Sąd Rejonowy w Bydgoszczy
V Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: V RC 956/14
Data wyroku: 2015-12-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Kruczkowska-Balcerzak

Sygn. akt V RC 956/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 grudnia 2015 roku

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy V Wydział Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Magdalena Kruczkowska-Balcerzak
Protokolant  st.sekr.sądowy Joanna Sztyma
po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 roku w Bydgoszczy
na rozprawie sprawy z powództwaW. C.
przeciwkoM. C. (1)iK. C.
o uchylenie renty alimentacyjnej

1
oddala powództwo o uchylenie renty alimentacyjnej wobecM. C. (1),

2
uchyla rentę alimentacyjnąW. C.na rzeczK. C.w kwocie 300zł ustaloną ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Bydgoszczy w dniu 22 listopada 2011r. w sprawie sygn. akt. VRC 915/11 z dniem 01 kwietnia 2015r.,

3
w pozostałej części powództwo oddala,

4
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. B., Kancelaria Adwokackaul. (...),(...)-(...) B.kwotę 738 zł z podatkiem Vat tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowiW. C.,

5
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. O., Kancelaria Adwokackaul. (...),(...)-(...) B.kwotę 738 zł z podatkiem Vat tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozwanemuM. C. (1),

6
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.Ł. O., Kancelaria Adwokackaul. (...),(...)-(...) B.kwotę 738 zł z podatkiem Vat tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozwanejK. C..

(...)956/14

UZASADNIENIE
W. C.wniósł do tut. Sądu pozew przeciwko córceK. C.oraz synowiM. C. (1)o obniżenie renty alimentacyjnej z kwot po 300 zł miesięcznie do kwot po 200 do 250 zł miesięcznie. W uzasadnieniu swojego żądania podał , iż alimenty w aktualnej wysokości zostały ustalone w 2011r. na trójkę dzieci. Od sierpnia 2007r. alimenty płaci byłej zonie regularnie , jednak przez komornika , co powoduje dodatkowe koszty w wysokości 138 zł miesięcznie. Powód podał ,że jego wynagrodzenie wynosi 1300- 1400 zł i po opłaceniu alimentów pozostaje mu na życie 200 – 300zł. Od wielu lat choruje przewlekle i potrzebne są mu lekarstwa.
Pismami z dnia 04marca 2015r. i 16 marca 2015r. ( daty wpływu ) powód zmodyfikował powództwo i wniósł o uchylenie renty alimentacyjnej wobec obydwu pozwanych. Powód podkreślił , iż pozwani są pełnoletni , mogą iść do pracy i uczyć się zaocznie. Zdaniem powoda córka pracuje jako kasjerka w markecie , nadto obydwoje pozwani pracują sezonowo wraz z matką i starszym rodzeństwem w Anglii – k. 33 i 35 – 36. Natomiast w piśmie z dnia 26 marca 2015r. podał iż podstawę jego żądania stanowi przepisart. 133& 3k.r.io. Obecnie ma skierowanie do szpitala , co spowoduje mniejsze wynagrodzenie. Jest osobą schorowaną , jego żona wymaga rehabilitacji. Według powoda synM. C. (1)uczy się zaocznie i jednocześnie pracuje w warsztacie samochodowym. Szkoła do której uczęszczaK. C.jest bezpłatna , a nauka odbywa się w soboty i niedziele co dwa tygodnie. Troje starszych dzieci od kilkunastu lat zamieszkuje wraz z rodzinami w Anglii i pozwani mają możliwość sobie tam dorobienia. Powód pokreślił , że rozpoczął pracować w wieku 15 lat i jednocześnie uczył się. – k. 45
Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015r. pełnomocnik powoda wniósł o uchylenie wobec pozwanych renty alimentacyjnej od dnia wniesienia pozwu oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych , oświadczając , że żadne koszty nie zostały uiszczone. – k. 153v
PozwanaK. C.wniosła o oddalenie powództwa w całości z uwagi na to ,że jeszcze uczy się zaocznie , a przerwa w nauce nastąpiła na skutek pobytu w szpitalu.
PozwanyM. C. (1)wniósł o oddalenie powództwa w o obniżenie renty alimentacyjnej ( k. 32 ) oraz później o oddalenie powództwa o uchylenie renty alimentacyjnej w całości.( k. 91 ). Pozwany podniósł , że kontynuuje naukę w technikum w systemie dziennym , nie pracuje , natomiast kwota alimentów 300 zł zaspokaja tylko niewielkie jego potrzeby. Zdaniem pozwanegoW. C.nigdy się nim nie interesował , nie wspierał go , co więcej w czasie wspólnego pożycia zM. C. (2)znęcał się nad rodziną i nadużywał alkohol. Sytuacja powoda nie zmieniła się na gorsze o czym świadczą twierdzenia pozwu , iż wnosi o podanie przez dzieci numerów kont , na które będzie przelewał alimenty.
Pełnomocnicy pozwanych wnieśli jak wyżej oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa według norm przepisanych , oświadczając , iż żadne koszty w całości ani w części nie zostały uiszczone.
Sąd ustalił, co następuje:
Ugodą z dnia 22 listopada 2011r. zawartą przed Sądem Rejonowym w BydgoszczyW. C.został zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz małoletnichP.,M.iK.rodzeństwaC.alimentów w kwocie po 300 zł miesięcznie , płatne do rąk ich matkiM. C. (2), poczynając od dnia 01 grudnia 2011r. , w miejsce alimentów po 200 zł miesięcznie.
Natomiast ugodą zawartą w dniu 26 marca 2015r. przed Sądem Rejonowym w Bydgoszczy alimenty na rzeczP. C.zostały obniżone do kwoty 200 zł miesięcznie poczynając od dnia 01 kwietnia 2015r.
dowód:akta V RC 915/11 – k. 24, akta V RC 928/14 – k. 123v
PowódW. C.w 2011r. pozostawał w związku małżeńskim , miał wspólność majątkową. Żona pracowała w szpitali w biurze rachunkowości , natomiast on sam pracował w prywatnym zakładzie jako monter instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych. Zarabiał 1037 zł netto. Nie posiadał żadnego majątku , leczył się na dyskopatię. Spłacił całą zaległość u komornika z tytułu alimentów na rzecz małoletnich. Miał zdiagnozowane polipy.
K.iM. C. (1)byli wówczas uczniami gimnazjum , mieszkali wraz z matkąM. C. (2), która pracowała jako klejarz drewna otrzymując wynagrodzenie około 1700 zł netto miesięcznie.
dowód:akta V RC 915/11 k. 18 , 20 , 21 -22 , 23 – 24
W. C.od dnia 01 stycznia 2013r. jest zatrudniony w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej wM.na stanowisku noszowego , otrzymując wynagrodzenie od 1400 do 1500 zł miesięcznie. Z wynagrodzenia miesięcznie jest potrącana składka na(...)64 zł oraz rata 150 zł za udzieloną z(...)pożyczkę ( do końca 2016r. ). W okresie od września 2014r. do sierpnia 2015r. powodowi wypłacono z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych łącznie kwotę 1231 zł netto. Umowa o pracę jest zawarta do dnia 31 marca 2016r.W. C.zwrócił się do dyrektora ZOZ wM.o podanie czy możliwe będzie przedłużenie umowy i w dniu 28 października 2015r. otrzymał pismo informujące , iż w chwili obecnej nie może być wydane zaświadczenie zawierające deklarację zawarcia umowy o pracę od dnia 01 kwietnia 2016r.
W 2014r.powód z tytułu stosunku pracy osiągnął przychód(...).22 zł , dochód(...).22 zł oraz 580 zł z innego źródła.
Orzeczeniem z dnia 13 grudnia 2013r. powód został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe. Powód choruje na przewlekły zespół bólowy kręgosłupa , zmiany zwyrodnieniowe ,dyskopatię . przewlekłe zapalenie oskrzeli , nawracające zapalenie ubytków esicy , polipy , przerost gruczołu krokowego , osłabienie słuchu , przepuklinę rozworu przełykowego. Jest pod opieką neurologa , laryngologa , okulisty, urologa , reumatologa , nadto jest pacjentem(...). Na leki miesięcznie potrzebuje 120 zł. W marcu 2015r. powód otrzymał skierowanie do szpitala na oddział reumatologiczny z uwagi na uporczywe dolegliwości bólowe ze strony kręgosłupa w przebiegu zmian zwyrodnieniowych.
Powód wraz z trójką braci i siostrą posiada po ojcu 75 arów ziemi gruntów ornych położonych wC.gminaO..
Oprócz pozwanych orazP. C.powód nie posiada nikogo więcej na utrzymaniu.
W. C.pozostaje w związku małżeńskim zD. C., która także jest zatrudniona w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej wM.na stanowisku inspektora ds. płac , otrzymując wynagrodzenie 1500 zł netto. Mieszkanie jest własnością żony powoda.
W. C.nie posiada żadnego majątku.
Powód w przeszłości przekazywał poprzez swojego brataZ. C.dodatkowe pieniądze dlaM.w kwotach po 150 zł, 300 zł.
dowód:zaświadczenie o wynagrodzeniu k. 148 , informacja o dochodach i pobranych zaliczkach za 2014r. k. 149 , pismo k. 150 , orzeczenie o stopniu niepełnosprawności k. 5 , zaświadczenie o stanie zdrowia k.129 , skierowanie do szpitala k. 151 , decyzja Prezydenta MiastaB.w przedmiocie podatku k. 130 , zeznania powoda k. 123v – 124 , 133 , zeznania świadkaZ. C.k.123v
PozwanaK. C.ma 18 lat. Mieszka wraz z matkąM. C. (2)oraz bratemP. C.. Była uczennicą drugiej klasy technikum ekonomicznego. W listopadzie 2014r. przebywała przez tydzień w szpitalu z uwagi na wykryte bakterie w moczu , następnie przez tygodnie przebywała w domu. Z uwagi na zaległości w szkole przerwała naukę i od lutego 2015r. rozpoczęła naukę w Liceum Ogólnokształcącym ,, Cosinus ‘’ wB.w systemie zaocznym. Planowany termin ukończenia nauki to sierpień 2017r. Zajęcia odbywają się co dwa tygodnie w soboty i niedziele. Nauka jest bezpłatna.
W okresie od 02 grudnia 2014r. do dnia 31 maja 2015r. pozwana była zatrudniona wAgencji Pracy i Doradztwa (...)na umowę cywilno – prawną , uzyskując miesięczne średnie wynagrodzenie 562 ,69 zł netto.
Następnie pozwana rozpoczęła pracę przy produkcji kosmetyków ,uzyskując wynagrodzenie 1000 zł netto.
Opłaty za mieszkanie ponosiM. C. (2). Pozwana dokłada jej 150 – 200 zł. Pozostałe pieniądze , w tym alimenty przeznacza na własne wydatki. Pozwana swój miesięczny koszt utrzymania określiła na 1200 zł , w tym wyżywienie 400 zł , kosmetyki – 200 zł, ubiór – 150 zł , bilet miesięczny – 43zł , leki -50 zł , szkoła – 60 zł.
W chwili zamykania przewodu sądowego pozwana była w dwunastym tygodniu ciąży , po urodzeniu dziecka zamierzała zamieszkać z ojcem dziecka.
dowód: zeznania pozwanej k. 124, k. 153 , zeznania świadkaM. C. (2)k. 132v , zaświadczenie ze szkoły k. 152 , 46 , wypis ze szpitala k. 103 , zaświadczenia o zarobkach k. 99
PozwanyM. C. (1)ma 19 lat. Jest uczniem drugiej klasy Technikum Mechanicznego wB., którą obecnie powtarza. Jeśli przekroczy ustalony limit godzin nieobecności w szkole , zostanie z niej wyrzucony. Uczy się w systemie dziennym. Planowy termin ukończenia nauki to 31 sierpień 2017r. Odbywa praktyki, które częściowo są płatne..
Do maja 2015r. pozwany mieszkał wraz z matkąM. C. (2)i rodzeństwem. Od czerwca 2015r. zamieszkuje z dziewczyną. Mieszkanie wynajmuje jej tata. Otrzymane od powoda alimenty pozwany daje swojej dziewczynie na wyżywienie. Czasami dostaje pieniądze od mamy. W lipcu 2015r. przebywał u siostry w Anglii. Pozwany swój miesięczny koszt utrzymania określił na 500 – 600 zł.
Pozwany uczęszcza doCentrum (...)wB., gdzie się szkoli.
Alimenty otrzymuje bezpośrednio od powoda , bez pośrednictwa komornika.M. C. (1)w czasie wakacji stara sobie dorobić.
dowód: zaświadczenie o nauce k. 47 , k. 142 , zeznania pozwanego k.132 - 133 ,k.49 , zeznania świadkaM. C. (2)k. 132v
Matka pozwanychM. C. (2)jest zatrudniona w(...) Zakładach (...)jako klejarz – drewna uzyskując średnie miesięczne wynagrodzenie 2326 zł netto. W 2014r. uzyskała ze stosunku pracy przychód 39 795,28 zł , a dochód 38 460,28 zł.
Czynsz za mieszkanie wynosi 920 zł , opłata za prąd wynosi 200- 250 zł co dwa miesiące , mieszkanie jest ogrzewane węglem i drewnem. Tona węgla kosztuje 850 zł , na sezon potrzebna są dwie tony.
M. C. (2)mieszka wraz z synemP., który ma 20 lat ,jest uczniem Liceum Ogólnokształcącego wOśrodku Szkolno – (...)zB..P. C.cierpi na głęboki obustronny niedosłuch , jest osobą niepełnosprawną.
dowód:zeznania świadkaM. C. (2)k.132 , zaświadczenie o zarobkach k. 96- 97 , informacja o dochodach k. 92- 93 , akta V RC 928/14 k. 74 , k. 20 i 21
Sąd dał wiarę w znacznej części zeznaniom powoda , albowiem zostały one poparte dokumentami przedłożonymi do akt. Sąd nie uznał za wiarygodne zeznań w części dotyczącej sytuacji mieszkaniowej , jakoby powód musiał opuścić mieszkanie i zamieszkać u kolegi na działce , gdyż jeszcze w czasie trwania sprawy przeciwkoP. C.powoda reprezentowała i wspierała żonaD. C., z którą prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Nadto powód nie wykazał za pomocą dowodów , iż nie mieszka wraz z żoną , co więcej zeznał , że nie toczy się ani sprawa o rozwód ani o separację. Także za niewiarygodne Sąd uznał zeznania powoda , w których twierdzi ,że nie położył się w szpitalu zgodnie ze skierowaniem z marca 2015r. , gdyż ,, nie ma za co iść do szpitala ‘’. Leczenie w naszym kraju jest bezpłatne , powód jest ubezpieczony. Gdyby stan zdrowia powoda był tak poważny , że powód nie mógłby funkcjonować z powodu bólu , z pewnością natychmiast skorzystałby z wystawionego skierowania na leczenie .
Sąd uznał za wiarygodne w znacznej części zeznania pozwanejK. C., gdyż są one konsekwentne , poparte innymi dowodami tj. zeznaniami świadkaM. C. (2), która potwierdziła ,że córka pracuje oraz dokumentami. Sąd nie dał wiary twierdzeniom , iż przyczyną przerwania nauki była choroba. Jednocześnie Sąd odmiennie ocenił konieczność zaspokajania przez pozwanego potrzeb córki , które określiła ona na 1200 zł miesięcznie.
Sąd co do zasady uznał także za wiarygodne zeznania pozwanegoM. C. (1), jednakże wątpliwości budzą twierdzenia , że pozwany nie pracował okresowo. Zastrzeżenia Sądu nie budziły także dokumenty przedłożone przez strony do akt. Ponadto żadna ze stron nie kwestionowała ich wiarygodności.
Sąd zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż pozew dotyczył uchylenia renty alimentacyjnej wobec pozwanych. Zgodnie zart. 138 k.r.io. w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przez zmianę stosunków rozumie się istotne zwiększenie możliwości zarobkowych , majątkowych zobowiązanego do alimentacji lub istotne zwiększenie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego. Zmiana wyroku lub umowy , o której jest mowa wart. 138 k.r.io., może między innymi polegać na stwierdzeniu ustania obowiązku alimentacyjnego , wobec odpadnięcia jednej z przesłanek uzasadniających ten obowiązek , czy to po stronie uprawnionej , czy to po stronie zobowiązanej ( wyrok SN z 21 stycznia 1999r. , I CKN 1292/98 ).
Natomiastart. 133 k.r.i o. określa istnienie obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dziecka , jeżeli nie jest ono w stanie utrzymać się samodzielnie , chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania . Natomiast wparagrafie 3ustala , że rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego , jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możliwości samodzielnego utrzymania się.
W chwili ustalania wysokości renty alimentacyjnej na kwoty po 300 zł pozwany byli małoletni , uczyli się , pozostawali pod opieką matkiM. C. (2). Obecni pozwani są osobami pełnoletnimi.
Bezspornym jest , iżM. C. (1)uczy się w technikum w systemie dziennym. Co prawda powtarza klasę , jednakże taka sytuacja ma miejsce po raz pierwszy. Pozwany nie posiada żadnego majątku. Z uwagi na naukę w systemie dziennym nie ma możliwości podjęcia stałej pracy i samodzielnego utrzymania. Nadto nie można wymagać od pozwanego , aby rozpoczął naukę w systemie zaocznym , skoro ma on chęć pogłębienia swoich kwalifikacji , a wiadomym jest , iż nauka w systemie dziennym daje ku temu większe możliwości. Zdobycie wykształcenia średniego zawodowego z pewnością umożliwi znalezienie lepszej pracy w przyszłości. Natomiast okoliczność , iż pozwany okresowo dorabia sobie czy to w ramach praktyk czy też przebywając u rodzeństwa w Anglii , nie oznacza , że jest on w stanie utrzymać się samodzielnie. Pozwany pomimo młodego wieku wykazuje się zaradnością , gdyż bez wątpienia kwota 300 zł alimentów płaconych przez pozwanego nie zaspokaja jego usprawiedliwionych potrzeb. Osiągnięcie pełnoletności przez pozwanego samo przez się nie wyłącza obowiązku alimentacyjnego.
Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 listopada 1997r. przy orzekaniu obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dzieci , które osiągnęły pełnoletność , brać należy także pod uwagę , czy wykazują one chęć dalszej nauki oraz czy ich osobiste zdolności i cechy charakteru pozwalają na rzeczywiste kontynuowanie przez nie nauki. W przedmiotowej sprawie przesłanki te w stosunku do osoby pozwanego występują. Oczywiście sytuacja zmieni się diametralnie jeśliM. C. (1)ponownie będzie powtarzał klasę lub zrezygnuje z nauki w technikum w systemie dziennym.
Rozstrzygając o żądaniu pozwu Sąd wziął pod uwagę także zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego , czyli powoda.W. C.posiada stałą pracę , opróczM. C. (1)posiada na utrzymaniuP. C., na którego łoży alimenty w kwocie 200 zł miesięcznie. Powód średnio miesięcznie w 2014r. osiągnął dochód 1900 zł miesięcznie , co wynika z przedłożonych dokumentów w postaci informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy.
Z zaświadczenia o zarobkach wynika , iż średnio miesięcznie zarabia około 1500 zł netto ( od tego należy odliczyć kwotę na ubezpieczenie 64 zł oraz ratę na spłatę pożyczki 150 zł ). Sąd przyjął , iż powód mieszka wraz z żoną , z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe , jak to zostało ustalone w sprawie V RC 928/14 dotyczącej obniżenia renty alimentacyjnej na rzeczP. C.. W takiej sytuacji Sąd przyjął ,że nie ma przesłanek określonych wart. 133& 3k.r.io. ,aM. C. (1)dokłada wszelkich starań w celu uzyskania możliwości samodzielnego utrzymania się tj. uczy się oraz w miarę możliwości okresowo dorabia. Nie można zapomnieć o okoliczności , iż powód tylko materialnie realizuje swój obowiązek alimentacyjny wobecM. C. (1), nie dbał o wychowanie pozwanego ani o zaspokojenie jego potrzeb związanych z rozwojem emocjonalnym , zainteresowaniami.
Mając powyższe na względzie Sąd oddalił powództwo o uchylenie renty alimentacyjnej względemM. C. (1).
Natomiast odmiennie przedstawia się sytuacja pozwanejK. C.. Pozwana w szpitalu przebywała od dnia 21 listopada 2014r. do dnia 27 listopada 2014r. z rozpoznaniem zakażenia dróg moczowych, po leczeniu antybiotykiem została wypisana do domu w stanie ogólnym dobrym. Natomiast już w dniu 02 grudnia 2014r. zawarła umowę cywilno – prawną z Agencją Pracy. Powyższe wskazuje , iż przyczyną przerwania nauki nie mogła być choroba , ale już wcześniej uzyskiwane słabe wyniki w technikum ekonomicznym. Zachowanie pozwanej wskazuje , iż nie ma ona zamiaru kontynuowania nauki w systemie dziennym , regularnie podejmuje prace zarobkowe. Jak sama zeznała , pracując przy produkcji kosmetyków zarabiała 1000 zł netto , co pozwala jej na samodzielne utrzymanie. Obecnie jest w ciąży i zamierza zamieszkać z ojcem swojego dziecka.K. C.zaczęła pracować nie będąc jeszcze osobą pełnoletnią , jednocześnie rozpoczęła naukę w zaocznym liceum. Jednakże tego typu szkoły powstały z myślą właśnie o osobach pracujących. Z ustalonego przez Sąd stanu faktycznego wynika , iż celem pozwanej nie jest dalsza nauka , ale usamodzielnienie się poprzez podejmowanie prac zarobkowych. W takiej sytuacji Sąd uchylił obowiązek alimentacyjny powoda wobec pozwanejK. C.z dniem 01 kwietnia 2015r. Sąd wziął pod uwagę , iż pozwana dnia 19 marca 2015r. ukończyła 18 lat i dopiero od miesiąca następnego uchylił obowiązek alimentacyjny. W pozostałej części Sąd powództwo oddalił.
O kosztach zastępstwa procesowego udzielonegoW. C.,K. C.iM. C. (1)z urzędu orzeczono na podstawie & 6pkt. 3,& 19 i & 20rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
SSR Magdalena Kruczkowska- Balcerzak