Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 622/15
Data wyroku: 2015-12-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: w Stanisław Tomasik
Słowa kluczowe: Środki Karne, Postępowanie Odwoławcze, Przestępstwo Przeciwko Wolności
Podstawa prawna: art. 191§1 kk i art. 160§1 kk

Sygn. akt IV Ka 622/15

UZASADNIENIE
Ł. Z.został  oskarżony o to, że:
1. W dniu 03 lipca 2012 r. ok. godz. 15:30 w miejscowości(...)gm.W., pow.(...), działając wspólnie i w porozumieniu zL. G.stwarzając stan bezpośredniego zagrożenia poprzez demonstrowanie posiadanych w kaburach przypiętych do pasa przedmiotów przypominającymi swoim wyglądem broń palną oraz metalowych kajdanek i ręcznego miotacza gazowego i wywołując przeświadczenie do gotowości ich natychmiastowego użycia, zażądali odZ. Ś.zwrotu wierzytelności w kwocie 6.000.00 zł, ewentualnie przekazania pod zastaw należącego do niego pojazdu m-ki(...)lub kilograma złota, zmuszając w efekcie pokrzywdzonego do podpisania umowy „kupna-sprzedaży” na rzeczŁ. Z.stanowiącego własność pokrzywdzonego samochodu osobowego m-ki(...)kombi onr rej. (...)o wartości 13.000.00 zł za kwotę 6000.00 zł, a także podpisania „oświadczenia”, z treści którego wynikało, że w przypadku uiszczenia przezZ. Ś.na rzeczŁ. Z.do dnia 18.07.2012 r. kwoty 6.000.00 zł pobranej przez niego jako zaliczka na wykonania mebli, a także tytułem zadośćuczynienia za poniesione straty,Ł. Z.zobowiązuje się zwrócić mu „zastawiony” samochód po czym odjechali pojazdem m-ki(...)należącym do pokrzywdzonegoZ. Ś., który zobowiązali się zwrócić po spełnieniu wskazanych wyżej warunków,
tj. o przestępstwo zart. 191 § 2 kk
2. W dniu 03 lipca 2012 r. na drodze gminnej pomiędzy miejscowościamiP., aG.gm.W., pow.(...), naraziłŁ. S.na bezpośrednie niebezpieczeństwo odniesienia ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, w postaci innego ciężkiego kalectwa określonego wart. 156 § 1 pkt 2 kkw ten sposób, że wykonując powolny manewr wymijania stojącego na drodze samochodu markiF. (...)onr rej. (...), w którym na miejscu kierowcy znajdował sięŁ. S., będąc w odległości ok. 1-1,5 m od wymijanego pojazdu przez całkowicie uchyloną szybę okna kierowanego przez siebie pojazdu m-kiA. (...)onr rej. (...)wycelował w stronę pokrzywdzonego lufę trzymanego w prawej dłoni pistoletu pneumatycznego(...)G. (...)kal.(...)mm, po czym oddal strzał w jego kierunku, jednakże z uwagi na postawęŁ. S., który odruchowo pochylił się do przodu wystrzelony pocisk trafił i rozbił lewą boczną tylną szybę pojazdu
tj. o czyn zart. 160 § 1 kk
L. G.został  oskarżony o to, że:
1. W dniu 03 lipca 2012 r. ok. godz. 15:30 w miejscowości(...), gm.W., pow.(...), działając wspólnie i w porozumieniu zŁ. Z., stwarzając stan bezpośredniego zagrożenia poprzez demonstrowanie posiadanych w kaburach przypiętych do pasa przedmiotów przypominającymi swoim wyglądem broń palną oraz metalowych kajdanek i ręcznego miotacza gazowego i wywołując przeświadczenie o gotowości ich natychmiastowego użycia, zażądali odZ. Ś.zwrotu wierzytelności w kwocie 6.000.00 zł, ewentualnie przekazania w zastaw należącego do niego pojazdu m-ki(...)lub kilograma złota, zmuszając w efekcie pokrzywdzonego do podpisania umowy „kupna-sprzedaży” na rzeczŁ. Z.stanowiącego własność pokrzywdzonego samochodu osobowego m-ki(...)kombi onr rej. (...)o wartości 13.000.00 zł za kwotę 6.000.00 zł, także podpisania „oświadczenia”, z treści której wynikało że w przypadku uiszczenia przezZ. Ś.na rzeczŁ. Z.do dnia 18.07.2012 r. kwoty 6.000.00 zł pobranej przez niego jako zaliczka na wykonanie mebli, a także tytułem zadośćuczynienia za poniesione straty,Ł. Z.zobowiązuje się zwrócić mu „zastawiony” samochód po czym odjechali pojazdem m-ki(...)należącym do pokrzywdzonegoZ. Ś., który zobowiązali się zwrócić po spełnieniu wskazanych wyżej warunków
tj. o przestępstwo zart. 191 § 2 kk
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. wyrokiem z dnia 22 lipca 2015 roku w sprawie sygn. VII K 434/14uznał oskarżonegoŁ. Z.za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów:
a/ opisanego w pkt 1 aktu oskarżenia, z tą zmianą w jego opisie, że w miejsce: „stwarzając stan bezpośredniego zagrożenia”, przyjął: „stosując groźbę bezprawną pozbawienia zdrowia i życia w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności” oraz w miejsce wartości samochodu(...)„13 000” złotych przyjął wartość „nie większą niż 13 000 złotych”, a czyn ten wyczerpuje dyspozycjęart. 191§2 kki za to na podstawieart. 191§2i wymierzył oskarżonemu karę 10 (dziesięć) miesięcy pozbawienia wolności miesięcy pozbawienia wolności;
b/ opisanego w pkt 2 aktu oskarżenia wyczerpującego dyspozycjęart. 160 § 1 kki za to na podstawieart. 160 § 1 kkwymierzył oskarżonemu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
2. na podstawieart. 85 § 1 i 2 kk,art. 85a kkiart. 86§1 kkpołączył orzeczone wobec oskarżonegoŁ. Z.jednostkowe kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
3. na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkiart. 70§1 kkwykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoŁ. Z.łącznej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 2 (dwóch) lat;
4. na podstawieart. 71§1 kkwymierzył oskarżonemuŁ. Z.karę grzywny w liczbie 120 (sto dwadzieścia) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 15 (piętnaście) złotych;
5. oskarżonegoL. G.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, z tą zmianą w jego opisie, że w miejsce: „stwarzając stan bezpośredniego zagrożenia”, przyjął: „stosując groźbę bezprawną pozbawienia zdrowia i życia w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności” oraz w miejsce wartości samochodu(...)„13 000” złotych przyjął wartość „nie większą niż 13 000 złotych”, a czyn ten wyczerpuje dyspozycjęart. 191§2 kki za to na podstawieart. 191§2 kkwymierzył oskarżonemu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności miesięcy pozbawienia wolności;
6. na podstawieart. 69§1 i 2 kkiart. 70§1 kkwykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoL. G.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 1 (jednego) roku;
7. na podstawieart. 71 § 1 kkwymierzył oskarżonemuL. G.karę grzywny w liczbie 80 (osiemdziesiąt) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 15 (piętnaście) złotych;
8. na podstawieart. 44 § 2 kkorzekł tytułem środka karnego przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych opisanych szczegółowo w wykazie dowodów rzeczowych nr I-65/13 pod poz. 4-10 na k. 217-218 akt sprawy przedmiotowej;
9. na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonych kar grzywny zaliczył oskarżonym okres pozbawienia wolności w sprawie w dniach od 05.07.2012r. do 07.07.2012r. przyjmując, iż jeden dzień pozbawienia wolności jest równoważny dwóm stawkom dziennym grzywny;
10. zasądził na rzecz Skarbu Państwa:
- od oskarżonegoŁ. Z.kwotę 2.704,60 zł (dwa tysiące siedemset cztery złote sześćdziesiąt groszy) złotych tytułem zwrotu wydatków oraz kwotę 360 ( trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem opłaty,
- od oskarżonegoL. G.kwotę 572,33 zł (pięćset siedemdziesiąt dwa złote trzydzieści trzy grosze) złotych tytułem zwrotu części wydatków oraz kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem opłaty.
Powyższy wyrok zaskarżył Prokurator Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonychŁ. Z.iL. G.. Apelacja wywiedziona z podstawyart. 438 pkt 1 kpkzarzuca zaskarżonemu wyrokowi obrazę prawa materialnego w postaci:

a
art. 72 § 1 kkpolegającą na nie orzeczeniu obligatoryjnego obowiązku wskazanego w treści tego przepisu przy orzeczeniu kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania w sytuacji zastosowania „nowej” ustawy obowiązującej o dnia 1 lipca 2015 roku i orzeczenia w wyroku na podstawieart. 44 § 2 kkprzepadku dowodów rzeczowych na rzecz Skarbu Państwa jako środka karnego a nie kompensacyjnego przy zastosowaniu wobec oskarżonych przepisów „nowej” ustawy w sytuacji, kiedy przepis ten został już uchylony jako środek karny zart. 39 pkt 4 kk.

b
art. 4 § 1 kkpolegającą na zastosowaniu wobec oskarżonych przepisów obowiązujących od dnia 1 lipca 2015 roku jako korzystniejszych, jednak bez powołania się w tej materii na powyższy przepis.

W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wskazania w treści wyrokuart. 4 § 1 kka w pozostałym zakresie o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku w mocy.
Na rozprawie apelacyjnej w dniu 11 grudnia 2015 roku:
Prokurator popierał skargę apelacyjną Prokuratora Rejonowego w Piotrkowie Tryb i wnioski w niej zawarte.
Natomiast oskarżonyL. G.pozostawił skargę apelacyjną do uznania sądu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Skarga apelacyjna Prokuratora Rejonowego w Piotrkowie Tryb. okazała się zasadna w takim stopniu, że w wyniku jej wniesienia powstały podstawy do zmiany zaskarżonego poprzez uzupełnienie podstawy prawnej skazania oskarżonychŁ. Z.w czynach przypisanych mu w punkcie 1 a i b oraz podstawy prawnej skazania oskarżonegoL. G.w czynie przypisanym mu w punkcie 5 wyroku o przepisart. 4 § 1 kkw brzmieniu obowiązującym po dniu 1 lipca 2015 roku.
Bowiem Sąd I instancji stosując zgodnie z zasadą wyrażoną wart. 1 kkustawę „nową” do czynów popełnionych przez oskarżonychŁ. Z.iL. G.przed dniem 1 lipca 2015 roku, nie powołał tego przepisu w podstawach prawnych skazania. Jest to oczywista obraza przepisów prawa materialnego w postaciart. 4 § 1 kk. Dlatego też podzielając zarzut podniesiony w skardze apelacyjnej Prokuratora Rejonowego w Piotrkowie Tryb. zmieniono zaskarżony wyrok poprzez uzupełnienie podstaw prawnych skazania:
-oskarżonegoŁ. Z.w czynach przypisanych mu w pkt 1a i b wyroku,
-oskarżonegoL. G.w czynie przypisanym mu w pkt 5 wyroku o przepisart. 4 § 1 kkw brzmieniu obowiązującym po dniu 1 lipca 2015 roku.
Natomiast podnosząc w skardze apelacyjnej zarzut obrazyart. 72 § 1 kk, skarżący w konkluzji nie wniósł o orzeczenie obligatoryjnego obowiązku określonego w treści tego przepisu. Wynika to jednoznacznie z lektury wniesionego środka odwoławczego (k 800-802). Bowiem w konkluzji skarżący wniósł jedynie o zmiany zaskarżonego wyroku poprzez wskazanie w treści wyrokuart. 4 § 1 kk, a w pozostałym zakresie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego wyroku. Zatem niezależnie od ocen skarżącego, dotyczącychart. 72 § 1 kk, sąd odwoławczy zgodnie z treścią przepisuart. 434 § 1 kpkmógł orzec tylko w granicach zaskarżenia. Bowiem zgodnie z treściąart. 433 § 1 kpkSąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych wart. 435, 439 § 1, 440 i 455 kpk.
Na marginesie należy zauważyć, że również na etapie postępowania odwoławczego nie doszło do sprecyzowania konkluzji skargi apelacyjnej w zakresie nałożenia obowiązków zart. 72 § 1 kk. Wynika to jednoznacznie z protokołu rozprawy apelacyjnej w dniu 11 grudnia 2015 roku (k 831-832).
Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, jako zgodny z prawem i sprawiedliwy.
Ponieważ zmiana zaskarżonego wyroku nastąpiła z powodów leżących po stronie Sądu I instancji, Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonych z wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym na podstawie przepisu wskazanego w części dyspozytywnej wyroku.
Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
SSA w SO Stanisław Tomasik