Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1118/15
Data wyroku: 2015-12-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Teza: W sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej  wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (art. 477 (9) i 477(14) kpc) i w tym tylko zakresie podlega ono kontroli sądu zarówno pod względem formalnej jak merytorycznej zasadności.

Sygn. akt IV U 1118/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 grudnia 2015r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Jerzy Zalasiński

Protokolant

st. sekr. sądowy Dorota Malewicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015r. wS.
odwołaniaS. O.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 20 sierpnia 2015 r. Nr(...)
w sprawieS. O.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury

I
zmienia zaskarżona decyzję i ustalaS. O.prawo do emerytury od dnia(...).;

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.na rzeczS. O.kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn.akt IVU 1118/15

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia(...). organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówił ubezpieczonemuS. O.prawa do wcześniejszej emerytury motywując to brakiem posiadania 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Organ rentowy nie zaliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 24.06.1974r. do 31.08.1974r., od 24.06.1975r. do 31.08.1975r., Od decyzji tej odwołanie złożył ubezpieczonyS. O.wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury, gdyż spornym okresie pracował w gospodarstwie rolnym.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, że ubezpieczony nie udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych..
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.
UbezpieczonyS. O.urodzony dnia (...)złożył w dniu 05.08.2015r. wniosek o emeryturę. Organ rentowy uznał za udowodniony staż ubezpieczeniowyS. O.w rozmiarze 24 lat, 8 miesiące i 1 dzień okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 21 lat, 5 miesięcy i 25 dni okresu pracy w szczególnych warunkach. Okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach jest okolicznością bezsporną. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, ubezpieczony w okresie od ukończenia16 roku życia pracował w okresie wakacji w gospodarstwie rolnym rodziców położonym w miejscowościK.. W tym czasie uczył się wZ., a następnie wR.. Mieszkał w internacie, ale wakacje spędzał w domu wK.wykonując prace rolnicze. W okresie wakacji cały ciężar pracy w gospodarstwie spoczywał naS. O.. Ubezpieczony wykonywał wszystkie prace rolnicze takie jak pielenie buraków, ziemniaków, sianokosy prace żniwne, kopanie ziemniaków, omłoty, karmienie zwierzat gospodarskich. Prace te zajmowały mu od 5 do 12 godzin w ciągu doby.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznania ubezpieczonego (k. 11-11v), zeznania świadków:G. A.(k. 10v),R. J.(k.10v-11), akt ZUS.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Odwołanie jest uzasadnione. Zgodnie zart. 184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. Nr 162, poz.1118 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W ocenie Sądu OkręgowegoS. O.spełnił powyższe warunki. Udowodnił ponad 25 lat okresów składkowych oraz ponad 15 lat okresów pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów dotychczasowych. Sąd dał wiarę zeznaniom ubezpieczonego, że w okresie od dnia 24.06.1974r. do 31.08.1974r., od 24.06.1975r. do 31.08.1975r., pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Zeznania powoda potwierdzili świadkowie:G. A.(k. 10v),R. J.(k.10v-11), którzy byli sąsiadami i na co dzień widzieli jak ubezpieczony pracował w gospodarstwie rolnym. Sąd uznał ich zeznania za wiarygodne, ponieważ są logiczne, spójne i wzajemnie się uzupełniają. Zeznania te znajdują potwierdzenie w zebranych w sprawie dokumentach, w szczególności w zaświadczeniu o zameldowaniu (k. 13 a.r.), zaświadczeniu o istnieniu gospodarstwa (k. 13 a.r.). Zgodnie z art. 10 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:
1)okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,
2)przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,
3)przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,
jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
W judykaturze wykształcił się pogląd, iż o uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych okresów pracy w gospodarstwie rolnym sprzed objęcia rolników obowiązkiem opłacania składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne domowników (tj. przed dniem 1 stycznia 1983 r.) przesądza wystąpienie dwóch okoliczności:
1) wykonywanie czynności rolniczych powinno odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej "domownika" z art. 6 pkt 2 ustawy o u.s.r. oraz
2) czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie.
Z art. 6 pkt 2 ustawy o u.s.r., wynika, że pojęcie domownika przysługuje osobie bliskiej rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Z wiarygodnych zeznań ubezpieczonego i świadków wynika, zeS. O.w okresie od ukończenia 16 roku życia w spornych okresach spełniał te kryteria. Sąd Okręgowy podziela wykładnię Sądu Najwyższego zawartą w wyroku z dnia 03.06.2014r. sygn.. akt III UK 180/13 zgodnie z którą jeżeli praca w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia świadczona była przed dniem 1 stycznia 1983 r. w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, to przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględnia się ten okres, także gdy przypadał on w czasie wakacji szkolnych (art. 10 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. a u.e.r.f.u.s.). Należy przy tym zaznaczyć, że pracaS. O.nie była tylko doraźną pomocą wykonywaną zwyczajowo przez dzieci osób zamieszkałych na terenach wiejskich. Świadczą o tym takie fakty jak stałość tej pracy, wykonywanej codziennie niezależnie od pory dnia i pogody, długość dniówki roboczej przekraczającej 4 godziny w ciągu doby, a w okresach żniw 12 godzin, niezbędność tej pracy do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Zatem staż ubezpieczeniowyS. O.po doliczeniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym wynosi ponad 25 lat.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocyart.47714par.2 kpcorzekł jak w wyroku.