Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 819/15
Data wyroku: 2015-12-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Kupcewicz, Małgorzata Lessnau-Sieradzka, Włodzimierz Hilla-sprawozdawca
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 437§1k.p.k.

Sygn. aktIV Ka 819/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 grudnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczyw składzie:
Przewodniczący SSO Włodzimierz Hilla - sprawozdawca
Sędziowie SO Piotr Kupcewicz
SO Małgorzata Lessnau-Sieradzka
Protokolant st. sekr. sądowy Aleksandra Deja - Lis
przy udziale Jerzego Koźmińskiego - prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy
po rozpoznaniu dnia 9 grudnia 2015 r.
sprawyT. Ż.s.M.iG.ur. (...)wB.
oskarżonego zart. 286 § 1 k.k.,
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy
z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt XI K 26/15

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2
wymierza oskarżonemu 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych opłaty za II instancję i obciąża go wydatkami poniesionymi przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym.

IV Ka 819/15

UZASADNIENIE
T. Ż.pozostawał pod zarzutem popełnienia przestępstw polegających na tym, że:
I.23 lutego 2009 r. wB.w nieustalonym miejscu, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadził w błąd pracowników(...) S.A.co do okoliczności i zakresu powstania uszkodzeń pojazdu samochodowego markiO. (...)nr rej. (...), zgłoszonych w związku z udziałem w kolizji drogowej mającej miejsce 22 lutego 2009 r. wB.naul. (...)na parkingu(...)z udziałem pojazdu samochodowego markiB.nr rej. (...), czym doprowadził(...) S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1.912,33 zł z tytułu wypłaty odszkodowania,
tj. o czyn zart. 286 § 1 k.k.;
II.26 lutego 2009 r. w nieustalonym miejscu, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błąd pracownikówL.D.co do okoliczności i zakresu powstania uszkodzeń pojazdu samochodowego markiO. (...)nr rej. (...), zgłoszonych w związku z udziałem w kolizji drogowej mającej miejsce 26 lutego 2009 r. wB.naul. (...)na parkingu(...)z udziałem pojazdu samochodowego markiR. (...)nr rej. (...), czym doprowadził(...) S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 3.950 zł z tytułu odszkodowania,
tj. o czyn zart. 286 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z 30 czerwca 2015 r. (sygn. akt XI K 26/15) uznał oskarżonego za winnego zarzucanych mu czynów zart. 286 § 1 k.k., z tym ustaleniem, że stanowią one ciąg przestępstw i za to, na podstawie cyt. przepisu ustawy, przy zastosowaniuart. 91 § 1 k.k., wymierzył mu karę 7 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 69 § 1 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono oskarżonemu na trzyletni okres próby.
W myślart. 33 §§ 1-3 k.k.wymierzono oskarżonemu grzywnę w wysokości 30 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł.
W oparciu o treść przepisuart. 46 § 1 k.k.zobowiązano oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przypisanymi mu przestępstwami poprzez zapłatę:
- kwoty 1.1912,33 zł na rzecz(...) S.A.;
- kwoty 3.950 zł na rzecz pokrzywdzonego(...) S.A.
Niniejszy wyrok zawiera nadto rozstrzygnięcie odnośnie kosztów sądowych w sprawie.
Powyższy wyrok został zaskarżony w trybie apelacji, w całości, przezobrońcę oskarżonego, który – powołując się na podstawę odwoławczą określoną wart. 438 pkt 2 k.p.k.– orzeczeniu temu zarzucił obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na jego treść, a mianowicie:
1. art.art.: 4, 5§ 2 i 7w zw. z 410k.p.k.poprzez ocenę dowodów z przekroczeniem zasady jej swobodnej oceny i uznanie sprawstwa oskarżonego;
2.art. 424 § 1 i 2 k.p.k.poprzez sporządzenie wyroku uniemożliwiające instancyjną kontrolę zaskarżonego orzeczenia;
3. art.art.: 167 w zw. z 2§ 1 pkt 1w zw. z 4 w zw. z 193 w zw. z 201k.p.k.poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z alternatywnej opinii innego biegłego, bądź instytutu.
W konkluzji apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów, względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje
         :
Powyższą apelację należało uznać za bezzasadną, wobec czego zaskarżony wyrok podlegał utrzymaniu w mocy.
W ocenie sądu odwoławczego, sąd pierwszej instancji w sposób w pełninależyty, kompletny i wyczerpującyprzeprowadził postępowanie dowodowe, po czym poczynił jak najbardziej trafne ustalenia faktyczne skutkujące uznaniem sprawstwa oskarżonego w zakresie zarzucanych mu czynów, po przeprowadzeniu kompleksowej, wnikliwej i gruntownej analizy i oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
W ocenie organuad quem, sąd orzekającyw swym kompletnym i w pełni przekonującym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czyniącym – wbrew twierdzeniu obrony - zadość tym wymogom, jakie zakreśla dlań treść przepisuart. 424 k.p.k., wskazał, na jakich dowodach oparł dokonane ustalenia i z jakich powodów nie uznał dowodów przeciwnych. Z treści uzasadnienia, zatem w sposób jednoznaczny, jasny i zrozumiały wynikadlaczego zapadł taki właśnie wyrok, a przedstawiona ocena dowodów w żaden sposób nie wykracza poza granice ich swobodnej oceny, uwzględnia wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania, jak najbardziej uprawnienie korzystając z ochrony przewidzianej właśnie treścią przepisuart. 7 k.p.k.
Sąd odwoławczy w powyższym zakresie z tą argumentacją, jaka została tamże przywołana, w pełni się utożsamia i się do niej odwołuje, nie dostrzegając zatem konieczności ponownego szczegółowego jej przytaczania.
Czyniąc natomiast zadość stosownym wymogom procesowym przewidzianym dla postępowania odwoławczego, należy stwierdzić co następuje:
Niniejsza apelacja została sporządzona na takim poziomieogólności, że znacząco utrudnia to sądowi odwoławczemu odniesienie się do sformułowanych tamże zarzutów. Równocześnie zaś jawi się ona jako wyłączniepolemicznawobec ustaleń sądu orzekającego oraz logicznej i przekonującej argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie dostarczając argumentów tego rodzaju, które miałyby i mogłyby skłaniać do podzielenia zawartych tam zarzutów.
Na wstępie wszelkich dalszych, szczegółowych rozważań czynionych przez organad quem, jako zasadne i celowe będzie skonstatować, że pełną aktualność zachowuje ta reguła oceny dowodów, wedle której podstawę czynionych ustaleń faktycznych w określonej sprawie winny stanowić wszystkie dowody zgromadzone w sprawie (art. 410 k.p.k.), w szczególności zaś naturalnie te, które mają określone, istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia, przy czym dowody te winny być postrzegane i oceniane w ichcałokształcie i we wzajemnym względem siebie powiązaniu, jak ma to właśnie miejsce w niniejszej sprawie, kiedy to nabierają one zgoła odmiennej wymowy, znaczenia i wartości dowodowej, aniżeli wówczas, gdy chcieć je postrzegać w sposób jednostkowy, wybiórczy, w oderwaniu od wspomnianych wzajemnych relacji między nimi.
Apelujący podnosi w szczególności, jakoby sąd orzekający ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób dowolny, przywołując przede wszystkim treść oraz wnioski zawarte w opinii biegłegoA. M., acz równocześnie w gruncie rzeczy nie próbuje nawet w jakikolwiekmerytoryczny sposóbwykazać i uzasadnić, z jakiego to powodu choćby ten dowód, jako jeden z podstawowych dla dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, miałby podlegać tego rodzaju postulowanej, krytycznej ocenie ze strony sądumeriti, a równocześnie iżby w odniesieniu do niego zachodziły te przesłanki ustawowe, jakie przewidziane są treścią przepisuart. 201 k.p.k.Zatem, zupełnie nie wiedziećz jakich to powodówprzedmiotowa opinia biegłego miałaby zostać uznana za niepełną, niejasną czy też wewnętrznie sprzeczną?! (art. 201 k.p.k.). Sąd odwoławczy ze swej strony w żaden sposób podstaw do uzasadnienia tego rodzaju tezy się nie dopatruje.
Apelującyzgoła opacznieodczytuje tę argumentację sądua quozawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jaka dotyczy oceny rzeczonej opinii biegłego, a jaka zawarta jest na stronie 4 uzasadnienia. Treść owej opinii oraz odpowiadający mu ów stosowny fragment uzasadnienia wyroku oznacza tylko i wyłącznie tyle, że pojazd oskarżonego w krytycznym czasie (w dniach 23 i 26 lutego 2009 r.) w istocie mógł „pozostawać w jakowejś styczności” z jakimiś pojazdami, a nadto, że mógł pozostawać w takowej „styczności” nawet z pojazdami wskazanymi przez oskarżonego. Rzecz jednak sprowadza się do tego, że w jednoznacznej opinii owego biegłego, uszkodzenia, jakich powstanie zadeklarował oskarżony w swym pojeździe, a mające być konsekwencją tych kolizji, żadną miarąnie mogły powstać w zadeklarowanych przez niego okolicznościach!W tym zakresie opiniujący biegły był całkowiciekonsekwentnyi nie wahał się w swych wnioskach na jakimkolwiek etapie postępowania! Argumentacja przywołana zaś dla uzasadnienia tego stanowiska całkowicie przekonuje; jest jasna, logiczna, rzeczowa i stanowcza.
Równocześnie zaś, sąd pierwszej instancjioceniłtak treść wyjaśnień oskarżonego, jak i zeznań świadków –M. K.,P. J.iS. R.oraz związaną z tym ich ograniczoną wartość dowodową, a inaczej mówiącstopień ich przydatnościdla poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Nawiasem mówiąc, zupełnie nie wiedzieć w czym obrona skłonna byłaby upatrywać uzasadnienia dla odmiennej oceny zeznań tychże świadków.
W konsekwencji, oskarżony ustalonej wersji wydarzeń przeciwstawił w gruncie rzeczyjedynie proste zaprzeczenieswemu sprawstwu (nawiasem mówiąc w postępowaniu przygotowawczym skłonny był po części przyznać się do winy – k. 107 v), odwołując się przy tym do zeznańM. K., którego wiarygodność zostałacałkowicie podważonawłaśnie treścią opinii biegłegoW. M..
W konsekwencji, w sposób oczywisty w realiach niniejszej sprawynie może być mowyo istnieniu „dwóch sprzecznych ze sobą” (a jak wynika z owej supozycji jakoby równoważnych względem siebie, w zestawieniu z wyjaśnieniami oskarżonego) stanowisk (s. 10 apelacji).
Zupełnieniczego w tym względzie nie zmieniawięc także treść tego prywatnego dowodu, jaki został dopuszczony i przeprowadzony na rozprawie odwoławczej, a mianowicie - „Opinii technicznej nr 13/11/2015 z 13.11.2015 r. mgr. inż.J. M.”. Z jej treści wynika tylko i wyłącznie tyle, co skonstatował także, a o czym wspomniano powyżej, opiniujący w sprawie biegłyA. M., a mianowicie, że w samochodzieO. (...)należącym do oskarżonego, w oparciu o dostępną dokumentację, stwierdza się występowanie określonych uszkodzeń i że uszkodzenia te nie są tożsame, tzn. nie pokrywają się (k. 229 – 234). Natomiast, treść owej opinii wnie pozostaje w jakiejkolwiek sprzecznościz tym ustaleniem biegłego, a w konsekwencji sądumeriti,wedle którego porównanie uszkodzeń występujących w samochodzie oskarżonego, z pojazdami, które miały rzekomo uczestniczyć w zadeklarowanych przez oskarżonego kolizjach, w podanych przez niego okolicznościach,w takich oto okolicznościach powstać nie mogły!W tym zakresie pozostaje ponownie w pełni odwołać się do treści tejże ekspertyzy i jej wniosków oraz zawartej tam argumentacji.
Tym samym, zacałkowicie chybionyuznać należało i ten zarzut obrony, jaki dotyczył podnoszonej obrazy przepisuart. 5 § 2 k.p.k.Stan określany przez ustawodawcę jako„niedające się usunąć wątpliwości”powstaje (jeśli pominąć wątpliwości natury prawnej, a nie faktycznej), dopiero w następstwie oceny dowodów wedle reguł i zasad przewidzianych treściąart. 7 k.p.k.Dopiero wówczas bowiem można stwierdzić, czy tak rozumiane „wątpliwości” w ogóle miały miejsce, czy miały charakter rozsądnych, rzeczowych, a nie wyimaginowanych, czy i jakie miały znaczenie dla kwestii odpowiedzialności prawnej oskarżonego, czy zdołano je przezwyciężyć w sposób dopuszczalny przez przepisy proceduralne itp. O naruszeniu zasadyin dubio pro reonie można zatem mówić wówczas, gdy sąd w następstwie pełnej i poprawnie dokonanej, swobodnej oceny dowodów uznał, że brak jest wątpliwości, albo, że nie mają one znaczenia dla odpowiedzialności prawnej oskarżonego. Tak więc przewidzianej w treści cyt. przepisu ustawy reguły przesądzania na korzyść oskarżonego wątpliwości niedających się usunąć nie wolno traktować w sposób uproszczony. Każdą niejasność (sprzeczność) w dziedzinie ustaleń faktycznych należy w pierwszym rzędzie redukować wszechstronną inicjatywą dowodową, a następnie wnikliwą i dogłębną analizą całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Jeżeli zatem z zebranego materiału dowodowego nawet wynikłyby różne wersje przebiegu wydarzeń objętych aktem oskarżenia, to nie jest to jeszcze jednoznaczne z zaistnieniem wątpliwości tego rodzaju, których nie da się usunąć, w rozumieniu treściart. 5 § 2 k.p.k.W takim wypadku sąd orzekający zobligowany jest do dokonania ustaleń faktycznych właśnie na podstawie swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.). Tak też się stało w niniejszej sprawie.
Jedynie ma marginesie czynionych rozważań nie będzie całkiem od rzeczy odnotować treść i tego, jakże symptomatycznego dowodu, wedle którego oskarżony – jak dotąd – na przestrzeni 3 i pół roku24 razyzgłaszał, tylko u tego ubezpieczyciela ((...) S.A.), swe roszczenia odszkodowawcze związane z analogicznymi zdarzeniami dotyczącymi kolizji komunikacyjnych (k. 3 – 6). Oczywista, okoliczność ta sama przez się nie mogłaby dowodzić sprawstwa oskarżonego, jednakże w ustalonych okolicznościach ma nader wymowny charakter.
Zatem, ze wszystkich tych powodów, jakie wynikają z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jak i tych, przywołanych powyżej, apelację obrońcy oskarżonego należało uznać za bezzasadną, wobec czego zaskarżony wyrok podlegał utrzymaniu w mocy.
Rozstrzygnięcie odnośnie kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze ma swe uzasadnienie w treści przepisuart. 636 k.p.k.Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do zwolnienia oskarżonego od ponoszenia tychże kosztów.