Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku
XIII Cywilny
Sygnatura akt: XIII Ns 2867/09
Data wyroku: 2015-06-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Przemysław Miśkiewicz

Sygn. XIII Ns 2867/09

POSTANOWIENIE
Dnia 24 czerwca 2015 r.
Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku XIII Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Przemysław Miśkiewicz

Protokolant:

(...)

po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 r. w Gdańsku
na rozprawie
sprawy z wniosku
R. G.
z udziałem
A. G.
o podział majątku wspólnego
postanowił
I. ustalić, że w skład majątku wspólnegoR. G.iA. G.wchodzą:
a) monitor komputerowyL. (...)blue o wartości 150zł,
b) 2 fotele marki(...)o wartości 400zł,
c) stacja robocza(...)o wartości 1000zł,
d) tablet graficzny(...)2W. (...)-U o wartości 200zł,
e) komputer PC 2,6M. P.4, 768 MB RAM o wartości 200zł;
f) odtwarzacz DVDS.o wartości 50zł,
g) drukarka atramentowaE. (...)45 o wartości 10zł;
h) expres do kawyB.o wartości 600zł;
II. ustalić, że udziałR. G.w majątku wspólnym wynosi 7/10 zaś udziałA. G.wynosi 3/10;
III. ustalić, żeR. G.dokonał wydatku z majątku osobistego na majątek wspólny poprzez spłatę długu w kwocie 36 100zł;
IV. dokonać podziału majątku wspólnegoR. G.iA. G.w ten sposób, że:
a) przedmioty opisane w pkt I.a), I.c), I.d), I.e), I.f), I.g) oraz I.h) przyznać na rzeczR. G.,
b) przedmioty opisane w pkt I.b) przyznać na rzeczA. G.;
V. zasądzić odA. G.na rzeczR. G.tytułem spłaty kwotę 66 724,56zł (sześćdziesiąt sześć tysięcy siedemset dwadzieścia cztery złote pięćdziesiąt sześć groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia płatności do dnia zapłaty na wypadek opóźnienia;
VI. płatność kwoty opisanej w pkt V odroczyć na okres 1 roku od dnia uprawomocnienia się postanowienia;
VII. kosztami postępowania w zakresie wydatków Skarbu Państwa obciążyćR. G.iA. G.w częściach równych, zaś ich wysokość pozostawić do ustalenia referendarzowi sądowemu oraz ustalić że w pozostałym zakresie każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
XIII Ns 2867/09

UZASADNIENIE
Wnioskodawca wniósł o dokonanie podziału majątku wspólnego zgromadzonego w czasie małżeństwa z uczestniczką postępowaniaA. G., żądając ustalenia, że w skład tego majątku wchodzą:
- monitor komputerowyL.E.rok prod. 2003
- 2 fotele marki(...)
- odkurzaczmarki K.
- komplet garnkówmarki S.-U.6 szt.
- krzesła do jadalni 6 szt.(...)
- pieniądze roztrwonione przez uczestniczkę w okresie od marca 2006r. do czerwca
2007r. w kwocie 361 049,71zł, w tym pieniądze ze sprzedaży mieszkania w kwocie
200 842,67zł. Zgodnie z żądaniem wniosku podział majątku winien zostać dokonany
przez:
− przyznanie na rzecz wnioskodawcy opisanego monitora komputerowego, zaś
na rzecz uczestniczki pozostałe ruchomości
− zasądzenie od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy dopłaty w kwocie 184
074,85zł z ustawowymi odsetkami od dnia wydania orzeczenia do dnia
zapłaty, tytułem wyrównania udziału w majątku wspólnym (3550zł z tytułu
ruchomości) oraz wyrównania szkody w wysokości połowy roztrwonionych
przez uczestniczkę pieniędzy pochodzących z majątku wspólnego stron (180
524,85zł)
W uzasadnieniu stanowiska przytoczono następujące okoliczności:
Małżeństwo stron zawarte w dniu 23.08.2003r. zostało rozwiązane przez
rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 7.01.2009r. (prawomocny z
dniem 30.04.2009r.). W czasie małżeństwa strony nabyły przedmioty majątkowe
wymienione we wniosku. W czasie małżeństwa wnioskodawca prowadził działalność
gospodarczą pn(...)polegającą na świadczeniu usług reklamowych. Została
zarejestrowana wG., jednakże usługi świadczone były przez wnioskodawcę
weF.na terenie Niemiec i tam też wnioskodawca mieszkał. Miesięczne
dochody z tej działalności wynosiły w granicach 20 000zł. Uczestniczka od 2005r.
pracowała i nadal pracuje w Urzędzie Kontroli Skarbowej wG.i osiąga z tego
tytułu dochody w granicach 2 000zł miesięcznie. Dochody z działalności
wnioskodawcy w całości wpływały na jego rachunek firmowy w(...)o numerze
(...), do którego uczestniczka miała zawsze dostęp i
z którego przelewała uzyskiwana przez wnioskodawcę dochody na ich rachunek
wspólny w(...)o nr(...). Pieniądze z w/w
działalności miały być zgodnie z ustaleniami stron lokowane przez nią w funduszach
inwestycyjnych. Nie ulokowała ona jednak jakichkolwiek kwot. Do rachunku
firmowego wydana została dodatkowa karta płatnicza o numerzerachunku (...)
(...), której użytkownikiem była uczestniczka.
W czasie małżeństwa strony nabyły mieszkanie położone wG.przy ul.
(...)2, które zbyły w trakcie trwania małżeństwa (a tuż przed
złożeniem przez uczestniczkę pozwu o rozwód w lipcu 2007r.) na podstawie umowy
przedwstępnej z dnia 11.05.2007r. i umowy sprzedaży z dnia 18.06.2007r., a to ze
względu na rysujące się perspektywy pracy wW.dla obu stron i planowaną
przeprowadzkę do stolicy. Strony uzyskały z tego tytuły kwotę 200 842,67zł. Zaliczkę
na poczet ceny mieszkania w kwocie 10 000zł w całości zatrzymała uczestniczka.
Pozostała kwota, tj. 190 842,67zł przekazana została przez nabywcę do(...)i
trafiła na wspólny rachunek bankowy stron o nr(...).
Wnioskodawca w pełni ufał żonie, wobec czego nie sprawdzał on stanu ich
finansów, wierząc, że żona lokuje zarobione środki zgodnie z ich wcześniejszą
umową. Okresowe wyciągi z rachunków bankowych przychodziły na adres
zamieszkania stron i, jak się później okazało, były skrupulatnie wyrzucane przez
uczestniczkę. Po uzyskaniu informacji w czerwcu 2007r. o zamiarze uczestniczki
złożenia pozwu o rozwód wnioskodawca sprawdził stan finansów rodzinnych.
Okazało się, że uczestniczka bez porozumienia z wnioskodawcą wypłaciła wszystkie
pieniądze pochodzące ze sprzedaży mieszkania z w/w wspólnego rachunku oraz że
do czerwca 2007r., kiedy to powiadomiła wnioskodawcę o zamiarze złożenia pozwu
o rozwód, wypłaciła z ich wspólnego rachunku bankowego także wszelkie inne kwoty
opróżniając rachunek ten całkowicie.
Strony nie mają dzieci. Wnioskodawca potrzebował na miesięczne utrzymanie
weF.ok. 1 600zł. Uczestniczka na utrzymanie potrzebowała miesięcznie
podobną kwotę. Tymczasem okazało się, że od 2006r., kiedy to uczestniczka
związała się z innym mężczyzną, trwoniła zarabiane przez wnioskodawcę pieniądze
dokonując nieracjonalnych wydatków wyłącznie na swoje potrzeby. W okresie od
3.04.2006r. do 25.06.2007r. uczestniczka:
a) wypłaciła ze wspólnego rachunku bankowego stron łącznie kwotę 228 449,60zł, w
tym dokonała kilkakrotnie z tego rachunku przelewu na rzecz swojej matkiM.
K.bez zgody i wiedzy wnioskodawcy
b) dokonywała spłaty zaciąganych samodzielnie i bez wiedzy wnioskodawcy
kredytów konsumpcyjnych i spłaty dwóch kart kredytowych będących w jej wyłącznej
dyspozycji na kwotę 47 993,07zł
c) dokonywała innych niecelowych i nadmiernych w stosunku do rzeczywistych
potrzeb jej jak i rodziny wydatków na kwotę 33 516,14zł takich jak: drogie kosmetyki i
ubrania, biżuteria, zakupy w(...)i wO.pomimo że w tym czasie strony nie
urządzały ani domu, ani nie prowadziły żadnego remontu, wyjazdy i noclegi w
hotelach w tym wydatki na sylwestrową podróż doB.na przełomie
(...)bez udziału wnioskodawcy, który miał być rzekomo wyjazdem służbowym,
i tym podobne celem nie mające nic wspólnego z zaspokajaniem jej
usprawiedliwionych potrzeb własnych, czy też potrzeb rodziny.
Nadto uczestniczka w okresie od co najmniej 9.09.2006r. do 24.12.2006r.
dokonała nieuzgodnionych z wnioskodawcą i nie mających nic wspólnego z wydatki
firmowymi wypłat z bankomatu i zakupów kartą płatniczą bezpośrednio z rachunku
firmowego wnioskodawcy, łącznie na kwotę 24 631,56zł, czego wcześniej nie czyniła.
Były to kolejne wydatki wyłącznie na jej potrzeby, średnio miesięcznie na
kwotę ok.6717zł, oprócz wydatków dokonywanych przez nią z rachunku wspólnego
stron, tj, w tym czasie ok. 8 416zł miesięcznie. Nadto co najmniej od 15.03.2006r. do
26.05.2006r. uczestniczka z jej rachunku karty kredytowej w(...) Bankudokonała
licznych niecelowych i nadmiernych w stosunku do rzeczywistych potrzeb jaj jak i
rodziny wydatków na kwotę 26 459,34zł – głównie w sklepach odzieżowych i
perfumeryjnych. Wydawała w tym czasie wyłącznie na siebie średnio miesięcznie
kwotę ok. 6 500zł, oprócz wydatków dokonywanych przez nią z rachunku wspólnego
stron, tj. w tym czasie ok 15 394zł.
Strony były na dorobku, spłacały kredyt na mieszkanie, a wszelkie nadwyżki
dochodów miały być przez uczestniczkę lokowane w fundusze inwestycyjne. Po
powzięciu przez wnioskodawcę wiedzy o ogołoceniu go przez uczestniczkę z jego
kilkuletniego dorobku zaczął on skrupulatnie sprawdzać księgowania w prowadzonej
przez siebie firmie. Do czerwca 2007r. zajmowała się tym uczestniczka, która jako
osoba kompetentna z racji wykonywanej pracy pilnowała kwestii podatkowych i po
weryfikacji przekazywała wszelkie dokumenty księgowe osobie, która prowadziła
księgowość. Okazało się, że uczestniczka robiła to wadliwie, w związku z czym
wnioskodawca musiał dokonać wstecz szeregu korekt deklaracji podatkowych za lata
2005-2007. Z tego tytułu powstały wysokie zobowiązania podatkowe na rzecz
Urzędu Skarbowego. Na dzień 24.10.2007r. zaległości te wynosiły 28 067,34zł, a na
dzień 24.02.2009r. już 42 724,11zł. Zaległości te ciągle się powiększają, gdyż
wnioskodawca jest już w stanie spłacić jedynie częściowo wobec zawłaszczenia
przez uczestniczkę wszystkich wspólnych pieniędzy stron, a także zaprzestania
przez wnioskodawcę dotychczas prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na
niespodziewane dla wnioskodawcy rozstanie stron i związany z tym stres.
Strony nie zawierały małżeńskich umów majątkowych, wobec czego udziały
ich w majątku wspólnym są równe.
Stan majątku wspólnego ustala się w zasadzie w chwili ustania wspólności
majątkowej, z tym wyjątkiem, gdy jedno z małżonków celowo wyzbywa się
przedmiotów należących do majątku wspólnego przed jej ustaniem. Przedmiotem
podziału majątku wspólnego jest bowiem równowartość rzeczy w sposób rozmyślny,
ze szkodą dla drugiego z małżonków zbytych lub roztrwonionych w czasie trwania
wspólnoty. Skoro uczestniczka wbrew interesom stron rozmyślnie roztrwoniła ich
dorobek, to winna naprawić wyrządzoną w majątku stron szkodę. Każdy z
małżonków ma prawo wydawać wspólne środki finansowe na zaspokojenie własnych
potrzeb, jednakże powinny to być potrzeby usprawiedliwione, do czego wykazania
zobowiązana jest ta osoba, która pieniądze zużyła. Uczestniczka nie potrafiła, ani nie
próbowała wyjaśnić wnioskodawcy na jakie cele zużyła pieniądze i zaciągnięte bez
jego wiedzy kredyty, spłacone następnie z ich wspólnego majątku, a dokonywane
przez nią zakupy nie miały nic wspólnego z jej usprawiedliwionymi potrzebami.
Wezwania do rozliczenia się pozostały bez odpowiedzi.
Niewykluczone, że uczestniczka działała w celu włączenia części z tych
środków pieniężnych do swojego majątku i definitywnego pozbawienia ich
wnioskodawcy. Świadczy o tym chociażby fakt wypłacenia przez uczestniczkę kwoty
120 000zł z ich wspólnego rachunku tuż przed poinformowaniem wnioskodawcy o
zamiarze wniesienia powództwa o rozwód. Wówczas te pieniądze mogą nadal istnieć
i obecnie znajdować się w majątku odrębnym uczestniczki. Temu celowi służy
wniosek o przeprowadzenie dowodu z oświadczeń majątkowych uczestniczki wraz z
załącznikami za lata 2006, 2007 i 2008, które składała jako pracownik(...)
Kontroli Skarbowej na podstawieart. 39 ust. 2b ustawy o kontroli skarbowej.
W odpowiedzi na wniosek (k.219) uczestniczka wniosła o:
I. ustalenie, że w skład majątku wspólnego stron wchodzi:
1. samochód osobowys. (...)
2. stacja robocza(...)
3. monitorL.(opisany we wniosku)
4. fotele(...)opisane we wniosku
5. drukarka atramentowaE.
6. odtwarzacz dvdS. (...)
7.S. (...)StereoR.
8. komputer PC 2,6M. P.4, 768 MB RAM
9. automat do kawyB. (...)
10. wędkiS.3 szt.
11. wędkaZ.
12. wędki(...)2 szt.
13. telefon z faxemP.
14. łyżwy hokejowe(...)
15. głośniki samochodowe 4 szt.
16. skrzynka wędkarska z wyposażeniem
17. tablet graficznyW.
II. oddalenie wniosku w zakresie zgłoszonych do podziału:
1. odkurzaczamarki K.
2. kompletu garnkówmarki S.-U.6 szt.
3. krzeseł do jadalni 6 szt.(...)
4. kwot pieniężnych opisanych w pkt 1.6 wniosku
III. dokonanie podziału majątku wspólnego stron poprzez przyznanie
wnioskodawcy przedmiotów opisanych w pkt I. 1-3 i 5-17, a przedmiotu
opisanego w pkt I.4 uczestniczce z jednoczesną spłatą uczestniczki w
wysokości połowy wartości przedmiotów przyznanych wnioskodawcy.
W uzasadnieniu stanowiska przytoczono następującą argumentację:
Wnioskodawca nie zgłosił do podziału wszystkich składników majątku
wspólnego, podając wartości tych przedmiotów z chwili ich zakupu, czy też nietrafnie
i niezgodnie z prawdą domagając się zwrotu środków pieniężnych.
Wskazany przez uczestniczkę samochód został nabyty w dniu 4.09.2003r. Po
zakończeniu umowy leasingowej samochód ten został wykupiony i zabrany przez
wnioskodawcę po rozstaniu stron i prawdopodobnie sprzedany w latach 2007-2008,
za cenę uczestniczce nieznaną.
Ze wskazanego komputera MAC korzystał jedynie wnioskodawca i zabrał go
nie rozliczając się z uczestniczką.
Wnioskodawca zabrał w dniu 28.06.2007r. szereg przedmiotów wymienionych
w odpowiedzi na wniosek, których podziału uczestniczka domaga się.
Odkurzaczmarki K.uległ zużyciu - zepsuł się. Ponieważ koszt naprawy
byłby większy od kosztów zakupu nowego, został wyrzucony w 2007r.
Garnki wskazane we wniosku zostały zakupione przez uczestniczkę przed
zawarciem małżeństwa, toteż nie powinny być przedmiotem podziału.
Krzesła do jadalni strony otrzymały w prezencie, jako już uszkodzone. Na
skutek dalszych uszkodzeń dokonanych przez psa zostały one w 2008r. wyrzucone,
gdyż nie nadawały się do użytku.
Kwestia rzekomego zaboru kwoty 184 074,85zł była przedmiotem
postępowania prowadzonego przez Prokuraturę RejonowąG.-W.pod
sygnaturą 2Ds 1962/08. Postępowanie to zostało umorzone. Uczestniczka złożyła w
toku tego postępowania pisemne wyjaśnienia, w których ustosunkowała się do
kwestii rozliczeń finansowych kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania stron.
Kwota uzyskana ze sprzedaży to kwota 184 076,71zł, a nie jak podaje
wnioskodawca 200 842,67zł, która jest kwotą podaną w akcie notarialnym. W
rzeczywistości bank po pobraniu opłaty za wcześniejszą spłatę kredytu wypłacił
kwotę 184 076,71zł. Kwotę otrzymaną w gotówce, tj. 10 000zł zaliczki uczestniczka
wydatkowała wspólnie z byłym mężem.
Strony przez cały czas trwania małżeństwa żyły na dobrym poziomie
materialnym, nie gromadząc oszczędności, lecz zarobione środki wydając na
bieżące potrzeby.
Działalność gospodarcza podfirmą (...)była do dnia 10.05.2005r.
prowadzona przez uczestniczkę. Od początku działalności średnie wpływy osiągały
kwotę 20 000zł miesięcznie. Dopiero od czerwca 2005r. działalność tę zaczął
prowadzić wnioskodawca, gdyż uczestniczka podjęła pracę w(...)wG..
Uczestniczka zaprzecza przy tym, aby to jej działania doprowadziły do zaległości
publicznoprawnych. Należy zwrócić uwagę, że zaległości takie powstały już w
okresie, kiedy wnioskodawca działalność prowadził samodzielnie. Bieżące wydatki
były dokonywane głównie przez uczestniczkę z uwagi na to, że wnioskodawca
przebywał za granicą, sporadycznie bywał w Polsce i zgodnie ze wspólnymi
ustalenia stron uczestniczka zajmowała się całą gospodarką finansową
gospodarstwa domowego, przy pełnej świadomości i akceptacji uczestnika-musiała
sporządzać mu systematycznie rozliczenia miesięczne. Uczestnik miał wgląd do
historii wyciągów skrupulatnie przechowywanych w domu. Ponadto strony miały
wspólny dostęp do konta przez Internet.
Kwestionowane przez wnioskodawcę wydatki to wydatki na dom, na potrzeby
wspólne i indywidualne stron. To uczestniczka w pełni dbała o byłego męża,
kupowała mu kosmetyki, ubrania, obuwie, artykuły hobbystyczne. Analizy wyciągów
bankowych za kwestionowany okres wskazują, że w okresie kwiecień 2006r. -
grudzień 2006r. wnioskodawca dokonywał sporadycznych (jeden do trzech razy w
miesiącu) wypłat z konta. To nie mogło wystarczyć nawet na pokrycie wynajmu
mieszkania uczestnika w Niemczech w wysokości ok. 500 EUR miesięcznie. Ze
względu na różnice kursowe – strony przyjęły wspólnie system finansowy polegający
na tym, że uczestniczka wypłacała pieniądze w Polsce, za które było korzystniej
skupić walutę EURO i przekazywała je byłemu mężowi, gdy przyjeżdżał do domu.
Były to zawsze sumy, które żądał. Uczestniczka podporządkowywała się jego
dyspozycjom w kwestiach finansowych i nigdy nie kwestionowała żądanych sum.
Strony zawsze żyły na wysokim poziomie.
Od stycznia 2007r. wskutek utraty karty bankomatowej do wspólnego konta
osobistego wnioskodawca w ogóle nie dokonywał żadnych operacji bankowych na
koncie i wszystkie jego dyspozycje wykonywała uczestniczka. Gdyby przyjąć
twierdzenia wnioskodawcy za prawdziwe, to należałoby przyjąć, że w okresie od
stycznia(...). nie posiadałby on środków na życie, opłatę wynajmowanego w
Niemczech mieszkania, wyżywienie, przeloty itd. Stan faktyczny był jednak inny:
wnioskodawca dysponował znacznymi kwotami pieniężnymi przekazywanymi mu
osobiście przez uczestniczkę w bardzo wysokich kwotach. Ze względu na limit
dziennych wypłat w bankomacie uczestniczka dokonywała ich systematycznie do
osiągnięcia określonej przez byłego męża sumy. Łącznie wnioskodawca był w
dyspozycji większości wszystkich wspólnych środków w gotówce, które to
wydatkował na swoje potrzeby w Niemczech. Błędne jest skoncentrowanie się
jedynie na zakresie dat wskazanych przez wnioskodawcę dla analizy sytuacji
majątkowej stron. Pełna analiza przepływów finansowych przez cały okres trwania
małżeństwa prowadzi do wniosku, że lata 2006-2007 nie odbiegały niczym
szczególnym od lat poprzednich. Przez cały okres trwania małżeństwa strony żyły na
wysokim poziomie, wydatkując środki na bieżące potrzeby. Nie gromadziły
oszczędności i dóbr trwałych. Dlatego też podawane kwoty „roztrwonionych”
pieniędzy wynikały z ich stylu życia. Kredyty w wysokości 47 993,07zł były zaciągane
przy pełnej świadomości wnioskodawcy lub też razem z nim. Miesięczne spłaty
kredytów były uwidaczniane w wyciągach bankowych, do których miał pełen dostęp,
gdyż jak już wyżej wskazano posiadał dostęp elektroniczny do konta. Należy
zaznaczyć, że wnioskodawca posiadał pełnomocnictwo do rachunku karty
kredytowej, o której mowa w w pkt 5d wniosku.
Odnośnie kwoty 33 516,14zł trzeba wskazać, że stanowiły ją wydatki wspólne
w tym zakupy wsklepach (...)czy(...). Niekoniecznie były one związane z
remontami, ale również obejmują wydatki wnioskodawcy np. wiertarka, który to
sprzęt gromadził dla potrzeb hobbystyczych i w celu drobnych napraw domowych.
Wyjazdy i pobyty w hotelach to głównie pobyty służbowe uczestniczki. Ponieważ
strony reprezentowały wysoki poziom życia – noclegi były w hotelach o wyższym
standardzie, co nigdy nie budziło wątpliwości wnioskodawcy, który sam zalecał
miejsca znane i bezpieczne a nie np. na obrzeżach miast czy w mniej bezpiecznych
dzielnicach. Jeśli chodzi y wyjazd sylwestrowy, to był to skromny wydatek
uczestniczki – rzędu 250zł.
Kwota 24 631,56zł to wydatki wspólne stron. Wyciągi z kont firmowych zawsze
były do dyspozycji wnioskodawcy i przechowywane razem z dokumentacją księgową
firmy w domu w Polsce. W momencie wyprowadzki z domu w czerwcu 2007r.
wnioskodawca zabrał wszystkie dokumenty związane z prowadzoną przez siebie
firmą, w tym wyciągi do konta przesyłane na adres siedziby firmy, czyli na wspólny
adres zameldowania stron. Wcześniej też dokonywane były z niego wypłaty z
bankomatu przez uczestniczkę. Karta do zakupów stosowana była sporadycznie.
Wnioskodawca nie korzystał z tej karty oraz nie dokonywał żadnych operacji na
koncie firmowym, co wskazuje na to, że miał pełne zaufanie do uczestniczki i nigdy
nie kwestionował jej „niegospodarności” finansami.
Kwoty 26 459,34zł z karty kredytowej nie można osobno rozpatrywać, gdyż
pieniądze z niej wydatkowane pochodziły z kwoty 47 993,07zł, którą to
wnioskodawca podał jako spłatę zobowiązań. Należy w ogóle pominąć tę kwotę,
gdyż jest to zdublowanie wydatków, tzn. te same kwoty liczone są przez
wnioskodawcę podwójnie.
Pismem z dnia 4.05.2010r. (k.315) uczestniczka cofnęła żądanie co do
receiveraS.i telefonuP..
Pismem z dnia 30.03.2010r. wnioskodawca wniósł o ustalenie, że w skład
majątku wspólnego wchodzi także wiertarka oraz przyznał, że przedmiotowe garnki
zostały zakupione przed małżeństwem.
Pismem z dnia 18.09.2012r. (k.860) wnioskodawca zażądał rozliczenia
spłaconego po rozwodzie długu wspólnego stron z tytułu zobowiązań podatkowych w
kwocie 36 100zł.
Pismem z dnia 28.04.2015r. (k.1932) wnioskodawca wniósł o ustalenie
nierównych udziałów stron w majątku wspólnym w proporcjach 70% do 30%,
wskazując, że żądanie to uzasadnia negatywny stosunek uczestniczki do powinności
w zakresie spraw majątkowych.
Stan faktyczny:
Małżeństwo stron, zawarte w dniu 23.08.2003r. zostało rozwiązane przez
rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku 7.01.2009r., który uprawomocnił się
w dniu 30.04.2009r.
Dowód:
− odpis aktu małżeństwa k. 10;
− odpis wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia7.01.2009r. wraz z
odpisem wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30.04.2009r. k.8;
− odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 3.06.2009r. k.9;
Uczestniczka prowadziła działalność gospodarczą podfirmą (...), która
od 6.06.2005r. została zarejestrowana na nazwisko wnioskodawcy. W dniu
14.06.2004r. uczestniczka udzieliła wnioskodawcy pełnomocnictwa ogólnego do
reprezentowania jej we wszystkich sprawach, w tym także w ramach prowadzonej
przez nią działalności podfirmą (...). Działalność została skreślona z
ewidencji w dniu 14.02.2008r. Świadczeniem usług będących przedmiotem
działalności firmy (animacje komputerowe) zajmował się wnioskodawca (także w
okresie gdy firma była zarejestrowana na nazwisko uczestniczki), przy czym usługi te
wnioskodawca wykonywał w Niemczech. Dochody firmy wpływały na rachunek
bankowy, do którego uczestniczka miała upoważnienie. W małżeństwie obowiązywał
podział ról polegający na tym, że wnioskodawca zajmował się prowadzeniem firmy,
zaś uczestniczka w kraju pozostając zatrudniona w Urzędzie Kontroli Skarbowej w
G.zajmowała się przekazywaniem dokumentacji księgowej firmy do biura
rachunkowego oraz zlecaniem przelewów w celu regulowania należności firmy
(podatkowych i innych). Uczestniczka posiadała stosowne pełnomocnictwa.
Wnioskodawca odwiedzał uczestniczkę w kraju ok. 2 razy w miesiącu. Rozstanie
stron nastąpiło po tym, jak w dniu 26.06.2007r. w rozmowie telefonicznej
uczestniczka powiedziała wnioskodawcy, że go nie kocha. Wówczas strony rozstały
się, zamieszkały osobno i już do końca małżeństwa nie prowadziły wspólnie
gospodarstwa domowego.
Dowód:
− zaświadczenie o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej k.
302;
− decyzja Prezydenta MiastaG.z dnia 13.02.2008r. k.303;
− pełnomocnictwo k.298-299;
− zeznanie świadkaD. G.k.399-400;
− zeznanie wnioskodawcy k.1970;
− zeznanie uczestniczki k.1977;
Dochody stron w czasie małżeństwa wynosiły:
- w przypadku wnioskodawcy mieściły się w przedziale 20 000 zł do 40 000zł (z
tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w ramachfirmy (...)),
- w przypadku uczestniczki mieściły się w przedziale od 1 800zł do 2 500zł (z
tytułu wynagrodzenia za pracę).
Dowód:
- wyciągi z rachunków k.143-218;
- zeznanie wnioskodawcy k.1970;
- zeznanie uczestniczki k.1977;
W czasie małżeństwa strony zgromadziły majątek wspólny obejmujący
następujące przedmioty majątkowe:
a) lokal mieszkalny wG.przyul. (...)
b) ruchomości:
- monitor komputerowyL. (...)blue o wartości 150zł,
- 2 fotele marki(...)o wartości 400zł,
- stacja robocza(...)o wartości 1000zł,
- tablet graficzny(...)2W. (...)-U o wartości 200zł,
- komputer PC 2,6M. P.4, 768 MB RAM o wartości 200zł
- odtwarzacz DVDS.o wartości 50zł,
- drukarka atramentowaE. (...)45 o wartości 10zł
- expres do kawyB.o wartości 600zł
Dowód:
− opinia biegłego z zakresu szacowania ruchomościM. M. (2)k.
506-532, 632;
W dniu 4.09.2003r.firma (...)złożyła zamówienie zakupu samochodu
S. (...)nr rej. (...).
Dowód:
− zamówienie z dnia 4.09.2003r. k.226-227;
Samochód w/w został przekazanyfirmie (...)w dniu 19.09.2003r. w
ramach umowy leasingu.
Dowód:
− protokół przejęcia samochodu z dnia 19.09.2003r. k.228;
− dokumentacja dot. LeasinguS. (...)k.1520-1529;
W dniu 26.04.2008r. wnioskodawca sprzedał samochódS. (...)za
kwotę 25800zł.
Dowód;
- umowa sprzedaży k. 296 -297;
Wartość opisanego pojazdu w chwili sprzedaży wynosiła 29 200zł
Dowód:
− opinia biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnejM. Z.k.782-793,
828-835;
W dniu 30.10.2003r.firma (...)nabyła 2 fotele marki(...).
Dowód:
− faktura z dnia 30.10.2003r. k.230;
W dniu 23.09.2004r.firma (...)nabyła komputer
(...). W dniu 8.06.2005r. własność tego komputera została
przeniesiona na rzeczfirmy (...)(pomimo odmiennych
oznaczeń sprzętu w obu fakturach dotyczą one tego samego urządzenia, co strony
zgodnie przyznały na rozprawie).
Dowód:
− pokwitowanie dla kupującego z dnia 23.09.2004r. k.229;
− faktura z dnia 8.06.2005r. k.253;
W dniu 29.04.2005r. strony zaciągnęły kredyt budowlano-hipoteczny w kwocie
280 257zł, który przeznaczyły na wybudowanie i zakup lokalu wG.przy ul.
przyul. (...).
Dowód:
- odpis umowy z dnia 29.04.(...). k.422-425
W dniu 11.05.2005r. uczestnika otrzymała w(...) Bankukartę kredytową z
limitem kredytowym w kwocie 20 000zł. Karta została zamknięta w dniu 25.06.2007r.
z całkowicie spłaconym zadłużeniem.
Dowód:
− zaświadczenie o zamknięciu karty kredytowej k.236;
W dniu 6.06.2005r.Bank (...) SAotworzyłfirmie (...)
(...)rachunek bankowy o numerze(...)
(bieżący wspólny).(...) Banku (...) SAprowadzony był nadto rachunek
bankowy stron o numerze(...)(bieżący wspólny),
rachunek bieżący wspólny w EUR (nr(...)) oraz
rachunek karty kredytowej uczestniczki o numerze(...)
(...).
Dowód;
− umowa z dnia 6.06.2005r. k.267-274;
− pismoBanku (...)i wyciągi z rachunków k.143-218;
Uczestniczka posiadała rachunki bankowe w następujących bankach:
1)Bank (...):
a) rachunek osobisty o numerze(...)(od
21.06.2007r. do 17.09.2009r.). Na rachunku tym w poszczególnych miesiącach
odnotowano operacje wpłat i wypłat jak następuje:
- czerwiec 2007r.: wpłaty 122 525,99zł (w tym dwie wpłaty własne w kwotach po
20 000zł w dniu 22.06.2007r. i w kwocie 100 000zł w dniu 26.06.2007r., po tym
jak w dniu 22.06.2007r. z rachunku w(...)o numerze ****(...)wypłaciła
uczestniczka kwotę 20 000zł i w dniu 26.06.2007r. kwotę 100 000zł), wypłaty
515zł;
- lipiec 2007r.: wypłaty 37 082,90zł (w tym przelew w kwocie 10 000zł na
rachunek(...)Zrównoważonego tytułem zakupu jednostek, wpłaty 2202,29zł;
- sierpień 2007r.: wypłaty 61 371,22zł, wpłaty 2 143,44zł;
- wrzesień 2007r.: wypłaty 14 467,62zł, wpłaty 2026,22zł;
- październik 2007r.: wypłaty 4604,27zł, wpłaty 13 317,13zł;
- listopad 2007r.: wypłaty 4 653,41zł, wpłaty 3601,53zł;
- grudzień 2007r.: wypłaty 4 893,59zł, wpłaty 4041,07zł
- styczeń 2008r.: wypłaty 2 975,05zł, wpłaty 11 521,82zł (w tym kwota 7 873,87zł
z rachunku(...)Zrównoważonego tytułem odkupienia jednostek);
- luty 2008r.: wypłaty 4 699,41zł, wpłaty 2 217,53zł
b) rachunek lokaty terminowej o numerze(...)(od
17.07.2007r. do dnia 17.109.2007r.) w wysokości 10 000zł,
c) karty kredytowejV.Silver o numerze(...)z limitem 5 000zł
od dnia 7.05.2008r. do dnia 27.07.2009r.
d) karty kredytowejM.M.o numerze(...)z
limitem 2 000zł od dnia 19.02.2009r. do dnia 16.04.2009r.
e) karty kredytowejV.G.w(...) Bankuo numerze(...); zadłużenie
tej karty w kwocie 20 391,00zł zostało uregulowane w dniu 2.10.2006r.
2) wBanku (...):
- rachunki bieżące wspólny wyżej wymienione ((...)
2690 ,(...)i w EUR nr(...)
(...))
- trzy rachunku w PLN (o numerach 10****0000, 30***0000, 25***000) i jeden
rachunek w EUR (72****0000).
- kartę kredytową nr ***(...)i nr ***(...).
W dniu 18.12.2003r. uczestniczka zaciągnęła kredyt w(...) Bankw kwocie
20 000zł (k.497-informacja z BIK). W dniu 2.10.2006r. uczestniczka zaciągnęła
kredyt w(...) Bank SAw kwocie 29 783zł (rata kredytu 1 270zł, , spłata w dniu
19.06.2007r. w kwocie 18 700zł,80zł, zamknięcie w dniu 16.07.2007r. -informacja
z BIK – k.473v). Spłaty zadłużenia z obu tych tytułów dokonywane były z
rachunku prowadzonego przezBank (...)o numerze(...)
(...).
Dowód:
− informacja zBiura (...)k.465-499;
− wyciągi z rachunku karty kredytowej o numerze(...)k.324-344;
− wyciągi zrachunku o numerze (...).
178-197;
− wyciągi z rachunku karty kredytowejV.G.nr 002 544 k.536-558;
− wyciągi zrachunku o numerze (...).
568-587, 681- 699;
− pismoBanku (...)z dnia 3.12.2014r. i wyciągi k.1541-1680;
− pismoBanku (...)z dnia 17.12.2014r. i wyciągi k.1682-1689;
− pismoBanku (...)z dnia 16.02.2015r. i wyciągi k.1751-1794;
Uczestniczka posiadała rachunek prowadzony przez(...)(...)Bank (...)
SA, który jednak nie wykazuje obrotów od dnia 23.02.200r. Bank ten udzielił
uczestniczce pięciu kredytów:
- w dniu 28.10.2003r. na kwotę 3 565 zł (rozliczenie w dniu 6.10.2004r.)
- w dniu 30.10.2003r. na kwotę 5 649,00zł (rozliczenie w dniu 6.09.2004r.)
- w dniu 23.09.2004r. na kwotę 12 674,00zł (rozliczenie w dniu 27.07.2005r.)
- w dniu 25.10.2005r. na kwotę 13 667,12zł (rozliczenie w dniu 30.10.2006r.)
- w dniu 3.10.2006r. na kwotę 26 796,65zł (rozliczenie w dniu 16.07.2007r.)
Jak wynika z odpisu z(...) Bank (...) SAjest nową firmą
pod jaką występujeL.Bank, wobec czego informacje o produktach i usługach
świadczonych przez(...) Bank (...) SAsą informacjami
dotyczącymi tych samych okoliczności.
Dowód:
- pismo(...) Bank (...) SAz dnia 17.10.2011r. k.666;
- wyciągi z rachunku(...) Bank (...) SAk.752-756;
- pismo(...) Bank (...) SAz dnia 26.11.2014r k.1533;
- odpis z(...) Bank (...) SAk.1920-1927;
W dniu 11.05.2007r. uczestniczka działając w imieniu własnym oraz jako
pełnomocnik wnioskodawcy zawarła umowę przedwstępną sprzedaży lokalu
mieszkalnego położonego wG.przyul. (...), na mocy
której zobowiązała się w imieniu stron do sprzedaży tego lokaluE. B.
za cenę 468 000zł, który w dniu zawarcia tej umowy zapłacił uczestniczce zadatek w
kwocie 10 000zł.
Dowód:
− odpis umowy z dnia 11.05.2007r. k.11-15;
W dniu 18.06.2007r. strony – w wykonaniu zawartej umowy przedwstępnej –
sprzedały opisany lokalE. B.za cenę 468 000zł, który kwotę 458
000zł (resztę ceny) zobowiązał się zapłacić w terminie do dnia 25.06.2007r. na
rachunek bankowy w(...)o nr(...)natomiast w
dniu 22.06.2007r. nastąpiła całkowita spłata kredytu z dnia 29.04.2005r.
zaciągniętego na zakup lokalu przez zapłatę kwoty 273 923,29zł, co wynika z
dokumentacji dotyczącejumowy nr (...). Z rachunku tego następnie wpłynęły
na rachunek w(...)o końcowym numerze ***(...)trzy kwoty pozostałe po
rozliczeniu kredytu w wysokości 83 600ł, 95 713,87zł i 4 762,84zł, tj. łącznie 184
076,71zł, która stanowi resztę ceny uzyskanej ze sprzedaży lokalu. W dniu
22.06.2007r. uczestniczka z tego rachunku wypłaciła kwotę 20 000zł, zaś w dniu
26.06.2007r. kwotę 100 000zł, które to kwoty wpłaciła w tych samych dniach wpłaciła
na swój założony w dniu 21.06.(...). rachunek osobisty wM.Bank o
numerze(...). W dniu 27.06.2007r. uczestniczka
wypłaciła zrachunku nr (...)jeszcze kwotę 20 000zł.
W dniu 27.06.2007r. wnioskodawca wypłacił z tego rachunku kwotę 15 200zł. W dniu
22.06.2007r. uczestniczka zrachunku nr (...)
spłaciła zadłużenie z tytułu karty kredytowej poprzez wpłatę na rachunek o numerze
(...)kwoty 20 777,05zł. W dniu 11.04.2008r.
uczestniczka dokonała na rachunek urzędu skarbowego wpłaty kwoty 20 345zł ze
swojego rachunku wBanku (...)o numerze(...)
(...)tytułem podatku PIT za 2007r.
Dowód:
- odpis umowy z dnia 18.06.2007r. k.16-21;
- archiwum rachunku kredytowego k.429;
- wyciągi zrachunku o numerze (...)k. 178-197;
- wyciągi zrachunku o numerze (...)k.568-587, 681-
699;
W dniu 17.07.2007r. uczestniczka nabyła 46,2570 jednostek uczestnictwa(...)
Zrównoważonego o wartości 10 000zł, które sprzedała w dniu 23.01.2008r. za kwotę
7 873,87zł.
Dowód:
- pismoM.TF z dnia 2.02.2012r. oraz operacje na rejestrze k.779-780;
W dniu 30.03.2009r. uczestnika złożyła w Prokuraturze RejonowejG.-
(...)pismo z dnia 30.03.2009r. zawierające wyjaśnienie co do sposobu
wydatkowania kwoty pochodzącej ze sprzedaży mieszkania stron, spłaty kredytów (w
L.(...)i karty Kredytowej w(...)), zapłaty podatku w kwocie 20 345zł z
tytułu sprzedaży mieszkania, złączając do pisma wydruki z operacji narachunku (...)
(...)za okres od dnia 13.06.2007r. do dnia 30.06.2007r.,
zaświadczenie o zamknięciu karty kredytowej, dowód wpłaty gotówkowej kwoty 18
700zł (spłata kredytu wL.Banku) oraz dowód wpłaty na rachunek urzędu
skarbowego kwoty 20 345zł tytułem podatku dochodowego.
Dowód:
− pismo z dnia 30.03.2009r. k.232;
− wydruki operacji na rachunku k.233-235;
− zaświadczenie o zamknięciu karty kredytowej k.236;
− dowód wpłaty gotówkowej k.237;
− dowód wpłaty gotówkowej k.238;
W dniu 11.09.2012r. wnioskodawca wpłacił na rachunek urzędu skarbowego
kwotę 36 100zł tytułem zaległości podatkowych za lata 2005, 2006 i 2007r. Na dzień
24.02.2009r. stan zaległości podatkowych wnioskodawcy wynosił 50 728,71zł
Dowód:
− kopia dowodu wpłaty k.864;
− stan zaległości k.865;
Zobowiązania podatkowe wnioskodawcy na dzień ustania wspólności
majątkowej za lata 2005-2007 wynosiły 24 042,31zł, zaś kolejne kwotę 12 800,80zł
Dowód:
- pismo(...)Urzędu Skarbowego wG.z dnia 30.08.2012r. k. 858;
- pismo(...)Urzędu Skarbowego wG.z dnia 27.11.2014r. k. 1512;
Powyższe ustalenia - z uwzględnieniem bezspornych twierdzeń stron o
okolicznościach faktycznych - dokonano w oparciu o materiał dowodowy obejmujący:
- treść dokumentów urzędowych i prywatnych, których autentyczności nie
kwestionowano,
- opinię biegłego z zakresu szacowania nieruchomościM. M. (2)i i
biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnejM. Z.. Opinie te zostały
sporządzone przez osoby posiadające odpowiednie wiadomości specjalne, zawierają
precyzyjny i szczegółowy opis badanego przedmiotu oraz logicznie uzasadnione
wnioski. Z tych przyczyn uznano w/w opinie za wiarygodne;
- zeznania świadkówD. G.,C.B.iM. K.,
zeznania te bowiem precyzyjnie opisywały konkretne okoliczności, były logiczne, jak
również uzupełniały się z pozostałym materiałem dowodowym, przede wszystkim z
zeznaniami stron;
- zeznania stron z tym zastrzeżeniem, że Sąd uwzględnił je w zakresie, w jakim
znajdowały potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, tj. przede
wszystkim w treści zgromadzonych dokumentów. Jeśli chodzi o tę część zeznań,
która nie znajdowała takiego potwierdzenia, to zostały one uwzględnione jedynie w
zakresie, w jakim zeznania te nie były wzajemnie sprzeczne, zaś w pozostałej części
Sąd odmówił im wiary, uznając, że cechuje je wysoki stopień subiektywizmu z bardzo
silną tendencją do umniejszania własnej roli w opisywanych zdarzeniach oraz
wyolbrzymiania negatywnych cech postawy drugiej strony, co dotyczy zwłaszcza
relacji majątkowych pomiędzy stronami oraz sposobu gospodarowania dochodami.
Uzasadnienie prawne:
Stosownie doart. 567 § 3 k.p.c.do postępowania o podział majątku
wspólnego, po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, stosuje się
odpowiednio przepisy o dziale spadku (art. 680-689 k.p.c.), które z kolei przewidują
(art. 688 k.p.c.) w kwestiach w nich nieunormowanych odpowiednie stosowanie
przepisów o postępowaniu w sprawach o zniesienie współwłasności, a w
szczególnościart. 618 § 2 i 3 k.p.c.Z powyższego wynika, że w postępowaniu o
podział majątku wspólnego sąd rozstrzyga kompleksowo zarówno o roszczeniach
przewidzianych wart. 45 k.r.o., jak i o roszczeniach za czas od ustania wspólności
ustawowej do chwili podziału majątku wspólnego.
W toku postępowania o podział majątku wspólnego Sąd zobowiązany jest do
ustalenia składu i wartości majątku.Art 684 k.p.c.stanowi, że skład i wartość majątku
wspólnego ulegającego podziałowi ustala sąd. Do majątku wspólnego, który
powstaje z momentem zawarcia małżeństwa należą w szczególności (zgodnie z
treściąart. 31 k.r.o.) pobrane wynagrodzenia za pracę i dochody z innej działalności
zarobkowej małżonków, jak również dochody z majątku wspólnego i majątku
osobistego każdego z małżonków.
Skład majątku wspólnego ustala się wg stanu w dacie ustania wspólności.
Podziałem mogą być bowiem objęte te przedmioty, które w chwili ustania wspólności
wchodziły w skład majątku wspólnego małżonków, a które nadal znajdują się w tej
masie podlegającej podziałowi [tak J.S. P., (w:)(...)prawa rodzinnegoi
opiekuńczego,O.1985, s. 495, który wskazuje też na orzeczenie SN z dnia
18 sierpnia 1958 r., OSPiKA 1960, nr 1, poz. 2].
Mając na względzie ustalenia faktyczne Sąd przyjął, że w skład majątku
wspólnego wchodzą przedmioty majątkowe wymienione w pkt I postanowienia. Jeśli
chodzi o chodzi o pozostałe ruchomości, to Sąd uznał, że albo nie istniały w chwili
ustania wspólności majątkowej stron (odkurzaczK.wyrzucony jako zepsuty-
Sąd uznał, że zdjęcie przedstawiające zdaniem wnioskodawcy ten odkurzacz, nie
jest wystarczającym dowodem pozwalającym na dokonanie ustaleń zgodnie z jego
twierdzeniami; krzesła do jadalni usunięte jako uszkodzone), albo należą do majątku
osobistego jednej ze stron, jako służące zaspokajaniu potrzeb wyłącznie jednej ze
stron zgodnie zart. 33 pkt 4 kro(sprzęt wędkarski, łyżwy hokejowe, głośniki
samochodowe, wiertarka).
Zgodnie zart. 43 § 1 krooboje małżonkowie mają równe udziały w majątku
wspólnym. Natomiast zgodnie z § 2 cyt. przepisu z ważnych powodów każdy z
małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z
uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego
majątku. W myśl § 3 przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się
do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy
wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym. Ustawodawca nie
precyzuje w analizowanym przepisie okoliczności stanowiących ważne powody do
ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym. Jednakże ogólnie należy je
odnosić do okoliczności dotyczących zachowania jednej ze stron, ocenianego z
punktu widzenia zasad współżycia społecznego, w szczególności w zakresie
dotyczącym sposobu wywiązywania się z obowiązków względem rodziny. Chodzi tu
o istnienie takich zachowań jednej ze stron, które oceniane z etycznego punktu
widzenia nie pozwalałyby uznać za słuszne, że udziały obu stron w majątku są
równe. Podkreślić należy, że chodzi tu wyłącznie o kwestie o charakterze
niemajątkowym, bowiem okoliczności natury majątkowej stanowią element przesłanki
w postaci „stopnia przyczynienia się”.
Po ustaleniu, że stopień przyczynienia się jednego z małżonków do powstania
majątku wspólnego jest mniejszy, konieczne jest stwierdzenie istnienia ważnych
powodów do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym. Nie wystarczy
bowiem samo stwierdzenie, że udział jednego z małżonków był mniejszy. Konieczne
jest także koniunktywne wystąpienie ważnych powodów, a więc elementów ocennych
o charakterze niemajątkowym. Należy do nich kompleks okoliczności dotyczących
osobiście małżonków. Nie ulega wątpliwości, że stopień przyczynienia się
wnioskodawczyni do powstania majątku wspólnego był mniejszy, co wynika z
porównania ustalonych dochodów stron w czasie trwania wspólności majątkowej.
C.. przepis nakazuje przeprowadzenie analizy deontologicznej postępowania
stron, tj. ich zachowań w płaszczyźnie obowiązków małżeńskich oraz poddanie tych
elementów ocenie aksjologicznej, a więc wartościującej w aspekcie zasad
współżycia społecznego, zwłaszcza dotyczących relacji rodzinnych. Tzw. ważne
powody stanowią kryterium kwalifikujące danego zachowania jako podlegającego
ujemnej kwantyfikacji aksjologicznej.
Analiza materiału dowodowego daje podstawy do uznania, że zachodziły
okoliczności uzasadniające zastosowanie wobec uczestniczki takiej negatywnej
oceny w aspekcie powinności małżeńskich w odniesieniu do gospodarowania
dochodami, stanowiące ważne powody w rozumieniu cyt. przepisu do ustalenia, że
udział wnioskodawcy w majątku wspólnym jest wyższy. W pierwszej kolejności Sąd
ustalił, że dochody wnioskodawcy w sposób znaczący (ok. 10-krotny) przewyższały
dochody uczestniczki, co było okolicznością bezsporną i wynika w sposób
niewątpliwy z treści dokumentów (rachunków bankowych dokumentujących
wysokość dochodów stron), zatem stopień przyczynienia się do powstania majątku
wspólnego był w przypadku wnioskodawcy zdecydowanie wyższy.
W następnej kolejności Sąd dokonał oceny zachowania uczestniczki w świetle
zarzutów stawianych jej przez wnioskodawcę dotyczących dokonywania
nieuzasadnionych wydatków, tj., trwonienia majątku. I tak zdaniem Sądu materiał
dowodowy daje podstawę do uznania, że postępowanie uczestniczki w tym
względzie było wysoce naganne z punktu widzenia gospodarności, a także zasady
wzajemnej lojalności obojga małżonków. Analiza wyciągów z rachunków bankowych
z uwzględnieniem faktu zaciągania kolejnych kredytów prowadzi do uznania, że
wydatki uczestniczki były co najmniej nieracjonalne, ich skala i częstotliwość
wskazuje bowiem, że przekraczały one jakąkolwiek uzasadnioną, choćby wynikającą
z wysokiej stopy życiowej miarę. Należy podkreślić, że w przeważającej mierze były
to wydatki wyłącznie na własne potrzeby, bądź wręcz nieznane cele, uczestniczka
nie wykazała bowiem na co - poza spłatą kredytów - przeznaczała miesięcznie resztę
(po spłacie bieżących zobowiązań) z kwoty ok. 20 000zł, które wpływały jako
dochody wnioskodawcy. Oczywiste jest, że przy takich dochodach wnioskodawcy
uczestniczka mogła pozwolić sobie na życie na wyższej niż przeciętna stopie
życiowej i nie była zobowiązana do szczególnie oszczędnego trybu życia. Jednakże
ten aspekt nieracjonalności wydatków podlega jednak ocenie w świetle całokształtu
okoliczności sprawy, a mianowicie, że uczestniczka pozwalała sobie na życie na
takim poziomie pomimo wysokiego zadłużenia, jakie ciążyło na stronach z tytułu
kredytu mieszkaniowego, jak również zaciągała nowe zobowiązania (przy braku
wiedzy wnioskodawcy) przeznaczając na sobie tylko znany cel. Skoro rodziny były
wysokie, należało skupić się na spłacie dotychczasowych zobowiązań zamiast
lekkomyślnie wydawać dochody, zresztą nie z przeznaczeniem na nabywanie dóbr
trwałego użytku, co powiększałoby stan zasobności rodziny, tylko na zaspokajanie w
większości własnych potrzeb. Sąd uznał, że taki brak rozsądku i umiaru występował
w przypadku uczestniczki w stopniu bardzo wysokim. Tego rodzaju postępowanie
rażąco odbiega od wzorca należytej staranności przy gospodarowaniu dochodami
rodziny, jak również silnie godzi w zasadę wzajemnej lojalności małżonków, która
opiera się na wzajemnym zaufaniu i obowiązku informowania drugiego małżonka o
wszystkich sprawach dotyczących wspólnego gospodarstwa. Sam wnioskodawca
wyjaśnił, że nie wiedział o tych wydatkach, jednakże trudno dać wiarę, że przez
okres od 2005 do połowy 2007 roku wnioskodawca jako przedsiębiorca nie
kontrolował w ogóle rachunku bankowego swojej firmy, a jeśli tak rzeczywiście było,
to zdaniem Sądu było to zachowanie co najmniej nieostrożne. Zasłanianie się przez
wnioskodawcę zaufaniem do uczestniczki jako żony, której powierzył sprawy
bieżących rozliczeń firmy, nie tłumaczy takiego postępowania, które należy uznać za
przejaw niefrasobliwości. Sąd uznał, że wnioskodawca wiedział, a w każdym razie z
łatwością mógł się dowiedzieć o obrotach na rachunku bankowym firmy.
Postępowanie wnioskodawcy nie umniejsza jednak stopnia przewinienia uczestniczki
w kwestii niegospodarnego dysponowania dochodami. Sąd uznał jedynie, wbrew
twierdzeniom uczestniczki, że wnioskodawca mógł nie mieć pełnej wiedzy o
zaciąganych przez nią zobowiązaniach spłacanych ze wspólnych dochodów, choćby
dlatego, że nie wszystkie rozliczenia dokonane były z użyciem rachunku bankowego.
Przy ocenie stopy życiowej stron Sąd uwzględnił także zeznania świadkaM.
K.(k.372), która wskazała, że strony przy obopólnej akceptacji wydawały
zarobione pieniądze, realizując swoje potrzeby i zapewniając sobie wysoki standard
życia, przy czym nie dochodziło pomiędzy stronami do nieporozumień na tle
finansowym, jak również, że wnioskodawcy znane były wydatki dokonywane przez
uczestniczkę. Oceniając dowód z zeznań tego świadka jako wiarygodny Sąd miał na
uwadze wyżej przytoczoną ocenę zeznań wnioskodawcy, który – jak wskazują
okoliczności sprawy – wiedział (bądź co najmniej z łatwością mógł, a jako
przedsiębiorca wręcz powinien znać stan finansów wynikający z rachunku firmy), co
podważa wiarygodność jego zapewnień, że nie kontrolował stanu rachunku
bankowego, gdyż kierował się zaufaniem do uczestniczki. Okoliczności sprawy
prowadzą do wniosku, że wnioskodawca co najmniej nie sprzeciwiał się sposobowi
gospodarowania dochodami przez uczestniczkę, bądź też wręcz go akceptował,
pomimo tego, że sam żył na skromnym poziomie, co potwierdził świadekC.
B.(k.386).
Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym (7/10 : 3/10), jak w pkt II
nastąpiło więc z uwzględnieniem czasu trwania nagannego postępowania
uczestniczki (ok. 1,5 roku), skali dokonywanych wydatków, stopnia i charakteru
naruszenia obowiązków małżeńskich, jak również wartości zgromadzonego w tym
czasie majątku. Podkreślenia wymaga, że ustalenie to nie jest (i nie może być)
wynikiem prostej operacji matematycznej, lecz stanowi rezultat procesu
wartościowania postaw małżonków z uwzględnieniem całokształtu okoliczności o
charakterze majątkowym.
Stosownie doart. 567 § 1 k.p.c.w postępowaniu o podział majątku
wspólnego, po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, sąd rozstrzyga
jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku
osobistego, lub odwrotnie, podlegają zwrotowi. Postępowanie to nie zostało
unormowane w sposób samodzielny. Stosownie bowiem doart. 567 § 3 k.p.c.do
postępowania o podziale majątku wspólnego, po ustaniu wspólności majątkowej
między małżonkami, stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku (art. 680-689
k.p.c.), które z kolei przewidują (art. 688 k.p.c.) w kwestiach w nich nie
unormowanych odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach o
zniesienie współwłasności, a w szczególnościart. 618 § 2 i 3 k.p.c.Z powyższego
wynika, że w postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd rozstrzyga
kompleksowo zarówno o roszczeniach przewidzianych wart. 45 k.r.o., jak i o
roszczeniach za czas od ustania wspólności ustawowej do chwili podziału majątku
wspólnego. Stosownie do zgłoszonych żądań w tym względzie Sąd przeprowadził
postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy i jakie nakłady i wydatki,
mieszczące się w tej kategorii miały miejsce oraz dokonał oceny zasadności żądania
ich rozliczenia. Mając na uwadze fakt, że po ustaniu wspólności majątkowej
wnioskodawca spłacił dług powstały w czasie trwania tej wspólności w kwocie 36
100zł (spłata zaległości podatkowych obciążających oboje małżonków), Sąd dokonał
w pkt III postanowienia ustalenia w tym względzie.
W pkt IV dokonano podziału majątku wspólnego stron przez przyznanie na
rzecz stron ruchomości wymienionych w pkt I z uwzględnieniem aktualnego stanu ich
posiadania.
W pkt V zasądzono od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy tytułem spłaty
kwotę 66 724,56zł, ustaloną w następujący sposób. Na rzecz wnioskodawcy
przyznano ruchomości o wartości 1 210zł, na rzecz uczestniczki ruchomości o
wartości 400 zł. Następnie uwzględniono fakt pobrania przez uczestniczkę z konta
kwoty 140 000zł (reszta z ceny uzyskanej ze sprzedaży lokalu), z której spłaciła
kwotę 20 345zł (spłata podatku PIT) oraz zadłużenie na karcie kredytowejV.G.
w kwocie 20 777,05zł, które to oba wydatki Sąd uznał za uzasadnione (140 000zł -
20 345zł - 20 777,05zł = 98 877,95zł).
Wobec powyższego uznano, że realnymi środkami do podziału jest kwota 98
877,95zł, należna od uczestniczki, zaś przypadająca z tego na rzecz wnioskodawcy
jest kwota 69 214,56zł (to jest 70% z kwoty 98 877,95zł).
Następnie wobec faktu, że wnioskodawca spłacił dług wynikający z zadłużenia
z tytułu podatku w kwocie 36 100zł, uznano, że uczestniczka winna zwrócić
wnioskodawcy 30% tej sumy czyli 10 830zł (a zatem kwotę wynikającą z ustalonych
udziałów stron w majątku wspólnym).
Kolejno uznano, że wnioskodawca winien zwrócić uczestniczce 30% kwoty 15
200zł pobranej przez niego z ceny sprzedaży lokalu, co pomniejsza z kolei jego
spłatę o kwotę 4 560zł (15 200złx30%= 4 560zł), jak również winien zwrócić
uczestniczce 30% kwoty 29 200zł wartości samochoduS., sprzedanego bez
zgody i rozliczenia się z uczestniczką, co pomniejsza należną mu spłatę o kwotę 8
760zł (29 200złx30%=8 760zł). Za podstawę tego rozliczenia przyjęto obiektywną
wartość rynkową pojazdu w chwili jego sprzedaży, a nie rzeczywiście uzyskaną przez
wnioskodawcę cenę, bowiem rozporządzenie tym przedmiotem odbyło się bez
wiedzy i zgody uczestniczki, wobec czego ryzyko uzyskania ceny niższej od
rynkowej winno obciążać wyłącznie tego małżonka, który dokonał nieuprawnionego
rozporządzenia.
Następnie spłatę wnioskodawcy powiększa kwota stanowiąca 70% wartości
ruchomości przyznanych uczestniczce, a więc 280 zł (400złx70%) oraz pomniejsza
kwota stanowiąca 30% wartości przyznanych mu ruchomości, a więc 363zł.
Łączna spłata należna wnioskodawcy wynosi więc 66 641,56zł (po
sprostowaniu błędu rachunkowego), o czym orzeczono w pkt V (69 214,56zł+280zł
+10 830zł-4 560zł-8760zł-363zł).
W pkt VI, uwzględniając sytuację majątkową i osobistą uczestniczki oraz jej
dochody, odroczono płatność zasądzonej kwoty na okres jednego roku od dania
uprawomocnienia się postanowienia, uznając, że okres ten będzie wystarczający na
zgromadzenie przez uczestniczkę kwoty niezbędnej do spłaty, a jednocześnie nie
jest zbyt długi i nie narusza uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania spłaty w
rozsądnym terminie.
Wpkt VII, zgodnie zart. 520 par. 1 kpcorzeczono o kosztach procesu,
obciążając nimi strony w częściach równych w zakresie wydatków Skarbu Państwa i
pozostawiając ustalenie ich wysokości referendarzowi sądowemu, zaś w pozostałym
zakresie ustalono, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze
swoim udziałem w sprawie.