Sąd Okręgowy w Rzeszowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 81/15
Data wyroku: 2015-03-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Romańska, Grażyna Artymiak, Bożena Przysada
Słowa kluczowe: Swobodna Ocena Dowodów
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kk, art. 449 kpk, art. 456 kpk

Sygn. akt II Ka 81/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 marca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Grażyna Artymiak
Sędziowie: SSO Anna Romańska (spr.)
SSO Bożena Przysada
Protokolant: protokolant Beata Szczotkowska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie - Renaty Stopińskiej – Witkowskiej i oskarżycieli posiłkowychR. A.iA. A.
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r.
sprawyK. S.
oskarżonej o przestępstwo zart. 190 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej
od wyroku Sądu Rejonowego w Dębicy VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Ropczycach
z dnia 20 listopada 2014 r., sygnatura akt VII K 83/14

I
utrzymujew mocy zaskarżony wyrok uznając apelację za oczywiście bezzasadną;

II
zasądzaod oskarżonej na rzecz oskarżycieli posiłkowychR. A.iA. A.kwoty po 420 zł (czterysta dwadzieścia złotych) tytułem poniesionych wydatków związanych z udziałem pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym;

III
zwalniaoskarżonąK. S.od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a poniesionymi wydatkami w tym zakresieobciążaSkarb Państwa.

Sygn. akt II Ka 81/15

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Dębicy VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Ropczycach wyrokiem z dnia 20 listopada 2014r., sygn. akt VIIK 83/14 uznał oskarżonąK. S.za winną tego, że w okresie od początku 2013r. do 2 grudnia 2013r. wB.woj.(...)groziłaR.iA. A.w ten sposób, że wielokrotnie wobec wymienionych kierowała słowa, iż pozbawi ich życia oraz życia ich dzieci, a groźby te wzbudziły u pokrzywdzonych uzasadnioną obawę ich spełnienia, tj. przestępstwa zart. 190§1kki za czyn ten na podstawieart. 190§1kkskazał ją na karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności;
- na podstawieart. 69§1kkorazart. 70§1 pkt 1 kkwarunkowo zawiesił oskarżonej wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 2 (dwóch ) lat;
- na podstawieart. 627 kpkzasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 767,67 oraz na rzecz oskarżycieli posiłkowychR. A.kwotę 612 zł oraz na rzeczA. A.kwotę 612 zł tytułem wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w sprawie.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonej i zarzucił obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść wyroku, tj.:
1. jednostronną ocenę zeznań pokrzywdzonychA. A.iR. A.poprzez obdarzenie ich w całości walorem wiarygodności, pomimo, iż przedstawili oni zupełnie subiektywną ocenę zachowania oskarżonej,
2. bezpodstawne zdyskredytowanie wyjaśnień oskarżonejK. S.w zakresie opisywanej przez nią sytuacji rodzinnej i relacji panujących między nią a synem i synową,
3. naruszenieart. 5§1 i §2 k.p.k.poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonej, niedających się usunąć zaistniałych w sprawie wątpliwości,
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść wyroku, poprzez:
4. ustalenie, iżK. S.swoim zachowaniem wyczerpała znamiona przestępstwa zart. 190§l kkpodczas gdy oskarżona od początku niniejszej sprawy konsekwentnie zaprzeczała, aby kiedykolwiek kierowała groźby karalne w kierunku pokrzywdzonych,
5. ocenę materiału dowodowego wyłącznie w oparciu o zeznania pokrzywdzonych przy całkowitej dyskredytacji wyjaśnień oskarżonej oraz zeznań przesłuchiwanych w sprawie świadków przemawiających na jej korzyść tj.I. S.iS. M.,
6. pominięcie dowodu z zeznań świadka -Z. C., który zgodnie ze stanowiskiem pokrzywdzonych miał być naocznym świadkiem kierowania przez oskarżoną gróźb karalnych pod ich adresem, a czemu konsekwentnie świadek zaprzeczył.
W konkluzji obrońca wniósł o

1
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego jej czynu, ewentualnie

2
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie, jako oczywiście bezzasadna.
Obowiązująca w polskim procesie karnym zasada swobodnej oceny dowodów nakazuje, aby sędzia oceniał znaczenie, moc i wiarygodność materiału dowodowego na mocy swego wewnętrznego przekonania z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.
Należy wyraźnie podkreślić, że odrzucenie przez Sąd pewnych dowodów, przy jednoczesnym uwzględnieniu innych dowodów stanowi uprawnienie Sądu dokonującego ustaleń faktycznych z pełnym uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów i nie może być uznane za przejaw złamania zasady obiektywizmu. Podobnie, odmówienie wiary zeznaniom określonych świadków, czy też wyjaśnieniom oskarżonego, nie może być utożsamiane z pominięciem okoliczności, których te dowody dotyczą i nie jest wyrazem złamania zasady bezstronności Sądu.
Dla rekonstrukcji przebiegu zdarzeń w niniejszej sprawie najistotniejszymi dowodami były zeznania pokrzywdzonych. PokrzywdzeniR. A.iA. A., jak już wskazał Sąd Rejonowy w pisemnych motywach w sposób jasny i pełny, wzajemnie się uzupełniając, w sposób logiczny i spójny wskazali iż oskarżona w inkryminowanym okresie groziła pokrzywdzonym zabójstwem ich oraz ich dzieci, które to groźby wzbudziły u pokrzywdzonych uzasadnioną obawę ich spełnienia. Mając na uwadze całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ocena wiarygodności zeznań pokrzywdzonych dokonana przez Sąd spełnia warunki swobodnej oceny dowodów zgodnej zart. 7 kpk. Należy także podnieść, iż nie można dyskredytować dowodu z zeznań świadków obciążających oskarżoną tylko dlatego, że występują w nich drobne sprzeczności, przeinaczenia, zwłaszcza kiedy wynikają one z pewnej odległości czasowej składanych zeznań od opisywanych zajść, wielości zdarzeń zaistniałych w przeciągu niemal jednego roku, niewątpliwie towarzyszących im emocji. Ponadto argument obrońcy wskazujący na to, żeA. A.przyznała, że w przeszłości korzystała z pomocy teściowej -oskarżonej jest chybiony i z tego powodu, że okoliczność przyznania przez pokrzywdzoną pozytywnych zachowań oskarżonej w przeszłości, świadczyć może raczej o szczerości tego świadka, niż o braku obiektywizmu podczas składania zeznań.
Argumenty obrońcy o tym, że pokrzywdzeni mieli interes w niesłusznym obciążaniu oskarżonej nie są przekonywujące, gdyż jak wynika z akt sprawy konflikt między stronami jest obopólny, a odnośnie planów pozbycia się kogoś z domu, to jak wynika zeznańP. B.oskarżona deklarowała, że będzie dążyła na drodze cywilnej do pozbycia się syna i jego rodziny z domu, a więc ma ona negatywny stosunek do pokrzywdzonych.
Oskarżona wersji przyjętej przez Sąd zaprzeczała, lecz Sąd biorąc pod uwagę zeznania pokrzywdzonych miał prawo nie dać wiary wyjaśnieniom oskarżonej.
Odnosząc się do zeznań świadków postronnych podnoszonych w apelacji Sąd Rejonowy wskazał, że nie podali oni informacji mogących stanowić podstawę ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie, co istotnie miało miejsce, gdyż analiza zeznań tych świadków wskazuje, że bądź to nie mieli istotnych wiadomości w sprawie, bądź z takich czy innych względów ich nie podali.
Mianowicie, świadekS. M., rzeczywiście zeznał, że nie słyszał , aby w jego obecności oskarżona groził pokrzywdzonym, ale to nie znaczy że zeznania tego świadka dyskredytują wersję o wypowiedzeniu takich gróźb. Świadek ten wyraźnie bowiem wskazał, że nie chciał się mieszać w konflikt, że odsunął się na bok. Co istotne potwierdził on, że w tej kłótni głośniejsza była oskarżona , że odpychała syna, a ten zachowywał się ciszej, wskazał też, żeI. S.nie chciał także brać udziału w awanturze, mógł nawet pójść do kuchni. Ponadto zauważyć należy, że iR. A.zeznał, że sytuacji grożenia śrubokrętem nie widzieli już nieobecni w tym momencieS. M.iI. S..
I. S.przyznał, że generalnie jego w dzień w domu nie ma i przychodzi jedynie na noc, podał, że podczas awantury której był świadkiem wyszedł do innego pomieszczenia. Jego zeznania, że wszystko słyszał nie mogą zatem podważyć wersji pokrzywdzonego odnośnie szczegółów wypowiedzi oskarżonej i jej zachowania.
Również świadekZ. C.wprawdzie nie potwierdził gróźb, ale podał, że była rozmowa między oskarżoną aR. A., była jakąś wymianą zdań. Ocenił, że nie była to kłótnia, podał , że nie słyszał gróźb , ale jednocześnie stwierdził, że nie wie czego dotyczyła ta wymiana zdań. Zatem i ten świadek wyraźnie dystansował się od tej rozmowy i z jego zeznań wynika, że nie słuchał jej treści. Zatem stwierdzenie świadka, że nie słyszał gróźb, w sytuacji gdy nie podał treści rozmowy, nie może zostać potraktowane jako stanowcze zaprzeczenie wypowiedzeniu gróźb przez oskarżoną, a jedynie stwierdzenie, że świadek gróźb nie słyszał.
Podobnie należy się odnieść do zeznańP. B., który owszem nie wskazał na to że podczas interwencji była mowa o groźbach, ale tez wskazał, że nie pamięta szczegółów tej interwencji .
Wbrew zarzutom obrońcy Sąd I instancji nie dopuścił się obrazyart. 5 § 1 k.p.k.. Zasada domniemania niewinności (art. 5 § 1 kpk) skierowana jest przede wszystkim do organów procesowych i jest nakazem ustawowym obowiązującym od wszczęcia postępowania przygotowawczego do uprawomocnienia się wyroku. Istotą omawianej zasady jest dyrektywa, że oskarżony musi być traktowany jako niewinny niezależnie od przekonania organu procesowego. Konsekwencją tej zasady jest fakt, że materialny ciężar dowodu winy spoczywa na oskarżycielu, który ponosi także ryzyko nieudania się dowodu. Oskarżony nie musi udowadniać, że jest niewinny. Wyrok uniewinniający oskarżonego powinien zapaść zarówno wtedy, gdy wykazana została jego niewinność, jak i wtedy, kiedy wprawdzie nie zostanie udowodniona jego niewinność, ale także nie zostanie udowodniona jego wina. Domniemanie niewinności jest domniemaniem wzruszalnym, a materialny ciężar udowodnienia winy spoczywa na oskarżycielu. Skoro zaś Sąd Rejonowy postępując zgodnie z zasadami procesu, w szczególnościart. 410 kpk,art. 7 kpk, w sposób prawidłowy powziął przekonanie że oskarżona popełniła zarzucany jej czyn, to tym samym wina oskarżonej została udowodniona.
Nie ma również obrońca racji podnosząc zarzut obrazyart. 5 § 2 k.p.k.i złamania zasady in dubio pro reo. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że nie można podnosić zarzutu obrazy tego przepisu zgłaszając wątpliwości, co do treści ustaleń faktycznych, oceny dowodów czy też sposobu interpretacji przepisów prawa. Dla oceny zasadności zarzutu złamania zasady in dubio pro reo nie są miarodajne i nie mają znaczenia podniesione w skardze tego rodzaju wątpliwości samej strony, istotnym jest tylko to, czy sąd orzekający w sprawie rzeczywiście powziął wątpliwości w tym zakresie i wobec braku możliwości ich usunięcia nie rozstrzygnął ich na korzyść oskarżonego. A zatem w sytuacji, gdy konkretne ustalenie faktyczne zależne jest od dania wiary tej lub innej grupie dowodów, nie można mówić o naruszeniu zasady in dubio pro reo. Wszelkie ewentualne zastrzeżenia, co do oceny wiarygodności konkretnego dowodu lub grupy dowodów rozstrzygane mogą być tylko na płaszczyźnie dochowania przez sąd granic sędziowskiej swobody ocen zart. 7 k.p.k.Zdecydowanie należy stwierdzić, iż reguła zart. 5 § 2 k.p.k.nie może być wykorzystywana do uproszczonego traktowania wszelkich wątpliwości zachodzących w procesie. Zasada tłumaczenia wątpliwości na korzyść oskarżonego nie polega bynajmniej na obowiązku automatycznego wyboru najkorzystniejszej wersji wynikającej z wyjaśnień i zeznań o niejednakowej treści. Nie jest więc sprzeczny z tą zasadą wybór wersji mniej korzystnej, oczywiście znajdującej oparcie w dowodach, jeżeli w przeciwieństwie do korzystniejszej, właśnie one pasują do obrazu zdarzenia jako logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym dopełnienie, gdy pozostałe elementy zdarzenia nie są nawet w ogóle kwestionowane
Wbrew twierdzeniom skarżącego, sąd pierwszej instancji na podstawie zebranych dowodów poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz w sposób należyty wykazał winę oskarżonej w zakresie przypisanego jej przestępstwa, zaś uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia spełnia wymogi określone wart. 424 kpk. Ocena materiału dowodowego dokonana została przez Sąd Rejonowy z uwzględnieniem reguł określonych wart. 7 kpki jest zgodna z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a także nie zawiera błędów faktycznych lub logicznych. Nie ulega również wątpliwości, że sąd orzekający wziął pod uwagę całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, opierając swoje rozstrzygnięcia na wszystkich dowodach przeprowadzonych w sprawie. Powyższe oznacza, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, w postępowaniu przed sądem I instancji, nie pominięto żadnego istotnego, z punktu widzenia ustaleń faktycznych, dowodu czy źródła dowodowego . Nie może więc być mowy o obrazieart. 410 kpk.
Odnosząc się do wymiaru kary:
Kara 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby wynoszący 2 lata uwzględnia stopień zawinienia i stopień społecznej szkodliwości czynu, uwzględnia również przede wszystkim cel wychowawczy jaki powinna osiągnąć wobec oskarżonej i nie nosi cech niewspółmierności.
Reasumując powyższe, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok uznając apelację za oczywiście bezzasadną (art. 437§1 kpk,art. 449 kpkiart. 456 kpk).
Mając na uwadze sytuację materialną oskarżonej, pozostałe zasądzone należności, po myśliart. 624 § 1 k.p.k.Sąd zwolnił ją od zapłaty kosztów postępowania odwoławczego na rzecz Skarbu Państwa, natomiast na podstawieart. 627 kpkzasądził od niej na rzecz oskarżycieli posiłkowych koszty związane z udziałem pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym.