Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim
IV Wydział Pracy
Sygnatura akt: IV P 206/14
Data wyroku: 2015-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SSR Jolanta Jaros - Skwarczyńska
Słowa kluczowe: Praca W Szczególnych Warunkach
Podstawa prawna: 189 kpc

Sygn. akt IV P 206/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 listopada 2015 r.
Sąd Rejonowy w TomaszowieM.. IV Wydział Pracy w składzie następującym:

Przewodniczący SSR Jolanta Jaros - Skwarczyńska

Protokolant: st. sekr. Zofia Kaczmarek

po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 r. w TomaszowieM.
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. D.
przeciwko(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” z siedzibą wO.
o ustalenie wykonywania pracy w warunkach szczególnych
1/. oddala powództwo;
2/. zasądza od powodaJ. D.na rzecz pozwanego(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” z siedzibą wO.kwotę 60,00 (sześćdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.
Sygn. akt IV P 206/14

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 18 listopada 2014r., skierowanym przeciwko(...) Sp. z o.o.wO., powódJ. D.wnosił o ustalenie na podstawieart. 189 k.p.c., iż od 1979r. do dnia 08.05.1988r. wykonywał wprzedsiębiorstwie Zespół Zakładów (...)wO., którego następcą prawnym jestspółka (...)pracę w warunkach szkodliwych.
W odpowiedzi na pozew z dnia 22.12.2014r., pozwany reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wnosił o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Na uzasadnienie swojego stanowiska pełnomocnik pozwanego wskazał, iż z akt osobowych oraz przebiegu kariery zawodowej powoda w(...) S.A., a następnie w(...) Sp. z o.o.wynika, iż do pracy w warunkach szczególnych zgodnie z obowiązującymi przepisami zaliczyć można jedynie pracę powoda w okresie od: 09.05.1988r. do 30.11.1991r. jako magazynierMagazynu (...)(wykaz A , dział IV, poz. 40 pkt 15 ) oraz pracę w okresie od 01.12.1991r. do 31.12.1998r. jako mistrzMagazynu (...)(wykaz A, dział IV ), co w sumie daje 10 lat i 7 m-cy pracy w warunkach szczególnych.
Nadto pełnomocnik pozwanego podniósł, iż powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
W piśmie procesowym z dnia 26 stycznia 2015r., powód popierając w całości wniesione powództwo wskazał, iż ma interes prawny w wytoczeniu powództwa, gdyż uwzględnienie powództwa umożliwiłoby mu przejście na wcześniejszą emeryturę, gdyż aktualnie przebywa na rencie chorobowej.
W piśmie procesowym z dnia 09 kwietnia 2015r., powódJ. D.sprecyzował wniesiony pozew wskazując, iż wnosi o ustalenie pracy w warunkach szczególnych w okresie od 12.04.1977r. do 31.12.1987r., kiedy to pracował wZespole Zakładów (...)wO.w dziale BHP.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:
W myślart. 189 k.p.c.powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, gdy ma w tym interes prawny.
W niniejszej sprawie, poza sporem pozostaje ta okoliczność, iż powódJ. D.był zatrudniony w(...) S.A.w okresie od 16.08.1976r. do 30.06.2007r. oraz wO.I (następca prawny(...) S.A.) w okresie od 01.07.2007r. do 16.05.2012r.
W okresach od 09.05.1988r. do 30.09.1989r.; 01.10.1989r. do 23.09.2002r.; 24.09.2002r. do 31.08.2003r. i od 01.09.2003r. do 31.12.2008r., powódJ. D.był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy i wykonywał pracę w warunkach szczególnych.
W świetle obowiązujących regulacji ustawowych, brak jest obecnie przepisów prawa, które tworzyłyby dla powodaJ. D.roszczenie przeciw zakładowi pracy o wydanie świadectwa pracy w warunkach szczególnych, obejmującego dany okres.
Podstawy prawnej takiego roszczenia nie dajerozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia zakład pracy jest zobowiązany do wskazania okresów pracy w szczególnych warunkach w świadectwie pracy lub świadectwie pracy w szczególnych warunkach. Potwierdzenie to zakład pracy wystawia na podstawie posiadanej w aktach osobowych pracownika dokumentacji poświadczającej pracę w szczególnych warunkach. Jeżeli na podstawie analizy dokumentacji osobowej pracownika pracodawca wywiedzie, że nie ma podstaw do uznania, że pracownik wykonywał pracę w szczególnych warunkach ma on prawo zawrzeć takie stwierdzenie w wystawionym mu świadectwie pracy.
Istnienie przesłanek warunkujących uznanie danej pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach badane będzie w toku postępowania o przyznanie emerytury.
W ocenie Sądu, powódJ. D.nie ma interesu prawnego w ustaleniu wykonywania pracy w szczególnych warunkach w okresie od 12.04.1977r. do 31.12.1987r., kiedy to pracował wZespole Zakładów (...)wO.w dziale BHP.
Zgodnie bowiem zart. 189 k.p.c.powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Należy zaznaczyć, iż brak interesu prawnego ma miejsce w sytuacjach, gdy występuje równocześnie (obok) także inna forma ochrony praw. W piśmiennictwie i judykaturze powszechny jest pogląd, że możliwość wytoczenia powództwa o zasądzenie wyklucza po stronie powoda istnienie interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie naruszonego prawa lub stosunku prawnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny może zależeć także od celowości dążenia do ustalenia prawa lub stosunku prawnego w postępowaniu procesowym. Jeżeli więc cel osiągnięty jest w ramach innego postępowania lub nawet postępowania pozasądowego, to brak interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie.
Z ustaleń poczynionych przez Sąd w trakcie toczącego się postępowania sądowego wynika, iż jedynym celem dążenia powodaJ. D.do ustalenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach jest uzyskanie przez niego uprawnień emerytalnych na podstawie skróconego okresu zatrudnienia.
Zdaniem Sądu, powyższy cel powódJ. D.może uzyskać wszczynając postępowanie przed organem rentowym o przyznanie prawa do świadczenia emerytalnego.
Zgodnie zart. 115 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.) decyzje w sprawach świadczeń określonych ustawą wydają i świadczenia te wypłacają, z uwzględnieniem ust. 2-4 organy rentowe właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. Natomiast zgodnie z art. 118 ust. 7 tej ustawy od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki odwoławcze określone w odrębnych przepisach. Odwołanie od decyzji w sprawie emerytury w świetleart. 4778k.p.c.rozpatrują sądy okręgowe.
Należy mieć przy tym na uwadze, że całokształt postępowania dotyczącego ustalenia prawa do świadczeń emerytalno - rentowych z tytułu ubezpieczenia społecznego należy do właściwości organów rentowych. Organ rentowy samodzielnie ocenia w postępowaniu dotyczącym świadczeń emerytalnych, czy wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Dlatego uzasadniony jest pogląd, że pracownik dla uzyskania świadczeń emerytalno - rentowych zgłasza wniosek wraz z koniecznymi dowodami do wykazania zasadności wniosku w organie rentowym. Pracownik nie ma interesu prawnego w dochodzeniu przed sądem pracy ustalenia zatrudnienia go w szczególnych warunkach, skoro okoliczność ta ma być przedmiotem samodzielnych ustaleń organu rentowego.
Jeśli w postępowaniu przed organem rentowym pracownik nie będzie mógł wykazać się zaświadczeniem zakładu pracy, stwierdzającym że był on zatrudniony w szczególnych warunkach, nie pozbawia go to możliwości wykazania tej okoliczności w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych.
Jak wyjaśnił bowiem Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 27 maja 1985 r. (III UZP 5/85) w postępowaniu o świadczenia emerytalno- rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Skoro powódJ. D.może dochodzić samego świadczenia, nie ma on zatem interesu prawnego do ustalania w innym postępowaniu przesłanek świadczenie to uzasadniających. Stanowisko takie jest zgodne z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (np. wyrok z dnia 03.11.1994 r. I PZP 45/94, uchwała z dnia 05.07.1995 r. I PZP 56/94, uchwała z dnia 17.06.1987 r. III PZP 19/87, wyrok z dnia 01.12.1983 r. (...) 189/83). Postępowanie sądowe nie może służyć tworzeniu dowodów na potrzeby innego postępowania (patrz: orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 04.11.1971 r. I PR 344/71).
W postanowieniu z dnia 19 stycznia 2012 r. (I PK 108/11 - LEX nr 1215409) Sąd Najwyższy podtrzymał dotychczasową linię orzecznictwa stwierdzającego brak interesu prawnego w dochodzeniu przed sądami pracy (które należy odróżniać od sądów pracy i ubezpieczeń społecznych) wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyjaśniając, iż skoro kwalifikacja określonej pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach dla celów emerytalno -rentowych może być dokonywana wyłącznie w postępowaniu przed organem rentowym w sprawie o przyznanie świadczenia z ubezpieczeń społecznych (ewentualnie w postępowaniu sądowym wywołanym wniesieniem odwołania od decyzji organu rentowego), to pracownik wytaczający w tej materii przed sądem pracy powództwo o ustalenie nie wykazuje w ogóle interesu prawnego w rozumieniuart. 189 k.p.c.
W świetle powyższego uznając, iż powódJ. D.nie ma interesu prawnego w ustaleniu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach procesu, o których mowa w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawieart.98 k.p.c., a na koszty zasądzone na rzecz pozwanego złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej w kwocie 60 zł, ustalone zgodnie z § 11 ust.1 pkt 3 w zw. z§ 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U.2013 poz. 490).
Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.