Sąd Okręgowy w Rzeszowie
V Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ca 310/15
Data wyroku: 2015-10-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Adam Simoni, Wojciech Misiuda, do SO Anna Piskozub

Sygn. akt V Ca 310/15

POSTANOWIENIE

Dnia 20 października 2015 r.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie V Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Adam Simoni (spr.)

Sędziowie:

SSO Wojciech Misiuda
SSR del. do SO Anna Piskozub

Protokolant:

Tomasz Kluz

po rozpoznaniu w dniu 20 października 2015r. w Rzeszowiena rozprawiesprawy z wnioskuJ. B.iW. B.z udziałem GminyD.o ustanowienie służebności przesyłu
oraz sprawy z wnioskuW. B.
z udziałem GminyD.
o ustanowienie służebności przesyłu
na skutek apelacji uczestniczki
od postanowienia Sądu Rejonowego w Dębicyz dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I Ns 169/14

I
oddala apelację,

II
zasądza od uczestniczki na rzecz wnioskodawców solidarnie kwotę 120 zł(sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowegow postępowaniu apelacyjnym.

SSO Wojciech Misiuda SSO Adam Simoni SSR del. do SO Anna Piskozub
Sygn.akt VCa 310/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r., Sąd Rejonowy w Dębicy sygn..akt INs 169/14 ;

I
Ustanowił na rzecz uczestnika GminyD.służebność przesyłu obciążającądziałkę nr (...)położoną wN.gminaD.objętąKsięgą Wieczystą nr (...)pasem o szerokości po 2 metry obustronnie od osi wodociągu, o powierzchni 168 mkw oznaczonym przez biegłego geodetęW. D.na kopii mapy ewidencji gruntów i kopii mapy zasadniczej stanowiących załączniki do opinii z dnia 24 września 2014 r. liniami przerywanymi w kolorze czerwonym oraz kolorem żółtym, a polegającą na posadowieniu i eksploatacji wodociągu o średnicy 80mm, korzystaniu z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania kontroli, konserwacji, przebudowy, remontów, modernizacji, naprawy, wymiany urządzenia przesyłowego wraz z prawem wejścia i wjazdu, powstrzymywania się przez właściciela nieruchomości obciążonej od działań polegających na zabudowie, nasadzeniach drzew i krzewów w pasie służebności;

II
Zasądził od uczestnika GminyD.na rzecz wnioskodawcyW. B.kwotę 4 790,17 zł (cztery tysiące siedemset dziewięćdziesiąt złotych i siedemnaście groszy) i na rzecz wnioskodawczyniJ. B.kwotę 3 919,23zł (trzy tysiące dziewięćset dziewiętnaście złotych i dwadzieścia trzy grosze) tytułem wynagrodzenia płatną w terminie tygodniowym od uprawomocnienia się postanowienia z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia;

III
Ustanowił na rzecz uczestnika GminyD.służebność przesyłu obciążającądziałkę nr (...)położoną wN.gminaD.objętąKsięgą Wieczystą nr (...)pasem o szerokości po 2 metry obustronnie od osi wodociągu, o powierzchni 68 mkw oznaczonym przez biegłego geodetęW. D.na kopii mapy ewidencji gruntów i kopii mapy zasadniczej stanowiących załączniki do opinii z dnia 24 września 2014 r. liniami przerywanymi w kolorze czerwonym oraz kolorem żółtym, a polegającą na posadowieniu i eksploatacji wodociągu o średnicy 80mm, korzystaniu z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania kontroli, konserwacji, przebudowy, remontów, modernizacji, naprawy, wymiany urządzenia przesyłowego wraz z prawem wejścia i wjazdu, powstrzymywania się przez właściciela nieruchomości obciążonej od działań polegających na zabudowie, nasadzeniach drzew i krzewów w pasie służebności;

IV
Zasądził od uczestnika GminyD.na rzecz wnioskodawcyW. B.kwotę 2 914,29zł (dwa tysiące dziewięćset czternaście złotych i dwadzieścia dziewięć groszy) tytułem wynagrodzenia płatną w terminie tygodniowym od uprawomocnienia się postanowienia z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia;

V
Orzekł, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

U podstaw zaskarżonego przez uczestnika GminęD.apelacją postanowienia legły ustalenia i wnioski zawarte w pisemnym uzasadnieniu orzeczenia/ k.213-221/
Z motywów tych wynika, że:
Przedmiotem postępowania jest ustanowienie służebności przesyłu polegającej na utrzymaniu wodociągu i prawie do jego konserwacji i napraw, zlokalizowanego nadziałkach numer (...)położonych wN., GminaD..Działka numer (...)o powierzchni 0,0901 ha, objęta KW numer(...)stanowi współwłasnośćJ. B.w 9/12 częściach iW. B.w 1/20 częściach.Działka numer (...)o powierzchni 0,0903 ha, objęta KW numer(...)stanowi własnośćW. B..
Powyższe ustalił Sąd w oparciu o dowody w postaci:
- opinia biegłego geodetyW. D.z dnia 24 września 2014 r. k. 112-114,
- odpis KW numer(...), k. 49-51,
- odpis KW numer(...), k. 9-11,
- wypisy z rejestru gruntów, k. 12 i k. 51,
- kopia mapy zasadniczej, k. 13 i k. 52.
Terendziałek numer (...)położonych wN., GminaD.nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego. Z dniem 31 grudnia 2002 r. plan ogólny zagospodarowania przestrzennego GminyD.utracił swoją ważność.Działka numer (...)jest niezabudowana budynkami, a posiada ogrodzenie. Z koleidziałka numer (...)jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i ogrodzona.
Powyższe ustalił Sąd w oparciu o dowody w postaci:
- odpis zaświadczenia Urzędu Gminy wD.z dnia 6 grudnia 2012 r., k. 14,
- wypis z planu zagospodarowania przestrzennego GminyD.z dnia 20 sierpnia 2002 r., k 15,
- protokół z oględzin nieruchomości z dnia 27 maja 2014 r., k. 97,
- protokół z oględzin nieruchomości z dnia 27 maja 2014 r., k. 39.
Przezdziałki numer (...)przebiega z północy na południe wodociąg ogólnodostępny o średnicy 80 mm na długości 59 metrów. Szerokość pasa eksploatacyjnego niezbędnego do prawidłowej eksploatacji sieci wodociągowej wynosi po 2 metry w obie strony od osi wodociągu.
Powyższe ustalił Sąd w oparciu o dowody w postaci:
- opinia biegłego geodetyW. D.z dnia 24 września r. k.112-114,
- opinia biegłego z zakresu instalacji wodociągowychJ. C.z dnia 6 czerwca 2014 r., k. 92-98,
- opinia uzupełniająca biegłego z zakresu instalacji wodociągowychJ. C.z dnia 29 października 2014 r., k. 173-174,
- protokół z oględzin nieruchomości z dnia 27 maja 2014 r., k. 97,zł
- protokół z oględzin nieruchomości z dnia 27 maja 2014 r., k. 39.
Wysokość wynagrodzenia z tytułu obciążenia nieruchomości, stanowiącejdziałkę numer (...), położoną wN., GminaD.służebnością przesyłu winno wynosić 8.709,40 zł, a z tytułu obciążenia nieruchomości stanowiącejdziałkę numer (...)– 2.914,29 zł.
Powyższe ustalił Sąd w oparciu o dowody w postaci:
Uczestnik GminaD.jest właścicielem wodociągu o średnicy 80 mm, którym dostarczana jest woda, natomiast zarządcą wodociągów i kanalizacji jestZakład (...)z siedzibą wB., który jest samorządowym zakładem budżetowym, nie posiadającym osobowości prawnej. Do obowiązkówZakładu (...)z siedzibą wB.należy dostarczanie wody mieszkańcom na terenie GminyD..
Powyższe ustalił Sąd w oparciu o dowody w postaci:
- opinia biegłego z zakresu instalacji wodociągowychJ. C.z dnia 6 czerwca 2014 r., k. 92-98,
- opinia uzupełniająca biegłego z zakresu instalacji wodociągowychJ. C.z dnia 29 października 2014 r., k. 173-174.
WnioskodawcyJ. B.iW. B.pismem z dnia 23 sierpnia 2013 r. wezwali uczestnika GminęD.do zapłaty kwoty 9.000,00 zł odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu oraz zawarcie umowy w przedmiocie ustanowienia na rzecz GminyD.odpłatnej służebności przesyłu obciążającejdziałkę numer (...), położoną wN., GminaD.za wynagrodzeniem w kwocie 6.000,00 z
Powyższe ustalił Sąd w oparciu o dowody w postaci:
- odpis wezwania do zapłaty i zawarcia umowy z dnia 23 sierpnia 2013 r., k. 16,
- odpis uchwały numer XII/187/08 Rady GminyD.z dnia 25 kwietnia 2008 r., k. 204-205,
- odpis uchwały numer XIV/229/08 Rady GminyD.z dnia 11 lipca 2008 r., k. 206.
WnioskodawcaW. B.pismem z dnia 23 sierpnia 2013 r. wezwał uczestnika GminęD.do zapłaty kwoty 4.000,00 zł odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu oraz zawarcie umowy w przedmiocie ustanowienia na rzecz GminyD.odpłatnej służebności przesyłu obciążającejdziałkę numer (...), położoną wN., GminaD.za wynagrodzeniem w kwocie 2.500,00 zł.
Powyższe ustalił Sąd w oparciu o dowody w postaci:
- odpis wezwania do zapłaty i zawarcia umowy z dnia 23 sierpnia 2013 r., k. 55.
Dokonując powyższych ustaleń oparł się Sąd na zgromadzonych w toku postępowania dokumentach. Sąd nie dopatrzył się uchybień w ich treści oraz formie. Dokumenty urzędowe Sąd uznał w całości za autentyczne i wiarygodne. Nie ujawniły się też jakiekolwiek okoliczności podważające moc dowodową tych dokumentów, które należałoby brać pod uwagę z urzędu. Stąd dokumenty urzędowe stanowiły dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (art. 244 §1 k.p.c.).
Podzielił Sąd opinię biegłego geodetyW. D.wykonaną na użytek niniejszego postępowania na okoliczność identyfikacji nieruchomości, ustalenia stanu prawnego oraz naniesienia na mapie przebiegu wodociągu i pasa eksploatacyjnego, a także innych szczegółów sytuacyjnych. Opinia ta była jasna, logiczna i wyczerpująca. Mogła zatem, jako rzetelna i pełna stanowić oparcie dla Sądu w przedmiotowej sprawie. Jest ona na tyle szczegółowa i rzeczowa, że pozwala Sądowi wyrobić pełny pogląd na problematykę położenia nieruchomości będącej przedmiotem postępowania i jej stanu prawnego. Podstawy opinii zostały szczegółowo i przekonywująco wyłuszczone przez biegłego. Szczegółowy opis nieruchomości został dodatkowo przedstawiony przez biegłego na mapie dołączonej do opinii.
Podstawą ustalenia wynagrodzenia była opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowegoL. C., którą Sąd uznał za fachową i sporządzoną zgodnie z zasadami wiedzy, którą biegły w swej dziedzinie posiada. Również opinia biegłego z zakresu sieci wodociągowychJ. C.była rzeczowa, spójna i Sąd ją w całości podziela. Uzasadnione było stanowisko biegłego co do szerokości pasa służebności po 2 metry bieżące w obie strony od osi wodociągu, gdyż jest to pas niezbędny do eksploatacji sieci wodociągowej, nie tylko poprzez przesyłanie wody, usuwanie awarii ale także wykonywanie remontów, konserwacji, co wiąże się z wykonywaniem odpowiednich wykopów, ich umacnianiem, montażem rurociągów, wykonaniem prób i badań, itp. Wprawdzie dla urządzeń wodno-kanalizacyjnych brak jest normatywnych szerokości pasów eksploatacyjnych, to jednak w ocenie Sądu biorąc pod uwagę prace, które mogą być wykonywane na przedmiotowym wodociągu w tym konieczność użycia sprzętu budowlanego, niezbędny pas służebności to 4 metry.
Po poczynieniu powyższych ustaleń rozważył Sąd Rejonowy, że:
Treścią służebności przesyłu jest korzystanie przez przedsiębiorcę w oznaczonym zakresie z cudzej nieruchomości (nieruchomości obciążonej), w zakresie niezbędnym do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania urządzeń przesyłowych –art. 3051 k.c.Oznacza to w praktyce, że gdy urządzenie przesyłowe nie zostało jeszcze wybudowane możliwość wejścia przez przedsiębiorcę, któremu przysługuje służebność na grunt obciążony służebnością oraz jego zajęcia w trakcie budowy w zakresie niezbędnym do realizacji inwestycji, w celu posadowienia tam urządzeń o których mowa wart. 49 § 1 k.c., a następnie po ich wybudowaniu podejmowania czynności niezbędnych do utrzymania, konserwacji remontu, modernizacji, dozoru czy usunięcia awarii urządzeń przesyłowych. Służebność przesyłu jest co do zasady służebnością czynną. Na treść tej służebności składa się również obowiązek właściciela nieruchomości obciążonej znoszenia istnienia cudzych urządzeń na gruncie, w tym znoszenia podejmowanych przez przedsiębiorcę czynności w celu ich posadowienia, a następnie ich utrzymania, konserwacji, remontu, dozoru.
W przypadku służebności przesyłu nie występuje pojęcie „nieruchomości władnącej”. Nie występuje potrzeba wskazywania i określania w orzeczeniu nieruchomości władnącej (tak również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 czerwca 2013 r., V CSK 321/12, LEX numer 1381040, w postanowieniu z dnia 16 lutego 2013 r., V CSK 129/12, LEX numer 1294483). Uprawniona do służebności przesyłu może być również gmina, jeżeli urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne są jej własnością i prowadzi ona działalność w zakresie zbiorowego zaopatrywania w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków przez wyodrębniony zakład budżetowy (vide: G. Bieniek, Urządzenia przesyłowe…, s. 57, tak też B. Rakoczy, Służebność przesyłu w praktyce.). Należy opowiedzieć się za rozszerzającą wykładnią terminu „przedsiębiorca” wskazując, że zakresem przepisuart. 305((
    1))kcnależałoby objąć jednostki samorządu terytorialnego i Skarb Państwa w sytuacji gdy działalność związana z wykorzystaniem urządzeń przesyłowych wykonywana jest przez jednostkę nie posiadającą osobowości prawnej, np. zakład budżetowy.
Dokonując oceny prawnej roszczenia Sąd Rejonowy w Dębicy uznał, iż zachodzą przesłanki ustanowienia służebności przesyłu w oparciu oart. 3051k.c., skoro istnieją urządzenia przesyłowe na działkach wnioskodawców, a pomiędzy stronami nie doszło do porozumienia co do wysokości wynagrodzenia.
Szerokość 4 metry pasa służebności i powierzchnia łączna 168 m2 nadziałce numer (...)m2 nadziałce numer (...)dla wodociągu o średnicy 80 mm jest niezbędna dla uczestnika. Szerokość ta została określona w opinii biegłego z zakresu sieci wodociągowychJ. C.i jego opinii uzupełniającej, którą Sąd w całości podzielił.
Zgodnie z brzmieniemart. 3051k.c.służebność ustanawia się w niezbędnym zakresie.
Pas gruntu o szerokości 4 metrów jest niezbędny do eksploatacji urządzeń przesyłowych, ich remontów i konserwacji.
Służebności przesyłu to służebności czynne, a więc ustanawia się je w zakresie, który jest niezbędny do prawidłowego korzystania z urządzeń przesyłowych.Art. 3051k.c.wskazuje, że w ramach takiej służebności przedsiębiorca przesyłowy może korzystać w określonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem urządzeń przesyłowych, a zatem takim który jest niezbędny do eksploatacji gazociągu.
Zauważyć należy, że w przypadku wystąpienia awarii na szerszą skalę, gdy zachodzić będzie konieczność na czas jej usuwania zajęcia większej części nieruchomości i dojdzie do wyrządzenia szkód z tym związanych wnioskodawcy będzie przysługiwało roszczenie o odszkodowanie na zasadach ogólnych w oparciu o przepisykodeksu cywilnego.
Ustawodawca nie określił przesłanek wart. 3052k.c., którymi należy się kierować przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia. Przesłanki te zostały wypracowane przez orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego. Przy określaniu jego wysokości należy brać pod uwagę między innymi wpływ na ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości przez właściciela, uszczerbek właściciela związany z pogorszeniem nieruchomości w następstwie posadowienia na niej i eksploatacji urządzeń przesyłowych, ograniczenie zamierzeń inwestycyjnych właściciela, sposób wykorzystywania pozostałej części nieruchomości przez właściciela oraz rozwój gospodarczy terenów położonych w sąsiedztwie (por. postanowienie SN z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CSK 190/11, LEX numer 1212828, wyrok SN z dnia 15 września 2011 r., II CSK 681/10, LEX numer 1043999, postanowienie SN z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CSK 401/11, LEX numer 1211144). Doznany przez właściciela nieruchomości uszczerbek majątkowy związany z funkcjonowaniem służebności musi być wzięty pod uwagę przy ustalaniu „odpowiedniego wynagrodzenia” (por. postanowienie SN z dnia 20 września 2012 r., IV CSK 56/12, LEX numer 1227856). Pojęcie wynagrodzenia jest szersze niż pojęcie odszkodowania i w przypadku powstania szkody fakt ten musi być uwzględniony przy określeniu wysokości wynagrodzenia. Jeżeli właściciel powołuje się na negatywne dla niego zmiany będące następstwem obciążenia jego nieruchomości bądź wywołujące uszczerbek majątkowy to jego obciąża ciężar dowodu –art. 6 k.c.(tak również SN w postanowieniu z dnia 8 maja 2000 r., V CKN 43/00, OSNC 2000/11/2006).
W rozpoznawanej sprawie wysokość wynagrodzenia wyliczona przez biegłego sądowego rzeczoznawcę majątkowego nie była kwestionowana przez żadną ze stron.
Sąd zauważa, że dla terenu na którym znajdują się działki wnioskodawców brak jest planu zagospodarowania przestrzennego, co wynika z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Sporządzono jednakże studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego GminyD., zatwierdzone Uchwałą Rady Gminy wD.numer(...)z dnia 10 marca 1998r., które lokalizuje przedmiotowe nieruchomości stanowiącedziałki numer (...)w obszarze rozwoju zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
Zdaniem Sądu Rejonowego, uzasadnione było zasądzenie wynagrodzenia w kwocie 8.709,40 zł zdziałki numer (...), w kwocie 2.914,29 zł zdziałki numer (...), gdyż kwoty te obejmuje zarówno wynagrodzenie za sam fakt posadowienia urządzenia przesyłowego na nieruchomości oraz fakt obniżenia wartości nieruchomości na skutek lokalizacji urządzenia. Ponieważdziałka numer (...)jest współwłasnościąJ. B.w 9/20 częściach, aW. B.w 11/20 częściach wynagrodzenie w kwocie 8.709,40 zł zostało podzielone dla współwłaścicieli odpowiednio do ich udziałów we współwłasności, tj. dlaJ. B.kwota 3.919,23 zł, dlaW. B.kwota 4.790,17 zł.
W postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.). Dopiero w przypadku gdy uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub interesy ich są sprzeczne, Sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników. Sąd Rejonowy w oparciu o normę zart. 520 § 1 k.p.c.orzekł, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, uwzględniając w tym względzie wnioski wnioskodawców dotyczące kosztów sądowych zawarte we wnioskach o ustanowienie służebności przesyłu.
Wnosząc apelację od powyższego postanowienia/ k228-232/ uczestnik GminaD.zaskarżył ją w pkt I, II, III, IV wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie wniosku i zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, a w przypadku nie uwzględnienia wniosków apelacji o dopuszczenie w postępowaniu apelacyjnym dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy na okoliczność ustalenia szerokości pasa służebności przesyłu nadziałkach (...)a następnie zmianę pkt I, II, III i IV zaskarżonego postanowienia poprzez ustalenie szerokości pasa służebności oraz wysokości wynagrodzenia stosownie do wyliczeń biegłego rzeczoznawcy, obciążenie stron kosztami lub rozdzielenie kosztów postępowania przed Sądem II instancji stosownie do wyniku sprawy, ewentualnie uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowego postępowania.
Zarzuty apelacji dotyczyły,

1
naruszenia przepisuart.3051kcpoprzez ustanowienie służebności na rzecz GminyD.w sytuacji, gdy norma prawna przewiduje ustanowienie służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorcy,

2
naruszeniaart. 379 kpcpoprzez brak zawiadomienia przedsiębiorcy –Zakładu (...)wB.o toczącym się postępowaniu, co pozbawiło go możliwości obrony swoich praw,

3
naruszeniaart. 5 kcw zw. zart. 3052§2 kcpoprzez obciążenie w niezgodnym z zasadą ekwiwalentności świadczeń oraz z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami obowiązkiem wynagrodzenia za obecność infrastruktury służącej zaspokajaniu potrzeb wnioskodawcy,

4
naruszeniaart. 233 §1 kpcpoprzez przyjęcie, że w opinii biegłegoJ. C.bez zastrzeżeń jako podstawy do ustanowienia służebności przesyłu i nieuwzględnienie w tym zakresie zastrzeżeń i wniosków uczestnika,

5
naruszeniaart. 286 kpcpoprzez jego pominięcie w zakresie opinii biegłego z zakresu budowy i eksploatacji sieci

W odpowiedzi na apelację (k. 245-247) wnioskodawcy wnosili o jej oddalenie oraz zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawców kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja uczestnika jest nieuzasadniona, skoro zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i trafne w odniesieniu do okoliczności faktycznych sprawy. Ustalenia faktyczne i przyjętą podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy w pełni aprobuje i przyjmuje za własne. Nie zachodzą podnoszone w apelacji zarzuty.
Zarzut uczestnika, że ustanowiono służebność przesyłu na rzecz niewłaściwego podmiotu jest bezzasadny. W ocenie uczestnika służebność przesyłu można ustanowić jedynie na rzecz przedsiębiorcy. Wbrew twierdzeniom uczestnika służebność przesyłu mogła być ustanowiona w konkretnym przypadku wyłącznie na rzecz GminyD., jako że samorządowy zakład budżetowy –Zakład (...)wB.nie posiada osobowości prawnej. W takiej sytuacji służebność przesyłu nie może być ustanowiona na rzecz zakładu budżetowego będącego jednostką organizacyjną gminy, a jedynie na rzecz podmiotu posiadającego osobowość prawną, tj. gminy. Trafnie Sąd Rejonowy przyjął, że uprawniona do służebności przesyłu jest gmina, skoro urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne są jej własnością i prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrywania w wodę lub zbiorowego odprowadzenia ścieków poprzez wyodrębniony zakład budżetowy. Powołując się na poglądy doktryny, m.in. na publikacjęG. B.„Urządzenia przesyłowe” czy teżB. R.„Służebność przesyłu w praktyce” trafnie argumentuje Sąd I instancji, że zakresem przepisuart. 3051kcmożna objąć jednostki samorządu terytorialnego i Skarb Państwa w sytuacji, gdy działalność związana z wykorzystaniem urządzeń przesyłowych wykonywana jest przez jednostkę nieposiadającą osobowości prawnej, jak to ma miejsce w konkretnym przypadku. W związku z tym GminaD.jako jednostka samorządu terytorialnego mogła być uznana za przedsiębiorcę przesyłowego w rozumieniuart. 3051kcwobec czego zarzut ustanowienia służebności na rzecz niewłaściwego podmiotu zgłoszony przez apelującego uznać należało za bezzasadny. W konsekwencji nie doszło do naruszenia jak to twierdzi apelującyart. 379 kpc, albowiem nie było obowiązkiem Sądu zawiadomienieZakładu (...)wB.o toczącym się postępowaniu.
Bezzasadny jest zarzut naruszeniaart. 5 kcw związku zart.3052§2 kcalbowiem Sąd Rejonowy w stopniu wystarczającym odniósł się do interpretacji tego przepisu, którego treść wskazuje na odpłatność ustanowionej służebności przesyłu. Ustanowienie takiej służebności winno być połączone z przyznaniem właścicielowi nieruchomości odpowiedniego wynagrodzenia. Przy czym za odpowiednie wynagrodzenie może być uznane takie, które będzie stanowić ekwiwalent wszystkich korzyści jakich właściciel nieruchomości zostanie pozbawiony w związku z jej obciążeniem, z tym zastrzeżeniem, że nie może ono przewyższać wartości nieruchomości (tak SN w postanowieniu z dnia 27.02.2013, sygn. akt IV CK 440/12). W związku z powyższym zarzut uczestnika, że Sąd Rejonowy przyznając wynagrodzenie wnioskodawcom za ustanowienie takiej służebności naruszyłart. 5 kc, jest całkowicie bezzasadny.
Nie nastąpiło także naruszenieart. 233 §1 kpc, który eksponuje uczestnik w apelacji. Sąd Rejonowy w oparciu o opinię biegłego sądowego z zakresu budowy i eksploatacji sieci wodociągowychJ. C.ustalił jaka jest konieczna szerokość pasów eksploatacyjnych dla urządzeń wodnokanalizacyjnych i wyjaśnienia swoje zamieścił w opinii uzupełniającej z dnia 29.10.2014 r. w związku ze zgłoszonymi zarzutami przez uczestnika. Brak jest podstaw do kwestionowania wyliczeń dokonanych w opinii biegłegoJ. C., jako że biegły wykorzystując swoją wiedzę specjalistyczną wskazał na jakiej szerokości gruntu jego właściciele doznają ograniczeń w prawidłowym z niego korzystaniu. Kwestionując opinię biegłego uczestnik nie zgłosił wniosku o przeprowadzenie dowodu z kolejnej opinii przed Sądem I instancji. Oznacza to, że Sąd I instancji dysponując takim materiałem dowodowym ocenił go w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a zatem nie doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Przepisart. 233 § 1 kpcstatuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, zgodnie z którą sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Swobodna ocena dowodów jest ograniczona przepisami prawa procesowego, zasadami doświadczenia życiowego i regułami logicznego wiązania faktów ujawnionych w toku prowadzonego postępowania dowodowego. Zarzut obrazy tegoż przepisu prawa procesowego można sformułować skutecznie tylko wówczas, gdy sąd oceniając wiarygodność oraz moc przeprowadzonych dowodów naruszy reguły logicznego myślenia, wadliwie kojarzy fakty, wyprowadza wnioski niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 r., III CK 314/05, Lex nr 172176, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2003 r., II CK 293/02, Lex nr 151522). Skuteczne postawienie takiego zarzutu nie może natomiast polegać na powołaniu się jedynie na przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Skarżący może, posługując się wyłącznie argumentami jurydycznymi, wykazywać, że sąd naruszył ustanowione w tym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podnieść należy, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logiczne poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 kpc) .
W apelacji skarżący nie wykazał, aby z uchybieniem któregokolwiek z wyżej wskazanych kryteriów doszło do oceny dowodów z naruszeniemart. 233§1 kpc. Sąd Rejonowy dokonał bowiem prawidłowych ustaleń faktycznych, znajdujących oparcie w wynikach przeprowadzonego postępowania dowodowego, a dokonana przez ten Sąd ocena dowodów nie przekracza granic swobodnej oceny wskazanych wart. 233 § 1 k.p.c.
Kolejny zarzut naruszeniaart. 286 kpctakże należało uznać za bezzasadny. W związku ze zgłoszonymi zarzutami do opinii biegłegoJ. C., biegły opracował na polecenie Sadu opinię uzupełniającą z dnia 29.10.2014 r., w której wyjaśnił sporne kwestie dotyczące szerokości pasów eksploatacyjnych.
Za bezzasadny należało także uznać wniosek o dopuszczenie w postępowaniu apelacyjnym dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy na okoliczność ustalenia szerokości pasa służebności przesyłu. Skoro uczestnik w toku postępowania przed Sądem I instancji nie wnosił o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego, zatem taki wniosek zgłoszony w postępowaniu apelacyjnym Sąd Okręgowy uznał za spóźniony, jako że zgodnie zart. 368 §1 pkt 4 kpcskarżący nie wykazał, że nie było możliwe przeprowadzenie określonych dowodów przed Sądem I instancji, czy też że potrzeba powołania się na nie wynikła później.
Z tych motywów apelacja podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 kpc.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadnia treśćart. 520 §2 kpc.