Sąd Apelacyjny w Łodzi
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1266/14
Data wyroku: 2015-09-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Wolska, Joanna Baranowska, Dorota Rzeźniowiecka
Słowa kluczowe: Emerytura Pomostowa
Podstawa prawna: art. 4, 7, 15 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych (t.j. Dz. U. 2015.965)

Sygn. akt III AUa 1266/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 września 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący: SSA Joanna Baranowska
Sędziowie:  SSA Dorota Rzeźniowiecka
SSA Jolanta Wolska (spr.)
Protokolant:  sekr. sąd. Małgorzata Matusiak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. wŁ.
sprawyW. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wT.
o emeryturę pomostową
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wT.
od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim
z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt V U 1738/14

1
zmienia  zaskarżony  wyrok w ten tylko spos ó b , że przyznajeW. S.prawo do emerytury pomostowej poczynając  od dnia 12 listopada 2014 roku;

2
oddala  apelację w pozostałej części.

Sygn. akt: III AUa 1266/14

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.decyzją z dnia 14 marca 2014 roku odmówiłW. S.prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu organ emerytalny podniósł, że wnioskodawca nie spełnił warunków do przyznania emerytury pomostowej określonych wart. 4w związku zart. 7 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych( Dz.U. 2008.237.1656 ze zm. ), ponieważ nie posiada wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach wymienionej w pkt 4 – 12 załącznika nr 1 do ustawy, wynoszącego co najmniej 15 lat, a nadto nie udowodnił rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą.
W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym dnia 24 marca 2014 roku,W. S.wniósł o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury pomostowej, wskazując jednocześnie, że spełnia wszystkie przesłanki konieczne do przyznania świadczenia.
W dniu 14 sierpnia 2014 roku nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy łączącego wnioskodawcę z pracodawcą, tj. zHutą (...) Spółka JawnawW.( świadectwo pracy z dnia 14 sierpnia 2014 r. – k. 22 akt sądowych )..
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wnosił o oddalenie odwołania, wywodząca, jak w zaskarżonej decyzji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym oraz jego prawnej ocenie:
W. S.,urodzony (...), złożył w dniu 10 lutego 2014 roku wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej. Na dzień złożenia wniosku o emeryturę pomostową wnioskodawca ukończył 56 lat, udowodnił ogólny staż pracy wynoszący 37 lat, 3 miesiące. W okresie od 6 września 1976 roku do 26 października 1978 roku oraz od 21 listopada 1980 roku do 30 czerwca 1998 roku ubezpieczony był zatrudniony wHucie (...)wP.. W tym okresie korzystał z urlopu bezpłatnego od dnia 29 grudnia 1998 roku do dnia 30 grudnia 1998 roku.
Pracodawca wystawił wnioskodawcy świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych, gdzie wskazał, że w okresie od 6 września 1976 roku do 26 października 1978 roku oraz od 21 listopada 1980 roku do 30 czerwca 1998 roku, był on zatrudniony wHucie (...)wP., gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę przy formowaniu wyrobów szklanych, na stanowisku formowacz wyrobów szklanych ręcznie.
W okresie od 12 września 1998 roku do 28 lutego 2007 roku odwołujący był zatrudniony wP.P.H. (...) Sp. z. o.o.wS., gdzie wykonywał prace hutnika szkła. W okresie zatrudnienia wnioskodawca w dniach: 19 czerwca 2005 roku, 8 sierpnia 2005 roku oraz 9 grudnia 2005 roku korzystał z urlopu bezpłatnego. Pracodawca wystawił wnioskodawcy świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych, gdzie wskazał, że w okresie od 12 września 1998 roku do 28 lutego 2007 roku był on zatrudniony wP.P.H. (...) Sp. z.o.o.wS., na stanowisku hutnika formowacza wyrobów szklanych, gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w zespołach formujących szkło – formowanie wyrobów szklanych.
Od 1 kwietnia 2007 roku do 14 sierpnia 2014 roku skarżący był zatrudniony wHucie (...)wW., na stanowisku formowacza wyrobów szklanych ręcznie. Pracodawca wystawił wnioskodawcy świadectwo pracy w którym stwierdził, że w okresie od 1 kwietnia 2007 roku do 14 sierpnia 2014 roku pracował wHucie (...), na stanowisku formowacza wyrobów szklanych ręcznie. Jako formowacz wyrobów szklanych ręcznie wnioskodawca przez cały okres zatrudnienia wHucie (...)wP.wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace w szczególnych warunkach w hutnictwie. Pracownik formował masy szklane za pomocą wydmuchiwanego powietrza. Prace przy ręcznym formowaniu wyrobów szklanych w hutnictwie szkła wymienione są w punkcie 8 załącznika nr 1 doustawy o emeryturach pomostowych.Huta (...)wP.obecnie już nie istnieje.
ZUS zaliczył jako pracę w warunkach szczególnych okresy od 1 kwietnia 2007 roku do dnia 19 lutego 2014 roku wHucie (...), na stanowisku formowacza wyrobów szklanych ręcznie, tj. łącznie 6 lat, 7 miesięcy i 14 dni.  Przy zaliczeniu do stażu pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach w hutnictwie samego tylko okresu zatrudnienia na stanowisku formowacza wyrobów szklanych ręcznie wHucie (...)wP.od 6 września 1976 roku do 26 października 1978 roku oraz od 21 listopada 1980 roku do 30 czerwca 1998 roku ( 17 lat,7 miesięcy i 9 dni ), łącznie z okresem niekwestionowanym przez organ rentowy ( 6 lat, 7 miesięcy i 14 dni ), łączny staż pracy ubezpieczonego w takich warunkach wykracza znacznie ponad wymagane ustawowo 15 lat.
Lekarz medycyny pracyR. W.wydał w dniu 5 lutego 2014 roku orzeczenie o niezdolności do pracyW. S.na stanowisku formowacza wyrobów szklanych ręcznie, przez co utracił on zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy z dniem 6 lutego 2014 roku. W okresie od 15 listopada 2013 roku do 28 listopada 2013 roku wnioskodawca przebywał na zwolnieniu lekarskim, w okresie od 29 listopada 2013 roku do dnia 15 maja 2014 roku pobierał zasiłek rehabilitacyjny, a od 16 maja 2014 roku do 14 sierpnia 2014 roku pobierał świadczenie rehabilitacyjne.
W dniu 14 sierpnia 2014 roku wnioskodawca rozwiązał stosunek pracy.
W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione.
Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1440 ze zm.), prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5 - 12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5 - 9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
W myśl natomiast art. 49 prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:
1)po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2)spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1 - 5 i 7 i art. 5 - 12;
3)w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Art. 7 ustawy stanowi natomiast, że pracownik wykonujący w hutnictwie prace w szczególnych warunkach wymienione w pkt 4 - 12 załącznika nr 1 do ustawy, który spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1, 4 - 7, nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli:
1) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach w hutnictwie wymienionej w pkt 4 - 12 załącznika nr 1 do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat;
3) lekarz medycyny pracy wydał orzeczenie o niezdolności do wykonywania prac w szczególnych warunkach wymienionych w pkt 4 - 12 załącznika nr 1 do ustawy.
Na dzień złożenia wniosku o emeryturę pomostową wnioskodawca ukończył 56 lat i legitymował się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 37 lat i 3 miesięcy.
Istota sporu w sprawie sprowadzała się więc wyłącznie do ustalenia, czy wnioskodawca ma okres pracy w szczególnych warunkach w hutnictwie, wymienionej w pkt 4 - 12 załącznika nr 1 do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat ( art. 7 pkt 2 ustawy ), bowiem kwestia pozostawania odwołującego w stosunku pracy, wobec złożonego świadectwa pracy, nie była przedmiotem rozstrzygnięcia jako niesporna.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika w sposób bezsporny, iż wnioskodawca legitymuje się ponad 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach w hutnictwie, wymienionej w pkt 8 załącznika nr 1 doustawy o emeryturach pomostowych. Ubezpieczony oprócz okresów uznanych przez ZUS w wymiarze 6 lat, 7 miesięcy i 14 dni, pracował bowiem w takich warunkach także w okresach zatrudnienia wHucie (...)wP.od 6 września 1976 roku do 26 października 1978 roku oraz od 21 listopada 1980 roku do 30 czerwca 1998 roku. Niesporne jest, że wnioskodawca pracował wówczas stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku formowacza wyrobów szklanych ręcznie, a zatem wykonywał prace, o jakich mowa w obecnie obowiązującym pkt 8 załącznika nr 1 doustawy o emeryturach pomostowych, tj. prace przy ręcznym formowaniu wyrobów szklanych w hutnictwie szkła.
Wbrew twierdzeniom organu emerytalnego, o odmowie zaliczenia spornych okresów pracy skarżącego nie może stanowić jedynie fakt, że pracodawcaHuta (...)wP., wystawiając pracownikowi świadectwo pracy w szczególnych warunkach, wskazał nieprawidłową podstawę prawną, o której mowa w przepisach cytowanej na wstępie ustawy. Bezsporne jest bowiem, żeHuta (...)wP.uległa likwidacji i w dacie składania przez skarżącego wniosku o przyznanie emerytury pomostowej już nie istniała, zatem stosownego zaświadczenia wystawić nie mogła. Podkreślić przy tym należy, iż w 2001 roku powyższy zakład pracy wystawił ubezpieczonemu świadectwo pracy w szczególnych warunkach, odpowiadające wówczas obowiązującym przepisom. Ze świadectwa tego wynika niewątpliwie, że wnioskodawca pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy ręcznym formowaniu szkła w hutnictwie. Okoliczności te potwierdzili zeznający w sprawie świadkowie, którzy pracowali razem z wnioskodawcą w tym samym okresie i dobrze zapamiętali go z tego okresu. Świadkowie potwierdzili, że w całym okresie zatrudnienia wHucie (...)wP., jako formierz wyrobów ręcznych szkła, odwołujący wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace w szczególnych warunkach w hutnictwie. Wnioskodawca formował masy szklane za pomocą wydmuchiwanego powietrza.
Z akt sprawy wynika także, że wnioskodawca załączył do wniosku o emeryturę pomostową zaświadczenie lekarza medycyny pracy stwierdzające niezdolność do wykonywania pracy w hutnictwie. Dodać przy tym należy, iż w dacie składania wniosku o przyznanie prawa do emerytury pomostowej skarżący już od 15 listopada 2013 roku przebywał ze zwolnieniach lekarskich, a od 16 maja 2014 roku aż do rozwiązania stosunku pracy przebywał na zasiłku rehabilitacyjnym, a zatem nie powinno budzić wątpliwości, że nie mógł wówczas wykonywać prac w hutnictwie.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Wyrok ten zaskarżył apelacją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., który zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 4 pkt 7 w związku zart. 7 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych– poprzez jego niezastosowanie i przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej od dnia 10 lutego 2014 r., podczas gdy w tej dacie pozostawał on w stosunku pracy, a co za tym idzie, nie spełniał warunków do nabycia dochodzonego świadczenia emerytalnego.
Formułując powyższe zarzuty, organ emerytalny domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia odwołanie, gdyż ubezpieczony w dacie przyznania emerytury nie miał do niej prawa.
W uzasadnieniu apelacji ZUS podniósł, że wnioskodawca w dniu 10 lutego pozostawał w stosunku pracy, ponieważ rozwiązanie stosunku pracy łączącego go z pracodawcą, tj. zHutą (...)wW., nastąpiło dopiero w dniu 14 sierpnia 2014 r.
W. S.wnosił o oddalenie apelacji, zaś w zakresie daty ewentualnego przyznania świadczenia godził się na ustalenie daty po ustaniu okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja zasługuje na uwzględnienie w części, w jakiej zarzuca rozstrzygnięciu błędne ustalenie i przyjęcie, żeW. S.w dniu 10 lutego 2014 roku, tj. w dacie zgłoszenia wniosku, spełniał wszystkie warunki do nabycia emerytury pomostowej, o jakich mowa wart. 4w związku zart. 7 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych( t.j. Dz.U. 2015.965 ).
Ma rację strona apelująca twierdząc, że koniecznym warunkiem do nabycia emerytury pomostowej jest – w myślart. 4 pkt 7w związku z art. 7, cytowanej wyżej ustawy, rozwiązanie stosunku pracy z pracodawcą. W dacie zgłoszenia wniosku o emeryturę pomostową, tj. w dniu 10 lutego 2014 roku, ubezpieczony pozostawał w stosunku pracy, który został rozwiązany dopiero w dniu 14 sierpnia 2014 roku. W świetle obowiązującej regulacji prawnej, nie mógł on nabyć prawa do emerytury pomostowej w tej dacie, jak to orzekł Sąd Okręgowy, wobec braku spełnienia koniecznego warunku do dochodzonej emerytury. Warunek ten został natomiast spełniony w toku postępowania odwoławczego od decyzji z dnia 14 marca 2014 roku, co oznacza, że w dacie wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji, a mianowicie w dniu 4 września 2014 roku, odwołujący rozwiązał stosunek pracy z pracodawcą, a więc spełnił sporną przesłankę zart. 4 pkt 7 ustawy o emeryturach pomostowychdo nabycia świadczenia. Spełnienie spornej przesłanki zadecydowało o uprawnieniu skarżącego do emerytury pomostowej. Treść apelacji wskazuje na to, że organ rentowy nie kwestionuje już braku spełnienia warunku posiadania co najmniej 15 lat okresów pracy w szczególnych warunkach, a co za tym idzie, zaakceptował ustalenia Sądu Okręgowego w kwestii wykazania przez ubezpieczonego wymaganego ustawowo okresu pracy w szczególnych warunkach. W tej sytuacji, mając na względzie powoływane już przepisyustawy o emeryturach pomostowych, a nadtoart. 316 § 1 k.p.c., należało z mocyart. 386 § 1 k.p.c.zmienić zaskarżony wyrok i przyznać wnioskodawcy prawo do emerytury pomostowej od innej daty niż to wynika z zaskarżonego wyroku.
Co do daty, od której można było przyznać wnioskodawcy emeryturę pomostową, to należało mieć na uwadze treśćart. 15 ustawy z dnia 19 grudnia o emeryturach pomostowych. W myśl powołanego przepisu, prawo do emerytury pomostowej powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa (ust. 1). W przypadku pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, prawo do emerytury powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku lub świadczenia (ust. 2).
Ponieważ z ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania apelacyjnego ( patrz: pismo organu rentowego z dnia 6 lipca 2015 roku – k. 70 akt sądowych oraz akta rentowe ), wynika, żeW. S.był uprawniony do zasiłku chorobowego w okresie od 29 listopada 2013 roku do 15 maja 2014 roku oraz świadczenia rehabilitacyjnego w okresie od 16 maja 2014 roku do 11 listopada 2014 roku, to prawo do emerytury pomostowej winno zostać mu przyznane dopiero od dnia 12 listopada 2014 roku. W tym zakresie, w uwzględnieniu apelacji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i orzekł, jak w punkcie pierwszym swojego wyroku.
Ponieważ zarzuty apelacji co do braku prawa wnioskodawcy do emerytury pomostowej nie są zasadne, należało w tym zakresie, na podstawieart. 385 k.p.c.oddalić apelację.