Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 312/15
Data wyroku: 2015-05-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tadeusz Nowakowski, Adam Jewgraf, Lidia Mazurkiewicz-Morgut
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 417 k.c. (art. 420-421 k.c.)

Sygn. akt I ACa 312/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 maja 2015 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Lidia Mazurkiewicz-Morgut
Sędziowie: SSA Adam Jewgraf
SSA Tadeusz Nowakowski (spr.)
Protokolant: Katarzyna Rzepecka
po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015 r. we Wrocławiu na rozprawie
sprawy z powództwaA. M.
przeciwko

(...) Publicznemu Zespołowi (...)wŚ.i(...) Szpitalowi im. (...)(...)wW.

o zapłatę
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy
z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt I C 1009/14
oddala apelację.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r. Sąd OkręgowywŚ.oddalił powództwo, którym powódkaA. M.domagała się zasądzenia solidarnie od(...) Publicznego Zespołu (...)wŚ.oraz(...)im. dr.(...)wW.kwoty 300.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi tytułem odszkodowania za pogorszenie się jej sytuacji życiowej po śmierci brataS. M., na skutek zawinionych działań pozwanych.
Sąd ten ustalił, żeS. M.od 2002 roku pozostawałw konkubinacie i zamieszkiwał zM. M.. W 2012 roku zaczęli planować wyjazd do Niemiec. W dniu 5 grudnia 2012 rokuS. M.upadłw swoim mieszkaniu położonym wŚ.przyul. (...). Wezwanopogotowie ratunkowe. Po wstępnym zdiagnozowaniu i rozpoznaniu u niego podejrzenia udaru pacjenta postanowiono przewieźć go do Szpitalnego OddziałuRatunkowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej wŚ.. W szpitalu tym wstępnie rozpoznano u pacjenta udar, nie określony jakokrwotoczny lub zawałowy. Następnie przeprowadzono u niego badania głowy tomografem komputerowym, terapię psychiczną, konsultacje internistyczną.W dniu 6 grudnia 2012 roku w powyższej jednostce, w związku z pogarszaniem sięstanu zdrowia, podjęto decyzję o przetransportowaniu pacjenta na oddział neurochirurgiczny(...)im. dr(...)z siedzibą wW., gdzieS. M.został przetransportowanypo godzinie 14. Tego samego dnia poddano go w powyższym szpitaluzabiegowi operacyjnemu, po którym stan jego zdrowia nie uległ poprawie. W dniu8 grudnia 2012 rokuS. M.zmarł na skutek zatrzymania krążeniaz powodu niewydolności krążeniowo-oddechowej. Prokuratura Rejonowa wŚ.z zawiadomieniaD. J.prowadziła śledztwo w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierciS. M.w dniu 9 grudnia 2012 rokuw Szpitalu wW.. W toku postępowania przygotowawczego zlecono Instytucji Specjalistycznej WADERA sporządzenie opinii medycznej celem ustalenia przyczyn zgonuS. M.w dniu 8 grudnia 2012 roku. Biegli w opiniiz dnia 16 listopada 2013 roku stwierdzili m.in., że rodzaj i zakres czynności diagnostycznych przeprowadzonych przez zespół pogotowia ratunkowego wobecS. M.w dniu 5 grudnia 2012 roku pozostawał właściwy i pełny.Ponadto wskazano, że w Szpitalu wŚ.przeprowadzono wobec powyższegopacjenta wszystkie badania i diagnostykę będące koniecznymi do prawidłowegoi pełnego postawienia rozpoznania, a tym samym niezbędne do pełnego oraz właściwego leczenia. Skierowanie przez lekarzy Szpitala wŚ.S. M.na konsultacje neurochirurgiczną celem wdrożenia ewentualnego leczenia obarczającego oceniono jako właściwe i dokonane bez zbędnej zwłoki. W związkuz treścią powyższej opinii umorzono dochodzenie w sprawie o przestępstwazart. 155, 160 § 1 i 160 § 2 k.k.
Zdaniem Sądu powództwo podlegało oddaleniu jako niezasadne. Brak było bowiem jakichkolwiek dowodów nie tylko na okoliczność pogorszenia sytuacji życiowej, ale także innych okoliczności, które mają znaczenie przy dochodzeniu odszkodowania na powołanej podstawie prawnej. Powódka nie wnioskowałabowiem w ogóle o przeprowadzenie dowodu na okoliczność wykazania,że można ją zaliczyć do najbliższych członków rodziny zmarłego. Na samych tylkotwierdzeniach poprzestała powódka także w zakresie wykazania, żeS. M.posiadał wskazaną przez nią znajomość języków obcych, która miała mu umożliwić znalezienie dla niej pracy za granicą. Wedle twierdzeń powódki,z tą właśnie umiejętnością brata wiązała ona oczekiwania na udzielenie jej pomocyw przyszłości, gdyżS. M.miał wyjechać do Niemiec i tam znaleźćdla niej pracę, która miała poprawić jej sytuację życiową. Powódka w ogólenie wskazała, aby miała rozmawiać z bratem na ten temat oraz abyS. M.już innym osobom miał zorganizować zatrudnienie w ten sposób.Stąd powyższe oczekiwania powódki przedstawiają się jako czysto hipotetyczne, gdzie stopień pewności (prawdopodobieństwa) uzyskania pomocy jest nikły. Same więzy pokrewieństwa nie mogą tu stanowić dostatecznej podstawy do przyjęcia,że oczekiwania pomocy w takiej formie było uzasadnione. Sąd na podstawie zeznań założonych przezM. M.w toku postępowania przygotowawczego przyjął, żeS. M.pozostawał z nią w konkubinacie od 10 lat. Z istoty takiego nieformalnego związku wynika, że pomocy takiej udziela się w pierwszej kolejności konkubentowi ze względu na więzi uczuciowe i gospodarcze. O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 § 1 pkt 3 k.p.c.
Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznaniaSądowi I instancji oraz uwzględnienia nowych faktów i dowodów wskazanychw apelacji.
Skarżąca zarzuciła:
- nierozpoznanie istoty sprawy (art. 386 § 4 k.p.c.w zw.art. 368 k.p.c.);
- naruszenieart. 368 § 1 pkt 4. k.p.c., tj. sprzeczność istotnych ustaleń Sąduz treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego;
- naruszenieart. 233 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnejoceny dowodów polegające na pominięciu dowodu z przesłuchania świadków zawnioskowanych w pozwie, w tym dowodu z przesłuchania powódki i świadkaM. M.;
- nie zaprotokołowanie wniesionych na posiedzeniu Sądu w dniu 02.12.2914 r. w trybieart. 162 k.p.c.w zw. zart. 277 k.p.c.zastrzeżeń do protokołu.
Sąd Apelacyjny zważył:
Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu w całości.
Przechodząc w pierwszej kolejności do rozważenia podniesionego przez powódkę zarzutu nierozpoznania istoty sprawy, należało ocenić go jako bezzasadny. Po pierwsze wskazać należy, że oceny, czy sąd pierwszej instancji rozpoznałistotę sprawy, dokonuje się na podstawie analizy żądań pozwu i przepisówprawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, nie zaś na podstawie ewentualnych wad postępowania wyjaśniającego. Przez zawarte w art. 386 § 4 sformułowanie „nierozpoznanie istoty sprawy” należy rozumieć niezbadanie podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia, jeżeli sąd nie wniknął w ogólew całokształt okoliczności sprawy, gdyż pozostając w mylnym przekonaniuograniczył się do zbadania jedynie zagadnienia legitymacji procesowej jednejze stron, przedawnienia, prekluzji, w konsekwencji czego przedwcześnie oddalił powództwo. Do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy. Niewyjaśnianie okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest więc równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy (zob. wyrok SN z dnia22 kwietnia 1999 r., II UKN 589/98, OSNP 2000, nr 12, poz. 483).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że Sąd wbrew twierdzeniu skarżącej nie naruszył ww. przepisu. Nie zachodzą żadne podstawy do stwierdzenia, że dokonał ustalenia stanu faktycznego sprawy jak twierdzi powódka, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Sąddopuścił i przeprowadził dowody z dokumentacji medycznej, zeznań świadkaoraz dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania przygotowawczego. Okoliczność, że nie podzielił niektórych argumentów powódki oraz oddalił część jej wniosków dowodowych, nie świadczy o nierozpoznaniu istoty sprawy i nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego wyroku na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.
Wszelkich roszczeń kompensacyjnych wskazanych wart. 446 k.c., można dochodzić wyłącznie w ramach odpowiedzialności z tytułu czynów niedozwolonych. Zobowiązany do naprawienia szkody na podstawieart. 446 § 3 k.p.c.jestpodmiot, który według reguł określonych dla danego zdarzenia szkodzącego ponosi odpowiedzialność deliktową za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia,a w konsekwencji śmierć bezpośrednio poszkodowanego. Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe na okoliczność spełnienia przesłanek zart. 430 i 415 k.c.w zakresie odpowiedzialności deliktowej, tj.: wyrządzenia szkody przez personel medyczny, zawinionego działania lub zaniechania tego personelu, normalnego związku przyczynowego pomiędzy tym działaniem lub zaniechaniem a wyrządzoną szkodą oraz wyrządzenie szkody przy wykonywaniu powierzonej czynności.W ocenie Sądu Apelacyjnego słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, że w niniejszym przypadku brak było podstaw do przyjęcia tej odpowiedzialności. Sąd Apelacyjny podziela w całości dokonaną w tym zakresie ocenę prawną, stąd brak jest podstaw do jej powtarzania. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji okoliczność ta nie została wykazana na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skoro więc nie zostało wykazane, że spełniona została podstawowa przesłanka odpowiedzialności deliktowej, prowadzenie postępowania w przedmiocie dalszych przesłanek zasadności powództwa, tj. badanie stopnia bliskości powódki i jej zmarłego brata (sama okoliczność pokrewieństwa nie przesądza jeszczeo stosunku bliskości pomiędzy bezpośrednio poszkodowanym i dochodzącym roszczeń odszkodowawczych na podstawieart. 446 k.c.bowiem konieczne jest wykazanie czy zmarły utrzymywał z nimi stosunki rodzinne, pozostając faktyczniew szczególnej bliskości powodowanej bardzo silną więzią uczuciową) było niecelowe. Nadto, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji powódka błędnie,co należy podkreślić przyjęła za pewnik niewymagający w jej ocenie prowadzenia postępowania dowodowego, zarówno okoliczność spełnienia powyższej przesłanki oraz okoliczności pogorszenia się jej sytuacji życiowej na skutek śmierci brata,nie wykazała się w tym zakresie jakąkolwiek inicjatywą dowodową. W sytuacji gdy była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika taka postawa jest niezrozumiała.
Sąd Apelacyjny aprobuje też pozostałe ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji, albowiem znajdują one pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Również wyrażone przez ten Sąd oceny nie pozostająw sprzeczności z zasadami logiki czy doświadczenia życiowego. Z tego teżwzględu podniesiony w apelacji zarzut naruszeniaart. 233 k.p.c.(a w istocieart. 233 § 1 k.p.c.) Sąd Apelacyjny uznał za bezzasadny. Sąd I instancji, dokonując oceny zebranego materiału dowodowego, nie naruszył reguł swobodnej oceny dowodów, wyznaczonych treścią przepisuart. 233 § 1 k.p.c.Podkreślić przy tym należy, że aby mówić o naruszeniuart. 233 § 1 k.p.c.koniecznym było wykazanie,że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Analiza akt sprawy podstaw do formułowania takiego stwierdzenia zaś nie daje.Z tych samych względów brak jest podstaw do uznania, że Sąd poczynił ustalenia sprzeczne z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Dodać należy, że w apelacji skarżąca nie rozwinęła zarzutu, nie wskazała nawet z czego wywodzi naruszenie reguł swobodnej oceny dowodów oraz w czym upatruje sprzeczności ustaleń Sądu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie sposób za takie naruszenie uznać pominięcia dowoduz przesłuchania świadka czy też z przesłuchania powódki. Uzasadnienie apelacjinie stanowi bowiem nawet polemiki z prawidłowością ustaleń Sądu pierwszej instancji, a jest próbą przedstawienia nowych okoliczności towarzyszących relacjom zmarłego z rodziną oraz okolicznościom jego śmierci. Wskazać należy jednak,że w ocenie Sądu nie było przeszkód by okoliczności te podnieść przedSądem pierwszej instancji, a skoro potrzeba ich powołania nie pojawiła siępóźniej, zostały przez Sąd Apelacyjny pominięte zgodnie z dyspozycjąart. 381 k.p.c.Powyższe stało się też przyczyną oddalenia wniosków dowodowych skarżącej.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia prawa procesowego sformułowanego jako „naruszenie przepisówart. 162 k.p.c.w zw. zart. 277 k.p.c.poprzez niezaprotokołowanie wniesionych na posiedzeniu Sądu w dniu 02 grudnia 2914 r. zastrzeżeń do protokołu”, należy uznać go za oczywiście bezzasadny. Powódka także w tym zakresie nie wyjaśniła, w jaki sposób Sąd I instancjimiałby dopuścić się naruszenia przedmiotowego przepisu. Odnosząc się jednak merytorycznie do zarzutu wskazać należy, że po pierwsze zarzut nie jest skierowany przeciwko orzeczeniu, a nie wykazano jaki wpływ na jego treść czy motywy rozstrzygnięcia miałoby mieć nie zaprotokołowanie zgłoszonego podczas rozprawy zastrzeżenia do protokołu. Co więcej o bezzasadności zarzutu przesądza fakt,że z protokołu rozprawy z dnia 2 grudnia 2014 r. wynika, że po ogłoszeniu przezSąd I instancji postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych powódki,jej pełnomocnik zgłosił zastrzeżenie w tym zakresie, co potwierdza zarówno treść nagrania audiowideo z rozprawy, jak i protokołu skróconego.
Ze wskazanych powyżej względów, Sąd Apelacyjny uznał, że brak było podstaw do uchylenia czy też zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia i orzeczenia zgodnie z wnioskami apelacji. Z tego też względu, w oparciu oart. 385 k.p.c., oddalił apelację w całości orzekając jak w punkcie 1. wyroku.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c., tj. zgodniez zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania.
MR-K