Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 661/15
Data wyroku: 2015-09-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Józef Pawłowski

Sygn. akt III U 661/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Józef Pawłowski
Protokolantst. sekr. sądowy Ewelina Kowalska
po rozpoznaniu w dniu22 września 2015 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyW. N.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
oemeryturę
na skutek odwołaniaW. N.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia30 czerwca 2015 r.,znak:(...)
o d d a l a odwołanie.
Sygn. akt III U 661/15

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 22 września 2015 r.
Decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r., nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyW. N.prawa do emerytury.
W podstawie prawnej powołanoart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych. ZUS nie uznał okresu pracy w warunkach szczególnych od 1 lipca 1977 r. do 14 lipca 1979 r., ponieważ w świadectwie pracy z dnia 14 lipca 1979 r. widnieje stanowisko „operator automatów”i „operator maszyn”, brak jest informacji dokładnie jakiego sprzętu wnioskodawca był operatorem oraz nie przedłożył żadnych innych dokumentów stwierdzających fakt zatrudnienia w warunkach szczególnych. Nie przyjęto okresu pracy od 17 lipca 1979 r. do 19 października 1992 r., jako pracę w warunkach szczególnych, z przedłożonych angaży wynika,iż wnioskodawca pracował na stanowiskach „mechanik”, „dozorca”i „brygadzista”. Nie uznano również okresu służby wojskowej do pracyw warunkach szczególnych, ponieważ wnioskodawca był zatrudnionywHucie (...) S.A.zgodnie ze świadectwem pracy z dnia 12 maja 2014 r. w okresach od 6 sierpnia 1973 r. do 18 października 1974 r. i od 6 listopada 1976 r. do 31 stycznia 1977 r., gdzie w warunkach szczególnych pracował tylko w okresie od 6 sierpnia 1973 r. do 18 października 1974 r.W związku z powyższym po odbyciu służby wojskowej wnioskodawcanie powrócił do pracy na to samo stanowisko, tj. przy obsłudze suwnic. Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 10 miesięcy i 11 dni; składkowe – 21 lat, 6 miesięcy i 28 dni; uzupełniające – rola – 4 lat, 6 miesięcy i 18 dni; łącznie – 25 lat, w tym w szczególnych warunkach/charakterze – 4 lat, 2 miesięcy i 17 dni. ZUS zaliczył do pracy w warunkach szczególnych okresy zatrudnienia: od 6 sierpnia 1973 r. do 18 października 1974 r., od 6 kwietnia 1977 r.do 30 czerwca 1977 r., od 15 października 1992 r. do 23 kwietnia 1993 r.,od 1 października 1993 r. do 30 marca 1994 r., od 1 października 1994 r.do 31 marca 1995 r., od 1 października 1995 r. do 15 kwietnia 1996 r., od 1 października 1996 r. do 31 marca 1997 r., od 15 października 1997 r. do 31 marca 1998 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 31 lipca 2015 r. wnioskodawcaW. N..
Na uzasadnienie swojego stanowiska wnioskodawca podałw szczególności, że nie zaliczenie mu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia wZakładach (...)wL.od 6 kwietnia 1977 r. do 14 lipca 1979 r. jest krzywdzące, ponieważ nasilenie hałasu przekraczało znacznie dopuszczalne normy. Na potwierdzenie zatrudnienia w warunkach szczególnych wnioskodawca powołał sięna zeznania świadków, którzy pracowali w tym samym charakterze w tym zakładzie pracy i mają uznane te okresy jako pracę w warunkach szczególnych. Wnioskodawca wskazał ponadto, że był zatrudnionyw warunkach szczególnych wPrzedsiębiorstwie (...)wD.. Pracując jako mechanik maszyn melioracyjnychi budowlanych wykonywał remonty na miejscu stacjonowania maszyn,w błocie, wodzie, niskich temperaturach. Zajmował się też ładowaniem akumulatorów, gdzie miał do czynienia z kwasami. Przez cały okres pracyod 17 lipca 1979 r. do 19 października 1992 r. wykonywał te same prace,a nazwanie jego stanowiska „dozorcą” w okresie likwidacji firmy było podyktowane jedynie koniecznością. Na potwierdzenie zatrudnieniaw warunkach szczególnych w tym zakładzie pracy wnioskodawca powołał się również na zeznania świadków. Wnioskodawca wskazał także,iż w warunkach szkodliwych pracował w(...) Sp. z o.o.wD.od 12 lipca 1999 r. do 7 lutego 2012 r., jako stolarz meblowy, pracując przy produkcji mebli z płyt i mając do czynienia z klejami, lakierami, benzyną, acetonem.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddaleniez przyczyn, które stanowiły o wydaniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaW. N.,ur. dnia (...),w dniu 21 maja 2015 r. złożył wniosek o emeryturę, oświadczając w nim,iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Do wniosku dołączył dokumentację poświadczającą przebieg zatrudnienia, z której wynikałow szczególności, że wnioskodawca: był zatrudniony wHucie (...) S.A.wS.od 6 sierpnia 1973 r. do 18 października 1974 r. i od 6 listopada 1976 r. do 31 stycznia 1977 r., i w tym okresie od 6 sierpnia 1973 r. do 18 października 1974 r., wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracę w warunkach szczególnych przy obsłudze suwnicna stanowisku ślusarza (które jest tożsame ze stanowiskiem ślusarza remontowego suwnic – praca na wysokości), w okresie natomiast od 6 listopada 1976 r. do 31 stycznia 1977 r. pracował na stanowisku wytaczarza; był zatrudniony wZakładach (...)wL.w okresie od 6 kwietnia 1977 r. do 14 lipca 1979 r.,na stanowisku operatora automatów i operatora maszyn; był zatrudnionywPrzedsiębiorstwie (...)wD.„w likwidacji”w okresie od 17 lipca 1979 r. do 19 października 1992 r., w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach mechanika i dozorcy od 1 stycznia 1992 r. do 19 października 1992 r.; był zatrudniony w szczególnych warunkach w Szkole Podstawowej wN.w okresie od 15 października 1992 r. do 23 kwietnia 1993 r., od 1 października 1993 r. do 30 marca 1994 r., od 1 października 1994 r. do 31 marca 1995 r., od 1 października 1995 r. do 15 kwietnia 1996 r., od 1 października 1996 r. do 31 marca 1997 r., od 15 października 1997 r. do 31 marca 1998 r., i w tych okresach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracenie zautomatyzowane palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego na stanowisku palacza c.o. Wnioskodawca przedłożył również kserokopię książeczki wojskowej, z której wynika, że wnioskodawca odbywał zasadniczą służbę wojskową w okresie od 24 października 1974 r. do 6 października 1976 r.
W aktach organu rentowego znajduje się ponadto dokumentacja z akt osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wD.. Wynika z niej, że z dniem 16 lipca 1979 r. wnioskodawca został zatrudniony wZakładzie Budowlano- (...)na stanowisku mechanika – ślusarza. Z dniem 1 lutego 1981 r. powierzono wnioskodawcy obowiązki brygadzisty warsztatowego. Od dnia 1 kwietnia 1984 r. (angaż z dnia 30 kwietnia 1984 r.) wnioskodawca zajmował stanowisko mechanika. Z dniem 1 stycznia 1992 r. wnioskodawcy powierzono obowiązki dozorcy na terenie bazy(...)D..
Na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r., nr(...)ZUS odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawcanie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 10 miesięcy i 11 dni; składkowe – 21 lat, 6 miesięcy i 28 dni; uzupełniające – rola – 4 lat, 6 miesięcy i 18 dni; łącznie – 25 lat, w tym w szczególnych warunkach/charakterze – 4 lat, 2 miesięcy i 17 dni.
Organ rentowy zaliczył do pracy w warunkach szczególnych okresy:od 6 sierpnia 1973 r. do 18 października 1974 r. z tytułu zatrudnieniawHucie (...), od 6 kwietnia 1977 r. do 30 czerwca 1977 r.wZakładach (...)wL., od 15 października 1992 r. do 23 kwietnia 1993 r., od 1 października 1993 r. do 30 marca 1994 r., od 1 października 1994 r. do 31 marca 1995 r., od 1 października 1995 r. do 15 kwietnia 1996 r., od 1 października 1996 r. do 31 marca 1997 r.,od 15 października 1997 r. do 31 marca 1998 r. z tytułu zatrudnieniaw Szkole Podstawowej wC..
Dowód - akta organu rentowego:
- wniosek o emeryturę z dnia 29.01.2015 r.,
- świadectwa pracy i świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach,
- kserokopia książeczki wojskowej,
- kserokopia dokumentacji zalegającej w aktach osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wD.,
- decyzja ZUS z dnia 30.06.2015 r.
Ponadto Sąd ustalił, wnioskodawcaW. N.w okresieod 6 sierpnia 1973 r. do 18 października 1974 r. i od 6 listopada 1976 r.do 31 stycznia 1977 r. pracował wHucie (...).
W okresie od 24 października 1974 r. do 6 października 1976 r. wnioskodawca odbywał zasadnicza służbę wojskową.
W okresie od 6 kwietnia 1977 r. do 14 lipca 1979 r. wnioskodawca był zatrudniony wZakładach (...)i pracował przy obsłudze maszyn do tłoczenia cząstek metalowych z mosiądzu do zamków błyskawicznych, jako operator maszyn. Operator nakładał taśmę mosiężną na rozwijak, z którego taśma była wprowadzana na podajnik, następnie na wykrojnik. Wnioskodawca pracował na tłoczni przy prasach. Operator nadzorował jakość wykrawanych elementów. Praca odbywała się w dużym hałasie.
Wnioskodawca pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
W latach 1979-1992 wnioskodawca był zatrudnionywPrzedsiębiorstwie (...)wD.. Zakład pracy prowadził budowy melioracyjne, rekultywację, zagospodarowanie terenu, kamieniołomy, budowy drogowe, budowy obiektów i mieszkań.Na wszystkich tych budowach był ciężki sprzęt - maszyny budowlane – spychacze, równiarki, koparki, dźwigi, młyny, kruszarki na kamieniołomie. Wnioskodawca pracował na stanowisku mechanika wykonując remonty tych maszyn – zmiana gąsienic, wężów, oleju, w razie potrzeby spawanie. Pracował w grupie 3-4 osobowej, która wyjeżdżała na budowym.in. wB.,N.,Ł.,Ł.,P.,N., celem wykonywania tych remontów na terenie budowy. Sporadycznie zdarzały się naprawy maszyn w warsztacie mechanicznym na kanale remontowym. Na kapitalny remont maszyny były odstawiane do zakładów specjalistycznych. Zajmował się również ładowaniem akumulatorów, jeżeli nie było potrzeby wyjazdu w teren.
Wnioskodawca w okresie zajmowania stanowiska brygadzisty,w dalszym ciągu wykonywał te same prace, co na stanowisku mechanika, tylko dodatkowo nadzorował pracę innych mechaników.
W okresie od 1 stycznia 1992 r. do 19 października 1992 r. wnioskodawca pracował wPrzedsiębiorstwie (...)na stanowisku dozorcy. W tym czasie zajmował się sprowadzaniem sprzętu pozostałego na różnych budowach na bazę zakładu pracy.
W okresie od 15 października 1992 r. do 31 marca 1998 r. wnioskodawca był zatrudniony w Szkole Podstawowej wN.na stanowisku palacza w sezonie grzewczym (od 15 października 1992 r.do 23 kwietnia 1993 r., od 1 października 1993 r. do 30 marca 1994 r., od 1 października 1994 r. do 31 marca 1995 r., od 1 października 1995 r. do 15 kwietnia 1996 r., od 1 października 1996 r. do 31 marca 1997 r., od 15 października 1997 r. do 31 marca 1998 r.).
Dowód:
- książka ewidencji żołnierzy wcielenia – jesień 1974 r., zaświadczenie ArchiwumS.Powietrznych z dnia 25.08.2015 r. wraz z pismem z dnia 26.08.2015 r., Rozkaz Dzienny Dowódcy JW.(...)z dnia 5.04.1975 r., z dnia 7.05.1975 r., z dnia 24.03.1976 r., z dnia 15.10.1975 r. – k. 23 (koperta),
- kopia świadectwa pracy wnioskodawcy zZakładu (...)wL.z dnia 14.07.1979 r. wraz z kartą obiegową, umową o pracę, dokumentacją dotyczącą szkolenia, kartą obiegową zmiany, świadectwem zdrowiai skierowaniem do pracy – k. 23 (koperta),
- zeznania świadkaS. D.,
- zeznania świadkaS. W.,
- zeznania świadkaA. P.,
- zeznania świadkaZ. S.,
- przesłuchanie wnioskodawcy.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego oraz w ramach toczącego się w sprawie sądowego postępowania dowodowego, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Sąd dał wiarę zeznaniom przesłuchanych w sprawie świadkówS. D.iS. W., którzy współpracowaliz wnioskodawcą wZakładach (...)wL.oraz świadkówA. P.iZ. S., którzy współpracowali z wnioskodawcą wPrzedsiębiorstwie (...)wD.. Wynikało z nich jednoznacznie,przy jakich pracach, w jakim charakterze i w jakich warunkach był zatrudniony wnioskodawca w spornym okresie w poszczególnych zakładach pracy.
Ponadto wnioskodawca w trakcie przesłuchania przedstawił przebieg zatrudnienia, a jego zeznania znalazły potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a więc w dowodachz dokumentów oraz w zeznaniach świadków.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcyW. N.należy uznaćza nieuzasadnione.
Na podstawieart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U.z 2015, poz. 748) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat -dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa(ust. 2 art. 184).
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowawust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1,za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwościdla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8,poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z§ 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 latdla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymido okresów zatrudnienia.
Poza sporem pozostaje w przedmiotowej sprawie, że wnioskodawcaW. N.w dniu(...)r. ukończył 60 lat, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, a ponadto wykazał na dzień 1 stycznia 1999 r. wymagany okres zatrudnienia wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia,czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 10 miesięcy i 11 dni; składkowe – 21 lat, 6 miesięcy i 28 dni; uzupełniające – rola – 4 lat, 6 miesięcy i 18 dni; łącznie – 25 lat, w tym w szczególnych warunkach/charakterze – 4 lat, 2 miesięcy i 17 dni.
Organ rentowy zaliczył do pracy w warunkach szczególnych okresy:od 6 sierpnia 1973 r. do 18 października 1974 r. z tytułu zatrudnieniawHucie (...), od 6 kwietnia 1977 r. do 30 czerwca 1977 r.wZakładach (...)wL., od 15 października 1992 r. do 23 kwietnia 1993 r., od 1 października 1993 r. do 30 marca 1994 r., od 1 października 1994 r. do 31 marca 1995 r., od 1 października 1995 r. do 15 kwietnia 1996 r., od 1 października 1996 r. do 31 marca 1997 r.,od 15 października 1997 r. do 31 marca 1998 r. z tytułu zatrudnieniaw Szkole Podstawowej wC..
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało,że wnioskodawca był również zatrudniony w szczególnych warunkachwZakładach (...)wL.,w pozostałym nie uznanym przez ZUS okresie pracy w tym zakładzie pracy od 1 lipca 1977 r. do 14 lipca 1979 r., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora maszyn, pracując przy obsłudze maszyndo tłoczenia cząstek metalowych z mosiądzu do zamków błyskawicznych.
Wskazane wyżej stanowisko wymienione zostało wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, dziale VII – „W przemyśle lekkim”, poz. 4 – „Prace przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych” oraz w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzew zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego w wykazie A, dziale VII, poz. 4, pkt 42 – „aparatowy”, pkt 46 – „pomocnik w oddziale produkcyjnym”, pkt 48 – „nastawiacz maszyn i urządzeń”. W ocenie Sądu istotny w sprawie okazał się rodzaj, warunki pracy wykonywanej przez wnioskodawcę wZakładach (...)wL., a nie sama nazwa zajmowanego przez niego stanowiska pracy.
Sąd uwzględniając wnioskodawcy powyższy okres pracy w warunkach szczególnych miał na uwadze ogólne świadectwo pracy zalegające w aktach organu rentowego, zachowaną z tego okresu dokumentację w postaci karty obiegowej, umowy o pracę, dokumentacji dotyczącej szkolenia, karty obiegowej zmiany, świadectwa zdrowia i skierowania do pracy, jak również zeznania świadków i wnioskodawcy.
Podkreślenia wymaga, iż w postępowaniu przed sądami pracyi ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami świadków i stron. W postępowaniu wszczętym odwołaniemod decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi wart. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 4778i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przeciwnie,art. 473 § 1 k.p.c.stanowi, że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadkówi z przesłuchania stron, co oznacza, że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i renty oraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron.
Sąd natomiast nie zaliczył wnioskodawcy do pracy w szczególnych warunkach okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej od 24 października 1974 r. do 6 października 1976 r.
Zgodnie z przepisem art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1967 r.o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1967 r. Nr 44, poz. 220) – w brzmieniu tekstu pierwotnego – okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnieniew tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby, albo w tej samej gałęzi pracy.
W brzemieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1975 r. przepis powyższy stanowił natomiast – czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wlicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby.
Ponadto w myśl art. 106 ust. 1 – w brzmieniu tekstu pierwotnego – zakład pracy, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do zasadniczej lub okresowej służby wojskowej, jest obowiązany zatrudnić go na poprzednio zajmowanym stanowisku lub stanowisku równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz nie niżej opłacanym, jeżeli najpóźniej w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z tej służby pracownik zgłosił swój powrót do zakładu pracy w celu podjęcia zatrudnienia. Niezachowanie tego terminu powoduje rozwiązanie stosunku pracy z mocy prawa, chyba że nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika.
W brzmieniu obowiązującym natomiast od dnia 1 stycznia 1975 r. – zakład pracy, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do zasadniczej lub okresowej służby wojskowej, jest obowiązany zatrudnić go na poprzednio zajmowanym stanowisku lub na stanowisku równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz zaszeregowania osobistego, jeżeli w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia z tej służby pracownik zgłosił swój powrót do zakładu pracyw celu podjęcia zatrudnienia. Niezachowanie tego terminu powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że niezachowanie terminu nastąpiłoz przyczyn niezależnych od pracownika.
Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z dnia 16 października 2013 r., II UZP 6/13, (OSNP 2014/3/42, LEX nr 1385939, Biul. SN 2013/10/24, M.P.Pr.(...)-101) uznał, że czas zasadniczej służby wojskowej odbytej w okresie obowiązywaniaart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej(Dz. U. Nr 44, poz. 220, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1974 r.) zalicza się - na warunkach wynikających z tego przepisu - do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym (art. 184w związkuzart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r.Nr 153, poz. 1227 ze zm.).
W kolejnej tezie (G. Prawna NO(...)) zaś Sąd Najwyższy wskazał, że osoby, które w latach 70. odbywały zasadniczą służbę wojskową, mogą zliczyć czas jej trwania do stażu uprawniającego do wcześniejszego zakończenia pracy. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy szczegółowo rozwodzi się na temat przepisówustawy z dnia 30 stycznia 1959 r.o powszechnym obowiązku wojskowym,ustawy z dnia 21 listopada 1967 r.o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej,rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin, które miało zastosowanie do zaliczenia zasadniczej służby wojskowej do okresu zatrudnienia, a zostało uchylonez dniem 1 września 1979 r. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania dla Sądu istotne było jedynie zaś to, czy wnioskodawca spełnił przesłanki wynikające z tych przepisów, a mianowicie, czy w przeciągu 30 dni powrócił do pracy wHucie (...)na poprzednio zajmowane stanowisko lub na stanowisko równorzędne pod względem rodzaju pracy oraz zaszeregowania osobistego. Nie miało znaczenia jaką prace wykonywał w okresie pełnienia zasadniczej służby wojskowej. Jak bowiem wyjaśnił Sąd Najwyższy w cytowanej wyżej uchwale - pod rządemustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskieji wydanego na jej podstawie (art. 108 ust. 4) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy żołnierzowi zatrudnionemu przed powołaniem do czynnej służby wojskowej w warunkach szczególnych (I kategorii zatrudnienia), którypo zakończeniu tej służby podjął zatrudnienie w tych samych warunkach czas odbywania służby wojskowej wliczał się do okresu zatrudnieniaw zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem przed powołaniem do służby wojskowej oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowiskulub w określonym zawodzie. Oznacza to, że w powyższych okolicznościach taki okres służby wojskowej jest nie tylko okresem służby w rozumieniuart. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach, ale także okresem pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (gdy się dodatkowo uwzględni wartości konstytucyjne w ślad za rozważaniami Sądu Najwyższego zawartymiw wyroku z dnia 6 kwietnia 2006 r., III UK 5/06, w którym trafnie wskazano, na wynikający zart. 85 ust. 1 Konstytucji, obowiązek obywatela polskiego obrony ojczyzny, stwierdzając nadto, że zart. 2 i 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, wynika zakaz ustanawiania takich regulacji ustawowych lub dokonywania takiej wykładni przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które dopuszczałyby jakiekolwiek pokrzywdzenie obywatela z powodu wykonywania publicznego obowiązku obrony ojczyzny). Innymi słowy, jeżeli zostały spełnione przez pracownika wskazane wyżej warunki powrotudo poprzedniego zatrudnienia zostaje zachowana tzw. ciągłość pracy, a okres zasadniczej służby wojskowej jest okresem zatrudnienia na takich samych warunkach, jak przed powołaniem do tej służby.
Takie stanowisko potwierdza również orzecznictwo sądów powszechnych – por. wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2014 r., V U 495/14, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 28 listopada 2013 r., III AUa 437/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 5 marca 2014 r., III AUa 870/13.
W orzecznictwie przyjmuje się również, iż prawo do zakwalifikowania odbytej służby wojskowej do okresu pracy w szczególnych warunkach wymaganego do wcześniejszej emerytury przysługuje tym ubezpieczonym, którzy niezależnie nawet od tego czy przed powołaniem do służby pozostawali w zatrudnieniu świadcząc pracę w warunkach szczególnych, w ciągu 30 dni od zakończenia służby podjęli pracę w takim charakterze (tak: w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 2014 r. I UK 442/13 LEX nr 1491097;w wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 15 kwietnia 2015 r., III AUa 1004/14, LEX nr 1667620).
W rezultacie powyższych rozważań nie może budzić wątpliwości,że okres zasadniczej służby wojskowej nie może zostać zaliczony do stażu pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca przed powołaniemdo służby wojskowej był zatrudniony w szczególnych warunkach wHucie (...), jednak po jej zakończeniu w dniu 6 października 1976 r., wprawdzie ponownie podjął pracę w tym samym zakładzie pracy od 6 listopada 1976 r., ale już na stanowisku wytaczarza, zgodnie z dokumentacją zalegającą w aktach organu rentowego, które nie zostało zaliczone przez pracodawcę do pracy w szczególnych warunkach.
W ocenie Sądu brak jest również podstaw do uznania za pracęw szczególnych warunkach okresu zatrudnienia wnioskodawcywPrzedsiębiorstwie (...)wD.od 17 lipca 1979 r. do 19 października 1992 r. Wnioskodawca został zatrudniony w tym zakładzie pracy na stanowisku mechanika – ślusarza, z dniem 1 lutego 1981 r. powierzono mu obowiązki brygadzisty warsztatowego, od dnia 1 kwietnia 1984 r. wnioskodawca zajmował stanowisko mechanika, natomiast od dnia 1 stycznia 1992 r. wnioskodawcy powierzono obowiązki dozorcy na terenie bazy(...)D..
Z zeznań przesłuchanych w sprawie świadkówA. P.iZ. S.oraz wnioskodawcy wynikało, że od początku zatrudnienia do 31 grudnia 1991 r. głównym obowiązkiem wnioskodawcy był remont maszyn melioracyjnych i budowlanych na terenie budowy – zmiana gąsienic, wężów, oleju, w razie potrzeby spawanie. Sporadycznie zajmował się ładowaniem akumulatorów, spawaniem oraz naprawą maszyn w warsztacie mechanicznym na kanale remontowym.
Nie może budzić wątpliwości, ze wcześniejsza emerytura jestdla powszechnego systemu świadczeń emerytalnych instytucją wyjątkową, określającą szczególne uprawnienia uprzywilejowanego kręgu podmiotów, stąd wymaga ścisłej wykładni i spełnienia ściśle określonych przez prawo warunków, które to warunki wyznaczaart. 184 i art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz przepisyRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Pracaw szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie)i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalającychna uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.(por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/2007 OSNP 2009/5-6 poz. 75, z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/2007, z dnia 4 października 2007 r., I UK 111/2007 Lex Polonicanr(...), z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/2007 OSNP 2008/21-22 poz. 329, z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/2007 OSNP 2008/21-22poz. 325). Rozporządzenie to bowiem wymienia enumeratywnie rodzaje wykonywanych prac, które uznawane są za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do takich prac zaliczają się m.in.: pracew akumulatorowniach: opróżnianie, oczyszczanie i wymiana stężonego kwasu siarkowego i płyt ołowianych (wykaz A, dział XIV, poz. 13 rozporządzenia); prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowymi atomowodorowym (wykaz A, dział XIV, poz. 12 rozporządzenia); prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych (wykaz A, dział XIV, poz. 16 rozporządzenia).
Wnioskodawca w spornym okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wD.wykonywał jednak głównie obowiązki mechanika świadczącego pracę poza kanałami remontowymi,a zatem brak jest podstaw do zaliczenia jego pracy do pracy w warunkach szczególnych. Jedynie bowiem sporadycznie zajmował się ładowaniem akumulatorów, spawaniem oraz naprawą maszyn w warsztacie mechanicznym na kanale remontowym.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 10 lipca 2014 r., III AUa 2562/13 (Biul.SAKa(...), LEX nr 1665577) wskazał,że już wykonywanie przez ubezpieczonego wszystkich czynnościna stanowisku mechanika samochodowego oraz brak podziału w zakładzie pracy na mechaników świadczących pracę wyłącznie w kanałach remontowych i poza nimi, uniemożliwia uznanie jego zatrudnienia za pracęw warunkach szczególnych wymienioną w wykazie A dziale XIV pod poz. 16 stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzerealizowaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Ponadto zaś Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r., III AUa 79/14 (LEX nr 1480391) wskazał, że nawet wykonywanie pewnych czynności w trudnych dla organizmu warunkach, jeżeli nie można ich zakwalifikować pod jedną z pozycji z wykazudorozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), uniemożliwia traktowanie takiego zatrudnienia jako mającego znaczenie z punktu widzenia prawado emerytury, o jakim mowa w art. 32 ustawy emerytalnej.
Z poczynionych wyżej ustaleń wynika więc, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. nie wykazał co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych w charakterze pracownika.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.