Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 688/13
Data wyroku: 2015-12-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Waldemar Jędrzejewski

Sygn. akt IV K 688/13
2 Ds. 11/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 XII 2015r.
Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie w IV Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący SSR Waldemar Jędrzejewski
Protokolant Adriana Ryż – Jędrzejek
w obecności Prokuratora Tomasza Kowalczyka
po rozpoznaniu w dniach 21.03., 16.06., 08.10.2014r., 09.01., 13.03., 09.06., 18.09., 19.10. i 27.11.2015r. sprawyK. S. (1)c.T.iZ.,ur. (...)wM.,
oskarżonej o to, że:
w dniu 25.07.2008r. wS.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu - jako rzeczoznawca majątkowy, działając na zlecenie innej osoby sporządziła operat szacunkowy dotyczący wyceny nieruchomości zabudowanej na dzień szacowania, tj. 18.07.2008r., a stanowiącejdziałkę nr (...)położoną wT.w gminieP., dla której urządzona jestksięga wieczysta nr (...), w którym to operacie poświadczyła nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a mianowicie stwierdziła, że wartość przedmiotowej nieruchomości mającej stanowić zabezpieczenie na kredycie hipotecznym, o który ubiegał sięT. K. (1)wynosi 1.553.030,00 zł, podczas gdy rzeczywista wartość nieruchomości nie była większa aniżeli 594.000,00 zł,
tj. o czyn zart. 271 §3 kk

1
oskarżonąK. S. (1)uznaje za winną popełnienia zarzucanego jej przestępstwa i na podstawieart. 271 §3 kkwymierza karę 1 (jeden) rok pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 §2 kkwymierza karę grzywny 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki w kwocie 50,00 złotych;

2
na podstawieart. 69 §1 i 2 kk,art. 70 §1 pkt 1 kkw zw. zart. 4 §1 kkwykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza oskarżonej na okres próby 3 lat;

3
na podstawieart. 41 §1 i 2 kkorzeka wobec oskarżonej zakaz wykonywania zawodu rzeczoznawcy majątkowego oraz prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wyceny nieruchomości przez okres 3 (trzech) lat;

4
na podstawieart. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych(tekst jedn. Dz.U. z 1983r., Nr 49, poz.223 z zm.) wymierza oskarżonej opłatę 1180,00 złotych, a na podstawieart. 627 kpkzasądza na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu.

Sygn. akt IV K 688/13

UZASADNIENIE
W dniu 13.12.2006r.T. K. (1)nabył odJ. S.iZ. I.nieruchomość zabudową położoną wT.przyul. (...)-działka nr (...)księga wieczysta (...)- za cenę 330.000,00 złotych. W akcie notarialnym zapisano, żeT. K. (1)na zakup nieruchomości zaciągnął kredyt mieszkaniowy Własny Kąt hipoteczny w wysokości 462.000,00 zł wbanku (...) S.A.z siedzibą wW.w dniu 08.12.2006r.
Dowód:
-zeznania świadkaJ. S.k. 1201, k. 873
-odpis aktu notarialnego k. 700-702
-odpis KW k. 109-115
Następnie w dniu 19.08.2008r.T. K.zawarł kolejną hipoteczną umowę kredytową z(...) S.A.z siedzibą wW.na kwotę 494.600,00 franków szwajcarskich. Kredyt został mu udzielony na spłatę poprzedniego oraz prace wykończeniowe na terenie nieruchomości wT.. Czynnościami formalno – prawnymi dlaT. K.zajmował się pośrednik finansowyG. M.. Bank zażądał m.in. operatu szacunkowego przedmiotowej nieruchomości. Został on wykonany na zlecenieT. K. (1)przez rzeczoznawcęK. S. (1)w dniu 25.07.2008r. Miała on odpowiednie uprawienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości nr(...)i od 31.12.1996r. jako rzeczoznawca majątkowy figurowała w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Majątkowych.
K. S. (1)umyślnie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wykonała operat szacunkowy zawyżając w sposób nieuprawniony wartość nieruchomości. Wskazała, że jej wartość wynosi 1.553.030,00 zł, a po zakończeniu robót budowlanych przy średnim standardzie wykończenia budynku 1.884.520,00 zł.
(...)M.przedłożył dokumenty wraz z operatem szacunkowym dostarczonym mu przezT. K.do banku. Zarówno pośrednik, jak i pracownicy banku nie wnikali w rzetelność wyceny, gdyż nie mieli takich kompetencji.
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornikaJ. W.i asesoraG. R.w związku z zadłużeniemT. K.ustalono, że zachodzi podejrzenie zawyżenia wyceny nieruchomości.
Dowód:
-zeznania świadkaA. R.k. 1159-1160, k. 866-867
-zeznania świadkaM. P.k. 1160, k. 868-869
-zeznania świadkaG. D.k. 1160-1161, k. 930-931
-zeznania świadkaG. M.k. 1202, k. 991
-zeznania świadkaM. R.k. 1202-k. 672
-zeznania świadkaG. G.k. 1202-k. 977
-zeznania świadkaG. R.k. 1203 – k. 616, k. 865
-pismo z 11.02.2013r. Ministerstwo Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej Departament Gospodarki Nieruchomościami k. 924
-operat szacunkowyK. S.k. 1074
-umowa kredytowa z 19.08.2008r. k. 674-682
Biegły sądowyE. G. (1)wykonał operat szacunkowy na potrzeby niniejszego procesu i wskazał, że w podejściu dochodowym wartość nieruchomości wT.na dzień 25.07.2008r. wynosiła 594.000,00 zł, zaś w podejściu porównawczym 573.000,00 zł. Dopuszczalne odchylenia w oszacowaniu nieruchomości między poszczególnymi rzeczoznawcami wynoszą do 20%.
Dowód:
-zeznania biegłegoE. G.k. 1216-1218, k. 1253-1254
-opinia biegłegoE. G.k. 1225-1247, k. 1220-1224
K. S.została poddana jednorazowemu badaniu sądowo-psychiatrycznemu. Biegli psychiatrzy nie stwierdzili u niej choroby psychicznej, ani upośledzenia umysłowego, które mogłoby wyłączyć lub znacznie ograniczyć jego zdolność rozpoznania znaczenia czynu, bądź pokierowania swoim postępowaniem.
K. S.nie była uprzednio karna.
Dowód:
-opinia sądowo-psychiatryczna k. 1079-1081
-karta karna k. 1199
OskarżonaK. S. (1)nie przyznała się do popełniania zarzucanego jej przestępstwa i skorzystała z prawa do odmowy składania wyjaśnień (k. 1149, k. 985-986, k. 1099).
Sąd po analizie zebranego i ujawnionego na rozprawie materiału dowodowego stwierdził, że oskarżona popełniła zarzucane jej przestępstwo.
Zeznania świadków – pracowników banku:A. R.,M. P.,G. D.,M. R.iG. G.są wiarygodne. Nie miały one żadnych powodów do zeznawania niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. Nie znają oskarżonej i nie mają z nią żadnego konfliktu. Logicznie i spójnie przedstawiły one proces uzyskania kredytu oraz warunki jakie były stawiane kredytobiorcom przez system bankowy odnośnie przedłożenia stosownej dokumentacji. Jednakże sam operat szacunkowy został stworzony poza bankiem, gdyż zlecał go samodzielnie kredytobiorca. Bank nie miał na to wpływu. Przyjęto wycenę dokonaną przez biegłąK. S., aczkolwiek nikt nie wnikał w szczegóły wyceny rzeczoznawcy. Bankowy system komputerowy(...)zbadał zdolność kredytowąT. K.. Pracownicy(...)S.A. nie mają kompetencji do podważana opinii biegłych rzeczoznawców. Podobnie jest w przypadku świadkaG. M.. Jako pośrednik finansowy nie uczestniczył w wyborze rzeczoznawcy. Otrzymał już gotowy operat szacunkowy wykonany przez oskarżoną na zlecenieT. K., a następnie złożył go w banku. Nie miał uprawnień, aby samodzielnie oceniać wartości operatu szacunkowego. W tej sytuacji nie ma podstaw do odrzucenia relacji w/w świadków.
ZeznaniaJ. S.pozostają zborne i sensowne. Opisała obiektywnie okoliczności sprzedaży nieruchomości dlaT. K., aczkolwiek na temat oskarżonej oraz dokonanej przez nią wyceny, nic nie może powiedzieć, bowiem ta kwestia jej nie dotyczyła. Uzgodniono bez biegłego zT. K.ostatecznie cenę 330.000,00 zł, gdyż wzięto pod uwagę ceny rynkowe w 2006r. oraz stan nieruchomości, który nie był dobry - zabudowania wymagały remontu. Nie ma powodów do odrzucenia jej zeznań.
Sąd dał wiarę zeznaniomG. R., albowiem nie miał on powodów do składania fałszywych zeznań. Wykonywał on jedynie czynności egzekucyjne powierzone mu przez komornika. Przedstawił w sposób klarowny i spójny w jaki sposób przebiegała egzekucja z przedmiotowej nieruchomości oraz fakt, iż komornik zdecydował się na powołanie biegłych z uwagi na wątpliwości, co do wyceny.
ZeznaniaT. K. (1)iK. K.(W.) potwierdzają nabycie nieruchomości przyul. (...)wT..T. K.zlecił również wykonanie operatu szacunkowego przez oskarżoną, ale nie pamięta okoliczności, które temu towarzyszyły i nie pamięta jak wybrał rzeczoznawcę. Ich zeznania znajdują odzwierciedlenie w dowodach z dokumentów.
Opinia biegłego sądowegoE. G. (1)jest wiarygodna. Obiektywnie i szczegółowo ustalił jaka była rzeczywista wartość nieruchomości wT.na dzień 25.07.2015r. w oparciu o metodę - podejścia dochodowego 594.000,00 zł i porównawczego 573.000,00 zł. Wprawdzie w pierwotnej pisemnej opinii (k. 1008-1030) pomylił się w zakresie nieruchomość „zabudowana” - „niezabudowana” oraz nieruchomości przyjętych do porównania, ale wynikało to z jego oczywistej omyłki (błąd edytorski), a nie z próby umyślnego zafałszowania opinii. Wyjaśnił to rzetelnie podczas składania zeznań na rozprawie w dniu 18.09.2015r. i 19.10.2015r. Również na piśmie skorygował opinię pierwotną, przyjmując prawidłowe parametry dla wyceny nieruchomości wT.(k.1225-1248). Należy podkreślić, że rzeczoznawca zawsze sam dokonuje doboru nieruchomości do porównania. Przyjmuje się powszechnie wśród rzeczoznawców, iż różnice w oszacowaniu mogą występować w granicach do 20%. Sąd nie miał powodów odmówić prawdziwości biegłemu, gdyż pozostaje osobą w pełni postronną i nie mającą związków rodzinnych czy towarzyskich z oskarżoną. Udzielił też jasnych i logicznych odpowiedzi na pytania pisemne obrońcy (k.1204-1205, k. 1220-1224), które w żaden sposób nie dyskwalifikują jego poprawionej opinii pisemnej.
A zatem, w przedmiotowej sytuacji nie ma mowy o prawidłowym podejściu oskarżonej do oszacowania przedmiotowej nieruchomości, skoro dotyczy to wartości przekraczającej jakiekolwiek dopuszczalne odchylenia.K. S.wskazał bowiem wartość 1.553.030,00 zł, czyli w sposób nieuprawniony zawyżyła wartość nieruchomości o 959.030,00 zł - biegłyE. G.– 594.000,00 zł przy podejściu dochodowym, a przy podejściu porównawczym – 573.000,00 zł. Oczywiście pewne odchylania w oszacowaniu w ocenie biegłego są dopuszczalne i możliwie, ale nie mogą być tak drastyczne, jak w niniejszym przypadku.K. S.z pełną premedytacją zawyżyła wartość rynkową - w tym przyjmują nieracjonalną stawkę najmu na 60,00 zł i prognozy wykorzystania 100%, co dało czynsz miesięczny na poziomie 19.237,80 zł (str. 10 opinii), w sytuacji, gdy nieruchomość nie była jeszcze ukończona, ani wykorzystywana jako całość. Biegły natomiast obiektywnie wyliczył stawkę na poziomie 19,57 zł - przy jasno sformułowanych i szczegółowo przyjętych kryteriach wyceny (k. 1239, k. 1241).
Niewątpliwie tego rodzaju działania oskarżonej były zgodne z wolą zleceniodawcy, który starał się o kredyt 494.660,00 franków szwajcarski, czyli ponad 1 milion złotych (kurs średni wg NBP na dzień 19.08.2005r. 1CHF = 2,0699). Korelacja tych okoliczności pozostaje w realiach sprawy oczywista. Trzeba też podkreślić, żeK. S.analizę rynku wykonała ogólnikowo i nie przedstawiła rzetelnego porównania poszczególnych nieruchomości (k. 1074 str. 7-8), jak to zrobił biegły (k.1234-1235). Ponadto, wykazano jasno, że metoda porównawcza pozostaje jedną z zasadniczych metod wyceny nieruchomości. Zdaniem Sądu tego rodzaju metoda pozwala na odpowiednio racjonalne oszacowanie.
Pozostałe dowody z dokumentów w tym opinie biegłych psychiatrów, Sąd uznał za wiarygodne, albowiem w toku procesu nie ujawniły się okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do ich rzetelności. Zostały one sporządzone przez osoby uprawnione w przewidzianej prawem formie i zawierają zapisy logiczne oraz zrozumiałe w zakresie odpowiadającymmeritumprzedmiotowej sprawy. Oczywiście w przypadku operatu szacunkowego sporządzonego przezK. S., to jest on nierzetelny, aczkolwiek stanowi jednocześnie dowód popełnienia przestępstwa.
Należy tutaj również zauważyć, że opinia innych rzeczoznawcówA. C.iT. R.(k. 893-904) wskazuje, iż wartość rynkowa nieruchomości na dzień 04.08.2011r. nie przekracza 483.000,00 zł. Nie ma żadnych powodów, aby odmówić im wiary, są to bowiem niezależni biegli sądowi nie mający de facto ścisłego związku z przedmiotową sprawą, gdyż opinia był sporządzona dla innego komorniczego postępowania na dzień 04.08.2011r. Wskazuje ona jednak, że nawet po kilku latach cena nieruchomość wT.nie zbliżyła się w żaden sposób do drastycznie zawyżonej wyceny dokonanej przezK. S.w 2008r. Podobnie jest w przypadku rzetelnej wyceny dokonanej przezE. G.do innego postępowania, ale na dzień 10.11.2010r., gdzie cena oscyluje w granicach 516.000,00 zł (k. 796-807).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że oskarżona wyczerpała swoim zachowaniem znamiona ustawowe czynu zart. 271 § 3 kk. Umyślnie w dniu 25.07.2008r. wS.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu – jako rzeczoznawca majątkowy – działając na zlecenie innej osoby, sporządziła operat szacunkowy dotyczący wyceny nieruchomości zabudowanej na dzień szacowania, tj. 18.07.2008r., a stanowiącejdziałkę nr (...)położoną wT.gm.P., dla której urządzonoksięgę wieczystą nr (...), w którym to operacie poświadczyła nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a mianowicie stwierdziła, że wartość przedmiotowej nieruchomości mającej stanowić zabezpieczenie na kredycie hipotecznym, o który ubiegał sięT. K. (1)wynosi 1.553.030,00 zł, podczas gdy rzeczywista wartość nieruchomości nie była większa aniżeli 594.000,00 zł.
Przystępując do wymierzenia kary pozbawienia wolności i grzywny Sąd miał na uwadze dyrektywny wymiaru kary wynikające zart. 53 §1 i 2 kk- uwzględniając zarówno okoliczności obciążające, jak i łagodzące dla oskarżonej. Do tych pierwszych zaliczył:



rodzaj i charakter chronionego dobra prawnego – naruszyła wiarygodność dokumentów w ich aspekcie dowodnym;

sposób i okoliczności popełnienia czynu – z pełną premedytacją poświadczyła nieprawdę, gdyż nie ulega wątpliwości, iż wykonała uprzednio szereg czynności myślowych, dokonała osobistych oględzin nieruchomości, a więc przestępstwo nie był jakimś impulsem chwili, ale w pełni świadomą przemyślaną zuchwałą decyzją o zawyżeniu wyceny nieruchomości;

wagę naruszonych obowiązków – jako rzeczoznawca pozostawał osobą zaufania publicznego i wysokim stopniu nadużyła tego zaufania tworząc nierzetelny operat, który posłużył do uzyskania kredytu bankowego.

Do okoliczności łagodzących zaliczono: niekaralność, warunki i właściwości osobiste (osoba z wyższym wykształceniem, pracująca, matka dwójki dorosłych dzieci na utrzymaniu jedno dziecko, prowadzi ustabilizowany tryb życia).
Sąd stosując instytucję warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności uznał, że zachodzi dodatnia prognoza co do postępowania oskarżonej w przyszłości tj. że będzie przestrzegała porządku prawnego, a zwłaszcza nie popełni ponownie przestępstwa. Oskarżona nie była dotychczas karana i prowadzi ustabilizowany tryb życia. Nie ma zatem potrzeby od razu stosowania kary bezwzględnej pozbawienia wolności. Sama groźba jej wykonania należycie wzmocni i umotywuje oskarżoną do przestrzegania w przyszłości obwiązujących norm prawnych. Wymiernym zaś odczuciem dolegliwości, która powinna towarzyszyć udowodnionemu czynowi zabronionemu pozostaje sankcja o charakterze ekonomicznym tj. kara grzywny 5000,00 zł (100 stawek x 50,00 zł każda stawka). Jej uiszczenie pozostaje w granicach możliwości zarobkowych i majątkowychK. S.(łączne dochody ok. 3860,00 zł miesięcznie i posiadany majątek k. 1113, 1144). Wymierzona grzywna jest odpowiednio ukształtowana do wagi pełnionego występku przez osobą, która powinna był obiektywna i rzetelna przy wykonywaniu zawodu rzeczoznawcy majątkowego. W tym też kontekście Sąd zdecydował się na orzeczenie zakazu wykonywania zawodu rzeczoznawcy majątkowego oraz prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wyceny nieruchomości przez okres 3 lat, gdyż ewidentnie nadużyła ona swoich uprawnień w stopniu znacznym i nie daje gwarancji rzetelnego wykonywania czynności rzeczoznawcy.
Zdaniem Sądu zastosowane sankcje spełnią swoje zadania w zakresie prewencji indywidualnej i generalnej w znaczeniu pozytywnym. Odniosą pożądany skutek wychowawczy, powstrzymując oskarżoną od podobnych zachowań w przyszłości. Wykażą nieopłacalność tego rodzaju zachowań przestępnych. Wpłyną także na kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa, w tym budowania zaufania społecznego do działalności wymiaru sprawiedliwości.
O kosztach procesu orzeczono na podstawie aktów normatywnych przywołanych w wyroku.