Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 571/15
Data wyroku: 2015-09-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Józef Pawłowski
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza

Sygn. akt IIIU 571/15

POSTANOWIENIE
Dnia 8 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
Przewodniczący:SSO Józef Pawłowski
Protokolant:Ewelina Kowalska
po rozpoznaniu w dniu8 września 2015 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawy z odwołaniaJ. Ż.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
w związku z odwołaniemJ. Ż.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia28 maja 2015r. znak:(...)
postanawia:
u m o r z y ćpostępowanie.
Sygn. akt III U 571/15

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 8 września 2015 r.
Decyzją z dnia 28 maja 2015 r., znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawczyniJ. Ż.prawa do emerytury.
W podstawie prawnej decyzji powołano ogólne przepisyustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U.z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) orazustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela(t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 191).
W uzasadnieniu odwołując się do treściart. 88 ust. 1 i ust. 2a ustawy Karta Nauczycielawskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ wnioskodawczyni nie udowodniła na dzień 31 grudnia 2008 r. trzydziestoletniego okresu zatrudnienia, a jedynie 27 lat, 2 miesiące i 10 dni, a ponadto na dzień złożenia wniosku o emeryturę pozostaje ona w stosunku pracy. Jednocześnie poinformowano, że pozostałe warunki zostały spełnione. Zakład przyjął za udowodnione okresy: nieskładkowe w wymiarze 1 roku, 1 miesiąca i 2 dni; składkowe – 26 lat, 1 miesiąc i 8 dni; łącznie – 27 lat, 2 miesiące i 10 dni. Do stażu pracy nie został uwzględniony okres pracyw gospodarstwie rolnym po zmarłych rodzicach, tj. od 29 września 1977 r.do 31 sierpnia 1981 r., od 1 lipca 1982 r. do 31 sierpnia 1982 r., ponieważ brak dokumentu potwierdzającego okres opłacania składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych(...)przez osoby, które w tym czasie zajmowały się gospodarstwem rolnym.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła w dniu 26 czerwca 2015 r. wnioskodawczyniJ. Ż., zarzucając jej błędne nieuwzględnienie okresu pracy w gospodarstwie rolnym po zmarłych rodzicach, tj. od 29 września 1977 r. do 31 sierpnia 1981 r. i od 1 lipca 1982 r. do 31 sierpnia 1982 r., z uwagi na brak dokumentu potwierdzającego okres opłacania składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych(...)przez osoby, którew tym czasie zajmowały się gospodarstwem rolnym.
Mając na uwadze powyższe wnioskodawczyni wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie jej prawa do emeryturyoraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na uzasadnienie swojego stanowiska wnioskodawczyni podała,że nie rozwiązała stosunku pracy, bowiem wystąpiła do ZUS z wnioskiemo nabycie uprawnień do emerytury, a nie o emeryturę. Ponadto zarzuciła,że niesłuszne jest stanowisko ZUS w zakresie, w jakim odmawia wnioskodawczyni zaliczenia do stażu pracy, pracy w gospodarstwie rolnym. Wnioskodawczyni wskazała, iż jej rodziceW. Ż.iW. Ż.byli właścicielami gospodarstwa rolnego położonego w miejscowościW.o łącznej powierzchni 4,46ha. W dniu 5 lipca 1976 r. zmarł ojciec wnioskodawczyni, a w dniu 10 listopada 1976 r. jej matka. Po śmierci rodziców wnioskodawczyni wraz z siostrą pozostawały pod opieką babciT. J.. W latach 1976-1981 wnioskodawczyni uczęszczałado Technikum Rolniczego wN.. Nauka w szkole średniej odbywała się w systemie dziennym w godzinach od 8 do 13-14. Odległość od szkołydo miejsca zamieszkania wynosiła 4km. Po zakończeniu zajęć lekcyjnych,jak również w dni wolne od nauki, w trakcie ferii i wakacji, wnioskodawczyni wykonywała różne czynności w gospodarstwie rolnym. Od dnia 1 września 1981 r. do 30 czerwca 1982 r. wnioskodawczyni była zatrudnionajako nauczyciel w Zbiorczej Szkole Gminnej wD.– Punkt FilialnywP.. W okresie wakacji letnich od 1 lipca 1982 r. do 31 sierpnia 1982 r. wnioskodawczyni kontynuowała w dalszym ciągu pracęw gospodarstwie rolnym pozostałym po zmarłych rodzicach, wykonując wszelkie czynności związane z jego utrzymaniem i prawidłowym funkcjonowaniem. Począwszy od 1 września 1982 r. wnioskodawczyni podjęła pracę na czas nieokreślony w charakterze nauczyciela w Zbiorczej Szkole Gminnej wD.– Punkt Filialny wP.. Postanowieniemz dnia 28 stycznia 1985 r. sygn. Ns 33/85 Sąd Rejonowy w(...)stwierdził, że spadek po zmarłymW. Ż.nabyłyW. Ż.,M. Ż.iJ. Ż.. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 1985 r. sygn. Ns 34/85 Sąd Rejonowy w(...)stwierdził, że spadekpo zmarłejW. Ż.nabyły córkaM. Ż.iJ. Ż.. Wnioskodawczyni prowadząc gospodarstwo rolne po śmierci rodzicówpo ukończeniu 16 lat, tj. w okresie od 29 września 1977 r. do 31 sierpnia 1981 r. oraz od 1 lipca 1982 r. do 31 sierpnia 1982 r., z uwagi na swój młody wiek, kontynuowanie nauki, korzystała z ustawowego zwolnieniaz obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.W ocenie wnioskodawczyni stanowisko organu rentowego, w zakresie,w jakim odmawia jej zaliczenia do stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym po zmarłych rodzicach. Ze względu na swój młody wiek (35 lat ukończyła dopiero w 1996 r.) korzystała ona z przewidzianego przepisemart. 40 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ustawowego zwolnienia z obowiązku opłacania składki przez okres pierwszych 5 lat gospodarowania. Okoliczność tę potwierdza decyzja Naczelnika Urzędu Gminy wD.z dnia 6 maja 1985 r. nakładająca na wnioskodawczynię obowiązek wstecznego uiszczania składek na(...)z dniem 31 stycznia 1985 r.,z uwagi na przeprowadzone w dniu 28 stycznia 1985 r. postępowanie spadkowe po zmarłych rodzicach. Od tego momentu wnioskodawczyni systematycznie opłacała składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego(...).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wskazano, że uwzględniając wiek wnioskodawczyni należało rozpatrzeć, czy spełnia ona warunki określone wart. 88 ust. 1i ust. 2a ustawy Karta Nauczyciela. Wnioskodawczyni na dzień 31 grudnia 2008 r. posiada 20 lat staż nauczycielski i nie jest członkiem OFE, natomiast nie rozwiązała na swój wniosek stosunku pracy, a także nie posiadaco najmniej 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych na 31 grudnia 2008 r. Odwołując się do treści art. 10 ust. 1 ustawy emerytalnej wskazano, że ze względu na okoliczności sprawy wnioskodawczyni nie spełnia warunków do potraktowania spornego okresu od 29 września 1977 r. do 31 sierpnia 1981 r. i od 1 lipca 1982 r. do 31 sierpnia 1982 r., ani jako okresu pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika rolnika, ani jako okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Aby uwzględnić dany okres jako okres pracyw gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, wnioskodawczyni musi wykazać, że spełnia kryteria odnoszone do domownika rolnika zawarte w przepisach wprowadzających obowiązek ubezpieczenia domowników,tj. wustawie z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(art. 6 pkt 2 ustawy). Ponieważ rodzice w tym okresie już nie żyli, natomiast babcia sprawująca opiekę nad wnioskodawczynią i jej siostrą nie była właścicielką gospodarstwa, tzn. że nie można jej również uznać za rolnika,a zatem wnioskodawczyni nie można potraktować jako domownika rolnika.Z kolei rozpatrując ten okres jako okres prowadzenia gospodarstwa rolnego, należy uwzględnić, że w spornym okresie istniał już obowiązek opłacania składek przez rolników prowadzących gospodarstwa rolne, natomiast wnioskodawczyni takich składek nie opłacała, a warunkiem uwzględnienia do ustalenia prawa do emerytury okresu prowadzenia gospodarstwa rolnego jest opłacenie składek na to ubezpieczenie. Wprawdzie wnioskodawczyni powołuje się na zwolnienie z opłacania składek z powodu bycia młodym rolnikiem, przy czym nie udowodniła ona, w jakim okresie korzystała z tego zwolnienia. Ponadto zaś rozwiązanie stosunku pracy jest jednym z warunków nabycia prawa do emerytury nauczycielskiej bez względu na wiek.

Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił i zważył, co następuje:
WnioskodawczyniJ. Ż.,ur. (...), w dniu 15 maja 2015 r. złożyła wniosek o emeryturę oświadczając w nim, iż nadal pozostaje w stosunku pracy. Do wniosku dołączyła dokumentację poświadczającą przebieg zatrudnienia, w tym m.in.: oświadczenie w sprawie braku dokumentów wraz z pisemnymi zeznaniami dwóch świadkówna okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym po zmarłych rodzicachW.iW. Ż.położonym w miejscowościW.o powierzchni 4,46ha; zaświadczenie z dnia 7 maja 2015 r. wydane przez Starostę(...); zaświadczenie z dnia 13 maja 2015 r. wydane przez Urząd Gminy wD.; poświadczenie o adresach i okresach zameldowania z dnia 29 kwietnia 2015 r. wydane przez Urząd GminywD.; odpisy skrócone aktów zgonu rodziców wnioskodawczyni; postanowienia Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 28 stycznia 1985 r. sygn. akt Ns 34/85 i sygn. akt Ns 33/85; świadectwo pracy z dnia 11 maja 2015 r. wystawione przez Publiczną Szkołę Podstawową w(...); ponadto zaś zaświadczenie z dnia 14 maja 2015 r. wystawione przez Publiczną Szkołę Podstawową w(...), z którego wynika, że wnioskodawczyni nadal jest zatrudniona w Publicznej Szkole Podstawowej w(...)od 1 września 1982 r., w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku nauczyciela.
Na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, zaskarżoną decyzją z dnia 28 maja 2015 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwR.odmówił wnioskodawczyniJ. Ż.prawado emerytury, ponieważ wnioskodawczyni nie udowodniła na dzień 31 grudnia 2008 r. trzydziestoletniego okresu zatrudnienia, a jedynie 27 lat, 2 miesiące i 10 dni, a ponadto na dzień złożenia wniosku o emeryturę pozostaje ona w stosunku pracy.
Dowód - akta organu rentowego:
- wniosek o emeryturę z dnia 15.05.2015 r.,
- oświadczenie wnioskodawczyni w sprawie braku dokumentów wraz z pisemnymi zeznaniami dwóch świadków,
- zaświadczenie z dnia 7.05.2015 r. wydane przez Starostę(...),
- zaświadczenie z dnia 13.05.2015 r. wydane przez Urząd Gminy wD.,
- poświadczenie o adresach i okresach zameldowania z dnia 29.04.2015 r. wydane przez Urząd Gminy wD.,
- odpisy skrócone aktów zgonu rodziców wnioskodawczyni,
- postanowienie Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 28.01.1985 r. sygn. aktNs 34/85 i sygn. akt Ns 33/85,
- świadectwo pracy z dnia 11.05.2015 r. i zaświadczenie z dnia 14.05.2015 r. wystawione przez Publiczną Szkołę Podstawową w(...),
- decyzja ZUS z dnia 28.05.2015 r.
W trakcie rozprawy w dniu 8 września 2015 r. wnioskodawczyniJ. Ż.oświadczyła, że cały czas pozostaje w zatrudnieniu, nie rozwiązała stosunku pracy.
Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że wycofuje odwołanieod zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że nie spełnia przesłanek do przyznania jej prawa do emerytury.
Dowód:
- oświadczenie wnioskodawczyni złożone w trakcie rozprawy w dniu 8.09.2015 r.
Dokonując powyższych ustaleń, Sąd oparł się na dowodachz dokumentacji zgromadzonej w aktach organu rentowego. Dowody te korzystają z domniemania prawdziwości zawartych w nich danych z mocyart. 244 i nast. k.p.c., a ich wiarygodność nie została w sposób wystarczający obalona przez żadną ze stron.
Mając na uwadze fakt, że w trakcie rozprawy toczącej się w dniu 8 września 2015 r. wnioskodawczyni cofnęła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.z dnia 28 maja 2015 r., Sąd umorzył postępowanie w sprawie.
Zgodnie zart. 355 § 1 k.p.c.Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne.
Przepis ten stosuję się odpowiednio do postępowania w sprawach ubezpieczeń społecznych na zasadzie przepisuart. 13 § 2 k.p.c.
Orzekając o umorzeniu postępowania Sąd ma na względzie dyspozycjeart. 469 k.p.c.który stanowi, że Sąd uzna zawarcie ugody, cofnięcie pozwu, sprzeciwu lub środka odwoławczego oraz zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia za niedopuszczalne także wówczas, gdyby czynność ta naruszała słuszny interes pracownika lub ubezpieczonego.
Zgodnie zart. 203 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeliz cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku.
Ponadto w myślart. 203 § 4 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.
Celem odwołania ubezpieczonej od kwestionowanej przez nią decyzji było ustalenie prawa do nauczycielskiego świadczenia emerytalnego.
Cofnięcie odwołania jest de facto cofnięciem wniosku o udzielenie ochrony prawnej roszczeniu procesowemu, innymi słowy, sprawia,że udzielenie ochrony prawnej w postaci wydania wyroku staje się bezprzedmiotowe i niedopuszczalne (postanowienie Sądu ApelacyjnegowS.z dnia 11 września 2012 r., sygn. III AUa 269/12, LEXnr(...)). Należy podzielić przy tym stanowisko doktryny prawa,że dokonanie wykładni klauzuli generalnej "słusznego interesu ubezpieczonego" jest możliwe wyłącznie na podstawie okoliczności konkretnej sprawy. Cofnięcie odwołania od decyzji w ogóle nie stanowi " Oświadczenia woli" w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Cofnięcie odwołaniaod decyzji organu rentowego jest cofnięciem wniosku o udzielenie ochrony prawnej roszczeniu procesowemu, a tym samym wyrazem prawa stronydo dysponowania przedmiotem procesu oraz odwołalności czynności procesowej. Dalej należy wskazać, że czynność dyspozycyjna strony, jaką jest cofnięcie odwołania od decyzji, podlega ocenie Sądu pod kątem zgodnościz prawem i zasadami współżycia społecznego, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, także pod kątem nienaruszania słusznego interesu pracownika czy ubezpieczonego. Zgodnie ze wskazaniem Sądu Najwyższego wyrażonym w postanowieniu z dnia 22 listopada 2001 r. I PKN 680/00 cytowanym w postanowieniu z dnia 4 września 2012 r. I UK 141/12 - ocena sądu, czy cofnięcie odwołania od decyzji nie narusza słusznego interesu ubezpieczonego dokonywana jest w płaszczyźnie obiektywnej(w konfrontacji z zasadnością roszczeń ubezpieczonego), a nie w płaszczyźnie subiektywnej (przez rozważenie, czy ubezpieczony miał świadomość,że cofając odwołanie działa wbrew swoim interesom, czy też tej świadomości nie miał) /postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 stycznia 2014 r., III AUz 490/13, LEX nr 1419132).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy uznać, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje,iż nie ma podstaw do stwierdzenia, że cofnięcie odwołania narusza słuszny interes ubezpieczonej, jest sprzeczne z prawem czy zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Należy mieć na uwadze,że wnioskodawczyni w trakcie rozprawy w dniu 8 września 2015 r. oświadczyła, że cały czas pozostaje w zatrudnieniu i nie rozwiązała umowyo pracę, a jedną z przesłanek przejścia przez nauczyciela na emeryturę jest rozwiązanie na jego wniosek stosunku pracy na podstawieart. 88 ust. 1i ust. 2a ustawy Karta Nauczyciela(t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 191 ze zm.).
Wobec powyższego Sąd – uznając za skuteczne cofnięcieprzez wnioskodawczynię odwołania – orzekł, jak w sentencji wyroku,po myśliart. 355 § 1 k.p.c.w zw. z powołanymi wyżej przepisami.