Sąd Okręgowy w Krakowie
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1044/15
Data wyroku: 2015-09-02 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Beata Kurdziel, Jarosław Tyrpa, Zbigniew Zgud
Słowa kluczowe: Służebność Drogi Koniecznej
Podstawa prawna: art. 145 k.c.

Sygn. akt II Ca 1044/15

POSTANOWIENIE
Dnia 2 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Beata Kurdziel (sprawozdawca)

Sędziowie:

SO Jarosław Tyrpa
SO Zbigniew Zgud

Protokolant: protokolant sądowy Małgorzata Łojewska
po rozpoznaniu w dniu 2 września 2015 r. w Krakowie
na rozprawie sprawy z wnioskuI. T.,J. T.,M. N. (1),M. N. (2),G. N.iT. N.
przy uczestnictwieJ. B.,M. B. (1),M. K.,L. K.,G. K.,U. M.,S. F.iK. F. (1)
o ustanowienie służebności drogi koniecznej
na skutek apelacji wnioskodawcówI. T.iJ. T.
od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie
z dnia 19 grudnia 2014 r., sygnatura akt I Ns 2173/11/K
postanawia:

1
oddalić apelację;

2
zasądzić od wnioskodawcówI. T.iJ. T.solidarnie na rzecz uczestnikaJ. B.kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

UZASADNIENIE
WnioskodawcyI. T.,J. T.,M. N. (1),M. N. (2),G. N.,T. N.wnieśli o ustanowienie służebności drogi koniecznej przebiegającej przezdziałki nr (...)położone wK.przyul. (...)na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości oznaczonych jakodziałka nr (...)i jakodziałka (...), położonych wK.przyul. (...)oraz zasądzenie od uczestników na rzecz wnioskodawców kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ostatecznie sprecyzowanych stanowiskach wnioskodawcyI. T.iJ. T.wnieśli o ustanowienie służebności drogi koniecznej według wariantu I zawartego w opinii biegłego sądowego geodetyJ. H., a wnioskodawcyM. N. (1),M. N. (2),G. N.,T. N.wnieśli o ustanowienie służebności drogi koniecznej według wariantu II zawartego w opinii biegłego sądowego geodetyJ. H.. W uzasadnieniu wnioskodawcy wywodzili, iżI. T.iJ. T.są właścicielami nieruchomości położonej wK.przyul. (...), w skład której wchodzidziałka gruntu nr (...), natomiastM. N. (1),M. N. (2),G. N.,T. N.są właścicielami nieruchomości położonej wK.przyul. (...), w skład której wchodzidziałka gruntu nr (...), a także iż obie nieruchomości sąsiadują z nieruchomością należącą doM. B. (1)iJ. B., składającą się zdziałek nr (...). Wnioskodawcy twierdzili, iż nieruchomości wnioskodawców nie mają należytego dostępu do drogi publicznej z uwagi na wybudowanie przez uczestnikaJ. B.nadziałkach (...)garażu bez pozwolenia na budowę i postawienia wzdłuż wskazanych działek ogrodzenia, w miejscu, w którym od dziesiątek lat przebiegała droga dojazdowa do nieruchomości wnioskodawców, co spowodowało zawężenie istniejącej drogi dojazdowej, do tego stopnia, że wjechać na działki wnioskodawców mogą tylko małe pojazdy.
UczestnikJ. B.wniósł o ustanowienie służebności dla każdoczesnych właścicieli przedmiotowych nieruchomości służebności drogi koniecznej przebiegającej w północnej częścidziałki nr (...), to jest zgodnie z wariantem III zawartym w opinii biegłego sądowego geodetyJ. H., jak również zaprzeczył wszelkim twierdzeniom wnioskodawców za wyjątkiem wyraźnie przyznanych. Uczestnik wywodził, iż wnioskodawcy bez zgody korzystają z nieruchomości stanowiącej własność jego żonyM. B. (1)oraz jego samego, przechodząc i przejeżdżając przezdziałkę nr (...)i traktując ją jako drogę publiczną. Uczestnik argumentował, iż obrys ogrodzenia okalającego dom i działki uczestników nie zmienił się od czasu zakupu przez nich nieruchomości w 2001r., oraz że ogrodzenie istniejące po zachodniej ścianie parceli, ścięte ukośnie w południowo-zachodnim narożniku, zmieniło się tylko i wyłącznie w ten sposób, że przestrzeń pomiędzy dawnymi betonowymi słupkami została zabudowana bloczkami i przykryta okładziną kamienną, natomiast wybudowanie garażu nie ma w tej sprawie nic do rzeczy, bowiem powstał on w obrębie dawno istniejącego ogrodzenia wewnątrz posesji uczestników. Uczestnik twierdził, iżdziałka nr (...)sąsiaduje bezpośrednio od strony zachodniej zdziałką nr (...), adziałka nr (...)jest działką drogową.
UczestniczkaM. B. (1)wniosła o ustanowienie służebności drogi koniecznej przezdziałkę nr (...), albowiem działka ta stanowi drogę i zapewnia komunikację do dalej położonych nieruchomości, w tymdziałki nr (...).
UczestniczkiM. K.,U. M.wniosły o oddalenie wniosku w zakresie nieruchomości, której są współwłaścicielkami.
UczestnicyS. F.,K. F. (1)oświadczyli, iż udostępnili wnioskodawcyM. N. (1)przejazd przez swoją nieruchomość oraz wnieśli o ustanowienie służebności drogi koniecznej według wariantu I zawartego w opinii biegłego sądowego geodetyJ. H.z dnia 12 grudnia 2012 r.
UczestnikL. K.poparł stanowisko uczestnikówS.iK. F. (1).
UczestnikG. K.nie zajął stanowiska w sprawie.
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2014 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie:
- ustanowił na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)położonej wK., objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie służebność drogi koniecznej szlakiem biegnącym przez: część ( o pow. 22 m((

    2 )); pkt. nr(...)działki nr (...), objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie to jest zgodnie z opinią biegłego sądowego geodetyJ. H.z dnia 12 grudnia 2012 r. – wariant III., nr L.ks. rob.(...)(pkt I postanowienia);
- ustanowił na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)położonej wK., objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie służebność drogi koniecznej szlakiem biegnącym przez: część (o pow. 22 m((

    2 )); pkt. nr(...)
działki nr (...), objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie to jest zgodnie z opinią biegłego sądowego geodetyJ. H.z dnia 12 grudnia 2012 r. – wariant III., nr L.ks. rob.(...)(pkt II);
- zasądził od wnioskodawcówM. N. (1),M. N. (2),G. N.,T. N.solidarnie na rzecz uczestnikówM. K.,L. K.,G. K.,U. M.,S. F.,K. F. (1)solidarnie kwotę 2015 zł tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej (pkt III);
- zasądził od wnioskodawcówI. T.,J. T.solidarnie na rzecz uczestnikówM. K.,L. K.,G. K.,U. M.,S. F.,K. F. (1)solidarnie kwotę 2015 zł tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej (pkt IV);
- stwierdził, że wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (pkt V);
- nakazał ściągnąć od wnioskodawcówI. T.,J. T.solidarnie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Krakowa –Krowodrzy w Krakowie kwotę 2567,55 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia biegłych sądowych (pkt VI);
- nakazał ściągnąć od wnioskodawcówM. N. (1),M. N. (2),G. N.,T. N.solidarnie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Krakowa –Krowodrzy w Krakowie kwotę 2567,55 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia biegłych sądowych (pkt VII).
W sprawie poza sporem było to, że odrębne nieruchomości utworzone zdziałek nr (...)powstały z podziału jednej dawnej nieruchomości utworzonej zdziałki nr (...).
Ponadto Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny sprawy. Współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)

    ,położonej wK.przyul. (...)o powierzchni 0,0466 ha są wnioskodawcyI. T.iJ. T.. Współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)

    ,położonej wK.przyul. (...), o powierzchni 0,0500 ha są wnioskodawcyM. N. (1),M. N. (2),G. N.,T. N.. Współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)

    ,położonej wK.przyul. (...), o powierzchni 0,0039 ha są uczestnicyM. B. (1)iJ. B.. Współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)

    ,położonej wK.przyul. (...), o powierzchni 0,0157 ha są uczestnicy:M. K.,L. K.,G. K.,U. M.,S. F.,K. F. (1). Według wariantu I projektu służebności drogi koniecznej szlak służebności biegłby przez częśćdziałki nr (...)idziałki nr (...)po istniejącym szlaku. Według wariantu II projektu służebności drogi koniecznej szlak służebności biegłby przezdziałki nr (...), ale byłby poszerzony od strony zachodniej i wymagałby usunięcia części istniejącego ogrodzeniadziałki nr (...). Według wariantu III projektu służebności drogi koniecznej szlak służebności biegnie wyłącznie podziałce nr (...). Wariant III służebności drogi koniecznej zawarty w opinii biegłego sądowego geodetyJ. H.z dnia 12 grudnia 2012 r. biegnie przez częśćdziałki nr (...), stanowiącej drogę pokryta żwirem.Działka nr (...)zabudowana domem mieszkalnym ma charakter siedliskowy. Przed wybudowaniem budynku przyul. (...)wK.dojeżdżano do budynku przyul (...)wK.przez teren, na którym wybudowano budynek przyul. (...). W latach 50-tych XX wieku, gdydziałka nr (...)nie była jeszcze wyodrębniona, a jej obecny teren nie był zabudowany, z działki tej wjeżdżano do nieruchomości położonych przyul. (...). Zarówno wybudowanie budynków mieszkalnych nadziałkach nr (...)jak i wybudowanie garażu i ogrodzenia nadziałce nr (...)spowodowały zwężenie wjazdu dodziałek nr (...)podziałce nr (...). Poprzednik prawny uczestnikówJ.iM. B. (2)wzniósł nadziałce nr (...)piętnaście lat temu ogrodzenie drewniane, a następnie uczestnikJ. B.wzniósł w tym samym miejscu ogrodzenie murowane. Mur został usytuowany w taki sposób, iż po pozostałej częścidziałki nr (...)można dojechać dodziałek (...)samochodem o gabarytach samochodu osobowego, co też czynili wnioskodawcy. Nieruchomość oznaczona jakodziałka nr (...)obciążona jest służebnością przejazdu na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...). Nieruchomość oznaczona jakodziałka nr (...)stanowi w całości drogę dojazdową do posesji uczestnikówS. F.iK. F. (1), a wzdłuż ogrodzenia zdziałką nr (...)nadziałce nr (...)jest pas żywopłotu. Parkowanie samochodów przy ścianie garażu uczestnikówJ.iM. B. (2), usytuowanym na sąsiedniej działce, w pobliżu wnioskowanego przez wnioskodawców przebiegu służebności drogi koniecznej przez przyjeżdżających doJ.iM. B. (2)znajomych wywołuje od kilku lat konflikty sąsiedzkie, bowiem wnioskodawcaJ. T.zabrania parkować na tym placu samochody osobom spoza rodziny wnioskodawców. Na przedmiotowym placu parkują samochody osobowe i dostawcze zięciaJ. T.w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą w postaci sprzedaży zagranicznych samochodów. UczestnikJ. B.nie otrzymał pozwolenia na budowę garażu nadziałce nr (...), lecz wdrożył postępowanie administracyjne mające na celu zalegalizowanie budowy garażu. Wartość jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)położonej wK.szlakiem biegnącym przez: część ( o pow. 22 m((

    2 )); pkt. nr(...))działki nr (...), to jest zgodnie z opinią biegłego sądowego geodetyJ. H.z dnia(...)– wariant(...)., nr L.ks. rob.(...)oraz wartość jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)położonej wK., szlakiem biegnącym przez: część (o pow. 22 m((

    2)); pkt. nr(...))działki nr (...), to jest zgodnie z opinią biegłego sądowego geodetyJ. H.z dnia 12 grudnia 2012 r. – wariant III., nr L.ks. rob.(...)wyniosła kwotę 4030 zł.
Na tle powyższych okoliczności Sąd Rejonowy wskazał, że wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej zasługuje na uwzględnienie na podstawieart. 145 k.c.Mając na uwadze stan faktyczny Sąd uznał, że przeprowadzenie służebności drogi koniecznej szlakiem biegnącym zgodnie z opinią biegłego sądowego geodetyJ. H.z dnia 12 grudnia 2012 r. – wariant III, nr L.ks. rob.(...), było wyborem najlepszego wariantu ustanowienia służebności drogi koniecznej dla nieruchomości oznaczonych jakodziałki nr: (...), które nie mają odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, albowiem szlak ten powoduje najmniejsze obciążenie gruntu, przez który droga ma prowadzić. Przedmiotowy szlak służebności jest w ten sposób wykorzystywany przez samych właścicieli nieruchomości oznaczonych jakodziałka nr (...). Sąd miał na uwadze, że emanacją stopnia uciążliwości przeprowadzenia służebności drogi koniecznej w każdym z wariantów wskazanych przez biegłego są stosunki sąsiedzkie między właścicielami nieruchomości władnącej a właścicielami nieruchomości mającymi być obciążonymi służebnością. Dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawców z przejazdu przezdziałkę nr (...)powodował konflikty z uczestnikamiJ.iM. B. (1)z uwagi na fakt korzystania przez wnioskodawców z działki siedliskowej tych uczestników. Okoliczność, iż w latach dawnych przodkowie wnioskodawców korzystali z terenu, z którego później wyodrębniła siędziałka nr (...)jako z drogi dojazdowej do swojej posesji nie ma decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, której przedmiotem jest ustanowienie służebności, a nie stwierdzenie nabycia służebności przez zasiedzenie. Sąd zwrócił uwagę, że współwłaścicieledziałki nr (...)traktują tę nieruchomość jako drogę dojazdową do swej posesji, a nadto zezwolili wnioskodawcom na korzystanie z tej nieruchomości w taki sam sposób, choć w mniejszym zakresie niż przebieg ustanowionej służebności. W tej sytuacji ustanowienie służebności drogi koniecznej zgodnie z wariantem III opinii biegłego w ocenie Sądu będzie nikłym obciążeniem dla nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)w porównaniu ze znacznym stopniem uciążliwości dla nieruchomości, które zostałyby obciążone służebnością w przypadku ustanowienia służebności drogi koniecznej zgodnie z wariantem I lub II. Nadto Sąd uznał, że dokonany wybór wariantu III przebiegu służebności zapobiegnie dalszym konfliktom sąsiedzkim. O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzieart. 520 § 1 k.p.c.Sąd nakazał ściągnąć od wnioskodawcówI. T.,J. T.solidarnie na rzecz Sądu kwotę 2567,55 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia biegłych sądowych oraz od wnioskodawcówM. N. (1),M. N. (2),G. N.,T. N.solidarnie na rzecz Sądu kwotę 2567,55 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia biegłych sądowych.
Apelację od powyższego postanowienia wnieśli wnioskodawcyJ. T.iI. T., zaskarżając ww. orzeczenie w pkt I, IV, V, VI i zarzucając:

1
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że:

-działka nr (...)jest działką siedliskową podczas, gdy w istocie jest to działka drogowa;
-działka nr (...)jest działką drogową podczas, gdy w faktycznie jest to nieruchomość siedliskowa;

2
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

-art. 145 § 2 kcpoprzez przeprowadzenie służebności drogi koniecznej bez uwzględnienia jak najmniejszego obciążenia gruntów, przez które przebiegać ma droga konieczna;
-art. 145 § 3 kcpoprzez przeprowadzenie drogi koniecznej bez uwzględnienia interesu społeczno – gospodarczego;

3
naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 520 Kpc, poprzez nałożenie wyłącznie na wnioskodawców obowiązku poniesienia kosztów opinii biegłego.

W oparciu o powyższe zarzuty wnieśli o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez:
- ustanowienie na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)położonej wK., objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza, Wydział Ksiąg Wieczystych służebności drogi koniecznej szlakiem biegnącym przez część (o pow. 8 m((

    2)); pkt(...))działki nr (...)obj.Kw (...), część (o pow. 3 m((

    2)); pkt nr(...))działki nr (...); od drogi publicznej (ul. (...)) oznaczonej jakodziałka nr (...)dodziałki nr (...)(wariant I opinii), względnie
- ustanowienie na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)położonej wK., objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza, Wydział Ksiąg Wieczystych służebności drogi koniecznej szlakiem biegnącym przez część (o pow. 8 m((

    2)); pkt(...))działki nr (...)obj.Kw (...), część (o pow. 5 m((

    2)); pkt nr(...))działki nr (...); od drogi publicznej (ul. (...)) oznaczonej jakodziałka nr (...)dodziałki nr (...)(wariant(...)opinii).
UczestniczkaM. B. (1)wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie od wnioskodawcówI. T.iJ. T.kosztów postępowania apelacyjnego.
UczestnikJ. B.wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od wnioskodawcówI. T.iJ. T.kosztów postępowania apelacyjnego.
WnioskodawcyM. N. (1),T. N.,M. N. (2)oświadczyli, że ustalenie służebności według wariantu(...)jest lepsze, bo wjazd jest szerszy.
UczestniczkaM. K.podała, że wariant(...)jest dla niech krzywdzący, albowiem właścicieledziałki numer (...)tracą najwięcej, a wybrany wariant spotęguje konflikt pomiędzy sąsiadami.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja podlegała oddaleniu.
Rozpoznając złożoną apelację Sąd Okręgowy miał na uwadze, że postanowienie zostało zaskarżone tylko przez właścicielidziałki nr (...). Konsekwencją powyższego jest fakt, że postanowienie w pozostałym zakresie jest prawomocne tj. w zakresie pkt(...), a zatem dladziałki nr (...)doszło do prawomocnego ustanowienia służebność gruntowej według wariantu(...). Okoliczność ta, pojawiła się po wydaniu postanowienia i pozostaje istotną przy rozpoznawaniu apelacji, która kwestionuje ustanowienie służebności według wariantu(...).
Odnosząc się do podniesionych w apelacji zarzutów błędnych ustaleń faktycznych podnieść należy, co następuje. Z zalegającego w aktach sprawy materiału dowodowego, a to wypisu z rejestru gruntów (k. 23) wynika, żedziałka nr (...)stanowi tereny mieszkalne. Apelujący nie przedstawili żadnych dowodów, które miałyby przeczyć powyższej okoliczności, a tym samym należało przyjąć, że poczynione ustalenie jest prawidłowe. Podobnie jak nieprawdziwe jest twierdzenie, żedziałka nr (...)stanowi nieruchomość siedliskową. Formalnie działka ta jest przeznaczona pod drogę dojazdową, a przesłuchiwani w sprawie świadkowie tj.S. F.(k. 235-236) orazK. F. (2)(k. 236) wskazali, żedziałka nr (...)stanowi drogę dojazdową do ich nieruchomości i tak jest wykorzystywana. Brak jest zatem podstaw, aby przyjąć inne przeznaczenie tej działki, w tym podzielić pogląd apelujących, że prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, żedziałka (...)wykorzystywana jest jako działka siedliskowa.
Przechodząc do zarzutów prawa materialnego wskazać należy, iż poza sporem jest, że zgłoszony przez apelujących wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej co do zasady zasługiwał na podstawieart. 145§1 k.c.na uwzględnienie. Nieruchomość stanowiąca własnośćI. T.iJ. T., składająca się zdziałki nr (...)nie posiada bowiem odpowiedniego dostępu do drogi publicznej (przylega dodziałki nr (...)stanowiącej drogę publiczną jedynie narożnikiem). Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się zatem do wyboru wariantu przebiegu służebności, przy czym zgodnie zart. 145§2 i 3 k.c.przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpić ma z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić, jednocześnie przy uwzględnieniu interesu społeczno-gospodarczego.
Zgłoszony przez apelujących zarzut naruszeniaart. 145 § 2 k.c.poprzez przeprowadzenie służebności drogi koniecznej bez uwzględnienia jak najmniejszego obciążenia gruntów, przez które droga ma przebiegać, jest nieuzasadniony. Mając na uwadze konfigurację terenu, stosunki pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości oraz dotychczasowy sposób dojazdu do nieruchomości władnących, jednym z możliwych do przyjęcia wariantów służebności drogi koniecznej był wariant I i II. Poza sporem bowiem pozostawała okoliczność, że dotychczas dojazd dodziałek (...)odbywał się przezdziałki (...)i częścidziałki (...), co również zostało uregulowane w sposób faktyczny, albowiem właścicieledziałki (...)zmienili ogrodzenie swojej działki tak, aby umożliwić przejazd. Jednakże za wyborem wariantu III przebiegu służebności przemawiały następujące okoliczności. Po pierwsze, szlak służebny ustanowiony według wariantu I jest zbyt wąski, gdyż pozwala na przejazd jedynie samochodów osobowych. Z kolei wariant(...)umożliwia przejazd większych samochodów do nieruchomości władnących. Po drugie, częśćdziałki nr (...), przez którą droga konieczna ostatecznie ma przebiegać i tak jest już wykorzystywana jako droga dojazdowa, w tym również ( w pewnym fragmencie) przez wnioskodawców. Po trzecie – pomimo zgłoszenia na rozprawie odwoławczej przez uczestniczkęM. K.zarzutu, iż wariant nr III służebności jest dla właścicielidziałki nr (...)krzywdzący - postanowienie nie zostało przez tych właścicieli zaskarżone. Wreszcie istotne znaczenie ma okoliczność, że orzeczenie Sądu Rejonowego w części, w której ustanowiono służebność drogi koniecznej dla właścicielidziałki nr (...)według wariantu III, jest prawomocne. Uwzględnienie zatem apelacji i ustanowienie służebności według wariantu I (ewentualnie wariantu II) prowadziłoby do tego, że na rzecz właścicieli dwóch sąsiadujących ze sobą nieruchomości ustanowione zostałyby dwie różne służebności drogi koniecznej, usytuowane bezpośrednio przy sobie i obciążające dwie nieruchomości. Uwzględniając konfigurację terenu, w tym powierzchniędziałek nr (...)takie działanie uznać należy za całkowicie nieracjonalne. Skoro zatem w chwili orzekania przez Sąd Odwoławczy do nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)prowadzi już służebność drogowa przezdziałkę nr (...)szlakiem według wariantu III zasadne jest ustanowienie służebności drogi koniecznej prowadzącej dodziałki nr (...)tym samym szlakiem tj. wariantem III.
Za chybiony należy uznać zarzut naruszeniaart. 145§ 3 k.c., którego apelujący upatrują w tym, że ustanowienie drogi koniecznej zgodnie z wariantem III stanowi zarzewie konfliktów z innymi uczestnikami. Pomiędzy apelującymi a właścicielamidziałki nr (...)istniał konflikt od dawna, natomiast zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, aby istniał konflikt pomiędzy wnioskodawcami a właścicielamidziałki (...), a fakt, że współwłaścicieledziałek (...)zezwolili wnioskodawcom na korzystanie z części tej nieruchomości jak drogi dojazdowej, pozwala uznać, że sąsiedzi pozostają w zgodzie. Wydaje się zatem zrozumiałe, że ustanowienie drogi koniecznej według wariantu I koliduje z interesem społeczno-gospodarczym, a wybranie wariantu III eliminuje spory.
Co do zarzutu jakoby opinia biegłego nie zawierała wariantu III, który został dopisany na wniosek uczestników wskazać należy, że w piśmie z dnia 12 listopada 2012 r. (k. 131) uczestnikJ. B., a w piśmie z dnia 4 grudnia 2012 r. uczestniczkaM. B. (1)(k. 140) wnieśli o uzupełnienie opinii poprzez ustalenie, czy istnieje możliwość ustanowienia szlaku służebnego wyłącznie podziałce (...). Biegły sądowy, na wezwanie sądu (k. 134), sporządził uzupełniającą opinię (k. 153) wskazując wariant III jako alternatywny sposób przeprowadzenia szlaku służebnego. Podnieść należy, że zakres czynności biegłego determinowany jest skierowaną do niego odezwą. Zadaniem biegłego jest - przy uwzględnieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego - naświetlenie i umożliwienie wyjaśnienia przez sąd orzekający istotnych okoliczności sprawy z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomość specjalnych. W tym stanie rzeczy twierdzenie, że wariant III „został dopisany na wniosek uczestników, a występujący w sprawie biegły nie dopatrywał się takiego rozwiązania”, jest nieuprawione.
W ocenie Sądu Odwoławczego uwzględniając wykorzystanie gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem, przeciwdziałanie eskalacji konfliktów, stosunkowo niewielkie nakłady finansowe, jakie należy ponieść w celu przystosowania drogi do wariantu III przyjąć należy, że ustanowienie drogi koniecznej według wariantu III jest jak najbardziej prawidłowe i nie ma podstaw do zmiany przebiegu służebności.
Sąd Odwoławczy nie znalazł również podstaw do korekty zaskarżonego postanowienia w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, uznając, że oparcie się naart. 520§1 k.p.c., jest jak najbardziej prawidłowe, a apelujący nie przedstawili żadnych argumentów uzasadniających naruszenie wskazanego przepisu. Prawidłowe jest również rozstrzygnięcie w zakresie obciążenia wnioskodawców kosztami wynagrodzenia biegłych zawartymi w pkt VI. Zgodnie zart. 520 k.p.c.uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie lub czynnościami sądu podjętymi w jego interesie. Wnioskodawcy wnosząc o ustanowienie służebności drogi koniecznej domagali się uregulowania ich sytuacji prawnej, a zatem zachodziły podstawy do obciążenia ich kosztami opinii biegłych stosownie do przepisuart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U.2014.1025 j.t.).
Mając powyższe na uwadze Sąd Odwoławczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia apelacji, na podstawieart. 385 Kpcorzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawieart. 520§ 3 k.p.c., zasądzając od wnioskodawcówI. T.iJ. T.solidarnie na rzecz uczestnikaJ. B.kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie§ 13 ust. 1 pkt 1w zw. z§ 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U.2013.461 j.t.)