Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 29/15
Data wyroku: 2015-03-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Bogumił Goraj, Janusz Kasnowski, Aurelia Pietrzak
Słowa kluczowe: Koszty Postępowania Egzekucyjnego
Podstawa prawna: art. 39, art. 42 ust. 2 ustawy z 29.08.1997r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U.231 z 2011r. poz.1376 ze zm.)

Sygn. akt II Cz 29/15

POSTANOWIENIE
Dnia 3 marca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący - SSO  Janusz Kasnowski  (spr.)
Sędziowie - SO Aurelia Pietrzak
SO Bogumił Goraj
po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.(wierzyciela)
przeciwko
A. J.,R. K.(dłużnikom)
o:egzekucję świadczenia pieniężnego
na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 5 listopada 2014 r. wydane w sprawie XII Co 8882/14
postanawia:

oddalić zażalenie.
Sygn. akt II Cz 29/15

UZASADNIENIE
Wierzyciel(...)Spółka z o.o. z siedzibą wS.wniósł skargę na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w BydgoszczyJ. D.polegającą na obciążeniu go kosztami postępowania egzekucyjnego w postanowieniu z dnia 22 września 2014 r. w sprawie Km 651/12 i błędnym ustaleniu ich wysokości, jak i nie ustaleniu w postanowieniu należnych wierzycielowi kosztów zaastepstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie domagał się uzupełnienia zaskarżonego orzeczenia poprzez ustalenie kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym w kwocie 150 zł i wskazanie, w jakim zakresie nie zostały one ściągnięte wraz z egzekwowanym roszczeniem; zmiany postanowienia poprzez ustalenie kosztów postępowania egzekucyjnego na kwotę 666,06 zł i obciążenia nimi w całości wierzyciela z obowiązkiem ich zwrotu przez dłużnika na rzecz wierzyciela oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 651/12 wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. W ocenie skarżącego Komornik w postanowieniu kończącym postępowanie pominął ustalenie i określenie zasad ponoszenia kosztów zastępstwa prawnego wierzyciela, a po drugie obciążył nimi w całości wierzyciela bez orzeczenia obowiązku ich zwrotu przez dłużnika na rzecz wierzyciela.
Komornik, ustosunkowując się do skargi wierzyciela, wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wskazał m.in., że w przypadku bezskutecznej egzekucji wierzyciel ma obowiązek zwrócić wydatki, które nie zostały pokryte z wyegzekwowanej części świadczenia.
Postanowieniem z dnia 5 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w sprawie XII Co 8882/14 zobowiązał Komornika Sądowego do uzupełnienia postanowienia z dnia 22 września 2014 r. o orzeczenie w przedmiocie kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie KM 651/12 należnych wierzycielowi w wysokości 150 zł (pkt 1); w pozostałym zakresie skargę wierzyciela oddalił (pkt 2) i odstąpił od obciążenia dłużników kosztami postępowania skargowego (pkt 3 postanowienia).
W uzasadnieniu orzeczenia zawartego w punkcie 2 (drugim) postanowienia Sąd Rejonowy wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego Komornik nie odnalazł majątku dłużników, z którego można by prowadzić egzekucję, w związku z czym postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. umorzył postępowanie wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji oraz rozliczył zaliczkę wierzyciela, a wydatkami w kwocie 208,04 zł, które nie zostały pokryte z zaliczki, obciążył wierzyciela. Ponadto, Komornik na tytule uprawniającym do prowadzenia egzekucji uczynił wzmiankę, że postępowanie umorzył wobec stwierdzenia jej bezskuteczności oraz, że nie wyegzekwował żadnych należności od dłużnika, a także zaznaczył, że tytułem poniesionych kosztów przyznał wierzycielowi kwotę 666,06 zł. Jednocześnie Sąd wskazał, że koszty poniesione przez wierzyciela w toku egzekucji, ujęte w adnotacji na tytule wykonawczym, mogą być zaspokojone w ramach ponownej egzekucji wobec dłużnika, jeżeli zostanie ona wszczęta (zgodnie zart. 770 k.p.c.).
Sąd Rejonowy ustalił, że zaliczka zapłacona przez wierzyciela nie pokryła w całości wydatków gotówkowych poniesionych przez Komornika, nie zostały one też ściągnięte od dłużników z powodu bezskuteczności egzekucji. Wobec tego pozostałą kwotą w wysokości 208,04 zł powinien zostać obciążony wierzyciel, a to na podstawieart. 42 ust. 2w zw. zart. 49 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji(t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 231, poz. 1376 ze zm.).
Postanowienie w zakresie oddalającym skargę (pkt 2) zaskarżył zażaleniem wierzyciel i domagał się jego zmiany poprzez uwzględnienie skargi w całości oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania za obie instancje.
W uzasadnieniu wskazał, żeart. 770 k.p.c.obliguje dłużników do zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego bez względu na jego wynik, zaś możliwość obciążenia tymi kosztami wierzyciela powstaje wyłącznie w sytuacji, gdy egzekucja jest niecelowa, co jednak w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
S ą d O k r ę g o w y z w a ż y ł, c o n a s t ę p u j e :
Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 39 ustawy, komornikowi należy się zwrot wydatków gotówkowych poniesionych w toku egzekucji. Ustawodawca zagwarantował komornikowi to uprawnienie niezależnie od wyniku egzekucji, ponieważ wymieniony przepis nie zawiera w tym względzie rozróżnienia. Stosownie natomiast do art. 40 ust. 1 ustawy, na pokrycie wydatków, o których mowa w art. 39, komornik może żądać zaliczki od strony lub innego uczestnika postępowania, który wniósł o dokonanie czynności, uzależniając czynność od jej uiszczenia. Użycie przez ustawodawcę określenia „może” oznacza, że żądanie uiszczenia zaliczki na pokrycie wydatków stanowi uprawnienie, a nie obowiązek komornika. Może on sam ponieść wydatki związane z dokonaniem czynności, z którą wydatki takie są związane, a następnie ściągnąć je od dłużnika lub od wierzyciela, jeśli egzekucja byłaby bezskuteczna.
Sąd Okręgowy podziela zasadniczo stanowisko Sądu Najwyższego przywołane już przez Sąd I instancji, zgodnie z którym w razie bezskutecznej egzekucji wydatki gotówkowe poniesione przez komornika ponad pobraną zaliczkę obciążają wierzyciela (uchwała z dnia 6 września 2001 r., III CZP 39/01). Skoro bowiem zaliczka zapłacona przez wierzyciela nie wystarcza na pokrycie w całości wydatków gotówkowych poniesionych przez komornika, nie zostały one też ściągnięte od dłużnika z powodu bezskuteczności egzekucji, to okoliczności te, w powiązaniu z zasadą, że komornik ma prawo do zwrotu poniesionych wydatków gotówkowych, wskazują wierzyciela jako zobowiązanego do ich zwrotu.
Wskazać także należy na treść art. 42 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy postępowanie egzekucyjne okaże się w całości lub w części bezskuteczne, wydatki poniesione przez komornika, które nie zostały pokryte z wyegzekwowanej części świadczenia, obciążają wierzyciela. Sądowi Okręgowemu znane są opinie wyrażane w doktrynie o możliwości stosowania powyższego przepisu wyłącznie w stosunku do wydatków określonych w art. 40 ust. 2 ustawy, który utracił moc obowiązującą na mocy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2009 r. (sygn. K 21/08). Gdyby nawet przyjąć je za uzasadnione, to podstawy dla obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego należałoby poszukiwaćper analogiamwart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 ze zm.), na co wskazywał Sąd Najwyższy w przywołanej powyżej uchwale. Nie jest bowiem dopuszczalna sytuacja, w której koszty postępowania egzekucyjnego obciążałyby organ egzekucyjny prowadzący postępowanie w nie swojej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, w rozpoznawanej sprawie nie może znaleźć zastosowania ogólna reguła sformułowana wart. 770 k.p.c.Do obciążenia wierzyciela wydatkami poniesionymi przez komornika dochodzi bowiem niezależnie od oceny, czy egzekucja była celowa. Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego była zatem prawidłowe.
W tym stanie rzeczy, uznając zarzuty skarżącego za bezpodstawne, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.