Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 5328/14
Data wyroku: 2015-04-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Foltyn-Banaszczyk
Słowa kluczowe: Emerytura Pomostowa
Podstawa prawna: art. 4 art. 49 i art. 9 ustawy z dnia 198 grudnia 2008 roku ( Dz. U. Nr 237 poz. 1656 ze zm.) Ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. akt VU 5328/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 kwietnia 2015 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSR del. Marzena Foltyn-Banaszczyk
Protokolant stażysta Iwona Jasińska
po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuM. L.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę pomostową
na skutek odwołaniaM. L.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn.(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyM. L.prawo do emerytury pomostowej z dniem(...)2014 roku;

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.na rzecz wnioskodawcyM. L.kwotę 60,00 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.

Sygn. akt VU 5328/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6 czerwca 2014 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił przyznania wnioskodawcyM. L.prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu podniósł, że wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania emerytury określonych w art. 4, ponieważ nie posiada stażu pracy w szczególnych warunkach wynoszącego co najmniej 15 lat. Organ rentowy zaliczył bowiem okres 14 lat, 7 miesięcy i 2 dni. Organ rentowy podniósł, iż nie zaliczył do stanu pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia od dnia 23 czerwca 1980 roku do dnia 25 stycznia 1983 roku w(...) Związku (...), gdyż świadectwo pracy nie zawiera w treści charakteru wykonywanej pracy ściśle wg wzoru, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku oraz brak punktu zarządzenia resortowego ministra, w którym zajmowane stanowisko pracy zostało wymienione. Ponadto organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy okresu zatrudnienia od dnia 16 marca 1976 roku do dnia 18 czerwca 1980 roku wZakładzie Budownictwa (...), gdyż pracodawca w świadectwie pracy nie wymienił charakteru wykonywanej pracy ściśle wg wzoru, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.
W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym dnia 17 czerwca 2014 rokuM. L.wniósł o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury pomostowej oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy mające istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie, że odwołujący nie wykonywał w spornych okresach prawy w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania.
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
M. L.urodzony w dniu (...)złożył w dniu 14 kwietnia 2014 roku wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-7 akt emerytalnych).
W dniu(...)2014 roku wnioskodawca ukończył 60 lat.
Wnioskodawca udowodnił staż pracy w wymiarze 42 lat, 8 miesięcy i 27 dni.
Niekwestionowany przez ZUS staż pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych wynosi łącznie14 lat, 7 miesięcy i 2 dni.
Organ rentowy zaliczył wnioskodawcy do okresów pracy w warunkach szczególnych okresy:
- od dnia 13 stycznia 1976 roku do dnia 18 lutego 1976 roku wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.wP.jako kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3, 5 tony;
- od dnia 4 lipca 1994 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku w(...) S.A.OddziałElektrownia (...)(monter kotłów , monter instalacji energetycznych ) z wyłączeniem okresów zasiłków chorobowych;
- od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku w(...) S.A.OddziałElektrownia (...)(monter kotłów , monter instalacji energetycznych ) z wyłączeniem okresów zasiłków chorobowych;
- od dnia 1 września 2011 roku do dnia 31 października 2011 roku w(...) S.A.OddziałElektrownia (...)(monter instalacji elektrycznych).
Do okresów pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy okresów zatrudnienia:
- od dnia 23 czerwca 1980 roku do dnia 25 stycznia 1983 roku w(...) Związku (...), gdyż świadectwo pracy nie zawiera w treści charakteru wykonywanej pracy ściśle wg wzoru, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku oraz brak punktu zarządzenia resortowego ministra, w którym zajmowane stanowisko pracy zostało wymienione;
- od dnia 16 marca 1976 roku do dnia 18 czerwca 1980 roku wZakładzie Budownictwa (...), gdyż pracodawca w świadectwie pracy nie wymienił charakteru wykonywanej pracy ściśle wg wzoru, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.
(dowód: decyzja k. 37 akt emerytalnych; odpowiedź na odwołanie k. 7-8).
W okresie od dnia 16 marca 1976 roku do dnia 18 czerwca 1980 rokuM. L.był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę wZakładzie Budownictwa (...)wG.na stanowisku kierowcy samochodowego.
Wnioskodawca złożył podanie o przyjęcie do pracy w dniu 13 marca 1976 roku. Na podaniu pracodawca wyraził zgodę na zatrudnienie od dnia 16 marca 1976 roku na(...).
W wystawionym w dniu 3 kwietnia 2001 roku świadectwie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wskazano, że w okresie zatrudnienia wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych od dnia 16 marca 1976 roku do dnia 18 czerwca 1980 roku jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony wymienioną w wykazie A, dział VIII poz. 2 pkt 5 wykazu stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr 64 Ministra Komunikacji z dnia 29 czerwca 1983 roku w sprawie prac w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu komunikacji, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej.
W dniu 16 lutego 1979 roku wnioskodawca od dnia 20 lutego 1979 roku został skierowany z budowyB.na budowę doN..
(dowód: świadectwo pracy w warunkach szczególnych k. 3; umowa o pracę – akta osobowe; podanie – akta osobowe; świadectwo pracy – akta osobowe; angaże – akta osobowe; karta obiegowa – akta osobowe; skierowanie do pracy – akta osobowe; kwestionariusz – akta osobowe; pismo z dnia 16.02.1979 roku – akta osobowe)
Zakład Budownictwa (...)wG.był zakładem państwowym sprzętowo –transportowym, zajmował się wykonywaniem nasypów i robotami ziemnymi, prowadził budowy. Zakład dysponował samochodami ciężarowymi powyżej 3,5 tony, które kierował na budowę. Samochodami ciężarowymi powyżej 3,5 tony były przewożone materiały budowlane, piasek i ziemię na nasypy, narzędzia. Wnioskodawca pracował w bazie transportu. Wnioskodawca pracował na budowach, jeździł samochodem ciężarowymmarki S.o ciężarze około 18-20 ton. Jest to duża wywrotka, którą woził piasek, glinę i ziemię na budowę nasypów. Wnioskodawca w całym okresie zatrudnienia był przypisany do samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony. Nie był kierowany do innych prac i samochodów. Po przywiezieniu na budowę materiału wracał na bazę po następny materiał i dowoził go na budowę. Pracował tak w pełnym wymiarze czasu pracy. Była to praca na akord, trwała nawet po 12 godzin dziennie.
W Zakładzie były też małe samochody –Ż.czyN.. Poruszali się nimi majstrzy, nie były one kierowane na budowę. Wnioskodawca nigdy nie jeździł samochodami ciężarowymi poniżej 3,5 tony.
(dowód: zeznaniaJ. K. (1)k. 29v; zeznaniaM. K.k. 29v-30; zeznaniaM. L.k. 81v)
W okresie od
    dnia 23 czerwca 1980 roku do dnia 25 stycznia 1983 rokuwnioskodawca był zatrudniony w(...) Związku (...)wP.na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony.
W wystawionym w dniu 7 marca 2001 roku świadectwie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wskazano, że w okresie zatrudnienia wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych od dnia 23 czerwca 1980 roku do dnia 25 stycznia 1983 roku jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony wymienioną w wykazie dział VIII poz. 3 pkt A stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały nr 24 Zarządu(...)z dnia 14 czerwca 1983 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w jednostkach organizacyjnych kółek rolniczych – uprawniających do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej.
(dowód: świadectwo pracy w warunkach szczególnych k. 4;świadectwo pracy k. 8 akt kapitałowych; zaświadczenie o zatrudnieniu k. 15 akt kapitałowych)

(...) Związek (...)wP.był zakładem rekultywacji torfów i popiołów, zajmował się transportem torfu. Był to jeden zakład, który posiadał samochody ciężarowe powyżej 3,5 tony w postaci: wywrotek, jelczy, kamazów, ciągników samochodowych. Wnioskodawca jeździł wyłącznie samochodami ciężarowymi powyżej 3,5 tony, najpierw wywrotką typu jelcz, a potem samochodem ciężarowym typu kamaz. Wnioskodawca przewoził torf do zakładów ogrodniczych i innych firm. Wykonywał kursy zgodnie z zamówieniami klientów przedsiębiorstwa. Pracę wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy, codziennie, nie był kierowany do innych prac, nie jeździł pojazdami o ciężarze poniżej 3,5 tony. W zakładzie był jeden samochód marki nysa służąca do zaopatrzenia, którym poruszał się przydzielony do niej pracownik.
( dowód: zeznaniaW. J.k. 28v-29; zeznaniaT. R.k. 29; zeznaniaM. L.k. 81v)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku (Dz. U. z 2013 roku poz. 1440 ze zm.) Prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Dodać w tym miejscu należy, iż z wykładni art. 4 ustawy z 2008 roku o emeryturach pomostowych wynika obowiązek zaliczania do okresów pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze także zatrudnienia w takich warunkach w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku. Artykuł ten zawiera dodatkowe warunki, aby praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana przed dniem 1 stycznia 1999 roku oraz po dniu 31 grudnia 2008 roku, jednak nie zakreśla ram czasowych odnośnie do stażu 15 lat pracy w tych warunkach. Ten okres 15 lat może więc dotyczyć całego okresu ubezpieczenia, jednak co najmniej jeden miesiąc musi przypadać przed dniem 1 stycznia 1999 r. oraz jeden miesiąc po dniu 31 grudnia 2008 roku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2013 roku, I UK 448/12, LEX Nr 1396383).
W przypadku przy tym, gdy ubezpieczony kontynuuje zatrudnienie po 31 grudnia 2008 roku w warunkach szczególnych, praca w warunkach szczególnych przypadająca przed dniem 1 stycznia 1999 roku może być pracą szczególną w rozumieniu przepisu art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS lubart. 3 ust 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, zaś prace wykonywane po dniu 31 grudnia 2008 roku muszą być pracami szczególnymi w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
Wobec tego warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetle wykładni językowej art. 4 ustawy, jest legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (w rozumieniuustawy o emeryturach pomostowychlub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy, a więc po 1 stycznia 2009 roku.  Wnioskodawca urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku, ukończył 60 lat, legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze znacznie przekraczającym 25 lat, nie pozostaje również w zatrudnieniu.
Istota sporu w sprawie sprowadzała się do więc ustalenia, czy wnioskodawca ma wymagany okres pracy w warunkach szczególnych w wymiarze co najmniej 15 lat (art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych).
Należy przy tym podkreślić, iż organ rentowy nie kwestionował stanowisk pracy oraz charakteru wykonywanej pracy przez wnioskodawcę. Organ rentowy zakwestionował bowiem jedynie świadectwa wystawione przez pracodawcę o pracy w warunkach szczególnych z przyczyn formalnych.
Należy w tym miejscu podnieść, iż okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest bowiem dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 § 1 i 2 k.p.c., a tylko dokumenty wystawione przez te organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast omawiane świadectwo traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniuart. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej. Sąd, a także organ rentowy, są zatem uprawnione do weryfikacji danych zawartych w świadectwie wykonywania prac w warunkach szczególnych, wystawionym przez pracodawcę. Jeżeli świadectwo to zawiera dane, które nie są zgodne z prawdą, nie mogą na jego podstawie dokonać ustaleń, od których uzależnione jest prawo do świadczeń emerytalnych. To samo dotyczy ujawnienia okoliczności, że wskazane w zaświadczeniu pracodawcy stanowisko pracy wykonywanej w szczególnych warunkach nie figuruje w wykazie powołanym w tym zaświadczeniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 roku, I UK 15/04, OSNP 2005/11/161).
W sprawie wnioskodawca wykazał, iż w spornych okresach wykonywał pracę w warunkach szczególnych na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o masie powyżej 3,5 tony.
Należy w tym miejscu podnieść, iż wnioskodawcy do 15 lat stażu pracy w warunkach szczególnych brakowało 5 miesięcy. Oznaczało to, iż wystarczyło wykazanie jednego ze spornych okresów, jako okresu pracy w warunkach szczególnych aby uznać spełnienie wymogu stażu pracy w warunkach szczególnych
Odnośnie okresu od dnia 16 marca 1976 roku do dnia 18 czerwca 1980 roku (4 lata, 3 miesiące i 2 dni) należało uznać, iż wnioskodawca wykonywał prace warunkach szczególnych, tj. kierowcy ciężarowegoS.o masie około 20 ton. Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów zawartych w aktach osobowych, gdzie właśnie taki pojazd został przypisany wnioskodawcy od dnia zatrudnienia w(...), na postawie świadectwa pracy w warunkach szczególnych, zeznań świadkówJ. K. (2)iM. K.oraz zeznań wnioskodawcy. Zeznania świadków i wnioskodawcy znalazły pełne potwierdzenie i pozostawały w korelacji z dokumentami z akt osobowych z zatrudnienia wnioskodawcy w(...)załączonym do akt. Materiał dowodowy był w pełni wiarygodny. W szczególności bowiem z zapisu w aktach osobowych wskazana została marka pojazdu, na którym pracował wnioskodawca (S.), a o którym następnie zeznawali świadkowie i wnioskodawca. Świadkowie przy tym dokładnie opisali czym zajmował się zakład i jakie czynności wykonywał wnioskodawca. Świadkowie byli zatrudnieni w zakładzie w tym samym czasie co wnioskodawca. Świadkowie pracowali na spycharkach, które rozgarniały na nasypach piasek i ziemię, którąS.’em dowoził na budowę wnioskodawca. Mieli zatem możliwość dokładnej obserwacji jakie czynności wykonywał wnioskodawca i jakim pojazdem się poruszał.
Prace na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony oraz kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 osób są pracami zaliczonymi przez ustawodawcę do prac w szczególnych warunkach zgodnie z wykazem A, działem VIII pkt 2 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.
Wnioskodawca legitymuje się zatem łącznie stażem 18 lat,10 miesięcy, 4 dni, a zatem okresem przekraczającym 15 lat, o którym mowa w art. 4 pkt 2 ustawy.
Tym samym wnioskodawca spełnił warunki do nabycia prawa do emerytury pomostowej.
Niezależnie od powyższego Sąd nie podzielił stanowiska organu rentowego, iż nie można zaliczyć wnioskodawcy do stażu pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia w(...) Związku (...)wP..od dnia 23 czerwca 1980 roku do dnia 25 stycznia 1983 roku. W tym przypadku również Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o świadectwo pracy, świadectwo pracy w warunkach szczególnych oraz zaświadczenia o wynagrodzeniu z akt kapitałowych i skorelowanych z dokumentami zeznania świadkówW. J.iT. R.oraz zeznania wnioskodawcy. Materiał dowodowy jest spójny i wiarygodny. Wnioskodawca udowodnił zatem, iż w spornym okresie wykonywał pracę kierowcy pojazdów jelcz i kamaz, a zatem pojazdów o ciężarze powyżej 3,5 tony. Świadkowie pracowali w spornym okresie razem z wnioskodawcą i w sposób szczegółowy opisali czynności jakie wykonywał wnioskodawca, czas pracy i pojazdy jakimi się poruszał przy wykonywaniu pracy.
Również praca w tym okresie zatem była pracą  na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, która jest pracą zaliczoną przez ustawodawcę do prac w szczególnych warunkach zgodnie z wykazem A, działem VIII pkt 2 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.
Należy jednakże podkreślić z całą mocą, iż o spełnieniu warunków wymaganych do nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym warunku w postaci okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat (art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych), rozstrzyga organ rentowy, a w razie wniesienia odwołania - sąd powszechny (art. 25ww. ustawy). W ramach tego postępowania ustala się, czy został spełniony przez pracownika warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat. Tak więc to organ rentowy, a w razie sporu i wniesienia odwołania - sąd powszechny, rozstrzyga o tym, czy przez wymagany okres co najmniej 15 lat pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
W sprawie wnioskodawca kontynuował zatrudnienie po 31 grudnia 2008 roku w warunkach szczególnych w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, praca w warunkach szczególnych przypadająca przed dniem 1 stycznia 1999 roku mogła być pracą szczególną w rozumieniu przepisu art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż z dniem(...)2014 roku wnioskodawca spełnił wszystkie wymagane przepisami warunki, a zatem wydana przez organ rentowy decyzja jest błędna, a żądanie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.