Sąd Apelacyjny w Gdańsku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 401/15
Data wyroku: 2015-10-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Tomaszewska, Marek Machnij, Małgorzata Zwierzyńska
Słowa kluczowe: Przedawnienie Roszczeń
Podstawa prawna: art. 385 kpc, art. 70 prawa wekslowego

Sygn. akt I ACa 401/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 października 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Ewa Tomaszewska

Sędziowie:

SA Małgorzata Zwierzyńska (spr.)
SA Marek Machnij

Protokolant:

stażysta Krzysztof Domitrz

po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwa Agencji Nieruchomości Rolnych wW.
przeciwkoH. S.iE. S.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanych
od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu
z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt I C 435/14
I/ oddala apelację;
II/ zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Małgorzata Zwierzyńska  Ewa Tomaszewska  Marek Machnij
Sygn.akt I ACa 401/15

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Elblągu rozpoznawał sprawę z powództwa Agencji Nieruchomości Rolnych wW.przeciwkoE. S.iH. S.o zapłatę kwoty 100.997,47 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 24 października 2014 r. do dnia zapłaty. Powódka domagała się tej kwoty od pozwanych na podstawie weksla wystawionego przezM. S., a poręczonego przez pozwanych. Twierdziła, że dłużnik główny nie wywiązał się z zobowiązania pomimo zasądzenia od niego świadczenia prawomocnym wyrokiem.
Sąd Okręgowy wydał w dniu 29 października 2014 r. nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym na podstawie weksla w sprawie sygn.akt I Nc 73/14, na mocy którego nakazano pozwanym, aby zapłacili powódce kwotę wskazaną w pozwie wraz z odsetkami oraz kwotę 4.880 zł tytułem kosztów postępowania. W zarzutach od tego nakazu pozwani podnieśli zarzut przedawnienia roszczenia wskazując, że termin przedawnienia upłynął w dniu 30 września 2010 r., a biegł od dnia 30 września 2007 r. gdyż wówczas przypadała należność drugiej raty świadczeniaM. S.
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 26 stycznia 2015 r., utrzymał w mocy powyższy nakaz zapłaty, a wyrok ten oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych:
Powódka zawarła zM. S.w dniu 28 kwietnia 2000 r. umowę, z której wynikało, żeM. S.ma zwrócić dług w dwóch ratach – do 30 kwietnia i 30 września 2000 r.M. S.nie wywiązał się w całości z powyższego zobowiązania, co stanowiło podstawę do wytoczenia przeciwko niemu powództwa o zapłatę, pozew został wniesiony do Sądu Okręgowego w Elblągu w dniu 30 kwietnia 2010 r., czyli w ostatnim dniu przedawnienia biegnącego odnośnie pierwszej raty świadczenia. W związku z tym Sąd pierwszej instancji skonstatował, że pozew wniesiono przed zakończeniem biegu przedawnienia drugiej raty , której termin płatności przypadał na dzień 30 września 2000 r.
Sąd Okręgowy w Elblągu uwzględnił powództwo przeciwkoM. S.wydając przeciwko niemu prawomocny wyrok w dniu 21 czerwca 2010 r. w sprawie sygn. akt(...), który jest prawomocny, gdyż apelacja została odrzucona prawomocnym postanowieniem z dnia 9 listopada 2010 r.
Pozwani podpisali się na wekslu wystawionym przezM. S.jako poręczyciele z tytułu zawartej przez niego umowy .
ZobowiązanieM. S.,a tym samym i pozwanych, wynosi 100.997,47 zł, czego strona pozwana nie kwestionowała podnosząc jedynie zarzut przedawnienia.
Sąd pierwszej instancji nie przychylił się do poglądów prawnych pozwanych i podzielając stanowisko powódki zawarte w piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2015 r. stanowiącym odpowiedź na zarzuty pozwanych wskazał dodatkowo - w ślad za Sądem Najwyższym – iż na bieg terminu przedawnienia praw z weksla nie ma wpływu w świetleart. 70 prawa wekslowegoiart. 103 i 104 prawa wekslowegoprzedawnienie, które biegnie wobec roszczenia zabezpieczonego wekslem, czyli roszczenia ze stosunku podstawowego. Nie można jednaka abstrahować w świetleart. 10 prawa wekslowego, od tego, czy wypełnienie weksla in blanco nastąpiło czy też nie nastąpiło po upływie terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego. Gdyby bowiem weksel wypełniono po upływie tego terminu, to dłużnik wekslowy , w tym i poręczyciel, mógłby podnosić , że wypełnienie weksla nastąpiło niezgodnie z porozumieniem.
Jednakże zdaniem Sądu Okręgowego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można było stwierdzić, aby wypełnienie weksla nastąpiło po upływie terminu przedawnienia roszczenia. Powódka wystąpiła bowiem przeciwkoM. S.w dniu 30 kwietnia 2001 r. , co przerwało bieg terminu przedawnienia, a po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie(...)biegnie ono na nowo. Apelacja pozwanego w tej sprawie została odrzucona, zatem wyrok uprawomocnił się z dniem 15 lipca 2010 r. , ponieważ wówczas upłynął 21 dniowy termin do złożenia apelacji, a jej odrzucenie w dniu 9 listopada 2010 r, nie wpłynęło na obliczenie terminu dotyczącego prawomocności wydanego w tej sprawie wyroku.
Dalej Sąd pierwszej instancji wskazał, że powództwo zostało wniesione w okresie, kiedy przedawnienie na nowo rozpoczęło swój bieg. Dodatkowo Sąd ten wskazał, że termin płatności weksla przypada na dzień 17 września 2014 r., i od tej daty do daty wniesienia powództwa w niniejszej sprawie nie upłynął trzyletni termin przedawnienia wskazany wart. 70 prawa wekslowego. Zdaniem Sądu Okręgowego, nie było przy tym podstaw do stosowania przepisówart. 371 k.c.i372 k.c., gdyż dotyczą one poręczenia cywilnego a nie wekslowego.
Apelację od powyższego wyroku wnieśli pozwani, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenieart. 118 k.c.w związku zart. 70 i 71 prawa wekslowegopoprzez mylne przyjęcie, że nie doszło do przedawnienia roszczenia oraz naruszenieart. 371 k.c.iart. 372 k.c.w związku zart. 47 i 73 prawa wekslowegopoprzez mylne przyjęcie, że doszło do przerwania biegu przedawnienia roszczenia. Skarżący domagali się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa oraz zasądzenia na ich rzecz powódki kosztów postępowania za obie instancje.
Powódka w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, co w takim wypadku zwalnia z obowiązku ponownego ich przytaczania; podziela także rozważania prawne poczynione przez Sąd pierwszej instancji tym samym nie uznając za trafną argumentacji podniesionej przez skarżących.
Wprawdzie rację mają skarżący twierdząc, iż czym innym jest przedawnienie roszczenia ze stosunku podstawowego, a czym innym przedawnienie roszczenia wekslowego, jednak konstatacja ta w pierwszym rzędzie nakazuje zaznaczyć, iż odpowiedzialność pozwanych wobec powódki wynika wyłącznie z udzielonego poręczenia wekslowego. Nie udzielali oni poręczenia na zasadach uregulowanych wkodeksie cywilnymza zobowiązanieM. S.z umowy łączącej go z powódką zawartej w dniu 28 kwietnia 2000 r. , co wynika wprost z jej paragrafu 5, który jako jedyne zabezpieczenie przewidywał poręczone weksle wraz z należnym oprocentowaniem. W związku z tym przepisykodeksu cywilnegoregulujące odpowiedzialność dłużników solidarnych (takimi są bowiem na gruncie prawa cywilnego dłużnik i poręczyciel) przede wszystkim w zakresie wpływu przerwania i zawieszenia biegu przedawnienia wobec jednego z dłużników solidarnych na odpowiedzialność pozostałych nie ma mają zastosowania w sprawie, co czyni całkowicie chybionym podniesiony w apelacji zarzut naruszeniaart. 371 k.c.iart. 372 k.c.
Zwrócić należy uwagę, iż także Sąd Najwyższy wyraźnie rozróżnia udzielenie poręczenia zobowiązania zabezpieczonego wekslem, od poręczenia należności wekslowego skutkuje tym, iż w tym drugim przypadku nie ulega ono przedawnieniu w terminie ogólnym zgodnie zart. 118 k.c., lecz w terminie szczególnym wynikającym zart. 70 prawa wekslowego, to jest po upływie trzech lat od dnia płatności weksla in blanco(por. wyrok z dnia 13 grudnia 2012 r., IV CSK 199/12, LEX nr 1288713).
Ponieważ weksle poręczone przez pozwanych były wekslami in blanco, pozwanych mogłoby zwolnić od odpowiedzialności jedynie to, gdyby wykazali, iż weksle zostały wypełnione po upływie terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego, co wiąże się z zarzutem wypełnienia weksla niezgodnie z treścią deklaracji wekslowej, na co wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 grudnia 2010 r. ( I CSK 181/10, LEX nr 818560). Również jednak i w tym orzeczeniu Sąd Najwyższy podkreślił swoiste zasady przedawnienia roszczenia ze stosunku wekslowego uregulowane wart. 70 prawa wekslowego, co ma podstawowe znaczenie przy rozstrzyganiu sprawy, w której powództwo oparte zostało wyłącznie na zobowiązaniu wekslowym, i taka też sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że roszczenie przeciwkoM. S.stwierdzone prawomocnym wyrokiem z dnia 21 czerwca 2010 r. nie uległo przedawnieniu. Skarżący stawiając odmienna tezę, całkowicie pomija fakt wydania przeciwkoM. S.prawomocnego wyroku, oraz treśćart. 125 §1 k.c., co ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie.
Po pierwsze, jak słusznie skonstatował Sąd Okręgowy, bieg terminu przedawnienia zgodnie zart. 123 §1 pkt 1 k.c.uległ przerwaniu poprzez wniesienie pozwu w powyższej sprawie, co nastąpiło w dniu 30 kwietnia 2010 r. Przedawnienie to nie biegło przez czas trwania postępowania przeciwkoM. S., a po prawomocnym zakończeniu postępowania, co nastąpiło zgodnie z prawidłowymi ustaleniami Sądu a quo, z dniem 15 lipca 2010 r. , biegło ono na nowo (art. 124 §1 i 2 k.c.). Po drugie, ponieważ roszczenie przysługujące powódce wobecM.S.zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem z dnia 21 czerwca 2010 r,, to termin przedawnienia tego roszczenia wynosi dziesięć lat (art. 125 §1 k.c.). Natomiast wypełnienie weksli nastąpiło w dniu 3 września 2014 r., a zatem w okresie, gdy powyższe roszczenie powódki przeciwkoM. S., wbrew twierdzeniom skarżących, nie było jeszcze przedawnione.
W konsekwencji nie może ostać się argumentacja skarżących, nawiązująca do treściart. 32 prawa wekslowegoorazart. 47 prawa wekslowego, oraz zarzut naruszenia tych przepisów. Uzasadnienie apelacji zdaje się bowiem wskazywać, iż skarżący stoją na stanowisku, jakoby wniesienie pozwu przeciwkoM. S.nie miało wpływu na bieg terminu przedawnienia roszczenia, które przysługuje powódce względem nich z tytułu poręczonych weksli. Argumentacja ta pomija jednak fakt, iż bieg terminu przedawnienia tego roszczenia - jako roszczenia wekslowego – rozpoczyna się od dnia płatności weksla (art. 70 prawa wekslowego), co jak wyżej wskazano, nastąpiło w dniu 3 września 2014 r. , a pozew o zapłatę wniesiono przeciwko pozwanym w dniu 27 października 2014 r.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny na mocyart. 385 k.p.c.oddalił apelację jako bezzasadną oraz obciążył pozwanych kosztami postępowania apelacyjnego na mocyart. 98 § 1 k.p.c.w związku zart. 108 §1 k.p.c.
SSA Małgorzata Zwierzyńska SSA Ewa Tomaszewska SSA Marek Machnij