Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 2/15
Data wyroku: 2015-07-02 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c.

Sygn. akt II Ca 2/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia

2 lipca 2015r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący

SSO Barbara Jankowska - Kocon

Sędziowie

SO Janusz Kasnowski
SO Aurelia Pietrzak (spr.)

Protokolant

sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz

po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015r. w Bydgoszczy

na rozprawie

sprawy z powództwaK. S.

przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwŁ.

o zapłatę

na skutek apelacji powoda

od wyroku Sądu Rejonowego w Szubinie

z dnia 9 października 2014r. sygn. akt. I C 210/13

I/ oddala apelację,
II/ zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 600 zł (sześćset) tytułem
zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Sygn. akt II Ca 2/15

UZASADNIENIE
PowódK. S.wniósł o zasądzenie od pozwanego(...) S.A.kwoty 15 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 14.07.2013 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia pieniężnego oraz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa prawnego w wysokości 4.800 zł.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 22 marca 2007 r. na skutek wypadku komunikacyjnego śmierć poniósł jego bratM. S.Wskazał, że śmierć brata wywołała u niego wstrząs emocjonalny, który negatywnie wpłynął na jego psychikę. Pomimo upływu czasu ból po stracie brata pozostaje. Wobec tego domaga się zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Pozwany(...) S.A.wŁ.w odpowiedzi na pozew wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że szkoda została zgłoszona 25 czerwca 2013 r., w związku z czym zostało przeprowadzone uzupełniające postępowanie likwidacyjne zakończone wypłatą zadośćuczynienia w wysokości 5.000 zł na podstawie decyzji z dnia 13 lipca 2013 r. W ocenie pozwanego roszczenie powoda o zadośćuczynienie uzupełniające z tytułu naruszenia dóbr osobistych w związku ze śmiercią brata nie jest uzasadnione pod względem faktycznym. W opinii ubezpieczyciela przesłanki mające wpływ na wysokość dochodzonego zadośćuczynienia nie zostały przedstawione i wykazane w pozwie.
Wyrokiem z dnia 9 października 2014 r. Sąd Rejonowy w Szubinie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29 sierpnia 2013 r. do dnia zapłaty (punkt I), oddalił powództwo w pozostałej części (punkt II), zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 409 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (punkt III) oraz nakazał zwrócić powodowi ze Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Szubinie kwotę 90 zł tytułem nadpłaconej zaliczki na poczet opinii biegłego (sygn. akt I C 201/13).
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 22.03.2007 r.M. S.- młodszy brat powoda - uczestniczył w wypadku drogowym w wyniku którego poniósł śmierć.
Sprawca wypadku posiadał polisę ubezpieczenia OC wykupioną u pozwanego. PowódK. S.ze zmarłymM. S.był bardzo związany. Spotykali się często, praktycznie codziennie. Mieszkali w tej samej miejscowości -S.. Zmarły brat wraz z żoną i dzieckiem mieszkał samodzielnie od 2002 r. Oprócz zmarłego powód ma jeszcze jednego brata. Ma również syna, którego sam wychowuje. Rodzina powoda nie jest pełna, ponieważ narzeczona wyjechała za granicę i się rozstali.
W chwili śmierci brata powód miał 32 lata. Bardzo przeżył jego śmierć. Był to dla niego ogromny szok i do dzisiaj nie może uwierzyć, że brata nie ma.
Powód uważa, że jako starszy powinien chronić brata, lecz zawiódł.
Po śmierci brata powód nie poddał się żadnemu leczeniu. Nie korzystał z pomocy psychologa ani psychiatry. Nie używał żadnych środków farmakologicznych. Po śmierci brata wystąpiły u powoda takie objawy, jak tęsknota za nim, smutek, nie mógł pogodzić się z tą stratą, zastanawiał się, dlaczego śmierć spotkała właśnie jego brata. Objawy te nie były na tyle silne, aby dezorganizować codzienne funkcjonowanie powoda.
Nie nastąpiły u powoda zmiany osobowości, które miałyby charakter trwały i wpływały na jego codzienne funkcjonowanie i które mogłyby być wynikiem śmierci brata. Nie wystąpiły u powoda zaburzenia psychiczne (poznawcze, emocjonalne), zaburzenia zachowania lub zaburzenia osobowości, skutkujące znacznym pogorszeniem samopoczucia lub funkcjonowania społecznego o nasileniu istotnym klinicznie.
W wyniku zgłoszonej przez powoda w dniu 25.06.2013 r. szkody pozwany przeprowadził postępowanie likwidacyjne i na podstawie decyzji z dnia 13.07.2013 r. wypłacił powodowi tytułem zadośćuczynienia kwotę 5 000 zł odmawiając wypłaty wyższej kwoty.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie bezspornych okoliczności przyznanych przez pozwanego, wyjaśnień powoda, którym pozwany nie zaprzeczył i sporządzonej przez biegłych z dziedziny psychologii i psychiatrii opinii.
Sąd dał wiarę opinii biegłych dotyczącej stanu zdrowia psychicznego powoda i rozmiaru jego cierpień. W ocenie Sądu opinia jest rzetelna, obiektywna i zawiera odpowiedzi na postawione pytania. Jej wiarygodność nie była kwestionowana przez żadną ze stron.
Po przytoczeniu treściart. 448 k.c.Sąd wskazał, że pozwany jako gwarant odpowiada w ramach zawartej umowy ubezpieczenia OC za działanie sprawcy wypadku, a źródłem krzywdy jest czyn niedozwolony, którego następstwem jest śmierć. Krzywdą wyrządzoną osobie bliskiej zmarłego - powodowi w niniejszej sprawie jest naruszenie jego dóbr osobistych poprzez zerwanie więzi rodzinnych, emocjonalnych i uczuciowych oraz prawa do życia w pełnej rodzinie.
W ocenie Sądu, w sprawie bezspornym jest, że w wyniku przedwczesnej śmierciM. S.rodzina doznała wielkiej straty. PowódK. S.z całą pewnością mógł liczyć na wszelkie możliwe wsparcie ze strony zmarłego brata. W następstwie śmierci brata ucierpiało jego spokojne i dotąd szczęśliwe życie.
Sąd Rejonowy uznał, że powyższe okoliczności przemawiają za koniecznością zasadzenia zadośćuczynienia, jednak nie w pełnej wysokości, jaka jest dochodzona pozwem.
W ocenie Sądu Rejonowego od chwili śmierciM. S.upłynął znaczny okres czasu. Powód jest osobą dorosłą i z uwagi na upływ czasu od chwili jego śmierci jego więź z bratem jest i będzie coraz słabsza.
Sąd podkreślił, że nie bez znaczenia dla ustalenia wysokości zadośćuczynienia jest również okoliczność, że powód po śmierci bliskiej mu osoby nie doznał na tyle intensywnych cierpień związanych z jej śmiercią, aby wymagał opieki lekarskiej i pomocy psychologicznej. W wyniku śmierci brata nie nastąpiły u powoda zmiany osobowości o trwałym charakterze lub zaburzenia emocjonalne skutkujące znacznym pogorszeniem samopoczucia lub funkcjonowania społecznego.
Z powyższych względów Sąd I instancji zasądził tytułem zadośćuczynienia na rzecz powodaK. S.kwotę 5 000 zł oddalając powództwo w pozostałej części. W ocenie Sądu zasądzone zadośćuczynienie rekompensuje krzywdę wynikającą z naruszenia dobra osobistego, jakim jest prawo do życia w pełnej rodzinie i ból spowodowany utratą osoby najbliższej.
O kosztach procesu orzeczono na zasadzieart. 100 k.p.c.mając na uwadze, że powód wygrał sprawę w 33%.
Apelację od powyższego wyroku wniósł powód w części oddalającej powództwo ponad kwotę 10.000 zł. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji:

-

naruszenie przepisuart. 448 k.c.w zw. zart. 24 k.c.poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że kwota 10.000 zł jest sumą odpowiednią do doznanej przez powoda krzywdy i w związku z tym spełnia funkcję kompensacyjną, podczas gdy kwota ta jest niewspółmierna do krzywdy jakiej doznał powód w związku ze śmiercią brata.

Wskazując na powyższe powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt II poprzez zasadzenie dalszej kwoty 10.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 29 sierpnia 2013 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powód zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy dokonał w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych z rozważeniem całokształtu materiału dowodowego bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, które Sąd odwoławczy w całości akceptuje i przyjmuje za podstawę także własnego orzeczenia.
Sąd Okręgowy nie podziela stanowiska skarżącego, że Sąd I instancji dokonał nieprawidłowych ustaleń faktycznych które doprowadziły do błędnej wykładni treściart. 448 k.c.w zw. zart. 24 k.c.
W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, że skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisuart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sąd (vide:wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 9 maja 2013 r. VI ACa 1379/12, podobnie wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 5 lutego 2013 r.)
W ocenie Sądu Okręgowego argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego.
W konsekwencji, w oparciu o te prawidłowo poczynione ustalenia Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że kwotą zadośćuczynienia rekompensującą skutki zdarzenia jest kwota 10.000zł, tj. 5.000 zł wypłacone przez ubezpieczyciela w wyniku rozpoznania szkody oraz 5.000 zł zasądzone przez Sąd Rejonowy w niniejszym postępowaniu.
W ocenie Sądu Okręgowego powyższa kwota nie jest rażąca niewspółmierna do krzywdy, którą poniósł powód. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd I instancji, w szczególności opinia biegłych z dziedziny psychologii oraz psychiatrii doprowadziło do wykazania, że u powoda wystąpiły po śmierci brata objawy takie jak tęsknota, smutek, które nie były na tyle silne, aby dezorganizowały jego funkcjonowanie. Nie korzystał on z pomocy psychologa oraz psychiatry. Biegli wskazali, że u powoda nie wystąpiły zaburzenia psychiczne (poznawcze, emocjonalne), zaburzenia zachowania lub zaburzenia osobowości, skutkujące znacznym pogorszeniem samopoczucia lub funkcjonowania społecznego o nasileniu istotnym klinicznie.
Wprawdzie powód podał w swoich zeznaniach, że śmierć brata była dla niego szokiem i nie mógł pogodzić się zmyślą, że brat nie żyje, jednak uznać należy, że powrót do normalnego życia nie nastręczał powodowi szczególnych trudności, miały on charakter typowy w sytuacji śmierci bliskiej osoby. Zatem jego reakcja na tragiczną śmierć brata nie przekraczała granic zwykłej żałoby. Powód był starszym bratem zmarłego, czuł się za niego odpowiedzialny, podkreślał, że łączyła go z nim silna więź. Zauważyć należy, że przed śmiercią zmarły brat mieszkał samodzielnie wraz z żoną. Zatem wieź istniejąca pomiędzy braćmi była już znacznie mniejsza niż w czasie kiedy razem mieszkali.
W ocenie Sądu Okręgowego, biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w tym wieź istniejącą pomiędzy braćmi w chwili śmierci, nie było podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącego i przyznania wyższej kwoty tytułem zadośćuczynienia. Łączna suma zadośćuczynienia jest kwotę odpowiednią do krzywdy jaka poniósł powód. Spełnia swoją kompensacyjną funkcję, a jednocześnie przedstawia ekonomicznie odczuwalną wartość. Innymi słowy zadośćuczynienie przyznane przez Sąd Rejonowy jest adekwatne do doznanej przez powoda krzywdy. Zauważyć bowiem należy, że wskutek utraty brata, w sposób gwałtowny zerwana została bardzo silna więź rodzinna i emocjonalna.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 108 § 1 k.p.c.w zw. zart. 98 § 1 k.p.c.zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 600 zł wynagrodzenia pełnomocnika (§ 12 ust. 1 pkt 1w zw. z§ 6 pkt 3wyżej wskazanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych).