Sąd Okręgowy w Łodzi
XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
Sygnatura akt: XIII Ga 463/15
Data wyroku: 2015-12-14 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSO Ryszard Badio, SR (del.) Beata Matysik, SSO Marzena Eichstaedt
Słowa kluczowe: Postępowanie Rejestrowe
Podstawa prawna: art. 184 k.r.o., art. 34 k.p.a.

Sygn. akt XIII Ga 463/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieściaw Łodzi XX Wydział Gospodarczy – Krajowego Rejestru Sądowego oddalił wniosek Skarbu Państwa – Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej wW.o ustanowieniena podstawieart. 34 § 1 k.p.a.kuratora dla(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.do reprezentowania Spółki w postępowaniu administracyjnymprzed Prezesem Urzędu(...)Elektronicznej w sprawie cofnięcia pozwolenia radiowego.
Sąd Rejonowy ustalił, że(...) Sp. z o.o.została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w 2007 roku. W dziale 1 wskazano, że Spółka ma siedzibę wŁ., pod adresemul. (...). W toku postępowania przymuszającego wszczętego przez sąd z urzęduna podstawieart. 24 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, w celu przymuszenia członków zarządu Spółki do złożenia wniosku o wpisanie m.in. aktualnego adresu jej siedziby, ustalono, żeM. K.w roku 2010 zbył swoje udziały oraz został odwołanyze składu zarządu. Jedynym członkiem zarządu Spółki jest obecnieE. T.. Pomimo ukaraniaE. T.grzywną przedmiotowy wniosek nie został złożony.
W oparciu o poczynione ustalenia Sąd Rejonowy wskazał, iżart. 34 k.p.a.nie może być traktowany, jako samodzielna podstawa materialnoprawna do ustanowienia przedstawiciela przez Sąd. Zawiera on jedynie upoważnienie dla organu administracji do złożenia wnioskuo ustanowienie kuratora, a ponadto nie ma zastosowania do osób prawnych, które nie mogą być nieobecne w rozumieniu tego przepisu. W przypadku osób prawnych mających siedzibę na terenie Polski ich siedziba oraz adres wynikają z Krajowego Rejestru Sądowego,bądź z akt rejestrowych, o ile nie został ujawnione w Rejestrze. Powołując się na wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 roku, sygn. akt II FSK 1704/06, Sąd I instancji wskazał ponadto,że aż do momentu ujawnienia w Krajowym Rejestrze Sądowym nowej siedziby i adresu spółki, doręczenie na dotychczasowy adres jest skuteczne, chyba, że podmiot wskazał adres dla doręczeń. Dodatkowo Sąd I instancji podniósł, iż znany jest aktualny adres zamieszkania jedynego członka zarząduSpółki (...), na który sąd doręcza adresowanądla Spółki korespondencją sadową.
Ponieważ Spółka posiada organ reprezentacji nie zachodziły także przesłankido ustanowienia dla niej kuratora na podstawieart. 42 k.c.
Mając to na uwadze Sąd Rejonowy oddalił wniosek Skarbu Państwa – Prezesa Urzędu(...)Elektronicznej o ustanowienie kuratora dla(...) Sp. z o.o.
Apelację od powyższego postanowienia wniósł wnioskodawca, zaskarżając jew całości.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisuart. 34 § 1 ustawyz dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego(t.j. Dz.U. z 2013 r., poz.267, ze zm.) w zw. zart. 184 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinnyi opiekuńczy(t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 788, ze zm.), poprzez przyjęcie, że osoba prawnanie może być nieobecną w rozumieniuart. 34 § 1 k.p.a., a w konsekwencji uznanie, że nie jest możliwe ustanowienie dla niej przedstawiciela w osobie kuratora do reprezentowaniajej w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy kierowana do tej osoby prawnej korespondencja wskazuje na to, że jest ona nieobecna pod adresem jej siedziby ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całościi przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz pozostawienie temu Sadowi rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Istota apelacji sprowadzała się do kwestionowania przez wnioskodawcę przyjętejprzez Sąd I instancji wykładniart. 34 § 1 k.p.a.
Zgodnie z powołanym przepisem organ administracji publicznej wystąpi do sąduz wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnejdo czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony.
Przedmiotem analizy jest pojęcie osoby nieobecnej, bo taką podstawę faktyczną wskazał wnioskodawca, jako uzasadnienie żądania ustanowienia kuratora dla uczestnika postępowania.
W języku potocznym „nieobecny”, to ktoś „nie znajdujący się w danym miejscu”.W literaturze przeważają poglądy, że nieobecność w rozumieniuart. 34 § 1 k.p.a.odnosi się ze swej istoty wyłącznie do osoby fizycznej. Stanowisko takie prezentuje Andrzej Wróbel (LEX, Komentarz do art. 34 Kodeksu postępowania administracyjnego), Elżbieta Klat – Górska i Lidia Klat – Wertelecka („Właściwe a wadliwe oznaczenie strony w decyzji administracyjnej” – teza 1, Nowe Zeszyty Samorządowe 2007.2.22, LEX 82142/1)oraz Andrzej Matan (LEX, Komentarz do art. 34 Kodeksu postępowania administracyjnego)a także E. Iserzon (w E. Iserzon, J. Starościak Kodeks postępowania administracyjnego)i J. Borkowski (w B. Adamiak J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego). Zwolennicy tego poglądu podkreślają, że „nieobecnym” w rozumieniuart. 34 k.p.a.jest osoba znana organowi, posiadająca miejsce zamieszkania w kraju, albo miejsce pobytu znane organowi, nie przebywająca jednak w tym miejscu, wobec której organ zamierza wszcząćz urzędu postępowanie administracyjne. Cechą nieobecności tak rozumianej, jest to, że osoba przebywa gdzie indziej, ale miejsce to nie jest znane organowi administracji.
W przypadku osoby prawnej, czy też jednostki organizacyjnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, tego rodzaju zależność z reguły nie zachodzi. W przypadku osób prawnych zmiana siedziby wiąże się z koniecznością zmiany umowy (statutu) i wymaga wpisudo Rejestru. Wpis ten ma w tym przypadku charakter konstytutywny. Zatem siedziba osoby prawnej ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym jest zawsze aktualną siedzibą tej osoby. Jeśli natomiast pod adresem wpisanym w Rejestrze osoba prawna nie działa, w szczególności nie działa tam jej organ zarządzający, to z reguły oznacza, iż dana osoba prawna w ogóle zaprzestała swojej działalności, a nie to, że działa pod innym, nieznanym adresem. Odnosi się to także do(...) Sp. z o.o.
O faktycznym zaprzestaniu działalności przez uczestnika postępowania świadczy brak aktualnych danych dotyczących adresu Spółki, wspólników i zarządu, brak wzmianeko złożeniu dokumentów finansowych od roku 2012 oraz pięćdziesiąt dwa wpisy w dziale 4 dotyczące zaległości podatkowych. Powyższe okoliczności przemawiają za uznaniemSpółki (...)nie za osobę nieobecną pod adresem wskazanym w Rejestrze, ale za podmiotw ogóle nie działający, także w żadnym innym miejscu.
Kolejnym argumentem za przyjętą przez Sąd I instancji wykładniąart. 34 § 1 k.p.a.jest odwołanie doart. 184 § 2 k.r.o.Regulacja zawarta wart. 34 § 1 k.p.c.daje bowiem jedynie organowi administracji legitymację procesową do wszczęcia postępowania sądowego o ustanowienie kuratora oraz wskazuje w jakich okolicznościach faktycznych organ możez niej skorzystać. Materialnoprawną podstawę ustanowienia kuratora stanowi natomiastart. 184 § 1 k.r.o., w myśl którego dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecnościnie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia się kuratora. Kurator wyznaczony przez sąd na podstawieart. 184 § 1 k.r.o.do zastępowania stronyw postępowaniu administracyjnym nie jest kuratorem prawa materialnego, pod którą to nazwą rozumie się zwykle kuratora wyznaczonego dla ochrony praw reprezentowanej osoby,nie polegającej jedynie na zastępowaniu jej w konkretnym procesie (postepowaniu)przy czynnościach tego postępowania. Jest on kuratorem w danym postępowaniu, podobnie jak kurator procesowy zart. 143 k.p.c.O charakterze kuratora decyduje bowiem cel ustanowienia, nie zaś jego podstawa prawna (tak SN w uchwale z dnia09.02.1989 r., III CZP 117/88, LEX nr 3514).
Zadaniem kuratora ustanowionego na podstawieart. 184 § 1 k.r.o.jest przede wszystkim postaranie się o ustalenie miejsca pobytu osoby nieobecnej i zawiadomienie jejo stanie jej spraw (art. 184 § 2 k.r.o.). Wykonanie tego zadania jest niemożliwe w przypadku osoby prawnej – skoro bowiem zaprzestała ona działania, to nie będzie możliwe ustalenie adresu siedziby jej organu reprezentacji. Ustanowienie kuratora na podstawieart. 184§ 1 k.r.o.jest zatem w takim stanie faktycznym bezprzedmiotowe.
W zaistniałej sytuacji, gdySpółka (...)nie działa, zdaniem Sądu Okręgowego możliwe jest skorzystanie z przewidzianej wart. 205 § 2 k.s.h.zasady reprezentacji biernejw spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Powołany przepis stanowi, że oświadczenia składane spółce oraz doręczanie pism spółce, mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu. W oparciu o powołany przepis Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie wyraził pogląd nawet dalej idący pogląd, że doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania administracyjnego może być dokonane także prokurentowi ujawnionemu w Rejestrze (wyrok z dnia 05.12.2012 r., I GSK 1296/11, Legalis nr 5530046).
(...) Sp. z o.o.posiada organ reprezentacji w postaci jednoosobowego zarządu, który stanowiE. T.. Adres zamieszkaniaE. T.jest znanya kierowana na ten adres korespondencja sądowa jest odbierana osobiście przezE. T.. Nie ma zatem przeszkód, aby w oparciu o przepisart. 205 § 2 k.s.h.wnioskodawca doręczył zawiadomienie o wszczęciu wobecSpółki (...)postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia radiowego na adres zamieszkania członka zarządu Spółki.
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.iart. 7 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowymoddalił apelację wnioskodawcy, jako bezzasadną.