Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1220/14
Data wyroku: 2015-04-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jaromir Antoszewski
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: Art 415 kc

Sygnatura akt I C 1220/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Jelenia Góra, dnia 09.04.2015 r.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:  SSR  Jaromir Antoszewski
Protokolant:  Mariola Olechno
po rozpoznaniu w dniu 31.03.2015 r. w Jeleniej Górze sprawy
z powództwaJ. S.
przeciwkoA. W. (1),S. S. (1),M. S. (1)

-  o zapłatę

I
zasądza od pozwanychA. W. (1),S. S. (1)iM. S. (1)solidarnie na rzecz powodaJ. S.kwotę 2800 zł (dwa tysiące, osiemset złotych);

II
dalej idące powództwo oddala;

III
zasądza od powoda na rzecz pozwanychA. W. (1),S. S. (1)iM. S. (1)solidarnie kwotę 760,72 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 1220/14

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 15.07.2015r. powódJ. S.wniósł o zasądzenie od pozwanychA. W. (1),S. S. (1)iM. S. (1)solidarnie kwoty 10 000 zł odszkodowania na podstawieart. 415 kc.w z. zart. 361 §2 kc.wraz z kosztami procesu.
Uzasadniając roszczenie powód podniósł, iż w dniu(...)r. o godz.(...)został pokrzywdzony przestępstwem dokonanym wspólnie i w porozumieniu przez pozwanych, pozwani wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 02.10.2006r. ( sygn. akt VII K 1496/04) zostali uznani winnymi dokonania zarzucanego im czynu i skazani na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania. W wyniku czynu doznał obrażeń wymienionych w sentencji wyroku Sądu Karnego. Zaznaczył , że wartość przedmiotów , które zostały zniszczone w wyniku przestępstwa pozwanych m.in. zakupów , ubrania, zegarka wynosiła około 250 zł. Bezpośrednio po pobiciu w dniach(...)przebywał w szpitalu wJ., hospitalizacja uniemożliwiła mu wykonanie umowy o dzieło zawartej w dniu(...)zT. J., gdzie miał otrzymać wynagrodzenie w wysokości 2800 zł. Wskazał , iż koszty wstawienia wybitych przez pozwanych zębów wynoszą co najmniej 2000 zł , nie jest w stanie pokryć tych kosztów z własnej kieszeni, jest osobą bezrobotną , bez prawa do zasiłku, oczekiwanie na skorzystanie z tego świadczenia NFZ jest bardzo długie , to około 5 lat. Podejmowane przez niego wcześniej kroki by wstawić zęby we własnym zakresie z niezależnych od niego przyczyn ( zęby ruszały się ) zakończyły się niepowodzeniem, a brak pieniędzy na wstawienie nowych zębów jest główną przyczyną wniesienia pozwu , nie pozwala na normalne funkcjonowanie , a ogólne pogorszenie stanu zdrowia spowodowane pobiciem uniemożliwiło mu też dalszą pracę w charakterze sędziego kolarstwa , w której wymagana jest sprawność fizyczna i forma. Wyraził zgodę na ewentualne odszkodowanie w ratach .
Na pierwszym terminie rozprawy powód sprecyzował swoje roszczenie określając , że na dochodzoną przez niego kwotę 10 000 zł odszkodowania składają się : 250 zł za zniszczone przedmioty, 2800 zł utraconego wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło i pozostała do sumy 10 000 zł kwota utraconych zarobków sędziego kolarskiego z 30-oletnim stażem.
PozwaniA. W. (1),S. S. (1)iM. S. (1), reprezentowani przez tego samego zawodowego pełnomocnika w osobno złożonych odpowiedziach na pozew odpowiednio w dniach 07.01.2015r. i 21.01.2015r. (S. S. (1)iM. S. (1)) wnosili o oddalenie powództwa.
W uzasadnieniach przyznając fakt skazania wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 02.10.2006r. ( sygn. akt VII K 1496/04) za pobicie powoda w dniu(...), podnosili związek zdarzenia z nagannym zachowaniem powoda , którego konkubiną była kilkanaście lat temu pozwanaA. W. (1), nadużywanie alkoholu przez powoda, stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej wobec niej i ich wspólnego dzieckaS. S. (2)ur. (...)PozwanaA. W. (1)( poprzednioJ.) zaznaczała, że w tamtym okresie była notorycznie przez powoda bita i poniżana , często w obecności dziecka, , co doprowadziło do nerwicy u dziecka, a powód wielokrotnie potrafił napadać na pozwaną w miejscach publicznych. Złośliwie zapychał jej zamki w drzwiach , wielokrotnie musiała ona uciekać z dzieckiem z domu i zmuszona była spać u kuzynkiB. I.. Po ich rozstaniu zachowanie powoda nie zmieniło się , pozwana interweniowała na policji, bała się wychodzić do pracy, powód potrafił czekać na nią rano by ją napastować. Taka sytuacja miała miejsce w dniu(...)– powód napadł na nią , postanowiła się bronić , na pomoc przyszli jej znajomi , zatem przyczynił się do powstania opisanych przez siebie obrażeń. PozwanaS. S. (1)( poprzednioI.) podnosiła , że powód nie realizuje obowiązku alimentacyjnego wobec swojej córki, kiedy ta miała 3 lata zaprzestał jakiejkolwiek pomocy finansowej , wielokrotnie pożyczała pozwanej matce dzieckaA. W.pieniądze na zakup ubrań, pomoce szkolne, żywność , organizowała i finansowała pobyt dziewczynki na wakacjach. Z tego tytułu świadczyła nie mniej niż 15 000 zł w latach(...), a wierzytelność w postaci zaległych alimentów do kwoty 10 000 zł pozwanaA. W.działająca w imieniu małoletniejS. S. (2)scedowała na rzeczS. S.. Dodatkowo nadmieniła, że w dniu(...)powód wiedząc , że córka przebywa u jego siostry , sprowokował spotkanie z pozwanymi , którzy świętowali imieninyA. W., poszedł za nimi do bramy, gdzie zaczął wyzywać i bićA. W., jednak p.M.zainterweniowała i wyprosiła powoda na zewnątrz budynku . Powód po wyjściu znów zaatakowałA. W., która zaczęła uciekać gubiąc obuwie , z pomocą przyszli jej pozwanyM. S.iS. Z., który najdotkliwiej pobił powoda , w tym wybił mu zęby , a pozwane ograniczyły się do odpierania ataków powoda. Z ostrożności procesowej zgłosiła zarzut potrącenia wierzytelności nabytej w dniu(...)z ewentualną wierzytelnością powoda za skutki pobicia w wysokości 10 000 zł . Wszyscy pozwani zarzucali także brak wskazania , co składa się na kwotę roszczenia. Zarzucili brak jego udowodnienia. Kwestionowali umowę o dzieło jako fikcyjną , gdy powód nigdy stale nie pracował , zarobek z prac dorywczych przeznaczając na alkohol. Ponadto powód w dniu(...)wypisany został do domu „w stanie ogólnym i miejscowym dobrym”. Miał on jeszcze trzy tygodnie na wykonanie prac opisanych w umowie , a trudno uznać aby obrażenia uniemożliwiły mu wykonanie umowy polegającej na „wykopaniu dołu oraz wymurowaniu i otynkowaniu grobowca”. Odnośnie żądania odszkodowania 250 zł z tytułu utraty zakupów, ubrania i zegarka wskazywali , że trakcie postępowania karnego nie ustalono , aby powód utracił te przedmioty .
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

J. S.pozostawał w związku konkubenckim zA. J.( obecnieW.) w latach od(...)do(...)Z tego związku mają córkęS. S. (2)ur. (...), na rzecz której zasądzono od niego alimenty po 400 zł miesięcznie . Ze swojego obowiązku alimentacyjnego nie wywiązuje się wobec córki . Między nim a byłą konkubina istniał konflikt .J. S.po ich rozstaniu przychodził do niej i robił awantury.
W dniu(...)doszło do awantury międzyJ. S.,A. W. (1)( wtedyJ.) ,S. S. (1)( wtedyI.) ,M. S. (1)S. Z.. Wszyscy uczestnicy awantury byli po nietrzeźwi. W jej wynikuJ. S.został przez pozostałych uczestników zajścia pobity i doznał szeregu obrażeń jak potłuczenia ogólne – szczególnie głowy, wstrząśnienie mózgu, wybite cztery zęby , krwiak oczodołowy oka lewego, podbiegnięcia krwawe ramienia prawego, okolicy lędźwiowej lewej , wielomiejscowe podbiegnięcia krwawe okolic grzbietu, obu ud i podudzi, obrzęk w stawach miedzypaliczkowych palca wskazującego prawej ręki . Dolegliwości bólowe głowy, zaburzenia koncentracji i zawroty głowy po przebytym wstrząśnieniu mózgu spowodowały u niego czasowa niezdolność do pracy. Ponadto utracił zakupy – trzy piwa.
W konsekwencji prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 02.10.2006 r. ( sygn. akt VII K 1496/04 )A. J.,S. I.,M. S. (1)iS. Z.uznani zostali winnymi tego, że w dniu 17.07.2004r. wJ.działając wspólnie i w porozumieniu wzięli udział w pobiciuJ. S.w ten sposób , że bijąc go rękoma i kopiąc po całym ciele spowodowali u niego obrażenia ciała w postaci podbiegnięcia krwawego powiek, oka lewego, podbiegnięcia krwawego – grzbietu, okolicy lędźwiowej lewej, ramienia prawego, ud i podudzi, obrzęku w stawach międzypaliczkowych palca wskazującego prawego, , potłuczeń ogólnych – szczególnie głowy , które naruszyły czynności narządów ciała pokrzywdzonego na okres poniżej 7 dni, a nadtoS. Z.uderzającJ. S.longetą z gipsu , którą miał założona na ręce spowodował u niego wyłamanie zębów dwóch górnych siekaczy , co spowodowało naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej 7-u dni , zaśA. J.uderzając pokrzywdzonego piętą w twarz , spowodowała u niego wyłamanie zębów „dwójki” i „jedynki” dolnych , co stanowiło naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni tj.S. Z.iA. J.występku zart. 158 §1 kk. iart. 157 §1 kk. w zw. zart. 11§2 kk. , zaśM. S. (1)iS. I.występku zart. 158 §1 kk. iart. 157 §2 kk. w zw. zart. 11 §2 kk. i za to na podstawieart. 157 §1 kk. w zw. zart. 11 §3 kk. wymierzonoS. Z.karę 1 roku i czterech miesięcy pozbawienia wolności ,A. J.karę 1 roku i dwóch miesięcy pozbawienia wolności , zaś na podstawieart. 158 §1 kk. w zw. zart. 11 §3 kk.M. S. (1)iS. I.kary po 1 roku pozbawienia wolności . W pkt. II ww. wyroku wszystkim oskarżonym zawieszono warunkowo wykonanie wyroku , w tym wobecM. S. (1)na okres 3 lata próby , zaś wobecA. J.iS. I.na okresy po 2 lata próby, zaś w pkt. III wszystkich oskarżonych oddano w okresie próby pod dozór kuratora.
Dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze sygn. akt R III C 734/09
k.41,
wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze sygn. akt II K 1496/04
k.6,
opinia lekarska k. 9,
zaświadczenie komornika k. 40,
zeznania świadkaB.N.k. 85 ,
przesłuchanie powoda k. 86,
przesłuchanie pozwanejA. W. (1)k. 86 v.,
przesłuchanie pozwanejS. S. (1)k. 86 v.-87,

J. S.po pobiciu poszedł na komisariat policji , skąd wezwano karetkę pogotowia i został zawieziony do Szpitala , wówczas Wojewódzkiego wJ.. Przebywał tam w dniach(...)–(...)W trakcie hospitalizacji częściowo ustąpiły u niego dolegliwości bólowe i zawroty głowy. Został wypisany do domu w stanie ogólnym i miejscowym dobrym. Zalecono mu dalsze leczenie w poradni chirurgicznej .
W dniu(...)J. S.zawarł zT. J.prowadzącym działalność gospodarczą –(...), umowę o dzieło . W jej ramach zobowiązał się do wykopania dołu, wymurowania grobowca dwuosobowego , głębinowego i otynkowania go do połowy(...). za wynagrodzeniem w wysokości 2800 zł . Po opuszczeniu szpitala z uwagi na ból nie był w stanie wykonać tej umowy i nie otrzymał umówionej sumy.T. J.także nie zgodziłby się aby w takim stanie zdrowia , z widocznymi śladami pobicia na twarzy , pracował na cmentarzu , gdyż zrobiłoby to złe wrażenie na klientach. StądT. J.wynajął inna osobę do wykonania powyższych prac .

J. S.od(...)do(...)pracował jako sędzia zawodów kolarskich. Obecnie jest bezrobotny, utrzymuje się z prac dorywczych , z których zarabia 300-400 zł miesięcznie .
Dowód: umowa o dzieło k. 7,
zeznania świadkaT. J.k. 85v.
przesłuchanie powoda k. 86.
A. W. (1)w dniu 17.01.2015r. sporządziła oświadczenie w imieniu małoletniej córki, że posiada ona wymagalną wierzytelność wobec ojcaJ. S.z tytułu alimentów w wysokości 16 876,67 zł , ustalonych wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 01.10.2009r. w sprawie R III C 734/09 i dokonuje przelewu ww. wierzytelności w części tj. 10 000 zł na rzecz jej cioci ( chrzestnej)S. S. (1), albowiem wielokrotnie pomagała finansowo i rzeczowo w utrzymaniu córki oświadczającejS., w wysokości nie mniejszej niż 15 000 zł w okresie od 2001r. do 2007r.
Dowód: oświadczenie k. 55.
Sąd zważył, co następuje:
Art. 361 kc.stanowi :§ 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
§ 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Art. 362 kc.: Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.
W myślart. 415 kc.kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
Art. 422 kc:  Za szkodę odpowiedzialny jest nie tylko ten, kto ją bezpośrednio wyrządził, lecz także ten, kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo był jej pomocny, jak również ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody.
Wg.art. 444  § 1 kc.W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.
Stosownie doart. 441 § 1 kc.Jeżeli kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna.
Wg.art. 11 kpc. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Jednakże osoba, która nie była oskarżona, może powoływać się w postępowaniu cywilnym na wszelkie okoliczności wyłączające lub ograniczające jej odpowiedzialność cywilną.
W niniejszej sprawie sąd związany był co do zdarzenia , z którego powód wywodził swoje roszczenie wyrokiem skazującym pozwanych z dnia 02.10.2006 r. ( sygn. akt VII K 1496/04 ) , co przesądzało ustalenia stanu faktycznego w zakresie osoby sprawców tj. pozwanych, czynu im przypisanego jak i przedmiotu przestępstwa zart. 158 §1 kk. iart. 157 §1 kk. w zw. zart. 11§2 kk. ( ad. pozwanejA. W. (1)( wtedyJ.) oraz zart. 158 §1 kk. iart. 157 §2 kk. w zw. zart. 11§2 kk. ( ad. pozwanychM. S. (1)iS.S.( wtedyI.).
Na marginesie okoliczności te znalazły swoje potwierdzenie także w opinii lekarskiej z dnia 23.07.2004r. i nie były kwestionowane przez pozwanych . Sąd dał tu także wiarę pozwanejS. S. (1), iż wszyscy uczestnicy zdarzenia byli pod wpływem alkoholu. W tej sytuacji , zważywszy na zakres obrażeń powoda i charakter działania pozwanych ,gdzie np.A. W. (1)uderzając pokrzywdzonego piętą w twarz , spowodowała u niego wyłamanie zębów, nie sposób uznać aby powodowie wykazali przyczynienie się powoda do powstania szkody. Sąd nie dał tu wiary gołosłownym twierdzeniom pozwanych , którym powód przeczył. Niewystarczające tu były również zeznania świadkaA. N.. Relacja tego świadka opierała się na opowieści pozwanejA. W. (1), od której świadek usłyszała, że powód napadł pozwaną i ona broniła się wybijając mu zęby.
Tym samym pozwani ponosili odpowiedzialność za szkody wyrządzoneJ. S.przedmiotowym przestępstwem.
W toku postępowania sąd dopuścił dowody z dokumentów , w tym w postaci umowy o dzieło z dnia(...), opinii lekarskiej z dnia(...)., karty informacyjnej z leczenia szpitalnego powoda, wyroków w sprawie karnej oraz rodzinnej ( ad. obowiązku alimentacyjnego powoda wobec córki w związku ze zgłoszonym zarzutem potrącenia ) , zeznań świadkówB.N.,A. N.,T. J., przesłuchania powoda i pozwanychA. W. (1)orazS. S. (1). Sąd oddalił pozostałe wnioski dowodowe , w tym z przesłuchania pozwanegoM. S. (1)– wobec jego niestawiennictwa , akt sprawy karnej , protokołów przesłuchania pozwanych w tamtej sprawie i „świadkaM.” jako niedopuszczalne , sprzeczne z zasadą bezpośredniości i nieprecyzyjne .
Powód zgłosił roszczenie odszkodowawcze obejmujące koszty leczenia tj. wstawienia wybitych zębów w wysokości 2000 zł, za uszkodzone spodnie , buty , utracony zegarek i zakupy razem 250 zł , 2800 zł utraconego zarobku z tytułu umowy o dzieło z dnia(...). oraz 4950 zł utraconych dochodów z tytułu pracy w charakterze sędziego kolarskiego. Twierdzenia powoda jednakże , kwestionowane tu przez pozwanych , nie znalazły żadnego oparcia w przedstawionym materiale dowodowym, co nie pozwala uznać je za wykazane tak co do wystąpienia szkody w zakresie obuwia i odzieży , zakupów i zegarka jak i wysokości szkody co do tych rzeczy oraz kosztu leczenia i wynagrodzenia sędziego kolarskiego. Sam powód nie potrafił wskazać jakie miał zakupy ani jaka była ich wartość. Wskazane przez niego kwoty 100 zł jako wartości zegarka i 150 zł spodni i butów czy wysokość utraconych zarobków jako sędziego kolarskiego nie zostały udowodnione. Wyjątkiem było utracone wynagrodzenie w kwocie 2800 zł z umowy o dzieło . Tutaj szkoda jednoznacznie wynikała tak z samej umowy zawartej w formie pisemnej jak i zeznań świadkaT. J.. Świadek ten potwierdził treść wskazanego dokumentu jako podpisanego przez siebie z powodem. Zeznał również , iż stan zdrowia powoda nie pozwalał mu na wykonanie umówionej pracy. Sąd uznał zeznania te za wiarygodne . Świadek nie miał żadnego motywu aby zeznawać nieprawdę , zaś rozległy zakres bezspornych obrażeń powoda logicznie uzasadniał brak możliwości wykonania dzieła przez powoda w przeciągu trzech tygodni po opuszczeniu szpitala. W konsekwencji sąd uznał roszczenie powoda za wykazane do wysokości utraconego z tej przyczyny zarobku tj. kwoty 2800 zł i tę kwotę zasądził solidarnie od pozwanych sprawców czynu niedozwolonego.
Dalej idące powództwo jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu.
Zarzut potracenia nie mógł być w niniejszej sprawie uwzględniony. Należy zaznaczyć , iż wierzytelność podlegająca potrąceniu powinna być wykazana tak jak inne twierdzenia strony. Tymczasem w sytuacji, gdy świadczenie alimentacyjne wypłacane jest na rzecz małoletniej córki pozwanejA. W. (1)i powoda z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie można tu było oprzeć się wyłącznie na zaświadczeniu Komornika. W pierwszym jednak rzędzie podkreślić trzeba, iż cesja wierzytelności z tytułu alimentów z dnia 17.01.2015r. nie mogła być skuteczna , skoro dokonana została przez matkę dziecka w zakresie należnych dziecku świadczeń , bez zezwolenia sądu opiekuńczego .Art. 101  §3 kro. stanowi , iż rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. Można też przypomnieć , iż świadczenia alimentacyjne nie podlegają potrąceniu.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 k.p.c.zgodnie z zasadą stosunkowego ich rozdzielenia . Powód przegrał sprawę w 72 % , a poniósł koszty w kwocie 500 zł . Pozwani przegrali sprawę w 28 % , ponosząc koszty w wysokości 1251 zł ( 3x 17 zł opłaty od pełnomocnictw = 51 + 1200 zł wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika) , gdy powinni je ponieść w wysokości 490,28 zł ( 500 + 1251 = 1751 x 28 % ) . Pozwanym należał się mu z zatem od pozwanego proporcjonalnie do wygranego roszczenia zwrot kwoty 760, 72 zł ( 1251 – 490,28 ) .