Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Kp 141/15
Data wyroku: 2015-06-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Krzysztof Jawor
Słowa kluczowe: Mienie
Podstawa prawna: art. 236 kpk i art. 437§1 kpk w zw. z art. 113§1kks i w zw. z art. 462§2 kpk

Sygn. akt II Kp 141/15

POSTANOWIENIE
Dnia 8 czerwca 2015r.
Sąd Rejonowy w DzierżoniowieWydział II Karnyw składzie:
Przewodniczący: SSR Krzysztof Jawor
Protokolant: Anna Gołębiowska
po rozpoznaniu w sprawie o czyn zart. 107 § 1 k.k.s.
na skutek zażalenia pełnomocnika(...) Sp. z o.o.z siedzibą wB.
w przedmiocie żądania wydania rzeczy i przeszukania
na podstawieart. 236 k.p.k.iart. 437 § 1 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.i w zw. zart. 462 § 2 k.p.k.
postanowił:
nie uwzględnić zażalenia pełnomocnika(...) Sp. z o.o.z siedzibą wB.z dnia 1 kwietnia 2015r. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowejw Dzierżoniowie z dnia 13 marca 2015r., w przedmiocie przeszukania i żądania wydania rzeczy i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE
W dniu 10 lutego 2015r. funkcjonariusze Urzędu Celnego wW.przeprowadzili czynności sprawdzające polegające na weryfikacji punktów,w których dokonywano już zatrzymania automatów do gier hazardowych. W ich trakcie, w lokaluo nazwie „. (...)J. (...)” znajdującym się wD.przyul. (...), stwierdzono ponownie włączone do zasilania w energię elektryczną automaty do gier hazardowych (na jednym z nich prowadzona była gra) funkcjonujące z naruszeniem przepisów ustawy hazardowej. W punkcie tym były prowadzone już dwukrotnie działania kontrolne w dniach 3 grudnia 2014r. oraz 15 stycznia 2015r.w ramach, których Urząd Celny wW.dokonał zatrzymania kilkunastu nielegalnych automatów do gier. Dokonane sprawdzenie w systemie Komputerowego Rejestru Automatów do Gier– (...)wykazało, że punkt ten nie jest zgłoszony jako miejsce, w którym mogą znajdować się legalne – zgłoszone do rejestru – automaty do gier.
W związku z powyższym, w dniu 4 marca 2015r. wszczęto dochodzeniew przedmiotowej sprawie (RKS-(...)), a następnie Urząd CelnywW.Referatu Dochodzeniowo – Śledczego Urzędu Celnego wW.zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w Dzierżoniowie z wnioskiem o wydanie postanowienia o żądaniu wydania rzeczy i przeszukaniu.
Postanowieniem z dnia 13 marca 2015r. w sprawie sygn. akt Ko 8/15/kksProkurator Prokuratury Rejonowej w Dzierżoniowie zażądał od osoby dysponującej lokalemJ. (...)z/s wD.przyul. (...)dobrowolnego wydania rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie w szczególności automatów do gier hazardowych, kluczy dostępu do automatów, dokumentacji poświadczającej urządzanie gier, środków pieniężnych wykorzystywanych do prowadzenia gier, innych dowodów mogących wskazywać na prowadzenie gier hazardowych bez wymaganych uprawnień oraz rzeczy mogące stanowić przedmiot przestępstwa lub wykroczenia karnego, a w razie odmowy ich wydania, postanowiono dokonać przeszukania pomieszczeń punktu gierJ. (...)mieszczących się wD.przyul. (...), w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie lub podlegających zajęciu w postępowaniu karnym. Wykonanie postanowienia zlecono funkcjonariuszom Urzędu Celnego wW.. W uzasadnieniu wydanego postanowienia wskazano, iż Urząd Celny wW., przeprowadzi postępowanie RKS-(...). W dniu 11 marca 2015r. wpłynął wniosek o wydanie postanowienia o żądaniu wydania rzeczy i przeszukanie w punkcie gierJ. (...)z/s wD.przyul. (...), w którym znajdują się automaty do gier hazardowych, na których urządzone są gry hazardowe wbrew przepisomart. 3 ustawy o grach hazardowych. Z dokonanych przez funkcjonariuszy Referatu Dozoru Urzędu Celnego wW.ustaleń wynika, że lokalJ. (...)z/s wD.przyul. (...)nie jest zgłoszony jako miejsce, w którym możliwe jest legalne urządzanie gier na automatach, a co za tym idzie, nie mogą znajdować się w nim legalne automaty do gier.
W dniu 25 marca 2015r. funkcjonariusze Urzędu Celnego wW.udali się do lokaluJ. (...),ul. (...)wD.celem dokonania przeszukania. Po przybyciu na miejsce zastanoM. M.– pracownicę lokalu, okazano jej postanowienie Prokuratora Prokuratury RejonowejwD.z dnia 13 marca 2015r. sygn. Ko 8/15/kks, a następnie zgodniezart. 222 i 224 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.zawiadomiono o celu przeszukania, pouczono o prawie wskazania osoby, która może być obecna przy przeszukaniu oraz wezwanoM. M.do dobrowolnego wydania: automatów do gier hazardowych wraz z kompletami kluczy od zamków dostępu, przedmiotów służących do włączania i wyłączania automatów oraz dokumentacji ewidencjonującej rozgrywanie i urządzanie gier na tych urządzeniach oraz innych urządzeń mogących służyć i dokumentować prowadzoną działalność.M. M.odmówiła dobrowolnego wydania rzeczy oświadczając, iż „na organach krajowych ciąży obowiązek odmowy zastosowania przepisu technicznego, który nie został notyfikowany zgodnie z dyrektywą 98/34 (C-20/05 Schwibbert, pkt 44), tożsame stanowisko reprezentuje orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2014r. sygn. akt II KK 55/14, z którego wynika, że wyrok TSUE jednoznacznie stwierdza, iż przepisart. 6 i 14 ustawy o grach hazardowychsą przepisami technicznymi i powinny podlegać procedurze notyfikacji. Z powodu braku notyfikacji powyższe przepisy nie obowiązują, zatem zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej są zobowiązane do odstąpienia od ich stosowania”. PonadtoM. M.nie zgłosiła zastrzeżeń, co do czynności przeszukania, podała, ze nie wie czyją własnością są automaty.
W wyniku przeprowadzonego przeszukania: lady barowej, pomieszczeń sali gier i pomieszczeń zalecza magazynowego znaleziono i zatrzymano za pokwitowaniem rzeczy w postaci: automatu do gry o nazwieU.o numerze(...)
- (...), automatu do gryo nazwie B. (...)o numerze(...)-BM, automatu do gryo nazwie P. (...)o numerze(...)-GM, automatu do gryo nazwie H. (...)o numerze(...)-HS, automatu go gry o nazwie(...)o numerze(...)
- (...), automatu do gryH. (...)o numerze(...)-H., automatu do gryo nazwie H. (...)o numerze(...)-H., automatu do gryo nazwie H. (...)o numerze(...)-HS, automatu do gryo nazwie H. (...)o numerze(...)-HS, depozytu gotówkowegow kwocie 5.964,01 zł, raportów dziennych w zakresie dat 21 marca 2015r. – 25 marca 2015r. (36 kart), zeszytu formatu A4 w twardej oprawie z napisem(...), pokwitowania nr(...)z dnia 3 lutego 2015r. (1 karta), pęku kluczy z przywieszkami opisanymi „tablice” o numerach: I)(...), II)(...), III)(...), IV)(...)VI)(...), VII)(...)VIII)(...)IX)(...), pęku kluczy z przywieszkami opisanymi „drzwi” o numerach: I)(...), II)(...), III)(...), IV)(...), VI)(...), VII)(...), VIII)(...), IX)(...), pęku kluczy z przywieszkami opisanymi „wypłaty” o numerach: I)(...), II)(...), III)(...), IV)(...), VI)(...), VII)(...), VIII)(...), IX)(...), wydruków postanowień sądów i prokuratur (37 kart) oraz raportu dziennego (odczyt liczników) z dnia 13 marca 2015r. (1 karta).
Czynność przeszukania została udokumentowana sporządzonym protokołem przeszukania i spisem znalezionych rzeczy.
Pełnomocnik(...) Sp. z o.o.z siedzibąB.w ustawowym terminie w dniu wniósł zażalenie na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowejw Dzierżoniowie z dnia 13 marca 2015r. sygn. Ko 8/15/kkso przeszukaniu i żądaniu wydania rzeczy zaskarżając przedmiotowe postanowienie w całości, zarzucając mu:
- rażące naruszenieart. 217 § 1, i 5k.p.k.,art. 219 § 1 i 2 k.p.k.,art. 220 § 1 k.p.k.orazart. 228 k.p.k.w zw. zart. 4 ust. 3TUE przez błędne przyjęcie, żeart. 107 § 1 k.k.s.może stanowić podstawę odpowiedzialności karnoskarbowej osób organizujących gry na automatach wbrew postanowieniomart. 14 ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009r, podczas gdy obowiązkiem Prokuratora oraz funkcjonariuszy Służby Celnej, wynikającym z zasady legalizmu, była odmowa zastosowania przepisówustawy o grach hazardowych, których projekt nie został wbrew dyrektywie 98/34/WE – notyfikowany Komisji Europejskiej i wobec tego nie mogły one być zastosowane;w rezultacie zarówno postanowienie o przeszukaniu, jak i dokonane na podstawieart. 228 k.p.k.zatrzymanie automatów, nie znajdowały uzasadnienia w podejrzeniu popełnienia czynu zabronionego;
- obrazę przepisów prawa materialnego w postaci art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 288 TFUE orazart. 9 i 91 ust. 3 Konstytucji RPpoprzez ich niezastosowanie i tym samym uznanie, że organy ścigania nie mają prawa,a fortiorirównież obowiązku, natychmiastowej i samodzielnej odmowy zastosowania przepisówustawy o grach hazardowych, których projekt nie został notyfikowany Komisji (wbrew decyzji dyrektywy 98/34), a których rzekome naruszenie stało się podstawą wydania wobec pokrzywdzonego prokuratorskiego postanowienia o przeszukaniui zatrzymaniu automatów. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz zwrot zatrzymanych automatów. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż działalność automatów do gier taka, jak prowadzona dnia 3 grudnia 2014r. przez skarżącą była i pozostaje całkowicie legalna, zatem nie podlega jakiejkolwiek penalizacji, co dyskwalifikuje wydane postanowienie w całości i determinuje konieczność jego niezwłocznego uchylenia. Na poparcie swojego stanowiska powołano się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012r. (C-213/11), zgodnie z którymart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r.o grach hazardowychfaktycznie zabraniający, między innymi, urządzania gier na automatach poza kasynem gry, należy uznać za „przepis techniczny” w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego. Podniesiono, iżart. 10dyrektywy stanowi, że państwa członkowskie Unii Europejskiej zobowiązane są dopełnić procedury notyfikacji projektów aktów prawnych Komisji Europejskiej, zawsze gdy w czasie krajowych prac legislacyjnych przygotowane uregulowania mają charakter „przepisów technicznych, tymczasem projektustawy o grach hazardowych, w tym jejart. 14 ust. 1, nigdy Komisji Europejskiej notyfikowany nie został. Brak takiej notyfikacji powoduje bezskuteczność przepisów technicznych, co oznacza, że nie można się na nie powoływać wobec jednostek. Dlatego też w ocenie skarżącego, w chwili obecnej zakaz ujęty wart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychjest nieskuteczny w polskim systemie prawnym. Wobec powyższego skarżący zarzucił, iż rażąco sprzeczne z prawem jest twierdzenie Prokuratora, iż działanie urządzeń do gier w lokalu spółki przyul. (...)wD.było i jest zakazane, a tym bardziej nie znajduje oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa pogląd, iż działalność taka jest penalizowanaw jakiejkolwiek ustawie karnej.
W dniu 4 maja 2015r. Prokuratur Rejonowy w Dzierżoniowie przekazał Sądowi Rejonowemu w Dzierżoniowie zażalenie pełnomocnika(...) Sp. z o.o.z siedzibą wB.wraz z wnioskiem o jego nieuwzględnienie i utrzymaniew mocy zaskarżonego postanowienia.
W ocenie Sądu zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd ocenia legalność zatrzymania, a więc dokonanie czynności przez uprawniony organ, jego zasadność, czyli istnienie podstaw wart. 217 § 1 k.p.k.oraz prawidłowość, przez co należy rozumieć dochowanie wszystkich niezbędnych czynności proceduralnych.
Zgodnie zart. 219 § 1 k.p.k.w celu wykrycia lub zatrzymania lub przymusowego doprowadzenia osoby podejrzanej, a także w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie lub podlegających zajęciu w postępowaniu karnym, można dokonać przeszukania pomieszczeń i innych miejsc, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że osoba podejrzana lub wymienione rzeczy tam się znajdują. Jak wynika z cytowanego powyżej przepisu ustawa wymaga dysponowania danymi, które mogą wynikać z dowodów ścisłych, jak i swobodnych, w świetle których w zasadny sposób można przypuszczać bądź spodziewać się, że poszukiwana rzecz tam się znajduje. Nie jest przy tym wymagane duże prawdopodobieństwo znajdowania się owych rzeczy w danym miejscu, wystarczająca jest sama takowa możliwość.
Sąd, po przeanalizowaniu dokumentacji zebranej w przedmiotowej sprawie, uznał decyzję Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Dzierżoniowie za słuszną. Przede wszystkim zauważyć należy, iż przedmiotem jego rozstrzygnięcianie jestzaistnienie przestępstwa w zakresie czynu zart. 107 § 1 k.k.s., ajedynie rozstrzygnięcie zasadności dokonania przeszukania i zabezpieczenia dowodów rzeczowych. Z akt postępowania wynika, iż przed wydaniem postanowienia o żądaniu wydania rzeczy i przeszukaniu Funkcjonariusze Referatu Dozoru Urzędu CelnegowW.przeprowadzili czynności sprawdzające mające na celu ustalenie, czy we wskazanym miejscu znajdują się automaty do gier hazardowych. W wyniku podjętych czynności stwierdzono obecność jedenastu sztuk automatów do gier. Analizując dokumentację znajdującą się w Urzędzie Celnym wW.stwierdzono, iż miejsce, w którym ujawniono automaty do giernie jest miejscem,w którym możliwe jest legalne urządzanie gier na automatach. Zatrzymanie zakwestionowanych urządzeń nastąpiło w dniu 25 marca 2015r. pod wskazanym adresem,na podstawie wydanego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowejw Dzierżoniowie postanowienia o przeszukaniu i żądaniu wydania rzeczy z dnia13 marca 2015r.W tym bowiem czasie istniało uzasadnione podejrzenie, co do możliwości popełnienia czynu zabronionego stypizowanego wart. 107 k.k.s., który mówi: „Kto wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia urządza lub prowadzi grę losową, grę na automacie lub zakład wzajemny podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 3, albo obu tym karom łącznie”. W ocenie Sądu stanowiło to wystarczającą podstawę, aby przypuszczać, iż zakwestionowane urządzenia mogą stanowić dowód w sprawie lub podlegają zajęciu w celu zabezpieczenia kar i roszczeń w postępowaniu skarbowym na podstawieart. 217 § 1 k.p.k.Ponadto w myśl postanowienia o przeszukaniui żądaniu wydania rzeczy z dnia 13 marca 2015r. istniało wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia naruszenia przepisów prawa, o których mowawart. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 oraz art. 23 a ustawy o grach hazardowych. W ocenie Sądu istniały przesłanki do wydania zaskarżonego postanowienia i nie może zostać uchylone. Ponadto w dalszej części, zgodnieart. 207 k.p.k., przystąpiono do szczegółowych oględzin lokalu i automatów do gier. Szczegóły przeprowadzonych czynności opisano w wymaganej formie, w protokole eksperymentu procesowegoz przeprowadzonego doświadczenia i odtworzenia możliwości gry na tychże automatach z dnia 25 marca 2015r., protokołu przeszukania z dnia 25 marca 2015r., spisu i opisu rzeczy, pokwitowań zatrzymanych rzeczy, protokołu oględzin z dnia25 marca 2015r. Zatrzymane automaty do gier zostały uznane za dowody rzeczowe, zatrzymane za stosownym protokołem przeszukania, przejęte przez funkcjonariuszy celnych za pokwitowaniem PL/MF/(...)oraz przekazane do magazynu depozytowego Izby Celnej weW.. Wskazać dalej należy, iż na automaty nałożono urzędowe zamknięcia w postaci taśm z papieru samoprzylepnego, ostemplowane pieczęcią Urzędu Celnego wW., zawierające podpisy kontrolujących, datę kontroli oraz nazwę i numer identyfikacyjny automatu. W ocenie Sądu czynność przeszukania została przeprowadzona z zachowaniem umiarui poszanowania godności oraz w sposób nie czyniący ich nadmiernej uciążliwości. Ponadto podkreślić należy, iżM. M.nie wniosła zastrzeżeń i uwag, co do przebiegu czynności przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Urzędu CelnegowW..
W ocenie Sądu, realizacja postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowejw Dzierżoniowie z dnia 13 marca 2015r., a następnie uprawdopodobnienie się faktu popełnienia przestępstwa zart. 107 k.k.s.,dała podstawę do podjęcia decyzjio ich usunięcia z lokalu, w którym były zainstalowane, zatrzymaniu i zabezpieczenia dostępu do nich przed niepowołanymi osobami do czasu pełnego wyjaśnienia zaistniałych nieprawidłowości przed organem celnym. Dlatego wskazać należy, iż zatrzymanie rzeczy zostało dokonane w sposób prawidłowy i zgodniez obowiązującymi przepisami. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Dzierżoniowie o przeszukaniui żądaniu wydania rzeczy zostało wyegzekwowane bez wyrządzania niepotrzebnych szkód i dolegliwości.
Odnosząc się do podnoszonych w zażaleniu okoliczności dotyczących interpretacji przepisówustawy o grach hazardowychoraz związanych z nim dyspozycjiart. 107 § 1 k.k.s.w kontekście treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012r. oraz braku notyfikacjiart. 14 i art. 6 ustawyo grach hazardowych, wskazać należy, iż wymagają one wnikliwego rozważenia, jednak już teraz zauważyć należy, iż orzeczenie powyższe pozostawiło sądom krajowym ustalenie, czy w danym przypadku zachodzą przesłanki do uznania, czy w konkretnej sprawie istnieją okoliczności będące przedmiotem orzeczenia. Ponadto wszelkie wątpliwości interpretacyjne wydaje się rozstrzygać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015r. w sprawie sygn. akt P 4/14, w którym orzeczono, iżustawa o grach hazardowychzostała uchwalona bez naruszenia konstytucyjnego trybu ustawodawczego, a organizowanie gier na automatach wyłącznie w kasynach gry spełnia wymogi ważnego interesu publicznego, uzasadniające ograniczenie wolności działalności gospodarczej. Trybunał Konstytucyjny orzekł, żeart. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowychsą zgodne zart. 2 i art. 7w związku zart. 9 Konstytucjioraz zart. 20 i art. 22w związku zart. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że notyfikacja tzw. przepisów technicznych jest unijną procedurą, w jakiej państwo członkowskie jest zobowiązane do informowania Komisji Europejskiej i innych państw członkowskich o projektowanych przepisach technicznych, a także do uwzględniania zgłoszonych przez nie szczegółowych opinii i uwag tak dalece, jak to będzie możliwe przy kolejnych pracach nad projektem przepisów technicznych. W ocenie Trybunału, nie ulega wątpliwości, że żaden z przepisówkonstytucjinie reguluje tej kwestii ani też nie odwołuje się do niej wprost czy nawet pośrednio. Trybunał Konstytucyjny uznał zatem, że notyfikacja, o której mowa w dyrektywie 98/34/WE, implementowanej do polskiego porządku prawnego rozporządzeniem w sprawie notyfikacji, nie stanowi elementu konstytucyjnego trybu ustawodawczego. Trybunał nie ocenił, czy kwestionowane przepisyustawy o grach hazardowychmają charakter techniczny. Zdaniem Trybunał, uchybienie ewentualnemu obowiązkowi notyfikowania Komisji Europejskiej potencjalnych przepisów technicznych nie może jednak samo przez się oznaczać naruszenia konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 konstytucji) oraz legalizmu (art. 7 konstytucji). Wykładnia przychylna prawu europejskiemu w żadnej sytuacji nie może prowadzić do rezultatów sprzecznych z wyraźnym brzmieniemkonstytucji. Trybunał stwierdził ponadto, żeodstąpienie przez ustawodawcę od możliwości urządzania gier na wszelkich automatach w salonach gier, w punktach handlowych, gastronomicznych i usługowych, a więc poza kasynami gry, spełnia konstytucyjne wymogi ograniczenia wolności działalności gospodarczej. Ograniczenie możliwości organizowania gier na automatach wyłącznie do kasyn jest niezbędne dla ochrony społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu oraz dla zwiększenia kontroli państwa nad tą sferą, stwarzającą liczne zagrożenia nie tylko w postaci uzależnień, ale także struktur przestępczych.Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zwalczanie takich zagrożeń społecznych leży z całą pewnością w interesie publicznym, o którym mowa wart. 22 konstytucji.Wolność działalności gospodarczej w dziedzinie hazardu może podlegać dalej idącym ograniczeniom z uwagi na konieczność zagwarantowania niezbędnego poziomu ochrony konsumentów i porządku publicznego.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, wydane postanowienie o przeszukaniu i żądaniu wydania rzeczy z dnia 13 marca 2015r. i w konsekwencji zatrzymanie przedmiotowych automatów do gier pod kątem ich zasadności, legalnościi prawidłowości wykonania czynności nie było obciążone żadnymi uchybieniami,a zatem zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie i zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy.