Sąd Okręgowy w Warszawie
XXII Wydział Sąd Wspólnotowych Znaków Towarowych i Wzorów Przemysłowych
Sygnatura akt: XXII GWo 7/16
Data wyroku: 2016-01-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Beata Piwowarska

Sygn. akt XXII GWo 7/16

POSTANOWIENIE
Dnia 18 stycznia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział XXII
Sąd Wspólnotowych Znaków Towarowych i Wzorów Przemysłowych
w składzie następującym :
Przewodniczący SSO Beata Piwowarska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2016 r. w Warszawie
sprawy z wniosku(...)A/S z siedzibą wH.(Dania)
z udziałemM. H.
o udzielenie zabezpieczenia
postanowił:oddalić wniosek.

UZASADNIENIE
14 stycznia 2016 r.(...)/S wH.wniosła o udzielenie zabezpieczenia roszczeń o:
I.zaniechanie przezM. H.naruszeń praw wyłącznych do wzoru wspólnotowego nr(...)- (...)zarejestrowanego przez Urząd ds. Harmonizacji(...)Wewnętrznego, polegających na wytwarzaniu, wprowadzaniu do obrotu oraz oferowaniu, w szczególności na platformie aukcyjnej allegro.pl produktów w postaci zabawek dla dzieci będących klockami konstrukcyjnymi służącymi do budowy konstrukcji płaskich jak i przestrzennych o nazwie handlowej(...)oraz o wyglądzie:
II.zaniechanie czynów nieuczciwej konkurencji popełnionych na szkodę uprawnionej polegających na wytwarzaniu i wprowadzaniu do obrotu, produktów, których zewnętrzna postać stanowi kopię produktów uprawnionej, co może to wprowadzić klientów w błąd, co do tożsamości producenta lub produktu,
poprzez:zakazanie obowiązanemu – na czas trwania postępowania – wytwarzania, wprowadzania do obrotu, oferowania, importowania, eksportowania, oferowania w szczególności na platformie aukcyjnej allegro.pl, jak również na pozostałych stronach internetowych eksploatowanych lub będących pod kontrolą obowiązanego składowania w celu oferowania produktów w postaci zabawek dla dzieci będących klockami konstrukcyjnymi służącymi do budowy konstrukcji płaskich jak i przes-trzennych o wyglądzie:  niezależnie od ich barwy, nazwy handlowej oraz od wszelkich innych oznaczeń, jakimi mogą być opatrzone;
III.o usunięcie skutków niedozwolonych działań oraz o wycofanie z obrotu i zniszczenie bezprawnie wyprodukowanych wytworówpoprzez:
1.nakazanie obowiązanemu – na czas trwania postępowania – wycofania z obrotu produktów w postaci zabawek dla dzieci w kształcie klocków służących do budowy konstrukcji płaskich jak i przestrzennych o wyglądzie: niezależnie od ich barwy, nazwy handlowej oraz od wszelkich innych oznaczeń, jakimi mogą być opatrzone.
2.nakazanie zajęcia – na czas trwania postępowania – produktów w postaci zabawek dla dzieci w kształcie klocków służących do budowy konstrukcji płaskich jak i przestrzennych o wyglądzie przedstawionym w pkt 1., niezależnie od ich barwy, nazwy handlowej oraz od wszelkich innych oznaczeń, jakimi mogą być opatrzone, znajdujących się w siedzibie obowiązanego, magazynach oraz zakładach produkcyjnych obowiązanego oraz innych miejscach ustalonych przez komornika w toku postępowania zabezpieczającego.
Wniosła przy tym o zagrożenieM. H.obowiązkiem zapłaty na rzecz(...)/S kwoty 500 zł za każdy dzień naruszenia obowiązków wynikających dla obowiązanego z pkt I., II., III.1.
Sąd ustalił, że:
(...)/S wH.jest producentem kreatywnych zabawek w postaci klocków ułatwiających dzieciom w różnym wieku rozwijanie wyobraźni i zdolności psychomotorycznych. Zabawki, produkowane z dbałością o standardy bezpieczeństwa, nie zawierają szkodliwych dla dzieci substancji. Spółka prowadzi działalność gospodarczą od 2011 r. w Danii, a jej produkty (klocki(...)) dostępne są w Polsce od 2012 r. za pośrednictwem strony internetowej uprawnionej i podmiotów z nią współpracujących, główniespółki cywilnej (...)prowadzącej sklep internetowy pod adresemhttp://www.e-mokopico.pl/. Klocki(...)są znane i cenione za ich wygląd:
(...)/S jest uprawniona do wzoru wspólnotowego o zarejestrowanego w Urzędzie Harmonizacji Rynku Wewnętrznego pod nr.(...)- (...)przedstawiającego klocki do zabawy, zabawki konstrukcyjne o wyglądzie:(...).1
(...).(...).3
(...).(...).5  (dowód: świadectwo rejestracji i wydruk z bazy(...)k. 35-46)

M. H.prowadzący działalność gospodarczą podfirmą (...)wK.produkuje i dystrybuuje zabawki dla dzieci - klocki konstrukcyjne służące do budowy konstrukcji płaskich i przestrzennych, oferowane pod marką(...), jako(...). Obowiązany dystrybuuje klocki głównie za pośrednictwem Internetu, przede wszystkim przez stronę internetową pod adresem(...)

, na swym profilu na portalu społecznościomF.

(...)
i za pośrednictwem portalu(...). (dowód: informacja z CEiIDG k. 80, wydruki ze stron internetowych k. 81-109, dowód rzeczowy, ulotka informacyjna k. 131)
Sąd zważył:
I. Zarzut naruszenia prawa do zarejestrowanego wzoru wspólnotowego :
Rozporządzenie Rady (WE) nr 6/2002 z 12/12/2001 r.w sprawie wzorów wspólnotowych(Dz.U. UE.L.02.3.1, z 5/01/2002 r.) stworzyło ujednolicony system nabywania prawa wyłącznego do wzoru, jego jednolitego skutku na terytorium Unii Europejskiej i systemu ochrony. (ust. 3 art. 1) Rozporządzenie zawiera legalną definicję, zgodnie z którą, wzorem jest postać całego produktu lub jego części, wynikająca w szczególności z cech linii konturów, kolorystyki, kształtu, tekstury lub materiałów produktu lub jego ornamentacji (art. 3a). Postać produktu przejawia się w jego zew-nętrznych cechach charakterystycznych, formie i ukształtowaniu, jego przyozdobieniu, wyrażającym się w zestawieniu linii, konturów, doborze kolorów lub użyciu powierzchni o specjalnych właściwościach.
Zarejestrowany wzór wspólnotowy podlega ochronie przez 5 lat od daty zgłoszenia, o ile spełnia przesłanki z art. 1 ust. 2b w zw. z art. 5 ust. 1b i art. 6 ust. 1b. Uprawniony może przedłużyć ochronę na jeden lub więcej okresów pięcioletnich, łącznie do 25 lat. Powstaje w ten sposób wyłączność używania wzoru, obejmująca:
- wytwarzanie (making) produktu, w którym wzór został ucieleśniony lub zastosowany,
- oferowanie i wprowadzenie do obrotu, przy czym oferowanie dotyczy nie tylko sprzedaży ale również najmu, dzierżawy czy innego rodzaju przekazania produktu, mającego ostatecznie na celu przeniesienie prawa,
- użycie produktu, który obejmuje także wystawy czy pokazy, jeśli prowadzi do zakłócenia normalnej ekonomicznej eksploatacji prawa wyłącznego,
- składowanie, interpretowane ściśle, ograniczane do dokonanego w celu oferowania produktu, wprowadzenia go do obrotu, importu itd. (art. 19 ust.1)
Z rejestracji wzoru wynikają dla uprawnionego roszczenia zakazowe względem każdej osoby, która narusza lub grozi naruszeniem prawa m.in. wytwarzając, wprowadzając do obrotu, czy przechowując produkty, w których jest on inkorporowany. Dla oceny naruszenia (groźby naruszenia) istotne jest ustalenie, że wzór ucieleśniony w produkcie pozwanego jest na tyle podobny do wzoru zarejestrowanego na rzecz powoda, iż nie wywołuje on na zorientowanym użytkowniku odmiennego ogólnego wrażenia, uwzględnia się przy tym swobodę twórczą, zgodnie z art. 10, zakres ochrony obejmuje bowiem każdy wzór, który nie wywołuje u zorientowanego użytkownika innego ogólnego wrażenia (ust.1), uwzględniając przy tym stopień swobody twórcy (ust.2). Określają go, postrzegalne zmysłem wzroku, cechy zewnętrzne wzoru ujawnione przez uprawnionego w dokumentacji złożonej przy wniosku o rejestrację. Dyrektywa nr 98/71/EC Parlamentu Europejskiego i Rady z 13/10/1998 r.w sprawie prawnej ochrony wzorów, w wersji angielskiej w sposób wyraźny odnosi się do tych właśnie cech. (shown visibly)
Z naruszeniem mamy zatem do czynienia w każdym przypadku identyczności z wzorem wspólnotowym wzoru przemysłowego zawartego lub zastosowanego w kwestionowanym produkcie lub występowania pomiędzy nimi różnic zaledwie w nieznaczących szczegółach. (brak nowości) Przy badaniu naruszenia prawa do wzoru, ze względu na podobieństwo doń wzoru przemysłowego ucieleśnionego w kwestionowanym produkcie, stosuje się te same reguły co przy ocenie indywidualnego charakteru rysunku lub modelu, która opiera się na ogólnym wrażeniu, jakie sprawiają one na zorientowanym użytkowniku w odniesieniu do tego, co poprzednio istniało w danej dziedzinie produktów. Przepis art. 10 ust. 1 nie wymaga jednak, aby wrażenie to byłowyraźnieodmienne. Wystarczające jest, że pomiędzy przeciwstawianymi sobie wzorami występują różnice, determinujące odmienność ogólnego wrażenia zorientowanego użytkownika. Interpretacja przepisu art. 10 zgodna z tezą 14 preambuły, stawiająca wymóg, aby inne wzory sprawiały na zorientowanym użytkowniku wyraźnie odmienne wrażenie niż wzór zarejestrowany prowadziłaby do nieuzasadnionego rozszerzenia zakresu ochrony na wszystkie te wzory, które pozbawione są zdolności rejestracyjnej (indywidualnego charakteru). (por. L. BrâncuşiWzór wspólnotowy i jego zakres ochrony. Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2012 s.322-327)
Bez znaczenia jest, że wzór pozwanego różni się od zarejestrowanego rysunku lub modelu pewną, nawet dużą liczbą szczegółów, jeśli mimo wszystko użytkownik uzna, iż w bezpośrednim porównaniu, są one do siebie podobne. Wzór będzie miał charakter indywidualny jedynie wówczas, gdy ma na tylesilnązdolność odróżniającą go od innych, że będzie mógł być zindywidualizowany (uznany za odmienny) przez zorientowanego użytkownika. (por. M. Poźniak-NiedzielskaWzór wspólnoty.wOchrona znaków towarowych, wzorów przemysłowych i oznaczeń geograficznych w Polsce po akcesji do Unii Europejskiej.UPRP Warszawa 2004 s.57-59)
Zorientowanym (uświadomionym) jest użytkownik bardziej wnikliwy, obiektywny, mający lepszą znajomość przedmiotu. Nie jest to sam twórca, przeciętny odbiorca ani znawca w określonej dziedzinie lecz osoba, która tkwi pomiędzy nimi. Niekoniecznie musi to też być użytkownik finalny.(M. Poźniak-Niedzielska

    Ochrona wzorów przemysłowych w prawie europejskim.Europejski Przegląd Sądowy 1/2007 s.6, por. także wyroki Sądu Unii Europejskiej z 18/03/2010 r. w sprawie T-9/07

    PepsiCo,z 22/06/2010 r. w sprawie T-153/08

    Shenzhen/Bosch
, z 16/12/2010 r. w sprawie T-513/09

    Jose Manuel Baena Grupo
, z 16/06/2011 r. w sprawie T-68/10

    Sphere Time
, z 9/09/2011 r. w sprawie T-10/08

    Kwang Yang Motor
)
Oceniając indywidualny charakter wzoru sąd rozważa, na ile utrudnione jest w danej dziedzinie przemysłu tworzenie rysunków i modeli o charakterze indywidualnym. Swobodę projektanta mogą ograniczać narzucane mu względy funkcjonalne, techniczne, handlowe, ewentualnie także tendencje panujące w modzie, czy gusta nabywców. Stopień swobody twórcy przy opracowaniu wzoru należy określać ze szczególnym uwzględnieniem wymagań związanych z właściwościami wynikającymi z funkcji technicznej produktu, a także przepisów prawnych mających do niego zastosowanie. Porównania ogólnego podobieństwa przeciwstawianych sobie wzoru zarejestrowanego i wzoru przemysłowego zawartego lub zastosowanego w produkcie pozwanego dokonuje się analizując występujące między nimi podobieństwa i różnice.

    Zorientowany użytkownik automatycznie pomija elementy, które są typowe i wspólne wszystkim tego rodzaju produktom, koncentrując się na właściwościach, które są wyrazem twórczej swobody lub odbiegają od normy.(por także późniejsze wyroki z 22/06/2010 r. w sprawie T-153/08

    Shenzhen
vs

    Bosch
, z 16/12/2010 r. w sprawie T-513/09

    Jose Manuel Baena Grupo
, z 16/06/2011 r. w sprawie T-68/10

    Sphere Time,z 13/11/2012 r. w sprawach połączonych T-83/11 i T-84/11

    Antrax It
)
Normatywna ocena ogólnego wrażenia dokonywana jest zgodnie z regułami określonymi w dotychczasowym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Unii Europejskiej (m.in. wyrok Sądu UE z 18/03/2010 r. w sprawie T-9/07

    Grupo Promer Mon Graficvs.

    PepsiCo). Ocenie podobieństwa / odmienności ogólnego wrażenia, jakie wywołują na zorientowanym użytkowniku podlegają wzór uprawnionego i wzór zawarty lub zastosowany w produkcie domniemanego naruszyciela, nie przeciwstawia się natomiast produktów stron. Sposób, w jaki powód używa wzoru, jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu, jego produkt może być jednak pomocniczo wykorzystany, jeśli nie ma wątpliwości co do jego tożsamości (pozwany nie kwestionuje identyczności wzoru i ucieleśniającego go produktu powoda). Należy przy tym wyjaśnić, że porównanie to różni się od ryzyka konfuzji konsu-menckiej w prawie znaków towarowych, gdzie klient, zachowujący w pamięci znak uprawnionego, myli z nim znak towarowy innego przedsiębiorcy. W przypadku wzorów, porównania dokonuje się w sposób bezpośredni (szerzej: L. Brâncuşi

    Wzór …s.273-360), analizując występujące między nimi podobieństwa i różnice. (por. wyroki z 22/06/2010 r. w sprawie T-153/08

    Shenzhen/Bosch
, z 16/12/2010 r. w sprawie T-513/09

    Jose Manuel Baena Grupo
, z 16/06/2011 r. w sprawie T-68/10

    Sphere Time
, z 9/09/2011 r. w sprawie T-10/08

    Kwang Yang Motor
)
W sprawach wzorów wspólnotowych sądy stosują przepisy rozporządzenia (art. 88 ust.1), a w kwestiach w nim nieuregulowanych prawo krajowe, zarówno materialne (ust.2.) jak i procesowe. Zabezpieczenia roszczeń przedsiębiorcy w tym zakresie udziela się na zasadach ogólnych.Art. 730 § 1 k.p.c.dopuszcza udzielenie zabezpieczenia w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny, zarówno przed wszczęciem postępowania jak i w jego toku. (§ 2.)Zgodnie zart. 7301k.p.c., wniosek powinien zawierać uprawdopodobnienie roszczenia oraz interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, który istnieje wtedy, gdy jego brak uniemożliwi albo poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi albo poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględnia interesy stron w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.
Zabezpieczenie roszczeń pieniężnych może nastąpić m.in. poprzez zajęcie ruchomości. (art. 747 pkt 1 k.p.c.) Jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela go w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych do zabezpieczenia roszczeń pieniężnych, w szczególności może unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników na czas trwania postępowania. (art. 755 § 1 pkt 1 k.p.c.)
Zasadniczym warunkiem uwzględnienia wniosku o udzielenie zabezpieczenia roszczenia o zaniechanie naruszeń praw do wzoru wspólnotowego lub przemysłowego jest (co najmniej) uprawdopodobnienie istnienia prawa oraz faktu jego naruszenia przez obowiązanego, w efekcie używania wzoru identycznego lub podobnego do zarejestrowanego.
Przy rozstrzygnięciu o naruszeniu prawa z rejestracji wzoru wspólnotowego należy się posłużyć wypracowanymi w orzecznictwie sądów wspólnotowych regułami oceny indywidualnego charakteru wzoru, wynika zasadniczo z czteroetapowego badania, które polega na określeniu:

1
sektora produktów, w których wzór ma być zawarty lub zastosowany,

2
zorientowanego użytkownika tych produktów i ich przeznaczenia, a także, poprzez odniesienie do tego zorientowanego użytkownika, stopnia znajomości stanu sztuki wzorniczej i stopnia uwagi wykazywanej przy porównywaniu – bezpośrednim, jeśli to możliwe – poszczególnych wzorów,

3
stopnia swobody twórcy przy opracowywaniu wzoru,

4
wyniku porównania rozpatrywanych wzorów z uwzględnieniem właściwego sektora, swobody twórcy i całościowego wrażenia wywieranego na zorientowanym użytkowniku przez zakwestionowany wzór i przez każdy wcześniejszy wzór, który został udostępniony publicznie. (por. wyrok Sądu UE z 7/11/2013 r. w sprawie T-666/11D. Budziewska vs. PUMA)

Przeciwstawiając sobie wzór wspólnotowy zarejestrowany na rzecz(...)/S i wzór przemysłowy zawarty w klockach(...)należy uznać, że nie są one do siebie podobne w takim stopniu, by zorientowany użytkownik, którym w tym wypadku jest kilkuletnie dziecko często bawiące się klockami konstrukcyjnymi uznał, że sprawiają one na nim tożsame ogólne wrażenie.

wzór(...) (...)- (...)

kwestionowany klocek(...)

Na wstępie należy zauważyć, że uprawniona nie kwestionuje w tym postępowaniu wyglądu produktów obowiązanego (klocków(...)) ale ich uproszczony, graficznie zobrazowany kształt zarejestrowany na rzeczM. H.jako wzór(...) (...)- (...). Taka postać produktu jest nie tylko objęta przyszłym roszczeniem ale i przeciwstawiana wzorowi przy ocenie podobieństwa. Klocki przedstawione we wzorach stron mają dość podobny, jednak nie identyczny, umożliwiający łączenie kształt zewnętrzny, który jednak dziecko uzna za typowy, często spotykany w zabawkach konstrukcyjnych, a szczególnie w puzlach. Nie potraktuje go zatem, jako cechy szczególnej, decydującej o jego ogólnym wrażeniu. Dla tegoż istotny jest natomiast napis na wierzchniej stronie(...), który nie występuje w kwestionowanym wzorze obowiązanego. Ten ostatni wyróżnia natomiast wyrazista dwubarwność kontrastujących barw. Należy zatem uznać, żeM. H.nie narusza prawa wyłącznego(...)/S, którego przyszłe roszczenie z pkt I. nie zostało dostatecznie uprawdopodobnione. W tej części wniosek podlegać musiał oddaleniu. (a contrarioart. 7301k.p.c.)
II. Zarzut naruszenia  zasad uczciwej konkurencji:
Zgodnie z jejart. 1, ustawa z 16 kwietnia 1993 r.o zwalczaniu nieuczciwej konkurencjireguluje zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej - w interesie publicznym, przedsiębiorstw oraz klientów, nie może jednak być traktowana jako instrument służący wyeliminowaniu konkurencji w ogóle, w celu zachowania przez przedsiębiorcę dominującej pozycji rynkowej. (tak Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 30/09/1998 r. sygn. akt I ACa 281/98 Apel.-Lub.1999/1/1)
W uzasadnieniu wyroku z 11/07/2002 r. (I CKN 1319/00 OSNC 2003/5/73) Sąd Najwyższy stwierdził m.in., żezałożeniem ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest ochrona atrakcyjnej siły przedsiębiorcy oraz jej oddziaływanie na krąg odbiorców. Chodzi o rozgraniczenie między działaniem uczciwym i zgodnym z prawem, a wykraczającym poza ustanowione reguły, nie zaś o ochronę konkretnego osiągnięcia. Ustawa ma zatem na celu zapewnienie prawidłowości zachowania się i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji i dostępu do rynku na równych prawach. Realizacja konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej uzasadnia (...) poszukiwanie równowagi między wolnością rynku i swobodą obrotu a celami ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, określonymi w art. 1.
Prawo konkurencji hołduje zasadziepriori tempore potior iure. Udzielenie ochrony zmierza do zabezpieczenia słusznych interesów tego przedsiębiorcy, który poniósł określone nakłady na zaprojektowanie, wprowadzenie do obrotu i promocję określonego produktu, czy na rozpoznawalność jego oznaczenia. Warunkiem uzyskania ochrony jest w każdym przypadkuwykazanie pierwszeństwa rynkowegooraz zaistnienie okoliczności wskazanych w rozdziale 2. u.z.n.k. (Czyny nieuczciwej konkurencji -art. 5-17) lub deliktu tam nieujętego, ale odpowiadającego hipotezie art. 3 ust. 1.
Stosownie do art. 3 ust. 1, uznanie działania za czyn nieuczciwej konkurencji warunkowane jest kumulatywnym spełnieniem następujących przesłanek :



czyn ma charakter konkurencyjny,

narusza lub zagraża interesowi innego przedsiębiorcy lub klienta,

jest bezprawny, tj. sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami.

Działanie konkurencyjne ma charakter celowy, ukierunkowane jest na wzmocnienie bądź utrzymanie pozycji rynkowej przedsiębiorcy, który jednak niekoniecznie musi mieć świadomość skutków jakie rzeczywiście może wywrzeć, bez znaczenia jest przewidywanie przezeń możliwości naruszenia interesów innych przedsiębiorców. Konkurencyjne są wyłącznie działania zewnętrzne, adresowane do innych uczestników wymiany rynkowej, mające na celu zdobycie klientów dla oferowanych przez nich towarów przez zwiększenie własnej efektywności gospodarczej bądź osłabienie cudzej. Zagrożenie interesów musi mieć charakter bezpośredni i realny. Muszą one być zdolne wywierać wpływ na innych przedsiębiorców-konkurentów (albo na konsumentów), niekorzystnie oddziaływać na ich sytuację, naruszając ich interesy gospodarcze. Decyduje o tym sposób, w jaki działanie konkurenta jest odbierane przez potencjalnych adresatów. Obowiązek wskazania i udowodnienia naruszenia lub zagrożenia jego interesów gospodarczych, a także winy naruszyciela obciąża występującego z zarzutem nieuczciwej konkurencji.
Naruszenie prawa odnosi się do bezwzględnie obowiązujących przepisów, w szczególności u.z.n.k., przepisów o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym, o ochronie dóbr osobistych, prawa własności, praw autorskich, ochrony konsumentów,kodeksu karnego. Dobre obyczaje rozumieć należy podobnie do zasad współżycia społecznego, jako normy moralne i zwyczajowe stosowane w działalności gospodarczej. O tym, czy dane działanie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, decyduje całokształt okoliczności, a zwłaszcza cel, użyte środki i konsekwencje przedsiębranych działań. Czyn sprzeczny z prawem może, ale nie musi być zarazem sprzeczny z dobrymi obyczajami, gdyż zależy to od charakteru naruszonych norm. (por. M.KępińskiProblemy ogólne nowej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny 1994/2/1)
Pojęcie dobrych obyczajów odczytuje się najczęściej w ujęciu ekonomiczno-funkcjonalnym, przywiązującym wagę nie do przestrzegania dobrych obyczajów w ogóle lecz do zachowania przedsię-biorców w działalności gospodarczej, odchodząc od dokonywania oceny z punktu widzenia ogólnych zasad etyczno-moralnych, gdzie istotne kryterium stanowiło poczucie godności ogółu ludzi myślących sprawiedliwie i słusznie. Obecnie, dobre obyczaje to normy moralne i zwyczajowe stosowane w działalności gospodarczej. (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 26/09/2002 r. III CKN 213/01 OSNC 2003/12/169) Sprzeczność z dobrymi obyczajami, jako klauzula generalna, podlega ocenie sądu z punktu widzenia treści, motywów i celu działania konkurencyjnego. Obiektywnie niezgodne z dobrymi obyczajami są działania (lub zaniechania) sprzeczne ze zwyczajami uznanymi przez daną społeczność, obowiązującymi w określonym środowisku.
Sąd podziela powszechnie przyjęty w doktrynie i orzecznictwie pogląd, iż przepis art. 3 w ust. 1 w sposób ogólny określa czyn nieuczciwej konkurencji, podczas gdy w ust. 2 wymienia przykładowo niektóre czyny, typizowane dodatkowo w art. 5-17, które należy wykładać tak, że ogólne określenie i przepisy czyn nieuczciwej konkurencji uszczegóławiające pozostają w następujących relacjach:



wymienione w ustawie czyny nie tworzą zamkniętego katalogu, za nieuczciwie konkurencyjne można uznać także działanie niewymienione w art. 5-17, jeżeli tylko spełnia ono przesłanki zdefiniowane w art. 3 ust. 1,

wymagania określone w definicji art. 3 ust. 1 odnoszą się do czynów wymienionych w art. 5-17, a klauzula generalna pełni funkcję korygującą w stosunku do przepisów szczególnych. Gdy dany stan faktyczny, formalnie, spełnia przesłanki z art. 5-17, w rzeczywistości jednak działanie nie wykazuje któregoś ze znamion art. 3 ust. 1 (np. bezprawności, sprzeczności z dobrymi obyczajami), uznanie go za czyn nieuczciwej konkurencji nie jest możliwe.

Przepis art. 13 ust. 1 u.z.n.k. typizuje jako czyn nieuczciwej konkurencji naśladowanie gotowego produktu, polegające na tym, że za pomocą technicznych środków reprodukcji jest kopiowana zewnętrzna jego postać, jeżeli może wprowadzić klientów w błąd co do tożsamości producenta lub produktu.Niedozwolone naśladownictwo może [...] nie tylko dotyczyć identyczności kopii i oryginału, ale da się także rozciągnąć na przypadki odmienności wymiarów. Wystarczy taki stopień podobieństwa, który spowoduje, że przeciętny nabywca na podstawie całościowego wrażenia nie odróżni produktu wtórnego od tego pierwotnego. (M. Orliński Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11/07/2002 r., I CKN 1319/00. PPH 2004/2/54)
Samo naśladownictwo nie jest zabronione, jeżeli nie stwarza ryzyka wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości producenta lub produktu. Bezwzględny zakaz naśladownictwa produktów wytwarzanych przez innego przedsiębiorcę prowadziłby do powstania nieograniczonego żadnym terminem monopolu eksploatacji określonego rozwiązania technicznego i uniemożliwiałby lub co najmniej utrudniał wchodzenie na rynek innym przedsiębiorcom, prowadzącym podobną działalność. Pozostawałoby to w sprzeczności z porządkiem prawnym opartym na zasadzie wolności gospodarczej i regułach uczciwej konkurencji. Samo naśladownictwo produktów innego przedsiębiorcy, nie korzystającego ze szczególnej ochrony jego praw wyłącznych, nie jest sprzeczne z regułami konkurencji i nie uzasadnia przyjęcia istnienia czynu nieuczciwej konkurencji. (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 11/08/2004 r. II CK 487/03)
Do oceny możliwości wystąpienia konfuzji między porównywalnymi produktami przyjmuje się model należycie poinformowanego, uważnego i rozsądnego przeciętnego konsumenta. Tak określony wzorzec nie może być jednak definiowany w oderwaniu od ustalonych – odrębnie dla każdej sprawy – warunków obrotu i realiów życia gospodarczego. Możliwość konfuzji, o której mowa w art. 13 ust. 1 u.z.n.k., zachodzi wówczas, gdy dla przeciętnego odbiorcy zewnętrzna postać porównywanych produktów jest tego rodzaju, że nie jest możliwe odróżnienie oryginału od kopii. Nie jest konieczne, aby oba produkty były identyczne. Wystarczające jest podobieństwo na tyle wysokie, że przeciętny nabywca, na podstawie ogólnego i całościowego wyrażenia nie odróżnia wyrobu naśladującego od oryginalnego. Możliwości wystąpienia konfuzji nie wyłączają przy tym drobne różnice występujące w produktach obu stron. Ocenę należy dokonać przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności towarzyszących wyborowi towaru przez klienta. Niewątpliwie znaczna różnica w jakości porównywalnych produktów, dostrzegalna wzrokowo w chwili podejmowania decyzji o ich nabyciu, może niekiedy wyłączać możliwość konfuzji. (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 6/03/2014 r. V CSK 202/13) Wyczerpujące i wyraźne oznaczenie producenta na opakowaniu towaru oraz trwałe umieszczenie znaku towarowego bezpośrednio na produkcie wprowadzanym do obrotu wyłącza możliwość wywołania błędu zarówno co do tożsamości producenta, jak i produktu. (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 14/11/2008 r. V CSK 162/08) Decydujące znaczenie dla wyłączenia ryzyka konfuzji może mieć zatem odmienne opakowanie produktu, zawierające odróżniające oznaczenia i informację o jego pochodzeniu. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16/01/2009 r. V CSK 241/08)
Wniosek(...)/S o udzielenie zabezpieczenia roszczenia sformułowanego w pkt II. nie zasługuje na uwzględnienie. Jakkolwiek nie ulega wątpliwości pierwszeństwo oferowania przez uprawnioną na polskim rynku klocków konstrukcyjnych o kształcie przedstawionym we wzorze wspólnotowym, to sam produkt lub produkty (różniące się np. kolorystycznie) nie zostały przedstawione w taki sposób by możliwe było dokonanie oceny naruszenia przez obowiązanego reguł uczciwej konkurencji. Przeciwstawianie produktówM. H.– klocków konstrukcyjnych(...)wzorowi wspólnotowemu nie może być uznane za prawidłowe, podobnie jak zobrazowanie w przyszłym roszczeniu przedmiotu naruszenia w sposób przedstawiony we wniosku, odmienny od wygląduproduktu C. (...)afelo. Grafika oddaje kształt klocka, jednak wprowadza element kontrastowej kolorystyki, podczas gdy klocki umieszczone w opakowaniu mają różne barwy, są jednak jednolite kolorystycznie. Pomija także umieszczony na każdym klocku napis(...), który jednoznacznie wskazuje na pochodzenie zabawki od innego niż(...)/S przedsiębiorcy.
Jak wynika z dość niewyraźnych fotografii i z dowodu rzeczowego, klocki stron są dość podobne do siebie kształtem i kolorystyką, jednak są wyraźnie oznaczone na opakowaniu, jak i poszczególnych elementach konstrukcyjnych, stąd nie można zasadnie twierdzić o istnieniu ryzyka konfuzji konsumenckiej.
Działania obowiązanego nie można także uznać za czyn nieuczciwej konkurencji zdefiniowany w art. 3 ust. 1 u.z.n.k.Jak przyjmuje Sąd Najwyższy,dobre obyczaje kupieckie wyrażają się poza-prawnymi normami postępowania, którymi powinni kierować się przedsiębiorcy. Ich treści nie da się określić w sposób wyczerpujący, ponieważ kształtowane są przez ludzkie postawy uwarunkowane zarówno przyjmowanymi wartościami moralnymi, jak i celami ekonomicznymi i związanymi z tym praktykami życia gospodarczego(wyrok z 2/01/2007 r., V CSK 311/06). Pojęcie dobrych obyczajów konkretyzuje się w określonym stanie faktycznym. Zastosowanie art. 3 ust. 1 wymaga wskazania, jaki konkretnie dobry obyczaj doznał naruszenia wskutek działań przedsiębiorcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 27/02/2009 r., V CSK 337/08)
W orzecznictwie przyjmuje się szeroką interpretację przesłanki naruszenia lub zagrożenia interesu w rozumieniu art. 3 ust. 1. Zdaniem Sądu Najwyższego […] interes przedsiębiorcy uzasadniający domaganie się ochrony na gruncie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. nie ma jednolitego charakteru. Jest on stopniowalny w zależności od podstawy i drogi ochrony, którą obierze uprawniony do ochrony przedsiębiorca. Jeżeli dochodzi on roszczeń wyrównawczych musi zawsze wykazać konkretne zmiany w sytuacji majątkowej spowodowane czynem lub czynami nieuczciwej konkurencji. Jeżeli natomiast dochodzi jedynie zaniechania niedozwolonych zachowań, w konkretnym stanie faktycznym sam sposób naruszenia dobrych obyczajów może wystarczyć do uznania, że zachowania te co najmniej zagrażają interesom przedsiębiorcy domagającego się ochrony. (wyrok z 14/10/2009 r., V CSK 102/09)
Dobrym obyczajem kupieckim jest nie tylko niepodszywanie się pod firmę i renomę konkurencyjnego przedsiębiorstwa, lecz także niewykorzystywanie cudzych osiągnięć w wypromowaniu nowego produktu dla zaistnienia w świadomości konsumentów ze swoim, rodzajowo tożsamym, wyrobem bez ponoszenia w tym celu własnych wysiłków i nakładów finansowych. Taki obyczaj wywodzi się z zakorzenionej w polskim społeczeństwie, i w każdym razie zasługującej na aprobatę, normy moralnej, zgodnie z którą nikt nie powinien czerpać nieuzasadnionych korzyści z cudzej pracy. (por. wyroki Sądu Najwyższego z 2/01/2007 r. V CSK 311/06 i z 23/10/2008 r., V CSK 109/08). Zgodnie z art. 3 ust. 1, czynem nieuczciwej konkurencji jest sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami wykorzystanie renomy cudzego oznaczenia produktu lub, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta,niezależnie od tego, czy wprowadza konsumenta w błąd co do pochodzenia.
Uprawniona nie wykazała w tym postępowaniu, że jej produkty – klocki konstrukcyjne(...)cieszą się w Polsce szczególną renomą, która zasługuje na ochronę przed jej pasożytniczym wykorzystywaniem przez konkurentów rynkowych. Nie uprawdopodobniła, że w istocie produkt cechuje wyjątkowe wzornictwo i jakość, że jego pozycja rynkowa została wypracowana staraniami i nakładami, których – podszywając się pod(...)/S oszczędza sobie obowiązany. Odwołanie się do treści informacji handlowej lub reklamy nie jest wystarczające, by uznać, że w tym przypadku mamy do czynienia z naruszeniem zdefiniowanym w art. 3 ust. 1 u.z.n.k.Przyszłe roszczenie sformułowane w pkt II. wniosku oparte na art. 18 ust. 1 pkt 1. u.z.n.k. należy uznać za niedostatecznie uprawdopodobnione. Z tej przyczyny wniosek w tej części podlegał oddaleniu. (a contrarioart. 7301k.p.c.)

ZARZĄDZENIE

-

(...)

(...)

(...)

18/01/2016 r.