Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 676/15
Data wyroku: 2016-01-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Pietrzak, Anna Petri, Ewelina Kocurek-Grabowska
Słowa kluczowe: Renta Z Tytułu Niezdolności Do Pracy
Podstawa prawna: art. 57 ustawy z dnia 17.12.1998 o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 676/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 stycznia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w KatowicachIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Jolanta Pietrzak

Sędziowie

SSA Ewelina Kocurek - Grabowska
SSO del. Anna Petri (spr.)

Protokolant

Beata Kłosek

po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaH. P.(H. P.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową
na skutek apelacji ubezpieczonegoH. P.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Częstochowie z dnia 30 stycznia 2015r. sygn. akt IV U 499/14

oddala apelację.
/-/SSA E.Kocurek-Grabowska /-/SSA J.Pietrzak /-/SSO del. A. Petri

Sędzia   Przewodniczący  Sędzia
Sygn. akt III AUa 676/15

UZASADNIENIE
UbezpieczonyH. P.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.z dnia 21 stycznia 2014r., odmawiającej przyznania mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Ubezpieczony podniósł, że po przepracowaniu 46 lat pracy, jest niezdolny do dalszej pracyw przemyśle ciężkim, gdzie narażany jest na hałas, wysoką temperaturę, pyły i gazy.Na skutek tej pracy utracił słuch, wzrok, leczy się na ciśnienie i reumatyzm. Ma także problemy z sercem i płucami.
Organ rentowy wniósł o oddalenia odwołania zarzucając, iż z orzeczeń lekarza orzecznika ZUS i komisji lekarskiej ZUS wynika brak niezdolności ubezpieczonego do pracy w związku z chorobą zawodową, co wyklucza możliwość przyznania mu prawa do rentyz tego tytułu.
Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2015r. Sąd Okręgowy w Częstochowie oddalił odwołanie ubezpieczonego.
Sąd I instancji ustalił, że ubezpieczonyurodził się (...)Z wykształcenia jest elektromonterem. Od 1984r. pracuje jako spawacz remontowy urządzeń hutniczych. Decyzją z dnia 21 października 2013r. Państwowy Powiatowy Inspektor SanitarnywD.stwierdził u niego chorobę zawodową - obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wymienioną pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych.
W dniu 28 listopada 2013r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie mu prawado renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Orzeczeniem z dnia 12 grudnia 2013r. lekarz orzecznik ZUS stwierdził brak niezdolności ubezpieczonegodo pracy w związku z chorobą zawodową. W wyniku rozpoznania jego sprzeciwu, komisja lekarska ZUS wydała w dniu 14 stycznia 2014r. orzeczenie tej samej treści. W jego następstwie organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.
Na podstawie opinii biegłych sądowych - specjalistów z zakresu laryngologii, neurologii, ortopedii, chorób wewnętrznych, reumatologii, kardiologii i pulmonologii,Sąd ten ustalił, iż ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy zarobkowej w związku z chorobą zawodową. Jak wynika z opinii biegłej otolaryngolog lek. med.B. G., rozpoznano u niego obustronny odbiorczy i zawodowy ubytek słuchu typu ślimakowatego.W paśmie mowy ma on charakter asymetryczny wynoszący w uchu prawym 55 dB, a w uchu lewym - 38 dB. Oznacza to, że pomimo niedosłuchu w uchu prawym ze względuna zachowaną funkcję ucha lewego, w paśmie mowy słuch jest wydolny socjalnie.Stąd, pohałasowy ubytek słuchu związany z zawodowym uszkodzeniem nerwów słuchowych nie upośledza funkcji narządu słuchu w stopniu upoważniającym do uznania ubezpieczonego za niezdolnego do pracy z powodu choroby zawodowej. Stwierdzona u niego choroba zawodowa słuchu, przy zachowaniu społecznej wydolności słuchu, nie powoduje jego niezdolności do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Ubezpieczony zachował bowiem tę zdolność pod warunkiem przestrzegania rygorów profilaktyki przeciwhałasowej.
U ubezpieczonego rozpoznano także chorobę niedokrwienną serca, nadciśnienie tętnicze, dusznicę bolesną, reumatoidalne zapalenie stawów, stan po złamaniu trzonu kręguL-4, torbiel nerki prawej, obturacyjną chorobę płuc, chorobę Dupuytrena obu rąk, stanpo przebytym urazie stłuczeniowym stawu łokciowego prawego. Schorzenia te mają charakter samoistny, niepozostający w związku z chorobą zawodową. Nie dają one podstawdo stwierdzenia u niego niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową uszkodzenia słuchu.
Sąd Okręgowy oddalił wniosek ubezpieczonego o wezwanie biegłej laryngologdla wyjaśnienia wątpliwości pomiędzy jej opinią, a stanem zdrowia ubezpieczonego, stwierdzonym przez Poradnię Medycyny Pracy uznając, iż nie ma on znaczeniadla rozstrzygnięcia. Stwierdzona choroba zawodowa nie jest bowiem kwestionowana,a spór dotyczy jedynie spowodowania przez nią u ubezpieczonego niezdolności do pracy.
Sąd I instancji zważył, iż podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 4 ustawyz 30 stycznia 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych i art. 57 w związku zart. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z nimi, przesłanką przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą zawodową, jest istnienie takiej niezdolności i jej związek z chorobą zawodową. Ponieważ wszystkie opinie biegłych przeczą istnieniu takiej niezdolności, to z mocyart. 47714§ 2, Sąd ten oddalił odwołanie.
Apelację wniósł ubezpieczony.
Ubezpieczony domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji organu rentowego, poprzez przyznanie mu prawa do dochodzonego świadczenia. Zarzucił temu wyrokowi nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, nieodniesienie się do decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wD.z dnia21 października 2013r. i nieprzesłuchanie świadkaG. W.- inspektora PPIS. Zdaniem ubezpieczonego, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w jakiej „jeden organ państwowy stwierdza istnienie u niego choroby zawodowej, a drugi coś przeciwnego”.Nie służy to bowiem rozumieniu państwa prawa.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Sąd odwoławczy uznaje za własne ustalenia poczynione przez Sąd I instancjii podziela dokonaną na ich podstawie ocenę prawną zasadności odwołania ubezpieczonego.
Zgodnie z treścią pominiętego przez Sąd Okręgowyart. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 1242 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą wypadkową, dla ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy wskutek choroby zawodowej z tytułu tej choroby przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy. Z mocy art. 58 ustawy wypadkowej, w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się odpowiednio przepisy ustawyo emeryturach i rentach z FUS. Po myśliart. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 748z późn. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną, niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracypo przekwalifikowaniu. Z mocy art. 12 ust. 3 tej ustawy, częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy, przy ocenie stopniai przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania, co do odzyskania zdolności do pracy, uwzględnia się:

1
stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji;

2
możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracyoraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycjepsychofizyczne.

Na wstępie podkreślić należy, iż ubezpieczony domaga się renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, potwierdzoną decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wD., stwierdzającą u niego obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego, spowodowany hałasem, wymienioną pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Charakter tej choroby winien był zdeterminować zakres postępowania sądowego, prowadzonego na skutek jego odwołania. Stąd też, za całkowicie nieprzydatne dla sprawy i niewynikające z wniosków ubezpieczonego należy uznać opinie biegłych sądowych - specjalistów z zakresu neurologii, ortopedii,chorób wewnętrznych, reumatologii, kardiologii i pulmonologii. Na ich podstawie Sąd I instancji potwierdził niewymagającą wiedzy specjalistycznej okoliczność, iż dolegliwości ubezpieczonego w postaci choroby niedokrwiennej serca, nadciśnienia tętniczego, dusznicy bolesnej, reumatoidalnego zapalenia stawów, stanu po złamaniu trzonu kręgu L-4, torbieli nerki prawej, obturacyjnej choroby płuc, chorobyD.obu rąk i stanu po przebytym urazie stłuczeniowym stawu łokciowego prawego, mają charakter samoistny, niepozostający w związku z chorobą zawodową i nie dają podstaw do stwierdzenia u niego niezdolnoścido pracy w związku z chorobą zawodową uszkodzenia słuchu. Oczywisty wniosek o braku możliwości wystąpienia na skutek ubytku słuchu schorzeń neurologicznych, ortopedycznych, internistycznych, reumatologicznych, kardiologicznych i pulmonologicznych, zrodził nawet bezskutecznie składany przez ubezpieczonego wniosek o zaniechanie dopuszczania przez Sąd Okręgowy opinii kolejnych biegłych i przyspieszenie rozpoznania sprawy (k. 131).
Jak natomiast trafnie ustalił Sąd I instancji na podstawie opinii biegłej sądowejz zakresu otolaryngologii - lek. med.B. G.- wyłącznie właściwej z uwagi na charakter stwierdzonej u ubezpieczonego choroby zawodowej uszkodzenia słuchu,nie jest on z jej powodu niezdolny do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami kierowcy, montera, spawacza. Biegła wskazała, iż pomimo niedosłuchu w uchu prawym, ze względuna zachowaną funkcję ucha lewego w paśmie mowy, słuch ubezpieczonego jest społecznie wydolny. Dlatego też, pohałasowy ubytek słuchu związany z zawodowym uszkodzeniem nerwów słuchowych, nie upośledza funkcji narządu słuchu w stopniu upoważniającymdo uznania go za niezdolnego do pracy z powodu choroby zawodowej. Zauważyć przy tym należy, iż opinia biegłej otolaryngolog została wydana w oparciu o jego badanie, kompletną dokumentację lekarską i akta sprawy, co wynika z jej treści. Jest ona fachowa i rzetelna,a zawarte w niej kategoryczne konkluzje sformułowane zostały jasno i wynikają logiczniez części opisowej opinii. Nie było zatem podstaw do kwestionowania przyjętych przez biegłą wniosków o braku niezdolności ubezpieczonego do pracy wskutek choroby zawodowej uszkodzenia słuchu.
Jak jednocześnie wynika ze stanowiska zawartego w wyroku Sądu Najwyższegoz dnia 3 września 2009r. (III UK 30/09; LEX nr 537018), które tutejszy Sąd podziela,gdy sprawa wymaga wiadomości specjalnych, to sąd nie może rozstrzygać wbrew opinii biegłych. W oparciu o przekonującą opinię biegłej laryngolog, Sąd Okręgowy słusznie uznał, iż ubezpieczony nie spełnia przesłanki warunkującej przyznanie mu renty z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby zawodowej uszkodzenia słuchu. Obecny stopień zaawansowania jego dolegliwości nie narusza sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym wykonanie pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji,co wyklucza możliwość przyznania mu renty z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby zawodowej. Brak jakiegokolwiek dowodu pozwalającego na przyjęcie, że jest inaczeji uwzględnienie odwołania.
Na uwagę zasługuje przy tym fakt, iż jedynym wnioskiem dowodowym ubezpieczonego, reprezentowanego przez fachowego pełnomocnika, był wniosek o wezwanie na rozprawę biegłej otolaryngolog, dla wyjaśnienia wątpliwości pomiędzy jej opinią,a stanem zdrowia ubezpieczonego, stwierdzonym przez Poradnię Medycyny Pracy. Zresztą, po oddaleniu tego wniosku przez Sąd I instancji, pełnomocnik ubezpieczonego nie zgłaszał zastrzeżeń do protokołu w trybieart. 162 k.p.c.Z mocy tego przepisu, obecnie ubezpieczonemu nie przysługuje uprawnienie do powoływania się na uchybienie w związkuz tym przepisem postępowania i słusznie też tego nie czyni w apelacji. Na marginesie zauważyć należy, że nieuwzględnienie przez Sąd Okręgowy wniosku dowodowego ubezpieczonego było jak najbardziej uzasadnione, ponieważ wbrew wymogomart. 227 k.p.c., nie miał on dla rozstrzygnięcia sprawy żadnego znaczenia. To samo należy odnieśćdo zgłaszanego obecnie przez apelującego zarzutu nieprzesłuchania przez ten Sąd świadkaG. W.- inspektora PPIS, o którego dopuszczenie ubezpieczony dotądnie wnosił. Występowanie u niego choroby zawodowej, o czym prawdopodobnie miałby zeznawać świadek, jest bowiem bezsporne. Jak wskazał przy tym Sąd Najwyższy w wyrokuz dnia 19 marca 1997r. (II UKN 45/97; OSNP z 1998r., z. 1, poz. 24), nie można żądać prowadzenia postępowania dowodowego tylko dlatego, że strona nie jest zadowolonaz dotychczasowych jego wyników. Sąd nie jest bowiem zobowiązany do uwzględniania kolejnych wniosków dowodowych tak długo, aż strona udowodni korzystną dla siebie tezęi pomija je od momentu dostatecznego wyjaśnienia sprawy, co miało miejsce w tym przypadku.
Jak trafnie wywiódł organ orzekający, stwierdzenie choroby zawodowej nie jest równoznaczne z istnieniem niezdolności do pracy i nie oznacza automatycznego przyznania prawa do renty z tego tytułu. Przeciwne stanowisko, prezentowane przez ubezpieczonego,jest całkowicie błędne. Z powołanego na wstępie przepisu art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy wypadkowej wynika jednoznacznie, iż renta z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą zawodową przysługuje jedynie ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy wskutek choroby zawodowej. Oznacza to, iż przesłanką nabycia prawa to tej renty nie jest sama choroba zawodowa, lecz spowodowana nią niezdolność do pracy. Brak takiej niezdolności wyklucza możliwość uzyskania z tego tytułu świadczenia. Gdyby wolą ustawodawcy było przyznanie go wszystkim ubezpieczonym, u których stwierdzono chorobę zawodową, to zostałaby ona wyraźnie wyartykułowana i z urzędu byłaby przyznawana bezpośrednio po stwierdzeniu choroby zawodowej przez PPIS, bez konieczności składaniao nią wniosku do ZUS. Skoro tak nie jest, to należy założyć, że zdarzają się przypadki,takie jak ubezpieczonego, gdy choroba zawodowa nie powoduje niezdolności do pracy. Wnioski te potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2006r. (II UK 70/05;LEX 272557), po myśli którego okoliczność, że inspektor sanitarny ostateczną decyzją stwierdził wystąpienie u ubezpieczonego choroby zawodowej, nie oznacza, że automatycznie stał się on osobą niezdolną do pracy w rozumieniu przepisów rentowych. Tak samo, nie miało to miejsca w przypadku ubezpieczonego, który mimo stwierdzonej choroby zawodowej,nie jest niezdolny z jej powodu do pracy. Stąd też, akcentowana przez apelującego rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciami różnych organów państwowych nie występuje.Nie wynika ona w żadnym wypadku ze stwierdzenia przez jeden organ choroby zawodowej,a przez drugi - braku niezdolności do pracy z tego powodu.
Podkreślenia wymaga fakt, iż jedynym zgłaszanym przez ubezpieczonego zarzutemdo opinii biegłej laryngolog był brak konsekwencji w stwierdzeniu u niego braku niezdolności do pracy z powodu choroby zawodowej, przy zachowaniu rygorów profilaktyki przeciwhałasowej. Tymczasem, powołując się na zaświadczenie z Poradni Medycyny Pracy wC.z dnia 13 lutego 2014r., ubezpieczony akcentował stwierdzoną tam jego niezdolność do pracy na dotychczasowym stanowisku spawacza i przeciwwskazanie do pracy w narażeniu na hałas. Jak wskazał przy tym Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 maja 2010r. (I UK 22/10; LEX nr 607130), czym innym jest konkretne zatrudnienie, na wykonywanie którego nie wyraża zgody lekarz medycyny pracy i czym innym szersza ocena stwierdzająca brak niezdolności do pracy, która nie odnosi się do jednego stanowiska pracy, lecz pracy zgodnej z kwalifikacjami. Wynika to wprost z brzmienia art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej w związku z art. 58 ustawy wypadkowej, który przewiduje, by przy ocenie niezdolności do pracy uwzględniać nie tylko możliwość wykonywania dotychczasowej pracy, ale także - podjęcia innej pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Pomimo stwierdzonej z ubezpieczonego choroby zawodowej uszkodzenia słuchu, zachował onna ogólnym rynku pracy zdolność do pracy zgodnej z kwalifikacjami pod warunkiem zastosowania się do rygorów profilaktyki przeciwhałasowej. Te zalecenia profilaktycznew żadnym wypadku nie mogą być utożsamiane z szeroko pojętym brakiem zdolności ubezpieczonego do pracy. Skoro zatemSąd meritinie miał podstaw do przyjęcia jakiejkolwiek niezdolności ubezpieczonego do pracy, a tym bardziej niezdolności pozostającej w związku z chorobą zawodową, przeto trafnie oddalił jego odwołanie.
Mając powyższe na względzie z mocyart. 385 k.p.c.apelację ubezpieczonego,jako bezzasadną, należało oddalić.
/-/SSA E.Kocurek-Grabowska /-/SSA J.Pietrzak /-/SSO del. A. Petri

Sędzia   Przewodniczący  Sędzia
JR