Sąd Okręgowy w Świdnicy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 1217/15
Data wyroku: 2015-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Agnieszka Terpiłowska
Słowa kluczowe: Zwolnienie Od Kosztów Sądowych
Podstawa prawna: art. 398^22^§1 zd 1 w zw. z art. 13§2 kpc.; art 394§1 kpc.

Sygnatura akt II Cz 1217/15

POSTANOWIENIE
Dnia 30 listopada 2015r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:
Przewodniczący SSO Agnieszka Terpiłowska
po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuZ. Z.
o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu
na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 20 października 2015r. sygn. akt I Co 778/15
postanawia:

oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 października 2015r. Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie odrzucił skargę na orzeczenie referendarza sądowego – zarządzenie o zwrocie wniosku z dnia 11 września 2015r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie zart. 39822§ 1 zd. 1w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.na orzeczenia referendarza co do istoty sprawy oraz na orzeczenia kończące postępowanie jak również orzeczenia o których mowa wart. 394 § 1 pkt 1,2,42i 5-9 k.p.c.przysługuje skarga, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zarządzenie referendarza o zwrocie wniosku o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie podlega zaskarżeniu w drodze skargi na czynności referendarza sądowego. Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wnioskodawca wnosząc o wyeliminowanie w/w zarządzenia jako mijającego się z faktami i zasadą legalizmu. Skarżący wniósł o uznanie zaskarżonego postanowienia i zarządzenia referendarza jako nieważnych z mocy prawa.
Sąd Okręgowy zważył:
Zażalenie nie było zasadne.
Zarządzenie wydane przez referendarza sądowego w przedmiocie zwrotu wniosku o zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest niezaskarżalne. Słusznie Sąd pierwszej instancji wskazywał na treść przepisuart. 39822§ 1 zd. 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.określając orzeczenia na jakie skarga przysługuje.
Wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu został wniesiony przed wszczęciem postępowania w sprawie, co jest dopuszczalne w świetleart. 105 § 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. Nr 2014r. poz. 1025). Stosownie do treściart. 39822§ 1 zd. 1 k.p.c.skarga na orzeczenie referendarza przysługuje na orzeczenia kończące postępowanie i wskazane w treściart. 394 § 1 pkt 1,2,42i 5-9 k.p.c.Sąd Okręgowy zwraca uwagę na fakt złożenia wniosku przed wytoczeniem sprawy ze względy na konieczność dokonania oceny czy orzeczenie referendarza kończy to odrębne, incydentalne postępowanie i czy ewentualnie należałoby uznać dopuszczalność wniesienia skargi w oparciu o treśćart. 394 § 1 pkt 1 k.p.c.
W orzecznictwie przyjął się pogląd iż zarządzenie o zwrocie pozwu nie kończy postępowanie w sprawie
    (por. postanowienie SN z dnia 11 lipca 1997 r., II CKN 315/97, Legalis, uchwała SN z dnia 28 kwietnia 2010 r., III CZP 10/10, Legalis i cyt. w nich orzecznictwo).Podstawą zwrotu pozwu pozostaje uchybienie warunkom formalnym, jakim powinien odpowiadać pozew a badanie pod względem przesłanek formalnych pozwu zmierza do prawidłowego wszczęcia procesu. Pozew zwrócony nie wywołuje skutków, jakie ustawa wiąże z jego wniesieniem i jego zwrot nie stanowi przeszkody do jego późniejszego ponownego wniesienia do sądu po uzupełnieniu wskazanych braków formalnych.
Powołany przepisart. 39822§ 1 zd. 1 k.p.c.określając dopuszczalność wniesienia skargi na czynności referendarza odnosi się również do rozróżnienia, jakie czyni przepisart. 394 § 1 k.p.c.na postanowienia kończące postępowanie i te szczegółowo wymienione w treści przepisu. Odpowiednio należało zatem przyjąć, iż przedmiotowy wniosek odnoszący się do wszczęcia samodzielnego postępowania ale jedynie w przedmiocie zwolnienia od kosztów i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, na etapie, na jakim został zwrócony, na razie rozpoczął fazę wstępną postępowania ograniczającą się do badania pod względem formalnym wniosku i zaskarżone zarządzenie nie miało charakteru orzeczenia kończącego postępowanie.
W orzecznictwie przyjęło się również, iż jako orzeczeń kończących postępowanie w sprawie nie należy traktować orzeczeń, które zamykają jedynie jakiś fragment sprawy lub jej boczny nurt, rozstrzygając kwestie wpadkowe albo finalizują postępowanie pomocnicze bądź czynności przygotowawcze
    (por. uchwałaSN z dnia 27 marca 2008 r., III CZP 11/08, i cyt. w nim orzecznictwo, Legalis).Przepisart. 394 § 1 k.p.c.wskazuje na orzeczenia kończące sprawę czyli stosunek regulowany przepisami prawa materialnego (
    por. uchwała SN z dnia 6.10.2000 r., III CZP 31/00, Legalis
). A zatem orzeczeniem kończącym postępowanie nie jest zarządzenie wydane w postępowaniu pomocniczym umożliwiającym jedynie wytoczenia samej sprawy.
Oprócz orzeczeń kończących postępowanie w sprawie przepisart. 394 § 1 k.p.c.wymienia na inne orzeczenia, które podlegają zaskarżeniu i w tym zakresie wskazuje jedynie zarządzenie o zwrocie pozwu. Pozostałe zatem zarządzenia, którym nie można przypisać przymiotu kończących postępowanie i nie dotyczą zwrotu pozwu nie podlegają zaskarżeniu. Na zarządzenie zatem o zwrocie wniosku wydane w sprawie nie przysługiwała skarga.
Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę wnioskodawcy jako niedopuszczalną.
Mając powyższe na uwadze zażalenie wnioskodawcy podlegało oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.