Sąd Okręgowy w Krakowie
XII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
Sygnatura akt: XII Ga 769/14
Data wyroku: 2015-05-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Kamila Wójcik, Sędzia Michał Niedźwiedź, Janusz Beim
Słowa kluczowe: Spółka Jawna
Podstawa prawna: art. 385 kpc.

Sygn. akt XII Ga 769/14

POSTANOWIENIE
Dnia 8 maja 2015 roku
Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział XII Gospodarczy – Odwoławczyw następującym składzie:
Przewodniczący- Sędzia: SO Michał Niedźwiedź
Sędzia: SO Janusz Beim (spr.)
Sędzia: SR del. Kamila Wójcik
Protokolant: st.sekr.sądowy Ewa Janas
po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 roku w Krakowie
na rozprawie
sprawy z wnioskuB. K. (1)
przy uczestnictwie(...)wM.

o zmianę wpisu
na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę
od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie z dnia 23 października 2014 r.,
sygn. akt KR XII Ns. Rej. KRS 19635/14/233
postanawia:

I
oddalić apelację;

II
zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnika koszty postępowania apelacyjnego w kwocie 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych).

XII Ga 769/14

UZASADNIENIE
WnioskodawcaB. K. (1)wniosła o wpisanie do Krajowego Rejestru Sądowego zmian dotyczących spółki(...)wM.. Do wniosku dołączone zostały min; oświadczenieA. K. (1)z dnia 20 maja 2014r. o przystąpieniu do spółki oraz uchwały z dnia 20 maja 2014 r. o wznowieniu działalności spółki i o zmianie umowy. Dołączona została również nowa lista wspólników. W urzędowym formularzu KRS – Z 1 jako wnioskodawca została wskazana spółka tj.(...)– spółka jawna.
Po wniesieniu powyższego wniosku, w dniu 3 czerwca 2014 r. do sądu rejestrowego wpłynęło pismo byłego(...) spółki (...), w którym podniesione zostały okoliczności związane z otwarciem likwidacji spółki i wypowiedzeniem spółki przez tego wspólnika.
W aktach sprawy zalega również kolejne pismo złożone przezZ. K. (1)(z dnia 14 sierpnia 2014 r.), w którym ponownie przedstawiono okoliczności przesądzające, w ocenie autora pisma, o bezprzedmiotowości złożonego wniosku.
Postanowieniem z dnia 2 września 2014 r. wydanym przez referendarza sądowego wniosek został oddalony. Na powyższe postanowienie została wniesiona skarga i to orzeczenie utraciło moc. W toku postępowania wpłynęło kolejne pismo odZ. K. (1)oraz od pełnomocnikaB. K. (1).
Postanowieniem z dnia 23 października 2014 r. sąd rejestrowy oddalił wniosek.
Uzasadniając swoje rozstrzygniecie sąd I instancji wskazał na własne ustalenia, a to w szczególności,że do dnia 31 grudnia 2007 r. wspólnikami spółki byliB. K. (1)iZ. K. (1).Z. K. (1)wypowiedział spółkę ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2007r. Od tej pory spółka jest w likwidacji, a od dnia 15 listopada 2013 r likwidatorem spółki jestA. L.. Nadto sąd ustalił, że poprzedni likwidator tj.B. K. (1)przeprowadziła postępowanie likwidacyjne, a do zakończenie postępowania zostało jeszcze ściągnięcie jednej, spornej wierzytelności, o którą toczy się postępowanie sądowe. Wskazał sąd I instancji na treść dokumentów dołączonych do wniosku.
W swoich rozważaniach prawnych sąd I instancji przede wszystkim podkreślił, że znany jest fakt otwarcia i przeprowadzenie likwidacji spółki. W ocenie sadu, przystąpienie nowego wspólnika na tym etapie jest sprzeczne z celem likwidacji spółki. Nie podzielił sąd argumentuB. K.(odwołującego się również do treści prywatnej opinii prawnej dołączonej do wniosku), że przystąpienie nowego wspólnika jest korzystne dla spółki. Wskazując na poglądy prezentowane w doktrynie sąd I instancji stwierdził, że nie można przystąpić do spółki jawnej, która w wyniku likwidacji zwinęła już swoje przedsiębiorstwo. W ocenie sądu, w zaistniałej sytuacji należy mówić o założeniu nowej spółki (zawarciu nowej umowy) w celu prowadzenia przedsiębiorstwa pod poprzednia firmą.
Nadto w ocenie sądu I instancji przystąpienie nowego wspólnika umożliwiało podjęcie uchwały o uchyleniu likwidacji jak też stwarzało możliwości „przyjęcia nowej umowy spółki” i odzyskanie przezB. K. (1)prawa reprezentacji spółki, a tym samym „prawa decydowania o realizacji roszczenia wspólnika, który wystąpił ze spółki”. Wskazał również sąd na znany mu z urzędu konflikt pomiędzy byłymi wspólnikami oraz okoliczności związane z odwołaniemB. K.z funkcji likwidatora. W ocenie sądu I instancjiB. K.mogła wyrazić zgodę na przystąpienie nowego wspólnika, ale powołując się na zasadę wynikająca z treściart. 5 kc, stwierdził, że podjęcie uchwały o uchyleniu likwidacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i przeznaczeniem prawa. Nadto sąd wskazał na zakres badania wniosku wynikający z treści art. 23 ustawy o KRS.
Wnioskodawca w apelacji od postanowienia zarzucił;
- naruszenieart. 5 kcpoprzez jego błędne zastosowanie i wskazanie jako jedynej podstawy rozstrzygnięcia
- naruszenie art. 23 ustawy o KRS poprzez jego błędne zastosowanie i przyjecie, że sąd rejestrowy uprawniony jest do merytorycznej kontroli wniosku
- naruszenieart. 3531kcpoprzez uznanie, że wspólnikom spółki nie przysługuje prawo do zakończenia likwidacji poprzez wznowienie działalności spółki
- naruszenieart. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczejpoprzez uniemożliwienie wspólnikom prowadzenia działalności gospodarczej.
Nadto wnioskodawca zarzucił naruszenieart. 233 kpcpoprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i naruszenieart. 514 kpcpoprzez jego niezastosowanie i niewysłuchanie wnioskodawcy co do okoliczności objętych wnioskiem.
Podnosząc powyższe zarzuty wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach oraz o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
W obszernym uzasadnieniu apelacji wnioskodawca, powołując się w szczególności na poglądy prezentowane w doktrynie i judykaturze zarzucił przekroczenie przez sąd I instancji zakresu kontroli złożonego wniosku. Podkreśliła wnioskodawczyni, że wbrew przyjętemu przez sąd I instancji stanowisku, przystąpienie nowego wspólnika korzystnie wpłynie na pozycje wierzycieli spółki. Wskazała również na okoliczności związane z dochodzeniem roszczeń przez byłego wspólnikaZ. K.. Uzasadniając zarzut naruszeniaart. 514 kpcwnioskodawca wskazał na obowiązek sądu prowadzenia postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych kwestii. Wskazując na bogaty dorobek judykatury uzasadniono zarzut naruszeniaart. 5 kcorazart. 3531kc.
Uczestnik w piśmie z dnia 15. 12. 2014 r przedstawił swoje stanowisko w sprawie wniosku.
Po rozpoznaniu apelacji Sad Okręgowy zważył co następuje;
Apelacja wnioskodawczyni nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy podkreśla, że w istocie wnioskodawcą w niniejszym postępowaniu nie jest spółka –(...)wM., bowiem taki podmiot może być skutecznie reprezentowany jedynie przez likwidatora. Z kolei z treści wniosku i dołączonych do wniosku dokumentów wynika bezspornie, że to była wspólniczka wnosi o ujawnienie faktu uchylenia likwidacji spółki. Nadto treść samej apelacji nie pozostawia wątpliwości, że toB. K.postrzega siebie jako wnioskodawczynię, dlatego też w orzeczeniu sądu II instancji prawidłowo wskazano osobę wnioskodawcy niniejszego postępowania.
Zarzuty apelacyjne są co do zasady chybione (jakkolwiek można się zgodzić ze stanowiskiem wnioskodawcy, iż normaart. 5 kcnie mogła być w tym postępowaniu jedyną podstawą rozstrzygnięcia).
Orzeczenie sądu I instancji, jakkolwiek nie do końca należycie uzasadnione jest jednak prawidłowe. Przede wszystkim należy podkreślić, że obowiązujące regulacjekshnie znają instytucji jednoosobowej spółki osobowej. Zatem w przypadku spółki dwuosobowej (a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie) skuteczne wypowiedzenie umowy spółki przez jednego ze wspólników powoduje, że spółka taka przestaje istnieć, nie ma już umowy pomiędzy co najmniej dwoma wspólnikami. Podkreślenia wymaga również, że tzw. utrzymanie spółki (art. 64 ksh) może mieć miejsce (pomimo wypowiedzenia umowy przez wspólnika) i spółka trwa nadal pomiędzypozostałymiwspólnikami, o ile tak stanowi umowa spółki lub pozostali wspólnicy tak postanowią. Nie ma zatem najmniejszej wątpliwości, że w przypadku dwuosobowej spółki jawnejart. 64 § 1 kshnie może mieć zastosowania. Ustawodawca wprost rozróżnia funkcjonowanie spółki osobowej składającej się z dwóch wspólników czego wyrazem jest chociażby regulacjaart. 66 ksh(por. również; Kodeks spółek handlowych, Komentarz do art. 1 - 150, Wyd. C.H. Beck, S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja i podana tam literatura oraz orzecznictwo). Nadto należy pamiętać, że decyzja w przedmiocie tzw. dalszego utrzymania spółki winna zapaść niezwłocznie (w przypadku wypowiedzenia – przed upływem terminu wypowiedzenia, por.art. 64 § 2 ksh).
W przypadku spółki -(...)wM., skuteczne wypowiedzenie spółki dwuosobowej miało miejsce - na dzień 31 grudnia 2007 r. W ocenie Sądu Okręgowego nie powinno budzić wątpliwości, że do spółki w okresie likwidacji, na zasadzieart. 32 kshmoże przystąpić nowa osoba, nowy wspólnik. Ale warunkiem takiego przystąpienia jest samo istnienie umowy spółki. Nawet jeżeli byłaby to spółka dwuosobowa, to przy zachowaniu wymogów zart. 64 § 2 ksh, za zgodą wspólnika wypowiadającego swój udział możliwe byłoby przystąpienie trzeciego wspólnika, a następnie utrzymanie spółki po upływie terminu wypowiedzenia przez pozostałych dwóch wspólników. Jednak taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, zatem w roku 2014A. K. (1)nie mógł w trybieart. 32 kshprzystąpić do spółki, bowiem nie istniała już umowa spółki, trwa jedynie proces likwidacji jej majątku. Treśćart. 84 § 2 kshnie stanowi podstawy do stwierdzenia, że wypowiedzenie umowy spółki dwuosobowej zgodnie zart. 61 kshzawiesza skuteczność prawną wypowiedzenia do chwili wykreślenia spółki z rejestru. W tym kontekście treść prywatnej opinii przedłożonej przez wnioskodawczynię (autorstwaprof. J. S.) niczego nie może zmienić, bo status spółki jawnej w okresie likwidacji i zasady jej reprezentacji nie budzą w ocenie Sądu Okręgowego kontrowersji.
Wracając zatem do zarzutów zgłoszonych w apelacji, należy stwierdzić, że chybione są zarzuty naruszenia wskazanych norm proceduralnych. Sąd I instancji nie naruszyłart. 233 kpcjak też 514kpc. Strona apelująca zgłaszając powyższy zarzut popada w istocie w sprzeczność, bowiem zarazem stawia sądowi I instancji zarzut naruszenia prawa materialnego (w istocie wskazana norma bliższa jest regulacjom proceduralnym) tj. art. 23 ustawy o KRS. Nie można równocześnie zarzucać sądowi, że nie rozpoznał merytorycznie wszystkich okoliczności odmawiając zarazem prawa do takiej kontroli. Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, że Sąd Okręgowy w żadnej mierze nie podziela stanowiska prezentowanego w apelacji, iż w świetle art. 23 ust. 1 ustawy o KRS sąd rejestrowy nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli wniosku. Oczywiście, że jest uprawniony, ale w zakresie swojej kognicji określonej wskazana normą.
Sąd I instancji w żadnej mierze nie naruszyłart. 353(
    1)kcbowiem zasada swobody umów w ogóle nie była rozważana przez ten sąd. Stawianie tego zarzutu, jak też zarzutu naruszeniaart. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczejjest nieporozumieniem. Jeżeli była wspólniczka spółki(...)wM.zamierza prowadzić działalność gospodarczą w formie spółki zA. K., to rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia nie stanowi przeszkody w tym przedsięwzięciu. Jednakże z przyczyn podanych wcześniej, taka działalność nie może przybrać formy prawnej i faktycznej kontynuacji skutecznie wypowiedzianej spółki. Natomiast nic nie stoi na przeszkodzie aby doszło do zawiązania nowej umowy spółki.
Z przyczyn podanych wcześniej, Sąd Okręgowy nie podziela stanowiska sądu I instancji, iż możliwe było przystąpienieA. K.do spółki w dniu 20 maja 2014 r., a w ślad za tym możliwe było podjęcie uchwały przezB. K.iA. K.o uchyleniu likwidacji spółki, nie jest też trafne stanowisko, zgodnie z którymB. K.odzyskała prawo reprezentacji spółki. W tym kontekście cały wywód sądu I instancji prezentowany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a odnoszący się do naruszeniaart. 5 kcjest również chybiony. To nie naruszenieart. 5 kcprzezB. K.czy też przezA. K.stanowiło podstawę do odmowy ujawnienia zmian zgłoszonych we wniosku z dnia 20 maja 2014 r. Tą podstawą była merytoryczna bezzasadność wniosku tak sformułowanego z powołaniem się na takie dokumenty jakie dołączono do wniosku.
Reasumując, apelacja jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu i dlatego orzeczono jak w pkt I postanowienia (art. 385w zw. zart. 13 § 2 kpci art. 7 ustawy o KRS). O kosztach orzeczono stosownie do zasady wynikającej zart. 520 § 3 kpc(pkt II postanowienia).
s.ref. I inst. SSR D.Rzuchowska