Sąd Okręgowy w Lublinie
XI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XI Ka 1383/14
Data wyroku: 2015-03-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Bogusz-Patyra, Magdalena Kurczewska-Śmiech –
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze

Sygn. akt XI Ka 1383/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 marca 2015 roku
Sąd Okręgowy w Lublinie w XI Wydziale Karnym-Odwoławczym
w składzie:Przewodniczący: SSOElżbieta Daniluk
Sędziowie: SOMagdalena Kurczewska-Śmiech – spr.
SOEwa Bogusz-Patyra
Protokolant:sekr. sąd. Daniel Dobosz
przy udziale prokuratora Alicji Szczepańskiej
po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2015r.
sprawyA. W. (1)
oskarżonego zart. 278 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Kraśniku
z dnia 27 października 2014r. sygn. akt II K 335/14
uchyla zaskarżony wyrok i sprawęA. W. (1)przekazuje Sądowi Rejonowemu w Kraśniku do ponownego rozpoznania.
XI Ka 1383/14

UZASADNIENIE
A. W. (1)został oskarżony o to, że w okresie od 24 lipca 2013 roku do dnia 26 lipca 2013 roku wD., woj.(...)dokonał zaboru w celu przywłaszczenia zdziałek o numerach (...)zbiorów rzepaku o wartości 6 259,37 złotych na szkodęA. W. (2)to jest o czyn zart. 278 §1 kk
Wyrokiem z dnia 27 października 2014 roku oskarżonegoA. W. (2)uniewinnił od popełnienia zarzuconego mu przestępstwa; na podstawieart. 632 pkt 2 kpkorzekł, że koszty procesu ponosi Skarb Państwa.
Apelację od powyższego wyroku wniósł prokurator zaskarżając go w całości na niekorzyść oskarżonego. Zarzucił:
I. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicieart. 4, 5 § 2, 7, 366 §1 oraz 424 §1 kpkpolegającą na nieuwzględnieniu przy wydawaniu wyroku całokształtu ujawnionych w toku rozprawy głównej i mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w szczególności faktycznego użytkowania gruntu przez pokrzywdzonego, a ponadto niewłaściwą ocenę poszczególnych dowodów, poczynienie ustaleń sprzecznych z dowodami ujawnionymi na rozprawie, niedostatecznym uwzględnieniu okoliczności niekorzystnych dla oskarżonego, co w konsekwencji spowodowało niesłuszne uniewinnienieA. W. (1)od zarzucanego mu czynu
II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku i mający wpływ na jego treść, polegający na stwierdzeniu, że oskarżonyA. W. (1)dokonując zbioru rzepaku zasianego przez pokrzywdzonegoA. W. (2), w sytuacji gdy to pokrzywdzony był użytkownikiem działek stanowiących własność oskarżonego nie dokonał zaboru cudzej rzeczy ruchomej, co skutkowało uniewinnieniem oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja prokuratora o ile domaga się uchylenia wyroku do ponownego rozpoznania jest zasadna.
Nie budzi wątpliwości to, że sąd rejonowy prawidłowo odtworzył stan faktyczny w sprawie, przyjmując za udowodnione fakty dotyczące własności gruntu i korzystania z niego przez pokrzywdzonegoA. W. (2). Także tego, że to oskarżonyA. W. (1)dokonał ścięcia rzepaku zasianego przez pokrzywdzonego. Poczynił jednak błędne ustalenia, co do prawa własności rzepaku, co zasadnie podnosi prokurator.
Prawidłowo przyjął, że pokrzywdzony nie był użytkownikiemdziałek nr (...), w rozumieniuart. 244 par. 1 kciart. 252 kc.Na akceptację sądu okręgowego zasługuje ustalenie, że używanie gruntu przezA. W. (2)było zbliżone charakterem do użyczenia i powstało w wyniku ustnej umowy pomiędzy nim a ówczesną właścicielką gruntuR. W.. Na skutek tej umowy pokrzywdzony wszedł w posiadanie nieruchomości, które trwało nieprzerwanie od roku 2008 i nie było kwestionowane przezR. W.iA. W. (1). Prawidłowo też sąd ustalił, że stosunek obligacyjny był skuteczny wyłącznie pomiędzyR. W.a pokrzywdzonym, nie zaś międzyA. W. (2)iA. W. (1). Rację ma też sąd uznając, żeA. W. (2)wobecA. W. (1), który z mocy aktu notarialnego stał się właścicielemdziałek nr (...)stał się posiadaczem zależnym.
Nie powielając zawartych w uzasadnieniu sądu rejonowego trafnych co do zasady uwag dotyczących konieczności odmiennego traktowania posiadacza zależnego w dobrej i złej wierze sąd okręgowy zważył, że sąd rejonowy czyniąc ustalenia dotyczące tego, że pokrzywdzony był posiadaczem w złej wierze, uczynił to w sposób dowolny, oderwany od rzeczywistego stanu faktycznego, bez uwzględnienia istotnych okoliczności koniecznych dla takiej oceny.
Posiadaczem zależnym w dobrej wierze jest taki posiadacz, który jest przekonany i jest to usprawiedliwione okolicznościami, że jego posiadanie jest zgodne z prawem w zakresie, w którym włada rzeczą. Nie budzi wątpliwości fakt, żeA. W. (2)od momentu kiedy wszedł w posiadaniedziałek o nr (...)na skutek ustnej umowy z matką, był posiadaczem zależnym w dobrej wierze. Jak zeznał ani matka ani brat w żaden sposób nie wyrazili woli zmiany zaistniałego stanu rzecz „ nie interesowali się polem i nie chcieli go uprawiać”. Pokrzywdzony uprawiał go przez kilka lat, siejąc rzepak i pobierając jako osoba uprawniona pożytki. Płacił też podatki oraz pobierał dopłaty ( k. 24v). Zdaniem sądu okręgowego fakt ten jest niezwykle istotny w odniesieniu do daty sierpień 2012 r. kiedy pokrzywdzony kontynuował władztwo w stosunku dodziałek nr (...), poprzez obsianie ich rzepakiem, co poprzedzone było nakładami finansowymi na ten cel. Ten interwał czasowy od sierpnia 2012 r do czerwca 2013 r. kiedy zgodnie z ustaleniem sąduA. W. (2)dowiedział się o tym, że działki stanowią własność jego brata, nie mogą czynić prawidłowym ustalenia, że wówczas pokrzywdzony był posiadaczem zależnym w złej wierze. Zachodzi bowiem domniemanie dobrej wiary, które w tamtym czasie w żadnej sposób nie zostało obalone. Moment ścięcia rzepaku przez oskarżonego należy traktować jako wolę pozbawienia pokrzywdzonego władztwa nad rzeczą wyrażoną przezA. W. (1)po raz pierwszy. Zgodnie z wyrokiem SN VCSK 30/12 z dnia 13.12.2012 r LEX 1293975w zasadzieposiadacz, który utracił prawo do władztwa nad rzeczą powinien być traktowany jako posiadacz zależny w złej wierze i mają do niego odpowiednie zastosowanie konsekwencje wskazane wart. 225 kc.
W ocenie sądu okręgowego sformułowanie „w zasadzie” nakazuje każdorazowo czynić ustalenia w tym zakresie bez automatycznego przesądzania, że moment powzięcia wiadomości czyni po stronie posiadacza przyjęcie złej wiary. Ustalenia te muszą uwzględniać rodzaj pożytków i cykl produkcyjny dla ich otrzymania ( o ile takowy zachodzi). Zdaniem sądu okręgowego, w okresie od sierpnia 2012 r. do czerwca 2013 r. obsiewając pole rzepakiem, w tym cyklu produkcyjnym ( trwającym do lipca 2013r.), pokrzywdzony był posiadaczem zależnym w dobrej wierze i to on był osobą uprawnioną zgodnie zart. 55 par. 1 kcdo pobrania pożytków za ten czas, których własność winien nabyć zgodnie zart. 190 kcpoprzez odłączenie ich od rzeczy. Jako pozostającego w złej wierze ze wszystkimi konsekwencjami należało go traktować w przyszłym cyklu produkcyjnym. Miał tego zresztą pełną świadomość , co obrazuje jego stwierdzenie, że chciał zebrać rzepak i zejść z pola z uwagi na zmianę właściciela ( k. 75).
W świetle powyższego błędny jest pogląd sądu rejonowego, iż pokrzywdzony był posiadaczem zależnym w złej wierze, co skutkowało przyjęciem, iż oskarżony nie dokonał kradzieży, ponieważ rzepak nie stanowił dla niego cudzej rzeczy. Takie stanowisko sądu sankcjonuje bezprawne działanie oskarżonego, który przecież zgodnie z regułamikc.winien wystąpić z roszczeniem wskazanym wart. 222 par. 2 kc.Rację ma prokurator, że przepisykccywilnego, nie mogą wyłączać prawnokarnej ochrony przed popełnieniem przestępstw. O bycie bowiem czynu karalnego w rozumieniukkw każdym razie decyduje zamiar sprawcy. Zamiar ten w ogóle nie był przedmiotem analizy sądu rejonowego. A przecieżA. W. (1)doskonale wiedział, że rzepak zasiał jego brat. Miał świadomość, że chce go zebrać i uzyskać z tego tytułu środki finansowe. Jego działania polegające na wskazywaniu, że to nie rzepak a samosiew ( co sąd słusznie odrzucił), ścięcie go i sprzedaż z powołaniem się na to, że była to czynność wykonana dla innej osoby, wreszcie nie przekazanie pieniędzy stąd uzyskanych, winno być rozważone w kontekścieart. 278 par. 1 kk.
Mając powyższe na uwadze zgodnie zart. 437 par. 2 kpkwyrok należało uchylić i sprawę przekazać sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sąd przeprowadzi postępowanie od początku, z uprawnieniem do skorzystania zart. 442 par. 2 kpkz uwagi na fakt, że okoliczności faktyczne nie są kwestionowane. Dokona oceny prawnej zachowania się oskarżonego z uwzględnieniem powyższych uwag. Będzie miał jednak w polu widzenia notatkę na k. 8 dotyczącą działania oskarżonego w oparciu o poradę prawnika, na które to okoliczności wypyta oskarżonego, o ile nie zechce on skorzystać z prawa do odmowy składania wyjaśnień. Dokona właściwej analizy jego zamiaru. Zebrany materiał dowodowy oceni z poszanowaniem reguł wynikających zart. 7 i 410 kpk. O ile będzie zachodziła konieczność sporządzenia uzasadnienia, uczyni to w sposób zgodny z regułąart. 424 kpk.
Magdalena Kurczewska – Śmiech Elżbieta Daniluk Ewa Bogusz - Patyra