Sąd Okręgowy w Białymstoku
VIII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ka 24/15
Data wyroku: 2015-04-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzanna Chojnowska, Marek Wasiluk–, Krzysztof Wildowicz
Słowa kluczowe: Swobodna Ocena Dowodów
Podstawa prawna: art. 437 §1 kpk

Sygn. akt VIII Ka 24/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 kwietnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Marek Wasiluk– spr.
Sędziowie: SO Marzanna Chojnowska
SR del. Krzysztof Wildowicz
Protokolant: Agnieszka Malewska
przy udziale Prokuratora Małgorzaty Zińczuk
po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 roku
sprawyM. O.oskarżonego zart. 280 § 1 k.k.i in.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 6 listopada 2014 roku, sygn. akt VII K 402/14;

I
Wyrok w zaskarżonej części w stosunku do oskarżonegoM. O.utrzymuje w mocy uznając apelację za oczywiście bezzasadną.

II
Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokataE. K.kwotę 619,92 (sześćset dziewiętnaście 92/100) złotych za obronę z urzędu w postępowaniu odwoławczym, w tym kwotę 115,92 (sto piętnaście 92/100) złotych tytułem 23 % stawki podatku od towarów i usług.

III
Zwalnia oskarżonego od ponoszenia opłaty i ponoszenia pozostałych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE
M. O.iM. K.zostali oskarżeni o to, że:

1
w dniu 15 listopada 2013r. wB.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu, dokonali rozboju na osobieJ. S.w ten sposób, że uderzając go w tył głowy, przewracając na ziemię oraz kopiąc i uderzając pięściami po całym ciele, doprowadzili go do stanu bezbronności, po czym zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 500 złotych, czym działali na szkodęJ. S., przy czym czynu tegoM. K.dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne,tj. o czyn zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.,natomiastM. O.czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazany w warunkachart. 64 § 1 k.k.i w ciągu 5 lat po odbyciu kary jednego roku pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne,tj. o czyn zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.;

2
w dniu 15 listopada 2013r. wB.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu, grozili świadkowiJ. S.pozbawieniem życia w celu odstąpienia przez niego od złożenia zawiadomienia o przestępstwie rozboju,tj. o czyn zart. 245 k.k.w stosunku doM. K., natomiastM. O.czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne,tj. o czyn zart. 245 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 6 listopada 2014 roku w sprawie VII K 402/14 Sąd Rejonowy w Białymstoku oskarżonegoM. K.uznał za winnego popełnienia czynów zarzucanych mu w akcie oskarżenia i za to:
- za czyn opisany wpkt Ina podstawieart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.skazał go, zaś na podstawieart. 280 § 1 k.k.wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności,
- za czyn opisany wpkt IIna podstawieart. 245 k.k.skazał go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
Na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoM. K.karę łączną w wymiarze 2 (dwóch) lat i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
OskarżonegoM. O.uznał za winnego popełnienia czynów zarzucanych mu w akcie oskarżenia i za to:
- za czyn opisany wpkt Ina podstawieart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.skazał go i wymierzył mu karę 3 (trzech) lat i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności,
- za czyn opisany wpkt IIna podstawieart. 245 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.skazał go, zaś na podstawieart. 245 k.k.wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
Na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoM. O.karę łączną w wymiarze 3 (trzech) lat i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
Na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonychM. K.iM. O.solidarnie obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonegoJ. S.kwoty 500 zł (pięciuset złotych);
Na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej wobec oskarżonegoM. K.kary pozbawienia wolności zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w postaci zatrzymania od dnia 16.11.2013 r. do dnia 18.11.2013 r. oraz w dniu 23.04.2014 r. przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;
Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.E. K.kwotę 826,56 zł (w tym kwotę 154,56 zł stanowiącą podatek VAT) tytułem obrony sprawowanej z urzędu wobec oskarżonegoM. O.w postępowaniu sądowym;
Zwolnił oskarżonych od opłaty i pozostałych kosztów sądowych w sprawie, obciążając nimi Skarb Państwa.
Apelację od tego wyroku w części dotyczącej oskarżonegoM. O.w zakresie pkt 3 tj. uznania tego oskarżonego za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt II zaskarżonego wyroku zakwalifikowanego zart. 245 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.oraz co do kary w zakresie czynu z pkt I skarżonego wyroku i w pkt 4 co do wysokości kary łącznej, wniósł obrońcaM. O..
Na podstawieart. 427 § 1 i 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.powyższemu wyrokowi zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść polegający na ustaleniu przez Sąd pierwszej instancji, że oskarżonyM. O.w dniu 15 listopada 2013 roku wB.przyul. (...), w trakcie atakowaniaJ. S., działając wspólnie i w porozumieniu zM. K., groziłJ. S.pozbawieniem życia w celu odstąpienia przez świadka od złożenia zawiadomienia o przestępstwie rozboju, podczas gdy materiał dowodowy, poza lakonicznymi zeznaniami samego pokrzywdzonego, nie wskazuje, aby oskarżonyM. O.dopuścił się wskazanego czynu,

2
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 7 i art. 410 k.p.k.wyrażającą się:

- w przekroczeniu przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolną analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego, oparciu ustaleń faktycznych w zakresie czynu opisanego w pkt II na części materiału dowodowego, mianowicie jedynie na zeznaniach pokrzywdzonegoJ. S.podczas, gdy zeznania te są lakoniczne i nie znajdują odzwierciedlenia w pozostałym materiale dowodowym, w szczególności w zeznaniach naocznego świadka zajścia z dnia 15 listopada 2013 roku(...),
- odmowie wiarygodności wyjaśnień oskarżonegoM. O.w zakresie w jakim dotyczą one gróźb rzekomo kierowanych przez niego pod adresemJ. S.podczas, gdy wyjaśnienia te były konsekwentne i spójne w trakcie całego postępowania karnego.
Podnosząc powyższe obrońca na mocyart. 437 § 1 i 2 k.p.k.wniósł o:

1
rozwiązanie węzła orzeczonej wobec oskarżonegoM. O.kary łącznej,

2
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonegoM. O.od zarzucanego mu czynu opisanego w pkt II zaskarżonego wyroku zakwalifikowanego zart. 245 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

Z ostrożności procesowej obrońca zarzucił wyrokowi w części dotyczącej oskarżonegoM. O.rażącą niewspółmierność orzeczonych kar jednostkowych w stosunku do właściwości osobistych i zachowania oskarżonego po popełnieniu przestępstwa, wyrażającą się w wymierzeniu mu kar znacznie powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia oraz kary łącznej z zastosowaniem metody asperacji.
Podnosząc ten zarzut obrońca wniósł o to, aby Sąd odwoławczy:

1
rozwiązał węzeł orzeczonej wobec oskarżonegoM. O.kary łącznej,

2
zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w części dotyczącej wymiaru orzeczonych wobec oskarżonego kar jednostkowych wymierzającM. O.kary pozbawienia wolności w niższym wymiarze oraz karę łączną przy zastosowaniu zasady absorpcji.

Wyrok w stosunku do oskarżonegoM. K.uprawomocnił się.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonegoM. O.okazała są oczywiście bezzasadna.
Analiza ujawnionego na rozprawie materiału dowodowego wskazuje, iż Sąd Rejonowy w Białymstoku poczynił w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne i na tej podstawie zajął trafne stanowisko, co do sprawstwa i winy oskarżonegoM. O.oraz co do rodzaju i wysokości orzeczonych wobec niego kar jednostkowych i kary łącznej.
Odnosząc się zatem do stawianego przez skarżącego zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych i naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, co miało wpływ na treść zaskarżonego w tym zakresie wyroku, poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów z uwagi na oparcie czynionych ustaleń jedynie na części ujawnionego w sprawie materiału dowodowego podkreślić należy, że zarzut naruszeniaart. 7 k.p.k.wymaga wykazania wad w ocenie konkretnych dowodów dokonanej przez Sąd I instancji, prowadzących do wniosku, iż przekracza ona granice swobodnej oceny. Trzeba bowiem pamiętać o tym, że przekonanie sądu orzekającego o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisuart. 7 k.p.k.wtedy, gdy:
- jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy;
- stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego,
- jest wyczerpujące i logiczne – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, umotywowane w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 marca 1998 roku, V KKN 104/98, Prokuratura i Prawo 1999/2/6, LEX 35095; wyrok Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 1997 roku, IV KKN 58/97, Prokuratura i Prawo 1997/11/1, LEX 31393).
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy, przede wszystkim nie sposób zaaprobować sugestii autora apelacji jakoby dokonana przez Sąd I instancji ocena zebranego materiału dowodowego obarczona była błędem dowolności oraz wybiórczości. To, że zaskarżone rozstrzygnięcie odnośnie czynu zart. 245 k.k.zostało oparte niewątpliwie przede wszystkim na zeznaniach pokrzywdzonegoJ. S., które to w istocie znajdują potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, a w szczególności w zeznaniach świadka(...), przy równoczesnej dyskwalifikacji wyjaśnień oskarżonegoM. O., samo w sobie nie może być utożsamiane z naruszeniem normyart. 7 k.p.k.
Wbrew stanowisku skarżącego zauważyć trzeba, że wyjaśnienia oskarżonegoM. O.nie były spójne i konsekwentne. Zarówno on, jak i wówczas współoskarżonyM. K.przedstawiali wersje zdarzenia, w których każdy z nich starał się ograniczyć swoją rolę do minimum. Jednocześnie w swoich wyjaśnieniachM. K.zaprzeczył, aby to on groził pokrzywdzonemu pozbawieniem życia w przypadku jeśli powiadomi on policję o dokonanym na jego osobie rozboju. Takie zachowanie sprawców jest jednak w sprawie bezsporne. Już tylko z zeznań świadka(...), który potwierdził zeznania pokrzywdzonego w tej części wynika, że tego rodzaju groźby wobecJ. S.były kierowane. Zatem ten ostatni tego rodzaju zachowania sprawców nie wymyślił, co miałby rzekomo uczynić z powodu pozostawania z nimi w konflikcie. I o ile zrozumiałe jest, że świadek(...)nie był w stanie rozpoznać czy groźby były kierowane przez jednego czy dwóch sprawców to pokrzywdzony tego problemu nie miał. W trakcie zajścia, w jego początkowej fazie był w stanie rozróżnić, który ze sprawców go zaatakował i gdzie zadał pierwsze ciosy, natomiast później, leżąc nie tyle widział kto i jaki cios zadaje ile czuł, ze uderza go więcej niż jeden sprawca. Podobnie słyszał, że groźby wypowiada nie jeden, a dwóch napastników.
Sąd orzekający ma bezsprzecznie prawo dać wiarę jednym dowodom, a jednocześnie przymiotu wiarygodności odmówić innym, pod tym wszakże warunkiem, iż swoje stanowisko w tej kwestii w sposób logiczny, racjonalny i jednoznaczny uzasadni, uwzględniając przy tym wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady prawidłowego rozumowania (vide: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 14 września 2012 roku, II AKa 136/12, LEX nr 1220419).
W sytuacji zatem, gdy Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia dokonał rzeczowej analizy całokształtu zgromadzonych w sprawie dowodów i wskazał, którą z wersji podzielił, a tym samym, którym z dowodów dał wiarę, a którym z kolei takowej wiary odmówił, nie można takiemu sposobowi procedowania skutecznie stawiać zarzutu ferowania wyroku jedynie w oparciu o częściowe uwzględnienie materiału dowodowego, a tym samym naruszeniaart. 410 k.p.k.
Reasumując w sprawie niniejszej analiza uzasadnienia zaskarżonego judykatu, a także przebieg rozprawy przed Sądem Rejonowym wskazuje, że Sąd I instancji wbrew zarzutom obrońcy oskarżonego, rozstrzygnięcie oparł na całokształcie okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej i wszystkie je rozważył, w tym przemawiające zarówno na korzyść jak i niekorzyść oskarżonego, a ocena ta, dokonana w sposób bezstronny, bez naruszenia granic oceny swobodnej i błędów logicznych bądź faktycznych – zasługuje na pełną aprobatę, bowiem ocena ta nie zawiera błędów logicznych czy też faktycznych i mieści się w ramachart. 7 k.p.k.wyrażającego zasadę swobodnej oceny dowodów i jest też zgodna z regułami prawidłowego rozumowania wspartego doświadczeniem życiowym i wskazaniami wiedzy.
Zatem za Sądem Rejonowym należało uznać, że oskarżonyM. O.swoim zachowaniem, opisanym w pkt II części wstępnej zaskarżonego wyroku, wypełnił znamiona czynu zart. 245 k.k.i kwalifikacja prawna tego czynu jest jak najbardziej zasadna.
Zarzut skarżącego, dotyczący niewspółmierności wymierzonychM. O.kar jednostkowych i kary łącznej pozbawienia wolności jest w pełni nietrafny. Działając w warunkach powrotu do przestępstwa oskarżony w ramach recydywy specjalnej wielokrotnej, dopuszczając się rozboju, nie daje gwarancji przestrzegania porządku prawnego w przyszłości. W ocenie Sądu Okręgowego wymierzona oskarżonemuM. O.kara łączna, wobec stopnia zawinienia, w żadnym razie nie nosi cech surowości. Kara w tej wysokości w pełni odpowiada dyrektywom zawartym wart. 53 k.k., uwzględniając przy tym zarówno stopień winy oskarżonego, jak i stopień społecznej szkodliwości popełnionych czynów.
Przechodząc do oceny orzeczonego przez Sąd środka karnego obowiązku naprawienia szkody podkreślić należy, że orzeczenie takiego obowiązku na podstawieart. 46 § 1 k.k., wskutek złożonego przez pokrzywdzonego wniosku o naprawienie szkody, było obligatoryjne. W doktrynie wskazuje się, że istotną przesłanką orzeczenia środka karnego zart. 46 § 1 k.k.jest istnienie szkody w chwili orzekania (zob. Maria Szewczyk, Komentarz do art. 46 Kodeksu karnego [w:] A. Zoll Andrzej (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. Tom I. Zakamycze, 2004). Naprawienie szkody, o którym mowa wart. 46 § 1 k.k., to w szczególności wyrównanie straty, którą poszkodowany poniósł (zob.art. 361 § 2 k.c.). Sąd karny musi zatem uwzględnić w chwili wyrokowania rozmiary szkody.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, wskazać trzeba, że nie budzi żadnych wątpliwości, że szkoda wyrządzona przez oskarżonego nie została naprawiona nawet w części, a zatem i nałożony na oskarżonego środek karny w postaci zobowiązania go do naprawienia wyrządzonej szkody w całości jest w sprawie oczywisty.
Reasumując powyższe, na mocyart. 437 § 1 k.p.k.Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w zaskarżonej części w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.
Sąd zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze zgodnie zart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.ze względu na jego sytuację majątkową spowodowaną odbywaniem kary pozbawienia wolności.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie§ 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. 2002, Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.