Sąd Rejonowy w Malborku
IV Wydział Pracy
Sygnatura akt: IV P 78/15
Data wyroku: 2015-10-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maciej Helmin
Słowa kluczowe: Praca W Szczególnych Warunkach

Sygn. akt IV P 78/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 października 2015 r.
Sąd Rejonowy w Malborku w IV Wydziale Pracy
w składzie:
Przewodniczący:  SSR Maciej Helmin
Protokolant:  stażysta Anna Jońca
po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. w Malborku na rozprawie,
sprawy z powództwaH. A.,
przeciwko pozwanemu

L. P.wG.

o ustalenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach

I
oddala powództwo;

II
zasądza od powodaH. A.na rzecz pozwanejL. P.wG.kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
PowódH. A.domagał się ustalenia, iż praca świadczona przez niego w okresie od 1 grudnia 1970 roku do 30 kwietnia 1979 roku na rzeczOśrodka (...)wG., na stanowisku pomocnika kierowcy i kierowcy była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach w rozumieniurozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W uzasadnieniu powód podał, iż zatrudniony był w zlikwidowanymOśrodku (...)wG.– Brygada MechanicznaK.na stanowisku pomocnika kierowcy i kierowcy. Powód wskazał przy tym, że PozwaneL. P.wG.jest następcą prawnym po pracodawcy powoda. Powód wskazał, że zamierza się ubiegać o przyznanie mu świadczenia emerytalnego w obniżonym wieku emerytalnym, zaś dla spełnienia przez powoda warunków przyznania świadczenia emerytalnego, niezbędne jest zaliczenie okresu zatrudnienia wOśrodku (...)wG.– Brygada MechanicznaK.do okresu pracy w warunkach szczególnych. Zdaniem powoda zakres obowiązków pracowniczych obejmował czynności przy zrywce i wywózce drewna z lasu wymienionych w wykazie A dział VI rozporządzenia.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwana podała, żeOśrodek (...)wG.został zlikwidowany na mocy Zarządzenia nr 21 Dyrektora OkręgowegoL. (...)wG.z dnia 20 grudnia 1990 roku (§ 2 zarządzenia), zaś majątek przejęty został w całości przez nowoutworzoną jednostkę –Zakład (...)L. (...)wG.. Z koleiZakład (...)uległ likwidacji na podstawie zarządzenia nr 13 Dyrektora GeneralnegoL. (...)z dnia 12 maja 1997 roku. Pozwana wyjaśniała, że Regionalna DyrekcjaL. (...)przejęła po zlikwidowanymZakładzie (...)L. (...)wG.jedynie majątek oraz akta archiwalne (m.in. akta osobowe). Pozwana nie przejęła pracowników w trybieart. 23[1]kodeksu pracy, a z tego względu pozwana nie jest poprzednikiem prawnym pracodawcy powoda.

Sąd ustalił, co następuje:
PowódH. A.był zatrudniony wOśrodku (...)wG.w okresie 1 grudnia 1970 roku do 30 kwietnia 1979 roku na stanowisku pomocnika kierowcy a następnie kierowca.
(okoliczności bezsporne, nadto dowód: zeznania świadkaH. C.– k. 58v – 59, zeznania świadkaE. K.– k. 59 - 59v, w aktach osobowych powoda – świadectwo pracy – k. 2)

Ośrodek (...)wG., w którym powód był zatrudniony został zlikwidowany na mocy Zarządzenia nr 21 Dyrektora OkręgowegoL. (...)wG.z dnia 20 grudnia 1990 roku, a majątek po zlikwidowanej jednostce wszedł w całości w skład nowoutworzonej jednostki –Zakładu (...)L. (...)wG.. Z koleiZakład (...)uległ likwidacji na podstawie zarządzenia nr 13 Dyrektora GeneralnegoL. (...)z dnia 12 maja 1997 roku. Regionalna DyrekcjaL. (...)przejęła po zlikwidowanymZakładzie (...)L. (...)wG.majątek oraz akta archiwalne (m.in. akta osobowe). Pozwana nie przejęła pracowników w trybieart. 23[1]kodeksu pracy.
(okoliczności bezsporne, nadto dowód: zarządzenie nr 21 z dnia 20 grudnia 1990 roku – k. 24, zarządzenie 13 z dnia 12 maja 1997 roku – k. 25, sprawozdanie z przebiegu likwidacji – k. 44-56)
Powód występował o ustalenie prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Na skutek odwołania powoda po odmownej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych toczyło się postępowanie przed Sądem Okręgowym w Gdańsku zakończone oddaleniem powództwa, a następnie przed Sądem Apelacyjnym – oddaleniem apelacji. Przed Sądem Okręgowym powód prowadził postępowanie dowodowe w oparciu o dowody osobowe zaoferowane w niniejszym postępowaniu. Skarga kasacyjna w tej sprawie nie została przyjęta do rozpoznania (sygn. akt II UK 155/11). Ponowne rozpoznanie sprawy zakończyło się odrzuceniem odwołania i oddaleniem skargi kasacyjnej (sygn. akt II UK 296/13).
(okoliczności bezsporne k. 58, 59v)

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo podlega oddaleniu ze względu na brak legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanej, a także brak interesu prawnego powoda w sprawie.
W ocenie Sądu powód nie wykazał, że wskazany przez powoda podmiot jest legitymowany do występowania w niniejszej sprawie jako pozwany; pozwany nie był bowiem pracodawcą powoda i nie jest następcą prawnym pracodawcy powoda. Pracodawcą powoda była jednostka organizacyjna państwowego gospodarstwa(...)-Ośrodek (...)wG., który został zlikwidowany jako odrębna jednostka organizacyjna; brak jest również ciągłości podmiotowej między pozwanym a pracodawcą powoda.
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie również z uwagi na brak interesu prawnego po stronie powoda. Zgodnie zart.189 kpcpowód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W zasadzie w doktrynie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że wyrok wydany na podstawieart. 189 k.p.c.ma na celu usunięcie niepewność stanu prawnego zachodzącą w stosunkach pomiędzy legitymowanym interesem prawnym powodem a wyznaczonym tym interesem pozwanym. Z tego względu interes prawny należy traktować jako istniejącą po stronie powoda potrzebę wprowadzenia jasności i pewności prawnej w sferze jego sytuacji prawnej, wyznaczonej konkretnym stosunkiem prawnym, a zagrożonej lub naruszonej przez pozwanego (tak w wyroku Sądu Najwyższym z 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt I PK 234/13, LEX nr 1480057). Innymi słowy, chodzi o takie sytuacje, w których uwzględnienie żądania pozwu orzeczeniem sądu, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów; definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt III AUa 1518/05, LEX nr 257445).
Powszechnie przyjmuje się również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a w ślad za nim w orzecznictwie sądów powszechnych, że powództwo oparte oart. 189 kpcnie jest instrumentem prawnym do uzyskiwania dowodów potrzebnych powodowi w innych toczonych sporach (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 lutego 1999 r., sygn. akt I PKN 597/98, LEX nr 39622, podobnie w wyroku z 1 grudnia 1983 r., sygn. akt I PRN 189/83, LEX nr 15836; także w uchwale Sądu Najwyższego z 17 czerwca 1987 r., III PZP 19/87, LEX nr 13036; uchwale z 3 listopada 1994 r., I PZP 45/94, LEX nr 1298238). Nie ulega również wątpliwości, że powództwo oparte oart.189 kpcnie jest środkiem do ustalania faktów, które nie mają charakteru prawotwórczego (tak m.in. w wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1997 r., I PKN 434/97, LEX nr 33983).
W niniejszej sprawie powód domagał się ustalenia, że pracował w okresie od 1970 roku do 1979 roku w szczególnych warunkach. Przede wszystkim, sąd zważył, że brak interesu prawnego wynika z możliwości realizacji swojego roszczenia w postępowaniu o świadczenie, które bezpośrednio może usunąć stan niepewności powoda co do jego sytuacji prawnej. Już powyższe stanowi podstawę odmowy udzielenie ochrony prawnej w ramach zgłoszonego żądania; w tym zakresie właściwe jest postępowanie przed organem emerytalno-rentowym. Poza tym, w ocenie sądu uwzględnienie powództwa poprzez dokonanie powyższego ustalenia nie jest możliwe, gdyż miałoby charakter ustalenia faktu, który nie jest faktem prawotwórczym, a więc takim, który prowadziłby do powstania określonych skutków prawnych. Orzeczenie zgodne ze zgłoszonym żądaniem wydane w niniejszym postępowaniu stanowić miało by dopiero dowód w postępowaniu, w którym powód ponownie ubiegałby się o świadczenie emerytalne związane z pracą w szczególnych warunkach, a przy tym organ nie będzie związany tym ustaleniem sądu w niniejszej sprawie. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że powód prowadził już postępowania przed organem emerytalno – rentowym w tym zakresie, a następnie przed sądem powszechnych w ramach odwołania od decyzji organu, które zakończyło się niepomyślnie dla powoda. Z tego względu sąd doszedł do przekonania, że wszczęte i prowadzone postępowanie zmierzałoby jedynie i wyłącznie do przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, prowadzonych zresztą już uprzednio w postępowaniu zakończonym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, i uzyskania na ich podstawie dokumentu urzędowego w postaci orzeczenia, które z kolei miało by stanowić dowód, którego nie udało się skutecznie przeprowadzić powodowi dotychczas w postępowaniu przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Sądem Okręgowym i Sądem Apelacyjnym w uprzednio zainicjowanym postępowaniu.
Na marginesie wskazać należy również, iż powód zaplanował prowadzenie postępowania dowodowego w niniejszym postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Malborku w oparciu o dowody z zeznań tych samych świadków, przy czym już tylko dwóch z czterech, które zostały już przeprowadzone w postępowaniu przed Sądem Okręgowym i Sądem Apelacyjnym z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W tym stanie rzeczy powództwo podlegało oddaleniu po pierwsze, wobec braku legitymacji pozwanego, a po drugie, wobec braku interesu prawnego w uzyskaniu ochrony prawnej poprzez ustalenie.
Rozstrzygnięcie o kosztach w punkcie II wyroku sąd oparł się na przepisachart. 98 § 1 i 3 k.p.c.orazart. 99 kpcw związku z § 11 pkt 3 w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu z dnia 28 września 2002 r. sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.