Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Kz 253/15
Data wyroku: 2015-07-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Adam Synakiewicz
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 618a§1 k.p.k.
Teza: Sama przy tym okoliczność, iż świadkowie przedłużyli swój pobyt w Polsce, niejako przy okazji otrzymania wezwania do stawiennictwa na rozprawie zajmując się również swoimi prywatnymi sprawami, z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej nie uzasadnia odmowy przyznania im zwrotu poniesionych wydatków związanych z podróżą do siedziby Sądu.

Sygn. akt VII Kz 253/15

POSTANOWIENIE
Dnia 30 lipca 2015 roku
Sąd Okręgowy w Częstochowie – VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie
Przewodniczący  SSO Adam Synakiewicz
Protokolant  Joanna Stefańczyk
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. Łukasza Bocianowskiego
po rozpoznaniu w sprawie przeciwkoŁ. C.
synowiJ.iB.urodzonemu (...)
oskarżonemu o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.i inne
zażalenia wniesionego dnia 26 maja 2015 roku przez świadkówM. B. (1)iE. B.
na postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie
z dnia 19 maja 2015 roku wydane w sprawie III K 956/14
w przedmiocie zwrotu kosztów podróży świadków
na podstawieart. 437 § 2 k.p.k.w związku zart. 438 pkt 2 k.p.k.orazart. 618a § 1 k.p.k.
postanawia
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przyznać świadkomM. B. (1)iE. B.łącznie kwotę 2.271,09 złotych (dwóch tysięcy dwustu siedemdziesięciu jeden złotych i dziewięciu groszy) tytułem zwrotu kosztów podróży świadków oraz ich małoletniego dziecka na rozprawę w dniu 23 marca 2015 roku.

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Częstochowie postanowieniem z dnia 19 maja 2015 roku, wydanym w sprawie III K 956/14, na podstawieart. 618 § 1 pkt 7 k.p.ka contrario nie uwzględnił wniosków świadkówE. B.iM. B. (2)o przyznanie zwrotu kosztów dojazdu z zagranicy na rozprawę w dniu 23 marca 2015 roku.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli świadkowieE. B.iM. B. (2). Wskazali, że przyjechali zL.(miejsca zamieszkania) do Polski tylko z powodu wezwania Sądu do obowiązkowego stawiennictwa na rozprawie, postulując przyznanie im zwrotu wydatków w związku z tym poniesionych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, iż oddalając wniosek świadków o przyznanie zwrotu wydatków poniesionych w związku z podróżą na rozprawę Sąd pierwszej instancji oparł się na założeniu, że świadkowie nie przyjechali do Polski tylko i wyłącznie w celu stawienia się w Sądzie.M. B. (2)przebywała bowiem w Polsce 16 dni, aE. B.8 dni. Rozprawa, na którą zobowiązani byli się stawić, wyznaczona została na dzień 23 marca 2015 roku. W świetle tego Sąd Rejonowy nie uwzględnił wniosku świadków o zwrot kosztów podróży zL.doP.podnosząc, iż świadkowie zostali poinformowani, że zwrot kosztów podróży należy się im tylko w przypadku, gdy przyjadą do Polski wyłącznie w celu złożenia zeznań. Dłuższy pobyt świadków w Polsce, w ocenie Sądu Rejonowego, wykluczył możliwość przyjęcia, że koszty poniesione przez świadków na podróż stanowią należności świadków w rozumieniuart. 618 k.p.k.
Zaprezentowane rozumowanie nie zostało przez instancję odwoławczą uznane za trafne. Trzeba bowiem zwrócić uwagę na to, że powołana przez Sąd Rejonowy przesłanka zwrotu kosztów podróży świadków nie wynika z żadnych ustawowych regulacji. Stosownie do brzmieniaart. 618a § 1 k.p.k.świadkowi przysługuje przecież zwrot kosztów podróży – z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności postępowania na wezwanie sądu – w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym środkiem transportu. Zgodnie z§ 4tego przepisu świadek powinien jedynie należycie wykazać wysokość poniesionych kosztów.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że świadkowie rzeczywiście ponieśli koszty podróży w celu stawiennictwa na rozprawie. Wykazali to przedkładając rachunki za przelot samolotem, z miejsca ich zamieszkania do Polski i z powrotem, w tym bilety lotnicze i bilety za przewóz do lotniska. Koszty podróży, które ponieśli były celowe i racjonalne, gdyż podróż odbyła się tzw. „tanimi liniami” (koszty podróży nie były więc wygórowane), a data przylotu umożliwiła im stawiennictwo w sądzie. Wniosek o zwrot kosztów został złożony w przepisanym ustawowo terminie, wynikającym zart. 618k k.p.k.Należy też zwrócić uwagę, że racjonalny jest również koszt podróży 6-letniego dziecka świadków razem z nimi. Do stawiennictwa w sądzie zostali zobowiązani obydwoje rodzice. Wiek dziecka nie pozwala na pozostawienie go samego. W związku z tym, w kosztach podróży świadków należało uwzględnić także koszt podróży ich dziecka, nad którym sprawują opiekę.
Sąd Okręgowy nie zgadza się przy tym z rozumowaniem przyjętym przez Sąd Rejonowy, że zwrot kosztów podróży świadków należy uzależnić od czasu ich pobytu w miejscowości stanowiącej siedzibę sądu. Przyjmując takie założenie należałoby bowiem ustalić zasady, kiedy określona długość pobytu jest uznawana za związaną wyłącznie ze stawiennictwem w sądzie, a kiedy już nie. Takich sztywnych reguł, co oczywiste, nie da się jednak ustalić - zwłaszcza w sytuacji, gdy świadkowie zamieszkują poza granicami kraju - i z tego powodu Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że skoro świadkowie ponieśli koszty podróży z miejsca ich zamieszkania do siedziby sądu (co w należyty sposób wykazali), gdyż zostali wezwani do obowiązkowego stawiennictwa na rozprawie, to wniosek o zwrot kosztów podróży powinien być uwzględniony przez Sąd. Nadto trzeba przecież zauważyć, że zgodnie z treściąart. 618l k.p.k., w przypadku spełnienia przesłanek zwrotu kosztów podróży świadkowi, sąd przyznaje go obligatoryjnie.
W niniejsze sprawie, jak wyżej wskazano, przesłanki zwrotu kosztów podróży świadków zostały spełnione. Sama przy tym okoliczność, iż świadkowie przedłużyli swój pobyt w Polsce, niejako przy okazji otrzymania wezwania do stawiennictwa na rozprawie zajmując się również swoimi prywatnymi sprawami, z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej nie uzasadnia odmowy przyznania im zwrotu poniesionych wydatków związanych z podróżą do siedziby Sądu. W żaden bowiem sposób nie zakwestionowano eksponowanego wielokrotnie przez skarżących faktu, iż gdyby nie wezwanie z sądu, to świadkowie w ogóle do kraju by nie przyjeżdżali. Dlatego też należało zmienić zaskarżone orzeczenie.
ŚwiadkowieM. B. (2)orazE. B.ponieśli koszty stawiennictwa w sądzie w wysokości 389,94(...), co wynika z przedstawionych rachunków. Zgodnie ze średnim kursem NBP na dzień zakupu biletów, tj. 25 lutego 2015 roku, kwota ta stanowi równowartość 2.217,09 zł. Na kwotę tę składają się bilety lotnicze świadków i ich małoletniego dziecka zL.doP.i z powrotem oraz bilety na przejazd do lotniska wL..
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej.
Na oryginale właściwy(e) podpis(y)
Za zgodność
Sekretarz:
POUCZENIE: na powyższe postanowienie zażalenie nie przysługuje.