Sąd Okręgowy we Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 55/15
Data wyroku: 2015-06-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Karaś
Słowa kluczowe: Przedawnienie Roszczeń
Podstawa prawna: art. 118 k.c., art. 117 k.c, art. 229 k.c.

Sygnatura aktI C 55/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Wrocław, 14 maja 2015 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSO Grzegorz Karaś
Protokolant: Błażej Łój
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. we Wrocławiu
sprawy z powództwaG. S.
przeciwkoB. T.
o zapłatę

I
oddala powództwo;

II
zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;

III
nieuiszczoną opłatą sądową od pozwu od której powód był zwolniony obciąża Skarb Państwa – Sąd Okręgowy we Wrocławiu.

UZASADNIENIE
W toku postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Rejonowym w Kluczborku o podział majątku dorobkowego po orzeczeniu rozwodu (sygn. akt I Ns 653/12),G. S.w piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2013 r. wniósł o zasądzenie od pozwanejB. T.zwrotu nakładów poczynionych z jego majątku odrębnego na majątek odrębny pozwanej. W uzasadnieniu tego pisma podał, że poniósł nakłady ze swojego majątku odrębnego na remont stanowiącego własność pozwanej domu położonego weW.przyul. (...)na łączną kwotę 150.000 zł oraz na remont mieszkania położonego przyul. (...)na łączną kwotę 25.000 zł. Z tego powodu powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty 175.000 zł tytułem wydatków poczynionych na te remonty.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 8 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy w Kluczborku wyłączył do odrębnego postępowania żądanie powoda dotyczące zapłaty na rzeczB. T.kwoty 175.000 zł z tytułu zwrotu nakładów poczynionych przez powoda na majątek odrębny pozwanej. Po przekazaniu sprawy Sądowi Okręgowemu powód pismem z dnia 28 lipca 2014 r. (k. 38) zmodyfikował i dookreślił żądanie pozwu w ten sposób, że zażądał zasądzenia od pozwanej na rzecz powoda kwoty 85.700 zł z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pisma pozwanej do dnia zapłaty tytułem zwrotu nakładów poczynionych z jego majątku odrębnego na majątek odrębny pozwanej w postaci remontu domu położonego weW.przyul. (...), jednocześnie cofając żądanie o zwrot nakładów na mieszkanie położone przyul. (...)weW..
Na uzasadnienie swojego żądania powód podał, że pozwana nabyła dom położony weW.przyul. (...)w 1996 r. za cenę ok. 30.000 zł. W roku 1996 strony pozostawały w konkubinacie. W dniu(...)r. Strony zawarły związek małżeński. Przez cały czas trwania małżeństwa do roku 2006 strony zamieszkiwały w domu przyul. (...)weW.. Prace remontowe w domu trwały od 1996 r. do 2000 r. i podniosły znacznie standard domu. Remont domu był możliwy dzięki środkom pieniężnym zgromadzonym przez powoda w czasie gdy prowadził on działalność gospodarczą w Niemczech w latach 1989-1997, z której osiągał wysokie dochody oraz środkom pieniężnym uzyskanym z tytułu podziału majątku z jego byłą żonąM. S.. Remont był prowadzony w czasie trwania konkubinatu oraz w czasie trwania związku małżeńskiego stron. Powód wycenił wartość wszystkich prac remontowych prowadzonych na 150.000 zł jednak ograniczył swoje roszczenie do kwoty 85.000 zł. Żądaniem pozwu zostały objęte następujące prace remontowe:

1
prace rozbiórkowe - 5.000 zł,

2
montaż nowego dachu wraz z materiałami – 18.000 zł,

3
zakup i montaż nowych okien – 8.000 zł,

4
remont elewacji wraz z jej ociepleniem – 6.300 zł,

5
wzmacnianie stropu w łazience – 1.500 zł,

6
wylewka stropu na parterze – 1.400 zł,

7
montaż płotu z cegły klinkierowej – 1.200 zł,

8
montaż na ścianach płyt gipsowych – 2.500 zł,

9
wykonanie i montaż bramy, tralek i furtki – 1.400 zł,

10
wykonanie tarasu i schodów do piwnicy – 3.500 zł,

11
wykonanie instalacji elektrycznej – 12.000 zł

12
położenie kafelek – 3.900 zł,

13
wykonanie instalacji grzewczej i wodnokanalizacyjnej – 13.000 zł,

14
budowa garaży – 3.000 zł,

15
zakup schodów, poręczy i paneli sufitowych z montażem – 5.000 zł.

W odpowiedzi na pozew w piśmie z dnia 26 września 2014 r. pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia powoda. Precyzując swoje stanowisko pozwana pismem z dnia 19 lutego 2015 r. podtrzymała zarzut przedawnienia roszczenia. Ponadto pozwana zaprzeczyła, by to powód ponosił nakłady na nieruchomość pozwanej położną weW.przyul. (...). Remont domu przeprowadzony był w ciągu 4 miesięcy w okresie od lipca do października 1996 r. W drugiej połowie października 1996 r. powód wraz z pozwaną i jej córką zamieszkali w domu przyul. (...). Pozwana wyprowadzając się z mieszkania pozwanej położonego weW.przyul (...), od dnia 10.10.1996 r. wynajęła je osobie trzeciej.
Remont domu przyul. (...)przeprowadzony był systemem gospodarczym przy zastosowaniu tanich materiałów i technologii. Z czasu remontu nie zachowały się rachunki poza rachunkiem na zakup okien. Powód dozorował prace prowadzone przez robotników. Pozwany wraz z pozwaną zamieszkiwał w domu przyul. (...)do maja 2005 r. i w tym czasie prowadzone były jedynie prace obejmujące drobne naprawy. Pozwana zaprzeczyła także by powód ponowił koszty remontu, bowiem nie posiadał od środków pieniężnych wskazanych w pozwie.
Na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. odnosząc się do podstawy prawnej swojego roszczenia podał że domaga się zwrotu nakładów w oparciu oart. 224 KCewentualnie w oparciu o przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia pozwanej. Odnosząc się natomiast do podniesionego przez pozwaną zarzutu przedawnienia, pozwany oświadczył, że zarzut przedawnienia stanowi naruszenieart. 5 KC.Powód wskazał także, ewentualną podstawę swojego roszczenia podając, że pozwana jest bezpodstawnie wzbogacona jego kosztem.
Sad ustalił, co następuje:
Dom położony weW.przyul. (...)został zakupiony przez pozwaną w 1996 r. do jej majaku odrębnego. Po zakupie nieruchomości strony będące ówcześnie w konkubinacie rozpoczęły jego remont umożliwiający zamieszkanie w nim (okoliczność bezsporna).
Remont domu trwał do około 6 miesięcy do października 1996 r. Po zakończeniu remontu strony wprowadziły się do domu. W październiku 1996 r. powód wraz z pozwaną i jej córką zamieszkali w domu przyul. (...), pozwana wyprowadziła się ze swojego mieszkania położonego weW.przyul (...), które zostało wynajęte osobie trzeciej. Pozwany mieszkał w tym domu razem z pozwaną do roku 2005, tj. około 9 lat. W roku 2005 powód wyprowadził się z mieszkania pozwanej, strony żyły od tej pory w faktycznej separacji a w roku(...)orzeczony został rozwód stron. W czasie zamieszkania w domu powód nie płacił pozwanej za korzystanie z domu będącego jej własnością, ponosił jedynie wraz z pozwaną koszty utrzymania domu (energia, woda, gaz itp.).
Dowód: zeznania powoda – e-protokół z dnia 14.05.2015 r. (00:35:30-00:36:07)
zeznania pozwanej – e-protokół z dnia 14 maja 2015 r. (01:02:30-01:03:50)
Sąd zważył co następuje:
Powództwo powoda jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu z powodu skutecznego podniesienia przez pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia zgłoszonego przez powoda w pozwie.
W toku procesu pozwana konsekwentnie podnosiła zarzut przedawnienia roszczenia powoda sformułowanego jako żądanie zwrotu nakładów poniesionych przez niego na majątek odrębny pozwanej w postaci remontu domu należącego po pozwanej a położonego weW.przyul. (...).
Bezspornie pozwana nabyła do majątku odrębnego dom położony weW.przyul. (...)w roku 1996. Bezspornie także strony po zakupie przez pozwaną domu przeprowadziły jego umożliwiający w nim zamieszkanie. Remont ten trwał do 6 miesięcy. Czas trwania remontu był określany przez powódkę na około 4 miesiące przez pozwanego na około 6 miesięcy, Sąd dokonując ustaleń faktycznych wobec znacznego upływu czasu i braku jakichkolwiek dowodów potwierdzających rzeczywisty czas trwania remontu, przyjął termin korzystniejszy dla powoda podawany przez niego w trakcie zeznań ustalając, że strony remontowały dom przez około 6 miesięcy. Po zakończeniu remontu strony wprowadziły się do domu, powódka wynajęła dotychczas zajmowane mieszkanie.
Jak z powyższego wynika nakłady czynione na dom pozwanej miały miejsce najdalej do października 1996 r. o czym świadczy zakres prac wskazywanych przez powoda, które musiały ze swej istoty zostać przeprowadzone przez wprowadzeniem się do domu stron tj. do października 1996 r.
Powód podawał dwie alternatywne podstawy prawne swojego żądania jako zwrot nakładów na majątek odrębny powódki i ewentualnie jako bezpodstawne wzbogacenie powódki.
Odnosząc się do pierwszej z podanych podstaw prawnych żądania pozwu wskazać należy, że roszczenie o zwrot nakładów na nieruchomość uregulowane jest przepisamiart. 224 - 226 KC.Wobec zarzutu pozwane ustalić należało, czy roszczenie pozwanego o zwrot nakładów było przedawnione. W myślart. 117 k.c.z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Skutkiem upływu terminu przedawnienia jest niemożność dochodzenia roszczenia. Wierzyciel, którego roszczenie uległo przedawnieniu, nie może skutecznie dochodzić od dłużnika spełnienia świadczenia, które ten powinien spełnić. Zgodnie natomiast zart. 118 KCjeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi 10 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe praz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 3 lata.
Kwestia przedawnienia roszczenia o zwrot nakładów na nieruchomość uregulowana została w przepisie szczególnym tj. wart. 229 KC.Zgodnie z tym przepisem roszczenia właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości, jak również roszczenia o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.To samo dotyczy roszczeń samoistnego posiadacza przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na rzecz. Ponieważ powód opuścił dom pozwanej w roku 2005, co w swej wymowie prawnej jest równoznaczne ze zwrotem rzeczy, to roszczenie o zwrot ewentualnych nakładów dokonanych przez powoda na nieruchomość pozwanej przedawniło się najpóźniej z końcem roku 2006. Dodatkowo podnieść należy, że w roku 2006 strony rozwiodły się i ustały wszelkie przeszkody Powód natomiast skutecznie wniósł pozew o zwrot nakładów dopiero pismem z dnia z dnia 12 listopada 2013 r. Jak z powyższego wynika roszczenie powoda było przedawnione, zatem pozwanej przysługiwało skuteczne względem powoda uprawnienie do podniesienia w niniejszym procesie zarzutu przedawnienia roszczenia. Wobec podniesienia tego zarzutu niweczącego przedawnione powództwo winno zostać oddalone.
Rozpatrując jedynie teoretycznie skuteczność zarzutu przedawnienia w oparciu o zasady ogólne i 10 letni okres przedawnienia stwierdzić należy, że remont domu powódki został zakończony w październiku 1996 r. zatem 10 letni okres przedawnienia roszenia o zwrot nakładów upłynął końcem października 2006 r. Nawet gdyby przyjąć najkorzystniejsze dla powoda terminy i gdyby uznać, że powód dokonywał nakładów na nieruchomość pozwanej do roku 2000 (jak wskazywał to w pozwie), to i tak wniesienie pozwu nastąpiło po upływie 10 letniego terminu przedawnienia. W obu tych przypadkach, biorąc pod uwagę, że skutecznie wniósł pozew o zwrot nakładów dopiero pismem z dnia z dnia 12 listopada 2013 r. a zatem także po upływie najdłuższego z przewidzianym przezkodeks cywilnyokresu przedawnienia roszczenia, uznać należałoby, że pozwana skutecznie podniosła zarzut przedawnienia roszczenia.
Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, Sąd na zarzut powoda dokonał również oceny zgłoszonego zarzutu przedawnienia pod kątem ewentualnego naruszeniaart. 5 k.c., a mianowicie ustalił, czy nie doszło do nadużycia prawa podmiotowego przez pozwaną. Analizując ten zarzut podkreślić należy, że ewentualne nakłady na nieruchomość pozwanej zostały dokonane także w celu zrealizowania potrzeby powoda w zakresie posiadania wygodnego miejsca jego zamieszkania. Powód korzystał przez 9 lat nieodpłatnie z nieruchomości należącej do pozwanej, nie musiał ponowił ani wydatków związanych z zakupem własnej nieruchomości ani też ponosić wydatków związanych z ewentualnym wynajęciem domu. Faktem jest, że powód pozostawał z pozwaną początkowo w konkubinacie a później w związku małżeńskim, nie zmienia to jednak faktu, że powód przez owe 9 lat miał zapewnione godne mieszkanie, mieszkał w warunkach ponadprzeciętnych (mieszkanie w domu) i ewentualne nakłady przyczyniły się w znacznej mierze do zaspokojenia jego potrzeb lokalowych. Z tego też powodu Sąd nie dopatrzył się w podniesieniu przez pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia naruszenia zasad współżycia społecznego (nota bene powód nie wyartykułował jakież to zasady współżycia społecznego powódka łamie), a co za tym idzie nieważności tej czynności wynikającej z naruszeniaart. 5 KC.Wobec powyższego Sąd uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do nadużycia ze strony pozwanej. Przedawnienie pełni swoją podstawową funkcję sprowadzającą się do stabilizacji stosunków społecznych. Powód spóźnił się z wystąpieniem z pozwem w niniejszej sprawie o wiele lat, zatem zastosowanieart. 5 KCw przedmiotowej sprawie naruszałoby podstawową funkcję jaką pełni przedawnienie.
Odnosząc się do podniesionej przez powoda na ostatniej rozprawie ewentualnej podstawie prawnej dochodzonego roszczenia określonej jako bezpodstawne wzbogacenie, to rozważania dotyczące przedawnienia roszczenia są i aktualne przy tak określonym żądaniu. Biorąc jedynie pod uwagę same twierdzenia powoda zawarte w pozwie i przyjmując najkorzystniejszą dla powoda interpretację faktów, gdyby przyjąć, że nakłady zostały przez powoda dokonane do roku 2000, to najdłuższy możliwy do przyjęcia 10 letni okres przedawnienia roszczenia upłynął w roku 2010. Ponieważ powód wniósł pozew dopiero pismem z dnia z dnia 12 listopada 2013 r. a zatem także po upływie nawet najdłuższego z przewidzianych przezkodeks cywilnyokresu przedawnienia roszczenia, uznać należy, że pozwana skutecznie podniosła zarzut przedawnienia roszczenia także określonego jako bezpodstawne wzbogacenie.
Reasumując Sąd stwierdza, że pozwana w niniejszej sprawie podniosła skuteczny zarzut przedawnienia roszczenia i z tego powodu powództwo podlegało oddaleniu w całości.
Wobec skuteczności podniesionego przez pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia sąd oddalił wnioski dowodowe powoda dotyczące przesłuchania dalszych świadków. Przeprowadzenie tych dowodów byłoby nieistotne z punktu widzenia orzeczenia, przedłużałoby zbędnie postępowanie sądowe i było zbędne wobec skutecznie podniesionego przez pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia powoda.
O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na mocyart. 98 k.p.c.Zgodnie z tą zasadą powód jako strona przegrywająca proces w całości winien zwrócić pozwanemu koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw. Na powyższe składają się koszt opłaty od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz poniesione przez pozwanego koszty zastępstwa procesowego w wysokość 3.600 zł ustalone na podstawie§ 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2013, poz. 461 j.t.).