Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV Pa 80/14
Data wyroku: 2015-05-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Elżbieta Wojtczuk, Jacek Witkowski, Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Apelacja
Podstawa prawna: art. 386 § 1 kpc
Teza: apelacja podlegała uwzględnieniu co do jednego z pozwanych

Sygn. akt IV Pa 80/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 maja 2015r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SSO Elżbieta Wojtczuk
Sędziowie: SO Katarzyna Antoniak
SO Jacek Witkowski (spr.)
Protokolant st.sekr.sądowy Dorota Malewicka
po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 r. w Siedlcach
na rozprawie
sprawy z powództwaR. W.
przeciwko(...) Sp. z o. o.wM.orazM. W.prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwąAgencja Ochrony (...)z siedzibą wM.
o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej
na skutek apelacji pozwanych
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 30 lipca 2014r. sygn. akt IV P 520/13
I. zmienia zaskarżony wyrok:

a
w punkcie I w ten sposób, że zasądza od pozwanej(...) Sp. z o.o.wM.na rzecz powodaR. W.kwotę 11214,74 zł (jedenaście tysięcy dwieście czternaście złotych 74/100) netto tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach  nadliczbowych i w porze nocnej, a powództwo wobec pozwanegoM. W.prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwąAgencja Ochrony (...)wM.oddala;

b
w punkcie III w ten sposób, że nakazuje ściągnąć od pozwanej(...) Sp. z o.o.wM.na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowegow. (...)) kwotę 406,31 zł (czterysta sześć złotych 31/100) tytułem kosztów sporządzenia opinii przez biegłego księgowego, a w pozostałym zakresie koszty te przejmuje na rachunek Skarbu Państwa;

II. odstępuje od obciążania powodaR. W.obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanegoM. W.za obie instancje w części, w jakiej powództwo zostało oddalone.
Sygn. akt. IV Pa 80/14

UZASADNIENIE
PowódR. W.w pozwie skierowanym przeciwko(...) Sp. z o. o.wM.domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty 33 269,60 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz w porze nocnej w okresie od września 2009 r. do czerwca 2012 r. z ustawowymi odsetkami.
W odpowiedzi na pozew pozwana spółka wnosiła o oddalenie powództwa.
W dalszej części postępowania powódR. W.ostatecznie ograniczył swoje powództwo do kwoty 11 214,74 zł netto, która wynikała z opinii biegłego księgowego. Ponadto w trakcie postępowania, Sąd Rejonowy wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanegoAgencję Ochrony (...)M. W.z siedzibą wM.. Pozwany wnosili o oddalenie powództwa w całości.
Wyrokiem z dnia 30.07.2014 r. Sąd Rejonowy(...)IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych:

I
zasądził od pozwanych(...) Sp. z o.o.wM.orazM. W.prowadzącego działalność gospodarczą podfirmą Agencja Ochrony (...)wM.solidarnie na rzecz powodaR. W.kwotę 11 214,74 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej;

II
umorzył postępowanie w zakresie objętym cofnięciem pozwu;

III
nakazał ściągnąć od pozwanych kwotę solidarnie na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego(...)kwotę 406,31 zł tytułem kosztów sporządzenia opinii przez biegłego księgowego, a w pozostałym zakresie koszty te przejął na rachunek Skarbu Państwa;

IV
zasądził od powodaR. W.solidarnie na rzecz pozwanych(...) sp (...)wM.orazM. W.prowadzącego działalność gospodarczą podfirmą Agencja Ochrony (...)wM.kwotę 1834 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

V
wyrokowi w pkt. I nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 1500 zł.

Sąd Rejonowy rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach faktycznych:
PowódR. W.w okresie od 1.01.2008 r. do 5.07.2012 r. był pracownikiem(...) Sp. z o.o.wM.zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku agenta ochrony. Powód świadczył pracę jako agent ochrony wg harmonogramu opracowanego przez pozwanego. Harmonogramy te przewidywały wymiar godzin w stosunku miesięcznym od 152 godziny do 184 godziny miesięcznie. W rzeczywistości powód świadczył pracę w większym wymiarze godzinowym w stosunku do norm miesięcznych.(...)pracy był tak ułożony, iż pełnił służbę przez 24 godziny i po jej odbyciu miał czas wolny, najczęściej 48 godzin. Ponadto powód zawierał pisemne umowy zlecenia zAgencją Ochrony (...), która miała siedzibę pod tym samym adresem,(...) spółka (...). Obydwie firmy były powiązane w ten sposób, że miały one zawarte umowy o współpracę jednocześnie były powiązania rodzinne pomiędzy oboma podmiotami gospodarczymi, albowiem prezes zarządu spółki(...)T. W.był ojcemM. W.prowadzącego działalność gospodarczą jakofirma (...). Powód wykonując swoją pracę działał na polecenie pracodawcy. Korzystał z jego umundurowania i działał tylko z poleceniafirmy (...). Wynagrodzenie powoda było naliczane w ten sposób, iż otrzymywał on odfirmy (...)wynagrodzenie za nominalny czas pracy obowiązujący w danym miesiącu wg ustalonej stawki godzinowej, natomiast wynagrodzenie wynikające z nadwyżki ilości godzin przepracowanych w danym miesiącu w ponadnormatywnym czasie pracy otrzymywał wynagrodzenie w formie przelewu bankowego odfirmy (...). Powód, jak i inni pracownicy nie kwestionowali tego stanu rzeczy. Z dniem 5.07.2012 r. powód rozwiązał z pozwanym(...)umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy. Pracodawca wypłacił mu odszkodowanie z tego tytułu. Pracodawca zaproponował mu, aby podpisał oświadczenie, że wypłacone odszkodowanie pokrywa również przysługujące mu wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.
W rozważaniach Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności przytoczył treść przepisówart. 129 par. 1 kporazart. 151 par. 1 kp, a także treśćart. 1511par. 1 i 2 kp. Sąd doszedł do wniosku, że w stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z próbą obejścia przepisówkodeksu pracyo wynagrodzeniu za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej. W umowie zlecenia czas pracy nie był bowiem limitowany i stwarzało to pozory świadczenia pracy na podstawie dwóch umów, jednakże praca była faktycznie wykonywana w warunkach pracowniczego podporządkowania w rozumieniuart. 22 kp. Czas pracy powoda i innych agentów ochrony był zaś tylko formalnie rozdzielony pomiędzy te dwa podmioty. Dlatego też powodowi przysługują świadczenia ze stosunku pracy. W końcowej części rozważań Sąd stwierdził również, że protokół z Państwowej Inspekcji Pracy nie jest wiążący dla Sądu i nie zwalnia go z dokonywania go własnych ustaleń. Ponadto Sąd ustalił, że praca powoda u innego podmiotu tj. Impel(...)Polska Sp. z zoo nie kolidowała z pracą dla pozwanych. Sąd oprał się na opinii biegłej księgowej, który to dowód Sąd uznał za miarodajny i obiektywny co do wysokości kwot należnych powodowi z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.
Od wyroku tego apelację złożył pełnomocnik obydwu pozwanych, który zaskarżył wyrok z dnia 30.07.2014 r. w całości i zarzucił mu:

1
naruszenie przepisów prawa procesowego tj.art. 233 par. 1 kpcpoprzez błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wyroku, a mających wpływ na treść orzeczenia poprzez:

a
to, że w ustalonym stanie faktycznym powód był pracownikiem(...) Sp. z o.o.i wykonywał pracę w systemie równoważnym 24 godziny/48 godzin, a w czasie wolnym od pracy był zobowiązany podpisywać umowy zlecenia na te same czynności zfirmą (...), a zatem, że czas pracy powoda był tylko formalnie rozdzielony, a powód świadcząc pracę nie mógł odróżnić, na rzecz którego podmiotu świadczy pracę;

b
dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów prowadzącą do przyjęcia, że zawarte porozumienia pomiędzy agencjami świadczą o próbie obejścia prawa, gdy faktycznie powód świadczył pracę w godzinach nadliczbowych oraz w godzinach nocnych wfirmie (...).

2
naruszenie przepisówart. 328 par. 2 kpcpoprzez nieuwzględnienie wszystkich dowodów zebranych w sprawie oraz wszechstronnej i obiektywnej oceny dowodów, jak też braku uzasadnienia przyjętego przez Sąd stanowiska;

3
naruszenie prawa materialnego:

a
art. 366 kcw zw. zart. 368 kcpoprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że pozwani- pracodawcy- mogą odpowiadać solidarnie za świadczenia ze stosunku pracy w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej, podczas gdy z pozwanymM. W.nie został ustalony stosunek pracy, a z powodem łączyła go jedynie umowa zlecenia.

W konkluzji wywodów apelacyjnych jej autor wnosił o:

a
zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie powództwa w całości;

b
uchylenie nałożonego w pkt. V wyroku rygoru natychmiastowej wykonalności w stosunku do kwoty 1500 zł;

c
zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych za pierwszą i druga instancję

i jako alternatywny wniosek pełnomocnik wnosił o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Na rozprawie pełnomocnik pozwanych popierał swoje stanowisko procesowe, zaś powód wnosił o oddalenie apelacji.
W toku postępowania przed Sądem drugiej instancji, Sąd przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, w czasie którego przeprowadził dowód z uzupełniającego przesłuchania powodaR. W.oraz pozwanegoM. W.. Powód zeznał, iż w czasie 24godzinnych dyżurów, które odbywał jako pracownikfirmy (...), wykonywał czynności służbowe wyłącznie dla tej firmy. Właścicielfirmy (...)ani inny pracownik nie informował go w jakim momencie świadczył pracę na rzecz tej właśnie firmy. Będąc zatrudnionym wfirmie (...)miał świadomość, że umowa o świadczenie ochrony zawarta zfirmą (...)miała charakter fikcyjny. Z koleiM. W.twierdził w swoich zeznaniach, że powód świadczył pracę na rzecz jego firmy wtedy, kiedy miał wolne wfirmie (...). Nie było opracowanych grafików pracy dla pracowników ochronyfirmy (...). Ochranianie były te same obiekty, które były przedmiotem ochrony przez pracowników ochronyfirmy (...).
W ocenie Sądu Okręgowego, apelacja pełnomocnika pozwanych jest częściowo zasadna, w takim zakresie, w jakim uwalnia od odpowiedzialności solidarnej(...), natomiast nie znajduje uzasadnionych podstaw do przyjęcia brakuodpowiedzialności spółki (...)z tytułu niewypłacania wynagrodzenia powodowi za pracę w godzinach nadliczbowych i nocnych.
Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia, jednakże wyciągnął z nich nieprawidłowe wnioski. Trafnie Sąd pierwszej instancji ustalił, iż umowy zlecenia, które zawierał powód, jak również inni pracownicy ochrony zatrudnieni wfirmie (...)zfirmą (...)na świadczenie usług ochrony, miały charakter fikcyjny. W rzeczywistości bowiem powód świadczył pracę wyłącznie na rzecz swojego pracodawcy tj.spółki (...). Rzeczywisty czas pracy, który był poświęcany przez powoda w związku z potrzebami pracodawcy, był większy niż nominalny czas pracy przewidziany dla pracowników w danym miesiącu. Powód świadczył pracę w systemie równoważnym tj. 24 godz. pracy i 48 godz. wolnego, co powodowało, że w poszczególnych miesiącach pracował w godzinach nadliczbowych a także w godzinach nocnych. Prawidłowo Sąd Rejonowy przyjął, że wypłacanie wynagrodzeń powodowi jak i innym pracownikom ochrony przezfirmę (...)służyło jedynie obejściu prawa polegającego na zwolnieniu się od obowiązku przezspółkę (...)od zapłaty powodowi wyższego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej, które obliczone powinno być na podstawieart. 1511par. 1 i 2 kp. Zapłata wynagrodzeń dokonywana przezfirmę (...)polegała na zapłacie za czas ponad normatywny i w porze nocnej tak jak za pracę w nominalnym czasie pracy, czyli bez dodatków. O fikcyjności umów zlecenia, jakie zawierał powód co miesiąc zfirmą (...)świadczą nie tylko zeznania, ale również treść tych umów, które mają ogólnikowy charakter i z tych umów nie wynika jakie czynności i w jakim czasie miałby wykonywać powód na rzecz zleceniodawcy. Nie było żadnych grafików opracowywanych dla zleceniobiorców ani też nie był w jakikolwiek sposób wyodrębniony czas pracy od czynności wykonywanych w(...) spółki (...).Firma (...)nie miała żadnych zleceń własnych na ochronę obiektów, nie miała też ani umundurowania, ani broni. Umowa o współpracę, którą obydwa podmioty zwarły ze sobą ma tak ogólnikowy charakter, że nie wiadomo, na czym ta współpraca miałaby faktycznie polegać. W świetle powyższego, należało przyjąć, iżfirma (...)nie powinna być podmiotem odpowiedzialnym za wykonywanie przez powoda pracy jako agenta ochrony. Powód bowiem nie świadczył w rzeczywistości na rzecz tej firmy ani żadnej pracy, ani żadnych usług. Nie może zatem ponosić odpowiedzialności solidarnej z podmiotem, który zatrudniał pracowników ochrony tj.spółką (...). Nie było zatem uzasadnione wezwaniefirmy (...)do udziału w sprawie jako pozwanego w przedmiotowym sporze. Wyłącznym podmiotem odpowiedzialnym, jak już wyżej stwierdzono, jest(...) Spółka z o.o.wM.za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy, w tym za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej. Dlatego też, przyjmując, tę ocenę prawną, Sąd Okręgowy uznał za zobowiązanego do zapłaty powodowi dochodzonej kwoty byłego pracodawcę, tj.Spółkę z o.o. (...)i oddalił powództwo wobec pozwanegoM. W., jednocześnie Sąd obciążył pozwanąSpółkę (...)obowiązkiem pokrycia kosztów sporządzenia opinii biegłego. Natomiast na podstawieart. 100 kpcodstąpił od obciążania powodaR. W.od obowiązku zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanegoM. W.w części, w jakiej powództwo zostało oddalone.
Na podstawieart. 386 par. 1 kpci385 kpcSąd orzekł jak w sentencji.