Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 78/15
Data wyroku: 2015-02-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sławomir Gosławski, Małgorzata Krupska-Świstak, Tomasz Ignaczak
Słowa kluczowe: Dowody
Podstawa prawna: art.178a§4 kk

Sygn. akt IV Ka 78/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 lutego 2015 roku.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSO Tomasz Ignaczak (spr.)
Sędziowie SO Sławomir Gosławski
del. SR Małgorzata Krupska - Świstak
Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Olczyk
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim Roberta Wiznera
po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 roku
sprawyD. D.
oskarżonego zart.178a§4 kk
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Opocznie
z dnia 17 października 2014 roku     sygn. akt II K 421/14
na podstawieart. 437 § 2 kpkiart. 438 pkt 2 kpkuchyla zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonegoD. D.i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie.
Sygn. akt: IV Ka 78/15

UZASADNIENIE
D. D.został oskarżony o to, że:
w dniu 23 lipca 2014 roku w miejscowościD.poruszał się jako kierujący pojazdem mechanicznym znajdując się w stanie nietrzeźwości (opisanym w zarzucie), czym umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, tj. o czyn zart. 178 a § 4 kk.
Sąd Rejonowy w Opocznie wyrokiem z dnia 17 października 2014 roku w sprawie II K 421/14:

1
uznał oskarżonego za winnego dokonania zarzuconego mu czynu i na podstawieart. 178 § 4 kkwymierzył mu karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności;

2
na podstawieart. 63 § 1 kkzaliczył na poczet kary pozbawienia wolności okres zatrzymania w sprawie;

3
na podstawieart. 42 § 2 kkorzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na 7 lat;

4
na podstawieart. 63 § 2 kkzaliczył na poczet w/w zakazu okres zatrzymania prawa jazdy;

5
orzekł o kosztach sądowych.

Powyższy wyrok został zaskarżony przez obrońcę oskarżonego.Obrońca zaskarżył wyrok w całości na korzyść oskarżonego, zarzucając w apelacji wyrokowi:

-

-

obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, tj:



art. 394 § 1 kpkpoprzez ujawnienie na rozprawie notatek urzędowych bez ich odczytania;

art. 174w zw. zart. 410 i 388 kpkpoprzez nieuzasadnione ograniczenie materiału dowodowego oraz zastąpienie zeznań świadków treścią notatek służbowych;

-

-

w uzasadnieniu apelacji podniósł, iż Sąd wymierzył karę pozbawienia wolności na podstawie nieznanej prawu karnemu materialnemu dyspozycjiart. 178 § 4 kk(zamiastart. 178 a § 4 kk);

również w uzasadnieniu apelacji podniósł, iż Sąd przypisał oskarżonemu czyn, w którego opisie zabrakło jednego ze znamion przestępstwa zart. 178 a § 4 kk, a mianowicie prowadzenia pojazdu w ruchu lądowym.

W konkluzji obrońca wniósło uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Prokurator na rozprawie apelacyjnej wnosił o nieuwzględnienie apelacji i o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja okazała się zasadna i w wyniku jej rozpoznania doszło do konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Przy rozpoznawaniu sprawy doszło bowiem do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku.
Przede wszystkim Sąd Rejonowy ustalając stan faktyczny prawie w całości opierał się na notatkach urzędowych funkcjonariuszy policji. Analiza uzasadnienia wskazuje, że poza danymi o karalności ( w tym odpisem wyroku), wynikami badania stanu trzeźwości, protokołem zatrzymania oskarżonego i postanowieniem o zatrzymaniu mu prawa jazdy,wszystkie faktyzwiązane z przebiegiem inkryminowanego zdarzeniaoparto o treść notatek służbowychsporządzonych przez policjantów i zawartych na k. 1 i 2 akt sprawy.
W ewidentny sposób doszło więc do zastępowania zeznań i wyjaśnień treścią notatek służbowych, co narusza dyspozycjęart. 174 KPK, zgodnie z którymdowodu z zeznań świadka nie wolno zastępować treścią pisma, zapisów lub notatek urzędowych, zaś zgodnie zart. 393 § 1KPKna rozprawie nie wolno odczytywać notatek dotyczących czynności, z których wymagane jest sporządzenie protokołu. Z drugiej stronyKodeks Postępowania Karnegonie zawiera zakazu przesłuchania osób dokonujących czynności procesowej, z której przeprowadzenia wymagane jest spisanie protokołu – i to właśnie należało zrobić (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt VII 22/06).
Oznacza to, że w tej konkretnej sprawie Sąd Rejonowy powinien przesłuchać w charakterze świadków policjantówM. G.iT. M., oraz osobę zgłaszającą interwencję związaną z pijanym kierowcą na drodze, tj.M. K.. Policjantom tym będzie można okazać sporządzone przez nich notatki,ale nie wolno opierać się na tych notatkach, tylko na ich zeznaniach, nawet jeżeli celem otworzenia z pamięci faktów będą oni posiłkowali się treścią notatki. Okazanie notatki przesłuchiwanemu świadkowi nie prowadzi do zastąpienia jego zeznań treścią notatki, bowiem to miałoby miejsce wtedy, gdyby odstąpiono od przesłuchania autora notatki urzędowej, a ustalenia czyniono w oparciu o treść notatki – tak jak to niestety uczyniono w przedmiotowej sprawie( por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z 2011-10-03, V KK 141/11 opubl: Orzecznictwo Sądu Najwyższego w Sprawach Karnych rok 2011, Nr 1, poz. 1744).
Powyższe uchybienie miało wpływ na treść wyroku, albowiem Sąd Rejonowy ograniczając postępowanie dowodowe praktycznie do notatek służbowych pozbawił się materiału dowodowego, na którym mógłby zgodnie z procedurą opierać ustalenia faktyczne. Naruszone więc zostały dyspozycjeart. 174 kpki410 kpkw stopniu, który miał wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia (art. 438 pkt 2 kpk).
Co do wymierzenia kary pozbawienia wolności na podstawie dyspozycjiart. 178 § 4 kk(zamiastart. 178 a § 4 kk), to jest to oczywista omyłka pisarska. Błędem było również ujawnienie notatki urzędowej w trybieart. 391 § 1 kpk– było to powyżej omówione z powołaniem się na prejudykat Sądu Najwyższego.
Co do podniesionego w uzasadnieniu apelacji zarzutu, jakoby Sąd Rejonowy przypisał oskarżonemu czyn, w którego opisie zabrakło jednego ze znamion przestępstwa zart. 178 a § 4 kk,a mianowicie prowadzenia pojazdu w ruchu lądowym, to jest to zarzut chybiony. Co prawda opis czynu zaproponowany w akcie oskarżenia, a zaaprobowany przez Sąd meriti, jest w tej kwestii mało czytelny, ale zawiera znamię prowadzenia pojazdu w ruchu lądowym. Przypomnijmy, że oskarżonemu zarzucono, iżporuszał sięjako kierującypojazdem mechanicznym znajdując się w stanie nietrzeźwości (opisanym w zarzucie),czym umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwaw ruchu lądowym. Nie można prowadząc pojazd mechaniczny („poruszając się nim jako kierujący”) naruszyć zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym nie będącw tym momencieuczestnikiem tego ruchu lądowego. O ile samo prowadzenie pojazdu mechanicznego może mieć miejsce poza ruchem lądowym, oraz o ile można naruszyć zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym nie będąc kierującym pojazdem mechanicznym, torównoczesnespełnienie tych dwóch przesłanek ( tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego naruszające zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym) prowadzi do logicznego wniosku, że z opisu czynu przypisanego oskarżonemu wynika, iż oskarżony w chwili tego czynu prowadził jako kierujący pojazd mechaniczny w ruchu lądowym.
Dlatego ten akurat zarzut jest chybiony. Jednak pozostałe zarzuty apelacyjne były trafne i dlatego zaskarżony wyrok należało uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Rejonowy:

-

przeprowadzi postępowanie dowodowe, przesłucha w charakterze świadkówM. G.iT. M., oraz osobę zgłaszającą interwencję związaną z pijanym kierowcą na drodze, tj.M. K.;

nie będzie zastępował zeznań i wyjaśnień treścią notatek urzędowych;

ustrzeże się oczywistych omyłek pisarskich przy powoływaniu się na przepisyKodeksu Karnego, którymi dotknięty został zaskarżony wyrok.

Wobec powyższego orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.