Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 3210/14
Data wyroku: 2015-06-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Regina Stępień
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184, art. 32  ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.)

Sygn. aktV U 3210/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia3 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Regina Stępień
Protokolant: star. sekr. sądowy Ewelina Trzeciak
po rozpoznaniu w dniu3 czerwca 2015 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuR. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o emeryturę
na skutek odwołaniaR. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia30 października 2014 r.
znak(...)

oddala odwołanie.

Sygn .  akt  VU 3210/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 października 2014 r., znak(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówiłR. K.prawa do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, wskazując, że wnioskodawca nie legitymuje się wymaganymi 15 latami takiej pracy, wykazując jedynie 10 lat, 3 miesiące i 9 dni takiej pracy. Organ podał, że nie zaliczył wnioskodawcy do szczególnego stażu pracy jego zatrudnienia w(...)wL.w okresie od 7 listopada 1977 r. do 16 lipca 1988 r., gdyż wnioskodawca nie przedstawił za ten okres świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, a jedynie zeznania świadków, które nie stanowią środka dowodowego w postępowaniu o przyznanie prawa do świadczenia.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłR. K., domagając się jej zmiany poprzez przyznanie mu prawa do emerytury wraz z ustawowymi odsetkami od dnia złożenia wniosku. W uzasadnieniu odwołania wnioskodawca wskazał, że prace w warunkach szczególnych, w wymiarze umożliwiającym mu nabycie prawa do świadczenia, wykonywał dodatkowo jako spawacz w okresie od 17 lipca 1982 r. do 16 lipca 1988 r, będąc zatrudniony w(...)wL..
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił:
R. K.,urodził się dnia (...), 60 lat ukończył z dniem(...)Nie przystąpił do OFE. Na dzień 1 stycznia 1999r. posiadał 26 lat, 6 miesięcy i 1 dzień okresów składkowych i nieskładkowych, z czego wykazał przed organem rentowym 10 lat, 3 miesiące i 9 dni okresów pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, na rzecz(...) Sp. z o.o.wL., przy pracach wymienionych w dziale XIV pod poz. 16 pkt 1 wykazu A, stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43).

(bezsporne)

W okresie od 7 listopada 1977 r. do 16 lipca 1988 r. wnioskodawca był zatrudniony w(...)wL.jako tokarz. Zgodnie z podaniem o pracę, początkowo jego stanowisko określono jako „tokarz-mechanik”.  Na mocy kolejnych angaży wskazywano stanowisko tokarza, ujęte także w świadectwie pracy z dnia 12 lipca 1988 r. We wszystkich wnioskach urlopowych z tego okresu zatrudnienia ubezpieczony określał zajmowane stanowisko jako tokarz. Pracodawca we wszystkich pismach kierowanych do instytucji zewnętrznych w imieniu wnioskodawcy – w tym do Urzędu(...)wR.iSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wL.w przedmiocie przydziału mieszkania wnioskodawcy – wskazywał, że zajmuje on stanowisko tokarza.
Zakład pracy składał się z dwóch warsztatów, gdzie w każdym znajdował się jeden kanał. W obu warsztatach w sumie pracowało od 7 do 9 pracowników, do każdego przydzielano po jednym mechaniku, tokarzu i spawaczu oraz elektryka, który zazwyczaj obsługiwał jednocześnie dwa warsztaty. Zakład miał w spornym okresie do dyspozycji 7 wywrotek, 4 samochodyŻ.i jeden samochódN..
Początkowo wnioskodawca wykonywał wszelkie prace na tokarce. Głównie dorabiał śruby, wały do spycharki, części do samochodów i betoniarek, przetaczał bębny samochodowe. Sporadycznie, mimo braku stosownych uprawnień, wykonywał też prace spawalnicze oraz pomagał mechanikom w kanałach remontowych i przy pracy spycharek. Prace spawalnicze wykonywali też inni pracownicy, mimo braku uprawnień.
Dnia 16 lipca 1982 r.R. K.ukończył kurs spawania elektrycznego, a dnia 26 czerwca 1985 r. ukończył podstawowy kurs spawania gazowego. Książkę spawacza o nr(...)wydano wnioskodawcy dnia 25 lipca 1982 r. Jej odpis nie został dołączony do akt osobowych wnioskodawcy.
Od odbycia w.w. kursów, poza dotychczasowymi obowiązkami tokarza, wnioskodawca w szerszym zakresie wykorzystywał umiejętności spawacza, spawając elementy betoniarek, rury do znaków drogowych, blachy, błotniki, lemiesze i rury wydechowe. Czasem prace spawalnicze wnioskodawca wykonywał bezpośrednio w kanałach remontowych. W okresie zimowym w ramach obowiązków pracowniczych wnioskodawca pełnił dyżury akcji zimowej, czuwając nad sprzętem przeznaczonego do odśnieżania.
(...)wL.nie wystawiła wnioskodawcy świadectwa pracy w warunkach szczególnych.
Dnia 1 października 2014 r. ubezpieczony złożył pierwszy wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.

dowód:

- akta emerytalne ZUS – wniosek – k. 2- 4v ; decyzja – k.  23 ;

     - akta osobowe wnioskodawcy  z okresu zatrudnienia w(...)wL.: świadectwo pracy z dn.  12.07.1988 r. , podanie o prace z dn. 26.09.1977 r., wniosek w sprawie angażowania, angaże, wnioski urlopowe, umowa o pracę, pisma pracodawcy do Urzędu(...)wR.i Spółdzielni Mieszkaniowej wL.z dn. 22.06.1988 r.;

- częściowo zeznania świadków :E. H.- e-protokół z dn.  03.06.2015 r. – 00:05:14-00:15:00 ;K. P.– e-protokół z dn.  03.06 .2015 r. – 00: 15:49-00:26:00 ;
-częściowo wyjaśnienia wnioskodawcy – e-protokół z dn.  03.06 .2015 r. – 00: 26 : 08 -00: 33:00 .
Sąd zważył:
Odwołanie wnioskodawcy nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią przepisuart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy  i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. 25 lat dla mężczyzn. Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Zgodnie zaś z dyspozycją art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1. Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj.rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Z dyspozycji § 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wynika, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, ma okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Przy czym, zgodnie z § 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy, o których mowa powyżej, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Zgodnie z § 22 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń istnieje możliwość udowodnienia zeznaniami świadków okresu składkowego, od którego zależy prawo lub wysokość świadczenia w przypadku braku odmiennych regulacji ustawowych w tym przedmiecie. Dowód ten dopuszcza się pod warunkiem złożenia przez zainteresowanego oświadczenia w formie pisemnej lub ustnej do protokołu, że nie może on przedłożyć odpowiedniego dokumentu potwierdzającego ten okres.
Ograniczenia dowodowe wskazane w w.w. rozporządzeniu nie mają zastosowania w postepowaniu sądowym.
W niniejszej sprawie bezspornym było, że wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, osiągnął wiek emerytalny, na dzień 1 stycznia 1999r. wykazał wymagany ponad 25-letni ogólny stażu ubezpieczeniowy, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej, a także udowodnił 10 lat, 3 miesiące i 9 dni okresów pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Jedyną kwestią sporną pomiędzy stronami niniejszego postępowania było ustalenie, czyR. K.wykonywał pracę w warunkach szczególnych także w okresie od 17 lipca 1982 r. do 16 lipca 1988 r, będąc zatrudniony w(...)wL., w szczególności czy wykonywał wtedy prace spawalnicze, wymienione w Wykazie A Dziale XIV pod pozycją 12, tj. „prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowo wodorowym”.
Po przeprowadzeniu w sprawie postępowania dowodowego, Sąd doszedł do przekonania, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw, by w.w. sporny okres uwzględnić do szczególnego stażu pracy ubezpieczonego. Wnioskodawca nie udowodnił, że wykonywał wtedy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę spawacza.
Przed przedstawieniem szczegółowej analizy dowodów zebranych w sprawie, należy przypomnieć, że z uwagi na wyjątkowość regulacji odnośnie przesłanek nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, wykonywanie pracy w warunkach szczególnych nie może zostać tylko uprawdopodobnione, ale musi zostać wykazane w sposób niezbity i nie budzący jakichkolwiek wątpliwości. Nie sposób również pominąć, iż zgodnie zart. 232 k.p.c.to strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania tych okoliczności, od których zależy prawo do określonego świadczenia rentowo-emerytalnego. Istotne jest, aby na podstawie oferowanych przez stronę dowodów możliwe było pewne ustalenie przesłanki określonej w rozporządzeniu z 7 lutego 1983 r. (§ 2 ust. 1), to jest – że praca na tak określonym stanowisku, związanym ze szkodliwymi dla zdrowia czynnikami – była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy i stale.
W niniejszej sprawie brak jest dowodów, które zaświadczałyby, że ubezpieczony w spornym okresie pracował w szczególnych warunkach, w tym konkretnie jako spawacz, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Przeczy temu dokumentacja zebrana w jego aktach osobowych, co do której brak jest podstaw do odmówienia wiarygodności i wiążącej mocy dowodowej.
W ocenie Sądu zeznania świadków, będące w sprzeczności z dowodami z dokumentów, nie są wystarczająco dokładne, by wiernie, a zarazem sprzecznie z treścią akt osobowych, odtworzyć stan faktyczny oraz okoliczności podawane przez wnioskodawcę. Ogólne i pozbawione precyzji zeznania świadków nie pozwalają w szczególności na ustalenie, że od czasu zdobycia przez wnioskodawcę uprawnień spawalniczych, pracodawca powierzył mu na stałe i w pełnym obowiązującym go czasie pracy jedynie obowiązki spawacza. Z zeznań tych oraz wyjaśnień wnioskodawcy niejasnym pozostawało kto przejął pełen zakres obowiązków wnioskodawcy jako tokarza, dlaczego pracodawca miałby nie przeszeregować odwołującego na stanowisko spawacza, a także dlaczego w aktach osobowych nie ma dokumentacji związanej ze spawalniczymi uprawnieniami wnioskodawcy, mimo że pracodawca miałby obowiązek w tym zakresie akta te uzupełnić, gdyby chciał wykorzystać w pełni umiejętności spawalnicze wnioskodawcy w jego pracy na rzecz zakładu. Nie bez znaczenia jest też fakt wynikający z pism pracodawcy kierowanych w imieniu wnioskodawcy w sprawach mieszkaniowych do zewnętrznych instytucji, że w okresie zimowym wnioskodawca pełnił też dyżury, podczas których obowiązkiem było czuwanie nad sprawnością sprzętów, będących w pogotowiu podczas akcji zimowych, co tym bardziej wyklucza uznanie, że stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał jedynie prace spawalnicze. Wreszcie w ocenie Sądu również niedookreślona wyraźnie i sztywno organizacja pracy w warsztatach, wykonywanie przez pracowników wielu różnorodnych prac w ciągu dnia pracy, jak również niewielka ilość pojazdów podlegających obsłudze, poddają w wątpliwość, że w spornym okresie wnioskodawca wykonywał prace spawacza stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Odnośnie zaś prac świadczonych w kanałach remontowych, z samych wyjaśnień wnioskodawcy wynikało, iż były one jedynie okazjonalne.
Z powyższych względów Sąd uznał, że ubezpieczony nie wykonywał pracy spawacza lub innej pracy w warunkach szczególnych w wymiarze czasu pracy istotnym dla przyznania prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie wnioskodawcy od zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL., nie znajdując podstaw do przyznania spornego świadczenia.