Sąd Apelacyjny w Gdańsku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 396/15
Data wyroku: 2015-12-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Rostankowska, Danuta Matuszewska, Krzysztof Noskowicz
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 552 § 4 k.p.k.

Sygn. akt II AKa 396/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 grudnia 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący:  SSA Krzysztof Noskowicz
Sędziowie:   SSA Dorota Rostankowska
SSA Danuta Matuszewska (spr.)
Protokolant:   st. sekr. sądowy Monika Żylińska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Mirosława Kido
po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r.
sprawy
S. K.
o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie
na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy
z dnia 14 września 2015 r., sygn. aktIII Ko 75/15

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

S. K.za pośrednictwem swojego pełnomocnika wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie w dniu 24 grudnia 2014 r. przez funkcjonariuszyKPB.-(...).
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 14 września 2015 r. w sprawie sygn. akt III Ko 75/15 zasądzono od Skarbu Państwa na rzeczS. K.kwotę 1.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego zatrzymania go w dniu 24 grudnia 2014 r. w sprawie 2Ds 2092/14 Prokuratury RejonowejB.-(...)z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku.
W pozostałej części wniosek oddalono, kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Od powyższego wyroku apelację wniósł pełnomocnik wnioskodawcy.
Zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 438 pkt 2 k.p.k.) przez naruszenie przepisówart. 228§1,art. 229, art. 230 i art. 231 k.p.c.w zw. zart. 558 k.p.k.iart. 7 k.p.k.skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy dalszej kwoty 9.000 zł tytułem zadośćuczynienia za oczywiście niesłuszne zatrzymanie.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pełnomocnika wnioskodawcyS. K.jako bezzasadna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Żądanie wnioskodawcy przyznania mu od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za doznaną krzywdę jest co do zasady całkowicie uprawnione, skoro postanowieniem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z 22 stycznia 2015 r. w sprawie sygn. akt IV Kp 433/14 stwierdzono bezzasadność i nielegalność dokonanej czynności zatrzymaniaS. K.w dniu 24 grudnia 1014 r. przez funkcjonariuszy Komisariatu PolicjiB.-(...).
Miarkując kwotę należną wnioskodawcy tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę Sąd I instancji należycie zważył kryteria, jakie należy brać pod uwagę przy ocenie tego rodzaju roszczenia. Przekonuje o tym lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym wszystkie przesłanki, jakimi kierować się należy w tego typu sprawach zostały dogłębnie rozważone przy uwzględnieniu bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych. Oczywiście przy tym nie ma racji skarżący zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisówart. 228§1, 229, 230 i 231 k.p.c.Stosownie do treściart. 558 k.p.k.w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie i niesłuszne stosowanie środków przymusu przepisyKodeksu postępowania cywilnegostosuje się tylko w kwestiach nieregulowanych wKodeksie postępowania karnego. Nie może być zatem wątpliwości, że co do dowodów zastosowanie będą miały odpowiednie przepisyDziału V Kodeksu postępowania karnegoa nie cywilnego.
Trafnie wskazuje Sąd Okręgowy, że ustalając wysokość kwoty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, należy brać pod uwagę negatywne przeżycia psychiczne wiążące się z pozbawieniem wolności ( izolacja więzienna, przebywanie z innymi osobami pozbawionymi wolności, dolegliwe warunki odbywania kary) jak też naruszenie czci i godności człowieka, to jest jego dobrego imienia, reputacji, poczucia własnej wartości.
Niewątpliwie ocena zaszłości uzasadniających zadośćuczynienie dokonywana musi być z punktu widzenia przeciętnego człowieka, a nie subiektywnego przeżywania ich przez osobę zatrzymaną. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. akt II K 54/05 (Lex nr 152495): „dla wykładni pojęcia "zadośćuczynienie", o jakim mowa wart. 552 k.p.k., miarodajne są przepisy prawa cywilnego materialnego, a zwłaszczaart. 445 § 1 k.c., z którego wynika, że zadośćuczynienie winno być "odpowiednie". Ustalenie wszakże, jaka kwota w konkretnych okolicznościach jest "odpowiednia", należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego. W postępowaniu kasacyjnym zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania tego zadośćuczynienia. W ramach kontroli kasacyjnej nie jest natomiast możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego. O rażącym naruszeniu zasad ustalania "odpowiedniego" zadośćuczynienia mogłoby świadczyć przyznanie zadośćuczynienia wręcz symbolicznego zamiast stanowiącego rekompensatę doznanej krzywdy”.
Nie sposób zarzucić Sądowi I instancji, że licząc należne zadośćuczynienie dokonał tego z naruszeniem przyjętych w orzecznictwie sądowym zasad jego ustalania. Sąd Okręgowy nie przekroczył sfery swobodnego uznania, nie wkroczył w sferę dowolności ocen, stąd też nie może być mowy o naruszeniu dyspozycjiart. 7 k.p.k.
Wbrew wywodom skargi nie można oceniać przyznanegoS. K.zadośćuczynienia jako symbolicznego.
Tylko z pozoru przyznana kwota 1.000 zł może wydawać się jako nieprzystająca do krzywdy jakiej wnioskodawca doznał.
Przypomnieć trzeba, żeS. K.pozbawiony był wolności przez krótki okres czasu, bo 4 godziny. Rację ma skarżący, że był to dzień szczególny, Wigilia Świąt Bożego Narodzenia, trudno jednak uznać, aby samo zatrzymanie wnioskodawcy wiązało się z dalej idącym, niż w przypadku innych osób zatrzymywanych, udręczeniem, na co trafnie zwraca uwagę Sąd I instancji.S. K.zatrzymany został wprawdzie jako osoba podejrzana o czyn zart. 288 k.k., ale przesłuchany został w charakterze świadka. W czasie doprowadzania nie zastosowano wobec niego przemocy, nie miał założonych kajdanek.
Zauważyć należy, że zadośćuczynienie winno odnosić się do krzywdy wyrządzonej zatrzymanemu a nie jego rodzinie, mieć trzeba na względzie jego doznania, a nie doznania osób mu najbliższych. Zgodzić się trzeba, że fakt, iż żona wnioskodawcy była w zagrożonej ciąży nie pozostawał bez wpływu na jego kondycję psychiczną. Ponownie jednak trzeba podkreślić, żeS. K.tylko przez cztery godziny pozostawał bez kontaktu z rodziną, brak jest też dowodów wskazujących, że wydarzenia z 24 grudnia 2014 r. miały negatywny wpływ na zdrowieK. K..
Kwota przyznana tytułem zadośćuczynienia winna być przybliżonym ekwiwalentem doznanych cierpień psychicznych i fizycznych i jest nią w ocenie Sądu odwoławczego kwota 1.000 złotych zasądzona na rzeczS. K..Słusznie zauważa Sąd meriti, że wysokość zadośćuczynienia musi być utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom życia i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa . Podzielając stanowisko Sądu I instancji, że dalej idące żądania wnioskodawcy co do zadośćuczynienia są nadmiernie wygórowane, nie znajdują uzasadnienia w doznanych przez niego cierpieniach, zaskarżony wyrok jako trafny utrzymano w mocy.
Na podstawieart. 554 § 2 k.p.k.kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.