Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 1080/13
Data wyroku: 2015-12-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Prusinowska

Sygn. akt XII C 1080/13

WYROK CZĘŚCIOWY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 grudnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XII Cywilny
w składzie:
PrzewodniczącyD.. SSR Maria Prusinowska
Protokolant  protokolant sądowy Agnieszka Nowak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. wP.
sprawy z powództwaE. P.iW. P.
przeciwko(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wP.
o zapłatę
1. zasądza od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 37 236,03 zł ( trzydzieści siedem tysięcy dwieście trzydzieści sześć złotych 3/100 ) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29 maja 2013 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania związanego z koniecznością poniesienia nakładów akustycznych,
2. w pozostałym zakresie oddala powództwo o zapłatę odszkodowania związanego z koniecznością poniesienia nakładów akustycznych.
del. SSR Maria Prusinowska

UZASADNIENIE
PowodowieE. P.iW. P.wnieśli o zasądzenie od pozwanej(...) Sp. z o.o.z siedzibą wP.kwoty 150 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, w tym kwoty 100.000 zł tytułem zmniejszenia wartości nieruchomości oraz kwoty 50.000 zł tytułem zwrotu nakładów niezbędnych do podniesienia poziomu akustyki w zajmowanym przez powodów budynku mieszkalnym oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu swego stanowiska powodowie podali, iż każdy z nich jest właścicielem nieruchomości na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej położonej wP.przyul. (...), stanowiącejdziałkę nr (...), zabudowanej jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym, zapisaną wksiędze wieczystej KW (...). W ocenie powodów wyżej opisane nieruchomości, w wyniku rozbudowy lotniska, narażone są na większy hałas, niż dotychczas, bowiem położone są na terenie objętym obszarem ograniczonego użytkowania w tak zwanej strefie wewnętrznej,- wprowadzonym uchwałą Sejmiku Województwa(...)nr(...)z dnia 30 stycznia 2012 r.
To daje podstawy do żądania zgodnie z postanowieniamiart. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiskaodszkodowania za poniesioną szkodę w związku z ograniczeniami sposobu korzystania z nieruchomości, która obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości .
Nadto na podstawie art. 129 ust. 2 oraz art. 136 ust. 3 ww ustawy właściciel budynku może żądać od pozwanego jako zarządzającego portem lotniczym określonej kwoty tytułem nakładów koniecznych do zapewnienia właściwego klimatu akustycznego .
W ocenie pełnomocnika powodów w sytuacji lotniskaP.–Ł.zarówno wykonane pomiary jak i obliczenia wykazały, że pomimo wdrożenia korzystnych akustycznie procedur wykonywania operacji lotniczych nie ma możliwości eliminacji przekroczeń dopuszczalnych wartości poziomu hałasu w środowisku nie podlegających ochronie akustycznej na terenach zlokalizowanych w otoczeniu lotniska,- konieczne było wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania .
W świetle powyższych okoliczności uzasadnione są zdaniem pełnomocnika powodów żądania odszkodowania zarówno z uwagi na zmniejszenie się wartości nieruchomości (potencjalny nabywca nie jest zainteresowany nabyciem nieruchomości położonej w strefie, gdzie właściciel zmuszony jest znosić immisje hałasu nie mogąc się im prawnie przeciwstawiać, ewentualnie nabyciem jej po zaniżonej cenie), jak i z uwagi na konieczność poniesienia dodatkowych kosztów związanych z zapewnieniem w miejscach chronionych budynku właściwego klimatu akustycznego.
Pełnomocnik powodów podkreślił, iż na chwilę obecną nie jest możliwym dokładne ustalenie poniesionej przez powodów szkody, której wysokość może zostać dopiero w toku procesu oszacowana przy pomocy opinii biegłego. Nadto wskazał, iż pismem z dnia 21 marca 2013 r. powodowie zgłosili swoje roszczenie pozwanej.
Pozwana(...)lotnicy(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych .
W uzasadnieniu swego stanowiska pełnomocnik pozwanej negując zasadność obu roszczeń podniósł następujące kwestie;
1). Samo wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania nie przesadza automatycznie o odpowiedzialności odszkodowawczej strony pozwanej, na co zdaniem pełnomocnika zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 czerwca 2012r. (VCSK 28/12 LEX nr 1228596), odszkodowanie bowiem służy za konkretną szkodę, która powstała w związku z ograniczeniami sposobu korzystania z nieruchomości. Powodowie zaś żadnej konkretnej szkody nie wykazali.
2).Ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania jest korzystne dla właścicieli zabudowy mieszkaniowej w tym zakresie, iż mogą oni ubiegać się o ulepszenie swoich nieruchomości w celu poprawy komfortu akustycznego, o ile zachodzi konieczność podjęcia prac modernizacyjnych .Przed wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania osoby te nie były upoważnione do występowania z roszczeniami, chociażby dopuszczalny ówcześnie poziom hałasu nie był mniejszy.
3).Wbrew twierdzeniom powodów nie nałożono żadnych ograniczeń co do przeznaczenia nieruchomości ani co do sposobu korzystania z niej, czyli całkowicie niezasadny jest wniosek powodów, że wskutek wprowadzenia obszaru doszło do znacznego uszczuplenia ich prawa własności .
4).Niezasadne są twierdzenia powodów o spadku wartości nieruchomości, twierdzenia, że kluczowe znaczenie ma dla każdego potencjalnego nabywcy usytuowanie nieruchomości w strefie ograniczonego użytkowania. Stanowią one uproszczenie problematyki obszaru ograniczonego użytkowania .
5) Twierdzenia powodów, iż działalność lotniska jest obecnie bardziej uciążliwa w porównaniu do okresu sprzed wprowadzenia strefy, -port lotniczy rozwija się konsekwentnie od ponad dwudziestu lat, zatem powodowie nabywając swe nieruchomości musieli mieć świadomość bliskości lotniska, związanego z tym wzmożonego hałasu, rozbudowa lotniska była przez kolejne lata kontynuowana aż do obecnych inwestycji stanowiących podstawę utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania . Poza tym strona pozwana podejmuje szereg działań mających na celu wdrażanie działań zmierzających do ograniczenia poziomu hałasu generowanego przez lotnisko i to również szereg dodatkowych działań podejmowanych z własnej inicjatywy.
Powyższe okoliczności stanowią w ocenie strony pozwanej wystarczające podstawy do oddalenia powództwa .
Sąd ustalił, co następuje:
LotniskoP.-Ł.powstało w 1913 roku jako pruskie lotnisko wojskowe wŁ.podP.. Przed I Wojną Światową, a także w czasie jej trwania, na lotnisku funkcjonowała szkoła pilotów, obserwatorów i mechaników, poza tym naprawiono samoloty i składowano sprzęt lotniczy. W latach 1931 – 1938 nastąpiła rozbudowa cywilnej części lotniska, port wŁ.stał się drugim poW.-O.lotniskiem w kraju. W 1987 roku powstałoPrzedsiębiorstwo Państwowe (...), które przejęło zarządzanie lotniskiem wŁ..
W 1993 roku przystąpiono do budowy nowego terminalu pasażerskiego, uruchomiono pierwsze połączenie zagraniczne doD.. W 1996 roku rozpoczęto rozbudowę i modernizację terminalu (przeprojektowanie całego obiektu, zmiana funkcjonalności pomieszczeń, połączenie hal przylotów i odlotów) oraz podpisano porozumienia w sprawie utworzeniaspółki (...).
W dniu 11 lipca 1997 r. utworzonospółkę (...), której udziałowcami sąPrzedsiębiorstwo Państwowe (...), MiastoP.oraz Skarb Państwa. W 2000 roku rozpoczęto prace przy budowie terminalu pasażerskiego, przystąpiono do modernizacji i rozbudowy płyty postojowej samolotów, uruchomiono połączenia doB.i zawarto porozumienia o współpracy zF.A.. W 2001 r. oddano do użytku dwa nowoczesne terminale: pasażerski i cargo oraz nową płytę postojową. W 2002 roku uruchomiono połączenia doW.iF.. W 2003 roku uruchomiono połączenia do:K./B.,W.,M.,L., oddano do użytkowania zmodernizowany terminal GA. W 2004 roku uruchomiono połączenia doB.iM.. W latach 2005 – 2007 uruchomiono kolejne połączenia do:L.L.,L.S.,D.,L.,S.,B.-G.,B.,D.,(...),L.G.,E.,P.-B.,R.-C.,K..
W 2008 roku przystąpiono do rozbudowy terminalu pasażerskiego i dostosowano infrastrukturę do obsługi ruchu w strefieS..
W dniu 28 lutego 2011 r.(...)Dyrektor Ochrony Środowiska wP.wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia „Rozbudowa i modernizacja(...)”.
W kwietniu 2011 r. rozpoczęto rozbudowę terminalu pasażerskiego – projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. W czerwcu 2011 r. rozpoczęto rozbudowę płaszczyzn lotniskowych – projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. W maju 2012 r. odbyły się uroczyste inauguracje rozbudowanych płaszczyzn lotniskowych – nowej równoległej drogi kołowania oraz rozbudowanej płyty postojowej oraz otwarcie rozbudowanego terminalu pasażerskiego – strefa przylotów i przyszła hala odpraw.
W lipcu 2012 r. rozpoczęto kontynuację rozbudowy terminalu pasażerskiego –początek prac przy budowie nowej sortowni bagażu oraz rozbudowie strefy odlotów.
W 2000 r. z(...)skorzystało 227.847 pasażerów, przy liczbie 13.225 operacji lotniczych. W 2008 r. z(...)skorzystało już 1.274.679 pasażerów, a operacji lotniczych odnotowano w liczbie 23.609. W 2012 r. z(...)skorzystało 1.595.221 pasażerów i odbyło się 25.261 operacji lotniczych.
Lotnisko cywilneP.-Ł.jest własnością pozwanejspółki (...) Sp. z o.o.wP..

Dowód

; okoliczności niesporne,  a nadto  dokumenty :   - kopia  informacji odnośnie sposobu wdrożenia warunków realizacji projektu pn.  „Rozbudowa i modernizacja(...)u LotniczegoP.–Ł.” – k. 90-95, decyzja(...)k. 69-74,
W dniu 30 stycznia 2012 r. Sejmik Województwa(...)podjął uchwałę nr(...)w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.-Ł.wP..
Uchwała utworzyła obszar ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.-Ł.wP., którego zarządcą jest(...) Sp. z o.o.
Uchwała wyznaczyła zewnętrzną granicę obszaru ograniczonego użytkowania na podstawie: 1) izolinii równoważnego poziomu dźwięku A dla pory dnia LAeqD = 55 dB, pochodzącego od startów, lądowań i przelotów statków powietrznych; 2) izolinii równoważnego poziomu dźwięku A dla pory nocy LAeqN = 45 dB, pochodzącego od startów, lądowań i przelotów statków powietrznych; 3) izolinii równoważnego poziomu dźwięku A dla pory dnia LAeqD = 50 dB, pochodzącego od pozostałych źródeł hałasu związanych z działalnością lotniska; 4) izolinii równoważnego poziomu dźwięku A dla pory nocy LAeqN = 40 dB, pochodzącego od pozostałych źródeł hałasu związanych z działalnością lotniska.
W obszarze ograniczonego użytkowania wyodrębniono dwie strefy: 1) zewnętrzną, której obszar od zewnątrz wyznacza linia będąca granicą obszaru ograniczonego użytkowania, a od wewnątrz linia będąca obwiednią izolinii równoważnego poziomu dźwięku A dla pory dnia LAeqD = 60 dB oraz dla nocy LAeqN = 50 dB, pochodzącego od startów, lądowań i przelotów statków powietrznych oraz izolinii równoważnego poziomu dźwięku A dla pory dnia LAeqD = 55 dB oraz dla nocy LAeqN = 45 dB, pochodzącego od pozostałych źródeł hałasu związanych z działalnością lotniska; 2) wewnętrzną, której obszar od zewnątrz wyznacza linia będąca obwiednią, o której mowa w pkt 1, a od wewnątrz linia biegnąca wzdłuż granicy lotniska.
W uchwale wprowadzono wymagania techniczne dotyczące budynków położonych w strefie wewnętrznej obszaru ograniczonego użytkowania w postaci obowiązku zapewnienia właściwego klimatu akustycznego w budynkach z pomieszczeniami wymagającymi ochrony akustycznej poprzez stosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej. W uchwale wskazano, że przez odpowiednią izolacyjność akustyczną przegród budowlanych należy rozumieć izolacyjność akustyczną określoną zgodnie z Polskimi Normami w dziedzinie akustyki budowlanej z uwzględnieniem poziomu hałasu powodowanego przez starty, lądowania, przeloty statków powietrznych, operacje naziemne i inne źródła hałasu związane z funkcjonowaniem lotniska, przy zapewnieniu wymaganej wymiany powietrza w pomieszczeniu, a także wymaganej izolacyjności cieplnej. Wskazano również, że przez właściwy klimat akustyczny w budynkach rozumie się poziom dźwięku zgodny z obowiązującymi Polskimi Normami w dziedzinie akustyki budowlanej.
Powyższa uchwała weszła w życie w dniu 28 lutego 2012 r.
Powodowie są współwłaścicielami na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości położonej wP.przyul. (...), stanowiącejdziałkę nr (...), zabudowanej jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym, zapisaną wksiędze wieczystej KW (...).
Zgodnie z załącznikami nr 6 b i 7b do uchwały nr(...)nieruchomość powodów znajduje się w strefie wewnętrznej (na granicy strefy wewnętrznej i zewnętrznej) obszaru ograniczonego użytkowania lotniskaP.–Ł.wP..
Na dzień wejścia w życie ww. uchwały, przedmiotowa nieruchomość zabudowana była piętrowym budynkiem mieszkalnym w zabudowie wolnostojącej. Budynek mieszkalny był i nadal jest wykorzystywany wyłącznie na potrzeby mieszkaniowe rodziny powodów.
Sejmik Województwa(...)uchwałą z dniem 30.01.2012 r., wprowadził strefę ograniczonego użytkowania wokół lotniskaP.-Ł., przede wszystkim z uwagi na spodziewany poziom hałasu. Budynek przyul. (...)wP.stanowiący własność powodów spełniał normy budowlane dotyczące izolacyjności akustycznej przegród zewnętrznych (ścian zewnętrznych, stropodachów ) przed wejściem w życie uchwały Sejmiku Województwa(...)z dnia 30 stycznia 2012r. tj. przed dniem 28 lutego 2012r. Natomiast nie spełnia wymogów norm budowlanych dotyczących izolacyjności przegród zewnętrznych ( stolarki okiennej ) dla zmierzonych i prognozowanych poziomów hałasu ekspozycyjnego i miarodajnego poziomu dźwięku A związanych z wykonywanymi operacjami lotniczymi.
Wykonane obliczenia wykazały, iż budynek przyul. (...)wP.nie spełnia norm w zakresie poziomu hałasu we wnętrzu pomieszczeń chronionych dla zmierzonych i wyliczonych poziomów miarodajnego poziomu dźwięku  A w wysokości 67,72 dB związanych z wykonywanymi operacjami lotniczymi, w zakresie przegród zewnętrznych –stolarki okiennej pomieszczeń chronionych. Budynek wymaga dodatkowej modernizacji w zakresie przegród zewnętrznych – stolarki okiennej, w celu spełnia norm akustycznych w pomieszczeniach mieszkalnych budynków i zapewnienia właściwego komfortu akustycznego dla mieszkańców wymaganych Polskimi Normami.
Wobec powyższego i w związku z emitowaniem przez statki powietrzne ponadnormatywnego miarodajnego poziomu dźwięku A w wysokości 67, 72 dB w lokalizacji przedmiotowego budynku koniecznym jest dla zapewnianie właściwego komfortu akustycznego dokonanie nakładów w zakresie stolarki okiennej pomieszczeń chronionych, co rodzi koszty w kwocie 37 236,03 zł brutto. Wartość okien drewnianych po ich fachowym demontażu wynosi 12 049,34 zł brutto .

Dowód;

opinia biegłegoJ. P.k.  357-480 ,  opinia uzupełniająca k. 676- 750 , zeznania  biegłego – k. 753-755,
Pismem z 21 marca 2013 r., doręczonym dnia 27 marca 2013r., powodowie wezwali stronę pozwaną(...) Sp. z o.o.wP.do zapłaty kwoty 250.000 zł, w tym kwotę 150.000zl tytułem obniżenia wartości nieruchomości i kwotę100.000 zł tytułem nakładów na wygłuszenie - w terminie do dnia 3 kwietnia 2013r pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Pozwany w piśmie z dnia 30 kwietnia 2013 r. odmówił zapłaty żądanych roszczeń.
Dowód: wezwanie do zapłaty – k. 26, pismo pozwanej – k. 27,
Sąd zważył, co następuje:
Niesporne w niniejszej sprawie były następujące okoliczności:
- nabycie przez powodów nieruchomości szczegółowo opisanej w pozwie, przysługujące im na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej prawo własności przedmiotowej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkaniowym wykorzystywanym w całości wyłącznie na potrzeby mieszkaniowe ich rodzin,
- istnienie lotniska cywilnegoŁ.począwszy od 1913 roku,
- objęcie nieruchomości powodów wewnętrzną strefą ograniczonego użytkowania wprowadzoną uchwałą Sejmiku Województwa(...)z dnia 30 stycznia 2012r., która weszła w życie dnia 28 lutego 2012r.
Powyższe okoliczności wynikały przede wszystkim z dokumentów zawartych w aktach sprawy, których autentyczność nie budziła żadnych zastrzeżeń Sądu, nie była również skutecznie podważana przez strony – co zadecydowało o uznaniu wszystkich przedłożonych dokumentów za w pełni wiarygodny materiał dowodowy.
Zasadniczą sporną kwestią było to, czy roszczenia odszkodowawcze powodów z tytułu kosztów związanych z koniecznością poniesienia nakładów w celu zapewnienia właściwego klimatu akustycznego zajmowanych przez nich budynków mieszkalnych oraz z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości są uzasadnione.

W tej materii stanowiska stron były odmienne .

Powodowie w niniejszej sprawie na podstawie przepisów art. 129 ust. 2 , art. 135 ust. 1 i 2 i art. 136 ust. 3 ustawy prawo o ochronie środowiska ((...)), wywodzili podwa żądania– odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości oraz z tytułu zwrotu kosztów związanych z koniecznością zapewnienia właściwego klimatu akustycznego.
Oba wyżej wskazane roszczenia w ocenie pozwanej nie zasługiwały na uwzględnienie.
Odnośnie żądania zwrotu kosztów związanych z koniecznością zapewnienia właściwego klimatu akustycznego, bowiem wyłącznie tego roszczenia dotyczył wyrok częściowy z dnia 22 grudnia 2015r.
Zgodnie z treścią art. 136 § 3 uproś - „w razie określenia na obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynkówszkodą,o której mowa w art. 129 § 2 upoś (czyli szkodą będącą w związku z ograniczeniami sposobu korzystania z nieruchomości związanymi z wprowadzeniem strefy ograniczonego użytkowania) ,są także koszty poniesione w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki,nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie, - żądanie odszkodowawcze było w pełni uzasadnione.
Jest oczywistym, że budynek użytkowany na potrzeby mieszkaniowe wymaga ochrony akustycznej, podlega zatemochronie przed hałasemna podstawie przepisówrozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowaniepóźniejszymi zmianami (Dz. U. 2002/75/690 ze zmianami).
Zgodnie zpar. 11 § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynkimieszkalne,- jedną z uciążliwości, przed którą należy chronić budynki przeznaczone na pobyt ludzi (ust. l )jest hałas.
Na podstawie  § 323 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia budynki mieszkalne należy chronić przed hałasem zewnętrznym przenikającym do pomieszczenia spoza budynku.
Zgodnie z par.325 ust. l budynki mieszkalne (...)należy sytuować w miejscach najmniej narażonych na występowanie hałasu i drgań, a jeżeli one występują i poziomy ich przekraczają wartości dopuszczalne, określone w przepisach o ochronie przed hałasem i drganiami, należy stosować skuteczne zabezpieczenia. Poziom hałasu reguluje Polska Norma (§326ust 1), a przegrody zewnętrzne i wewnętrzne oraz elementy budowlane powinny mieć określoną w Polskiej Normie izolacyjność akustyczną (§ 326 ust. 2).
W uchwale Sejmiku Województwa(...)z dnia 30 stycznia 2012 r. nr(...)w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.-Ł.wP.,wprowadzono wymagania techniczne dotyczące budynków położonych w strefie wewnętrznej obszaru ograniczonego użytkowania w postaci:obowiązku zapewnienia właściwego klimatu akustycznego w budynkach z pomieszczeniami wymagającymi ochrony akustycznej poprzez stosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej.
W przedmiotowej uchwale wskazano, że przez odpowiednią izolacyjność akustyczną przegród budowlanych należy rozumieć izolacyjność akustyczną określoną zgodnie z Polskimi Normami w dziedzinie akustyki budowlanej z uwzględnieniem poziomu hałasu powodowanego przez starty, lądowania, przeloty statków powietrznych, operacje naziemne i inne źródła hałasu związane z funkcjonowaniem lotniska, przy zapewnieniu wymaganej wymiany powietrza w pomieszczeniu, a także wymaganej izolacyjności cieplnej. Wskazano również, że przez właściwy klimat akustyczny w budynkach rozumie się poziom dźwięku zgodny z obowiązującymi Polskimi Normami w dziedzinie akustyki budowlanej.
W świetle powyższego należało wskazać, że bezpośrednim uszczerbkiem powodów związanym z ustanowieniem strefy ograniczonego użytkowania są również koszty związane z zapewnieniem w ich budynku mieszkalnym właściwego klimatu akustycznego, zgodnie bowiem z dyspozycją art. 136 ust. 3 poś - w razie określenia na obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynków szkodą, o której mowa w art. 129 ust. 2, są także koszty poniesione w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejący budynek, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie.
W ocenie Sądu, nie stoi na przeszkodzie zasądzenie na rzecz powodów kosztów rewitalizacji akustycznej budynków pomimo faktu, że powodowie takich kosztów jeszcze nie ponieśli.
Wskazać należy, że sama wykładnia językowa art. 136 ust. 3 poś nie prowadzi do wniosku, że tylko w przypadku poniesienia przedmiotowych nakładów można żądać ich zwrotu.
Ustawodawca użył określenia „także koszty poniesione”, co mogłoby wskazywać na koszty już wydatkowane w celu wypełnienia wymagań technicznych. Jednak odwołanie do art. 129 ust. 2 oraz słowo „także” wskazują, że jest to tylko jedna ze szkód, które podlegają naprawieniu na podstawie art. 129 ust. 2.
Przy dokonaniu wykładni wskazanego przepisu należy zwrócić uwagę, że celem uregulowań art. 129 i 136 poś jest ułatwienie osobom poszkodowanym w wyniku wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania dochodzenia roszczeń odszkodowawczych.
Należy zatem przyjąć, że wskazanie na koszty poniesione w celu spełnienia wymagań technicznych przez istniejące budynki miało wyeliminować spory co do objęcia tych kosztów obowiązkiem naprawienia szkody. Jako element szkody uznano „także szkody poniesione”, a nie „wyłącznie koszty już poniesione” – stąd też przepisu art. 136 ust. 3 poś nie można traktować jako zawężającego zakres odszkodowania wskazanego w art. 129 ust. 2 tejże ustawy. Wysokość szkody powodów – nakładów koniecznych na zapewnienie właściwego klimatu akustycznego w pomieszczeniach budynków – została wykazana poprzez opinie biegłego sądowegoJ. P..
Z wyliczeń biegłego wynika, że koszty adaptacji, aby spełnić wymagania dźwiękoszczelności przewidziane dla strefy wewnętrznej obszaru ograniczonego użytkowania nieruchomości powodów położonej wP.przyul. (...)należy ponieść koszty adaptacyjne w kwocie37 236,03 zł.
Za bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie roszczenia o zwrot nakładów sąd uznał natomiast zeznania świadkówM. D.,T. J., a także członka zarządu pozwanegoG. B.albowiem okoliczności przez te osoby przedstawione nie miały wpływu na okoliczność szkody poniesionej przez powodów w związku z ustanowieniem strefy ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.-Ł..
Opinia biegłegoJ. P.opracowana dla powyższej nieruchomości –wszystkich położonej wP.(strefa wewnętrzna) są bardzo obszerne, szczegółowe, rzetelne, wykazują także na obszerną wiedzę biegłego i jego doświadczenie zawodowe.
Niemniej jednak pełnomocnicy obu stron zgłosili wątpliwości, zarzuty do ww. opinii biegłego, przy czym strona powodowa po wyjaśnieniu pisemnym w opinii uzupełniającej i ustnym –w zeznaniach biegłego -zrozumiała wszelkie wątpliwości związane z opinią, uznając ją za w pełni rzetelną, poprzestając tylko na jednym zagadnieniu, na odmowie zgody na obniżenie ustalonej wysokości szkody o koszty zdemontowanych okien .
Powyższe skutkowało cofnięciem przez pełnomocnika powoda wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego akustyka, o przeprowadzenie którego wnioskował w pozwie, uznając, iż wiedza biegłego z dziedziny budownictwa, w tym akustyki budowanej jest wystarczająca dla udzielenia kompetentnej odpowiedzi na zawarte w tezie dowodowej pytania, tym bardziej, iż biegły oparł się na wynikach pomiarów zawartych w sprawozdaniach sporządzanych przezfirmę (...)–powołaną przez pozwanego do monitorowania poziomu hałasu. Z kolei wniosek pełnomocnika pozwanej o powołanie biegłego akustyka w końcowym etapie postępowania prowadzonego w przedmiocie roszczenia o nakłady podlegał oddaleniu jako spóźniony i zmierzający jedynie do przewlekłości postępowania .
Pełnomocnik pozwanej w całości zanegował ustalenia i wnioski zawarte w opinii biegłego, do wszystkich zarzutów strony pozwanej sąd się ustosunkuje w dalszej części uzasadnienia .
Na wstępie należało przytoczyć ogólne uwagi biegłego co do zastosowanej przez biegłego metody, na której zasadza się całość opinii .
Mianowicie biegły wskazał, iż opinia opiera się na tzw. maksymalnym poziomie hałasu od pojedynczych zdarzeń akustycznych, -bowiem instytucje powołane do ustalania norm budowlanych jak; Polski Komitet Normalizacyjny,Instytut (...)wyraźnie wskazują, iż maksymalny poziom hałasu jest tą determinantą, którą należy stosować przy ustalaniu izolacyjności przegród akustycznych .
Stanowisko Wydziału Akustyki(...)jest tożsame. Norma tzw. dwójka”((...)) dopuszczała, jak podaje biegły stosowanie przy ustalaniu poziomu hałasu wewnątrz pomieszczeń chronionych wykorzystanie równoważnego poziomu hałasu oraz poziomu maksymalnego. Jest to zapis bardzo nieprecyzyjny i nie zawiera jednoznacznego stanowiska, że można go stosować do hałasu lotniczego. Biegły zwrócił także uwagę na fakt niezaprzeczalny, iż pozwany w innych sprawach o tożsamej tematyce przedstawił jak również w tej sprawie opracowanie drB., która przedstawia metodologię przejścia ze zmierzonego hałasu ekspozycyjnego na poziom hałasu maksymalnego, co jest bardzo ważne, bowiem pomiary hałasu dokonywane na zlecenie pozwanego przezfirmę (...)(mobilne punkty pomiarowe) –określają poziom hałasu ekspozycyjnego i równoważnego. Wobec tego mając zmierzone poziomy hałasu ekspozycyjnego przezA.–biegły stosując metodologię obliczeń drR.ustalił poziomy hałasu maksymalnego od poszczególnych pojedynczych zdarzeń akustycznych i następnie poziom hałasu miarodajnego, który pozwolił na ustalenie wymaganej izolacyjności przegród akustycznych .
Generalnie –jak podał biegły opinia przez niego opracowana opiera się na normie tzw. „trójce” z wykorzystaniem poziomu hałasu miarodajnego .Norma „trójka” określa, że miarodajny poziom hałasu należy obliczyć w oparciu o maksymalny poziom od pojedynczych zdarzeń akustycznych z zastrzeżeniami ;
1).Musi być więcej niż 8 operacji lotniczych w nocy
2). Głośne operacje winny być większe o 20 decybeli od hałasu równoważnego.
Oba ww. warunki są tutaj spełnione, w raporcie pozwanego stwierdza się ,iż w nocy będzie operacji 12 plus 4, w drugim aspekcie sprawozdaniaA.na to wskazują .
Biegły porównał wyliczenia w poszczególnych latachfirmy (...), podając, iż są one zbieżne. Równoważny poziom hałasu wgA.biegły wykorzystał do ustalenia, czy głośne operacje lotnicze przekraczają ten poziom hałasu równoważnego o 20 db .
Biegły wziął pod uwagę średni i maksymalny poziom od maksymalnych poziomów od pojedynczych zdarzeń akustycznych, a nie od całości, bowiem na wybudzenia w nocy mają wpływ pojedyncze poziomy dźwięków .Dokonując uśrednienia maksymalnego poziomu hałasu ekspozycyjnego dla deklarowanych typów samolotów biegły brał pod uwagę maksymalny poziom hałasu, który zależy od typów samolotów, a nie od ilości lotów .
Pełnomocnik pozwanej jak już o tym wspomniane zostało we wcześniejszej części uzasadnienia zgłosił szereg zarzutów do opinii biegłego, które zdaniem pełnomocnika dyskwalifikują opinię biegłegoJ. P.jako wiarygodny i przydatny materiał  dowodowy.
1) pierwszy zarzut -dotyczy zastosowanej normy;
Pełnomocnik pozwanej zdaje się zwracać uwagę na rzekomą sprzeczność w stanowisku biegłego, który zeznał na rozprawie że generalnie opracowana przez niego opinia opiera się na normie „trójce”, podczas, gdy w pisemnej opinii biegły się wypowiada cyt” stosowanie jednak normy(...)(dwójki) jest uzależnione od ustalenia maksymalnego poziomu dźwięku A emitowanego przez samoloty w trakcie wykonywania operacji lotniczych startu i lądowania”, co jak sąd domniemywa miałoby według pozwanego sugerować, iż rzeczywiście biegły oparł się na normie „dwójce”, a nie jak zeznał na rozprawie „trójce”.
Ustosunkowując się do ww. zarzutu dotyczącego przytoczonej wypowiedzi biegłego –należy wskazać, iż faktycznie takie sformułowanie znajduje się w pisemnej opinii biegłego i jest ono umieszczone po zdaniu cyt” zdaniem biegłego przyjęcie do określenia nakładów koniecznych na rewitalizację akustyczną budynków znajdujących się w obszarze ograniczonego użytkowania normy(...)mogłoby być uzasadnione”. Należy jednak czytać całość wypowiedzi biegłego, bowiem tylko w oparciu o całość wypowiedzi, a nie jej wybrane fragmenty można  wyprowadzić prawidłowe wnioski. Fakt. iż co do zasady norma tzw.„dwójka „mogłaby mieć tutaj zastosowanie nie oznacza, iż biegły popada w sprzeczność, przeciwnie biegły umotywował oparcie opinii generalnie na normie „trójce” twierdząc ,iż norma „dwójka” jest w jego ocenie nieprecyzyjna.
Prawdą jest i co podnosi pełnomocnik pozwanej, że maksymalny poziom dźwięku A emitowanego przez samoloty i poziom równoważny dźwięku to dwie odrębne kategorie, dwa odmienne jakościowo parametry akustyczne i tak to właśnie zostało ujęte przez biegłego. Biegły jak wynika z uważnego czytania opinii nie pomylił, ani nie utożsamił obu tych parametrów, przeciwnie, wyraźnie je oba rozgraniczył. Trudno w tym miejscu nie oprzeć się wrażeniu, iż pełnomocnik pozwanego albo nie czyta uważnie opinii, albo celowo przytacza fragmentarycznie wypowiedzi biegłego, aby zarzucać im sprzeczność, której faktycznie w nich nie ma.
Tabela –„norma dwójka” na karcie 488 akt przedstawiona w piśmie pełnomocnika pozwanego z dnia 26 listopada 2014r. zawiera oba te parametry tj. dopuszczalny równoważny poziom dźwięku A hałasu przenikającego do pomieszczenia od wszystkich źródeł hałasu łącznie (40 db, 30db) i dopuszczalny poziom dźwięku A przenikający od wyposażenia technicznego budynku oraz innych urządzeń w budynku i poza budynkiem, który dzieli się na; średni poziom przy hałasie ustalonym, lub równoważny przy hałasie nieustalonym oraz maksymalny poziom A przy hałasie nieustalonym. Powstaje zdaniem sądu w związku z tym pytanie, czy do hałasu lotniczego, który jest hałasem nieustalonym –co do takiej kwalifikacji tego hałasu obie strony nie miały wątpliwości –należy odnieść równoważny poziom hałasu czy maksymalny ? Norma „dwójka” faktycznie tego nie określa. I w tym miejscu należy zdaniem sądu w pełni poprzeć stanowisko biegłego, którego zdaniem ww. norma jest nieprecyzyjna i budzi wątpliwości interpretacyjne .
W ocenie sądu trafnym rozwiązaniem jest nie branie pod uwagę dopuszczalnego równoważnego poziomu dźwięku przenikającego ze wszystkich źródeł hałasu łącznie, bowiem pozwana jako port lotniczy może ponosić odpowiedzialność jedyne za nadmierny hałas lotniczy. Skoro norma „dwójka” rzeczywiście jest nieprecyzyjna należało sięgnąć jak proponował biegły do normy tzw. „trójki”, która określa miarodajny poziom hałasu obliczany w oparciu o poziom maksymalny od poszczególnych zdarzeń akustycznych.
Reasumując,- stawiany biegłemu zarzut, -należy uznać za nieuzasadniony, w ocenie sądu propozycja biegłego oparcia opinii na normie „trójce” przy ustalaniu przenikalności akustycznej przegród zewnętrznych –jest w pełni zasadna, poza tym biegły szczegółowo umotywował przyjęcie u podstaw rozważań i dokonanych obliczeń normę tzw. „trójkę”.
2)drugi zarzut- dotyczy sposobu wyznaczania poziomu miarodajnego hałasu.
Tutaj pozwany posługuje się wyjaśnieniami ProfesorB. S.zInstytutu (...)wW.z dnia 22 maja 2014r. –załączając jej opinię jako dowód w sprawie mający podważać zastosowaną przez biegłegoJ. P.metodę oceny izolacyjności akustycznej przegród.
Analiza tego dokumentu prywatnego, bowiem tylko tak należy go traktować nie podważa w ocenie sądu opinii biegłegoJ. P., tak jak zdaje się to sugerować pełnomocnik pozwanej.
Z treści ww. dokumentu wynika, iż izolacyjność akustyczną przegrody zewnętrznej dobiera się w zależności od miarodajnego poziomu dźwięku hałasu ocenianego odrębnie  dla pory dnia i nocy. Pojęcie poziomu miarodajnego w odniesieniu do hałasu od operacji lotniczych zostało według autorki wspomnianego dokumentu dokładnie zdefiniowane w p. 6.1.3 normy(...)- (...).
Wyznaczenie poziomu miarodajnego na podstawie średniej wartości poziomu ekspozycyjnego zamiast maksymalnego jest wedługprof. B. S.błędne i prowadzi do niezgodności z wymaganiami normy Pn B 02151/3. Maksymalny i ekspozycyjny poziom dźwięku to różne wartości dotyczące tego samego zjawiska. Poziom ekspozycyjny od pojedynczych zdarzeń akustycznych nie może być brany pod uwagę przy wyznaczaniu minimalnego stopnia ochrony pomieszczeń w budynku przed hałasem zewnętrznym, bowiem zgodnie z kryteriami(...)ocena hałasu zewnętrznego przenikającego do pomieszczeń przeznaczonych na sen odnosi się do poziomu maksymalnego. Uwzględniany jest przy tym wpływ maksymalnych poziomów hałasu na zakłócenia snu i właśnie te kryteria(...)były podstawą do określenia w normie(...).3.1999 zasad wyznaczania minimalnej izolacyjności akustycznej przegród zewnętrznych w budynkach narażonych na działanie hałasu lotniczego. Przy nowelizacji ww. normy jak podała prof. BS.także uwzględnia się poziomy maksymalne, a nie ekspozycyjne. Poziom miarodajny określa się jako wartość średnią dla trzech najniekorzystniejszych miesięcy roku uwzględniając zmiany ruchu lotniczego w pespektywie 5 lat. Ocena miarodajnego hałasu jest bardzo skomplikowana, stąd zdaniem autorki dla konkretnego lotniska powinny zostać opracowane uogólnione zasady wyznaczania miarodajnego poziomu hałasu uwzględniając charakter ruchu lotniczego w długotrwałym przedziale czasu w oparciu o mapy hałasu i analizę długookresowych danych zebranych z punktów monitoringowych.
Na wstępie trzeba podnieść, iż wypowiedźprof. B. S.– akustyka w piśmie kierowanym do pozwanej stanowiącym odpowiedź na zapytania pozwanej w związku z opinią specjalisty (można jedynie się domyślać, iż chodzi o opinię biegłegoJ. P.), iż miarodajnego poziomu hałasu nie można wyznaczyć w oparciu o poziom hałasu ekspozycyjnego –jest tożsama ze stanowiskiem biegłegoJ. P..
Wprawdzie biegły w swej pisemnej opinii posługuje się pojęciem hałasu ekspozycyjnego, ale z odpowiedziprof. B. S.zawartej w podanym dokumencie można przypuszczać, iż pełnomocnik pozwanej udostępnił wyżej wymienionej jedynie fragmenty opinii biegłego. Sam fakt fragmentarycznego potraktowania opinii biegłego jest nieetyczny, poza tym może wypaczać sens danej wypowiedzi przedstawionej jedynie we fragmencie bez –przykładowo przytoczenia kolejnego zdania, zdań następujących po zacytowanej wypowiedzi, stanowiących dalszy ciąg myślowy, wyrwanych z kontekstu opinii fragmentarycznych stwierdzeń biegłego - co jest bardzo znamienne przy prezentowanej przez pozwanego strategii działania –prowadzi do błędnych wniosków. Przykładem tego jest dokument autorstwaprof. B. S., który pełnomocnik pozwanego nieudolnie usiłuje wykorzystać w niniejszym postępowaniu dla wykazania nieprawidłowości opinii biegłegoJ. P..
Nie jest zgodne z prawdą, jak sugerował to pozwany w zapytaniu do wyżej wymienionej, aby biegły wyznaczał poziom miarodajny hałasu na podstawie średniej wartości poziomu ekspozycyjnego zamiast maksymalnego .
Biegły wprawdzie powoływał się na podjęcie hałasu ekspozycyjnego, jak już o tym wspomniano we wcześniejszym akapicie uzasadnienia, ale jako hałasu podawanego w sprawozdaniachfirmy (...)działającej na zlecenie pozwanego. Stąd biegły, aby ustalić poziom hałasu miarodajnego „przeszedł” z poziomu ekspozycyjnego na poziom hałasu maksymalnego, który z kolei dał podstawy do wyznaczenia poziomu hałasu miarodajnego. Tych obliczeń biegły dokonywał jak wynika z treści jego zeznań metodą zaprezentowaną przez prof.B. R. (2), na której opracowania jako miarodajne i wiarygodne powołuje się pozwany i które przedstawił załączając jako dokument do akt sprawy .
Wobec tego,- całkowicie chybiony jest zarzut, aby biegłyJ. P.ustalał poziom hałasu miarodajnego w oparciu o poziom hałasu ekspozycyjnego, faktycznie dokonał tego w oparciu o poziom hałasu maksymalnego. Nowelizacja normy(...)-3;1999 która określa (według prof.S.i biegłegoJ. P.) zasady wyznaczania minimalnej izolacyjności akustycznej –także uwzględnia poziomy hałasu  maksymalne, a nie równoważne, jakby tego się domagał pozwany i oczywiście -nie ekspozycyjne. Oczywistym jest, iż poziom miarodajny zgodnie z normą(...)-3.1999 określa się jako średnią dla 3 najniekorzystniejszych miesięcy w ciągu roku uwzględniając zmiany ruchu lotniczego w perspektywie 5 lat –tak wynika faktycznie z cytowanej normy i stanowiska prof.S..
Jest to fakt, niemniej jednak wypada podkreślić w tym miejscu, że badania poziomu hałasu prowadzone na zlecenie pozwanego przezA.są wykonywane w punktach pomiarowych w okresach miesięcznych dla danego roku, jednak biegły uzupełniając i jednocześnie korygując opinię dokonał przeliczenia zmierzonych wartości hałasu w miesiącach letnich roku 2012r. 2013r. i 2014r. bowiem to głównie miesiące letnie należą do tych, w których ruch lotniczy jest szczególnie zintensyfikowany i te miesiące można uznać jako te trzy najniekorzystniejsze w roku. Jak podał biegły poziom hałasu nie zależy od ilości lotów, lecz od typu latających samolotów. Wobec tego, że te same typy samolotów latały w podanych okresach i dalej latają wybrane trzy miesiące letnie spełniają warunki normy mówiącej o trzech najbardziej niekorzystnych miesiącach w roku.
Szczegółowo biegły przedstawił przeprowadzoną operację – mianowicie, -dla poszczególnych nocy biegły wybrał najgłośniejszy poziom hałasu z głośnych, uśrednił dla poziomu całego miesiąca, następnie dla poziomu trzech miesięcy. Biegły podkreślił również bardzo ważny fakt, mianowicie, że ze sprawozdań wynika, że samolotyB.737, które nie były przez(...)deklarowane jako samoloty do lotów nocnych wykonywały w okresie pomiarów operacje nocne (maj 2014r 8 operacji), tak więc należało to uwzględnić przy ustalaniu poziomu hałasu.
Dokonane wyliczenia przez biegłego dały podstawy do wyprowadzenia wniosku, że nakłady konieczne zostały wyliczone przez biegłego prawidłowo, a zaprojektowany zakres robót modernizacyjnych zabezpiecza budynki przed istniejącym obecnie miarodajnym poziomem hałasu.
.3 
). Zarzut.- doty czy prowadzonego przez pozwaną  monitoringu hałasu .

Według pełnomocnika pozwanej prowadzony monitoring hałasu wokół lotniska ma na celu kontrolę emisji hałasu do środowiska w ujęciu dobowym oraz średniorocznym, a nie w celu analizy spełnienia wymagań przez przegrody budowlane w budynkach, dlatego wymagania rozporządzenia opisującego wymogi dla systemu monitoringu hałasu wokół lotnisk nie nakładają wymogu rejestracji maksymalnego poziomu hałasu .
Dalej pełnomocnik pozwanej przyznaje rację biegłemu, który w swej opinii stwierdza, że wykonane pomiary hałasu wokół lotniska na potrzeby mapy akustycznej oraz raportu o oddziaływania lotniska na środowisko wykonane w latach 2009, 2012r 2013r, a także wykonywane w ramach monitoringu ciągłego poziomu hałasu od operacji lotniczych wykonane przezfirmę (...)– w ocenie pozwanego dowodzą, że nie zostały spełnione wymogi cytowanych w opinii norm. W takiej sytuacji  pozwana sama przyznaje fakt, iż pomiary wprost wskazują na to, że normy dopuszczalnego ustawowo hałasu nie zostają spełnione, jednocześnie na bazie tej wypowiedzi biegłego, z którą się strona pozwana zgadza, uznając ją za słuszną, próbuje formułować pod adresem biegłego zarzut, iż biegły wykorzystuje te dane (w rozumieniu pomiarów wykonywanych na zlecenie pozwanego wskazujących przekroczenie dopuszczalnych w przepisach norm hałasu)- do wyznaczenia miarodajnego poziomu hałasu.
Analizując ww. zarzut należy podnieść, iż strona pozwana chyba sama nie rozumie swojej wypowiedzi. Te faktyczne zmierzone dane są bazą do dalszych czynności, które się podejmuje do obliczenia dla ustalenia niezbędnej izolacyjności przegród zewnętrznych. Fakt, iż dane pomiarowe wskazują na przekroczenie dopuszczalnych norm dowodzi wprost uciążliwości sąsiedztwa portu lotniczego dla właścicieli sąsiadujących z portem nieruchomości. Dane zawarte w raportachfirmy (...)stały się podstawą do dalszych skomplikowanych operacji zmierzających do ustalenia w efekcie poziomu hałasu miarodajnego. Biegły jak już o tym była mowa i jak biegły zeznawał sięgnął do metody obliczeniowej prezentowanej przez prof.B., załączonej do akt przez pełnomocnika pozwanej i jak konsekwentnie należy przyjąć – zaakceptowanej przez stronę pozwaną .
Reasumując ww. zarzut pozwanego jest także nieuzasadniony .
4 
). Zarzut dotyczy pojęcia „średniego maksymalnego (ekspozycyjnego) poziomu hałasu”, które zdaniem pełnomocnika p ozwanej  biegły wprowadza do opinii.

Pojęcie to w ocenie pozwanej nie jest zdefiniowane ani w literaturze fachowej z dziedziny akustyki, ani w samej opinii biegłego, wobec czego uzyskane wartości są niemożliwe do jednoznacznej weryfikacji. Biegły według pełnomocnika pozwanej myli pojęcia maksymalnego poziomu dźwięku i poziomu ekspozycyjnego.
Tymczasem we wzorze, z którego biegły korzysta L-_AE=L-A.-10log(a) +9,4 dB –stosuje się wartość średnią poziomu ekspozycyjnego uśrednioną dla wszystkich dostępnych wartości L AE, a nie wartość średnią z maksymalnych poziomów ekspozycyjnych jak ma to w ocenie pozwanego czynić biegły. Biegły wprost udzielił odpowiedzi na ww. zarzut, wyjaśniając, iż pod pojęciem średniego maksymalnego ekspozycyjnego z poszczególnych protokołów poziomu hałasu, - biegły zapisał średnie wartości z maksymalnych wartości od pojedynczych zdarzeń akustycznych emitowanych przez poszczególne typy samolotów przeznaczonych do eksploatacji przez pozwanego w pespektywie do roku 2034r. zmierzone przezA.i zapisane w protokołach.Ś.wykonał biegły najprostszym matematycznym działaniem.
Wartości maksymalne biegły odczytał z poszczególnych dni badań i zapisane zostały w opinii osobno dla pory dnia i nocy, co oznacza, że najpierw zgodnie z normą średni ekspozycyjny poziom hałasu uśredniony został od pojedynczych zdarzeń akustycznych od poszczególnych samolotów przyjętych perspektywicznie do eksploatacji, a następnie dla dni w protokole. Odczuwalny przez człowieka hałas lotniczy – jak podał biegły powinien być odnoszony do wartości maksymalnych i na tych maksymalnych trzeba opierać wyliczenia izolacyjności akustycznej przegród zewnętrznych pomieszczeń chronionych w budynku mieszkalnym . Kryteria(...)biegły opisał w opinii pisemnej. Zdaniem sądu te najgłośniejsze operacje najbardziej oddziaływają na system nerwowy człowieka, one powodują wybudzenia w nocy, one dekoncentrują skupienie, pracę w ciągu dnia i właśnie przed takimi operacjami mają zabezpieczać przegrody zewnętrzne, które, aby to zadanie mogły spełnić winny posiadać odpowiednia izolacyjność akustyczną .
Biegły podał odnośnie zarzutu co do zastosowanego do obliczeń wzoru, że hałas przelatującego samolotu jest zdarzeniem akustycznym, którego parametrami są; maksymalny poziom dźwięku(L-A.) i ekspozycyjny poziom dźwięku(...)).Ustalenie obu tych parametrów dla takiego samego typu operacji oraz tego samego typu samolotu było niewystarczające, dlatego należało je uśrednić do typów samolotów podawanych przez pozwanego. Biegły, aby te parametry ustalić dla deklarowanych w pespektywie do 2034r. samolotów wykonał analizę pomiarówA.i je uśrednił. Wartości średniego ekspozycyjnego poziomu hałasu zostały według pozwanego wyznaczone przez biegłego w sposób niejasny, biegły nie podał w ocenie pozwanego kryteriów, na podstawie których dokonuje wyboru z tabel z wynikami monitoringu (k. 67-71) konkretne wartości(...), z których następnie wyznacza średnią. Wartość(...)= 99,1 db jest zdaniem pozwanego absurdalnie wysoka, należałoby przyjąć wartość 90,1 db, bo tyle ta wartość wynosi w rzeczywistości .
Wątpliwości pełnomocnika pozwanej są niezasadne,- biegły w swej opinii wskazał które wartości(...)(eksp.) stanowią podstawę wyliczenia średniej ,a dotyczą one typów samolotów przeznaczonych do operacji lotniczych w perspektywie do 2034r. Rewitalizacja akustyczna zdaniem biegłego ma zapewnić normatywny poziom hałasu w pomieszczeniach chronionych budynku, a zapewnić go może jedynie, gdy będą brane pod uwagę wartości maksymalne poziomu hałasu .
Analizując szczegółowo główne zarzuty pełnomocnika pozwanej do opinii biegłegoJ. P.należy podkreślić, iż wiele pytań pełnomocnika pozwanego formułowanych na bazie stawianych opinii biegłego zarzutów się powtarza, przybierając różną formę.
Podsumowując,- dla oceny komfortu akustycznego wewnątrz budynków konieczne jest zastosowanie zarówno normy(...)) „dwójka”) jak i normy(...)-3. 1999 (trójka). Pierwsza z nich stanowiła, jak podał biegły podstawy do określenia dopuszczalnego poziomu hałasu we wnętrzu pomieszczeń chronionych. Druga z kolei służyła ustaleniu minimalnych wskaźników izolacyjności akustycznej przegród zewnętrznych budynku w zależności od miarodajnego poziomu dźwięku A na zewnątrz budynku w zależności od miarodajnego poziomu dźwięku A zewnątrz budynku oraz określenia zakresu i wielkości koniecznej modernizacji przegród zewnętrznych budynku. Podstawą przyjęcia miarodajnego poziomu dźwięku A jest zapis zawarty w(...).3 1999 w pkt. 6.1.3 dotyczący określenia maksymalnego poziomu dźwięku A będącego podstawą do ustalenia miarodajnego poziomu dźwięku A .
Kierunki nowelizacji norm zmierzają do tego, iż normą określającą wymagania dotyczące izolacyjności od dźwięków statków powietrznych przegród zewnętrznych i wewnętrznych w budynkach będzie wyłącznie norma(...)-3.1999 („trójka”), jednak na bardziej rygorystycznych zasadach dostosowanych do wymogów UE, czyli istotny jest poziom maksymalny hałasu, a nie równoważny, jak się tego domaga pozwana .
Mając na uwadze powyższe sąd zasądził od pozwanej na rzecz powodów kwotę 37 236,03 zł. Ponieważ powodowie nie zmodyfikowali żądania pozwu, a pierwotnie domagali się zasądzenia od pozwanej kwoty 50 000 zł sąd oddalił powództwo w części ponad kwotę 37 236,03 zł.
Od ww. kwot na podstawieart. 481 kcsąd zasądził odsetki ustawowe od dnia 29 maja 2013 r., to jest od dnia wniesienia pozwu. Wskazać należy, iż pozwana miała świadomość istnienia roszczenia od dnia 27 maja 2013 r. kiedy to nastąpiło doręczenie stronie pozwanej pisma wzywającego do zapłaty m.in. kwoty 100 000 zł tytułem zwrotu nakładów. W ocenie sądu od tej daty pozwana miała świadomość istnienia roszczenia powodów oraz jego wysokości..
Nie jest uzasadnionym, w ocenie, sądu stanowisko biegłego, iż przy ustalaniu wysokości szkody jeśli jest konieczna wymiana okien na zapewnianie właściwego komfortu akustycznego w pomieszczeniach chronionych należy ująć wartość zdemontowanych okien dotychczasowych.
Biegły wskazał, iż okna po ich demontażu mają wartość ekonomiczną, mogą zostać zbyte albo zachowane zgodnie z wolą powodów. W ocenie sądu jest to twierdzenie teoretyczne. Strona pozwana nie wykazała, aby kwota uzyskana przez powodów z tytułu sprzedaży zdemontowanych okien była dla nich korzyścią. Przede wszystkim istnieje ryzyko uszkodzenia okien przy demontażu w taki sposób, że nie nadawałby się one do dalszego użytku. Poza tym demontaż okien wiąże się z koniecznością poniesienia kosztów, które nie zostały oszacowane przez biegłego. Nadto powodowie musieliby znaleźć firmę skupująca okna, a w toku postępowania nie wykazano, że taka firma rzeczywiście istnieje i dokonuje skupu zdemontowanych elementów, w tym okien. Poza tym koszt amortyzacji okien został oszacowany na październik 2014 r. W dacie wydania wyroku przez sąd II instancji koszty te będą zatem różnić się od tych, wskazanych przez biegłego. W ocenie sądu wartość ekonomiczna zdemontowanych okien jest czysto teoretyczna. W takiej sytuacji niezasadnym jest zmniejszenie wartości nakładów koniecznych o wartość okien zdemontowanych.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku .
Wydany wyrok ma charakter wyroku częściowego, bowiem dotyczy jedynie jednego ze zgłoszonych w pozwie roszczeń, wobec czego nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
SSOM. P.