Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1355/15
Data wyroku: 2015-10-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Pietrzak, Gabriela Pietrzyk-Cyrbus, Marek Żurecki
Słowa kluczowe: Nauczyciel
Podstawa prawna: art. 4 ustawy z 22.05.2009 o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

Sygn. akt III AUa 1355/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 października 2015 r.
Sąd Apelacyjny w KatowicachIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Marek Żurecki (spr.)

Sędziowie

SSA Jolanta Pietrzak
SSA Gabriela Pietrzyk - Cyrbus

Protokolant

Beata Kłosek

po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaM.
M.(M.M.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
o prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach
z dnia 20 maja 2015r. sygn. akt VIII U 416/15

1
oddala apelację,

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzeczM.M.kwotę 135 zł (sto trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

/-/SSA Jolanta Pietrzak /-/SSA Marek Żurecki /-/SSA Gabriela Pietrzyk – Cyrbus
Sędzia Przewodniczący Sędzia
Sygn. akt III AUa 1355/15

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach wyrokiemz dnia 20 maja 2015 roku zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych OddziałuwZ.z dnia 23 stycznia 2015 roku odmawiającąM.M.prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej prawo do tego świadczenia od dnia 1 listopada 2014 roku.
Sąd uwzględnił odwołanie ubezpieczonej, albowiem nie podzielił stanowiska organu rentowego, zgodnie z którym możliwość nabycia prawa do przedmiotowego świadczenia w myśl przepisuart.4w zw. zart.2 ustawy z dnia 22 maja 2009 roku o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych(Dz.U. 2009 nr 29, poz.800) jest wykluczonaw przypadku nauczycieli, którzy po rozwiązaniu stosunku pracy a przed zgłoszeniem wniosku o przyznanie świadczenia podjęli inne zatrudnienie lub działalność zarobkową - tak jak skarżąca, która po rozwiązaniu umowy o pracę ze szkołą nadal podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia w związku z czym w chwili zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia nie miała statusu nauczyciela.
Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczona (ur. w (...)r.) w chwili zgłoszenia wnioskuo przyznanie spornego świadczenia w dniu 12.11.2014 roku osiągnęła wiek 55 lat, miała ponad 30-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz ponad 20-letni okres wykonywania pracy nauczycielskiej a także rozwiązała z dniem 31.08.2014 roku stosunek pracy nauczyciela na swój wniosek.
Ustalając powyższe Sąd stwierdził, że ubezpieczona spełniła łącznie wszystkie warunki do nabycia nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego określone w art.4 ustawyz dnia 22 maja 2009 roku, w której żaden przepis nie wymaga by wnioskodawca miał status nauczyciela bezpośrednio przed zgłoszeniem wniosku o świadczenie kompensacyjne. Stąd okoliczność, że ubezpieczona podlegała od 1.09.2014 roku ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia zawartej na okres od 3.03.2014 roku do 1.02.2015 roku, w ramach której zajmowała się organizowaniem spotkańi rekrutacją do zajęć w ramach programu unijnego, nie miała - w ocenie Sądu - wpływu na ustalenie prawa do spornego w sprawie świadczenia.
Sąd w uzasadnieniu przyjętego stanowiska prawnego odwołał się do utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego wykładni przepisuart.88 ust.1 ustawyz dnia 26.01.1982r. Karta Nauczyciela, zgodnie z którym przyjęto, że pozostawaniew innym zatrudnieniu po rozwiązaniu zatrudnienia nauczycielskiego, czy posiadanie innej podstawy do ubezpieczenia nie stanowi przeszkody w nabyciu prawa do emerytury nauczycielskiej a istotne jest jedynie rozwiązanie stosunku pracy nauczycielskieji spełnienie w dniu rozwiązania stosunku pracy warunków dotyczących stażu pracy. Obojętne natomiast jest to, czy następnie nauczyciel pozostawał bez pracy, czy ją podjął oraz jaki był jego status pracowniczy w chwili złożenia wniosku o emeryturę.
Sąd Okręgowy zwracając uwagę na podobieństwo konstrukcji przepisówart.4 ustawyo nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnychi art.88 ust.1 Karty Nauczyciela stwierdził, że powołane stanowisko judykatury ma zastosowanie przy rozpoznaniu sprawy, albowiem przy wykładni przepisów prawa należy nadawać takie samo znaczenie zwrotom użytym w różnych aktach prawnych z uwagi na spójność systemu prawnego.
Wyrok zaskarżył apelacją organ rentowy zarzucając rozstrzygnięciu Sądu naruszenie przepisuart.4w związku zart.2 ustawy z dnia 22.05.2009r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnychpoprzez niesłuszne przyjęcie, że prawo do przedmiotowego świadczenia przysługuje osobie, która wykonuje umowę zlecenia nie będącą pracą nauczycielską w chwili złożenia wniosku o to świadczenie.
Zarzucając powyższe apelujący wnosił o zmianę wyroku i oddalenie odwołania ubezpieczonej.
W uzasadnieniu środka odwoławczego organ rentowy ponowił argumentację prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając, że użycie wart.4 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnychzwrotu „świadczenie przysługuje nauczycielom” oznacza, że chodzi o osoby wykonujące umowę o pracę w placówkach pedagogicznych w chwili złożenia wniosku o świadczenie.
Sąd Apelacyjnynie uwzględnił apelacji nie podzielając zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisuart.4 ustawy z dnia 22.05.2009 roku o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych.
Dokonując oceny podniesionego zarzutu należy zwrócić uwagę na przepisart.7 ust.1 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, zgodnie z którym prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa.
Warunki te wyczerpująco zostały określone w przepisie art.4 ustawy. W myśl tego przepisu świadczenie przysługuje nauczycielom, którzy w chwili rozwiązania z własnej inicjatywy stosunku pracy z jednym z podmiotów określonych w art.2 pkt 1 ustawy, osiągnęli wiek wskazany w art.4 ust.3 ustawy i legitymują się wymaganym 30-letnim okresem składkowym i nieskładkowym w tym 20 latami wykonywania pracyw jednostkach o których mowa w art.2 pkt 1 ustawy w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć.
W związku z powyższym o powstaniu prawa do świadczenia kompensacyjnego z mocy ustawy decyduje w istocie chwila rozwiązania stosunku pracy nauczyciela nie zaś moment zgłoszenia wniosku o to świadczenie jak wynika to z prezentowanego przez organ rentowy stanowiska w sprawie.
Organ rentowy twierdząc, że wnioskodawca bezpośrednio przed zgłoszeniem wnioskuo przyznanie świadczenia kompensacyjnego nie może podlegać innemu ubezpieczeniu społecznemu niż stosunek pracy nauczycielskiej formułuje w istocie dodatkowy warunek nabycia prawa do świadczenia nie mający odzwierciedlenia w przepisach ustawy z dnia 22.05.2009 roku.
W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przepisy dotyczące nabycia świadczeń z ubezpieczenia społecznego lubo charakterze zaopatrzeniowym powinny podlegać wykładni ścisłej, która wyklucza wykładnię rozszerzającą w sytuacji gdy treść przepisu określającego warunki nabycia prawa do świadczeń jest jasna. Wówczas nie powinno się stosować innych rodzajów wykładni (por. wyrok SN z 28.01.2008 I UK 239/07 OSNP 2009 nr 8, poz.103, z dnia 7.02.2012 I UK 276/II OSNP 2013 nr 9-10 poz.113).
W kontekście powyższego Sąd Apelacyjny w pełni podzielił ocenę prawną bezspornych w sprawie okoliczności faktycznych z których wynikło, że ubezpieczonaw dniu rozwiązania stosunku pracy nauczyciela, spełniając łącznie warunek wiekui warunki stażowe, nabyła prawa do spornego świadczenia w myśl art.4 ustawya warunków tych nie niweczyła okoliczność pozostawania w ubezpieczeniu z tytułu umowy cywilnoprawnej w chwili zgłoszenia wniosku o świadczenie kompensacyjne, zapoczątkowanej w trakcie wykonywania pracy nauczycielskiej.
Na prawidłowość takiej oceny wskazuje powołane przez Sąd Okręgowy orzecznictwo Sądu Najwyższego odnoszące się do kwestii braku wpływu na nabycie prawa do emerytury nauczycielskiej z art.88 ust.1 Karty Nauczyciela faktu pozostawania w innym zatrudnieniu po rozwiązaniu stosunku pracy przez nauczyciela na swój wniosek(por. wyroki Sądu Najwyższego z 16.06.2009 I UK 5/09, 11.03.2009 I UK 299/08,z 24.03.2005 I UK 269/08).
Zważywszy na analogiczną konstrukcję przepisów kształtujących prawo do emerytury nauczycielskiej przewidzianej w art.88 Karty Nauczyciela i prawo do spornego w sprawie świadczenia kompensacyjnego Sąd Apelacyjny uznał, że zastosowanie przywołanych poglądów judykatury powinno mieć odpowiednie zastosowanie przy rozstrzygnięciu niniejszego sporu.
/-/SSA Jolanta Pietrzak /-/SSA Marek Żurecki /-/SSA Gabriela Pietrzyk – Cyrbus
Sędzia Przewodniczący Sędzia
JM