Sąd Apelacyjny w Poznaniu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 564/15
Data wyroku: 2015-12-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Schönhof-Wilkans, Ewa Cyran, Iwona Niewiadowska-Patzer
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 100, art. 129 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktIII AUa 564/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 grudnia 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Ewa Cyran /spr./
Sędziowie:  SSA Iwona Niewiadowska-Patzer
del. SSO Katarzyna Schönhof-Wilkans
Protokolant:  Inspektor ds. biurowości Karolina Majchrzak
po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. w Poznaniu
sprawyS. Ł.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.
o emeryturę
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 18 grudnia 2014 r.  sygn. akt VIII U 1879/14

1
oddala apelację,

2
zasądza od pozwanego na rzecz wnioskodawcy kwotę 120 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.

del. SSO Katarzyna Schönhof-Wilkans

SSA Ewa Cyran

SSA Iwona Niewiadowska-Patzer

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 31 grudnia 2013 roku, znak:(...). Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 29 października 2013 roku, na podstawie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.) oraz ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.) odmówiłS. Ł.przyznania prawa do emerytury.
Organ rentowy wskazał, iż powodem wydania decyzji odmownej było niespełnienie przez ubezpieczonego warunku posiadania co najmniej 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach lub wykonywania pracy o szczególnym charakterze (łącznie udowodniono 7 lat, 9 miesięcy i 21 dni okresów takiej pracy) oraz ogólnego stażu pracy co najmniej 25 lat (łączny staż ustalony przez Zakład wyniósł: 24 lata, 9 miesięcy i 24 dni). ZUS nie uznał jako pracy w szczególnych warunkach okresów zatrudnienia:
- od 20.11.1974 r. do 28.04.1976 r. na stanowisku „sztauer" z powodu błędnie wskazanej pozycji oraz punktu na świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach,
- od 27.03.1979 r. do 23.08.1979 r. w zakładzie karnym, ponieważ brak jest dokumentów stwierdzających, iż odwołujący wykonywał pracę w szczególnych warunkach,
- od 23.09.1983 r. do 31.05.1993 r. oraz od 15.11.1993 r. do 20.05.1994 r. na stanowisku ślusarz-spawacz, ponieważ zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji nie ma możliwości wystawienia świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Odwołanie od tej decyzji złożyłS. Ł., wnosząc o jej zmianę, poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu ukończenia(...)lat i posiadania ponad 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. W odwołaniu wskazał świadków, których zeznania mogą potwierdzić spełnienie przez niego warunków wymaganych do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury.
Organ rentowyw dniu 27.03.2014r. wydał koleiną decyzjęodmawiającąS. Ł.prawa do emerytury. Decyzją tą została anulowana decyzja z dnia 31.12.2013 r. w części dotyczącej okresów zatrudnienia nie zaliczonych do okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach, w której błędnie został podany okres zatrudnienia, tj. zamiast właściwego okresu 23.09.1988 r. - 31.05.1993 r. podano okres 23.09.1983 r. - 31.05.1993 r. Zakład zaliczył do ogólnego stażu pracy odwołującego okres pracy wykonywanej w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności, tj. 03.03.1974 r. - 05.06.1974 r. W ten sposóbS. Ł.ustaleniami decyzji z dnia 27.03.2014 r. osiągnął 25-letni ogólny staż pracy.
Jednocześnie organ rentowy podał, że okres pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach został skorygowany o pracę na stanowisku sztauera w(...)(...)wG.w okresie 20.11.1974 r. - 30.07.1976 r. Tak więc staż pracy powoda w szczególnych warunkach również uległ zmianie - zwiększeniu na 9 lat, 6 miesięcy i 2 dni. Jednak w dalszym ciągu nie jest to wymiar czasu pracy w szczególnych warunkach wymagany przepisami stanowiącymi o wcześniejszej emeryturze.
Działając w imieniu odwołującego, ustanowiony przez niego pełnomocnik wskazał, żeS. Ł.złożył odwołanie również od decyzji z dnia 27.03.2014 r. Pełnomocnik odwołującego wyjaśnił, że podtrzymuje odwołanie od decyzji z dnia 31.12.2013 r., gdyż decyzją z dnia 27.03.2014 r. ZUS oddział wP.anulował decyzję o odmowie prawa do emerytury z dnia 31.12.2013 r., ale tylko „w części dotyczącej okresów zatrudnienia nie zaliczonych do okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach - błędnie podano okres zatrudnienia, tj. zamiast od 23.09.1988r. do 31.05.1993r. podano okres od 23.09. 1983 r. do 31.05.1993 r.. Odwołujący nie zgadza się nie tylko z błędnym zaliczeniem okresów, które organ rentowy anulował decyzją z dnia 27.03.2014 r., ale w szczególności nie zgadza się z brakiem zaliczenia okresów pracy wykonywanych w warunkach szkodliwych, wskazanych w odwołaniu od pierwszej decyzji, jak i w drugiej.
Odwołanie od decyzji ZUS z dnia 27 marca 2014r. zarejestrowano pod sygn. akt VIII U 3035/14 i połączono do łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia ze sprawą z odwołaniaS. Ł.od decyzji z dnia 31.12.2013r tj. sygn. akt VIII U 1879/14.
Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014r. (sygn. akt : VIII U 1879/14) Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział Ubezpieczeń Społecznych:
1. zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznał odwołującemu prawo do emerytury przy obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach począwszy od dnia 1 października 2013r.
2. zasądził od pozwanego organu rentowego na rzecz odwołującego kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.
OdwołującyS. Ł.urodził się w dniu (...), wiek(...)lat ukończył w dniu(...)roku, z zawodu jest mechanikiem maszyn i urządzeń rolniczych. Nie jest członkiem OFE.
W dniu 29 października 2013 rokuS. Ł.złożył w organie rentowym wniosek o emeryturę. Decyzją z dnia 31 grudnia 2013 roku, znak: ENMS/15/027024154, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP., odmówiłS. Ł.przyznania prawa do emerytury albowiem na dzień 1 stycznia 1999 r. odwołujący nie legitymował się wymaganym 25 letnim stażem pracy oraz 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. W decyzji o ponownym ustaleniu kapitału początkowego z dnia 27.12.2013r. Zakład ustalił, że wnioskodawca posiada 23 lata, 6 miesięcy i 7 dni okresów składkowych i 1 rok, 3 miesiące i 17 dni okresów nieskładkowych, a zatem staż sumaryczny wyniósł 24 lata, 9 miesięcy i 24 dni. Z kolei na podstawie przedłożonych dokumentów organ rentowy uwzględnił 7 lat, 9 miesięcy i 21 dni okresu pracy odwołującego w szczególnych warunkach.
Po wniesieniu odwołania przezS. Ł.od powyższej decyzji organ rentowy wydał drugą decyzję z dnia 27.03.2014 r., znak(...), ponownie odmawiającą mu prawa do emerytury. Podstawą kolejnej odmowy przyznania prawa do tego świadczenia było ustalenie Zakładu, iż wnioskodawca w dalszym ciągu nie posiada 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, gdyż jedynie na podstawie złożonych dokumentów uwzględnić należało 9 lat, 6 miesięcy i 2 dni okresów pracy w szczególnych warunkach (doliczono pracę na stanowisku sztauera w(...)(...)wG.w okresie 20.11.1974 r. - 30.07.1976 r.). W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego z Aresztem Śledczym wB.Zakład ustalił natomiast, że odwołujący był zatrudniony przez w/w zakład w okresie od 03.03.1974r. do 05.06.1974r., jednak niemożliwe jest podanie wynagrodzenia za ten okres z uwagi na brak list płac z przedmiotowego okresu. W ten sposób Zakład wydając decyzję z dnia 27.03.2014r. uznał, że na dzień 1 stycznia 1999 r. odwołujący legitymował się wymaganym 25 letnim stażem pracy. W dalszym ciągu ZUS nie zaliczył jako okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych pracy odwołującego od 27.03. - 23.08.1979r. w Zakładzie Karnym oraz w okresach od 23.09.1988r. do 31.05.1993r. i od 15.11.1993r. do 20.05.1994r. albowiem te okresy nie zostały potwierdzone przez zakłady pracy wystawieniem świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Odwołujący w złożonych odwołaniach wskazał, iż organ nie uwzględnił okresu jego pracy w Spółdzielni(...)wW.albowiem w wystawionym świadectwie pracy za ten okres zatrudnienia wpisano mu stanowisko: „kierowca", bez dokładnego sprecyzowania, że pracował jako kierowcą ciągnika. Prawidłowy wpis co do rodzaju wykonywanej pracy za w/w okres zatrudnienia ma on natomiast w legitymacji ubezpieczeniowejserii (...), w której figuruje wpis „kierowca ciągnika". W Spółdzielni wW.odwołujący pracował od dnia 01.03.1978r. do dnia 02.08.1978r. i w tym czasie posiadał już prawo jazdy na ciągnik, stąd zatrudniono go jako traktorzystę.(...)wW.była to spółdzielnia świadcząca usługi dla podmiotów zewnętrznych i indywidualnych osób, produkcji zwierzęcej czy roślinnej nie prowadziła. Jako kierowca ciągnika był więc odwołujący wysyłany do świadczenia usług rolnikom indywidualnym, ale najczęściej jeździł w ramach usług dla firm. Spółdzielnia posiadała głównie ciągniki, nie miała samochodów i dlatego usługi transportowe świadczono właśnie za pomocą ciągników. Odwołujący najczęściej przewoził ciągnikiem koncentraty paszowe, bądź mączkę kostno - mięsną i śrutę sojową na potrzeby MieszalniP.wG.. Pracę kierowcy ciągnika wykonywał w tym czasie stale i na pełen etat. Wspólnie z odwołującym w ten sam sposób i na takim samym stanowisku w(...)wW.pracowałA. D.(wg wydanego świadectwa pracy - kierowca ciągnika w okresie od 15.03.1978r. do 01.06.1983r.). Wraz z odwołującym jeździł w ramach wykonywanych transportów na terenie nawet całej Polski po różne składniki dla MieszalniP.wG., które przewożone były ciągnikami ( np. mączkę rybną, soję i inne koncentraty do produkcji pasz). Magazynierem w(...)wW.był też w spornym okresieA. N., który jako zatrudniony w latach 1971-1989r. miał osobisty kontakt z odwołującym, w szczególności przy wydawaniu mu paliwa do ciągnikaU.(...), którym odwołujący w tym czasie jeździł w trasy, wysyłany przez(...).
Następnie w okresie od 16.08.1978r. do 16.02.1979r. oraz od 07.11.1979r. do 05.08.1985r. odwołujący zatrudniony był w(...)wG., także jako kierowca ciągnika i na te okresy posiada potwierdzenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionym świadectwem, w związku z czym okresy te zostały przez pozwany organ rentowy uwzględnione odwołującemu do wymiaru okresów pracy w szczególnych warunkach.
Po zakończeniu zatrudnienia w(...)wG.odwołujący przeszedł do pracy wSpółdzielni (...). Tam został przyjęty od dnia 12.11.1985r. również w charakterze kierowcy, z tym że już samochodu ciężarowego.

S. Ł.posiadał już wtedy prawo jazdy kat. II, tj. na samochody ciężarowe pow. 3,5 t., bo pracując w(...)wG.prywatnie robił kurs prawa jazdy kat. II. Nie miał przydzielonego jednego stałego samochodu, tylko prowadził samochód ciężarowy, różnej marki, w zależności od tego w jaką trasę z towarem jechał. Najczęściej jeździł samochodemmarki S.
(...)- wywrotką alboJ.. W trasy z towarem jeździł natomiastS.(...)z przyczepą. Wywrotki miały ok. 8 ton, natomiastS.do wożenia towaru ok. 8 ton, a z przyczepą 12 t. Wywrotkami woził węgiel, koks lub miał z rozładowanych wagonów, a także worki z cementem. NatomiastS.woził towar w postaci towarów spożywczych bądź mebli do magazynów i sklepów na terenie całej Polski. Pracował na pełen etat i w trasie był nawet więcej niż 8 godz. Wożenie towaru czy surowców odbywało się również w okresie zimowym, nawet gdy był śnieg - bez względu na warunki drogowe odwołujący jechał w trasę. Nie był w tym czasie kierowany na inne stanowiska lub do pracy na mniejszych samochodach - jako kierowca samochodu pow. 3,5t przepracował do końca zatrudnienia w tym zakładzie. Odchodząc z zakładu otrzymał wyłącznie świadectwo pracy, w którym pracodawca jako zajmowane stanowisko wpisał mu jedynie „kierowca", bez dokładnego określenia jakiego rodzaju pojazdami kierował. W tym czasie wspólnie z odwołującym zatrudnieni byli w(...)/wW.także :S. D., który w Spółdzielni zatrudniony był w okresie od 25.07.1979r. do 30.04.1991r. i dalej aż do 31.03.1995r. po reorganizacji własnościowej spółdzielni na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego (pow. 3,5 t.) i jeździł na tych samych trasach co odwołujący, wożąc różne towary i surowce, a także towary z rozładowywanych wagonów, natomiastŁ. M.pracował tam jako mechanik napraw pojazdów samochodowych i także pamięta odwołującego jako kierowcę prowadzącego wyłącznie samochody ciężarowe o znacznej ładowności.
Kolejnym, późniejszym okresem zatrudnienia odwołującego była praca wPrzedsiębiorstwie (...)wB., gdzie pracował w dwóch okresach: od 23.09.1988r. do 31.05.1993r. i od 15.11.1994r. do 20.051994r., bo za pierwszym razem firma z powodów ekonomicznych zwalniała ludzi. W świadectwach z okresu tego zatrudnienia ma wpisane, że pracował na stanowisku ślusarza - spawacza, ale faktycznie wykonywał pracę jako spawacz. W tym czasie miał już ukończony kurs spawania gazowego, który ukończył w czerwcu 1988 r. W przedsiębiorstwie były spawarki spawania gazowego oraz elektrycznego i dlatego pod koniec 1988r. w okresie od 16.10.1988r. do 30.01.1989r. zrobił też kurs spawania elektrycznego.Przedsiębiorstwo (...)zajmowało się min. budowaniem konstrukcji stalowych, służących do stawiania elewatorów, młynów, silosów lub zbiorników i magazynów zbożowych. Z tego też powodu odwołujący pracował - podobnie jak i inni spawacze - także na wysokościach, przekraczających nawet 50 m, stąd musiał mieć także specjalne badania lekarskie, co do możliwości wykonywania prac na wysokościach. Przy takiej pracy był zabezpieczany specjalnymi pasami. Wtedy już też spawanie było głównie spawaniem elektrycznym. Nie wykonywał on żadnych prac ślusarskich w tym czasie.
Również w tym drugim okresie po zwolnieniu, kiedy został ponownie zatrudniony wP., od listopada do maja 1994r. był zatrudniony już przy konkretnej budowie - tj. przy wznoszeniu konstrukcji młyna zbożowego wK.. Tam na miejscu spawał poszczególne elementy tej konstrukcji. Przy budowie młyna nie pracował przy pracach ślusarskich, a jedynie - tak jak dotychczas - spawając elektrycznie elementy konstrukcji tego młyna. To była praca na tzw. delegacji ( wówczas wszyscy spawacze tak pracowali) i zatrudnienie odbywało się na okres wykonania konkretnego obiektu. W tych okresach z racji pracy w różnych warunkach atmosferycznych, naświetlaniu i dodatkowo na wysokościach odwołujący otrzymywał dodatek finansowy za warunki szkodliwe oraz mleko. Na tych budowach nie było przestojów, wszystko trzeba było wykonać aby obiekt oddać w terminie. Nawet zimą, gdy były trudne warunki, to kierowano odwołującego do spawania w pomieszczeniach i wówczas wykonywał także inne elementy, np. zbiorniki stalowe, wykorzystywane do przechowywania otrąb, mąki itp. Nie miał żadnych przerw w pracy jako spawacz wP.. Wspólnie z odwołującym w spornych okresach jego zatrudnienia w(...)wB.zatrudnieni byli:F. K.(zatrudniony w latach 1972-1997) również jako spawacz, przy czym w świadectwie pracy zapisano, że jako ślusarz - spawacz wykonywał on pracę w szczególnych warunkach przy montażu konstrukcji metalowych na wysokościach (pkt. 8 świadectwa). Po złożeniu wniosku o emeryturę przy obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach i otrzymaniu odmownej decyzji ZUS,F. K.musiał przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy, poprzez zeznania świadków także wykazać, iż wzakładach (...)pracował faktycznie jako spawacz. Również z w/w okresów pracy odwołującego jako spawacza pamięta współpracujący z nimH. P., zatrudniony w tym zakładzie w latach 1968 - 1990 a w tym w okresie od 10.05.1968r. do 06.08.1989r. jako monter - spawacz konstrukcji metalowych na wysokościach wg. świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionego mu 08.01.1997r.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji wydał powyższy wyrok.
Odwołania zdaniem sądu I instynacji okazały się zasadne i zasługujące na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy argumentował, że jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, a w szczególności z przesłuchania odwołującego oraz zeznań świadków, jak również z pozyskanych akt osobowych, zatrudnienie odwołującego w spornych okresach przedstawiało się, jak wskazano w ustalonym stanie faktycznym. Co do spornych okresów nieuwzględnionych przez pozwany Zakład jako okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wyniki postępowania dowodowego wykazały, że w okresie zatrudnienia w Spółdzielni(...)wW.odwołujący pracował od dnia 01.03.1978r. do dnia 02.08.1978r. jako kierowca ciągnika. W tym czasie posiadał już prawo jazdy na ciągnik stąd zatrudniono go jako traktorzystę.W (...)wW.traktorzysta był wysyłany do świadczenia usług rolnikom indywidualnym, ale najczęściej jeździł na usługi dla firm. Spółdzielnia posiadała głównie ciągniki, nie miała samochodów i dlatego usługi transportowe świadczono właśnie za pomocą ciągników. Odwołujący w tym okresie najczęściej przewoził ciągnikiem komponenty do mieszalni pasz. Pracę kierowcy ciągnika wykonywał stale i na pełen etat.
Dalej odwołujący, po przejściu do pracy w spółdzielni(...) - OddziałW.(od 12.11.1985r. do 15.04.1986r.) - wykonywał pracę w charakterze kierowcy, z tym że już samochodu ciężarowego. Posiadał uprawnienia do takiej pracy - prawo jazdy kat. II, tj. na samochody ciężarowe po w. 3,5 t, bo pracując w(...)wG.prywatnie zrobił kurs prawa jazdy kat. II. w tym czasie odwołujący najczęściej jeździł samochodemmarki S.(...)- wywrotką lubJ.. W trasy z towarem jeździł natomiastS.(...)z przyczepą. Wywrotki miały ok. 8 ton natomiastS.do wożenia towaru ok. 8 ton, a z przyczepą 12 t. Samochodami ciężarowymi odwołujący woził węgiel lub koks i miał z rozładowanych wagonów, a także worki z cementem. NatomiastS.woził produkty spożywcze lub meble do magazynów i sklepów na terenie całej Polski. Pracował na pełen etat i w trasie był nawet więcej niż 8 godz., nie był kierowany na inne stanowiska lub do pracy na mniejszych samochodach.
Z kolei w okresach zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wB., gdzie pracował w okresach od 23.09.1988r. do 31.05.1993r. i od 15.11.1993r. do 20.05.1994r. przeprowadzone przed sądem postępowanie dowodowe wykazało, że odwołujący pracował jako spawacz, wykonując spawanie gazowe i elektryczne często także w ramach spawania elementów konstrukcji stalowych na wysokościach. W tym czasie miał już ukończony kurs spawania gazowego, który ukończył w czerwcu 1988 r. , a pod koniec 1988r. zrobił też kurs spawania elektrycznego.Przedsiębiorstwo (...)zajmowało się min. wykonywaniem konstrukcji stalowych, służących do wznoszenia elewatorów, młynów, silosów i magazynów zbożowych. Odwołujący w tym czasie nie wykonywał żadnych prac ślusarskich ale jako spawacz, spawając elektrycznie elementy konstrukcji metalowych, w różnych warunkach atmosferycznych, przy naświetlaniu i dodatkowo na wysokościach za co otrzymywał dodatek finansowy, za warunki szkodliwe, jak również mleko. Nawet zimą, gdy były trudne warunki, odwołujący nie miał przerw w pracy, gdyż kierowano go do spawania w pomieszczeniach i wówczas wykonywał inne mniejsze elementy, np. zbiorniki stalowe, wykorzystywane do przechowywania otrąb, mąki itp. Nie miał żadnych przerw w pracy na stanowisku spawacza w okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...).
Zdaniem Sądu I instancji charakter prac wykonywanych przez odwołującego spornych okresach pozwala zatem zaliczyć je do prac w szczególnych warunkach określonych w omawianym wyżej rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 r. Do prac w szczególnych warunkach należą bowiem prace wymienione w wykazie A, Dziale XIV pkt.12, tj. prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym, jak również prace na stanowiskach wymienionych w zarządzeniu nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 30 czerwca 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty (Dz. Urz. MBiPMB Nr 3, poz. 6-8) w wykazie A, dziale XIV, ust. 12, pkt 1, tj. spawacz elektryczny i gazowy.
Do prac w szczególnych warunkach należą również prace wymienione w powołanym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w wykazie A, Dziale XVIII poz. 2, tj.
prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów oraz pod póz. 3 tj. prace kierowców ciągników, kombajnów i pojazdów gąsienicowych.
Oceniając zatem czy odwołujący spełnił ustawową przesłankę przepracowania co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, należy uznać, iż organ rentowy niezasadnie odmówił zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach spornych okresów, których zaliczenia domagał się w swoich odwołaniach, tj. 5 miesięcy w okresie 01.03.1978r. do 02.08.1978r. w(...)wW.na stanowisku kierowcy ciągnika, 5 miesięcy i 3 dni w okresie od 12.11.1985r. do 15.04.1986r. w(...)./W.jako kierowca samochodu ciężarowego o ładowności pow. 3,5 t. i w okresach: od 23.09.1988r. do 31.05.1993r. (4 lata,8 miesięcy i 7 dni) oraz od 15.11.1993r. do 20.05.1994r. (6 miesięcy i 5 dni) na stanowisku spawacza.
Tym samym w ocenie sądu I Instancji stwierdzić należy, iż odwołujący, poza wymaganym wiekiem oraz łącznym stażem pracy i pozostałymi ww. wymaganiami, spełnił również ostatnią z przesłanek pozwalających uzyskać świadczenie emerytalne na podstawie wyżej powołanych przepisów - był zatrudniony w szczególnych warunkach przez łączny okres ponad 15 lat. (łącznie z już uwzględnionym przez ZUS okresem okres pracy w szczególnych warunkach odwołującego wyniósł 15 lat, 6 miesięcy i 17 dni).
Przepis art. 129 ust. 1 wskazanej ustawy o emeryturach i rentach stanowi, iż świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca w którym zgłoszono wniosek. Odwołujący ukończył wymagany prawem wiek w dniu 2 września 2013 r., a wniosek o emeryturę złożył w dniu 29 października 2013 r. Sąd wydając wyrok w niniejszej sprawie przyznał odwołującemu prawo do emerytury od dnia 1 października 2013 r., przy czym sporządzając uzasadnienie zauważył swój błąd w ustaleniu daty początkowej prawa odwołującego do emerytury. Sąd stwierdził bowiem, że pomimo ustalenia w zakresie zaskarżonej decyzji z dnia 31.12.2013r., że odwołujący spełnił wymóg posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, to decyzja ta była prawidłowa pod względem niespełnienia przezS. Ł.wymogu posiadania 25 lat stażu pracy. Z tego względu datą początkową przyznania odwołującemu prawa do emerytury winna być data 1 marca 2014r., gdyż ostatnią okolicznością niezbędną do wydania pozytywnej decyzji w zakresie prawa odwołującego do emerytury przy obniżonym wieku była informacja Aresztu Śledczego wB.z dn. 12.03.2014r. przesłana do ZUS w związku z postępowaniem prowadzonym przez pozwany Zakład.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd Okręgowy, na podstawie wskazanych przepisów prawa materialnego orazart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżone decyzje stwierdzając, że odwołującemuS. Ł.przysługiwało prawo do emerytury przy obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach, błędnie wskazując jako datę początkową przyznania prawa 1 października 2013r.
Apelację od wyroku złożył pozwany organ rentowy w części dotyczącej daty początkowej prawa do świadczenia zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnięart. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. nr 153 poz.1227 ze zm.) przez przyjęcie, że odwołujący ma prawo do świadczenia rentowego od dnia 1 października 2013r. pomimo wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji – wymaganego ogólnego stażu pracy w marcu 2014r.
Wskazując na powyższą podstawę apelacji pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej daty początkowej prawa do emerytury i orzeczenie, iż prawo do świadczenia istnieje od dnia 1 marca 2014r.
W odpowiedzi na apelację odwołujący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja okazała się bezzasadna.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, a zebrany materiał, poddał wszechstronnej ocenie z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów przewidzianej przezart. 233 § 1 k.p.c.Na tej podstawie Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które tutejszy Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne.
Z uwagi na treść zarzutów apelacyjnych sporna w niniejszej sprawie pozostawała tylko data przyznania świadczenia.
Sąd I instancji w uzasadnieniu „przyznał się do błędu” w ustaleniu daty przyznania świadczenia. Odwołujący ukończył wymagany prawem wiek w dniu 2 września 2013 r., a wniosek o emeryturę złożył w dniu 29 października 2013 r. Sąd Okręgowy wydając wyrok w niniejszej sprawie przyznał odwołującemu prawo do emerytury od dnia 1 października 2013 r., przy czym sporządzając uzasadnienie zauważył swój błąd w ustaleniu daty początkowej prawa odwołującego do emerytury. Sąd I instancji stwierdził bowiem, że pomimo ustalenia w zakresie zaskarżonej decyzji z dnia 31.12.2013r., że odwołujący spełnił wymóg posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, to decyzja ta była prawidłowa pod względem niespełnienia przezS. Ł.wymogu posiadania 25 lat stażu pracy. Z tego względu datą początkową przyznania odwołującemu prawa do emerytury winna być data 1 marca 2014r., gdyż ostatnią okolicznością niezbędną do wydania pozytywnej decyzji w zakresie prawa odwołującego do emerytury przy obniżonym wieku była informacja Aresztu Śledczego wB.z dn. 12.03.2014r. przesłana do ZUS w związku z postępowaniem prowadzonym przez pozwany Zakład.
Pierwotna data przyznania świadczenia przez Sąd I instancji tj. 1 października 2013r. jest jednak prawidłowa.
Zgodnie z przepisemart. 100 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. nr 153 poz.1227 ze zm.), prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Decyzje organów rentowych majązatem jedynie charakter deklaratoryjny, potwierdzający powstanie warunków koniecznych do nabycia prawa do świadczenia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 14 maja 2015 r. III AUa 1377/14, LEX nr 1766037)
Odwołujący warunek stażu w warunkach szczególnych 15 lat oraz stażu ogólnego 25 latspełnił już bowiem na dzień 1.1.1999r.tak jak wymaga tegoart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodnie z treściąart. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychświadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust. 2.
W niniejszej sprawie odwołujący złożył wniosek o emeryturę w dniu 19 października 2013r. i jednocześnie spełniał w tym dniu wszystkie wymogi niezbędne do przyznania emerytury w tym w szczególności warunek wieku. Świadczenie należne odwołującemu prawidłowo zostało przyznane od dnia 1 października 2013r..
Uwzględniając powyższe na podstawieart. 385 k.p.c.oddalono apelację (pkt.1 wyroku).
Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie 2 wyroku znajduje swoje uzasadnienie w treściart. 98 i art. 108 § 1 k.p.c.oraz § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. (Dz. U. z dnia 3 października 2002 r.) w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

del. SSO Katarzyna Schönhof-Wilkans

SSA Ewa Cyran

SSA Iwona Niewiadowska-Patzer