Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 42/15
Data wyroku: 2015-11-16 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marek Dziwiński
Słowa kluczowe: Dział Spadku
Podstawa prawna: art. 1035 k.c.

Sygnatura akt I Ns 42/15

POSTANOWIENIE
K., dnia 04 listopada 2015 r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
PrzewodniczącySSRM. D. (1)
ProtokolantJustynaF.
po rozpoznaniu w dniu 21 października 2015 r. w Kamiennej Górze na rozprawie sprawy
z wnioskuA. S.
przy udzialeA. C. (1),H. N.,G. M.,W. S.,S. Ż. (1),D. H.,T. M.,E. M.,A. Ś.,A. K.,M. Ż. (1),P. Ż. (1),S. Ż. (2),Z. D.,M. K.,H. O. (1),A.Ż.,K. Ż.,P. Ż. (2),J. D.,M. Ż. (2),D. J.,C. C.,S. C.,W. C. (1),W. C. (2),T. C.,A. C. (2),J. C.,M. C.
o dział spadku
postanawia:

I
ustalić, że w skład spadku poJ. Ż. (1)iA. Ż. (1)wchodzi prawo własności nieruchomości zabudowanej położonej wP.o powierzchni 49 a składającej się zdziałek (...), dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze prowadziksięgę wieczystą (...);

o wartości 191.800,00 zł

II
ustalić, że udziały wnioskodawczyni i uczestników postępowania w powyższym majątku spadkowym są następujące:

1
Z. D.–(...),

2
H. O. (1)–(...),

3
M. K.–(...),

4
A. S.–(...),

5
C. C.–(...),

6
S. C.–(...),

7
W. C. (1)–(...),

8
W. C. (2)–(...),

9
M. C.–(...),

10
J. C.–(...),

11
T. C.–(...),

12
A. C. (2)–(...),

13
H. N.–(...),

14
G. M.–(...),

15
W. S.–(...),

16
S. Ż. (1)–(...),

17
M. Ż. (1)–(...),

18
P. Ż. (1)–(...),

19
D. H.–(...),

20
T. M.–(...),

21
E. M.–(...),

22
A. Ś.–(...),

23
D. J.–(...),

24
A. K.–(...),

25
S. Ż. (2)–(...),

26
A. Ż. (2)–(...),

27
K. Ż.–(...)

28
P. Ż. (2)–(...),

29
M. Ż. (2)–(...)

30
J. D.–(...);

I
dokonać działu spadku poJ. Ż. (1)iA. Ż. (1), w ten sposób że nieruchomość opisaną w punkcie I postanowienia przyznać na wyłączną własność uczestniczkom:Z. D.,M. K.iH. O. (1)w udziałach po 1/3 części każda;

II
zasądzić solidarnie od uczestniczekZ. D.,M. K.iH. O. (1)na rzecz niżej wymienionych uczestników następujące kwoty tytułem spłat:

1
A. S.– 15.733,00 zł płatną do końca czerwca 2016 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie,

2
C. C.– 1.498,00 zł płatną do końca czerwca 2016 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie,

3
S. C.– 1.498,00 zł płatną do końca czerwca 2016 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie,

4
A. C. (2)– 749,00 zł płatną do końca czerwca 2016 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie,

5
H. N.– 2.997,00 zł płatną do końca czerwca 2016 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie,

6
G. M.– 2.997,00 zł płatną do końca czerwca 2016 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie,

7
S. Ż. (1)– 2.997,00 zł płatną do końca czerwca 2016 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie,

8
A. Ś.– 2.397,00 zł płatną do końca czerwca 2016 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie,

9
A. K.– 1.712,00 zł płatną do końca czerwca 2016 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie,

10
A. Ż. (2)– 1.712,00 zł płatną do końca czerwca 2016 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie,

11
K. Ż.– 1.712,00 zł płatną do końca czerwca 2016 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie,

12
P. Ż. (2)– 1.712,00 zł płatną do końca czerwca 2016 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie;

I
na wniosek uczestnikówW. C. (1),W. C. (2),M. C.,J. C.,T. C.,W. S.,M. Ż. (1),P. Ż. (1),D. H.,T. M.,E. M.,D. J.,S. Ż. (2),M. Ż. (2)iJ. D.nie orzekać na ich rzecz spłat od uczestników postępowania;

II
ustalić, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania stosownie do swojego udziału w sprawie;

III
koszty sądowe w zakresie niepokrytych wydatków i opłaty, od uiszczenia której wnioskodawczyni była zwolniona zaliczyć na rachunek Skarbu Państwa;

IV
przyznać adwokatowiT. Ł.od Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze kwotę 1.476,00 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym kwotę 276,00 stanowiącą stawkę podatku od towarów i usług.

Sygn. aktI Ns 42/15

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniA. S., po ostatecznym sprecyzowaniu swojego wniosku (k – 67) wystąpiła z wnioskiem o dział spadku poJ. Ż. (1)i zniesienie współwłasności, które faktycznie było wnioskiem o dział spadku poA. Ż. (1). Wnioskodawczyni wskazała, że przedmiotem masy spadkowej była nieruchomość zabudowana położona wP., składająca się zdziałek (...)o pow. 49 a, dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). Wnioskodawczyni wniosła, by całą nieruchomość przyznać na wyłączną własność dlaZ. D.,M. D. (2)(późniejK.) iH. D.(późniejO.) ze spłatą dla niej, odpowiadającej jej udziałowi w nieruchomości wynoszącym 1/16 części. Zdaniem wnioskodawczyni wartość nieruchomości wynosi 500.000,00 zł, tak więc powinna otrzymać spłatę w kwocie 31.250,00 zł.
Wnioskodawczyni określiła krąg osób posiadających udział w przedmiotowej nieruchomości, wskazując przede wszystkich spadkobierców poJ. Ż. (1)iA. Ż. (1), a dalej osoby które były spadkobiercami po osobach dziedziczących poJ. Ż. (1)iA. Ż. (1), a które zmarły przed wszczęciem sprawy a także w toku trwającego postępowania w niniejszej sprawie.
UczestniczkiZ. D.,H. O. (1)iM. K.wnosiły by nieruchomość przyznać na ich własność w udziałach po 1/3 części, przy czym określały wartość nieruchomości na kwotę 150.000,00 zł.
Część uczestników tj.T. M.,E. M.J. C.,W. C. (2)D. H.,W. C. (1)J. D.oświadczyli, że zrzekają się swoich udziałów na rzecz uczestniczekZ. D.,H. O. (1)orazM. K.i nie żądają spłat (k – 234 odwrót). Podobnie teżD. J.,M. Ż. (2),P. Ż. (1)M. C.orazM. Ż. (1)oświadczyli, że zrzekają się swojej części i nie chcą spłat (k – 553).
UczestnicyW. S.iT. C.oświadczyli, że chcą by ich udział przypadł, wnioskodawczyniA. S., bez spłat na ich rzecz (k – 234 odwrót).
UczestnikA. C. (2)oświadczył, że chce by jego udział przypadł uczestniczkomZ. D.,H. O. (1)iM. K.i by otrzymał spłatę stosownie do swojego udziału w przedmiotowej nieruchomości.
Pozostali uczestnicy tj.C. C.,S. C.,H. N.,G.M.,S. Ż. (1),A. Ś.,A. K.,Ą.Ż.,K. Ż.iP. Ż. (2)nie zajęli stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
Nieruchomość zabudowana położona wP.o powierzchni 0,49 ha, składająca się zdziałek (...), dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze prowadziksięgę wieczysta nr (...)stanowiła przedmiot wspólności majątkowej małżeńskiejJ. Ż. (1)iA. Ż. (1).
/dowód: odpisksięgi wieczystej nr (...)– k – 9/
J. Ż. (1)zmarł 4 kwietnia 2005r. Spadek po niej odziedziczyli na podstawie ustawy: ZonaA. Ż. (1)6/24 części oraz dzieciA. S.,J. Ż. (1),A. C. (1),W. Ż.iK. Ś.po 3/24.
/dowód: postanowienie z 22.10.2005r. w sprawie I Ns 233/05/
A. Ż. (1)zmarła 22 marca 1987r. Spadek po niej odziedziczyli na podstawie testamentuZ. D.,M. D. (2)(obecnieK.) iH. D.(obecnieO.) po 1/3 części.
/dowód: postanowienie z 6.03.1987r. w sprawie I Ns 173/86/
Działka gruntu nr (...)wraz z budynkiem, stanowiąca siedlisko, według stanu z 1976r., a więc z chwili śmierciJ. Ż. (1), warta jest według obecnych cen 132.300,00 zł. Dwie pozostałe działki, które mogą być wykorzystane na cele budowlane mają wartość odpowiednio:działka nr (...)– 47.000,00 zł,działka nr (...)– 12.500,00 zł. Łącznie wartość nieruchomości wynosi 191.800,00 zł.
/dowód: opinia biegłegoJ. S.– k – 315-414/
Spośród spadkobierców poJ. Ż. (1)na dzień działu spadku pozostała przy życiu tylko wnioskodawczyniA. S.. Po zmarłym synu spadkodawcyJ. J.Ż.pozostali:H. N.,G. M.,W. S.iS. Ż. (1). Po synuJ. Ż. (2)pozostali:M. Ż. (1)iP. Ż. (1). Po córceK. Ś.pozostaliD. C.,T. M.,E. M.,A. Ś.iM. J. (1). Ta ostatnia zmarła i pozostawiłaD. J.. Syn spadkodawcyW. Ż.pozostawiłA. K.,S. Ż. (2),M. Ż. (2)(dawniejP.),J. D.,A.Ż.,K. Ż.iP. Ż. (2). W toku postępowania zmarłaA. C. (1), która pozostawiłaC. C.,S. C.,Ż.D.,W. C. (1),W. C. (2)iM. C.. Miała jeszcze dwóch synów, którzy zmarli przed nią i pozostawili dzieci:M. J. (2)C.iJ. T.C.iA. C. (2).
/okoliczności bezsporne/

Sąd zważył co następuje:
W sprawie niniejszej niewątpliwy był skład spadku po dwóch spadkobiercach tj.J. Ż. (1)iA. Ż. (1). Przedmiotem działu spadku była nieruchomość położona wP., składająca się zdziałek nr (...), dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górzeksięga wieczysta o numerze (...).
W oparciu o opinię biegłego sąd ustalił wartość tej nieruchomości na kwotę 191.800,00 zł, przy czym ani wnioskodawczyni ani żaden z uczestników postępowania nie zakwestionował tak ustalonej wartości. Stan przedmiotowej nieruchomości był oceniany datę śmierci spadkodawcyJ. Ż. (1)tj. 4.04.1976r., tak więc nie wchodziło w grę rozliczanie nakładów, które zgłaszały uczestniczkiZ. D.,H. O. (1)iM. K.. Nie przedstawiły zresztą one konkretnych żądań w tym zakresie.
Zgodnie z treścią przepisuart. 1035 k.c.do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności z zachowaniem przepisów o dziale spadku i tak, stosownie do treści przepisuart. 212 § 2 k.c., rzecz może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych. Z kolei przepisart. 1044 k.c.przewiduje możliwość przyznania przedmiotu należącego do spadku na współwłasność spadkobierców w określonych częściach ułamkowych. UczestniczkiZ. D.,H. O. (1)iM. K.wyraziły wolę przejęcia na współwłasność przedmiotowej nieruchomości w udziałach po 1/3 części. Nikt z pozostałych uczestników postępowania nie sprzeciwił się takiemu działowi spadku. W tych warunkach, dla określenia należnych wnioskodawczyni i pozostałym uczestnikom spłat, niezbędne było określenie ich udziałów w przedmiotowej nieruchomości.
Treść księgi wieczystej pokazuje, że zapisy w niej zawarte w zakresie określenia właścicieli nieruchomości oddają jedynie spadkobranie poA. Ż. (1). Jeśli weźmie się pod uwagę spadkobranie poJ. Ż. (1)to udziały wnioskodawczyni i pozostałych dzieci spadkodawcy w nieruchomości wynosiły po 3/48 części (1/16). Wśród dziedziczących poJ. Ż. (1)była także jego żonaA. Ż. (1), po której w udziale po 1/3 odziedziczyłyZ. D.,H. O. (2)iM. K.. Do ich udziałów zapisanych już w księdze wieczystej należało dodać udziały jakie uzyskałaA. Ż. (1)w nieruchomości w wyniku spadkobrania po swoim mężuJ. Ż. (1). UczestniczkiZ. D.,H. O. (1)iM. K.miały więc udział po 10/48 w całej nieruchomości, nie uwzględniając dalszego nabycia udziałuZ. D.po jej matceA. C. (1).
W wyniku śmierci większości osób będących spadkobiercami poJ. Ż. (1), a także śmierci części dalszych zstępnych, zostały określone udziały żyjących osób w majątku stanowiącym schedę spadkowa poJ. Ż. (1)iA. Ż. (1). Tak więc udział uczestniczkiZ. D.w przedmiotowej nieruchomości wyniósł(...),H. O. (1)iM. K.udziały wynosiły po 16800/80640 a wnioskodawczyniA. S.udział to(...). Dalsze udziały uczestników postępowania były następujące: wnuki spadkodawcówC. C.,S. C.,W. C. (1),W. C. (2),M. C., prawnuczkaJ. C.– po 630/80640, prawnukiT. C.iA. C. (2)– po 315/80640, wnukiH. N.,G. M.,W. S.,S. Ż. (1)– po 1260/80640, wnukiM. Ż. (1)iP. Ż. (1)– po 2520/80640, wnukiD. H.,T. M.,E. M.,A. Ś.i prawnukD. J.– po 1008/80640, wnukiĄ.K.,S. Ż. (2),A. Ż. (2),K. Ż.,P. Ż. (2),M. Ż. (2)iJ. D.– po 720/80640.
Zasądzenie spłat dla uczestników i wnioskodawczyni odZ. D.,H. O. (1)iM. K.uwzględniało wysokość ich udziału w przedmiotowej nieruchomości a także wolę uczestników co do rezygnacji ze spłat.T. M.,E. M.J. C.,W. C. (2)D. H.,W. C. (1)J. D., a takżeD. J.,M. Ż. (2),P. Ż. (1),M. C.orazM. Ż. (1)oświadczyli, że zrzekają się swoich udziałów na rzeczZ. D.,H. O. (1)iM. K.i nie żądają spłat.
UczestnicyW. S.iT. C.oświadczyli, że chcą by ich udział przypadł, wnioskodawczyniA. S., bez spłat na ich rzecz.
W takiej sytuacji sąd nie zasądził spłat na rzecz tych pierwszych uczestników. Jeśli zaś chodzi „przekazanie swoich udziałów na rzeczA. S.” przezW. S.iT. C., to w sytuacji, gdy wnioskodawczyni nie została przyznana nieruchomość ani jej część (zresztą zgodnie z jej ostateczną wolą), to wysokość spłaty jaka przypadałaby wnioskodawczyni z jej udziału została powiększona o ekwiwalent pieniężny odpowiadający udziałom tych dwóch uczestników. Tak więc, przy udziale wynoszącym(...)wnioskodawczyni powinna dostać w przybliżeniu kwotę 11.987,00 zł (191.800,00 zł x(...)). Do tej kwoty należało dodać odpowiedniki finansowe udziałówW. S.iT. C.. Tej pierwszej udział w masie spadkowej wynosił(...)co odpowiada w przybliżeniu kwocie 2.997,00 zł (191.800,00 zł x(...)). Przy udziale uczestnikaT. C.wynoszącym(...)spłata wynosiłaby 749,00 zł. Suma spłaty dla wnioskodawczyniA. S.wyniosła więc kwotę 15.733,00 zł (11.987,00 + 2.997,00 + 749,00).
Dla pozostałych uczestników, którzy nie przedstawili swojego stanowiska w sprawie oraz dlaA. C. (2), który żądał spłaty stosownej do swojego udziału w spadku, zasądzono spłaty stanowiące odpowiednik ich udziału w majątku spadkowym pomnożony przez wartość spadku. Operacje matematyczne zostały przeprowadzone podobnie do przedstawionych wyżej. Wysokość zasądzonych spłat dla wnioskodawczyni i pozostałych uczestników postępowania została określona w punkcie IV postanowienia. Jako że obowiązek zapłaty spłat dotyczy uczestniczek, którym zostało przyznano wspólne prawo własności, jest to zobowiązanie solidarne po myśli przepisuart. 370 k.c.
Sąd określił termin zapłaty kwot tytułem spłat na koniec czerwca 2016r. mając na uwadze niewysokie zarobki uczestniczek zobowiązanych do zapłaty spłat, z drugiej zaś strony nie jest to termin na tyle odległy by powstała krzywda dla kogokolwiek z uprawnionych.
Orzekając o kosztach postępowania pomiędzy wnioskodawczynią i uczestnikami sąd uznał, ze powinny one je ponosić stosownie do ogólnej reguły wynikającej z przepisuart. 520 k.p.c.tj. stosownie do swojego udziału w sprawie.
W sprawie pozostały jeszcze częściowo nie uiszczone koszty sądowe. Wnioskodawczyni była zwolniona od kosztów sądowych a częściowo niepokryte koszty obejmowały opłatę od wniosku i część wydatków na opinię biegłego. Uczestniczki głównie zainteresowane rozstrzygnięciem, te które otrzymały nieruchomość na własność, pokryły cześć wydatków na opinię biegłego. Pozostałe koszty powinny obciążać wnioskodawczynię. Jej trudna sytuacja materialna zadecydowała, że niepokryte wydatki na tę opinię i opłata zostały zaliczone na rachunek Skarbu Państwa na podstawie przepisuart. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 594 ze zm.).
Wnioskodawczyni korzystała z pomocy adwokata przydzielonego z urzędu. W takiej sytuacji koszty nieopłaconej pomocy prawnej obciążały Skarb Państwa stosownie do reguł wynikających z treści przepisu§ 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). Opłatę tę przyznano w wysokości wynikającej z treści przepisu § 9 pkt 3 rozporządzenia.