Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 597/15
Data wyroku: 2015-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Stanisław Łęgosz, Jarosław Gołębiowski, Dariusz Mizera
Słowa kluczowe: Postępowanie Wieczystoksięgowe (Przepisy Ogólne)
Podstawa prawna: art. 35 ustawy o księgach wieczystych i hipotece

Sygn. akt II Ca 597/15

POSTANOWIENIE
Dnia 18 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:

Przewodniczący

SSO Jarosław Gołębiowski

Sędziowie

SSO Stanisław Łęgosz
SSO Dariusz Mizera (spr.)

po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuW. D.
z udziałem(...)Oddział wT.
o wykreślenie hipoteki
na skutek apelacji wnioskodawcyW. D.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Radomsku
z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt(...)
postanawia: oddalić apelację.
Sygn. akt II Ca 597/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 roku Sąd Rejonowy w Radomsku V Wydział Ksiąg Wieczystych po rozpoznaniu sprawy z wnioskuW. D.
z udziałem(...)Oddział wT.o wykreślenie wpisów w dziale III i IVksięgi wieczystej (...)postanowił oddalić wniosek.
Podstawą rozstrzygnięcia były przytoczone poniżej ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego.
W niniejszej sprawie wnioskodawca złożył wniosek o wykreślenie hipoteki przymusowej w kwocie 132.180 zł oraz wzmianki o toczącej się egzekucji powołując się na prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości wydane przez Sąd Rejonowy w Radomsku w dniu 2 kwietnia 2010 roku w sprawie egzekucyjnej I Co 2563/09 dla której to nieruchomości jest założonaksięga wieczysta (...). Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 5 maja 2010 roku. Wnioskodawca złożył wniosek o wpis swego prawa własności co do nabytej nieruchomości dopiero w dniu 16 grudnia 2014 roku, a wpisu dokonano w dniu 11 lutego 2015 roku.
Tymczasem wcześniej(...) OddziałwT.wnioskiem nr(...)z dnia 5 kwietnia 2013 roku wystąpił o wpis w przedmiotowej księdze hipoteki przymusowej w wysokości 132.180 zł z tytułu przysługującej wierzytelności wobecM. B., poprzedniego właściciela działek, które nabyłW. D.na podstawie licytacji sądowej. Wpis hipoteki nastąpił w dniu 24 kwietnia 2013 roku, a więc przed ujawnieniem prawa własnościW. D..
Tymczasem tylko hipoteka wpisana do czasu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasa i w jej miejsce powstaje prawo do zaspokojenia się z ceny nabycia z pierwszeństwem przewidzianym w przepisach o podziale ceny uzyskanej z egzekucji. Wierzyciele takich hipotek mogą powoływać się na istniejącą hipotekę i brać udział w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 2011-09-21 w sprawie I CSK 32/11 LEX nr 1096027 „ Hipoteki nie wpisane jeszcze do księgi wieczystej w chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, a wpisane dopiero po tej dacie, nie są objęte hipoteząart. 1000 § 1 i art. 1003 § 2 k.p.c., nawet jeżeli wniosek o ich wpis został złożony przed uprawomocnieniem się postanowienia o przysądzeniu własności. Przepisart. 1003 § 2w zw. zart. 1000 § 1 k.p.c.nie ma zastosowania do hipoteki wpisanej do księgi wieczystej po uprawomocnieniu się postanowienia o przysądzeniu własności, nawet jeżeli wniosek o wpis hipoteki został złożony przed tą datą. Podstawą wykreślenia takiej hipoteki z księgi wieczystej nie może być zatem postanowienie o przysądzeniu własności.
W tych warunkach na podstawieart. 1003 § 2w zw. zart. 1000 § 1 k.p.c.iart. 6268§ 2 k.p.c.iart. 6269k.p.c.Sąd wniosek oddalił.
Na marginesie Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawca może wystąpić do(...)Oddział wT.aby ten złożył wniosek o wykreślenie wskazanej hipoteki, a przeciwnym razie wnioskodawca może wystąpić z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Apelację od powyższego rozstrzygnięcia w części dotyczącej odmowy wykreślenia hipoteki przymusowej złożył wnioskodawca.
W środku zaskarżenia wskazywał, iż dopuszczono się błędu przy wpisie wymienionej w skardze hipoteki gdyż wpisano hipotekę innej osobie niż osoba na której ciążyły wierzytelności. Dodał ponadto , że dopełnił wszelkich obowiązków dbałości o swoje interesy albowiem została dokonana zmiana właściciela w ewidencji gruntów i nastąpiło to jeszcze przed złożeniem wniosku o wpis hipoteki.
Z intencji apelacji wynika, iż skarżący wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia i wykreślenie hipoteki przymusowej(...)
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja wnioskodawcy jest bezzasadna.
Skarga apelacyjna wnioskodawcy koncentruje się w zasadzie na błędnym - w ocenie skarżącego - rozstrzygnięciu Sądu w zakresie oddalenia jego wniosku o wykreślenie wpisu hipoteki przymusowej wpisanej na rzecz(...) OddziałwT.. Skarżący podkreśla ,iż nabył nieruchomość w drodze licytacji komorniczej, a zatem bez jakichkolwiek obciążeń w związku z tym powołując się na postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości wnosił o wykreślenie hipoteki. Podkreślił dodatkowo, iż w sposób dostateczny zabezpieczył swoje interesy bowiem została dokonana zmiana właściciela w ewidencji gruntów.
Tymczasem należy pamiętać, iż wnioskodawca po formalnym nabyciu nieruchomości w drodze licytacji nie złożył wniosku o ujawnienie swojej własności w księdze wieczystej. Powyższe spowodowało to, że po prawie 3 latach od prawomocnego przysądzenia własności, na rzecz wnioskodawcy(...) OddziałwT.wpisał na nieruchomości - która w księdze wieczystej w dalszym ciągu figurowała nadM. B.- hipotekę przymusową w wysokości około 132.180 zł. Rację ma skarżący, iż pracownicy ZUS powinni mieć wiedzę, że nieruchomość dłużnika została już sprzedana jednakże z drugiej strony zgodnie zart. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece(t.j. Dz.U. z 2013r. poz.707 ze zm. ) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Księgi wieczyste winny zatem odzwierciedlać rzeczywisty stan prawny nieruchomości.M. B.w rejestrach tych ( w księdze wieczystej) nadal figurował jako właściciel. W takiej sytuacji(...)będąc przekonany, że nieruchomość po trzech latach po raz kolejny znalazła się w rękach dłużnikaM. B.złożył odpowiedni wniosek o wpisanie hipoteki przymusowej na przedmiotowej nieruchomości i uzyskał odpowiedni wpis.
Sąd wieczystoksięgowy po ujawnieniu wnioskodawcy jako właściciela nieruchomości w księdze wieczystej nie był jednocześnie uprawniony do wykreślenia wpisanej wcześniej (ale po uprawomocnieniu się postanowienia o przysądzeniu własności ) hipoteki przymusowej.
Sąd Okręgowy w tym zakresie w pełni podziela powołane przez Sąd I instancji stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 20 września 2011 roku I CSK 32/11 , że tylko hipoteka wpisana do czasu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasa i w jej miejsce powstaje prawo do zaspokojenia się z ceny nabycia z pierwszeństwem przewidzianym w przepisach o podziale sumy uzyskanej z egzekucji. Zdaniem wnioskodawcy podstawą wykreślenia hipoteki było postanowienie o przysądzeniu własności. Oczywistym jest, że taką podstawę postanowienie to stanowiło ale tylko i wyłącznie wobec hipotek wpisanych do księgi wieczystej przed wydaniem postanowienia o przysądzeniu własności. Każda nowa hipoteka ustanowiona w późniejszym okresie pomimo tego, iż nowy nabywca był już właścicielem ale nie został jeszcze wpisany do księgi wieczystej nie może być wykreślona na podstawie postanowienia o przysądzeniu własności.(por. uzasadnienie postanowienia SN z 20 września 2011r. I CSK 32/11 ).
Wnioskodawca składający wniosek o ujawnienie swego prawa własności po prawie 4 latach od dnia nabycia własności nieruchomości na skutek przysądzenia własności w sposób oczywisty naruszyłart. 35 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece(t.j. Dz.U. z 2013r. poz.707 ze zm. ), który stanowi, iż właściciel nieruchomości jest zobowiązany do niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej. Nie ulega wątpliwości, iż wcześniejsze ujawnienie prawa własności wnioskodawcy w księdze wieczystej uniemożliwiłoby(...)wpisanie na przedmiotowej nieruchomości hipoteki przymusowej.
Na obecnym etapie postępowania mając na uwadze kognicję sądu wieczystoksięgowego określoną wart. 6268§ 2 k.p.c.stwierdzić należy , iż wnioskodawca nie przedłożył Sądowi takiego dokumentu który pozwoliłby na wykreślenie hipoteki przymusowej wpisanej w księdze wieczystej po uprawomocnieniu się postanowienia o przysądzeniu własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz wnioskodawcy.
Obecnie zatem jedyną drogą do uregulowania zaistniałej niezgodności jest wytoczenie przez wnioskodawcę przeciwko(...)powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym i objęcie żądaniem wykreślenia hipoteki przymusowej chyba , że(...)sam wystąpi do Sądu z wnioskiem o wykreślenie hipoteki.
Dopiero na podstawie zapadłego w takim postępowaniu wyroku wnioskodawca będzie mógł wystąpić o skuteczne wykreślenie błędnie wpisanej hipoteki w księdze wieczystej jego nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe na podstawieart.385 k.p.c.w zw. zart. 13§ 2 k.p.c.należało apelację jako bezzasadną oddalić.