Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 480/15
Data wyroku: 2015-03-31 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Iwona Siuta, Zbigniew Ciechanowicz, Violetta Osińska
Słowa kluczowe: Stwierdzenie Nabycia Spadku

POSTANOWIENIE
Dnia 31 marca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Iwona Siuta
Sędziowie:  SO Violetta Osińska
SO Zbigniew Ciechanowicz (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuS. K.
przy udzialeS. B.
o podział majątku wspólnego
w przedmiocie wniosku wnioskodawczyni o podjęcie zawieszonego postępowania
na skutek zażalenia wnioskodawczyni
na postanowienie Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt I Ns 141/14

postanawia:

zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że podjąć zawieszone postępowanie.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 11 września 2014 r. Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim odmówił podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie o sygn. akt I Ns 141/14.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż wnioskodawczyni wniosła o podjęcie postępowania zawieszonego postanowieniem z dnia 11 czerwca 2014 r. z uwagi na śmierć uczestnika, podając dane spadkobierców uczestnika, którymi według jej ustaleń jest rodzeństwo uczestnika. Zważył, iż stosownie doart. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony - z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.
Zdaniem Sądu Rejonowego z uwagi naart. 1027 k.c., zatem w sprawie o podział majątku, po śmierci strony tego postępowania, postępowanie może się toczyć dalej dopiero wówczas, gdy następcy prawni zmarłego albo druga strona postępowania przedstawi postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym uczestniku postępowania.
Tak argumentując Sąd I instancji orzekł jak w sentencji.
Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła wnioskodawczyni domagając się jego zmiany poprzez podjęcie postępowania, nadto przyznanie jej pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych.
W uzasadnieniu żaląca podniosła, iż zarówno w procesie jak i postępowaniu nieprocesowym, dla podjęcia zawieszonego postępowania wystarcza, że fakt następstwa prawnego zostanie wykazany w postępowaniu. Nie jest jednak konieczne w takim wypadku wykazanie następstwa prawnego postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Zaznaczyła, iż wymaganie przewidziane wart. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.jest spełnione także wtedy, gdy przeciwnik procesowy zmarłej strony lub uczestnika - w sytuacji, w której przejście praw nic następuje na podstawie ustaw szczególnych - we wniosku o podjęcie postępowania wskaże spadkobierców ustawowych zmarłego, co też wnioskodawczyni uczyniła.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie wnioskodawczyni zasługiwało na uwzględnienie.
Tytułem wstępu należy zauważyć, iż sąd zawiesza postępowanie z urzędu m.in. w razie śmierci strony (art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.). Z kolei stosownie do dyspozycjiart. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.,sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony - z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.
Z treści cytowanego wyżej przepisu jednoznacznie wynika, iż podjęcie postępowania zawieszonego na skutek śmierci strony nastąpić winno w trzech przypadkach: po pierwsze, z chwilą wskazania następców prawnych zmarłego; po drugie, z chwilą zgłoszenia się następców prawnych zmarłego lub po trzecie, z chwilą ustanowienia kuratora spadku. Co warte podkreślenia, postępowanie zawieszone na skutek śmierci strony sąd może podjąć również z urzędu, jeżeli następcy prawni są mu znani (uchwała Sądu Najwyższego z dnia(...)
Godzi się zauważyć, iż wskazania następców prawnych może dokonać w szczególności strona przeciwna lub uczestnik postępowania nieprocesowego. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia(...)stanowiący, iż

    względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia- dotyczy sytuacji, gdy spadkobierca powołuje się wobec osoby trzeciej na sweprawa spadkowez tytułu dziedziczenia, a nie sytuacji, w której osoba trzecia dochodzi roszczeń wobec spadkobiercy. W związku z powyższym, w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, iż przepisart. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.nie uzależnia podjęcia postępowania zawieszonego z powodu śmierci strony od udowodnienia przymiotu następcy prawnego postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Wymaganie przewidziane w tym przepisie jest spełnione także wtedy, gdy przeciwnik procesowy zmarłej strony lub uczestnika postępowania - w sytuacji, w której przejście praw nie następuje na podstawie ustaw szczególnych - we wniosku o podjęcie postępowania wskaże spadkobierców ustawowych zmarłego. Na sądzie zaś - w razie wątpliwości - ciąży obowiązek sprawdzenia, czy wskazano właściwe osoby (

    vide: postanowienie SN z dnia(...)wyrok SN z dnia(...)
Uwzględniając powyższe Sąd Odwoławczy uznał, iż w realiach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki określone wart. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.uzasadniające podjęcie zawieszonego postępowania. Wnioskodawczyni wskazała bowiem w sposób precyzyjny następców prawnych uczestnika (rodzeństwo zmarłego będących jego spadkobiercami ustawowymi), podając ich imiona, nazwiska i adresy zamieszkania, co poza wszelką wątpliwością umożliwia identyfikację tych osób oraz wezwanie ich do udziału w sprawie. Jednocześnie zaznaczyć należy, iż wbrew zapatrywaniu Sądu Rejonowego, wnioskodawczyni nie musiała przy tym wykazywać legitymowania się przez wskazanych następców prawnych aktem poświadczenia dziedziczenia czy postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku poS. B.. Jak już wyżej wskazano, przewidziany wart. 1027 k.c.obowiązek dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sam spadkobierca powołuje się wobec osoby trzeciej na sweprawa spadkowez tytułu dziedziczenia. Tymczasem w niniejszej sprawie to osoba trzecia (wnioskodawczyni) dochodzi roszczeń wobec spadkobierców (następców prawnych uczestnika), a w takiej sytuacji obowiązek dowody ujęty wart. 1027 k.c.nie znajduje zastosowania.
Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.zmienił zaskarżone postanowienie orzekając jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach niniejszego postępowania zapadnie zgodnie z treściąart. 108 § 1 k.p.c.w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
(...)

1
(...)

2
(...)

3
(...)

(...)