Sąd Okręgowy w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1026/14
Data wyroku: 2015-07-06 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Słowa kluczowe: Uchwały Organów Spółdzielni
Podstawa prawna: art. 58 kc i art. 42 Prawo spółdzielcze

sygn. akt I C 1026/14

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 2 lipca 2014 roku skierowanym przeciwkoSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wŁ.powódM. T. (1)wniósł o:
1.stwierdzenie nieważności lub nieistnienia uchwały nr 7/2014 walnego zgromadzenia pozwanejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wŁ.z dnia 24 czerwca 2014r w sprawie uchylenia uchwały rady nadzorczejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)/2014 z dnia 20 maja 2014r w sprawie powołania na stanowisko wiceprezesa zarząduSpółdzielni Mieszkaniowej (...)p.M. T. (2),
2.ewentualnie o uchylenie uchwały nr 7/2014 walnego zgromadzenia pozwanejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wŁ.z dnia 24 czerwca 2014r w sprawie uchylenia uchwały rady nadzorczejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)/2014 z dnia 20 maja 2014r w sprawie powołania na stanowisko wiceprezesa zarząduSpółdzielni Mieszkaniowej (...)p.M. T. (2),
3. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem przepisówustawy prawo spółdzielczeoraz w sposób sprzeczny z postanowieniami statutu pozwanej i dobrymi obyczajami. Walne zgromadzenie pozwanej nie miało bowiem prawa podjąć uchwały takiej treści, jako że uprawnienie w zakresie wyboru i odwoływania członków zarządu powierzone zostało radzie nadzorczej. Poza tym co do zasady walne zgromadzenie nie ma uprawnień do uchylania uchwał rady nadzorczej poza wypadkami wyraźnie w ustawie przewidzianymi, które nie dotyczą wspomnianej uchwały. Powód podniósł także, iż przy podejmowaniu uchwały doszło do naruszeń procesowych, gdyż projekt uchwały zgłoszony został z uchybieniem terminu do wnoszenia projektów uchwał i żądań do ustalonego porządku obrad, poza tym w głosowaniu nad uchwałą prawdopodobnie brały udział osoby nieuprawnione.
(pozew – k. 2-6)
PozwanaSpółdzielnia Mieszkaniowa (...)wŁ.w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwai zasądzenie od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwana podniosła, iż rzeczona uchwała podjęta została zgodnie z prawem w zakresie kompetencji walnego zgromadzenia, które w tym przedmiocie procedowało nad odwołaniem wniesionym przez członków spółdzielni od uchwały rady nadzorczej. Wskazano, że walne zgromadzenia ma możliwość kontroli wadliwych decyzji rady nadzorczej, szczególnie jeśli uchwała jest sprzeczna z prawem, a tak było w przypadku uchylonej uchwały rady nadzorczej, która była sprzeczna zartykułem 57 Prawa spółdzielczego. Okoliczność ta potwierdzona została również w postępowaniu rejestrowym, gdzie postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2014r sąd rejestrowy odmówił wpisuM. T. (2)jako członka zarządu pozwanej.
(odpowiedź na pozew k. 54-59)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

M. T. (1)jest członkiemSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wŁ..
(zaświadczenie – k. 14)
Od czerwca 2013 roku powód był również członkiem rady nadzorczej pozwanej spółdzielni.
(zeznania członka zarządu pozwanejE. B.– rozprawa z dnia 8.06.2015r 00:42:45-00:56:50 k. 103-104)
W dniu 20 maja 2014r Rada NadzorczaSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wŁ.podjęła uchwałę o powołaniu na stanowisko wiceprezesa zarządu Spółdzielni paniM. T. (2).
M. T. (2)jest córką powoda.
(niesporne)
W dacie podejmowania tej uchwały powód był członkiem rady nadzorczej pozwanej Spółdzielni, ale nie brał udziału w posiedzeniu rady, na którym podejmowana była uchwała.
Powód w dniu 30 maja 2014r złożył przewodniczącej rady nadzorczej pismo o rezygnacji z członkostwa w radzie nadzorczej, jednakże rezygnacja ta nie została wówczas przedstawiona w spółdzielni.
(zeznania członka zarządu pozwanejE. B.– rozprawa z dnia 8.06.2015r 00:42:45-00:56:50 k. 103-104)
W pozwanej Spółdzielni zwołane było Walne Zgromadzenie Członków Spółdzielni na dzień 24 czerwca 2014 roku.
(niesporne)
W dniu 10 czerwca 2014r do pozwanej wpłynęło pismo opatrzone datą 9 czerwca 2014r podpisane przez dziesięciu członków Spółdzielni, w którym wnosili oni o zamieszczenie w porządku obrad Walnego Zgromadzenia w dniu 24 czerwca 2014r tematu: „uchylenie uchwały Rady NadzorczejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)/2014 z dnia 20 maja 2014r w sprawie powołania na stanowisko wiceprezesa zarząduSpółdzielni Mieszkaniowej (...)p.M. T. (2). W piśmie tym wnioskodawcy opracowali projekt uchwały w tej sprawie. W uzasadnieniu swojego wniosku wnioskodawcy podali, że uchwała Rady Nadzorczej z dnia 20 maja 2014r została podjęta z naruszeniem przepisuart. 57 ustawy z dnia 16 września 1982r prawo spółdzielcze, albowiem na stanowisko wiceprezesa spółdzielni powołana zostałaM. T. (2)będąca córką członka rady nadzorczejM. T. (1). Wnioskodawcy wskazywali też na nieprawidłowości podczas procedowania nad uchwałą, niewłaściwy proces rekrutacji kandydatów odbiegający od przyjętej praktyki, brak jasnych i przejrzystych kryteriów, jakim odpowiadać mieli kandydaci na członków zarządu składający swe kandydatury.
(pismo z dn. 9.06.2014r – k. 25-26)
Inicjatorem tego pisma z dnia 9 czerwca 2014r oraz projektu uchwały o uchyleniu uchwały rady nadzorczej byłL. C. (1). On sporządził zarówno projekt tego pisma jak i projekt uchwały Walnego Zgromadzenia uchylającej uchwałę Rady Nadzorczej z dnia 20 maja 2014r. Pismo to złożył osobiście w biurze spółdzielni.L. C. (1)napisał też pismo do sądu rejestrowego wskazując, że uchwała rady nadzorczej o wyborze na wiceprezesa spółdzielniM. T. (2)podjęta została w sposób sprzeczny z prawem, narusza bowiem przepisart. 57 ustawy Prawo spółdzielcze.
(zeznania świadkaL. C.– rozprawa z dnia 8.06.2015r 00:05:31-00:17:55 k. 101)
W dniu 24 czerwca 2014r odbyło się Walne Zgromadzenie Członków Spółdzielni Mieszkaniowej(...)wŁ.. Na zebranie przyszło około 50 członków spółdzielni, przy czym podczas głosowania nad różnymi uchwałami liczba głosujących zmieniała się, gdyż członkowie spółdzielni opuszczali salę.
W porządku obrad tego zebrania zamieszczony został projekt uchwały, o jaki wnioskowali członkowie w piśmie z dnia 9 czerwca 2014r.
(niesporne, zeznania członka zarządu pozwanejE. B.– rozprawa z dnia 8.06.2015r 00:42:45-00:56:50 k. 103-104 )
Przed wejściem na salę, na której odbywało się Walne Zgromadzenie, pracownicy spółdzielni sprawdzali na liście, czy dana osoba jest członkiem spółdzielni i po sprawdzeniu wydawali jej mandat do głosowania.L. C. (1)przyszedł na Walne Zgromadzenie, ale nie był do końca jego obrad. Kiedy wychodził z sali, oddał mandat pracownicy spółdzielni.
(zeznania świadkaL. C.– rozprawa z dnia 8.06.2015r 00:05:31-00:17:55 k. 101)
Oprócz członków spółdzielni na sali znajdowały się również osoby niebędące członkami. Osoby te nie miały mandatów uprawniających do głosowania.
(zeznania świadkaE. J.– rozprawa z dnia 12.03.2015r 00:10:40-00:19:54 k. 95v)
Walne Zgromadzenie podjęło uchwałę nr 7/2014 o uchyleniu uchwały Rady NadzorczejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)/2014 z dnia 20 maja 2014r w sprawie powołania na stanowisko wiceprezesa zarząduSpółdzielni Mieszkaniowej (...)p.M. T. (2). Podczas głosowania nad tą uchwałą na sali było 47 osób – członków uprawnionych do głosowania. Za uchwałą głosowały 23 osoby, przeciwko – 15 osób, wstrzymało się – 9 osób.
(uchwała nr 7/2014 – k. 24, protokół komisji mandatowo-skrutacyjnej – k. 28)
Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2014r Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi w związku z tym, że uchwała Rady Nadzorczej z dnia 20 maja 2014r o powołaniuM. T. (2)na stanowisko wiceprezesa zarządu podjęta została z naruszeniem treściart. 57 ustawy prawo spółdzielcze, wezwałSpółdzielnię Mieszkaniową (...)wŁ.do złożenia wniosku o wpis innej osoby na stanowisko wiceprezesa zarządu lub do złożenia wniosku o wykreślenie z rejestru danych członka Rady NadzorczejM. T. (1)– w terminie 7 dni pod rygorem odmowy dokonania wpisu.
(postanowienie SR – k. 66)
M. T. (2)nie została wpisana do KRS jako wiceprezes zarządu pozwanej spółdzielni. W spółdzielni dokonano wyboru nowych członków zarządu, którzy zostali ujawnieni w KRS.
(niesporne)
Zgodnie z § 19 Statutu pozwanej do wyłącznej właściwości Walnego Zgromadzenia należy m.in. rozpatrywanie odwołań od uchwał Rady Nadzorczej podjętych w pierwszej instancji. Zgodnie z § 27 pkt. 1 Statutu do zakresu działania Rady Nadzorczej należy wybór i odwoływanie członków zarządu.
(statut – k. 15-23)
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podatnie dokumentów, których żadna ze stron nie kwestionowała. Oceniając zeznania powodaM. T. (1)sąd nie dał im wiary w części, w której podawał, iż osoba nieuprawniona – paniC.głosowała podczas obrad walnego zgromadzenia. Zeznania powoda w tym zakresie pozostawały w sprzeczności z zeznaniami świadkaL. C., który wskazywał, iż oddał mandat wychodząc z sali i mandat ten niewątpliwie był zdany, co wynika z zeznań przedstawiciela pozwanej. Poza tym wskazać trzeba, iż powód nie znał paniC., a wyjaśnienia, że inne osoby były oburzone głosowaniem przez nią i stąd wie, o kogo chodzi, są niewiarygodne. Poza własną matką powód nie potrafił wskazać, jakie to innego osoby wyrażać miały swe oburzenie głosowaniem przez paniąC.. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda również co do tego, że jeszcze przed posiedzeniem Rady Nadzorczej w dniu 20 maja 2014r złożył rezygnację z członkostwa w tej radzie. W tym zakresie zeznania powoda pozostawały w sprzeczności z zeznaniamiE. B., która wskazywała, iż rezygnacja z członkostwa powoda w Radzie Nadzorczej nie wpłynęła do spółdzielni nawet później, czyli na datę Walnego Zgromadzenia, co jest wiarygodne w świetle decyzji sądu rejestrowego, który jeszcze w sierpniu 2014r wzywał spółdzielnię do złożenia dokumentów o wykreślenie powoda z KRS jako członka rady nadzorczej.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Podstawę prawną zgłoszonego przez powoda roszczenia stanowi przepisart. 42 ustawy z dnia 16.09.1982r Prawo spółdzielcze(t. j. Dz. U. z 2013r, poz. 1443 z późn. zm.) w związku zart. 58 § 1 k.c.
W myślart. 42 prawa spółdzielczegouchwały walnego zgromadzenia obowiązują wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkie jej organy (§ 1). Uchwała sprzeczna z ustawą jest nieważna (§ 2), uchwała sprzeczna z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami lub godząca w interesy spółdzielni albo mająca na celu pokrzywdzenie jej członka może być zaskarżona do sądu (§ 3). Zgodnie z § 4 art. 42 każdy członek spółdzielni lub zarząd może wytoczyć powództwo o uchylenie uchwały. Jednakże prawo zaskarżenia uchwały w sprawie wykluczenia albo wykreślenia członka przysługuje wyłącznie członkowi wykluczonemu albo wykreślonemu.
W myśl zatem powołanego przepisu w odniesieniu do uchwał walnego zgromadzenia spółdzielni uchwały sprzeczne z prawem są nieważne (art. 42 § 2 ustawy), natomiast uchwały sprzeczne z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami lub godzące w interesy spółdzielni albo mające na celu pokrzywdzenie jej członka mogą być zaskarżone do sądu (art. 42 § 3) i wówczas żądanie pozwu sprowadza się do żądania ich uchylenia.
W przedmiotowej sprawie żądanie pozwu dotyczyło stwierdzenia nieważności lub nieistnienia uchwały Walnego Zgromadzenia z dnia 24 czerwca 2014r nr(...)z powołaniem się generalnie na jej sprzeczność z prawem, ewentualnie jej uchylenia – z powołaniem się na jej sprzeczność ze statutem i dobrymi obyczajami.
Zdaniem Sądu Okręgowego żądania te nie znajdują uzasadnienia i powództwo podlega oddaleniu w całości.
Wskazać należy, iż Walne Zgromadzenie każdej spółdzielni jest najważniejszym, nadrzędnym jej organem, co swoje odzwierciedlenie ma m.in. w tym, że zarówno przepisyustawy Prawo spółdzielczejak i statuty spółdzielni przewidują określone kwestie do wyłącznej kompetencji tego organu. Taka sytuacja ma miejsce również w pozwanej spółdzielni, gdzie statut w § 19 określa wyłączną kompetencję walnego zgromadzenia do podejmowania decyzji w sprawach tam określonych. Zwrócić należy uwagę, iż nieco inaczej kształtowane są kompetencje pozostałych organów spółdzielni – zarządu i rady nadzorczej – gdyż tutaj tak przepisy ustawy jak i statut pozwanej nie stanowi o wyłącznych kompetencjach tych organów, ale o zakresie działania i podejmowania decyzji.
Rzeczywiście w pozwanej spółdzielni do zakresu działania rady nadzorczej należy wybór i odwoływanie członków zarządu - § 27 pkt 1 statutu. Działając w granicach tego przepisu Rada Nadzorcza pozwanej podjęła w dniu 20 maja 2014r decyzję o powołaniu na wiceprezesa zarządu pozwanej spółdzielni córki powoda –M. T. (2). Nie budzi wątpliwości sądu, że w dacie podejmowania tej uchwały powód był członkiem rady nadzorczej, co w przypadku utrzymywania się tego członkostwa rodziło wątpliwości w świetle przepisuart. 57 Prawa spółdzielczego. Kierując się m.in. tymi wątpliwościami (obok szeregu innych) kilkoro członków pozwanej wystąpiło do zarządu spółdzielni o umieszczenie w porządku obrad zwołanego już Walnego Zgromadzenia punktu dotyczącego uchylenia tej uchwały Rady Nadzorczej. Sąd Okręgowy podziela zapatrywanie pozwanej, że takie wystąpienie członków spółdzielni może być potraktowane jako odwołanie członków od uchwały Rady Nadzorczej z dnia 20 maja 2014r nr(...)wniesione w trybie postępowania wewnątrzspółdzielczego. Okoliczność, że pismo spółdzielców miało formę wniosku o rozszerzenie porządku obrad i przybrało równocześnie formę projektu uchwały poddawanej pod głosowanie na walnym zgromadzeniu nie przekreśla takiego charakteru tego pisma (odwołania). Z treści tego pisma wynika bowiem wyraźnie, iż zdaniem wnoszących pismo rada nadzorcza podejmując uchwałę o powołaniuM. T. (2)na wiceprezesa zarządu naruszyła przepisart. 57 ustawy Prawo spółdzielcze, gdyż w wyniku dokonanego wyboru w skład rady nadzorczej i zarządu wchodziły osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa w linii prostej, czyli powód i jego córka.
Zdaniem Sądu Okręgowego w takiej sytuacji Walne Zgromadzenie pozwanej spółdzielni mogło dokonać kontroli uchwały podjętej przez Radę Nadzorczą w trybie odwołania od uchwały rady nadzorczej podjętej w pierwszej instancji. Sąd Okręgowy nie podziela zapatrywania powoda, że tryb odwołania od uchwał rady nadzorczej dotyczy wyłącznie uchwał w sprawie wykluczenia lub wykreślenia członka spółdzielni. Ograniczenie takie w zakresie odwoływania się od uchwał rady nadzorczej nie wynika bowiem ani z treści statutu pozwanej, ani też zustawy prawo spółdzielcze. Wprawdzie odwołanie w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym co do zasady służy w sprawach ze stosunku członkostwa, sprawy o takim charakterze najczęściej są bowiem skarżone, nie oznacza to jednak, że taka możliwość wyłączona jest w odniesieniu do innych spraw. Decydujące znaczenie mają tutaj regulacje statutowe, a statut pozwanej spółdzielni w § 19 pkt 10 nie ogranicza praw członków spółdzielni do zaskarżania uchwał rady nadzorczej jedynie w sprawach członkowskich.
Jeśli zatem Rada Nadzorcza pozwanej spółdzielni działając w pierwszej instancji podjęła w dniu 20 maja 2014r uchwałę o powołaniu na wiceprezesa zarząduM. T. (2), to członkowie spółdzielni mogli wnieść od tej uchwały odwołanie powołując się na jej sprzeczność z prawem. Walne zgromadzenie zaś podejmuje swoje decyzje w formie uchwał i taką też formę przybrała decyzja Walnego Zgromadzenia pozwanej Spółdzielni w dniu 24 czerwca 2014r rozpatrującego odwołanie kilku członków spółdzielni od uchwały Rady Nadzorczej nr(...)z dnia 20 maja 2014r. Oczywiście w konsekwencji podjęcia uchwały przez Walne ZgromadzenieM. T. (2)nie została członkiem zarządu pozwanej spółdzielni, ale nie oznacza to, że Walne Zgromadzenie zadecydowało o odwołaniu członka zarządu pozwanej spółdzielni. Walne Zgromadzenie jako najwyższy organ spółdzielni w ramach swoich kompetencji działając jako organ odwoławczy procedowało w sprawie zgłoszonej mu przez członków spółdzielni.
W sytuacji przyjęcia, iż zgłoszenie pod obrady Walnego Zgromadzenia zwołanego na dzień 24 czerwca 2014r sprawy uchylenia wcześniejszej uchwały rady nadzorczej w istocie stanowiło odwołanie od uchwały rady nadzorczej, nieistotne jest, że zgłoszenie to nastąpiło z jednodniowym uchybieniem terminu do zgłaszania projektów uchwał i żądań wskazanym wart. 83ust. 11 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r o spółdzielniach mieszkaniowych(t. j. Dz. U. z 2013r, poz. 1222 z późn. zm). Zgłoszenie to nie stanowiło bowiem zgłoszenia projektu uchwał czy żądania, o jakich mowa w tym przepisie, a odwołanie od decyzji rady nadzorczej.
Z tych względów zdaniem Sądu Okręgowego uchwała nr 7/2014 podjęta przez Walne Zgromadzenie pozwanej w dniu 24 czerwca 2014r nie była sprzeczna ani z ustawą, ani z postanowieniami statutu pozwanej. Brak zatem podstaw do stwierdzenia jej nieważności czy nieistnienia.
Sąd Okręgowy nie znajduje również podstaw do uchylenia przedmiotowej uchwały. Jak już wskazano jej podjęcie nie było sprzeczne ze statutem, nie naruszało też dobrych obyczajów. Nie sposób przyjąć, aby zaskarżona uchwała w jakikolwiek sposób prowadziła do pokrzywdzenia członków spółdzielni.
Powód nie wykazał również, aby podczas procedowania nad uchwałą doszło do takich uchybień formalnych, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonej uchwały. W szczególności nie zostało wykazane, aby obradom Walnego Zgromadzenia przewodniczyła w zastępstwie przewodniczącego prezydium ówczesna prezes zarządu spółdzielni. Nie wykazano również, aby w głosowaniu nad uchwałą brały udział osoby nieuprawnione. Powód wprawdzie powoływał się na głosowanie przez żonę świadkaL. C., ale jego zeznania w tym zakresie uznane zostały za niewiarygodne. Twierdzenie zaś, że mogło być więcej takich osób pozostaje zupełnie gołosłowne.
Mając na uwadze powyższe okoliczności powództwoM. T. (1)jako pozbawione podstaw prawnych zostało oddalone w całości.
O kosztach procesu sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.obciążając powoda jako przegrywającego sprawę kosztami procesu poniesionymi przez pozwaną. Na koszty te w łącznej kwocie 347 zł złożyło się: wynagrodzenie pełnomocnika za postępowanie przed pierwszą instancją – 180 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym – 120 zł i opłata od zażalenia – 30 zł.

ZARZĄDZENIE
odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanej – r.pr.W. M..
6.07.2015r