Sąd Okręgowy w Słupsku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Cz 455/15
Data wyroku: 2015-08-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Andrzej Jastrzębski, Elżbieta Jaroszewicz, Mariola Watemborska
Słowa kluczowe: Zabezpieczenie
Podstawa prawna: art. 730^1 kpc^

Sygn. akt IV Cz 455/15

POSTANOWIENIE
Dnia 24 sierpnia 2015 r.
Sąd Okręgowy wS.IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Elżbieta Jaroszewicz
Sędziowie SO: Andrzej Jastrzębski, Mariola Watemborska (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2015 r. wS.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuJ. R.
z udziałemK. S.,(...) SAwW.oraz GminyC.
o ustanowienie drogi koniecznej
na skutek zażalenia uczestnika postępowaniaK. S.
od postanowienia Sądu Rejonowego wC.
z dnia 9 lipca 2015r., sygn. akt I Ns 1072/14
postanawia:

1
oddalić zażalenie;

2
oddalić wniosek wnioskodawcy o zasądzenie na jego rzecz od uczestnika postępowania kosztów postępowania zażaleniowego.

Sygn. akt IV Cz 455/15

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wC.postanowieniem z dnia 9 lipca 2015r. udzielił zabezpieczenia w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej w ten sposób, że nakazał uczestnikowi postępowaniaK. S.wydanie wnioskodawcy kluczy umożliwiających swobodne otwieranie metalowej bramy wjazdowej znajdującej się nadziałce nr (...)położonej w miejscowościM., stanowiącej własności uczestnikaK. S.oraz zakazanie temu uczestnikowi zamykania dostępu do drogi stanowiącejdziałkę nr (...)w celu umożliwienia dojścia i dojazdu dodziałki nr (...)położonej w tej samej miejscowości należącej do wnioskodawcy. W ocenie Sądu I instancji wnioskodawca uprawdopodobnił roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
Z takim stanowiskiem Sądu Rejonowego nie zgodził się uczestnik postępowaniaK. S.wnosząc zażalenie, w którym zarzucił zaskarżonemu postanowieniu:
- naruszenieart. 755 § 1 kpc, poprzez udzielenie zabezpieczenia w sposób wskazany w treści postanowienia, w sytuacji, gdy wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia;
- naruszenieart. 731 kpc, poprzez udzielenie zabezpieczenia w formie faktycznie zmierzającej do zaspokojenia roszczenia wnioskodawcy ;
- naruszenieart. 328 § 2w zw. zart. 361 kpci13 § 2 kpc, poprzez brak wskazania, na jakim materiale dowodowym Sąd oparł swoje ustalenia, będące podstawą rozstrzygnięcia, podania motywów, które legły u podstaw rozstrzygnięcia, braku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
- naruszenieart. 207 § 7 kpc, poprzez nie zwrócenie wnioskodawcy pisma z 2 czerwca 2015r. wraz z załącznikami, jako złożonego wbrew dyspozycjiart. 207 § 3 zd. 2 kpci jednoczesne przyjęcie twierdzeń w nim zawartych w poczet materiału dowodowego załączonego zdjęcia, pomimo, iż przedmiotowe pismo nie zawierało wniosku dowodowego;
- brak ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i przyjęcie za wiarygodne twierdzeń wnioskodawcy, że nieruchomość wnioskodawcy nie „ma dostępu do drogi publicznej”, podczas gdy nieruchomość wnioskodawcy jest dostępna z drogi publicznej na mocy przepisówart. 27 ust. 1 ustawy Prawo wodne.
- dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, poprzez przyjęcie za uprawdopodobnione twierdzeń wnioskodawcy, w sytuacji gdy z niczego nie wynikało, że uczestnik postępowania uniemożliwił wnioskodawcy dotarcie do jego posesji, a co więcej, niespornym było, iż wnioskodawca posiada klucz do bramy.
W związku z powyższym, skarżący wniósł o zmianę zaskarżanego postanowienia i oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżanego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji.
W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawca wniósł o oddalenie zażalenia.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Zażalenie uczestnika postępowania jako bezzasadne nie zasługuje na uwzględnienie.
W myślart. 7301§ 1 kpcudzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Stosownie do treści§ 2cytowanego przepisu interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.
W/w przepis wymienia dwie podstawy: istnienie roszczenia podlegającego zabezpieczeniu oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Muszą one być wykazane łącznie. Brak tych podstaw lub ich niewykazanie powoduje oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia.
Użyte wart. 7301kpcpojęcie roszczenia należy rozumieć szeroko — jako każde uprawnienie doznające ochrony prawnej, sytuację prawną danego przedmiotu lub roszczenie procesowe, będące przedmiotem postępowania cywilnego, w związku z którym zabezpieczenie orzeczono.Uprawniony musi uprawdopodobnić istnienie roszczenia oraz to, że roszczenie to jemu przysługuje. Wnioskodawca zatem musi przytoczyć takie okoliczności, z których będzie wynikać, że roszczenie mu przysługuje, a okoliczności te będą przez niego uprawdopodobnione.Przy ocenie prawdopodobieństwa roszczenia nie można abstrahować od tego, czy fakty przytoczone przez uprawnionego tworzą to roszczenie w świetle przepisów prawa. Wiarygodność dotyczy więc nie tylko podstawy faktycznej, ale i prawnej roszczenia. Uprawdopodobnienie, jako instytucja kodeksowa, odnosi się do sytuacji, w których ustawa procesowa nie wymaga ustalenia twierdzeń o faktach przy pomocy dowodów,lecz zadawala się mniejszym stopniem pewności — uprawdopodobnieniem tych twierdzeń. Nie stanowi uprawdopodobnienia roszczenia sam fakt, że wytoczono o nie powództwo.
Drugą wymaganą kumulatywnie przezart. 7301kpcpodstawą zabezpieczenia jest interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. W§ 2tego przepisu ustawodawca określił, kiedy występuje interes prawny w udzieleniu (dokonaniu) zabezpieczenia — jeżeli brak zabezpieczenia uniemożliwia lub poważnie utrudnia wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Najczęściej interes ten określa się jako obiektywną w świetle obowiązujących przepisów, czyli wywołanąrzeczywistą koniecznością ochrony określonej sfery prawnej,potrzebę uzyskania orzeczenia sądowego o odpowiedniej treści.
W ocenie Sądu Okręgowego - zasadnie Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie zostały wykazane przez wnioskodawcę przesłanki niezbędne do wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, wnioskodawcauprawdopodobniłpotrzebę ustanowienia drogi koniecznej orazwykazał interesu prawnegow udzieleniu zabezpieczenia.
Zauważyć przede wszystkim należy, że postępowanie zabezpieczające stanowi przyspieszone, odformalizowane postępowanie, w ramach którego wymagane jest nie udowodnienie, lecz uprawdopodobnienie istnienia roszczenia podlegającego zabezpieczeniu i interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, a zatem zgodnie zart. 243 k.p.c.nie jest konieczne zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym. Odformalizowany charakter uprawdopodobnienia wymaganego na potrzeby udzielenia zabezpieczenia roszczenia rzutuje na sposób oceny materiału dowodowego zaoferowanego na etapie składania wniosku o udzielenie zabezpieczenia. W zakresie pierwszej z wymienionych przesłanek należy uprawdopodobnić, że w konkretnych okolicznościach faktycznych uprawnionemu przysługuje roszczenie podlegające ochronie w świetle obowiązujących przepisów prawa. Uprawdopodobnienie roszczenia może nastąpić w każdy możliwy sposób, ma ono dać sądowi słuszną podstawę do przypuszczenia o istnieniu roszczenia, na podstawie kryterium wiarygodności roszczenia. Uprawniony powinien przedstawić i uzasadnić twierdzenia stanowiące podstawę dochodzonego roszczenia.
Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, że Sąd I instancji wydając postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia posiadał wiedzę o tym, że nieruchomość należąca do wnioskodawcy –działka nr (...)nie posiada należytego dostępu do drogi publicznej i korzysta z przejazdu przez działkę należącą do uczestnika postępowaniaK. S.oznaczoną nr(...)We wniosku o udzielenie zabezpieczenia wnioskodawca powołuje się natomiast na okoliczność zamknięcia bramy znajdującej się na w/w nieruchomości i nieudostępnienie kluczy wnioskodawcy, co spowodowało uniemożliwienie wnioskodawcy swobodne korzystanie z jego nieruchomości. Zauważyć przy tym należy, że już rozprawie w dniu 31 marca 2015r. Sąd I instancji wysłuchał wnioskodawcę i uczestnika postępowania w zakresie wniosku o ustanowienie drogi koniecznej, wówczas sam uczestnik postępowaniaK. S.wskazał, że „droga została wytyczona na moje zlecenie …”, „pas stanowiącydziałkę (...)został wytyczony w celu umożliwienia dostępu dodziałki (...)”. Nie było zatem wątpliwości co do tego, że wnioskodawca korzystał z dojazdu do swojej działki z nieruchomości należącej do uczestnika postępowania i że jego działka nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Zatem niewątpliwie roszczenie wnioskodawcy o ustanowienie drogi koniecznej (skoro działka nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej) jest uprawdopodobnione.
Twierdzenie natomiast uczestnika, że wnioskodawca ma dostęp do drogi publicznej w oparciu oart. 27 ustawy prawo wodne, nie zmienia stanowiska dotyczącego uprawdopodobnienia roszczenia. Uczestnik nie wykazał bowiem na tym etapie postępowania, że z całą pewnością droga konieczna winna przebiegać przezdziałkę nr (...). Mając natomiast na uwadze to, że to przez działkę należącą do skarżącego uczestnika, wnioskodawca od momentu nabycia przedmiotowej nieruchomości dojeżdżał i dochodził do swojej nieruchomości uznać należało, żeuprawdopodobnił on żądanieustanowienia drogi koniecznej prowadzącej właśnie przez tę działkę, która do tej pory pełniła funkcję drogi.
Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu uczestnika, wnioskodawca wykazał także interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, o którym mowa wart. 7301k.p.c., określa się jako obiektywną w świetle obowiązujących przepisów, czyli wywołaną rzeczywistą koniecznością ochrony określonej sfery prawnej, potrzebę uzyskania orzeczenia sądowego odpowiedniej treści. W związku z tym, iż celem zabezpieczenia jest udzielenie tymczasowej ochrony prawnej podmiotom potrzebującym, interes prawny istnieje w przypadku, gdy zachodzi potrzeba zapewnienia uprawnionemu "należytej ochrony prawnej", zanim uzyska on ochronę definitywną (ostateczną), czyli zanim zostanie osiągnięty cel postępowania w sprawie, w związku z którym następuje udzielenie zabezpieczenia. Z kolei "należyta ochrona prawna" polega na usunięciu naruszenia albo zagrożenia naruszenia praw uprawnionego.
Wnioskodawca jako przyczynę złożenia wniosku o udzielenie zabezpieczenia wskazał, uniemożliwienie mu dotychczasowego korzystania z drogi dojazdowej do nieruchomości poprzez zamknięcie bramy znajdującej się na nieruchomości żalącego uczestnika postępowania. Na potwierdzenie tej okoliczności wnioskodawca odesłał do pisma z dnia(...). przesłanego do akt sprawy z załączonymi zdjęciami zamkniętej bramy.
Uczestnik na rozprawie w dniu 9 lipca 2015r. zgłosił zastrzeżenie do protokołu podnosząc, że pismo wnioskodawcy z dnia(...). winno zostać zwrócone w oparciu o treśćart. 207 § 7 k.p.c.Zgodzić się należy z żalącym w tym zakresie, nie zmienia to jednak sytuacji, iż podniesiony we wniosku o udzielenie zabezpieczenia argument dotyczący zamknięcia bramy i uniemożliwienie wnioskodawcy dotychczasowego korzystania z nieruchomości jest aktualny. Istnieje bowiem realne zagrożenie naruszenia praw wnioskodawcy.
Dodać jedynie należy, że na tym etapie postępowania nie sposób przesądzać kwestii zasadności żądania, dopiero po przeprowadzeniu całego postępowania w sprawie, Sąd I instancji wyda merytoryczne, ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie.
Z uwagi na powyższe, na mocyart. 385 kpcw związku zart. 397 § 2 kpc, należało orzec jak w punkcie 1. postanowienia.
Wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów postępowania należało natomiast oddalić jako przedwczesny. Zgodnie bowiem z treściąart. 108 kpcsąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Postanowienie incydentalne jakim jest postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia nie kończy postępowania w instancji.