Sąd Okręgowy w Warszawie
XXIV Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XXIV C 1255/13
Data wyroku: 2015-03-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt XXIV C 1255/13

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 10 listopada 2011 roku, ostatecznie sprecyzowanym pismem procesowym z dnia 14 listopada 2014 roku (k. 419-425) powodowieE. W.iJ. W.domagali się zobowiązania pozwanej Agencji Nieruchomości Rolnych wW.do złożenia oświadczenia woli następującej treści:

1
Agencja Nieruchomości Rolnych wW.oświadcza, że jest właścicielem nieruchomości zabudowanej dwoma budynkami mieszkalnymi i szklarnią, położonej wW.przyul. (...)o powierzchni 14739 m((

    2)), stanowiącej działki gruntu o nr ewidencyjnych(...)z obrębu(...), dla której Sąd Rejonowy dla(...)M.wW.VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o numerze (...);

2
Agencja Nieruchomości Rolnych wW.oświadcza, że w wykonaniu prawomocnych decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady NarodowejW.–M.nr(...)z dnia 8 czerwca 1967 r. oraz decyzji Prezydium Rady Narodowej w m.st.W.(...) nr (...)/67 z dnia 30 października 1967 r. oddaje w użytkowanie wieczyste nieruchomość opisaną w punkcie 1. na okres 93 lat, liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku, na rzecz: a)E. W., legitymującego się dowodem osobistym nr(...)PESEL (...)- w udziale wynoszącym ½ b)J. W., legitymującego siędowodem osobistym nr (...)PESEL (...)– w udziale wynoszącym ½

oraz przenosi nieodpłatnie budynki i budowle wybudowane przez spadkodawczynię ww osób.M.W.na ww. gruncie tj. dwa budynki mieszkalne i szklarnię na własność:E. W., legitymującego się dowodem osobistym nr(...)PESEL (...)- w udziale wynoszącym ½ b)J. W., legitymującego siędowodem osobistym nr (...)PESEL (...)– w udziale wynoszącym ½ ;

3
Agencja Nieruchomości Rolnych wW.oświadcza, że nieruchomość ta jest oddana osobom wskazanym wyżej w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe;

4
Agencja Nieruchomości Rolnych wW.ustala wartość gruntu, opisanego w punkcie 1 na kwotę 12.336,675 zł, określając cenę 1 m2powierzchni na kwotę 837,01 zł;

5
Agencja Nieruchomości Rolnych wW.ustala opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego gruntu w wysokości 123.366,75 zł, stanowiącej 1% wartości nieruchomości, ustalonej w punkcie 4, płatną w terminie do dnia 31 marca każdego roku z góry za dany rok;

6
Agencja Nieruchomości Rolnych wW.oświadcza, że opłaty roczne za użytkowanie wieczyste, w tym opłata pierwsza, zostały uiszczone w całości za cały czas trwania użytkowania wieczystego.

Powodowie wskazali także, iż z ostrożności procesowej ewentualnie wnoszą na podstawieart. 208 ust. 1bądź teżart. 207 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościamizobowiązania pozwanej Agencji Nieruchomości Rolnych wW.do złożenia oświadczenia woli o treści tożsamej jak w powyżej przytoczonych punktach 1, 3, 4, 5 i 6. oraz oświadczenia o treści: Agencja Nieruchomości Rolnych wW.oświadcza, że oddaje w trybie bezprzetargowym w użytkowanie wieczyste nieruchomość opisaną w punkcie 1., na okres 93 lat liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku, na rzecz: a)E. W., legitymującego się dowodem osobistym nr(...)PESEL (...)- w udziale wynoszącym ½ b)J. W., legitymującego siędowodem osobistym nr (...)PESEL (...)– w udziale wynoszącym ½ (punkt 2) oraz przenosi nieodpłatnie budynki i budowle wybudowane przez spadkodawczynię ww. osób.M.W.na ww. gruncie tj. dwa budynki mieszkalne i szklarnię na własność:E. W., legitymującego się dowodem osobistym nr(...)PESEL (...)- w udziale wynoszącym ½ b)J. W., legitymującego siędowodem osobistym nr (...)PESEL (...)– w udziale wynoszącym ½.
Ponadto powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów (solidarnie) kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje żądanie powodowie wskazali, iż są spadkobiercami poM. W., na rzecz której na mocy decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej nr(...)z dnia 8 czerwca 1967 ustanowione zostało użytkowanie wieczyste nadziałce nr (...)o powierzchni 1,4739 ha, położnej wW.przyul. (...)na okres 93 lat. Powodowie wyjaśnili, że obecnie jest to działka onumerze ewidencyjnym (...)o powierzchni 1,4739 ha położona wW.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy dla WarszawyM.VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerzeKW (...). Wcześniej bowiemdziałka ewidencyjna nr (...)obejmowała część działki onumerze ewidencyjnym (...)o powierzchni 1,4739 ha. W 1979 roku część działki onumerze ewidencyjnym (...)została oznaczona jakodziałka nr (...)o powierzchni 1,4714 ha w obrębie(...), a następnie w 1995 r.działkę nr (...)podzielono na dwie działki tj.:(...)powierzchni 1,4657 ha idziałkę (...)o powierzchni 0,0057 ha. Z kolei w 1998 r.działka nr (...)została oznaczona jakodziałka ewidencyjna nr (...), o powierzchni 1 4646 ha w obrębie(...)gm.(...)dzielnicaM., która to odpowiadadziałce nr (...)położonej wW.przyul. (...)w czasie wydawania decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego na rzeczM.W.. Dalej powodowie podnieśli, iż zgodnie zdecyzją nr (...)z dnia 8 czerwca 1967 roku przedmiotowa działka została przekazanaM. W.w celu wybudowania na niej domu jednorodzinnego i szklarni, z wyznaczonym terminem do dnia 31 grudnia 1972 roku. W wykonaniu powyższej decyzjiM. W.wybudowała na przedmiotowej działce dwa budynki mieszkalne, szklarnię oraz budynki obsługujące szklarnię. PonadtoM. W.uiszczała opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego, a w 1992 roku uiściła należność z tytułu użytkowania wieczystego za cały pozostały okres czyli do dnia 8 czerwca 2060 r.
Powodowie zaznaczyli, iż na podstawiedecyzji Nr (...)terenowy organ administracji państwowej, zgodnie z zapisamiustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, miał obowiązek zawarcia w formie aktu notarialnego umowy o ustanowieniu użytkowania wieczystego i ujawnienia go w księdze wieczystej. Pomimo ciążącego obowiązku umowa taka nie została zawarta z przyczyn nie leżących po stronieM.W.. Powodowie zaznaczyli także, iż pomimo, że ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. już nie obowiązuje to wydanadecyzja nr (...)nadal stanowi podstawę zawarcia umowy o użytkowanie wieczyste (pozew k. 1-6). Powodowie podnieśli, iż w przypadku nieuwzględnienia ich żądań w oparciu o decyzje administracyjne: z dnia 8 czerwca 1967 roku (nr(...)) oraz z dnia 30 października 1967 roku (nr(...)), pozwana powinna zostać zobowiązana do złożenia żądanych przez powodów oświadczeń w oparciu o przepisyustawy o gospodarce nieruchomościamitj. na podstawieart. 207 ust. 1bądź art. 208 ust. 1 powyżej wskazanej ustawy (pismo procesowe z dnia 14.11.2014 r. - sprecyzowanie powództwa, k. 419-425)
W odpowiedzi na pozew pozwana Agencja Nieruchomości Rolnych wW.wniosła o oddalenie powództwa kwestionując powództwo co do zasady oraz wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko pozwana podniosła, iż obecnie obowiązująca ustawa z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (dalej: „u.g.n.r.”) nie wymienia wśród form gospodarowania gruntami rolnymi stanowiącymi własność państwa użytkowania wieczystego, przepis art. 24 u.g.n.r. nie wymienia wśród prawnych form gospodarowania oddawania nieruchomości w użytkowanie wieczyste (odpowiedź na pozew k. 107-113, pismo procesowe z 22.11.2014 r., k. 178-183)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 8 czerwca 1967 roku Prezydium Dzielnicowej Rady NarodowejW.–M.wydało na rzeczM.W.decyzję nr (...)mocą której ustanowiono użytkowanie wieczyste na okres 93 lat nadziałce nr (...)o powierzchni 1,4739 m2, położnej wW.przyul. (...)oraz ustalono opłatę roczną. Zgodnie z powyższą decyzją działka została przekazana w wieczyste użytkowanie w celu wybudowania na niej domu jednorodzinnego i szklarni w terminie do dnia 31 grudnia 1972 roku.
Na skutek odwołaniaM.W.Prezydium Rady Narodowej w m.st.W.(...)wydał w dniu 30 października 1967 rokudecyzję nr (...), którą zmieniono wysokość opłaty rocznej ustalonej wdecyzji nr (...). W jej uzasadnieniu wskazano, iż teren przyul. (...)o pow. 14739 m((
    2 ))jest przeznaczony na gospodarstwo warzywnicze, w związku z czym opłatę roczną ustala się w oparciu o uchwałę nr(...)Prezydium Rady Narodowej w(...)W.z dnia 24 kwietnia 1963 r. w sprawie zatwierdzenia stawek czynszu za dzierżawę terenu.
(dowód:decyzja nr (...): k. 10-11, k. 59-60,decyzja nr (...): k. 21).
Na powyższym gruncieM. W.zgodnie z powyższą decyzją, po terminie w niej ustalonym, wybudowała dwa budynki mieszkalne, szklarnię oraz budynki obsługujące szklarnię.
(dowód: bezsporne jak również: decyzja z dnia 5.02.1968 r., k. 12, decyzja z dnia 8.04.1968 r. k. 13, decyzja z dnia 18.06.1970 r., k. 14, decyzja z dnia 15.02.1983 r., k. 15, poświadczenie nr 422/P/92 z dnia 31.03.1992 r., k. 16)

Działka gruntu nr (...), której dotyczyły powyższe decyzje, to obecnie nieruchomość składająca się z działek onumerach ewidencyjnych (...), o łącznej powierzchni 1.4739 ha, położona wW.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy dla WarszawyM.VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerzeKW (...).Działka gruntu nr (...)uprzednio obejmowała częśćdziałki ewidencyjnej nr (...)o powierzchni 1.4739 ha. W 1979 r. część działki onumerze ewidencyjnym (...)została oznaczona jakodziałka ewidencyjna nr (...)o powierzchni 1.4714 ha w obrębie(...). W 1995 r.działkę ewidencyjną nr (...)podzielono na dwie działki tj.:(...)powierzchni 1,4657 ha idziałkę (...)o powierzchni 0,0057 ha. Następnie w 1998 r.działka nr (...)została oznaczona jakodziałka ewidencyjna nr (...), o powierzchni 1 4646 ha w obrębie(...)gm.(...) Centrum (...).
(bezsporne, wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu pozwu: k. 1-6).
Dnia 8 października 1997 rokuM. W.skierowała pismo do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta Departamentu Gospodarki Przestrzennej i(...)dotyczące wykonaniadecyzji Nr (...)z dnia 8 czerwca 1967 roku domagając się zawarcia umowy o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego.
Odnosząc się do powyższego stanowiskaM.W., pismem z dnia 06 lutego 1998 roku Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta poinformował ją, iżdecyzja nr (...)z dnia 8 czerwca 1967 roku wydana na podstawie przepisówustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlachnie ustanawiała prawa wieczystego użytkowania a jedynie stanowiła podstawę do zawarcia umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego w formie aktu notarialnego. Na podstawie decyzji terenowy organ państwowy administracji miał obowiązek zawarcia umowy i ujawnienia jej w księdze wieczystej niezwłocznie po terminie, w którym decyzja o ustanowieniu wieczystego użytkowania stała się ostateczna, a zawarcie umowy nie było związane z uprzednią realizacją zabudowy w ustalonym terminie. Dalej poinformowano adresata, że jednakże obecnie obowiązujące i mające zastosowanie w sprawie przepisyustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościamii z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie przewidują ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na nieruchomościach rolnych, w związku z czym dla realizacji zobowiązania Skarbu Państwa powstałego w wyniku wydaniadecyzji nr (...)z dnia 8 czerwca 1967 r. przedmiotowa nieruchomość może być tylko sprzedana.
(dowód: podanie k. 24-25, pismo z dnia 06.02.1998 r., k. 22-23)
Decyzją Wojewody(...)z dnia 22 kwietnia 1998 r. (nr 126/98) na podstawie art. 17 i art. 19 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa orazart. 104 Kodeksu postępowania administracyjnegoprzekazano na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (dalej:Agencja) nieruchomości rolne Państwowego Funduszu Ziemi o łącznej powierzchni 1.4750 ha położne w obrębie(...)gminyW.-CentrumD.M., oznaczone jakodziałki ewidencyjne: nr (...)o powierzchni 14657 ha, nr(...)o powierzchni 0,0093 ha uregulowane wksiędze wieczystej Nr (...). W jej uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 1 pkt. 1, art. 2 ust. 1 pkt. 4, art. 5 ust. 1 i 2, art. 12 ust. 1 oraz 13 ust. 1 powołanej na wstępie ustawy nieruchomości rolne położne na terenie gm.W.– Centrum podlegają przekazaniu do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Z faktycznego przekazania Agencji powyżej wskazanej nieruchomości sporządzono protokół zdawczo – odbiorczy.
(dowód:decyzja nr (...), protokół zdawczo – odbiorczy k. 480-480v)
Postanowieniem Sądu Rejonowego dla WarszawyM., Wydział I Cywilny z dnia 5 września 2001 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt I Ns 1828/01 stwierdzono, że spadek poM. W.zmarłej dnia 26 lipca 2001 roku na podstawie ustawy nabyli synowieJ. W.iE. W.po ½ części spadku każdy z nich.
(dowód: postanowienie k. 9)
Działka gruntu nr (...), położona przyul. (...), o powierzchni 1.4646 ha, objęta księgą wieczystą o numerzeKW (...)według wypisu z rejestru gruntów została sklasyfikowana jako użytki rolne zabudowane (B/R), sady (S/R), tereny mieszkaniowe (/B), grunty orne (/R).Działka nr (...)(KW (...)) o powierzchni 0.0093 ha w ewidencji gruntów jest oznaczona symbolem R i S/R, stanowi ona grunty rolne i sady. Nieruchomość objęta księgą wieczystą o numerzeKW (...)(składająca się z działek o nr ew.(...)) jest położona na obszarze działaniadekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy(Dz.U. Nr 50, poz. 279). Od nieruchomości tejdecyzją nr (...).2011.(...).1 ustalono na 2011 r. podatek rolny w wysokości 248,08 zł .
(dowód: wypis z rejestru gruntów k. 27 i k. 132, decyzja k. 28)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu wymienione dokumenty, których autentyczności oraz treści nie kwestionowała żadna ze stron i również Sąd nie znalazł podstaw, aby czynić to z urzędu. Ponadto, okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy były pomiędzy stronami bezsporne, spór dotyczył natomiast interpretacji i stosowania prawa.
Sąd zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie powodowie domagali się zobowiązania pozwanej do złożenia oświadczenia woli o oddaniu powodom (w udziale ½) w użytkowanie wieczyste zabudowanej nieruchomości, położonej wW.przyul. (...)o powierzchni 14739 m((
    2)), stanowiącej działki gruntu o nr ewidencyjnych(...)z obrębu(...), dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy - Mokotowa wW.VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerzeKW (...)oraz nieodpłatnego przeniesienia budynków i budowli znajdujących się na tym gruncie. W uzasadnieniu żądania powoływali się na wydaną w dniu 8 czerwca 1967 rokudecyzję nr (...)Prezydium Dzielnicowej Rady NarodowejW.–M.o przekazaniu na rzeczM.W.(spadkodawczyni powodów) w użytkowanie wieczyste na okres 93 lat, odpłatniedziałki gruntu nr (...)o powierzchni 1,4739 m((
    2)), położnej wW.przyul. (...). W ocenie powódów powyższa decyzja stanowi podstawę do zawarcia umowy użytkowania wieczystego.
Bezspornym jest fakt, iż w dniu 8 czerwca 1967 roku Prezydium Dzielnicowej Rady NarodowejW.–M.wydało na rzeczM.W.(spadkodawczyni powodów)decyzję nr (...)mocą której ustanowiono użytkowanie wieczyste na okres 93 lat nadziałce nr (...)o powierzchni 1,4739 m2, położnej wW.przyul. (...).
Jednakże jak słusznie podnosi strona pozwana, decyzja ta nie stanowiła ustanowienia użytkowania wieczystego a jedynie stanowiła tytuł użytkowania spornej nieruchomości. Przepisart. 20 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach(Dz.U. 1969 Nr 22 poz. 159 ze zm.) wprowadził zasadę, że podstawą ustanowienia wieczystego użytkowania terenów oraz sprzedaży budynków i lokali jest cywilno-prawna umowa w formie aktu notarialnego, poprzedzona decyzją administracyjną. A zatem skutkiem decyzji administracyjnej nie jest powstanie prawa użytkowania wieczystego gruntu, nie stanowi ona także podstawy wpisu użytkowania wieczystego, dla którego ustanowienia wymagana jest ponadto umowa w formie aktu notarialnego. Ustanowienie użytkowania wieczystego następowała zatem dwuetapowo: najpierw następowało wydawanie decyzji administracyjnej a następnie zawarcie umowy w formie aktu notarialnego.
Reasumując dotychczasowe rozważania, należy stwierdzić, że decyzja Prezydium Dzielnicowej Rady NarodowejW.–M.z dnia 8 czerwca 1967 r. w przedmiocie ustanowienia na określony czas użytkowania nieruchomości wydana na podstawieustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlachstanowiła dla przedstawiciela terenowego organu administracji państwowej podstawę zawarcia umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobie uprawnionej.
W rozpoznawanej sprawie w trakcie obowiązywania powyżej powołanej ustawy umowa taka nie została jednak zawarta. Następnieustawę z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach(Dz.U. 1969 Nr 22 poz. 159 ze zm.) zastąpiłaustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości(Dz.U.1991.30.127 j.t., z późn. zm.) Przedmiot unormowania, który obejmowała uchylonaustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, obejmowała od 1 sierpnia 1985 r.ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Ustawa ta uchylając ustawę poprzednią, pozostawiła wustawie o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomościart. 87 ust. 2(w tekście pierwotnym art. 96 ust. 2) stanowiący, że decyzje ostateczne o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste lub o ustaleniu kandydata na nabywcę działki budowlanej na obszarze wsi, podjęte przed dniem wejścia w życie ustawy, stanowią podstawę do zawarcia odpowiednio umowy o użytkowanie wieczyste lub umowy sprzedaży działki budowlanej. A zatem i przepisart. 87 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomościprzewidywał uzyskanie przez osobę uprawnioną użytkowania wieczystego na podstawie umowy zawartej w oparciu o ostateczną decyzję administracyjną.
Jednakże w chwili orzekania nie obowiązuje już przepisart. 87 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomościa zatem nie może on stanowić podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przepisyustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomościzostały uchylone 1 stycznia 1998 r. w związku z wejściem w życieustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami(obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm., dalej: „u.g.n.”). W art. 1 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zostało wskazane, że określa ona m.in. zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego. W istocie zatem zakres przedmiotowy tej ustawy wynikający z tego przepisu częściowo pokrywa się z zakresem przedmiotowym ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Obie te regulacje dotyczą bowiem nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, przy czym w przypadku ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa zakres ten został ograniczony do nieruchomości rolnych, w rozumieniuKodeksu cywilnego, położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej oraz innych nieruchomości i składników mienia pozostałych po likwidacji państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej oraz ich zjednoczeń i zrzeszeń, mienia: będące w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych, w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych i prawnych, w użytkowaniu lub faktycznym władaniu osób fizycznych, osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych oraz mienia będącego w zasobie Państwowego Funduszu Ziemi (art. 1 i 2 ustawy). Dlatego też w art. 2 u.g.n. wskazano, żeustawa o gospodarce nieruchomościaminie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami. W przykładowym katalogu tych ustaw zawartym w tym przepisie została wymieniona m.in. ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Ponieważ nieruchomość, będąca przedmiotem niniejszego postępowania Decyzją Wojewody(...)z dnia 22 kwietnia 1998 r. (nr 126/98) została przekazana na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa – obecnie Agencja Nieruchomości Rolnych (ustawą z dnia 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego(Dz. U. z 2012 r. poz. 803) dokonano zmiany nazwy Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa na Agencję Nieruchomości Rolnych), to nieruchomość ta podlega reżimowi ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U.2012.1187 j.t. z późn. zm.) Na skutek powyższej decyzji nieruchomość objęta żądaniem pozwu, znalazła się w dyspozycji pozwanej Agencji Nieruchomości Rolnych wW.i weszła w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Nieruchomości przekazane Agencji wchodzą bowiem w skład tzw. Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, którym dysponuje i gospodaruje w imieniu Skarbu Państwa Agencja Nieruchomości Rolnych, będąca państwową osobą prawną (art. 12 ustawy).
Art. 24 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa określa formy gospodarowania i dysponowania przejętym mieniem Skarbu Państwa. Wskazuje on w sposób enumeratywny na to, w jakiej drodze powinno odbywać się gospodarowanie zasobem. W myśl art. 24 ustawy gospodarowanie zasobem agencji może następować w drodze:

1
sprzedaży mienia w całości lub jego części na zasadach określonych w rozdziale 6;

2
oddania mienia na czas oznaczony do odpłatnego korzystania osobom prawnym lub fizycznym na zasadach określonych w rozdziale 8;

3
wniesienia mienia lub jego części do spółki, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 6, lub innej spółki prawa handlowego, w której Skarb Państwa lub instytut badawczy posiada większość udziałów lub akcji;

4
oddania na czas oznaczony administratorowi całości lub części mienia w celu gospodarowania, na zasadach określonych w art. 25;

5
przekazania w zarząd;

6
zamiany nieruchomości.

Obecne przepisy ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie przewidują zatem gospodarowania nieruchomościami w formie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste. Przepisy komentowanej ustawy nie przewidują użytkowania jako formy gospodarowania zasobem. Skoro obecnie obowiązująca ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie przewiduje możliwości oddawania nieruchomości wchodzących wskład (...)Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste to roszczenie powodów, którzy domagali się zobowiązania pozwanej do złożenia oświadczenia woli o oddaniu im w użytkowanie wieczyste nieruchomości zabudowanej, położonej wW.przyul. (...)o powierzchni 14739 m((

    2)), stanowiącej działki gruntu o nr ewidencyjnych(...)z obrębu(...), dla której Sąd Rejonowy dla(...)M.wW.VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerzeKW (...)nie mogło zostać uwzględnione. W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, iż nie ma obecnie podstawy do zawarcia umowy o użytkowanie wieczyste, gdyż taka możliwość występowała jedynie w czasie obowiązywaniaustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlachoraz ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, która w art. 87 ust. 2 przewidywała możliwość zawarciu umowy o użytkowanie wieczyste na podstawie ostatecznej decyzji o oddaniu gruntu wieczyste użytkowanie. Natomiast obecnie obowiązująca ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa takiej możliwości nie przewiduje. Wyłonił się zatem problem czy wobec tego, że w czasie obowiązywania powyższych ustaw (tj.ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlachi ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości) były podstawy do zawarcia umowy o użytkowanie wieczyste, obowiązek taki istnieje w dalszym ciągu, mimo uchylenia przepisów, które ten obowiązek ustanawiały.
W tym zakresie trzeba przywołać nie kwestionowaną w doktrynie i praktyce zasadę, według której normy procesowe, jako prawnie ustanowione reguły stosowania prawa materialnego przez określone organy, obowiązują do czasu ich uchylenia, chyba, że z mocy wyraźnego przepisu nakazano je dalej stosować w ściśle określonych sytuacjach. Istnieje zatem podstawa do przyjęcia tezy, iż brak przepisów upoważniających do stosowania uchylonych norm procesowych jest równoznaczny z definitywnym ich uchyleniem. W omawianym przypadku takich specjalnych upoważnień nie wydano, należy zatem uznać, że nie występuje obowiązek ani możliwość zawarcia umowy o użytkowanie wieczyste na ich podstawie.
Niezależnie od powyższego godzi się także zauważyć, iż regulacja art. 17 a komentowanej ustawy (z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ) dawała możliwość zawarcia z Agencją nowych umów, ale wyłącznie takich, o których mowa w rozdziale 6 albo 8 ustawy. Jednakże rozdział 6 poświęcony jest sprzedaży i nabywaniu nieruchomości należących do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, natomiast rozdział 8 dotyczy wydzierżawiania i wynajmowania mienia wchodzącego w skład Zasobu. Art. 17a rozstrzyga zatem o losach mienia przekazanego do Zasobu, które to mienie w dniu przejęcia przez Agencję znajdowało się we władaniu osób fizycznych i prawnych na podstawie umów lub decyzji administracyjnych. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, jeżeli zmiana warunków dotychczasowego władania nie nastąpi w terminie roku od dnia przejęcia mienia do Zasobu, umowy i decyzje, o których mowa w ust. 1, wygasają. Zgodnie z art. 13 ust. 1 przekazanie mienia do Zasobu mogło następować jedynie do 30 czerwca 2000 r. W związku z tym obecnie we wszelkich przypadkach, w których mienie zostało przekazane do Zasobu, od daty przekazania upłynął już rok, a co za tym idzie - umowy i decyzje stanowiące podstawę władania takim mieniem przez osoby fizyczne i prawne już wygasły.
W rozpoznawanej sprawie z Decyzji Wojewody(...)z dnia 22 kwietnia 1998 r. (nr 126/98) jednoznacznie wynika, iż nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania została przekazana na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i weszła do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Tak więc wobec braku zmiany warunków dotychczasowego władania sporną nieruchomością w zakreślonym terminie, należy przyjąć, że użytkowanie na podstawie decyzji administracyjnej z dnia 22 kwietnia 1998 r. (nr 126/98) wygasło.
Podsumowując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, iż nie ma obecnie podstawy do zawarcia umowy o użytkowanie wieczyste spornej nieruchomości, gdyż taka możliwość występowała jedynie w czasie obowiązywaniaustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlachoraz ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa takiej możliwości nie przewiduje, dlatego też roszczenie powodów podlegało oddaleniu.
W ocenie Sądu nieuprawniony jest także pogląd powodów, iż podstawę taką może stanowić wskazany przez nich przepisart. 207 i 208 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami(Dz.U.2014.518 j.t. ze zm.). W tym miejscu wskazać należy, iżart. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościamiokreśla relacje między przepisamiustawy o gospodarce nieruchomościamia innymi ustawami, które regulują szczególne zasady gospodarowania nieruchomościami. W przepisie tym użyto zwrotu „ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami”. Uzasadniony jest zatem pogląd, że przepisy innych ustaw, zarówno wymienionych przykładowo w art. 2 u.g.n. (w przykładowym katalogu tych ustaw została wymieniona m.in. ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa), jak i tam niewymienionych, należy uznać za przepisy odrębne i jako takie mające pierwszeństwo w stosowaniu. Jeżeli w tych odrębnych ustawach znajdziemy normę odsyłającą typu „w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisyustawy o gospodarce nieruchomościami”, to uprawnione jest sięgniecie do przepisów komentowanej ustawy (Komentarz do art. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk, Warszawa 2005, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis).
Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi będącymi własnością Skarbu Państwa jest przedmiotem szczególnej regulacji prawnej zawartej w ustawie z dnia z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (jedn. tekst: Dz.U. z 2012 r., poz. 1187 ze zm.), która zgodnie z art. 2 u.g.n. ma pierwszeństwo w stosowaniu. Natomiast, jak już wielokrotnie wskazuwano w niniejszym uzasadnieniu, przepisy powyżej powołanej ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, nie przewidują obecnie gospodarowania nieruchomościami w formie użytkowania wieczystego.
Mając na uwadze powyższe, powództwo jako niezasadne z braku podstaw prawnych, podlegało oddaleniu, o czym orzeczono w punkcie 1. wyroku.
O kosztach procesu, w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł stosownie doart. 98 § 1 k.p.c.. Zgodnie zart. 98 § 1 k.p.c.strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw. Na koszty należne pozwanej złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 7.200 zł ustalone zgodnie z§ 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U.2013.490 j.t.)