Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Cz 123/15
Data wyroku: 2015-04-07 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Andrzej Dyrda, Sędzia Gabriela Sobczyk, Krystyna Hadryś
Słowa kluczowe: Zawieszenie Postępowania Cywilnego
Podstawa prawna: art. 174 § 1 pkt 1 kpc

Sygn. akt III Cz 123/15

POSTANOWIENIE
Dnia 7 kwietnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący-Sędzia:  SO Gabriela Sobczyk
Sędziowie:   SO Krystyna Hadryś
SO Andrzej Dyrda (spr.)
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2015 r.
sprawy z wniosku(...)wW.
przy udzialeM. K. (1),A. K. (1),M. K. (2),L. W.,P. W.,J. P.,B. D.,A. P.,M. P.iK. D.
o stwierdzenie nabycia spadku poA. K. (2)
na skutek zażalenia wnioskodawcy
na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt I Ns 1158/12
postanawia:

oddalić zażalenie.

SSO Andrzej Dyrda SSO Gabriela Sobczyk SSO Krystyna Hadryś
Sygn. akt III Cz 123/15

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach postanowieniem z dnia 17 lipca 2014 roku zawiesił postępowanie w sprawie z wniosku(...)wW.z udziałemM. K. (1),A. K. (1),M. K. (2),L. W.,P. W.,J. P.,B. D.,A. P.,M. P.,K. D.o stwierdzenie nabycia spadku poA. K. (2). W uzasadnieniu wskazał, że uczestniczka postępowaniaM. K. (2)zmarła dnia(...)2013 roku. Sądowi z urzędu wiadomo, że jej następcy prawni kolejno odrzucają spadek, co utrudnia ustalenie kręgu spadkobierców, których można wezwać do udziału w sprawie w miejsce zmarłej uczestniczki. Uwzględniając tą okoliczność, Sąd zawiesił postępowanie na podstawieart. 174 § 1 pkt 1 k p c. w związku zart. 13 § 2 k.p.c.do czasu wskazania kręgu spadkobierców.
Zażalenie na to postanowienie wniosła wnioskodawczyni zarzucając naruszenieart. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.poprzez niewłaściwe zastosowanie wprostart. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.i zaniechanie wykładni z uwzględnieniemart. 13 § 2 k.p.c.w związku zart. 670 k.p.c.iart. 677 § 1 k.p.c.określających przedmiot postępowania i zakres kognicji sądu, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż prowadzi do eskalacji postępowania zamiast jego zakończenia;art. 670 k.p.c.iart. 677 § 1 k.p.c.przez naruszenie zakresu kognicji sądu i przedmiotu postępowania i badanie kręgu spadkobierców poM. K. (2)zamiast wyłącznie poA. K. (2), które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż prowadzi do eskalacji postępowania zamiast jego zakończenia;art. 328 § 2 k.p.c.przez zaniechanie pełnego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, dlaczego w szczególności przez zaniechanie wyjaśnienia dlaczego postępowania nie może toczyć się bez udziału spadkobierców poM. K. (2), skoro zmarła ona już co najmniej po 6 miesiącach od zawiadomienia jej o niniejszym postępowaniu. Nadto zarzuciła sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym, w szczególności ustalenia, że zachodzi konieczność wezwania do udziału w postępowaniu spadkobierców poM. K. (2), choć zmarła ona już co najmniej po 6 miesiącach od zawiadomienia jej o niniejszym postępowaniu i nie zachodziło zagrożenie naruszenia jej praw.
Na tych podstawach wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od spadkobierców poA. K. (2)na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W postępowaniu o stwierdzeniu nabycia spadku, ustawodawca wart. 670 k.p.c.nałożył na Sąd obowiązek badania z urzędu osoby spadkodawcy. W postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku rola sądu jest determinowana ustawowym nakazem działania z urzędu, a rozstrzygnięcie zapada niezależnie od wniosków i stanowiska stron, lecz stosownie do wyników postępowania dowodowego oraz norm prawa materialnego, mających zastosowanie w danym stanie faktycznym. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2011r., I CSK 12/11).
Zgodnie zart. 13 § 2 k.p.c., w postępowaniu nieprocesowym mają odpowiednie zastosowanie przepisy o procesie. Niemniej jednak odpowiednie ich stosowanie musi uwzględniać nie tylko istotę postępowania nieprocesowego, ale również całokształt regulacji prawnych normujących dane postępowanie, a w szczególności wskazany powyżej cel postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.
Należy także zwrócić uwagę, że w przypadku śmierci uczestnika postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 czerwca 2011r. (V CSK 363/10) prowadzone postępowanie może toczyć się bez udziału jego spadkobierców, a zatem nie ma podstaw do obligatoryjnego zawieszenia postępowania, w oparciu oart. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., przy czym nie została wyłączona możliwość zawieszenia postępowania z powodu śmierci uczestnika postępowania, w sytuacji uznania tego przez sąd za celowe, w okolicznościach konkretnej sprawy.
Uwzględniając wskazane powyżej okoliczności, Sąd Okręgowy uznał, że wskazane przez Sąd Rejonowy okoliczności uzasadniały zawieszenie postępowania. Uzasadnienie dla podjęcia przez Sąd Rejonowy takiej czynności procesowej ma podstawę w skutkach prawnych wynikających zart. 1020 k.c.Zgodnie z nim, spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Dlatego też po odrzuceniu spadku przez spadkobiercę ustawowego, dziedziczącego spadek w pierwszej kolejności, sąd prowadzący postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku powinien wezwać do udziału w sprawie - jako zainteresowane - osoby nabywające spadek w dalszej kolejności według ogólnych reguł dziedziczenia ustawowego (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 grudnia 1992r., II CRN 135/92). Wobec zatem nieustalenia kręgu spadkobierców, których można wezwać do udziału w sprawie w miejsce zmarłej uczestniczki, zawieszenie postępowania w sprawie było uzasadnione.
Wobec powyższego należało oddalił zażalenie na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.i13 § 2 k.p.c.

SSO Andrzej Dyrda SSO Gabriela Sobczyk SSO Krystyna Hadryś