Sąd Okręgowy w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 117/15
Data wyroku: 2015-05-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSO P. Barański
Słowa kluczowe: Umowa Leasingu
Podstawa prawna: art. 709 kpc

Sygn. akt I C 117/15

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 4 grudnia 2014 r. powód:(...) sp. z o.o.wŁ.(poprzednia firma:(...) sp. z o.o.) wniósł o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym zobowiązującego pozwanych:M. K.,A. P.iM. P.solidarnie do zapłaty na rzecz powoda kwoty 269.641,44 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18 maja 2013 r. do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu powód wskazał, żespółka (...)sp. j. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarła z powodem umowę leasingu, której przedmiotem były dwie maszyny do obróbki drzewa. Zabezpieczenie zobowiązań wynikających z umowy stanowił weksel własny in blanco wystawiony przez w/ spółkę, poręczony przez pozwanych. Z uwagi na to, że spółka nie wywiązała się z określonych w umowie leasingu obowiązków, powód wypowiedział umowę leasingu, wzywając spółkę do uregulowania zaległych należności. Wobec nieuregulowania należności powód uzupełnił wystawiony przez spółkę weksel, zawiadamiając o tym spółkę i wzywając ją do zapłaty kwoty wynikającej z weksla. Wobec tego, że spółka nie wykupiła weksla, powód zawiadomił o tym fakcie poręczycieli wekslowych (pozwanych). Pozwani nie uregulowali należności. (pozew –k.3-4)
W dniu 16 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Łodzi wydał nakaz zapłaty zgodnie z żądaniem pozwu. (nakaz –k.23)
Nakaz ten uprawomocnił się w stosunku do pozwanychM. K.iA. P.. (zarządzenie –k.167)
W dniu 13 stycznia 2015 r. pozwanaM. P.wniosła zarzuty od nakazu zapłaty, zaskarżając nakaz w całości. Pozwana podniosła następujące zarzuty: wypełnienie weksla niezgodnie z treścią deklaracji wekslowej, brak wykazania co dokładnie (jakie należności) składają się na należność dochodzoną na podstawie załączonego do pozwu weksla, brak istnienia jakiegokolwiek zobowiązania po stroniespółki (...) sp. jawnaw stosunku do powoda, które to zobowiązanie powodowałoby odpowiedzialność pozwanej jako poręczyciela – wskutek konieczności rozliczenia wszystkich korzyści jakie powód uzyskał w następstwie rozwiązania umowy i możliwości ponownego zadysponowania przedmiotem leasingu oraz zażądania natychmiastowej zapłaty wszystkich rat leasingowych. Pozwana wniosła o uchylenie nakazu zapłaty, oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. (zarzuty –k.29-31 odwrót)
W odpowiedzi na zarzuty powód wniósł o utrzymanie w mocy nakazu zapłaty z dnia 16 grudnia 2014 r. Powód wskazał, że na kwotę objętą wekslem składają się: 31.488,68 zł (zafakturowane zaległe opłaty okresowe- niezapłacone przez korzystającego okresowe opłaty leasingowe), 2.116,50 zł (ubezpieczenie, monitoring, opłaty dodatkowe- niezapłacone opłaty dodatkowe dotyczące ubezpieczenia i monitoringu), 3.664,39 zł (odsetki dotyczące opłat leasingowych), 59.535,82 zł (kara umowna za pozostawanie przedmiotu leasingu w posiadaniu korzystającego po rozwiązaniu umowy), 172.836,05 zł (odszkodowanie za przedterminowe rozwiązanie umowy leasingu). (odpowiedź na zarzuty –k.54-64)
Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2015 r. powód wniósł o utrzymanie nakazu zapłaty w mocy w zakresie kwoty 239.992,34 zł oraz cofnął pozew w zakresie kwoty 29.649,10 zł ze zrzeczeniem się roszczenia. Podniósł, że ograniczenie powództwa związane jest ze sprzedażą jednego z przedmiotów leasingu i pomniejszeniem dochodzonej wierzytelności o korzyści uzyskane ze sprzedaży przedmiotu leasingu. Powód wskazał, że cena sprzedaży wyniosła 30.000 zł netto, dyskonto 729,10 zł, poniesione koszty wyceny i sprzedaży 1.080 zł. (protokół rozprawy –k.183, czas nagrania 00:02:04-00:11:33)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 16.12.2011 r. pomiędzy(...) sp. z o.o.jako finansującym a(...)sp. j. jako korzystającym została zawartaumowa leasingu operacyjnego nr (...), której przedmiotem były: maszyna do obróbki drzewa(...)marki Z. (...),55 mtg i maszyna do obróbki drzewa(...)markiV. (...)typ SM – 868. Umowa leasingu została zawarta na okres do dnia 20 grudnia 2015 r. z zastrzeżeniem jej rozwiązania w trybie par. 7 OWUL lub wygaśnięcia z innych przyczyn. Prawne zabezpieczenie umowy stanowiły dwa weksle in blanco korzystającego wraz z deklaracją wekslową. Integralną część umowy leasingu stanowiły załączniki do niej, w tym terminarz opłat, ogólne warunki umowy leasingu (OWUL), specyfikacja przedmiotu leasingu. (umowa leasingu operacyjnego –k.66-67, terminarz opłat –k.68-69, specyfikacja przedmiotu leasingu –k.70, ogólne warunki umowy leasingu –k.71-79)
Pismem z dnia 8 marca 2012 r. powód wyraził zgodę na oddawanie w użytkowanie osobom trzecim maszyn będących przedmiotemumowy leasingu numer (...). (wyrażenie zgody na podnajem –k.37-38)
Oświadczeniem z dnia 8.11.2012 r. powód rozwiązał w/w umowę leasingu w trybie natychmiastowym, bez okresu wypowiedzenia – w związku z opóźnieniem w regulowaniu zobowiązań pieniężnych wobec leasingodawcy. Jednocześnie powód wezwał do uiszczenia zaległych opłat leasingowych wraz z odsetkami za zwłokę w zapłacie w łącznej kwocie 26.763,20 zł. Powód poinformował ponadto, że przedmiot leasingu podlega zwrotowi w nieprzekraczalnym terminie do dnia 22.11.2012 r. (oświadczenie –k.83)
W dniu 11.05.2013 r. powód w związku z rozwiązaniem w/w umowy leasingu i nie oddaniem przedmiotu leasingu upoważniłfirmę (...) SAwŁ.do odbioru przedmiotu leasingu od dłużnika, jego zabezpieczenia i przetransportowania. Pełnomocnictwo to było następnie przedłużane – aż do 21.12.2013 r. (pełnomocnictwo –k.86-91)
Działaniafirmy (...)nie doprowadziły do odbioru przedmiotu leasingu. (raport z podjętych działań windykacyjnych –k.92-93)
W dniu 17.10.2013 r. powód złożył do Prokuratury RejonowejŁ.zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa – przywłaszczenia przez(...)przedmiotów leasingu. (zawiadomienie –k.94-97)
W wyniku podjętych działań procesowych odzyskano i zabezpieczono jedną z maszyn będących przedmiotem w/w umowy leasingu –(...)marki(...)typ SM – 868. Maszyna ta została przekazana powodowi w dniu 15.04.2014 r. (pismo –k.100, postanowienie –k.98-99, protokół przekazania –k.101-103)
Powód umieszczał w internecie ogłoszenia dotyczące sprzedaży maszynyV.SM 868F. B.typ SM-8 za kwotę 46.100 zł netto. (wydruk –k.158-163)
Maszyna ta została sprzedana w dniu 12.03.2015 r. za kwotę 30.000 zł netto. (faktura –k.180)
W dniu 8.04.2015 r. powód wystawił(...)sp.j. notę uznaniową na kwotę 29.649,10 zł. (nota uznaniowa –k.181)
Powód był w posiadaniu weksla in blanco z klauzulą bez protestu wystawionego przez(...) spółkę jawnąwC.oraz poręczonego przezM. P.,A. P.iM. K.na zabezpieczenie spłaty zobowiązań wobec(...) SAwynikających zumowy leasingu nr (...)z dnia 16.12.2011 r. Do weksla wystawca i poręczyciele załączyli deklarację wekslową sporządzoną 16 grudnia 2011 r., zgodnie z którą powód miał prawo wypełnić weksel w każdym czasie (do chwili spłaty wszelkich zobowiązań z umowy leasingu) na sumę odpowiadającą zadłużeniu wystawcy wobec(...) SAwynikającemu z w/w umowy leasingu, w tym z tytułu opłat leasingowych i innych świadczeń wynikających z umowy leasingu, odsetek za opóźnione płatności oraz innych świadczeń ubocznych. Powód uzupełnił weksel na kwotę 269.641,44 zł odpowiadającą zadłużeniu wystawcy weksla. (zabezpieczony oryginał weksla oraz kopia w aktach –k.5, 5 odwrót, deklaracja wekslowa –k.12)
Pismem z dnia 2 maja 2013 r., doręczonym dnia 6 maja 2013 r. powód zawiadomił wystawcę weksla o jego wypełnieniu na kwotę 269.641,44 zł z datą płatności 17 maja 2013 r. oraz wezwał do zapłaty należności. (zawiadomienie –k.13, dowód doręczenia –k.14)
Pismami z dnia 18 listopada 2013 r. powód zawiadomił poręczycieli wekslowych, że weksel nie został zapłacony przez wystawcę oraz wezwał ich do zapłaty kwoty wekslowej w terminie 5 dni od doręczenia pisma. Zawiadomienie to zostało doręczoneM. P.w dniu 26 listopada 2013 r.(notyfikacja –k.15,17,19 dowód doręczenia –k.20,20 odwrót)
Na kwotę 269.641,44 zł, na którą wypełniono weksel in blanco, stanowiący podstawę roszczenia, składają się: 31.488,68 zł tytułem niezapłaconych przez korzystającego okresowych opłat leasingowych objętych fakturami, 2.116,50 zł tytułem niezapłaconych opłat dodatkowych dotyczących ubezpieczenia i monitoringu, 3.664,39 zł tytułem odsetek umownych dotyczących opłat leasingowych, 59.535,82 zł tytułem kary umownej za pozostawanie przedmiotu leasingu w posiadaniu korzystającego po rozwiązaniu umowy, 172.836,05 zł tytułem odszkodowania za przedterminowe rozwiązanie umowy leasingu. (saldo –k.111, faktury –k. 112-123, noty obciążeniowe –k.124-126, potwierdzenie zawarcia ubezpieczenia –k.127, polisa komunikacyjna –k.128-129, nota odsetkowa –k.130-131,132-133, nota obciążeniowa –k.134, wyliczenie kary umownej –k.135, wyliczenie odszkodowania –k.136, wyliczenie odszkodowania i dyskonta –k.137, nota obciążeniowa –k.138)
Od dnia 28 marca 2013 r. poprzednia firma powoda w brzmieniu(...) sp. z o.o.” uległa zmianie i obecnie brzmi(...) sp. z o.o.”. (postanowienie –k.9, odpisy z KRS –k.10)
Dokonując ustaleń faktycznych Sąd oparł się na dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Sąd oddalił wniosek pozwanej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych z zakresu rachunkowości i księgowości oraz wyceny pojazdów i maszyn. Wyliczenie kwoty wekslowej przedstawione w odpowiedzi na zarzuty Sąd uznał za rzetelne i wiarygodne. W ocenie Sądu do oceny prawidłowości rozliczenia dokonanego przez powoda nie są wymagane wiadomości specjalne z zakresu księgowości i rachunkowości. Zbędne było ponadto ustalenie w drodze opinii biegłego „wartości maszyn” – przedmiotów leasingu. W treści umowy leasingu strony umówiły się bowiem, iż korzyścią jaką powód uwzględni w rozliczeniu umowy leasingu w razie jej przedterminowego rozwiązania z przyczyn, za które ponosi odpowiedzialność korzystający jestcena uzyskana ze sprzedaży przedmiotu leasingu pomniejszona o koszty sprzedaży, koszty związane z zapobieżeniem utracie lub pogorszeniu stanu przedmiotu leasingu, a niewartość rynkowa przedmiotu leasingu.
Sąd zważył co następuje:
Powód wywodzi swoje roszczenie z uzupełnionego weksla własnego wystawionego przez(...) sp. jawną, poręczonego m.in. przez pozwaną.
Zgodnie z deklaracją wekslową, pozwani wyrazili zgodę na wypełnienie przez powoda weksla w każdym czasie na sumę odpowiadającą zadłużeniu wystawcy, wynikającemu z zawartej umowy leasingu, w tym z tytułu opłat leasingowych i innych świadczeń wynikających z umowy leasingu, odsetek za opóźnione płatności oraz innych świadczeń ubocznych.
Z chwilą podpisania weksla powstało zobowiązanie wekslowe, które ma charakter abstrakcyjny, a poręczyciele wekslowi, w tym pozwana, odpowiadają w takim samym zakresie jak wystawca weksla zgodnie zart. 32 prawa wekslowego.
Zarzuty podniesione przez pozwaną Sąd uznał za bezzasadne i nie znajdujące uzasadnienia w treści umowy leasingu, która łączyła powoda i spółkę będącą wystawcą weksla, za który poręczyła pozwana. Wbrew twierdzeniom pozwanej powód uzupełnił weksel zgodnie z deklaracją wekslową.
Powód rozwiązał umowę leasingu przed upływem terminu na jaki została zawarta z uwagi na nie regulowanie przez korzystającego przewidzianych w umowie leasingu opłat leasingowych. Korzystający, wbrew zobowiązaniom wynikającym z umowy leasingu (par. 7 ust. 15 OWUL), nie zwrócił powodowie przedmiotów leasingu. Powód zlecił odbiór przedmiotów umowy leasingu firmie windykacyjnej. Działania firmy windykacyjnej nie przyniosły rezultatu, jednak jeden z przedmiotów leasingu został odzyskany w toku śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę RejonowąŁ.na skutek zawiadomienia złożonego przez powoda. Drugi z przedmiotów leasingu nie został odzyskany do chwili obecnej.
Powód wykazał, iż przysługuje mu wobec pozwanej, jako poręczycielce wekslowej, wierzytelność w wysokości dochodzonej pozwem. Pozwana nie zakwestionowała skutecznie wysokości należności objętej pozwem z tytułu nie zapłaconych przez korzystającego okresowych opłat leasingowych. Wysokość roszczenia z tego tytułu została udowodniona fakturami załączonymi do odpowiedzi na zarzuty.
Zgodnie z par. 5 ust. 14 OWUL powód był uprawniony do naliczenia odsetek umownych z tytułu opóźnienia w zapłacie opłat leasingowych oraz odsetek od niezapłaconych opłat, w wysokości odsetek od zobowiązań podatkowych.
Zgodnie z par. 7 ust. 16 OWUL korzystający zobowiązany był ponosić koszty ubezpieczenia przedmiotu umowy leasingu do chwili jego zwrócenia finansującemu. Powołany przepis OWUL daje powodowi podstawę do obciążenia korzystającego kosztami ubezpieczenia przedmiotu leasingu. Poniesienie i wysokość tych kosztów zostało udowodniona polisami komunikacyjnymi załączonymi do odpowiedzi na zarzuty.
Zgodnie z par. 5 ust. 14 OWUL, wobec nie zwrócenia przedmiotu leasingu przez korzystającego, powód jest uprawniony do dochodzenia kary umownej za pozostawanie przedmiotu leasingu w posiadaniu korzystającego po zakończeniu umowy. Pozwana nie zakwestionowała wysokości i prawidłowości obliczenia kary umownej. Dodać należy, że bez znaczenia dla odpowiedzialności korzystającego, a zatem i pozwanej jest zgoda powoda na oddanie przedmiotu leasingu do używania osobie trzeciej. Zgoda ta nie uchyla bowiem obowiązku korzystającego do zwrotu przedmiotu leasingu po zakończeniu umowy.
Zgodnie z par. 7 ust. 9 OWUL, w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy leasingu z przyczyn, za które ponosi odpowiedzialność korzystający, niezależnie od obowiązku zapłacenia finansującemu zaległych opłat leasingowych wymagalnych do dnia rozwiązania umowy wraz z odsetkami za opóźnienie w zapłacie, korzystający zobowiązany jest także do zapłaty odszkodowania w wysokości sumy wszystkich opłat leasingowych przewidzianych w umowie a niewymagalnych do dnia jej rozwiązania. Powód przedstawił wyliczenie odszkodowania, którego pozwana skutecznie nie zakwestionowała.
Odszkodowanie należne finansującemu z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy, finansujący powinien pomniejszyć o uzyskane korzyści wynikające z rozwiązania umowy leasingu przed terminem, o jakich mowa w par. 7 ust. 10 OWUL tj.: o dyskonto stanowiące korzyść wynikającą z zapłaty odszkodowania w terminie wcześniejszym niż pierwotnie umówione terminy płatności opłat leasingowych i o cenę netto uzyskaną ze sprzedaży przedmiotu leasingu, pomniejszoną o koszty sprzedaży.
W przedmiotowej sprawie, doszło w toku procesu do sprzedaży jednej z maszyn, będących przedmiotem leasingu. Zgodnie z w/w przepisami powód pomniejszył dochodzone odszkodowanie o kwotę 29.649,10 zł, w zakresie której powództwo zostało cofnięte, według następującego wyliczenia: 30.000 zł cena neto sprzedaży maszyny plus 729,10 zł dyskonto minus 1.080 zł poniesione koszty sprzedaży i wyceny maszyny. Jak zostało już wskazane w ramach oceny dowodów, bezzasadne i sprzeczne z treścią ogólnych warunków leasingu są twierdzenia pozwanej, iż w ramach uzyskanych przez powoda korzyści powinna być uwzględniona wartość rynkowa przedmiotu leasingu, a nie cena sprzedaży netto.
Stwierdzić należy, że zapisy umowy leasingu dotyczące wyliczenia odszkodowania i uwzględnienia korzyści finansującego w razie przedterminowego rozwiązania umowy są zgodnie zart. 70915KC.Należy też dodać, iż pozwana w istocie nie zgłosiła żadnych konkretnych zarzutów wobec wysokości roszczenia strony powodowej, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że powód uzupełnił weksel niezgodnie z porozumieniem wekslowym. W kwestii ciężaru dowodu w postępowaniu toczącym się na skutek wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy, stwierdzając iż to pozwany ma udowodnić zarzuty podważające zasadność żądania pozwu (tak SN m.in. w wyrokach: z 21.10.2010 r., sygn. akt IV CSK 109/10, z 11.03.2011 r., sygn. akt II CSK 311/10, z 7.05.2009 r., sygn. akt IV CSK 549/08).
Wobec powyższego, na podstawieart. 496 KPCnależało utrzymać w mocy nakaz zapłaty w zakresie, w jakim powód popierał powództwo oraz uchylić go i umorzyć postępowanie w zakresie, w jakim powództwo zostało cofnięte ze zrzeczeniem się roszczenia.