Sąd Okręgowy w Lublinie
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1446/14
Data wyroku: 2015-12-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Stańczyk

Sygn. akt VIII U 1446/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 grudnia 2015 roku
Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący Sędzia SO Dorota Stańczyk
Protokolant p.o. prot. sąd. Kinga Pałubska
po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015 roku w Lublinie
sprawyA. S.
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego
na skutek odwołańA. S.
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia 11 czerwca 2014 roku znak(...)
oraz od decyzji z dnia 27 maja 2015 roku znak(...)
oddala odwołania
VIII U 1446/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 czerwca 2014 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego dla wnioskodawczyniA. S.od dnia 9 lipca 2011 r. do dnia 22 lipca 2011 r. oraz od dnia 01 sierpnia 2013r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy stwierdził, że skoro wnioskodawczyni podlegała w okresie od 9 lipca 2011 r. do dnia 22 lipca 2011 r. innemu niż ubezpieczenie rolnicze ubezpieczeniu społecznemu, z tytułu zatrudnienia, została wyłączona z ubezpieczenia społecznego rolników. W wyniku zaistniałej przerwy w ubezpieczeniu społecznym rolników rozpoczynając prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 01.08.2013r. nie spełnia przesłanek zart.5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(decyzja k. 193 akt KRUS).
Odwołanie od powyższej decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego złożyła wnioskodawczyniA. S.. Podniosła, iż wskazana decyzja nie uwzględnia faktu, że przyjęcie obowiązków wychowawcy w okresie od 9 lipca 2011r. do 22 lipca 2011r. na kolonii letniej z tytułu umowy zlecenia nie powinno jej wyłączać z ubezpieczenia społecznego rolników, gdyż umowa ta trwała krótko i wynagrodzenie jaki uzyskał z tego tytułu to drobna kwota. stypendium. W konsekwencji wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie, że podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników (odwołanie k. 2-4 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (k.5-6 a.s.).
Kolejną decyzją, z dnia 27 maja 2015r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził, że brak jest podstaw do objęcia wnioskodawczyni ubezpieczeniem społecznym rolników. Decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu wnioskuA. S.w zw. z wejściem w życie ustawy z dnia 23.10.2014r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że rolnik lub domownik , który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy został objęty innym ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania umowy, o której mowa wart.6 ust.1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpodlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie wykonywania umowy, pomimo objęcia go z tego tytułu innym ubezpieczeniem społecznym jeżeli przychód osiągany z tego tytułu w rozliczeniu miesięcznym nie przekracza kwoty równej połowie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Z tytułu zaś umowy zlecenia zawartej w dniu 09.07.2011r. wynika, ze uzyskała wynagrodzenie 750 zł brutto, zaś minimalne wynagrodzenie wynosiło wówczas 1386zł, z czego połowa to kwota 693 zł. Wynika więc z tego, zeA. S.nie spełnia wymogów zart. 5b ust.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników(decyzja ,t.II akt KRUS).
Odwołanie od tej decyzji wniosłaA. S., zaskarżając ją w całości. W uzasadnieniu podniosła, że użyte przez ustawodawcę określenie „przychód osiągnięty z tego tytułuw rozliczeniu miesięcznymnie przekracza kwoty równej połowie minimalnego wynagrodzenia” wskazuje na rozliczanie uzyskanego przychodu w skali danego roku podatkowego. Suma uzyskanego przez nią przychodu z tytułu umowy zlecenia powinna być więc podzielona przez 12 miesięcy , co dopiero daje przychód w rozliczeniu miesięcznym ( odwołanie, k.39-41 a.s.). Sprawa z tego odwołania została zarejestrowana pod sygn. VIII U 1253/15.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, , podnosząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (k. 43-44 a.s.).
Postanowieniem z dnia 23 września 2015r. Sąd zarządził połączenie sprawy VIII U 1253/14 ze sprawą VIII U 1446/14 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ( k. 47 a.s.).
Sąd Okręgowy w Lublinie ustalił i zważył, co następuje:
A. S.jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego położonego wB.o pow. 2.74 ha, na podstawie aktu notarialnego umowy darowizny od dnia 16 maja 2001 r. (wypis aktu notarialnego - k. 2 akt KRUS). Decyzją z dnia 14.09.2001r. została objęta ubezpieczeniem społecznym rolników za okres do 30.09.2001r. ( decyzja ,k. 10 akt KRUS).Decyzją z dnia 23.10.2001r. została objęta ubezpieczeniem społecznym rolników za okres od III kwartału 2002r. Decyzją z dnia 31.05.2004r. została wyłączona, z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, z ubezpieczenia społecznego rolników, od dnia 01.07.2004r. ( decyzja, k. 27 akt KRUS).Podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 01.07.2004r. do dnia 11.07.2005r. po tym dniu zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, a następnie była zatrudniona na podstawie umowy o pracę od 03.11.2008r. do 31.03.2009r.( zaświadczenie, k. 90 akt KRUS). Kolejną decyzją, z dnia 14.01.2009r., Prezes KRUS stwierdził podleganieA. S.ubezpieczeniom społecznym rolników od dnia 12.07.2005r. do 31.12.2008r. Decyzją z dnia 13.05.2009r. natomiast stwierdził podleganie ubezpieczeniom społecznym rolników od dnia 01.04.2009r. ( decyzje , k.17,98,112 akt KRUS).
W dniu 01.08.2013r. wnioskodawczyni ponownie rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności i złożyła oświadczenie , z którego wynikało , że spełnia nadal przesłanki do objęcia jej ubezpieczeniom społecznym rolników ( decyzja o zmianie warunków podlegania ubezpieczeniom społecznym rolników z dnia 08.08.2013r., k. 176 akt KRUS). W dniu 09.07.2011r.A. S.zawarła umowę zlecenia zBiurem (...), na podstawie której zobowiązała się do wykonania zlecenia w okresie od 09.07.do 22.07.2011r. jako opiekun dzieci na koloniach letnich, za wynagrodzeniem w wysokości 750 zł (umowa , k. 198-199 akt KRUS).
Pismem z dnia 28.05.2014r.(...)Referat(...)i składek ZUS O/R.powiadomił KRUS O/R., że wnioskodawczyniA. S.w okresie od 09.07.2011r. do 22.07.2011r. wykonywała umowę zlecenia u płatnika „Biuro (...), który złożył raport rozliczeniowy z naliczonymi składkami na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe za miesiąc lipiec 2011r ( pismo k. 189 akt KRUS).  W związku z tymi informacjami, Prezes KRUS wydał w dniu 27.05.2014r. decyzję o wznowieniu postępowania w sprawie warunków podlegania ubezpieczeniom społecznym rolników , zaś w dniu 11.06.2014r. o uchyleniu decyzji ostatecznej ( decyzje, k. 190,192).
Zaskarżoną decyzją z dnia 11 czerwca 2014 r. stwierdzono ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w okresie od dnia 9 lipca 2011 r. do dnia 22 lipca 2011 r. oraz od dnia 01 sierpnia 2013r. (k. 117 a.r.).
W toku postępowania w sprawie wnioskodawczyni w dniu 18.05.2015r., złożyła wniosek do Prezesa KRUS o objęcie jej ubezpieczeniem społecznym rolników w okresie wykonywania umowy zlecenia, od dnia 09.07.2011r. Z uwagi na niespełnienie przez nią przesłanek do objęcia ubezpieczeniem , zaskarżoną decyzją z dnia 27.05.2015r, Prezes KRUS odmówił jej objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników ( decyzja , t.II akt KRUS).
Powyższy stan faktyczny nie był sporny między stronami. Sąd ustalił go w oparciu o dowody z dokumentów znajdujące się w aktach organu rentowego. Nie budziły one wątpliwości, co do ich autentyczności, formy, treści oraz nie zostały zakwestionowane przez strony, toteż brak było podstaw do odmówienia im waloru wiarygodności. W taki sam sposób ocenił zeznania wnioskodawczyni, jako jasne, logiczne oraz spójne z okolicznościami wynikającymi z analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji.
Odwołanie wnioskodawczyni nie zasługuje na uwzględnienie.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w trakcie trwania ubezpieczenia społecznego rolników wnioskodawczyni w okresie od 09 do 22 lipca 2011r. wykonywała umowę zlecenia i pobrała z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 750 zł brutto. Zgodnie zart. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy podlega rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego oraz małżonek rolnika i domownik stale pracujący w gospodarstwie rolnym jeśli osoby te nie podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu i nie mają ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zaś z art. 3a ust.1 tej ustawy ubezpieczenie ustaje od dnia następującego po dniu, w którym ustały okoliczności uzasadniające podleganie ubezpieczeniu, z zastrzeżeniem ust. 3.
Podkreślić należy, żeart. 37 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników(tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 704) stanowi, że rolnik jest obowiązany, nie czekając na wezwanie, w ciągu 14 dni zgłaszać Kasie osoby podlegające ubezpieczeniu w jego gospodarstwieoraz informować Kasę o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności. Nie jest sporny fakt, że wnioskodawczyni nie powiadomiła KRUS o fakcie zawarcia przedmiotowej umowy zlecenia.
Zgodnie z treściąart. 6 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 121) wśród osób objętych obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi wymienia osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnejlub umowy zleceniaalbo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osoby z nimi współpracujące.
Wobec powyższego oczywistym jest, że wnioskodawczyni w okresie od dnia 9 lipca 2011 r. do dnia 22 lipca 2011 r. nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zart. 16 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówwynika bowiem, że ubezpieczeniu społecznemu rolników nie podlega osoba, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, lub ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Z uwagi na okoliczność, iż wnioskodawczyni podlegała ubezpieczeniu społecznemu w ZUS w powyższym okresie została wyłączona z ubezpieczenia społecznego rolników za okres od 9 lipca 2007 r. do 22 lipca 2011r.
Z treściart. 5a ust 1ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówwynika, że rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności, jeżeli spełnia jednocześnie wymienione w tym przepisie warunki. Wnioskodawczyni nie spełnia wiec przesłanek do objęcia jej ubezpieczeniem społecznym rolników, gdyż nie spełnia przesłanej z art. 5a cyt. ustawy. Stan prawny w omawianym zakresie uległ zmianie od dnia 01 stycznia 2015r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw. Przepis art. 2 tej ustawy dokonał zmiany wustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówwprowadził m.in. zmianę taką , że po art. 5a dodaje sięart. 5bw brzmieniu: "Art. 5b. 1. Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy, został objęty innym ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania umowy, o której mowa wart. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, z późn. zm.), lub powołania do rady nadzorczej, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie wykonywania umowy, o której mowa wart. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, lub pełnienia funkcji w radzie nadzorczej, pomimo objęcia go z tego tytułu innym ubezpieczeniem społecznym, jeżeli przychód osiągany z tego tytułu w rozliczeniu miesięcznym nie przekracza kwoty równej połowie minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów.
2. Rolnik lub domownik, o którym mowa w ust. 1, może w każdym czasie odstąpić od ubezpieczenia, składając w Kasie oświadczenie o odstąpieniu od tego ubezpieczenia, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym to oświadczenie zostało złożone w Kasie."
W związku z powyższym wnioskodawczyni złożyła stosowny wniosek o objęcie jej ubezpieczeniem społecznym rolników, za okres wykonywania umowy zlecenia. Prezes KRUS wydał jednak decyzję odmowną , z uwagi na osiąganie przez nią z tego tytułu w rozliczeniu miesięcznym kwoty przekraczającej wysokość połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów. Fakt ten ( wysokość przychodu) nie jest sporny między stronami, spór dotyczy zaś interpretacji pojęcia „w rozliczeniu miesięcznym”. W ocenie wnioskodawczyni przychód przez nią osiągnięty w lipcu 2011r. winien być podzielony przez 12 miesięcy, a wówczas spełniłaby warunki do objęcia jej ubezpieczeniem społecznym rolników.
Z opinią wnioskodawczyni w tym przedmiocie nie można się zgodzić. Sformułowanie „w rozliczeniu miesięcznym „ figurujące w obrocie prawnym zwłaszcza odnośnie rozliczeń podatkowych , zawsze dotyczy kwot ( dochodów) uzyskanychza dany miesiąc. Przychodem w znaczeniu ekonomicznym jest łączna wartość sprzedaży towarów, usługw okresie rozliczeniowym, którym jest odpowiednio: dzień, miesiąc lub rok rozliczeniowy, zaś dochodem jest różnica między przychodami a kosztami uzyskania. Sposób interpretacji , jaki przedstawia wnioskodawczyni nie jest logiczny i nie poparty został żadnymi racjonalnymi argumentami. W ocenie Sądu intencją wprowadzenia art. 5b cyt. ustawy było umożliwienie kontynuowania ubezpieczenia społecznego rolników osobom, które uzyskują niewysokie comiesięczne dochody, stąd ustalona w przepisie granica ich wysokości. Przepis art. 5b mówi wyraźnie o rozliczeniu miesięcznym , nie zaś rocznym – wówczas dopiero słuszna byłaby koncepcja podzielenia kwoty wynagrodzenia uzyskanej w tytułu umowy zlecenia przez 12 miesięcy. Z tytułu umowy zlecenia zawartej w dniu 09.07.2011r. wynika zaś, że uzyskała wynagrodzenie 750 zł brutto, zaś minimalne wynagrodzenie wynosiło wówczas 1386zł, z czego połowa to kwota 693 zł.  Wyłączenie zaś wnioskodawczyni z ubezpieczenia społecznego rolników za okres objęty umową zlecenia powoduje, że rozpoczynając prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 01.08.2013r.,  nie spełnia ona wymogów zart. 5a ust. 1 cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówtj. podlegania nieprzerwanie co najmniej 3 lata temu ubezpieczeniu w pełnym zakresie.
Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów orazart. 47714§ 1 k.p.c.Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.