Sąd Okręgowy w Krośnie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 189/14
Data wyroku: 2015-02-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Artur Lipiński, Janusz Szarek /spraw./, Jarosław Krysa
Słowa kluczowe: Przestępstwa Karnoskarbowe
Podstawa prawna: 107 § 1 kks
Teza: "Ustalenie czy w ogóle były urządzane w lokalu gry hazardowe przez oskarżonego ma znaczenie w tej sprawie, ponieważ Sąd orzekający w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyjmuje, że oskarżony "z całą pewnością prowadził gry hazardowe", podczas gdy w kolejnych zdaniach pisze, że "gry były urządzane na automacie do gier". w czynie przypisanym z kolei przyjmuje, że oskarżony "urządził" gry hazardowe. "Prowadzenie" lub "urządzanie" gier hazardowych to dwie różne formy (znamiona) popełnienia przestępstwa z art. 107 § 1 kks, stąd nie można używać zamiennie tych form. Zgodnie z poglądami orzecznictwa i doktryny "opis działania zarzucanego oskarżonemu musi uwypuklać te cechy działania oskarżonego, które decydują o kwalifikacji prawnej zarzucanego mu czynu w ten sposób, by wyczerpane zostały wszystkie znamiona przestępstwa" (vide: SN II KRN 131/95, OSNProk. i Pr. 1996, nr 5, poz. 8; J. Grajewski, L.K. Paprzycki, M. Płachta - "Kodeks postępowania karnego - komentarze Zakamycza", tom I, str. 822-823, teza 6)".

Sygn. akt II Ka 189/14.

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Krośnie wyrokiem z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. aktII K 1120/13 uznał oskarżonegoA. P.za winnego tego, że: od dnia 05.07.2012 r. do dnia 24.07.2012 r. jako właścicielfirmy (...)A. P.,(...)-(...) K.,Pl. (...)lok.(...)urządził w lokalu gastronomicznym(...)(...)M. D. (1),(...)-(...) M.,ul. (...)gry na automacie do giero nazwie W. (...)bez numeru fabrycznego wbrew przepisomustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych( Dz.U. 201/2009 poz. 1540 z późn. zm. ) be z wymaganego zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach tj. za winnego popełnienia przestępstwa skarbowego zart. 107§1 kksi za to na podstawieart. 107§1 kksskazał go na karę 80 stawek dziennych grzywny przy przyjęciu jednej stawki dziennej grzywny za równoważną kwocie 60 zł.
Na podstawieart. 30§1 i 5 kksw zw. zart. 29 pkt 1 kksorzekał przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego w postaci automatu do gierW.G.bez numeru fabrycznego szczegółowo opisanego w wykazie dowodów rzeczowych na k. 13 akt, a na mocyart. 230§2 kpkw zw. zart. 113§1 kkszarządził zwrot na rzeczM. D. (1)dowodu rzeczowego w postaci umowy dzierżawy powierzchni w lokalu użytkowym z dnia 5.07.2012 r. jako zbędnej dla postępowania.
Na podstawie przepisów powołanych w wyroku zasądzono pod oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 610 zł, a nadto opłatę w wysokości 480 zł.
Wyrok powyższy w całości zaskarżył apelacją własną oskarżonyA. P.zarzucając temu rozstrzygnięciu, że czyn zarzucany mu aktem oskarżenia nie wyczerpuje znamion przestępstwa skarbowego stypizowanego wart. 107§1 kksalbowiem jego zachowanie polegające na urządzaniu gier hazardowych nie było działaniem podjętym wbrew obowiązującym w dacie czynu przepisom ustawy i w konsekwencji nie miało charakteru bezprawnego. Jego zdaniem niemożność uznania zarzucanego mu czynu za bezprawny zdeterminowana jest brakiem możliwości traktowania jako obowiązujących przepisówustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, mających charakter techniczny, które nie mogą być podstawą normy prawnej zakazującej urządzania gier na automatach poza kasynami gry, gdyż nie zostały one notyfikowane ( k. 159 ). Oskarżony zatem stawia zaskarżonemu orzeczeniu zarzut obrazy prawa materialnego zart. 438 pkt 1 kpkpolegający na błędnym zastosowaniu przepisuart. 107§1 kks.
W uzupełnieniu apelacji podnosi dodatkowo zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na treść orzeczenia, poprzez prowadzenie postępowania w wadliwym trybie postępowania (art. 438 pkt 2 kpk). Nadto podnosi także zarzut błędu w ustaleniach faktycznych mogących mieć wpływ na treść orzeczenia, polegającego na przyjęciu przez Sąd I instancji, że automat do gry nie był zepsuty i można na nim było przeprowadzić eksperyment, podczas gdy świadkowie zeznawali, że automat był zepsuty,a jedynie możliwość zakredytowania automatu dawała możliwość gry na nimi przeprowadzenie eksperymentu procesowego (art. 438 pkt 3 kpk).
Z treści uzupełnienia apelacji oskarżonego ( k. 171-173 ), w którym oskarżony wskazuje na orzeczenia sądów w jego sprawach w jakich umorzono postępowanie lub uniewinniono go od podobnych czynów wynika, iż w niniejszej sprawie oczekuje on podobnego rozstrzygnięcia względnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Krośnie do ponownego rozpoznania.

Sąd Odwoławczy zważył co następuje:
Apelacja oskarżonegoA. P.na uwzględnienie zasługuje co do części zarzutów odwoławczych, jak również w zakresie wniosku odwoławczego o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi RejonowemuwK.do ponownego rozpoznania.
Analizując treść zarzutów apelacyjnych należy stwierdzić, że nie można jednocześnie podnosić zarzutu obrazy prawa materialnego, który może być podnoszony tylko przy prawidłowych ustaleniach faktycznych i zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia jeśli oczywiście mogły mieć wpływ na jego treść. Jak widać tak podniesione oba te zarzuty wykluczają się wzajemnie, a w takich przypadkach rozpoznaniu przez Sąd Odwoławczy podlega zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. Sytuacja taka z pewnością miała miejsce dlatego, że oskarżony nie jest fachowcem i sam składał środek odwoławczy oraz wynika to także z faktu, iż oskarżony złożył najpierw apelację podnosząc w niej zarzut obrazy parwa materialnego, zaś później po otrzymaniu odpisu wyroku z uzasadnieniem złożył on uzupełnienie apelacji, zawierające między innymi zarzut błędu w ustaleniach faktycznych mającego wpływ na treść wyroku.
Oskarżony w złożonej apelacji kwestionuje między innymi ustalenia Sądu I instancji, że urządzał on gry hazardowe w lokalu(...)wM., chociaż automat do gier znajdujący się w tym lokalu miał być zepsuty, co miało wynikać z zeznań świadkaM. D. (1), złożonych w sprawie Sądu Rejonowego w Krośnie sygn. akt II K 1066/13 ( k. 6-7 ). Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie daje wiary zeznaniom w tym zakresie świadkaM. D. (1), zapominając całkowicie, że przeciwkoM. D. (1), którego zeznania Sąd orzekający ujawnił na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. ( k. 154 ), toczyło się postępowanie karne o czyn zart. 107§1 kksw sprawie pozostającej w ścisłym związku z niniejszą sprawą, w której został on prawomocnie uniewinniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 5 maja 2014 r. sygn. akt II ka 96/14. W tym układzie procesowym, gdy jego sprawa nie była prawomocnie zakończona, bez przesłuchaniaM. D.bezpośrednio przed Sądem orzekającym na rozprawie w tej sprawie, z pouczeniem go o treściart. 182§3 kpkzeznań tych nie można było absolutnie ujawniać. Jedynie w określonych warunkach można by sięgnąć po wyjaśnieniaM. D.w trybieart. 391§2 kpk.
Skoro dowód ten dla sprawy niniejszej nie istnieje, to należy przyjąć, iż oskarżony skutecznie zakwestionował zeznania świadkówS. S.iI. K. (1), na które Sąd powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ( k. 163 ), nie dając tym samym wiary , że automat był zepsuty.
Okoliczność ta jest o tyle istotna dla sprawy, że Sąd Rejonowy w Krośnie w wyroku z dnia 3 lutego 2014 r. sygn. akt II K 1066/13 uniewinnił oskarżonegoM. D. (1)od zarzucanego mu czynu, pozostającego w ścisłym związku z czynem zarzucanym oskarżonemuA. P.. Nawet jeśli sprawy nie były prowadzone pod jedną sygnaturą, toM. D.winien być przesłuchany w tej sprawie jako świadek, zwłaszcza wobec rozstrzygnięcia jakie w tamtej sprawie zapadło, w której Sąd nie uznał za udowodnione, że automat do gier działał w lokalu(...)wM.. W sytuacji gdyby bowiem automat do gier nie działał, to należałoby rozważyć czy nie mamy do czynienia w ostateczności z usiłowaniem przez oskarżonego popełnienia przestępstwa skarbowego zart. 107§1 kks.
Co prawda Sąd orzekający ma prawo do samodzielności jurysdykcyjnejw zakresie oceny dowodów i kwalifikacji prawnej czynu, ale ustalenia faktycznew niniejszej sprawie znacznie odbiegają od ustaleń poczynionych w sprawie Sądu Rejonowego w Krośnie sygn. akt II K 1066/13 przeciwkoM. D. (1). Skoro już Sąd orzekający zdecydował się na ujawnienie dowodu z tych akt sprawy, to winien dowód ten szczegółowo rozważyćw uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czego generalnie nie uczynił. Powołał jedynie z tych akt zeznaniaS. S.iI. K. (2)oraz objęte zakazem dowodowym zeznaniaM. D. (1).
W ślad za rozważaniami Sądu Rejonowego w Krośnie ze sprawy II K 1066/13 należy stwierdzić, iż wątpliwość budzi w takiej sytuacji przeprowadzenie eksperymentu procesowego przez funkcjonariuszy celnych – kwestionowane w apelacji przez oskarżonego – skoro nie wiadomo gdzie w i jakich okolicznościach punkty na urządzeniu znajdującym się w lokalu były „nabite”. Nie należy przy tym zapominać, że automat do gier był włączony do sieci, gdy w lokalu pojawili się funkcjonariusze celni.
Ustalenie czy w ogóle były urządzane w lokalu gry hazardowe przez oskarżonego ma znaczenie w tej sprawie, ponieważ Sąd orzekającyw uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyjmuje, że oskarżony „z całą pewnością prowadził gry hazardowe” ( k. 164 ), podczas gdy w kolejnych zdaniach pisze, że „gry były urządzane na automacie do gier” ( k. 164 ). W czynie przypisanymz kolei przyjmuje, że oskarżony „urządził” gry hazardowe ( k. 155 ).
„Prowadzenie” lub „urządzanie” gier hazardowych to dwie różne formy( znamiona ) popełnienia przestępstwa zart. 107§1 kks, stąd nie można używać zamiennie tych form. Zgodnie z poglądami orzecznictwa i doktryny „ opis działania zarzucanego oskarżonemu musi uwypuklać te cechy działania oskarżonego, które decydują o kwalifikacji prawnej zarzucanego mu czynu w ten sposób, by wyczerpane zostały wszystkie znamiona przestępstwa” ( vide: SN II KRN 131/95, OSNProk. i Pr. 1996, nr 5,poz. 8; J. Grajewski, L.K. Paprzycki, M. Płachta – „Kodeks postępowania karnego– komentarze Zakamycza”, tom I, str. 822-823, teza 6 ).
Zatem w przypadku apelacji formułującej zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, jak to ma miejsce takżew rozpoznawanej sprawie, tego typu zarzut musi prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Dokonując oceny dowodów i czyniąc ustalenia faktyczne Sąd powinien między innymi respektować zasady poprawnego myślenia, w tym zasadę sprzeczności ( SN IV KR 92/83, niepublikowane ). Jeżeli więc Sąd przyjmuje sprzeczne ustalenia ( inne w orzeczeniu, inne zaś w uzasadnieniu ), to narusza zasadę sprzeczności, a tym samym postępuje niezgodnie z dyspozycjąart. 7 kpk( SN II KRN 100/95, OSNKW 1995, nr 11-12, poz. 78 )” [ vide:J. G., L.K. P.,M. P.„Kodeks postępowania karnego– KomentarzeZ.”, tom I,Z.2003, str.(...)- (...), teza 15-16 ).
Powyższe zarzuty doprowadzić musiały do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, wydany bowiem w sprawie wyrok jest wyrokiem przedwczesnym. Dodać także należy, że pozostałe zarzuty podnoszone przez oskarżonego w apelacji,a w szczególności zarzut niewłaściwości trybu postępowania, nie znajduje uzasadnienia. Zresztą nie miał on żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Oskarżony wiele uwagi w apelacji poświęca faktowi, że brak notyfikacjiustawy o grach hazardowych, zawierającej przepisy techniczne powoduje, że nie można mu przypisać zarzucanego mu czynu zart. 107§1 kks. W uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 5 maja 2014r. sygn. akt II ka 96/14 w sprawie przeciwkoM. D. (1)Sąd Odwoławczy zajął stanowisko, iż notyfikacja tych przepisów była konieczna. Jest to kwestia, która została zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego i w chwili obecnej przed tym organem zawisłe są sprawy o sygnaturach akt P 4/14, P 7/14, P 10/14, P 22/14,P 30/14, P 31/14 i P 34/14 ( informacja Trybunału Konstytucyjnego z dnia3 września 2014 r. ). Rozstrzygnięcie w tych sprawach będzie miało wpływ na treść orzeczenia jakie może zapaść w niniejszej sprawie. Z informacji na stronach Trybunału Konstytucyjnego, które Sąd Odwoławczy uzyskał już po rozprawie apelacyjnej wynika, iż rozprawa w sprawie o sygn. akt P 4/14 ma się odbyćw dniu 11 marca 2015 r. Orzeczenie jakie zapadnie w tej sprawie będzie miało wpływ na dalsze procedowanie.
Sąd Okręgowy nie wyczekiwał na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego albowiem uchybienia stwierdzone w niniejszej sprawie wymagały uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w Krośnie do ponownego rozpoznania.
W postępowaniu ponownym Sąd I instancji wyjaśni kwestie czy oskarżonyA. P.faktycznie urządzał gry hazardowe w lokalu(...)wM.czy też ewentualnie doszło do usiłowania popełnienia przez niego przestępstwa skarbowego zart. 107§1 kks. W tym celu ponownie należy przeprowadzić dowody zawnioskowane do przeprowadzenia w niniejszej sprawie w akcie oskarżenia, a nadto przeprowadzić dowód z bezpośredniego przesłuchania w sprawie świadkaM. D. (1), na o0koliczności wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia niniejszego wyroku. Następnie Sąd oceni dowody z pełnym poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów zart. 7 kpki dokona subsumcji stanu faktycznego, z rozważeniem czy wyczerpuje zachowanie oskarżonego znamiona zarzucanego mu przestępstwa skarbowego. Oczywiście jak to już wcześniej podniesiono na dalszy tok postępowania w tej sprawie będzie miało wpływ orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygnaturze akt P 4/14.
Bez wyjaśnienia powyższych okoliczności i przeprowadzenia dowodów wyrok w sprawie był przedwczesny, dlatego podlegał uchyleniu do ponownego rozpoznania.
Sąd Odwoławczy orzekał na podstawieart. 437§1 kpk,art. 438 pkt 1, 2, 3 kpk,art. 449 kpkiart. 456 kpk.