Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 974/14
Data wyroku: 2015-01-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Arkadiusz Łata, Krzysztof Ficek, Grzegorz Kiepura
Słowa kluczowe: Kradzież
Podstawa prawna: art. 278 § 1 kk w zw. z art. 278 § 5 kk

Sygnatura akt VI Ka 974/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia30 stycznia 2015r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Grzegorz Kiepura
Sędziowie SSO Arkadiusz Łata
SSO Krzysztof Ficek (spr.)
Protokolant Sylwia Sitarz
przy udziale Elżbiety Ziębińskiej
Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r.
sprawyŁ. S.ur. (...)wK.
synaB.iH.
oskarżonego zart. 278§1 kkw zw. zart. 278§5 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 30 lipca 2014 r. sygnatura akt III K 668/14
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpkiart. 440 kpk
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemuw Gliwicach do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt VI Ka 974/14

UZASADNIENIE
Od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2014 roku sygn. akt III K 668/14, wydanego w trybieart.335 kpk, apelację wywiódł prokurator.
Wyrok zaskarżył w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonegoŁ. S.. Orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a toart.335 § 1 kpk, polegającą na orzeczeniu środka karnego obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz(...) Sp. z o.o.Oddział wZ.kwoty 264,60 złotych w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia w trybieart.72 § 2 kkwbrew złożonemu wnioskowi prokuratora a uzgodnionym z oskarżonymŁ. S..
Stawiając ten zarzut oskarżyciel publiczny wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zobowiązanie oskarżonego do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz(...) Sp. z o.o.Oddział wZ.kwoty 264,60 złotych w trybieart.46 § 1 kk.
Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje :
Wywiedziona na niekorzyść oskarżonegoŁ. S.apelacja musiała skutkować tym, że w wyniku jej rozpoznania, korzystając zart.440 kpk, Sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania na zasadach ogólnych Sądowi Rejonowemu w Gliwicach. Utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, poza zmianą wskazaną w apelacji, byłoby bowiem rażąco niesprawiedliwe.
Przypomnieć trzeba, że oskarżonemuŁ. S.zarzucono i przypisano przestępstwo zart.278 § 1 kkw zw. zart.278 § 5 kkpolegające na kradzieży „energii” w postaci gazu, powodując szkodę w łącznej wysokości 264,60 złotych. Zarzut ten, jak i przyjęta kwalifikacja prawna, budzą bardzo poważne wątpliwości. Zgodnie zart.278 § 5 kkprzepisy§ 1, 3 i 4stosuje się odpowiednio do kradzieży energii lub karty uprawniającej do podjęcia pieniędzy z automatu bankowego. Tymczasem gaz, którego kradzież zarzucono oskarżonemu, nie jest energią w rozumieniu przywołanego przepisu a jest nośnikiem energii. Wynika to zustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne(Dz.U. Nr 1059 z 2012 roku tekst jednolity), która posługuje się pojęciem „energii” obok pojęcia „paliwa”, w tym „paliwa gazowego” (patrz: art.3 tego aktu prawnego zawierający definicje ustawowe). Przez energię rozumie się energię przetworzoną w dowolnej postaci, zaś paliwo to paliwa stałe, ciekłe i gazowe będące nośnikami energii chemicznej, a paliwo gazowe to gaz ziemny wysokometanowy lub zaazotowany, w tym skroplony gaz ziemny oraz propan-butan lub inne rodzaje gazu palnego, dostarczane za pomocą sieci gazowej, a także biogaz rolniczy, niezależnie od ich przeznaczenia (art.3 pkt 1, 3 i 3a). Co więcej, ustawodawca w art.3 pkt 18 tej ustawy wyraźnie rozróżnił nielegalny pobór paliw od nielegalnego pobierania energii. Brak tożsamości pomiędzy pojęciami „energia” i „paliwo gazowe” doprowadził judykaturę do jednolitego stanowiska, zaakceptowanego przez doktrynę, że zabór w celu przywłaszczenia nośnika energii wyodrębnionego w rzecz ruchomą (art. 278 § 1 kk) wyłącza możliwość kwalifikowania takiego zachowania jako kradzieży energii (art. 278 § 5 kk) (wyrok SN z 22.10.2013 roku, V KK 233/13). „Gaz ziemny nie jest energią, o której mowa wart. 278 § 5 kk, ale "cudzą rzeczą ruchomą", w rozumieniu§ 1 art. 278 kk” (wyrok SN z 27.02.2008 roku, V KK 397/07, OSNKW 2008/8/60). „Gaz ziemny nie jest energią, o której mowa wart. 278 § 5 kk, ale wchodzi w skład znamienia (desygnatów pojęcia) "cudza rzecz ruchoma", użytego w§ 1 art. 278 kk. Skradziony przez oskarżonego gaz ziemny to tylko nośnik energii, będący przedmiotem czynności wykonawczej, określonym zbiorczo w tym ostatnim przepisie” (wyrok SN z 27.02.2008 roku, V KK 397/07, LEX nr 359275). W jednym z orzeczeń wskazano również, że „W uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 czerwca 2006 r., I KZP 14/06, OSNKW 2006, z. 7-8, poz. 67, którym Sąd Najwyższy odmówił odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego o to, "czy pojęcie «energia» użyte wart. 278 § 5 kkobejmuje kradzież gazu w celu wytworzenia z niego energii cieplnej?", Sąd Najwyższy zasadnie stwierdził, że pojęcie "cudzej rzeczy ruchomej", o której mowa wart. 278 § 1 kk, obejmuje gaz jako wydzielony nośnik energii, będący tu przedmiotem czynności wykonawczej. Zabór w celu przywłaszczenia nośnika energii wyodrębnionego w rzecz ruchomą (art. 278 § 1 kk) wyłącza możliwość kwalifikowania takiego zachowania jako kradzieży energii (art. 278 § 5 kk). Przekonanie to należy podzielić, tak zważywszy na przytoczoną wówczas przez Sąd Najwyższy argumentację (do której w tym miejscu wypada się odwołać), jak i fakt, że to rozstrzygnięcie zyskało akceptację zarówno w piśmiennictwie (por. aprobujące glosy autorstwa M. Pawełka: Palestra 2007, nr 1-2, s. 302; W. Zalewskiego: GSP-Prz. Orz. 2007, nr 1, s. 137; B. Stefańskiej: OSP 2008, nr 2, s. 14), jak i w orzecznictwie. W wyroku z dnia 27 lutego 2008 r., V KK 397/07, OSNKW 2008, z. 8, poz. 60, Sąd Najwyższy powielił bowiem ten pogląd, stanowczo stwierdzając, że gaz ziemny nie jest energią, o której mowa wart. 278 § 5 kk, ale "cudzą rzeczą ruchomą", w rozumieniu§ 1 art. 278 kk”.
Konsekwencje niemożności kwalifikowania kradzieży gazu zart.278 § 5 kksą daleko idące, gdyż dla przypisania sprawstwa występku zart.278 § 1 kkznaczenie pierwszorzędne ma wartość gazu ziemnego jako przedmiotu kradzieży i jego ilość. W przypadku, gdy wartość gazu nie przekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia, które od 1 stycznia 2015 roku wynosi 1750 złotych brutto, czyn stanowi wykroczenie zart.119 § 1kw.
Jeszcze raz trzeba wskazać, że według zarzutu aktu oskarżenia wartość szkody wyniosła 264,60 złotych, co już na wstępie, bez wnikania w prawidłowość tego wyliczenia, wyklucza możliwość przyjęcia odpowiedzialności za przestępstwo zart.278 § 1 kk. Nie jest to jednak dobrze określona wysokość szkody. Stanowi to kolejną poważną wadę zaskarżonego orzeczenia. Jeśli wczytać się w zeznaniaL. B.– specjalisty ds. nielegalnego poboru paliwa gazowego, to wynika z nich, że na kwotę 264,60 groszy składają się: wartość licznika wraz z montażem - 261,80 złotych brutto oraz 2,80 złotych - ryczałtowe średniodobowe zużycie paliwa gazowego pomnożone przez cenę referencyjną gazu obowiązującą w dniu kontroli (k.13). Błędne zatem jest przyjęcie wartości szkody w kwocie 264,60 złotych, gdy po pierwsze kradzież gazu stwierdzono tylko w jednym dniu (treść zarzutu – data 18 luty 2014 roku), a po drugie wartość licznika nie ma znaczenia dla tego zdarzenia, gdyż jego kradzież to inne zajście nieobjęte zarzutem. Z materiału dowodowego wynika, że licznik zamontowany w miejscu zamieszkania oskarżonego (G.ulica (...)) został zdemontowany z adresuG.ulica (...), gdzie zamieszkiwał zmarłyZ. Z.wujekŁ. S.(k.23). Dlatego wydaje się, że kradzież licznika to odrębne zdarzenie, nieobjęte zarzutem aktu oskarżenia.
Te dwa, bardzo poważne uchybienia, musiały skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy uznał, że z uwagi na to, iż wyrok zapadł w trybieart.335 kpkniewskazana byłaby w postępowaniu odwoławczym tak zasadnicza zmiana rozstrzygnięcia, w porównaniu do postawionego zarzutu oskarżonemu oraz uzgodnień pomiędzy oskarżonym i prokuratorem z postępowania przygotowawczego, skutkującymi sformułowaniem wniosku o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy.
W ponownym postępowaniu Sąd Rejonowy jest zobowiązany rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych - kierując ją na rozprawę (art.343 § 7 kpk). Będzie miał na uwadze zapatrywania prawne wyrażone powyżej. Po przeprowadzeniu pełnego materiału dowodowego wyda wyrok, który będzie zgodny z obowiązującymi przepisami.