA. J.należy zadawanie dwa razy w ciągu dnia paszy i uzupełnianie wody, dwa razy w ciągu dnia czyszczenie gniazd, zbieranie jaj, ich czyszczenie, ważenie,
sortowanie i pakowanie, również dwa razy w ciągu dnia, sprzedaż jej w wyznaczonych punktach sprzedaży, dowóz jaj własnym transportem do wyznaczonych punktów odbioru, pozyskiwanie nowych klientów hurtowych oraz budowa sieci stałego zbytu jaj. W okresie pracy wnioskodawczyni sprzedaż detaliczna jaj wzrosła o niemal 50 %. O ile w hurcie płatnik składek uzyskiwał za jajo 0,22 – 0,25 zł, to w sprzedaży detalicznej cena jaja kształtowała się na poziomie 0,57 – 0,70 zł.  Około 10 – 15 % jaj jest niesiona na ściółce i te jaja wymagają czyszczenia.
A. J.nie świadczyła  pracy od 02 lutego 2015 r.  gdyż z powodu  zagrożonej ciąży została uznana za okresowo niezdolną do pracy  i z tego powodu pracy tej nie świadczyła do chwili porodu w dniu 10 czerwca 2015 r.
W okresie niezdolnościA. J.do pracy w sprzedaży jaj pomocy udzielali płatnikowi składek jego żona i syn.
Wnioskodawczyni zorientowała się o tym, że jest w ciąży, w grudniu 2014 r.
d o w ó d:  zeznanie świadkaJ. J., e-protokół: 00:09:00 – 00:23:00,
wyj aśnieniaA. J., ,  e-protokół: 00:26:00 – 00:30:00,
w aktach ubezpieczeniowych: umowa o pracę, k. 6,
zakres czynności, k. 11.
J. J.jest teściemA. J..
(n i e s p o r n e)
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie jest nieuzasadnione.
Stan faktyczny jest w istocie niesporny, z tym zastrzeżeniem, że  w ocenie Sądu  wiarygodne jest wyjaśnienie  ubezpieczonej w tej części, w której podała, że nie miała w chwili zawierania umowy o pracę wiedzy o tym, że jest w ciąży.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U.2013.1442 j.t.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, za których ustawa w art. 8 ust. 1 uznaje osoby pozostające w stosunku pracy. Osoby takie podlegają obowiązkowo także ubezpieczeniu chorobowemu oraz wypadkowemu –art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Przepis art. 18 ust. 1 ustawy o sus stanowi, iż dla ubezpieczonych będących pracownikami podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 (tj. przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu – między innymi zatrudnienia w ramach stosunku pracy). Ustalona w powyższy sposób podstawa wymiaru składek stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe – art. 20 ust. 1 ustawy o sus.Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych(Dz.U.2012.361 j. t.) wart. 12 ust. 1za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Na gruncie zatem wskazanych przepisów wynagrodzenie zasadnicze ubezpieczonych będących pracownikami stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. W świetle utrwalonego orzecznictwa organ rentowy ma prawo kwestionować wysokość podstawy wymiaru składek jeżeli  na podstawie ustalonych okoliczności faktycznych stwierdzi, że składka  jest  zawyżona  w celu uzyskania przez stronę wyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego.  W realiach rozpoznanej sprawy organ rentowy nie kwestionował  faktu  zatrudnienia wnioskodawczyni w ramach pracowniczego stosunku pracy, a więc nie kwestionował samego tytułu ubezpieczenia. Sąd przyjął więc, iż tytułem do ubezpieczenia była zawarta między stronami umowa o pracę.
Kwestią sporną wymagającą rozstrzygnięcia Sądu była wysokość wynagrodzenia ustalona w umowie o pracę. Organ rentowy stwierdził, iż podstawą wymiaru składek od 01 czerwca 2014r. powinno być minimalne wynagrodzenie w wysokości, od 12 listopada 2014 r. po 1.680 zł. miesięcznie, zaś od 01 stycznia 2015 r. po 1.750 zł miesięcznie, a natomiast ustalone w umowie o pracę wynagrodzenie w wysokości 3.500 zł jest zawyżone.
Mając na uwadze całokształt  zebranego w sprawie materiału  Sąd uznał, iż  na podstawie poczynionych ustaleń kontrolnych organ rentowy niezasadnie zakwestionował ustalone przez strony stosunku pracy wynagrodzenie w kwocie  3.500  zł  i  nie  było na tyle uzasadnionych podstaw, by należało zweryfikować  podstawy wymiaru składek na ubezpieczeniaA. J.. Sąd w pełni podziela wyrażoną w orzecznictwie Sądu Najwyższego zasadę solidarności ubezpieczonych. Jakkolwiek przepisy prawa ubezpieczeń społecznych w swej warstwie literalnej odnoszą wysokość składek do wypłaconego wynagrodzenia, to w rzeczywistości odwołują się do takiego przełożenia pracy i uzyskanego za nią wynagrodzenia na składkę, które pozostaje w harmonii z poczuciem sprawiedliwości w korzystaniu ze świadczeń z ubezpieczenia, udzielanych z zasobów ogólnospołecznych (por. także uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2005 r., II UZP 2/05). Wynagrodzenie za pracę powinno zachowywać cechy ekwiwalentności do rodzaju, ilości i jakości świadczonej pracy oraz wymaganych kwalifikacji. Należy  jeszcze raz wskazać, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może kwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt III UK 7/09).
Zebrany w sprawie materiał uzasadnia w ocenie Sądu wniosek,  że  jakkolwiek w dacie zawierania umowy o pracę wnioskodawczyni była już w ciąży, to w przekonaniu Sądu  mogła nie mieć jeszcze o tym świadomości. Doświadczenie życiowe wskazuje bowiem, że gdyby bowiemA. J.chciała sobie zapewnić związane z ciążą świadczenia i wcześniej, jeszcze przed zawarciem umowy o pracę  wiedziała o ciąży, decyzji o  zawarciu  umowy  nie  odkładałaby  do listopada 2014 r. Wiarygodne w ocenie Sądu jest wyjaśnienie, że o zawarciu umowy o pracę zdecydował fakt wygrania przez płatnika składek przetargu na odśnieżanie, albowiem przetarg i zawarcie umowy o pracę zbiegły się w czasie.
Ustalona kwota wynagrodzenia za pracę nie jest w przekonaniu Sądu ze względu na zakres nie tylko formalnie powierzonych ale faktycznie realizowanych obowiązków wygórowana i nie zachodzą uzasadnione podstawy do ustalenia wynagrodzenia na poziomie obowiązującego najniższego wynagrodzenia. Należy mieć na uwadze także istotny fakt, że wychowana w środowisku wiejskim wnioskodawczyni była przygotowana do wykonywania pracy na fermie drobiu. Posiada zatem wymagane do wykonywanej pracy doświadczenie zawodowe. W tej sytuacji wskazane na uzasadnienie ustalenia na poziomie najniższego wynagrodzenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne argumenty nie  stanowią w ocenie  Sądu  dostatecznej podstawy faktycznej decyzji.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd podziela  uzasadnione okolicznościami sprawy przekonanie  ubezpieczonej, że ustalenie przez jej teścia, płatnika składekJ. J.wynagrodzenia nie  miało na celu uzyskanie wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego w okresie spowodowanej niezdolnością do pracy ciąży jak i później, w okresie urlopu macierzyńskiego. Wynagrodzenie to było w przekonaniu Sądu adekwatne do zakresu wykonywanych przezA. J.prac.
Mając zatem na uwadze wskazane  okoliczności, Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., uwzględniając uzasadnione  odwołanie, zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy oraz zasądził od  Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.na rzecz wnioskodawczyni koszty zastępstwa procesowego należne  na podstawieart. 98 § 3 i 4 k.p.c., zgodnie z wnioskiem,  w kwocie 60 zł.