Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1464/15
Data wyroku: 2016-01-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Daria Ratymirska
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172§1 kc

Sygn. akt I Ns 1464/15

POSTANOWIENIE
Dnia 21 stycznia 2016 roku
Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:SSR Daria Ratymirska
Protokolant: Daria Paliwoda
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 roku w Kłodzku
sprawy z wnioskuE. H.
przy udzialeL. G.iK. K. (1)
o zasiedzenie
p o s t a n a w i a:

I
oddalić wniosek;

II
zasądzić od wnioskodawczyniE. H.na rzecz uczestnika postępowaniaK. K. (1)kwotę 1217 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

UZASADNIENIE
E. H.wniosła o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie, w dniu 26 lutego 2010r., nieruchomości, położonej wK.przyul. (...),działka nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadziksięgę wieczystą (...). W uzasadnieniu podała, że jest wpółwłaścicielką sąsiedniej nieruchomości zabudowanej,działki nr (...), która to nieruchomość została nabyta przez jej rodziców w dniu 3 czerwca 1975r. Przedmiotową nieruchomość w tym samym czasie nabył uczestnikL. G.. Ojciec wnioskodawczyni w 1980r. zawarł zL. G.warunkową umowę sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, jednak nie doszło do formalnego przeniesienia własności. Działka w całości została przejęta w posiadanie przez rodziców wnioskodawczyni, którzy wykorzystywali ją pod uprawę warzyw i owoców, hodowali tam kury. W latach 1986 i 2001 rodzice wnioskodawczyni darowali jej swoje udziały we własności nieruchomościdziałce nr (...)i zarazem przekazali jej w posiadaniedziałkę (...). Wnioskodawczyni podała, że od wielu lat wyłącznie ona zajmuje się tą działką, dba o nią, gospodaruje na niej. Po śmierci rodziców, w 2015r. wnioskodawczyni dowiedziała się, że w notarialnej umowie przedwstępnej z 26.02.1980r., jako kupujący figurujeK. K. (1), brat wnioskodawczyni. Dotychczas wnioskodawczyni była przeświadczona, że przedmiotową działkę kupił odL. G.jej ojciec. Podniosła, że to on był faktycznym kupującym i to on miał w swoim samoistnym posiadaniudziałkę nr (...). Posiadanie to zostało następnie przeniesione na wnioskodawczynię. Wnioskodawczyni doliczyła do swojego okresu posiadania okres, w jakim posiadaczem był jej ojciec, od 26 lutego 1980r. Podała, że uczestnikK. K. (1)nigdy nie mieszkał w domu naul. (...)wK., nigdy też w żaden sposób nie korzystał zdziałki nr (...).
UczestnikL. G.nie sprzeciwił się wnioskowi. Podał, że sprzedał działkęK. K. (1)i od tej pory się nią nie interesował, że działkę uprawiali rodzice wnioskodawczyni i uczestnikaK. K. (1).
UczestnikK. K. (1)wniósł o oddalenie wniosku i zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc zarzut zasiedzenia przez niebie przedmiotowej nieruchomości z dniem 26 lutego 2010r. Podał, żedziałka nr (...)została kupiona dla niego, aby miał działkę sąsiadującą z rodzicami. Pieniądze fizycznie zapłacił ojciec uczestnika, ale były to środkiK. K. (1), na które zapracował, budując dom rodzinny i wykonując prace w firmie ojca. Rodzice zawsze uznawali własność syna co do tej działki i namawiali go na wybudowanie tam domu, czego uczestnik nie zrobił ze względów finansowych i rodzinnych. Podniósł, że użyczał rodzicom częśćdziałki nr (...), w uzgodnieniu z nimi wykonał jedno ogrodzenie dla obu działek. Udostępnił grunt do korzystania swoim rodzicom, niemniej jednak nigdy korzystanie to nie miało prowadzić do wkroczenia przez rodziców w sferę jego praw. Działka ta zarówno przez zbywcę, jak i nabywcęK. K. (1)oraz jego rodziców jako jego własność, pomimo niezawarcia ostatecznej umowy sprzedaży. Podał, że do jesieni 2012r. korzystał z tej działki, jako z ogrodu, sadu, dla celów rekreacyjnych. Przez cały czas płacił podatek od nieruchomości. Podniósł, że nie doszło do zawarcia zL. G.ostatecznej umowy sprzedaży, z uwagi na żądanie dopłaty, podczas gdy cała cena została uiszczona przy zawarciu umowy przedwstępnej. Podniósł, że wnioskodawczyni wiedziała, że działka należy do jej brata, co wynikało z licznych rozmów w gronie rodzinnym, dlatego o zasiedzenie wystąpiła dopiero po śmierci rodziców, bowiem oni nigdy nie potwierdziliby fałszywych podawanych przez nią we wniosku okoliczności.
Sąd ustalił:
Przedmiotowa nieruchomość, położonaK.przyul. (...),działka nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadziksięgę wieczystą (...), od 1975r. stanowiła własność uczestnikaL. G..
Dowód:
odpis z księgi wieczystej (k-6),
kopia mapy ewidencyjnej (k-7).
Nieruchomość ta sąsiaduje zdziałką nr (...), kupioną w 1975r. przez rodziców wnioskodawczyni i uczestnikaK. S.iW. K., którzy na swojej nieruchomości wybudowali dom mieszkalny (ul. (...)), w którym zamieszkali wraz z wnioskodawczynią w 1984r.
Dowód:
umowa przeniesienia własności nieruchomości z dnia 3.06.1975r. (k-8-9);
kopia mapy ewidencyjnej (k-7).
S. K.zabiegał uL. G.o sprzedażdziałki nr (...), negocjował cenę, informując, że działka ta ma być kupiona dla jego syna,K.. Ojciec chciał wówczas, aby synK.wybudował tam sobie dom. W dniu 26 lutego 1980r. doszło do zawarcia notarialnej umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości pomiędzyL. G.a uczestnikiemK. K. (1), pod warunkiem, że Skarb Państwa nie skorzysta z przysługującego mu prawa pierwokupu. Cena została zapłacona przezS. K.. Do zawarcia ostatecznej umowy sprzedaży nie doszło. Po zawarciu umowy,L. G.nie interesował się już przedmiotową nieruchomością, uznając, że ma już nowego właściciela –K. K. (1).
Dowód:
warunkowa umowa sprzedaży z dnia 26.02.1980r. (k-14);
zeznania uczestnikaL. G.(k-110);
zeznania świadków:R. Ł. (1)(k-106v.),Z. O.(k-107),J. P.(k-107),J. W.,E. K.(k-107v.), częściowo zeznania świadkaJ. W.(k-109)
zeznania uczestnikaK. K. (1)(k-110).
UczestnikK. K. (1)pomagał ojcu przy budowie domu oraz w jego pracy zawodowej, w warsztacie ślusarskim i przy budowie studni, wybudował płot, okalającydziałki nr (...). Działki te nie były od siebie w żaden sposób oddzielone, część uprawna (nadziałce (...)) nie była odgraniczona od części mieszkalnej (nadziałce (...)). W takcie budowy domu, część przedmiotowej nieruchomości (działki nr (...)) została zajęta pod wjazd. UczestnikK. K. (1)nigdy tam nie zamieszkał. Mieszkał z rodziną wK.przyul. (...). Na przedmiotową działkę przyjeżdżał co jakiś czas. Wraz z rodziną wykorzystywał działkę rekreacyjnie, zbierał owce. Rodzice wnioskodawczyni sadzili tam drzewa owocowe, krzewy, uprawiali warzywa, dbali o czystość i porządek, ojciec hodował kury. Pomiędzy uczestnikiemK. K. (1)a jego ojcem dochodziło do konfliktów, skutkujących dłuższymi okresami nieobecności uczestnika na terenie spornej nieruchomości i brakiem kontaktów. Po śmierciS. K.w 2002r. ogródek na przedmiotowej działce uprawiałaW. K.oraz wnioskodawczyni, która dbała o nasadzenia i porządek, oddała także część terenu na spornej nieruchomości w dzierżawę swojemu znajomemuK. K. (3), który trzymał tam opony.
Dowód:
zeznania świadkaM. H. (1)(k-104v.),K. K. (3)(k-105)
częściowo zeznania świadkaR. Ł. (2)(k-105v.),M. H. (2)(k-106),B. O.(k-106),R. Ł. (1)(k-106v.),Z. O.(k-107),J. P.(k-107),E. K.(k-107v.),D. K.(k-108v.)
zeznania wnioskodawczyni (k-109-110);
zeznania uczestnikaK. K. (1)(k-110).
UczestnikK. K. (1)opłacał podatek od przedmiotowej nieruchomości.
Dowód:
zaświadczenie BurmistrzaK.z dnia 22.09.2015r. (k-82);
zeznania świadkaE. K.(k-107v.).
W latach `90 XX wieku uczestnikK. K. (1)postanowił rozpocząć budowę domu na spornej nieruchomości, wówczas okazało się, że nadal stanowi ona własnośćL. G.. Żona uczestnikaE. K.udała się doL. G., aby nakłonić go do sfinalizowania sprawy sprzedaży. Nie doszło do tego, gdyż żonaL. G.domagała się dopłaty do zapłaconej uprzednio ustalonej ceny.
Dowód:
zeznania świadkaE. K.(k-107v.)
zeznania uczestnikaL. G.(k-110);
zeznania uczestnikaK. K. (1)(k-110).
W 1985r. rodzice wnioskodawczyni i uczestnikaK. K. (1)rozwiedli się. W dniu 24 lutego 1986r.S. K.podarował wnioskodawczyni należący do niego udział w ½ części w nieruchomości przyul. (...)wK.. W dniu 9 maja 2001r. swój udział w nieruchomości podarowała wnioskodawczyni i jej synowiM.matkaW. K..
Dowód:
umowa darowizny z dnia 24.02.1986r. (k-10-11);
umowa darowizny z dnia 9.05.2001r. (k-12-13).
W. K.zmarła 29 marca 2015r. Spadek po niej nabył w całości synK. K. (1).
Dowód:
postanowienie SR w Kłodzku z dnia 25 listopada 2015r.,(...)(k-102).
Od 2008-2009 roku uczestnikK. K. (1)nie miał kluczy do bramy wjazdowej. Aby się dostać na posesję, on i jego żona, musieli dzwonić, otwierała mu matka lub wnioskodawczyni. Po śmierci matki, wnioskodawczyni zabroniła bratu i jego rodzinie przychodzenia na sporną działkę.
Dowód:
zeznania świadkaE. K.(k-107v.),
częściowo zeznania świadkaD. K.(k-108v.);
zeznania uczestnikaK. K. (1)(k-110).
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisemart. 172§1 kc, posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem, nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat 20, jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat 30, posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (§2).
Istotą zasiedzenia jest nabycie własności rzeczy przez jej posiadacza samoistnego po upływie oznaczonego przez ustawodawcę terminu. Równocześnie następuje utrata prawa własności przez dotychczasowego właściciela. W niniejszej sprawie właściciel nieruchomości –działki nr (...), położonej wK.,L. G.nie zgłosił pretensji do przedmiotowej nieruchomości, przyznając, że w 1980r. sprzedał ją na rzecz uczestnikaK. K. (1)i od tej pory nie interesował się nią. Uczestnik nie zdawał sobie wówczas sprawy z tego, że zawarta warunkowa umowa sprzedaży nie przenosiła formalnie własności nieruchomości na rzecz nabywcy, taktującK. K. (1), jak nowego właściciela. Sporne w niniejszej sprawie było, kto był samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości w okresie od 26 lutego 1980r. (data zawarcia warunkowej umowy sprzedaży).
Domagając się stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie z dniem 26 lutego 2010r., wnioskodawczyni twierdziła, że działka znajdowała się w samoistnym posiadaniu jej rodzicówW.iS. G., którzy przekazali jej ją w posiadanie wraz z udziałami we współwłasności sąsiedniej nieruchomościdziałki nr (...), na której posadowiony jest jej dom rodzinny (przyul. (...)wK.).
Posiadaczem samoistnym rzeczy, w myśl przepisuart. 336 kc, jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel. Stan posiadania samoistnego współtworzą więc element władania rzeczą oraz intelektualny element zamiaru władania nią dla siebie „jak właściciel”. Konieczne jest zatem wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych, wskazujących na samodzielny, rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Innymi słowy, wszystkie dyspozycje posiadacza powinny swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela.
Kwestia świadomości, jaką posiadacz odnosi do wykonywanego prawa, a więc przekonanie o tym, czy jest lub nie jest właścicielem posiadanej rzeczy, rzutuje natomiast na dobrą lub złą wiarę posiadania. Dobra wiara posiadacza polega na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu, że przysługuje mu wykonywane przez niego prawo. W sprawie poza sporem było, że obejmujący w posiadanie przedmiotową nieruchomość był posiadaczem w złej wierze.
Zgodnie z przepisemart. 176 § 1 kc, jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści.
Następstwo w posiadaniu ze skutkami określonymi wart. 176 kc, tzn. doliczenie czasu posiadania poprzednika, ma jednak znaczenie w przypadku biegu terminu zasiedzenia, wyłącznie wówczas, gdy posiadanie poprzednika miało charakter samoistny. Tymczasem w niniejszej sprawie - jak wynika z zeznań przesłuchanych świadkówR. Ł. (1)(k-106v.),Z. O.(k-107),J. P.(k-107),E. K.(k-107v.), a także częściowoJ. W.(k-109) i uczestników postępowaniaL. G.iK. W.iS. K.(rodzice wnioskodawczyni i uczestnikaK. K. (1)) objęli przedmiotową nieruchomość w posiadanie zależne. Ustalono bowiem, żeS. K.zabiegał uL. G.o sprzedażdziałki nr (...), negocjował cenę, z zamiarem nabycia jej przez synaK.. Chciał wówczas, aby syn wybudował tam sobie dom. Taką wolę ujawnił nie tylko wobec uczestnikaK. K. (1)i jego żony, ale także wobec świadkówR. Ł. (1),Z. O.oraz wobec uczestnikaL. G.. Potwierdza to fakt, że stroną warunkowej umowy sprzedaży z dnia 26 lutego 1980r. – jako nabywca nieruchomości - był uczestnikK. K. (1), który ponadto przez cały czas opłacał podatek od przedmiotowej nieruchomości. Rodzice wnioskodawczyni i uczestnikaK. K. (1)uprawiali tą działkę, korzystali z niej rolniczo, ale nie jak właściciele. Ich posiadanie nie miało charakteru samoistnego i nie prowadziło do zasiedzenia. Nie zmienia tego fakt, że dla otoczenia właścicielem, gospodarzem spornej działki mogli być właściciele domu. Osoby trzecie mogły tak sądzić, widząc jedno ogrodzenie, okalające obie działki, oraz pracujących tam wnioskodawczynię i jej rodziców, co jednak nie świadczy o samoistnym posiadaniu, skoro w świadomości rodziców uprawiali oni działkę syna, co wynika także z zeznań świadkaJ. P.. Uczestnik nie musiał tam fizycznie pracować, jeśli uprawa działki nie była mu potrzebna, godził się na korzystanie z działki przez rodziców. Brak tu zatem wystąpienia po stronie posiadacza intelektualnego elementu zamiaru władania rzeczą dla siebie, co dyskwalifikuje posiadanie poprzedników wnioskodawczyni, jako posiadanie samoistne, prowadzące do zasiedzenia. PomiędzyS. K.a uczestnikiemK. K. (1)dochodziło wprawdzie do poważnych konfliktów, skutkujących dłuższymi okresami, w których nie utrzymywali kontaktów, jednakże nie ustalono, aby doszło do jakiegoś szczególnego wydarzenia, które świadczyłoby jednoznacznie o zmianie charakteru posiadania spornej nieruchomości przez ojca stron.
Sąd ocenił jako niewiarygodne zeznania wnioskodawczyni, jakoby nic nie wiedziała o umowie sprzedaży spornej nieruchomości na rzecz brata, skoro wiedzę na ten temat mieli postronni świadkowie. Istotna jest również sprzeczność jej zeznań z zeznaniami synaM. H. (2). Wnioskodawczyni zeznała, że cały czas myślała, iż właścicielem jestL. G.i to on płaci podatki od nieruchomości.M. H. (2)zeznał natomiast, że zawsze traktował tą działkę, jakby była mamy, nie pomyślał nawet, aby należała do kogoś innego, że nigdy nie było mowy, aby działka miała należeć do kogoś innego (k-106). Nie bez znaczenia jest również fakt, że wnioskodawczyni wystąpiła z wnioskiem o zasiedzenie dopiero po śmierci rodziców. Matka stronW. K.zmarła po wskazywanym przez wnioskodawczynie upływie terminu zasiedzenia. W sytuacji, gdy wnioskodawczyni, jak twierdziła, weszła w posiadanie spornej nieruchomości po rodzicach z chwilą darowania jej udziałów w nieruchomości przyul. (...)(działce nr (...)), nie było przeszkód, aby wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem jeszcze za życia matki, która mogłaby jednoznacznie potwierdzić charakter posiadania poprzedników wnioskodawczyni odnośnie spornej działki. Aktualnie, wobec sprzeczności interesów wnioskodawczyni i uczestnikaK. K. (1), ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na jedynym pewnym dowodzie z postaci warunkowej umowy sprzedaży spornej nieruchomości na rzeczK. K. (1)oraz na zeznaniach bezstronnych świadków i uczestnikaL. G., z których to dowodów wynika, że rodzice wnioskodawczyni faktycznie korzystali z przedmiotowej nieruchomości, uprawiali ją, jako przydomowy ogródek, traktując ją cały czas, jak własność syna, który w przyszłości miał tam wybudować swój dom, co świadczy o posiadaniu zależnym, które nie prowadzi, z upływem ustawowego terminu, do nabycia własności rzeczy przez zasiedzenie.
Dopiero z chwilą otwarcia spadku poW. K.można przyjąć, że wnioskodawczyni ujawniła swą wolę posiadania dla siebie, zabraniając jawnie dostępu uczestnikowiK. K. (1)do spornej nieruchomości, samodzielnie korzystając z nieruchomości, zarządzając nią z zamiarem posiadania tej nieruchomości dla siebie. Nawet, gdyby liczyć ten okres od momentu, kiedy uczestnik nie miał już kluczy do posesji przyul. (...), tj. od 2008-2009 roku- co jednak nie jest w ocenie Sądu właściwe - to i tak nie upłynął jeszcze okres posiadania wnioskodawczyni, skutkujący zasiedzeniem nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze, należało uznać, że po stronie wnioskodawczyni nie zostały spełnione przesłanki zasiedzenia nieruchomości, co skutkowało oddaleniem jej wniosku.
Przyjmując, że interesy wnioskodawczyni i uczestnika postępowaniaK. K. (1)były sprzeczne, wobec oddalenia wniosku, zasądzono od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kwotę 1217 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skład tych kosztów wchodzi wynagrodzenie pełnomocnika, będącego adwokatem i opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Orzeczenie w pkt II postanowienia oparto na podstawieart. 520 § 2 kpcw zw. z § 8 pkt 1 w zw. z§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.