Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 171/15
Data wyroku: 2015-08-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Witold Franckiewicz, Tadeusz Kiełbowicz, Andrzej Krawiec
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 280 § 2 kk

Sygnatura akt II AKa 171/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 sierpnia 2015 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący:SSA Witold Franckiewicz
Sędziowie:SSA Tadeusz Kiełbowicz
SSA Andrzej Krawiec (spr.)
Protokolant:Iwona Łaptus
przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Leszka Pruskiego
po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2015 r.
sprawyP. L. (1)
oskarżonego zart. 158 § 1 kk,art. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kk,art. 13 § 1 kkw zw. zart. 280 § 2 kkiart. 245 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 27 marca 2015 r. sygn. akt III K 356/14

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności zawarte w punkcie IV części dyspozytywnej,

2
w zakresie punktu II części dyspozytywnej przyjmuje, że przypisany oskarżonemuP. L. (1)w tym punkcie czyn stanowił usiłowanie nieudolne – to jest przestępstwo zart. 13 § 2 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 14 § 2 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k.w zw. zart. 60 § 1 i § 6 pkt 2 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności.

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
na podstawieart. 85 § 1 k.k.iart. 86 k.k.łączy orzeczoną wyżej karę 1 roku pozbawienia wolności z jednostkowymi karami pozbawienia wolności orzeczonymi w punktach I i III części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku i łącznie wymierza oskarżonemuP. L. (1)karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;

IV
na podstawieart. 63 § 1 k.k.zalicza oskarżonemu na poczet kary łącznej pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od 31 sierpnia 2014 r. do 27 marca 2015 r.;

V
zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, w tym od opłaty za obie instancje;

VI
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. B.600 zł tytułem poniesionych kosztów nieopłaconej obrony z urzędu oskarżonegoP. L. (1)w postępowaniu odwoławczym oraz 138 zł tytułem zwrotu VAT.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy we Wrocławiu rozpoznał sprawęP. L. (1)oskarżonego o czyny zart. 158 § 1 k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.,art. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k.oraz zart. 245 k.k.opisane w punktach od I do III części wstępnej zaskarżonego wyroku.
Po rozpoznaniu tej sprawy Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27 marca 2015 r. uznał oskarżonegoP. L. (1)za winnego tego, że w dniu 31 sierpnia 2014 r. wS.na przystanku autobusowym przyskrzyżowaniu ulic (...), działając wspólnie i w porozumieniu z prawomocnie skazanymW. J. (1), pobiłG. F. (1)w ten sposób, że wielokrotnie uderzał go pięścią po głowie, kopał po głowie i klatce piersiowej oraz kilkakrotnie uderzył głową pokrzywdzonego o ścianę wiaty przystankowej, narażając go na wystąpienie skutku, określonego wart. 157 § 1 k.k.zaś w wyniku czego pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci urazu głowy z raną tłuczoną w okolicy czołowo-ciemieniowej, wymagającej zaopatrzenia chirurgicznego, które to obrażenia naruszyły czynności narządów jego ciała na czas poniżej dni siedmiu, - to jest czynu zart. 158 § 1 k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności.
Tym samym wyrokiem uznał oskarżonego za winnego czynów opisanych w punktach II i III części wstępnej zaskarżonego wyroku i za to wymierzył mu kary:
- za czyn opisany wpkt. IIna podstawieart. 14 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k.3 lata pozbawienia wolności,
- za czyn opisany wpunkcie IIIna podstawieart. 245 k.k.8 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 85 § 1 k.k.iart. 86 k.k.wymierzył oskarżonemu karę łączną 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego pozbawienia wolności oskarżonego w sprawie od 31 sierpnia 2014 r. do 27 marca 2015 r.
Na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonegoG. F. (1)nawiązkę w wysokości 1500 zł. tytułem zadośćuczynienia.
Zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych.
Wyrok powyższy zaskarżył obrońcaP. L. (1), zarzucając (dosłowny cytat):
„1. błędy w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, który mogły mieć wpływ na treści tego orzeczenia poprzez przyjęcie, że:
a) oskarżonyP. L.dopuścił się w dniu 21 sierpnia 20-14 r. w miejscowościS.udolnego usiłowania zbrodni rozboju (zarzut opisany w pkt. II sentencji orzeczenia ) na osobie pokrzywdzonegoG. F. (1), podczas gdy wnikliwa i prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyjaśnienia oskarżonego, a przede wszystkim zeznania naocznego świadka zdarzeniaE. G. (1)nie dają podstawy do przypuszczenia aby oskarżony swoim zachowaniem zmierzał bezpośrednio do dokonania kradzieży mienia pokrzywdzonego przy posługiwaniu się przy tym niebezpiecznym narzędziem – nożem,
b) oskarżonyP. L.dopuścił się w dniu 19 września 2014 r. w miejscowościS.występku bezprawnego wywierania wpływu na pokrzywdzonego zmierzającego do zmiany przez niego złożonych wobec oskarżonego zeznań (zarzut opisany w pkt III sentencji orzeczenia), podczas gdy jedynym dowodem na sprzeczne z prawem zachowanie oskarżonego są zeznaniaG. F. (1)– osoby pokrzywdzonej wcześniej pobiciem przezP. L.iW. J.i najbardziej zainteresowanej skazaniem oskarżonego, którego to jednak wyjaśnienia w zakresie całej sprawy należy oceniać dużo bardziej ostrożnie aniżeli czyni to Sąd Okręgowy dając im walor bezwzględnej wiarygodności,
2) naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na treść orzeczenia a to:
a)art. 7 k.p.k.orazart. 4 k.p.k.poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów w sprawie i niemal całkowite odmówienie wiarygodności bezstronnemu świadkowi w sprawie –E. G. (1)z uwagi na odmienną treść jej zeznań w stosunku do pozostałych przeprowadzonych dowodów z przesłuchań świadków, niewątpliwie korzystnych dla samego oskarżonego opisujących jego zachowanie odmiennie od relacji pokrzywdzonego a w zasadniczej mierze zgodnie z tym co wyjaśniał oskarżonyP. L.,
b)art. 7 k.p.k.orazart. 4 k.p.k.w zw. zart. 174 k.p.k.iart. 170 k.p.k.poprzez pominięcie wnioskowanego przez obronę dowodu z przeprowadzenia konfrontacji świadkówG. F.iE. G.na okoliczność wyjaśnienia sprzeczności w relacjonowaniu przebiegu zdarzenia w dniu 31 sierpnia 2014 r. i pośrednio ustalenia wiarygodności osobowych źródeł dowodowych, mających istotne znaczenie dla przypisania odpowiedzialności karnej oskarżonemu za zbrodnię rozboju,
3) rażącej niewspółmierności kary oraz niesłusznego niezastosowania środka probacyjnego względem oskarżonegoP. L., a to warunkowego zawieszenia wykonania kary względem dopuszczenia się przez niego opisanego w pkt I sentencji orzeczenia występku pobicia w kumulatywnym zbiegu obrażeniami ciała, podczas gdy za dokładnie ten sam czyn we współdziałaniu przestępnym, prawomocnym orzeczeniem w wysokości 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności Sąd Okręgowy we Wrocławiu w sprawie pod sygn. akt III K 362/14 skazał współsprawcęW. J. (1)stosując, mimo orzeczonej surowszej kary pozbawienia wolności i pozostawania w warunkach recydywy – warunkowe jej zawieszenie na okres próby, co pośrednio dowodzić może na brak zachowania zasady równości.”
Podnosząc wskazane zarzuty apelujący wniósł o uniewinnienie oskarżonego od czynów przypisanych mu w punktach II i III części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku oraz warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w pkt I części dyspozytywnej.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja jest częściowo zasadna, a to w zakresie dotyczącym czynu przypisanego oskarżonemu w pkt II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie środek odwoławczy w części dotyczącej pkt III części dyspozytywnej orzeczenia (co do czynu zart. 245 k.k.) W zakresie tym – wbrew twierdzeniom apelującego – Sąd I instancji nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. Sąd meriti uznał, że zeznania pokrzywdzonegoG. F. (1)zasługują na wiarę, a swoje stanowisko w tej kwestii uzasadnił przekonująco. Sąd ten wskazał przy tym, że zeznania pokrzywdzonego znalazły w tym zakresie częściowo potwierdzenie w zeznaniach świadkaA. W., natomiast wyjaśnienia oskarżonego cechuje wewnętrzna sprzeczność, co podważa ich wiarygodność (str. 7 uzasadnienia orzeczenia).
Autor apelacji polemizując z rozstrzygnięciem zapadłym w pierwszej instancji (pkt III części dyspozytywnej wyroku) nie wykazał, aby Sąd meriti dokonując oceny zebranego w tym zakresie materiału dowodowego przekroczył granicę swobodnej oceny dowodów, a tym samym aby dopuścił się obrazyart. 7 k.p.k.
Nie trafiają również do przekonania wywody apelującego dotyczące przebiegu zdarzenia objętego pkt II części dyspozytywnej orzeczenia. Obrońca oskarżonego odwołuje się tu do zeznań świadkaE. G. (1). Sąd I instancji odmówił wiary zeznaniom wymienionego świadka, a swoje stanowisko w tej kwestii uzasadnił logicznie i w pełni przekonująco (str. 8 in fine uzasadnienia orzeczenia). Sąd meriti ustalając przebieg przedmiotowego zdarzenia ( z dnia 21 sierpnia 2014 r.) oparł się na uznanych za wiarygodne zeznaniach pokrzywdzonegoG. F. (1), uzupełnionych zeznaniami świadkówA. W.iT. K.(str. 8 in fine – 9 uzasadnienia orzeczenia). Autor apelacji poza prostą polemiką z oceną dowodów dokonaną w tym zakresie przez Sąd I instancji, nie wykazał aby ocena ta naruszała reguły określone w art. 7 k.pk.
Zasługuje natomiast na uwzględnienie ta część środka odwoławczego, w której autor kwestionuje kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu w pkt II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku (usiłowanie udolne rozboju –art. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k.). Apelujący wywodzi, że działanie oskarżonego miało charakter usiłowania nieudolnego (vide str. 5 apelacji) i z oceną tą należy się zgodzić.
Z ustaleń faktycznych Sądu meriti wynika, że oskarżony podczas zdarzenia w dniu 21 sierpnia 2014 r. zażądał od pokrzywdzonego wydania nieokreślonej sumy pieniędzy, jednakże zamierzonego celu nie osiągnął, gdyżG. F. (1)nie posiadał przy sobie pieniędzy (vide opis czynu zawarty w pkt II części wstępnej wyroku oraz str. 1 uzasadnienia orzeczenia). Sąd ten mimo to uznał, że usiłowanie rozboju było udolne (w rozumieniuart. 13 § 1 k.k.), odwołując się w tym względzie do poglądów przedstawiciela doktrynyA. M.(str. 13 uzasadnienia orzeczenia). Sąd meriti w ślad za wymienionym komentatorem przyjął koncepcję, że mimo braku pieniędzy (których oskarżony żądał od ofiary), pokrzywdzony posiadał inne rzeczy (np. ubranie, zegarek, telefon), które mogły stać się przedmiotem zaboru, w związku z czym nie było tu „obiektywnej niemożliwości dokonania rozboju”(str. 13 uzasadnienia orzeczenia).
Sąd Apelacyjny nie podziela powyższego poglądu. Omawiana kwestia była już rozważana przez Sąd Najwyższy, który rozpatrywał pytanie prawne jednego z Sądów Apelacyjnych sformułowane na tle stanu faktycznego zbliżonego do tego, który został objęty niniejszą sprawą. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 listopada 2000 r. (I KZP 36/00, OSNKW 2001/1-2/1, Biul. SN 200/11/20) stwierdził jednoznacznie, że w takim przypadku mamy do czynienia z usiłowaniem nieudolnym (art. 13 § 2 k.k.). W uzasadnieniu powołanej uchwały Sąd Najwyższy podniósł, że (cytat) „Fakt, że w ustalonych w sprawie okolicznościach dokonanie przestępstwa było << w ogóle >> możliwe nie oznacza, że było równocześnie << obiektywnie >> możliwe. O usiłowaniu nieudolnym nie może bowiem decydować to, że sprawca – realizując znamiona przestępstwa rozboju i nie dokonując kradzieży pieniędzy z przyczyn właśnie obiektywnych – nie dokonał kradzieży innej rzeczy (przedstawiającej wartość majątkową i posiadanej przez pokrzywdzonego), choć << w ogóle >> taka możliwość istniała … Brak pieniędzy już w chwili przystąpienia przez sprawców do realizacji znamion przestępstwa rozboju stanowił bez wątpienia << brak przedmiotu >> w ujęciuart. 13 § 2 k.k.
Należy zatem uznać, że z wypadku rozboju obliczonego na zdobycie konkretnej rzeczy, której ofiara po prostu nie ma, dokonanie rozboju jest niemożliwe<< ze względu na brak przedmiotu nadającego się do popełnienia na nim, czynu zabronionego >> w ujęciuart. 13 § 2 k.k.”.
Sąd Apelacyjny w pełni podziela powyższe stanowisko Sądu Najwyższego. Z tego względu Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w zakresie pkt II części dyspozytywnej, przyjmując, że działanie oskarżonego miało charakter usiłowania nieudolnego, a co za tym idzie czyn ten zakwalifikował zart. 13 § 2 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k..
W oparciu oart. 14 § 2 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k.w zw. zart. 60 § 1 i § 6 pkt 2 k.k.Sąd odwoławczy obniżył orzeczoną wobec oskarżonego wpkt IIczęści dyspozytywnej orzeczenia karę pozbawienia wolności do 1 roku. Implikowało to z kolei wymiar kary łącznej, którą Sąd Apelacyjny orzekł przy zastosowaniu zasady absorpcji, mając na względzie bliskość czasową poszczególnych przestępstw i ich związek podmiotowo-przedmiotowy.
W świetle przedstawionych przez Sąd I instancji okoliczności dotyczących sylwetki oskarżonego i jego dotychczasowego sposobu życia Sąd Apelacyjny uznał, że postulat autora apelacji o warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności na uwzględnienie nie zasługuje.
Orzeczenie o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze opiera się oart. 624 § 1 k.p.k.
Koszty nieopłaconej obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz występującego w drugiej instancji obrońcy na podstawieart. 29 ustawy – prawo o adwokaturze.
SSA Andrzej Krawiec SSA Witold Franckiewicz SSA Tadeusz Kiełbowicz