Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
V Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: V RC 24/14
Data wyroku: 2015-06-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Władzińska
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: 133, 132 kro
Teza: treść wyroku

Sygn. akt V RC 24/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 czerwca 2015 roku
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ wW., V Wydział Rodzinny i Nieletnich
W składzie następującym:
Przewodnicząca: SSR Magdalena Władzińska
Protokolant: Krystian Kryżba
po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwa małoletnichK. B.iM. B. (1)reprezentowanych przezK. R.
przeciwkoM. B. (1)iZ. B.
o alimenty

1
powództwo oddala;

2
znosi wzajemnie poniesione przez strony koszty zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 3 stycznia 2014 roku (data stempla pocztowego)K. R.w imieniu małoletnichK. B.iM. B. (1)wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanychZ.iM. B. (1)alimentów na rzecz mał.K. B.w kwocie po 3.300 zł miesięcznie i na rzecz mał.M. B. (1)po 2.500 zł miesięcznie, płatnych do rąk matkiK. R.do 10 dnia każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w wypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat (pozew k.2-6).
Na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 rokuK. R.poparła powództwo (protokół k.67-69).
W piśmie z dnia 22 kwietnia 2014 roku (data prezentaty) pozwaniM.iZ. B.wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanych kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych (pismo k.123-137).
Na terminie rozprawy w dniu 28 maja 2015 roku przedstawicielka ustawowa małoletnich powódek poparła powództwo, a pozwani wnieśli o jego oddalenie (protokół k.569-574).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
MałoletnieK. B.,ur. (...)iM. B. (1),ur. (...)są dziećmiK. R.(dawniejB.) iM. B. (2), pochodzącymi ze związku małżeńskiego rodziców, zawartego w dniu 18 września 1996 roku wP.(dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa k.8, odpisy skrócone aktów urodzenia k.47, 48 akt I C 504/12)
W dniu 29 marca 2011 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w sprawie o sygn. akt III RC 218/10 zasądził odM. B. (2)na rzecz mał.K. B.po 2.500 zł miesięcznie i na rzecz mał.M. B. (1)po 2.000 zł miesięcznie, płatne do 10 dnia każdego miesiąca z góry do rąk matki, z ustawowymi odsetkami w wypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat (dowód: wyrok k.374 akt III RC 218/10).
Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012 roku Sąd Okręgowy w Warszawie rozwiązał przez rozwód związek małżeński międzyM. B. (2), aK. R.bez orzekania o winie. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimiK.iM. B. (1)powierzono obojgu rodzicom, ustalając, że miejscem zamieszkania małoletnich będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki. W punkcie 3 wyroku kosztami utrzymania małoletnich córek obciążono obydwoje rodziców, ustalając udział ojcaM. B. (2)na kwotę po 2.500 zł miesięcznie na rzecz mał.K. B.i po 2.000 zł na rzecz mał.M. B. (1)(dowód: wyrok k.54-55 akt I C 504/12).
Małoletnia powódkaK. B.ma 14 lat, uczęszcza do pierwszej klasy gimnazjum przyul. (...)(dowód: zeznania świadkaP. Ż.k.507-510).
Małoletnia cierpi na alergię, która objawia się swędzeniem, zaczerwienieniem i ranami w zgięciach łokci i kolan. Alergenami są produkty mleczne i konserwanty, a także nieodpowiednie środki kosmetyczne (dowód: wynik testu homeopatii k.39-40, zeznania świadkówP. Ż.k.507-510,J. C.k.527-529).
K. R.wskazała, że na utrzymanieK. B.przeznacza miesięcznie kwotę ok. 3.000-4.000 zł miesięcznie, w tym 1.800 zł na wyżywienie, 250 zł środki czystości i kosmetyki, 250 zł obiady w szkole, 70 zł tygodniowo kieszonkowe, 150 zł leki (sterydy). Do tych kosztów utrzymania wliczone są wydatki dokonywane raz w roku: 150 zł komitet rodzicielski, 46 zł ubezpieczenie, 2000 zł zakup odzieży zimowej, 280 zł zakup odzieży letniej, 1400 zł obóz harcerski, 800 zł wyprawka szkolna (dowód: zeznaniaK. R.k.570-572).
Małoletnia powódkaM. B. (1)ma 8 lat, uczęszcza do pierwszej klasy szkoły podstawowej (dowód: zeznania świadkaP. Ż.k.507-510).
Na skórze małoletniej pojawiają się zaczerwienienia, znamiona, z tego względu uzyskała skierowanie na wizytę u onkologa (dowód: zeznania świadkaM. B. (2)k.548-549).
Matka małoletniej ponosi następujące miesięczne koszty jej utrzymania: 280 zł obiady w szkole, 1800 zł wyżywienie, 50 zł wycieczki szkolne (ok. 100 zł co dwa miesiące) 100 zł kosmetyki (300 zł raz na kwartał), 80-100 zł leki, 33 zł stomatolog (100 zł raz na kwartał). Dodatkowo pokrywa wydatki płatne ok. raz w roku: zakup odzieży zimowej 1000 zł i letniej 500-600 zł, 150 zł komitet rodzicielski, 46 zł ubezpieczenie, 600 zł wyprawka szkolna (dowód: zeznaniaK. R.k.570-572).
Małoletnie powódki obecnie uczęszczają do państwowych (bezpłatnych) szkół, korzystają z zajęć dodatkowych – chóru i harcerstwa.K. R.wyjeżdża wraz z nimi na wakacje, których koszt wynosi ok. 1800 zł na osobę (dowód: zeznaniaK. R.k.570-572).
Małoletnie powódki w czasie, gdy ich rodzice żyli wspólnie, miały zapewniony wysoki poziom życia – mieszkały w apartamentowcu naW., uczęszczały do prywatnych szkół i przedszkoli, korzystały z prywatnej opieki medycznej, nosiły markową odzież oraz korzystały z korepetycji i zajęć dodatkowych z języków obcych (dowód: uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia o sygn. akt III RC 218/10 k.424-428, zeznania świadkówP. Ż.k.507-510,J. C.k.527-529).
Przedstawicielka ustawowa małoletnich powódekK. R.ma 41 lat. Do połowy 2014 roku prowadziła działalność gospodarczą „Kobieta i rozwód”, z końcem 2014 roku zakończyła ją z powodów finansowych, obecnie jest pracownikiem tej spółki na stanowisku prezesa zarządu z wynagrodzeniem w kwocie 500 zł netto miesięcznie (dowód: zeznania świadkówP. Ż.k.507-510,J. C.k.527-529, zeznaniaK. R.k.570-572).
Matka powódek studiuje obecnie psychologię, pisze pracę magisterską. Czesne wynoszą 650 zł miesięcznie, w ich opłacaniu wspieraK. R.rodzina – siostra, mama brat i przyjaciele (dowód: wniosek o przyznanie zapomogi k.38, zeznaniaK. R.k.570-572).
K. R.w celu zaspokojenia kosztów utrzymania małoletnich córek nie reguluje niektórych opłat, takich jak podatek od nieruchomości, opłaty za media, czesnego za swoja uczelnię. Korzysta również z pożyczek od osób prywatnych (dowód: zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego k.35, przypomnienie k.36, zaświadczenie k.37, umowa pożyczki k.369).
Matka powódek jest współwłaścicielką domu przyul. (...)zeS., który miał być zabezpieczeniem na przyszłość małoletnichK.iM. B. (1), jednak obecnie jest zajęty w ramach prowadzonej egzekucji komorniczej. Od niedawna jest wynajmowany za kwotę 3.500 zł miesięcznie (dowód: zeznania świadkaP. Ż.k.507-510).
K. R.z córkami mieszka w wynajętym mieszkaniu przyul. (...), o metrażu ok. 90 m2, za co ponosi opłatę w kwocie 4.000 zł miesięcznie. Mieszkanie jest czteropokojowe, każda osoba (małoletnie powódki i ich matka) dysponuje samodzielnym pokojem (dowód: zeznania świadkówP. Ż.k.507-510,J. C.k.527-529,M. B. (2)k.548-549, zeznaniaK. R.k.570-572).
Przedstawicielka ustawowa wskazuje, że na utrzymanie siebie i córek powinna dysponować kwotą 8.000-10.000 zł, od kilku lat nie może jednak pogodzić swoich dochodów z wydatkami. Jako niezaspokojone potrzeby córekK. R.wskazuje prywatną opiekę medyczną i stomatologiczną, wyjazdy na wakacje i ferie, korzystanie z prywatnej edukacji, zapewnienie dzieciom godziwego mieszkania (dowód: zeznaniaK. R.k.570-572).
Ojciec małoletnich powódekM. B. (2)przed wystąpieniem przezK. R.z pozwem o rozwód, zawarł z nią umowę notarialną, w której ustalono, że poza płatnością zasądzonych alimentów będzie ponosić w całości koszty czesnego z tytułu opłat za przedszkole lub szkoły lub udokumentowane koszty opieki medycznej za małoletnie córki. Ojciec małoletnich początkowo uiszczał te opłaty, a także powstałe zaległości, jednak z czasem zaprzestał płatności, na skutek czego małoletniaM. B. (1)została wykreślona z listy przedszkola. Zadłużenie z tego tytułu do tej chwili nie zostało uregulowane (dowód: akt notarialny k.17-28, dowody wpłat k.247-249, 448, zaświadczenie k.250).
M. B. (2)dokonuje wpłat alimentów w niepełnych kwotach – po zasądzeniu alimentów przekazywał do rąkK. R.kwoty po 3.000 zł, obecnie po 1.000 zł miesięcznie. Z tego powodu przedstawicielka ustawowa małoletnich podjęła decyzję o wszczęciu egzekucji komorniczej alimentów (dowód: informacja o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej k.29, 381, 482, zajęcie udziałów i zysków w spółce k.237, potwierdzenia przelewów k.239-244, 445-447, wezwanie do zapłaty należności k.300, zajęcie udziałów i zysków k.301, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji k.302, zeznania świadkaA. K.k.507).
W dniu 30 lipca 2013 rokuM. B. (2)wniósł pozew o obniżenie alimentów na rzecz córek z kwot po 2.500 zł na rzeczK. B.do kwoty po 450 zł miesięcznie i na rzecz mał.M. B. (1)z kwoty po 2.000 zł do kwoty po 350 zł miesięcznie. Postępowanie toczy się pod sygn. akt III RC 128/14 (dowód: kopia pozwu k.253-262)
Ojciec małoletnich jest prezesem zarządu współce (...) sp. z o.o.(dowód: wydruk z KRS k.46-49, rozliczenie PIT za 2012 rok k.251-252, rozliczenie PIT za 2012 rok k.308-312).
PozwanaM. B. (1)ma 65 lat, otrzymuje emeryturę w kwocie 1790 zł netto miesięcznie (dowód: PIT za 2012 rok k.140-141, za 2013 rok k.142-143, decyzja k.147-148).
Pozwana przyjmuje na stałe leki na serce, ich koszt to ok. 150 zł miesięcznie (dowód: karty informacyjne k.159-162, opisy badań k.163-164, 167, opis zabiegu k.165-166, historia pobytu k.168-169, wyniki badań k.170, 172, skierowanie k.173, faktury k.186-187, zeznania świadkaM. B. (2)k.548-549).
PozwanyZ. B.ma 65 lat, uzyskuje emeryturę w kwocie ok. 2.100 zł miesięcznie (dowód: rozliczenie PIT za 2012 rok k.138-139, zeznaniaM. B. (1)k.572-574).
Z. B.przeszedł dwa udary mózgu, miał również przeprowadzoną operację założenia bajpasów. Przyjmuje na stałe leki, które kosztują ok. 300-350 zł miesięcznie. Pozwany porusza się samodzielnie, ale w niewielkim zakresie (dowód: karty informacyjne k.149-157, skierowanie k.158, zeznania świadkaM. B. (2)k.548-549, zeznaniaM. B. (1)k.572-574).
Pozwani są wspólnikami współce (...) sp. z o.o., zajmującej się produkcją spirytusu i produkcją rolną, a także budową osiedli domków jednorodzinnych. Pozwani uzyskują z działalności dochód w kwocie ok. 1000 zł miesięcznie (dowód: wydruk z KRS k.46-49, informacja ze strony internetowej spółki k.50-52, zeznaniaM. B. (1)k.572-574).
Firma (...) sp. z o.o.znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, przynosi straty, jest przygotowywana do zamknięcia. W spółce doszło do zwolnień pracowników, z uwagi na brak płynności finansowej. Spółka uzyskuje przychody jedynie z wynajmu nieruchomości wŻ.. Ponadto jest właścicielem nieruchomości naP., na której znajduje się nieużywana obecnie gorzelnia – ok. 3 lata zostały zajęte maszyny używane do produkcji. Długi spółki szacowane są na kilkaset tysięcy, nawet do miliona złotych (dowód: upomnienia k.202-206, 218, 222, 235, rozliczenie podatku k.207-208, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego k.209, 223, 225, 228, 231, 238, tytuły wykonawcze k.210-216, 226-227, 229-230, 232-234, postanowienia k.217, 221, 304, ostateczne wezwanie do zapłaty k.219, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji k.220, nakaz zapłaty k.224, zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego i zakacie wypłat k.225, 236, 305, żądanie udzielenia wyjaśnień k.303, zajęcie wierzytelności k.306, zeznania świadkówA. K.k.507,A. W.k.529,M. B. (2)k.548-549, zeznaniaM. B. (1)k.572-574).
M.iZ. B.mieszkają w domu jednorodzinnym w miejscowościB.k.C., należącym dospółki (...) sp. z o.o.Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, utrzymują się z otrzymywanych emerytur. Dodatkowo prowadzą na własne potrzeby gospodarstwo wiejskie, hodują zwierzęta (kozę, kury) i warzywa. Na wyżywienie przeznaczają kwotę ok. 2000 zł miesięcznie, 100 zł środki czystości. Pozwani są właścicielami mieszkania wmiejscowości B.S., które nie jest wynajmowane ani użytkowane, ponoszą za nie koszty energii – mają zaległości w czynszu (dowód: potwierdzenia wpłat k.196, 199, 201, faktury k.197-198, zeznania świadkaM. B. (2)k.548-549, zeznaniaM. B. (1)k.572-574).
M.iZ. B.wspierają finansowo synaM. B. (2)finansowo i w naturze, tj. przekazują mu pieniądze w kwocie 1700-1800 zł miesięcznie, w tym 1000 na płatność alimentów na córki, ponadto przekazują żywność – jaja, przetwory, mrożonki (dowód: zeznania świadkaM. B. (2)k.548-549, zeznaniaM. B. (1)k.572-574).
Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie wymienionych powyżej dowodów załączonych do akt niniejszego postępowania, a także zeznań świadkówA. K.,P. Ż.,J. C.,A. W.,M. B. (2),T. Ł.oraz stron – przedstawicielki ustawowej małoletnich powódek –K. R.i pozwanychM.iZ. B.. Sąd oparł się również na załączonych do sprawy aktach postępowania prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny, sygn. akt I C 504/12 i aktach Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia o sygn. III RC 218/10.
Sąd uznał zeznania w/w. świadków za wiarygodne i rzetelne oraz korespondujące z pozostałym zgromadzonym w niniejszym postepowaniu materiałem dowodowym.
Sąd pominął dowód z zeznań świadkaM. K., ponieważ nie miały one znaczenia dla przedmiotowego postępowania. Świadek nie dysponuje wiedzą na temat sytuacji finansowej stron, a jedynie odnośnie sytuacji szkolnejK. B.. Co więcej, wiedza świadka dotyczy wyłącznie lat szkolnych 2012/2013, 2013/2014, kiedy małoletnia uczęszczała do szkoły podstawowej, zatem nie dysponuje aktualną wiedzą na temat powódki.
Sąd częściowo nie dał wiary zeznaniom przedstawicielki ustawowej małoletnich powódek, tj. co do kosztów ich utrzymania. W ocenie Sądu nie jest możliwe w obecnej sytuacji finansowejK. R.przeznaczanie przez nią kwoty 3.600 zł miesięcznie na wyżywienie córek, zwłaszcza w sytuacji, gdy obie korzystają z obiadów w szkołach. Ponadto z zeznań świadków wynika, że żadna z małoletnich powódek nie stosuje ścisłej diety, zatem przedstawione koszty wyżywienia są rażąco zawyżone.
Sąd pominął załączone przez przedstawicielkę ustawową małoletnich powódek dokumenty w postaci: wezwań do zapłaty k.30-33, rozwiązania umowy k.34, kierowanych doK. R.ze szkoły/przedszkola małoletnich. Dokumenty te pochodzą z okresu przed wniesieniem powództwa i pozostają bez znaczenia dla niniejszego postępowania, nadto z zeznań stron wynika, że zaległości wobec w/w. placówek zostały częściowo uregulowane przezM. B. (2).
Sąd pominął również część dokumentacji medycznej małoletnich powódek (k.41-43), jako dotyczącą incydentalnych zachorowań czy stanów zapalnych, a nie świadczącą o stałych schorzeniach i nie wiążącą się z koniecznością stałego ponoszenia wydatków z tego tytułu.
Sąd nie wziął pod uwagę dokumentów dotyczących kondycji(...) sp. z o.o.oraz uchwały z 2005 roku (k.53-57, 364), ponieważ dotyczą one okresu dużo wcześniejszego niż wytoczenie powództwa o alimenty, a ponadto były one przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia (sygn. akt III RC 218/10).
Sąd przy ustalaniu stanu faktycznego pominął również dokument znajdujący się na k.171, ponieważ jest on nieczytelny.
Sąd nie wziął pod uwagę wydruków z Internetu, dotyczących cen leków (k.176-185, 190-195), ponieważ nie stanowią one potwierdzeń zakupu przedstawionych na nich medykamentów, a jedynie wskazanie ceny w wypadku zakupu za pośrednictwem stron internetowych.
Sąd nie wziął pod uwagę załączonych do akt paragonów (k.245-246). Paragony nie są dowodami w sprawie – nie stanowią one informacji, kto kupował dane produkty i czyje potrzeby one zaspokoiły. Świadczą jedynie o tym, co zostało zakupione.
Sąd uznał, że zawiadomienie o wszczęciu egzekucji wobecM. B. (2)w związku z karą grzywny oraz wezwanie (k.285, 499), a także pozostałe dokumenty potwierdzające zadłużenie ojca małoletnich, niedotyczące zadłużenia alimentacyjnego (k.286, 287-299) nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu, ponieważM. B. (2)nie występuje w nim w charakterze strony.
Zdaniem Sądu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania są wydruki ze strony internetowej dot. budynku, w którym zamieszkujeK. R.wraz z córkami (k.320-321), ponieważ wygląd budynku pozostaje bez znaczenia dla przedmiotowego postępowania, a także wydruki ze stron „Kobieta i rozwód” oraz profilu „Kobieta i rozwód” na portaluF.(k.322-332), gdyż nie dowodzą one zarobków przedstawicielki ustawowej, a jedynie potwierdzają fakt wykonywania takiej działalności przezK. R., co nie było przez żadną ze stron kwestionowane.
Sąd pominął załączone do akt umowy wynajmu należącego doK. R.iM. B. (2)domu przyul. (...)ze(...)(k.333-340), ponieważ zostały one zawarte w 2010 roku, a więc na długo przed okresem objętym niniejszym powództwem, a ponadto nie dowodzą aktualnej sytuacji finansowej żadnej ze stron.
Sąd pominął załączone przez przedstawicielkę ustawową zaświadczenie o dochodach (k.481), jako niewiarygodne, ponieważ nie zostało uprawdopodobnione, że jest ona uprawniona do wystawiania samej sobie zaświadczenia o dochodach.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 132 k.r.o.obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.
W myślart. 133 § 1 k.r.o.to rodzice są w pierwszej kolejności zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać.
Powyższe przepisy jednoznaczne wskazują, iż obowiązek alimentacyjny dziadków dziecka jako osób zobowiązanych w dalszej kolejności może powstać dopiero w ściśle określonych warunkach, które przewidujeart. 132 k.r.o.tj. w sytuacji, gdy osoby zobowiązanej w kolejności bliższej nie ma (bo np. nie żyje, zaginęła), kiedy osoba zobowiązana w bliższej kolejności, co prawda istnieje, jednakże nie jest w stanie świadczyć alimentów (bo np. z powodu złego stanu zdrowia nie pracuje, nie osiąga żadnych dochodów, ani nie ma majątku), lub gdy uzyskanie od osoby zobowiązanej w bliższej kolejności na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania "jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami".
Obowiązek alimentacyjny osób zobowiązanych w dalszej kolejności może powstać również wtedy, gdy zobowiązany w pierwszej kolejności nie jest w stanie zaspokoić w pełni usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego. Dotyczy on wówczas jedynie tej niezaspokojonej części.
Należy ponadto wskazać, że również matka małoletniego dziecka jest zobowiązana w pierwszej kolejności do alimentacji wobec swojego dziecka. Dopiero wówczas, gdy rodzice tj. zarówno ojciec jak i matka powódek nie byliby w stanie we własnym zakresie zaspokoić ich uzasadnionych potrzeb można byłoby mówić o powstaniu obowiązku alimentacyjnego po stronie dziadków ojczystych. Pamiętać bowiem należy, że jeśli jedno z rodziców jest całkowicie niezdolne do wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego – obowiązek ponoszenia w całości ciężarów związanych z utrzymaniem i wychowaniem wspólnych dzieci – spoczywa w zasadzie na pozostałym rodzicu. Dopiero gdyby zostało ustalone, że drugi z rodziców – mimo odpowiedniej staranności i wykorzystania wszystkich możliwości zarobkowych – nie jest w stanie, w całości lub w części, sprostać swoim obowiązkom względem dziecka i z tego powodu dzieci mogłyby znaleźć się w niedostatku – w grę wchodziłby subsydiarny obowiązek dalszych krewnych, w szczególności dziadków (wyrok SN z dnia 22.04.1974 r., III CRN 66/74).
Stosownie doart. 133 § 2 k.r.o.poza wypadkiem ustalenia obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci, uprawnionym do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.
Pojęcie niedostatku zostało określone przez Sąd Najwyższy w wielu orzeczeniach oraz w uzasadnieniu tezy III uchwały z 1987 roku w sprawach alimentacyjnych. Należy więc przyjąć, iż niedostatek występuje wtedy, gdy uprawniony nie może w pełni własnymi siłami, z własnych środków zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb. Są to np. potrzeby mieszkaniowe, potrzeby związane z pożywieniem, z ubraniem, a także potrzeby zdrowotne. Przyjmuje się również, że do podstawowych potrzeb należy wliczać także te związane z wypoczynkiem, kulturą itp. Usprawiedliwione potrzeby zawsze są oceniane indywidualnie i różnią się w odniesieniu do poszczególnych osób.
Odnosząc powyższe do niniejszego postępowania przede wszystkim stwierdzić należy, że małoletnieK.iM. B. (1)nie znajdują się w niedostatku. Ich matka,K. R.zapewnia im utrzymanie na poziomie, który z pewnością można uznać za ponadprzeciętny. Znajduje to wyraz przede wszystkim w potrzebach małoletnich wskazanych przez przedstawicielkę ustawową jako niezaspokojone – prywatnej opiece medycznej i edukacji, godnych warunkach mieszkaniowych, wyjazdach wakacyjnych i zimowych. W ocenie Sądu niezaspokojenie powyższych potrzeb nie oznacza tego, że powódki znajdują się w niedostatku, a jedynie świadczy o obniżeniu ich poziomu życia. Małoletnie obecnie uczęszczają do szkół państwowych, ale nie muszą rezygnować z organizowanych wycieczek, zielonych szkół, czy obozu harcerskiego. Mają przez matkę zapewnioną odpowiednią odzież, stosownie do wieku i pory roku. Przyjmują odpowiednie leki, korzystają z prywatnych wizyt u stomatologa. Ponadto nie sposób nazwać ich warunków mieszkaniowych „niegodziwymi”, gdy każda z nich dysponuje osobnym pokojem w 90-metrowym mieszkaniu.
Sąd uznał, że sytuacja finansowa matki małoletnich powódek jest niejasna. Ponoszenie przezK. R.przedstawianych wydatków na utrzymanie własne i córek – w kwocie ok. 8-10 tysięcy złotych miesięcznie można odbierać dwojako. Z jednej strony może to oznaczać uzyskiwanie przez przedstawicielkę ustawową dochodów, których nie ujawniła w przedmiotowym postępowaniu. Z drugiej strony, jeżeli zarobki w kwocie 500 zł miesięcznie faktycznie stanowią jedyny dochód matki powódek, ponoszenie tak wysokich wydatków i utrzymywanie wysokiego poziomu życia kosztem pożyczek i zadłużeń, świadczyć może wyłącznie o rażącej niegospodarności.
Zdaniem Sądu oczekiwania finansoweK. R.względem pozwanychM.iZ. B., nie korespondują z ich możliwościami zarobkowymi i majątkowymi. Wskazać należy, że pozwani są osobami w podeszłym wieku i stosownie do wieku kształtuje się ich stan zdrowia. Wprawdzie są wspólnikami współce (...) sp. z o.o.i czerpią z niej dochody, jednak można uznać, że przeznaczają je na utrzymanie wnuczek, poprzez wspieranie finansoweM. B. (2).
Sąd powziął przekonanie, żeK. R.żądając na rzecz córek od pozwanych alimentów w kwocie łącznej po 5.800 zł miesięcznie pragnie przerzucić na nich nie tylko obowiązek alimentacyjny ojca –M. B. (2), ale także swój, ponieważ kwota zasądzona od ojca powódek jest niższa niż żądana od pozwanych. Podkreślenia wymaga tutaj fakt, żeM. B. (2)w miarę możliwości finansowych i dzięki pomocy rodziców uiszcza na rzecz córek alimenty, choć nie w pełnej kwocie. Jednocześnie w tej sytuacji, gdyK. R.nie może liczyć na wywiązywanie się przez byłego męża z obowiązku alimentacyjnego, to na nią spada ciężar utrzymania córek, a nie na dziadków ojczystych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 132 k.r.o.w związku zart. 133 § 2 k.r.o.Sąd oddalił powództwo.
Na zasadzieart. 102 k.p.c.Sąd zniósł między stronami koszty zastępstwa procesowego, uznając, że obciążanie strony przegrywającej – powódek, kosztami adwokackimi byłoby niezgodne z zasadami współżycia społecznego.