Sąd Okręgowy w Częstochowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 851/15
Data wyroku: 2015-09-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Górczyńska-Bebłot
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art.6 ust.1 pkt 5, art.13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2015 roku, poz.121 ze zm.)

Sygn. akt IV U 851/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 września 2015 roku
Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie
Wydział IV
w składzie:
Przewodniczący SSO Marzena Górczyńska-Bebłot
Protokolant Oliwia Rajewska
po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 roku w Częstochowie
sprawyB. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wZ.
o składki
na skutek odwołaniaB. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wZ.
z dnia 10 marca 2015 roku Nr(...)

1
oddala odwołanie;

2
zasądza od odwołującejB. P.na rzecz organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych OddziałuwZ.kwotę 2400 zł (dwa tysiące czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt IV U 851/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 10 marca 2015 roku nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.stwierdził, żeB. P.jest dłużnikiem ZUS-u z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od czerwca 2013 roku do kwietnia 2014 roku. Zadłużenie to, wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 11.968,41 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż zgodnie zart. 46 ust. 1 ustawyz dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.Uz 2015r., poz.121) , płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikającychz przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Nadto zgodnie z art. 32 ustawy, do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne, w zakresie ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokęi dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Ponieważ płatnik składekB. P.nie dopełniła obowiązku określonego z art. 46 ust. 1 ustawy systemowej, należało z urzędu, na mocy art. 83 ust. 1 tej ustawy, określić wysokość jej zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosłaB. P., domagając się jej uchylenia.
W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona podniosła, iż od dnia 1 czerwca 2013 roku rozpoczęła wykonywanie pracy na podstawie umowy o pracę w firmie(...), mającej siedzibę na teranie Słowacji. Stosownie do art. 13 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 rokuw sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. Urz. UE nr
  L 1661 z dnia 30 kwietnia 2004 roku) osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich, podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje swą pracę najemną. W ocenie odwołującej taki zapis nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że w stosunku do niej powinno zostać zastosowane ustawodawstwo słowackie, gdyż tam właśnie wykonuje pracę najemną. Polska instytucja, w tym wypadku ZUS, zgodnie z art. 16 ust. 2 w/w rozporządzenia, po otrzymaniu od niej pisma informującego o zaistniałym stanie rzeczy, winien był ustalić jej tymczasowe ustawodawstwo słowackie i zwrócić się do odpowiedniej instytucji słowackiej ze stosowną informacją, oczekując na jej ustalenia w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym. W ocenie ubezpieczonej, fakt, iż właściwym dla niej ustawodawstwem jest ustawodawstwo słowackie potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego, w szczególności wyroki z dnia 6 czerwca 2013 roku, II UK 333/12 oraz z dnia 23 sierpnia 2007 roku, I UK 68/07, OSNP 2008, nr 19-20, poz. 300.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie orazo zasądzenie na jego rzecz od odwołującej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

B. P.od dnia 1 sierpnia 2009 roku do 30 kwietnia 2014 roku prowadziła na terenie Polski pozarolniczą działalność gospodarczą. Dodatkowoz dniem 1 czerwca 2013 roku w/w podjęła pracę w firmie(...), z siedzibą(...). W objętym sporem okresie od czerwca 2013 roku kwietnia 2014 roku odwołująca nie posiadała jakichkolwiek innych niż w/w tytułów do objęcia jej obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi oraz nie odprowadzała składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotnei Fundusz Pracy z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej (okoliczności niesporne).
W dniu 10 września 2013 roku odwołująca złożyła w organie rentowym wniosek o ustalenie właściwego ustawodawstwa za okres od dnia 1 czerwca 2013 roku do nadal, informując jednocześnie o podjęciu zatrudnienia na Słowacji, przy równoczesnym prowadzeniu działalności gospodarczej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Pismem z dnia 25 lipca 2013 roku słowacka centrala zakładu ubezpieczeń społecznych(...)poinformowała, iż we współpracyz Narodowym inspektoratem pracy(...)przeprowadziła kontrolę u pracodawców, którzy zatrudniają osoby o podejrzanie niskich zarobkachi znikomym zobowiązaniem pracy, których celem było sprawdzenie realnego wykonywania pracy przez ich pracowników na terytorium Republiki Słowackiej. Po przeprowadzeniu kontroli postanowiono, iż w przypadku pracowników firmy(...), z siedzibą(...):
- którym centrala zakładu ubezpieczeń społecznych(...)już wystawiła formularze E 101 SK/PD A1, tzn. pracownicy podlegają słowackim przepisom prawnym i zostały one doręczone właściwym pracodawcom oraz polskiej instytucji ubezpieczenia społecznego ZUS, nie będą one likwidowane wstecznie. Jeżeli po zakończeniu ważności formularza E 101 SK/PD A1 stosunek ubezpieczeniau danego pracodawcy nadal trwa, właściwy oddział zakładu ubezpieczeń społecznych(...)wyda postanowienie o wygaśnięciu ubezpieczeniaz dniem, w którym zakończyła się ważność w/w formularza;
- u których do teraz nie zostało wydane postanowienie, którym przepisom prawnym podlegają, przy czym na podstawie kontroli zrealizowanych przez(...)i(...)stwierdzono, że chodzi o tzw. skrzynkowe firmy (schránková firma) i na terenie Republiki Słowackiej nie dochodzi do realnego wykonywania pracy przez ich pracowników, właściwy oddział zakładu ubezpieczeń społecznych(...)wyda postanowienie o braku ubezpieczenia, tzn. że nie podlegają oni słowackim przepisom prawnym.
Decyzją z dnia 24 września 2013 roku słowacka(...)ustaliła, iż dlaB. P.nie powstało obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe, obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne oraz obowiązkowe ubezpieczenie na wypadek bezrobocia jako pracownika(...)od 1 czerwca 2013 roku według legislatywy słowackiej.
Decyzją z dnia 7 lutego 2014 roku nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.stwierdził, iż dlaB. P.od dnia 1 czerwca 2013 roku właściwym jest ustawodawstwo polskie.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosłaB. P., jednakże zostało ono odrzucone prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego – Sądu Pracyi Ubezpieczeń Społecznych wG.z dnia 17 lipca 2014 roku, jako wniesione po upływie zakreślonego terminu.
(v. akta rentowe ubezpieczonej, akta sprawy VIII U 1092/14 Sądu OkręgowegowG.)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż kwestia podlegania przezB. P.w okresie od czerwca 2013 roku do kwietnia 2014 roku, w zakresie ubezpieczeń społecznych, ustawodawstwu polskiemu, jest już prawomocnie przesądzona decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wZ.z dnia7 lutego 2014 roku i jako taka nie podlega dalszemu badaniu w niniejszej sprawie.W konsekwencji zarzuty podniesione przez ubezpieczoną w odwołaniu od decyzji ZUS z dnia 10 marca 2015 roku, którymi starała się ona wykazać, żew w/w okresie w zakresie ubezpieczeń społecznych winna podlegać ustawodawstwu słowackiemu, pozostają bezprzedmiotowe i jako takie nie mają one żadnego wpływu na rozstrzygnięcie. Istotą niniejszej sprawy jest bowiem wyłącznie ocena, czy organ rentowy ustalając wysokość zadłużenia odwołującej z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy z tytułu prowadzonej przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej, prawidłowo zastosował przepisyustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2015 roku, poz. 121).
Zgodnie z treściąart. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają,z zastrzeżeniemart. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą oraz osobami z nimi współpracującymi.
Osoby te mogą ponadto, na swój wniosek, zostać objęte dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym (art. 11 ust. 2).
Osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu (art. 12 ust. 1).
Zgodnie z art. 13 pkt 4 osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemui wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Nadto zgodnie zart. 66 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 rokuo świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(tekst jednolity Dz. U. z 2015 roku, poz. 581 ze zm.), obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi,z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisacho ubezpieczeniach społecznych (art. 69 ust. 1).
W myślart. 104 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnieniai instytucjach rynku pracy(tekst jednolity dz. U. z 2015 roku,poz.149 ze zm.), obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa wart. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, w przypadku osób,o których mowa wart. 6 ust. 2 ustawy z dnia 10 października 2002 rokuo minimalnym wynagrodzeniu za pracę, co najmniej wynagrodzenie, o którym mowa w tym przepisie, opłacają:
1)pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne (…);
2)rolnicze spółdzielnie produkcyjne, spółdzielnie kółek rolniczych lub spółdzielnie usług rolniczych (…);
3)inne niż wymienione w pkt 1 i 2 osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyjątkiem:
a)duchownych,
b)pobierających na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłek stały,
c)pobierających na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy lub dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka,
ca) pobierających na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów zasiłek dla opiekuna,
d)podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników,
e)żołnierzy niezawodowych w służbie czynnej,
f)odbywających zastępcze formy służby wojskowej,
g)przebywających na urlopach wychowawczych oraz pobierających zasiłek macierzyński,
h)pobierających świadczenie szkoleniowe, o którym mowa w art. 70 ust. 6,
i)osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa wustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3,
j)osób sprawujących osobistą opiekę nad dzieckiem, o których mowa wart. 6a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wysokość składki na Fundusz Pracy określa ustawa budżetowa (ust .2).
Zgodnie z art. 32 ustawy systemowej, do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
Odwołująca w okresie objętym zaskarżoną decyzją ZUS z dnia 10 marca 2015 roku, tj. od czerwca 2013 roku do kwietnia 2014 roku prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą i nie posiadała w tym czasie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej żadnego innego tytułu do objęcia jej obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. Nadto prawomocną decyzją z dnia 7 lutego 2014 roku nr(...)od dnia 1 czerwca 2013 roku w zakresie ubezpieczeń społecznych została objęta ustawodawstwem polskim.
W związku z powyższym, odwołująca z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od czerwca 2013 roku do kwietnia 2014 rokuz mocy samego prawa podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu, a co za tym idzie była również zobowiązana uiszczać składki na te ubezpieczenia i na Fundusz Pracy, z którego to obowiązku się nie wywiązała. W konsekwencji zasadnie organ rentowy stwierdził, że posiada ona zadłużenie z tego tytułu w kwocie 11.968,41 zł, w tym z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w kwocie 7.240,31 zł plus odsetki w kwocie 841,00 zł,z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 2.909,76 zł plus odsetkiw kwocie 336,00 zł oraz z tytułu składek na Fundusz Pracy w kwocie 602,34 zł plus odsetki w kwocie 39,00 zł.
Wysokości powyższych zaległości ubezpieczona w żaden sposób nie kwestionowała, zaś z przeprowadzonej w tym zakresie przez Sąd kontroli wynika, iż wyliczenia organu rentowego są prawidłowe tak co do należności głównych jak i odsetek.
Wobec powyższego Sąd Okręgowy, na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.oraz przepisów powołanych w treści uzasadnienia, oddalił odwołanieB. P.jako bezzasadne.
O kosztach orzeczono na mocyart. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c.w związku z§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jednolity Dz. U. z 2013 roku, poz. 490 ze zm.).