Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 56/15
Data wyroku: 2015-05-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Obrębska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt:III U 56/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 maja 2015r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Monika Obrębska

Protokolant:

sekretarz sądowy Przemysław Dudziński

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2015r. wO.
sprawy z odwołaniaM. C.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaM. C.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.
z dnia19.12.2014r.znak(...)

orzeka:
1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeM. C.prawo do emerytury począwszy od dnia 3.11.2014r.;
2. stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji;
3. zasądza od(...) OddziałwP.na rzecz odwołującegoM. C.kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.
Sygn. akt III U 56/15

UZASADNIENIE
W dniu 24.11.2014r.M. C.złożył w ZUS wniosek o ustalenie uprawnień do wcześniejszej emerytury.
Po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z dnia 19.12.2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.odmówiłM. C.prawa do tego świadczenia uznając, że nie udowodnił on wymaganego 15 - letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
M. C.decyzję powyższą zaskarżył, wnosząc od niej odwołanie, w którym wywodził, że legitymuje się wymaganym 15 - letnim stażem pracy w szczególnych warunkach. Wskazał, że w szczególnych warunkach pracował od 3.11.1976r. do 28.02.1991r. w(...)wT.i od 1.03.1991r. do 7.09.1998r. wMagazynie (...) s.c.wO..
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, żeM. C.nie spełnia warunków do przyznania wcześniejszej emerytury, o których mowa wart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż pomimo, iż osiągnął wymagany wiek, nie jest członkiem OFE i legitymuje się 25-letnim ogólnym stażem pracy, nie posiada wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. ZUS nie uznał bowiem jako okresu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od 01.03.1991r. do 07.09.1998r. z tytułu zatrudnienia wMagazynie (...) s.c.wO., gdyż w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z 30.04.2010r. brak jest określenia charakteru pracy ściśle według Rozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983r. ZUS nie uznał również jako okresu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od 3.11.1976r. do 28.02.1991r. z tytułu zatrudnienia w(...)wT., gdyż odwołujący nie przedłożył dokumentów potwierdzających, że praca w tym okresie była pracą w szczególnych warunkach.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił i zważył, co następuje:
OdwołanieM. C.jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawą do ubiegania się przez odwołującego o prawo do emerytury jestart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychzw. z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdyż urodził się on(...)Zgodnie z tymi przepisami prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 01.01.1949r., jeżeli:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
- nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa,
-  na dzień 01.01.1999r. udowodnił 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Zasadniczo okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy (tak: § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r.). Zgodnie jednak z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego możliwe jest wykazywanie okoliczności, od których zależy nabycie uprawnień, w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń wszelkimi dowodami (wyrok SN z dnia 06.09.1995r., II URN 23/95, OSNP 1996/5/77, wyrok SN z dnia 02.02.1996r., II URN 3/95, OSNP 1996/16/239).
W celu ustalenia rzeczywistego charakteru pracy odwołującego w spornych okresach Sąd dopuścił dowód z zeznań świadków oraz odwołującego w charakterze strony, przeprowadził też dowód z dokumentów.
Na okoliczność charakteru pracy w(...)wT.odwołujący nie złożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, a jedynie ogólne świadectwo pracy z 28.02.1991r., którego wynika, że był on zatrudniony w(...)wT.w pełnym wymiarze czasu pracy od 3.11.1976r. do 28.02.1991r. na stanowiskach kierowcy ciągnika i magazyniera.
Odwołujący przesłuchany w charakterze strony podał, że w(...)wT.od początku zatrudnienia pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca ciągnika. Latem wykonywał głównie prace polowe, a zimą woził drzewo z lasu i ciągnikiem odśnieżał drogi. Na ostatnie dwa miesiące przez zakończeniem zatrudnienia w(...)został przeniesiony do magazynu paliw, który należał wówczas do(...). Zajmował się wówczas wydawaniem paliwa.
Zeznania odwołującego w pełni potwierdzili też świadkowieS. C.,S. K.iZ. T., którzy pracowali z odwołującym w(...)wT.w spornym okresie. Z ich zeznań wynika, żeM. C.rzeczywiście w(...)wT.pracował od samego początku jako kierowca ciągnika. Pracował przy pracach polowych, takich jak orka, sianie, koszenie traw, opryski. Zimą świadczył usługi transportowe i pracował przy odśnieżaniu i posypywaniu dróg. Czynności te wykonywał też ciągnikiem. Świadkowie potwierdzili też, że w(...)znajdował się magazyn paliw, w którym odwołujący wydawał paliwo i oleje napędowe traktorzystom.S. K.zeznał, że on pracował w magazynie paliw w(...)wT.. Potwierdził, że odwołujący dołączył do niego do tego magazynu w 1991r., gdzie zajmował się przyjmowaniem i tankowaniem paliwa do samochodów i ciągników.
Zeznania świadków potwierdzają dokumenty z akt osobowych odwołującego za sporny okres zatrudnienia, gdzie stanowisko pracy odwołującego określane było jako traktorzysta. Jednakże ogólne świadectwo pracy z dnia 20.02.1991r. znajdujące się w aktach osobowych potwierdza, że ostatnim stanowiskiem pracy było stanowisko magazyniera, co uprawdopodabnia w znacznej mierze zeznania świadków, że odwołujący pracował w magazynie paliw, gdzie zajmował się przyjmowaniem i tankowaniem paliwa. Powyższe koresponduje też w pełni z zapisami w legitymacji ubezpieczeniowej odwołującego, gdzie zajmowane przez niego stanowisko pracy w okresie od 03.11.1976r. do końca 1990r. określane było jako traktorzysta, a od początku 1991r. jako magazynier paliw (vide: adnotacje w legitymacji ubezpieczeniowej). Dokumenty z akt osobowych i zapisy w legitymacji ubezpieczeniowej nie budziły wątpliwości Sądu co zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy i zostały uznane za wiarygodne. Sądowi nie udało się precyzyjnie ustalić daty zmiany stanowiska pracy z traktorzysty na magazyniera w magazynie paliw, jednakże nie było to w przedmiotowej sprawie istotne, gdyż zarówno praca w charakterze traktorzysty, jak też praca przy magazynowaniu i dystrybucji ropy naftowej i jej produktów są pracami w szczególnych warunkach, o których mowa w Dziale VIII poz. 3 (prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsiennicowych) i Dziale IV poz. 19 (przetwórstwo, magazynowanie, przepompowywanie, przeładunek, transport oraz dystrybucja ropy naftowej i jej produktów). Reasumując Sąd uznał, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało zasadność zaliczenia odwołującemu do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w(...)wT.od 03.11.1976r. do 28.02.1991r. tj. łącznie okres 14 lat, 3 miesięcy i 28 dni.
Na okoliczność charakteru pracy wMagazynie (...) s.c.wO.odwołujący złożył świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, jednakże z przyczyn formalnych zostało ono zakwestionowane przez ZUS. W świadectwie tym pracodawca potwierdził, że odwołujący w okresie od 01.03.1991r. do 07.09.1998r. na stanowisku magazynier - sprzedawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A Dziale IV poz. 19.
Odwołujący przesłuchany w charakterze strony podał, że od 01.03.1991r. podjął pracę wMagazynie (...)wO.. Wyjaśnił, że ta firma przejęła magazyn paliw od(...)wT., w którym wcześniej pracował. Odwołujący podał, że na początku zajmował się przepompowywaniem paliw na stacji kolejowej wG., gdzie przepompowywał paliwa z wagonów kolejowych do cystern. Potem przeniósł się do magazynu paliw naulicę (...), gdzie zajmował się przyjmowaniem paliwa, jego magazynowaniem i sprzedażą.
Zeznania odwołującego w pełni potwierdzili przesłuchani świadkowie.
A. P.podał, że zatrudnił odwołującego w 1991r. Podał, że przez pierwsze dwa lata odwołujący zajmował się przepompowywaniem paliw płynnych z cystern kolejowych do autocystern. Najpierw sprawdzał plomby, wchodził na wagon, by sprawdzić czy zgadza się słup cieczy. Potem podłączał wąż do wagonu i przepompowywał paliwo na autocysterny. Potem firma przeszła na pobieranie paliw cysterną bezpośrednio z rafinerii. Wtedy odwołującemu powierzył dystrybucję detaliczną paliw. Świadek podkreślił, że odwołujący cały czas pracował przy paliwach. Zajmował się dystrybucją paliw płynnych i ich magazynowaniem, stąd nazwa zajmowanego przez niego stanowiska magazynier – sprzedawca. Świadek dodał, że wcześniej podobne świadectwa pracy wystawił dwóm innym pracownikom, którzy wykonywali takie same czynności jak odwołujący i uzyskali oni prawo do wcześniejszej emerytury.
Podobnej treści zeznania złożył świadekK. G., który również potwierdził, że odwołujący początkowo zajmował się przyjmowaniem paliw z wagonów i ich przepompowywaniem na cysterny. Potem przeniósł się na stację przyul. (...), gdzie zajmował się tylko magazynowaniem paliw i ich sprzedażą.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i odwołującego, nie znajdując żadnych podstaw by kwestionować ich szczerość i zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy. Świadkowie to osoby obce dla odwołującego. Nie mają oni żadnego interesu w składaniu fałszywych zeznań. Świadkowie pracowali razem z odwołującym wMagazynie (...) s.c.wO., zatem posiadali wiedzę w przedmiocie charakteru jego pracy w spornym okresie.
Reasumując Sąd uznał, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało zasadność zaliczenia odwołującemu do stażu pracy w szczególnych warunkach również okresu zatrudnienia wMagazynie (...) s.c.wO.w okresie od 01.03.1991r. do 07.09.1998r. tj. łącznie okres 7 lat, 6 miesięcy i 7 dni. Z przeprowadzonych dowodów wynika, że praca wykonywana przez odwołującego polegająca na przepompowywaniu, magazynowaniu i dystrybucji ropy naftowej i jej produktów wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, miała charakter ciągły. Prace przy przetwórstwie, magazynowaniu, przepompowywaniu, przeładunku, transporcie oraz dystrybucji ropy naftowej i jej produktów są wyszczególnione w wykazie Adziale IV poz. 19 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Po dołączeniu wyżej wskazanego okresu w wymiarze 7 lat, 6 miesięcy i 7 dni i okresu zatrudnienia w(...)wT.w wymiarze 14 lat, 3 miesięcy i 28 dni, okres pracy w szczególnych warunkach odwołującego wynosi 21 lat, 10 miesięcy i 5 dni.
M. C.spełnił też wszystkie pozostałe przesłanki warunkujące nabycie uprawnień do wcześniejszej emerytury, wynikające z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Na dzień 01.01.1999 r. udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat, osiągnął wiek 60 lat w dniu(...)oraz nie jest członkiem OFE (vide dokumenty z akt emerytalnych).
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd w oparciu oart. 47714§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję z dnia 19.12.2014r. i przyznałM. C.prawo do emerytury począwszy od dnia(...)tj. od dnia, w którym odwołujący ukończył 60 lat – stosownie do treściart. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tego bowiem dnia została spełniona ostatnia przesłanka warunkująca możliwość przyznania odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury.
Zgodnie z treściąart. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd był zobowiązany, przyznając odwołującemu prawo do emerytury, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego odnośnie do nieustalenia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji tj. zarówno przyznającego prawo do świadczenia, jak też jego brak ( vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.04.2010 roku, II UK 330/09, LEX 604220). W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do obciążenia organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji o przyznaniu odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury.M. C.nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach za okres zatrudnienia w(...)wT., natomiast przedstawione przez niego świadectwo wykonywania pracy szczególnych warunkach za okres zatrudnienia wMagazynie (...) s.c.wO.mogło budzić wątpliwości co do zasadności zaliczenia spornego okresu zatrudnienia do okresów pracy w szczególnych warunkach. Dopiero na etapie postępowania sądowego, po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego odwołujący w sposób niewątpliwy wykazał, że zgromadził wymagany ustawą 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Z tych względów orzeczono jak w pkt. 2 wyroku.
O kosztach zastępstwa prawnego Sąd orzekł w oparciu oart. 98 § 1 i 3 kpcw zw. § 11 ust.2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.