Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 3264/14
Data wyroku: 2015-06-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Regina Stępień
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. 2013 r. nr 1440 ze zm.)

Sygn. aktV U 3264/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia10 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Regina Stępień

    Protokolant: star. sekr. sądowy Klaudia Treter
po rozpoznaniu w dniu10 czerwca 2015 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuP. H.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o emeryturę
na skutek odwołaniaP. H.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia30 października 2014 r.
znak(...)

oddala odwołanie.

Sygn. akt VU 3264/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 października 2014 r., znak(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wL.odmówił wnioskodawcyP. H.prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, że wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania przedmiotowego świadczenia. Wprawdzie osiągnął stosowny wiek emerytalny wynoszący dla mężczyzn 60 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, to jednak zdaniem organu emerytalnego na dzień 01 stycznia 1999 r. wykazał jedynie 9 lat, 9 miesięcy i 14 dni okresu pracy w szczególnych warunkach – wobec wymaganych 15 lat. Zakład Ubezpieczeń wskazał, że wnioskodawca legitymuje się ogólnym stażem pracy wynoszącym 30 lat i 24 dni, w tym posiada 29 lat, 10 miesięcy i 5 dni okresów składkowych oraz 2 miesiące i 19 dni okresów nieskładkowych. Oprócz kryterium wiekowego, przepis § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. wymaga spełnienia kryterium okresu zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie uznał jako pracy w szczególnych warunkach okresu od dnia 02 października 1967 r. do dnia 30 listopada 1969 r. wprzedsiębiorstwie (...), ponieważ w przedłożonej dokumentacji brak jest świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, a w dołączonym świadectwie pracy z dnia 22 lipca 1989 r. pracodawca nie potwierdził zatrudnienia w szczególnych warunkach. Ponadto organ rentowy wskazał, że ww. dokument został wystawiony na podstawie zeznań świadków, nie zaś na podstawie dokumentacji osobowej pracownika. Zgodnie z przepisem § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r., okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji. Zakład Ubezpieczeń nie uznał również okresu zatrudnienia wnioskodawcy wPrzedsiębiorstwie (...)weW.od dnia 24 marca 1980 r. do dnia 31 marca 1985 r., powołując się na fakt, że w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 30 marca 1985 r. charakter pracy nie został określony zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. Wskazane stanowisko pracy – ,,motorowy – maszynista i mechanik silników spalinowych” jest rozbieżne ze stanowiskami pracy podanymi w świadectwie pracy z dnia 30 marca 1985 r. – ,,III pomocnik wiertacza” i ,,motorowy”.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył wnioskodawcaP. H., domagając się jej zmiany w całości poprzez przyznanie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu podał, że decyzja organu rentowego jest nieprawidłowa, albowiem charakter pracy wnioskodawcy w spornych okresach pozwala na przypisanie jej przymiotu pracy w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wskazał nadto, że za prace szczególną został uznany okres zatrudnienia od dnia 01 stycznia 1989 r. do dnia 31 grudnia 1998 r., z wyłączeniem okresów niezdolności do pracy spowodowanych chorobą. Z przyczyn opisanych w uzasadnieniu decyzji, organ rentowy nie uznał spornych okresów jako pracy w szczególnych warunkach.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
P. H.urodził się w dniu (...)W dniu(...)osiągnął wiek emerytalny wynoszący dla mężczyzn 60 lat.
Ubezpieczony nie jest członkiem OFE.
Na dzień 01 stycznia 1999 r. wnioskodawca wykazał 30 lat i 24 dni ogólnego stażu pracy, w tym 29 lat, 10 miesięcy i 5 dni okresów składkowych oraz 2 miesiące i 19 dni okresów nieskładkowych.
(bezsporne)
W okresie od dnia 02 października 1967 r. do dnia 30 listopada 1969 r.P. H.był zatrudniony na stanowisku murarza wPrzedsiębiorstwie (...)wK.–Zakładzie (...)wW..
Świadectwo pracy w ww. przedsiębiorstwie z dnia 29 października 1990 r. wystawiono na podstawie zeznań świadków.
W okresie zatrudnienia wnioskodawca wykonywał prace ogólnobudowlane. Do jego zadań należała niwelacja terenu przy użyciu łopaty, wykonywanie wykopów pod fundamenty budynku garażowego, wylewanie betonu, przegotowywanie betonu do wylania, przewożenie betonu taczkami i przy użyciu pojemników, murowanie ścian, wykonywanie masy tynkarskiej w betoniarce, donoszenie cegieł do murowania ścian, wykonywanie stropów (w tym wykonanie i podparcie szalunku), wykonywanie obróbki blacharskiej i rynien, zakładanie rur spustowych, wykonywanie płytszych wykopów pod fundamenty, osadzanie słupów betowych, przygotowywanie ternu pod wykładkę betonową, układanie kostki brukowej, wykonywanie wykopów dla zbiorników ściekowych, wywożenie humusu samochodami ciężarowymi, załadowywanie i rozładowywani humusu, wykonywanie prac ciesielskich oraz załadunek cegieł, desek, papy i blachy.
W okresie zatrudnienia wprzedsiębiorstwie (...)wK.–Zakładzie (...)wW.P. H.nie uczęszczał do szkoły.
Dowód:

–

zeznania świadkaJ. H.(k. 36 verte – 37, 00:05:19 – 00:27:36 – protokół elektroniczny),

wyjaśnienia wnioskodawcyP. H.(k. 37, protokół elektroniczny 00:41:36 – 00:46:54),

świadectwo pracy z dnia 29 października 1990 r.P. H.(k. 6 – 7),

świadectwo pracy z dnia 13 styczna 1969 r.J. H.(k. 36-37).

W okresie od dnia 24 marca 1980 r. do dnia 31 marca 1985 r.P. H.był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)weW.jako pomocnik wiertacza i motorowy.
Praca wnioskodawcy związana była z poszukiwaniem surowców naturalnych – miedzi. Wykonywane przezP. H.czynności jako pomocnika wiertacza polegały na przygotowywaniu placu pod wiercenie, czyszczeniu elementów pod wiercenie oraz podawaniu przewodów wiertniczych – stalowych rur. Powierzone mu zadaniaP. H.wykonywał ręcznie przy użyciu kołowrotów i wciągarek. Początkowo wnioskodawca wykonywał czynności II pomocnika wiertacza, a potem I pomocnika wiertacza.
W późniejszym okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)weW.P. H.był zatrudniony jako motorowy. Wykonywał wówczas czynności związane z obsługiwaniem prądnic. Służyły one do wytwarzania prądu napędzającego wiertnice i pompy przy wykonywaniu odwiertów w celu poszukiwania złóż miedzi.
Dowód:

–

wyjaśnienia wnioskodawcyP. H.(k. 37, protokół elektroniczny 00:46:54 – 00:51:54),

zeznania świadkaL. R.(k. 37, 00:30:44 – 00:41:36 – protokół elektroniczny),

świadectwo pracy z dnia 30 marca 1985 r. (k. 8 – 9),

świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach (k. 10),

zaświadczenie z dnia 11 kwietnia 2011 r. (k. 11),

zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 14 kwietna 2011 r. (k. 12).

W dniu 23 października 2014 r.P. H.złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
(bezsporne)
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieP. H.nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią przepisuart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat – dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. 25 lat dla mężczyzn. Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Zgodnie zaś z dyspozycją art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 01 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1. Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj.rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Z dyspozycji § 4 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, ma okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Przy czym, zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Niezbędną przesłanką uznania danego zatrudnienia za zatrudnienie w warunkach szczególnych jest wykonywanie pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym nie tyle na danym stanowisku wymienionym w akcie resortowym, co przyporządkowanie jej do rodzaju wyodrębnionego w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Tym samym nazwa zajmowanego stanowiska nie ma znaczenia decydującego znaczenia w świetle przepisów cytowanegoRozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r., gdzie jest mowa o wykonywaniu „prac”w szczególnych warunkach, a nie o zatrudnieniu na stanowiskach zaliczanych do szczególnych.
Zgodnie z treścią§ 2 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zakład pracy winien wydać pracownikowi zaświadczenie o zatrudnieniu w szczególnych warunkach, opierając się wyłącznie na posiadanej dokumentacji. Dokument taki jest podstawowym dowodem wykonywania tego rodzaju pracy dla organu rentowego rozpoznającego wniosek o emeryturę. W postępowaniu sądowym rzeczywisty charakter pracy w spornym okresie ubezpieczony może wykazywać wszelkimi środkami dowodowymi, dopuszczalnymi w świetle uregulowańKodeksu Postępowania Cywilnego(por.: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984r., III UZP 48/84, niepubl.).
W przedmiotowej sprawie bezspornym pozostawało, że odwołujący się spełnił kryterium wiekowe dla mężczyzn, tj. ukończył 60 lat, jak również w dniu składania wniosku o emeryturę nie był członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Zakład Ubezpieczeń nie kwestionował również ogólnego stażu pracy wnioskodawcy wynoszącego według wskazań organu rentowego 30 lat i 24 dni.
Sporną kwestią wymagającą ustalenia Sądu było natomiast to, czy ubezpieczony wykazał staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat. W ocenie Zakładu Ubezpieczeń wnioskodawca nie udowodnił okres pracy w szczególnych warunkach wynoszący 9 lat, 9 miesięcy i 14 dni.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca nie wykazał co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.
Zdaniem Sądu brak było przesłanek do zakwalifikowania spornego okresu zatrudnienia wnioskodawcy wPrzedsiębiorstwie (...)wK.–Zakładzie (...)wW.jako stażu pracy w warunkach szczególnych. Niewątpliwym pozostawało w sprawie, że w tym okresie, tj. od 02 października 1967 r. do dnia 30 listopada 1969 r. zajmował stanowisko pracownika fizycznego – murarza. Rzeczywisty obraz charakteru jego pracy w tym czasie wyraźnie rysuje się z zeznań świadkaJ. H., jak i z przesłuchania wnioskodawcy. Treść tych zeznań i wyjaśnień są ze sobą niesprzeczne i wzajemnie się uzupełniają. Wynika z nich, że w ramach swoich obowiązków pracowniczych, określony z uwzględnieniem potrzeby przyuczenia wnioskodawcy do zawodu, wykonywał on różnorodne prace ogólnobudowlane, zależnie od potrzeb pracodawcy i stanu budowy. Część z nich, jak prace zbrojarskie i betoniarskie, czy dekarskie odpowiadały pracom uznanym za prace w warunkach szczególnych wskazanych w w.w. rozporządzeniu (Dział V, poz. 4 i 9 Wykazu A). Pozostałe prace takiego charakteru nie miały. Rozporządzenie nie zalicza bowiem do prac w warunkach szczególnych prac związanych z niwelacją terenu, prac typowo murarskich, ani prac związanych z rozładowywaniem materiałów budowlanych. Z kolei pracę w głębokich wykopach kwalifikuje jako uprawniającą do emerytury w obniżonym wieku, jedynie jeśli związana była ona z robotami wodnokanalizacyjnymi lub budową rurociągów rozporządzeniu (Dział V, poz. 1 Wykazu A), a takich wnioskodawca nie wykonywał. Taki zakres obowiązków wnioskodawcy i przebieg jego zatrudnienia nie pozwala uznać, że któreś z prac w budownictwie w zakresie dekarstwa lub zbrojeniowo-betoniarskie wykonywał stale i w pełnym wymiarze obowiązującego go czasu pracy w spornym okresie.
Sąd uznał nadto, że do niekwestionowanego przez organ rentowy szczególnego stażu pracy w wymiarze 9 lat, 9 miesięcy i 14 dni, należało zaliczyć okres zatrudnienia wnioskodawcy od dnia 24 marca 1980 r. do dnia 31 marca 1985 r. wPrzedsiębiorstwie (...)weW.na stanowisku pomocnika wiertacza i motorowego. Materiał dowodowy zebrany wskazywał na to, że rzeczywisty charakter pracy wnioskodawcy w tamtym okresie odpowiadał pracy wskazanej w Wykazie A w Dziale I pod pozycją 4 w.w. rozporządzenia, tj. pracom wiertniczym przy poszukiwaniu surowców.
Jak wynika z zeznań świadkaL. R.i odwołującego, Przedsiębiorstwo zajmowało się poszukiwaniem złóż miedzi. W tym celu dokonywało odwiertów w terenie. Odwierty realizowali m.in. pomocnicy wiertaczy i motorowi. Pomocnik wiertacza dokonywał prac związanych bezpośrednio z wierceniem, tj. przygotowywał teren do wiercenia, czyścił i podawał elementy i przewody wiertnicze. Jako motorowy zajmował się obsługą silników wiertła, pomp i prądnic obsługujących te urządzenia, które to czynności wykonywał w trakcie wiercenia. Jako pomocnik wiertacza i motorowy wykonywali swoje czynności stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Prace związane z pomocą w załadunku i wyładunku przewodów wiertniczych (rur stalowych), były czynnościami sporadycznymi i bezpośrednio związanymi z pracami wiertniczymi, przez co nie dyskwalifikują pracy wnioskodawcy jako pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Zaliczenie powyższego okresu zatrudnienia w wymiarze 5 lat i 8 dni jako pracy w warunkach szczególnych do niekwestionowanego przez ZUS okresu takiej pracy w wymiarze 9 lat, 9 miesięcy i 14 dni jest jednak niewystarczające do spełnienia przez ubezpieczonego przesłanki ustawowej legitymowania się co najmniej 15-letnim okresem takiej pracy. Po zsumowaniu szczególnego stażu pracy uznanego przez Sąd oraz organ rentowy, wnioskodawca legitymuje się jedynie 14 latami, 10 miesiącami i 2 dniami tego stażu.
W konsekwencji Sad uznał, że wnioskodawca nie spełnia wszystkich warunków do przyznania mu prawa do emerytury na podstawie art. 184 ust. 1 w zw. z art. 32 ust.1 ustawy emerytalnej.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.