Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 460/15
Data wyroku: 2015-08-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kicman
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: 1.	art 184 w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).

Sygn. akt III U 460/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 sierpnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantst. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica
po rozpoznaniu w dniu10 sierpnia 2015 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyT. G.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek odwołaniaT. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia30 kwietnia 2015 r.,znak:(...)
i z dnia17 czerwca 2015 r.,znak:(...)
zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyT. G.prawo do emerytury, począwszy od dnia 1 kwietnia 2015 r.
Sygn. akt III U 460/15

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 10 sierpnia 2015 r.
Decyzją z dnia 30 kwietnia 2015 r., znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyT. G.prawa do emerytury.
W podstawie prawnej decyzji organ rentowy powołał ogólnie przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) orazustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.).
Uzasadniając swoje stanowisko organ rentowy wskazał, że odmawia przyznania emerytury, gdyż nie udowodniono okresu składkowegoi nieskładkowego wynoszącego 25 lat dla mężczyzn, a jedynie 24 lata, 3 miesiące i 17 dni.
Kolejną decyzją z dnia 17 czerwca 2015 r., znak:(...), wydaną po przedłożeniu przez wnioskodawcę nowych dowodów, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.ponownie odmówił wnioskodawcyT. G.prawa do emerytury.
W podstawie prawnej decyzji organ rentowy powołał się na te same przepisy i podniósł, że wnioskodawca nie spełnia warunków do uzyskania emerytury, gdyż nie udowodnił wymaganego 15 letniego okresu pracyw warunkach szczególnych na dzień 1 stycznia 1999 r. Wskazał, iż do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach nie został zaliczony okres od 1 stycznia 1975 r. do 30 kwietnia 1991 r., ponieważ świadectwo z dnia 1 lutego 2002 r. nie wskazuje na charakter wykonywanego zatrudnienia,a wymieniony dział I zarządzenia resortowego to prace wykonywanew górnictwie, natomiast wnioskodawca był zatrudniony w Wojewódzkim Biurze Geodezji.
W odwołaniu z dnia 11 maja 2015 r. wnioskodawcaT. G.zakwestionował zasadność powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianęi przyznanie prawa do emerytury.
Ostatecznie – w związku z wydaniem nowej decyzji z dnia 17 czerwca 2015 r. - wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury, przy ustaleniu, że przepracował 15 lat w szczególnych warunkach, tj. wnosząc o zaliczenie okresu od 1 stycznia 1975 r. do 30 kwietnia 1991 r., do pracy w szczególnych warunkach.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaT. G.,urodzony w dniu (...), w dniu 16 kwietnia 2015 r. złożył wniosek o emeryturę, zaznaczając jednocześnie, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.Do wniosku dołączył dokumentację poświadczającą przebieg jego zatrudnienia w tym: świadectwo pracy w szczególnych warunkach z dnia1 lutego 2002 r. wystawione przez(...)Biuro Geodezji i (...)wR., z którego wynika, iż wnioskodawca był zatrudnionyw wskazanym zakładzie pracy w okresie od 19 sierpnia 1974 r. do 30 kwietnia 1991 r. i w okresie od 1 stycznia 1975 r. do 30 kwietnia 1991 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace geodezyjne według wykazu A Dział I pozycja 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. na stanowisku geodeta w rolnictwie zatrudniony w terenie.
W rezultacie zaskarżonymi decyzjami z dnia 30 kwietnia 2015 r. i 17 czerwca 2015 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury.
Dowód: dokumentacja zawarta w aktach emerytalnych wnioskodawcy, w tym wniosek o emeryturę, świadectwo pracy w warunkach szczególnych z dnia 1.02.2002 r.
Sąd ustalił ponadto, że wnioskodawcaT. G.w okresie od 1 stycznia 1975 r. do 30 kwietnia 1991 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku geodety w(...)Biurze Geodezji i (...)wR.i u poprzedników prawnych tego Biura. Początkowo pracował jako młodszy asystent geodety, od dnia 1 stycznia 1978 r. – jako asystent geodety, od dnia 3 listopada 1980 r. – jako starszy asystent geodety, a od dnia 1 stycznia 1985 r. do końca zatrudnienia – jako geodeta.
W okresie od 29 października 1978 r. do 2 listopada 1980 r. odbył zasadniczą służbę wojskową. Po powrocie z wojska kontynuował zatrudnienie w(...)Biurze Geodezji i (...)wR.na stanowisku starszego asystenta geodety. Wnioskodawca od początku zatrudnienia na stanowisku młodszego asystenta geodety wykonywał prace geodety w terenie i pracował w delegacji. Nazwy zajmowanych przez wnioskodawcę stanowisk pracy związane były wyłącznie z wynagrodzeniem i zaszeregowaniem pracowników do odpowiednich grup,a nie z rodzajem wykonywanej pracy. Charakter pracy wnioskodawcy jako asystenta, geodety nie różniły się między sobą, gdyż zawsze otrzymywał zadanie wykonania pomiaru części obiektu i wykonywał wszystkie prace począwszy od pomiaru gruntu do naniesienia na mapę, a następnie wykonywał stabilizację niezmienników w terenie. Świadczona przez wnioskodawcę praca w terenie była związana z utrudnieniami z uwagi na jej wykonywanie w różnych warunkach atmosferycznych i w różnie ukształtowanym terenie.
Dowód: dokumentacja zawarta w aktach osobowych wnioskodawcy z zatrudnienia w(...)wR., zeznania świadków:S. D.iM. P., zeznania wnioskodawcy.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych oraz w ramach toczącego się w sprawie sądowego postępowania dowodowego, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została w sposób dostateczny obalona przez żadną ze stron.
Sąd dał wiarę zeznaniom przesłuchanych w sprawie świadkówS. D.iM. P.oraz wnioskodawcyT. G., jako spójnym, logicznym i wzajemnie się uzupełniającym. Wynika z nich jednoznacznie, jakie prace i w jakich warunkach w spornym okresie zatrudnienia wykonywał wnioskodawca.

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcyT. G.jest zasadne.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U.z 2013 r., poz. 1440 z późn. zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. na dzień 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat- dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W myśl przepisu art. 184 ust. 2 cyt. ustawy emerytura, o której mowa powyżej, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. będącym pracownikami, o których mowaw ust. 2-3 zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym, niż określony w art. 27 pkt. 1 ustawy (co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2 cyt. ustawy).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowiskoraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32 cyt. ustawy).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny(który dla mężczyzn wynosi 60 lat), ma wymagany okres składkowyi nieskładkowy (25 lat dla mężczyzn), w tym co najmniej 15 lat pracyw warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracyw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia, czy wnioskodawcaT. G.przepracował co najmniej 15 latw warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, a okres ten przypadał przed dniem 1 stycznia 1999 r.
Organ rentowy nie uwzględnił bowiem, jako pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia w(...)Biurze Geodezji i (...)wR.w okresie od 1 stycznia 1975 r. do 30 kwietnia 1990 r.
W ramach toczącego się w sprawie postępowania dowodowego, zasadność swego roszczenia w tym zakresie, wnioskodawca wykazał przedłożonym świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkachz dnia 1 lutego 2002 r., a także zeznaniami świadków – współpracownikówM. P.iS. D.oraz zeznaniami własnymi.
Przez cały sporny okres zatrudnienia od 1 stycznia 1975 r. do 30 kwietnia 1991 r. w(...)Biurze Geodezji i (...)wR.wykonywał obowiązki geodety w rolnictwie zatrudnionegow terenie. Pracował w delegacji, poza miejscem zamieszkania, dokonując pomiarów gruntów wiejskich, a następnie obliczeń i przeniesienia na mapę. Na każdym z zajmowanych stanowisk praca odbywała się w terenach wiejskich.
Wskazane wyżej stanowisko wymienione jest wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, dziale I –„W górnictwie”, poz. 4 - „Prace wiertnicze, geofizyczne, hydrologicznei geodezyjne przy poszukiwaniu surowców i wody” oraz w załączniku do zarządzenia Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. M.R.L. i G.Ż Nr 2 poz.88) – w wykazie A, dziale I , poz. 4 pkt. 13 – „geodetaw rolnictwie zatrudniony w terenie”.
W ocenie Sądu Okręgowego istotny w sprawie okazał się zatem charakter prac wykonywanych przez wnioskodawcę, a nie nazwa zajmowanego przez niego stanowiska pracy. W orzecznictwie podnosi się, iż dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy)w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 lutego 2012 r., III AUa 1797/11, LEX nr 1130404)
Podnieść należy, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lubich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymiwkodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami stroni świadków.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 września 1984 r. (III UZP 48/84 LEX nr 14630) stwierdził również, iż w świetle 2ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) zakład pracy wydaje zaświadczenie o zatrudnieniu w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji, natomiast w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okresów także w oparciu o inne dowody.
W związku z powyższym Sąd uznał, iż wnioskodawca wykazał ponad 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach przypadających na dzień1 stycznia 1999 r. i spełnia wszelkie pozostałe przesłanki do nabycia prawa do emerytury przewidziane w przepisie art. 32 w związku z art. 184 ustawyo emeryturach i rentach z FUS.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Mając na uwadze powyższe należało na podstawie przepisuart. 47714§ 2 k.p.c.oraz w oparciu o powołane wyżej przepisy prawa orzec jakw sentencji wyroku.