Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 869/14
Data wyroku: 2015-03-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Dziemianowicz, Jarosław Marek Kamiński, Krzysztof Chojnowski
Słowa kluczowe: Czynności Prawne (Przepisy Ogólne)
Podstawa prawna: art. 527 k.c.

Sygn. akt I ACa 869/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 marca 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący

:

SSA Krzysztof Chojnowski

Sędziowie

:

SA Jarosław Marek Kamiński
SO del. Małgorzata Dziemianowicz (spr.)

Protokolant

:

Izabela Lach

po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. w Białymstoku
na rozprawie
sprawy z powództwaK. S. (1),K. S. (2)iK. M.
przeciwkoJ. S. (1)
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku
z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt I C 1649/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w całości i oddala powództwo oraz zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanej 3.617 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;

II
zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanej 2.700 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą;

III
odstępuje od obciążania powodów nieuiszczonymi kosztami sądowymi za drugą instancję.

UZASADNIENIE
PowodowieK. M.,K. S. (1)iK. S. (2)wnieśli o uznanie za bezskuteczną w stosunku do każdego z powodów umowy sprzedaży z dnia 10 października 2008 r., Repertorium(...)nieruchomości położonej przyul. (...)wW., w dzielnicyP., dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa, IX Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadziksięgę wieczystą numer (...), stanowiącejlokal mieszkalny nr (...)o powierzchni użytkowej 22,20 m2, zawartej przez pozwanąJ. S. (1)i dłużnikaZ. S.z pokrzywdzeniem powodów, którym względem dłużnika przysługują roszczenia o zapłatę z tytułu niezapłaconych alimentów oraz powstałe po śmierci dłużnika roszczenia o zachowek. Powodowie wnosili także o zasądzenie od pozwanej na rzecz każdego z nich kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu swojego stanowiska powodowie wskazali, iż powyższa umowa została dokonana z pełną świadomością obu stron o jej skutkach prawnych, w postaci pokrzywdzenia uprawnionych do otrzymywania alimentów powodów – dzieci dłużnika, który wyzbył się całego posiadanego majątku celem uniemożliwienia egzekucji roszczeń powstałych wskutek niezapłaconych alimentów. Powodowie podnieśli, iż pozwana, miała pełną świadomość, że dokonuje kupna nieruchomości celem uniemożliwienia ewentualnych działań wierzycieli mogących skutkować utratą mieszkania.
Ponadto powodowie wskazali, iż będą dochodzić swoich roszczeń o zachowek, przysługujących im jako zstępnym spadkodawcy. Podkreślili, iż uznanie przedmiotowej umowy sprzedaży za bezskuteczną bez wątpienia spowoduje wzrost aktywów, przez co umożliwi powodom skuteczne dochodzenie wskazanych roszczeń,
PozwanaJ. S. (1)w odpowiedzi na pozew wnosiła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powodów na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniosła, iż jako jedyna spadkobierczyniZ. S.z chwilą otwarcia spadku wstąpiła w ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego i obecnie to ona odpowiada za jego zobowiązania alimentacyjne. Powodowie nie przejawili jednakże w związku z tym jakiejkolwiek aktywności, co do realizacji długów spadkowychZ. S., które odziedziczyła mocą testamentu.
Podkreśliła, że skarga paulińska w obecnej sytuacji jest nietrafionym środkiem prawnym zmierzającym do dochodzenia roszczeń we wskazanym zakresie, związanym z ratami alimentacyjnymi.
Pozwana wskazała, iż nie podjęła jakichkolwiek czynności zmierzających do wyzbycia się swego majątku, czy utrudnienia realizacji należnych powodom roszczeń. Podała, iż przyszła wierzytelność z tytułu zachowku nie może być przedmiotem ochrony skargą pauliańską. Skoro w momencie dokonania umowy sprzedażyZ. S.nie był zobowiązany z tytułu zachowku, wierzytelność nie może być chroniona przez zastosowaną przez powodów konstrukcję prawną.
Sad Okręgowy wyrokiem z dnia 17 lipca 2014 roku uznał za bezskuteczną w stosunku do powodówK. M.,K. S. (1)iK. S. (2)umowę sprzedażylokalu mieszkalnego numer (...), położonego wW.przyulicy (...)w dzielnicyP.o powierzchni 22,20 m2, dla którego to lokalu Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa IX Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą numer (...)zawartą pomiędzy zmarłymZ. S.i pozwanąJ. S. (1)w dniu 10 października 2008 roku Repertorium(...), którym to powodom przysługują względem zmarłego dłużnika roszczenia alimentacyjne.
Ponadto zasądził od pozwanej na rzecz powodaK. S. (1)kwotę 6100 złotych, na rzecz powódkiK. M.kwotę 4600 złotych oraz na rzeczK. S. (2)kwoty 3600 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu oraz nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Białymstoku kwotę 14400 złotych tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej.
Sąd I instancji ustalił, iż bezspornym w sprawie było, że w dniu 10 października 2008 roku pozwanaJ. S. (1)zawarła zeZ. S.przed notariuszemB. K.w formie aktu notarialnego repertorium(...), umowę sprzedaży nieruchomości położonej przyul. (...)wW., w dzielnicyP., dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy –M., IX Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadziksięgę wieczystą numer (...), stanowiącejlokal mieszkalny nr (...)o powierzchni użytkowej 22,20 m((
    2)), składającej się z pokoju, przedpokoju i łazienki z wc. Z własnością wymienionego lokalu związane jest także prawo udziału w wysokości(...)w nieruchomości wspólnej, którą stanowi prawo użytkowania wieczystego działki gruntu, na której jest usytuowany budynek oraz taki sam udział w części budynku i innych urządzeniach, niesłużących wyłącznie do użytku właścicieli lokalu.Z. S.oświadczył, iż własność przedmiotowego lokalu mieszkalnego sprzedajeJ. S. (1)za cenę w kwocie 100.000 zł, aJ. S. (1)oświadczyła, iż powyższy lokal wraz z prawami z nim związanymi, w tym obciążeniem hipotecznym, za wyżej wymienioną cenę kupuje. Nieruchomość została obciążona hipoteką umowną zwykłą w kwocie 50.000 zł zabezpieczającą spłatę kredytu udzielonego w dniu 7 kwietnia 2006 r. na podstawieumowy Nr (...)z terminem zapłaty 30 kwietnia 2016 r. oraz hipoteką umowną kaucyjną do kwoty 27.000 zł tytułem zabezpieczenia odsetek i innych kosztówumowy Nr (...)z terminem zapłaty 30 kwietnia 2016 r. Powyżej opisaną nieruchomośćZ. S.nabył w dniu 3 lipca 2002 r. w Kancelarii Notarialnej wW.przed notariuszemB. W.za Nr Rep.(...).
Zgodnie z ustaleniami Sądu Okręgowego poza sporem pozostawał również fakt, iżZ. S.był dłużnikiem powodów. Na mocy wyroku Sądu Rejonowego dla WarszawyP.z dnia 29 kwietnia 1998 r. w sprawie o sygn. V RC 404/98 oraz ugody z dnia 7 kwietnia 1998 r. zawartej przed Sądem Rejonowym dla WarszawyP.w sprawie o sygn. V RC 347/98 zobowiązany został do uiszczania alimentów w wysokości po 180 zł miesięcznie na rzeczK. S. (1)i 150 zł miesięcznie na rzeczK. S. (2)oraz 250 zł miesięcznie na rzeczK. M..
Sąd Okręgowy ustalił, iż powyższych zobowiązańZ. S.nie wykonywał sumiennie nie wpłacając na rzecz powodów zasądzonych alimentów, bądź wpłacając je w niepełnej kwocie.
Ponadto jak wynika z ustaleń Sądu I instancji, międzyZ. S.a powodami toczyły się kolejne postępowania o podwyższenie alimentów. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 1999 r. w sprawie o sygn. V RC 673/99 alimenty zasądzone odZ. S.na rzecz małoletniegoK. S. (1)podwyższono do kwoty po 330 zł miesięcznie, a na rzecz małoletniegoK. S. (2)do kwoty po 280 zł miesięcznie. Następie na podstawie ugody sądowej zawartej w sprawie o sygn. V RC 1593/01Z. S.zobowiązał się do łożenia na rzecz synówK.iK. S. (2)alimentów w kwocie po 450 zł miesięcznie.
Sąd Okręgowy ustalił, iż powodowie dochodzili swoich roszczeń w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na nieregularne wpłaty z tytułu zobowiązań alimentacyjnych. Egzekucja skierowana przeciwko dłużnikowi powodów –Z. S., okazała się bezskuteczna. W pewnym okresie czasu wynagrodzenie za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego otrzymywane przezZ. S.uległy zajęciu i został on wezwany do dokonywania potrąceń.
Sąd Okręgowy wskazał, iż bezspornym w sprawie była także okoliczność, iżZ. S.miał problemy z alkoholem, z którymi zmagał się od wielu lat. Zmarł on w dniu 8 czerwca 2012 r.
Sąd I instancji ustalił, iż w sporządzonym w dniu 23 września 2002 r. testamencie notarialnymZ. S.swoją jedyną spadkobierczynią uczynił siostrę –J. S. (1). Wskazał również na okoliczność, iż powodowie nie mogli wytoczyć powództwa o stwierdzenie bezskuteczności czynności prawnej za życiaZ. S., bowiem o umowie sprzedaży mieszkania i dokonanym testamencie dowiedzieli się od pozwanej na pogrzebie ojca.
Sąd Okręgowy wskazał, iż cywilnoprawną ochronę wierzyciela przed niewypłacalnością dłużnika zapewnia m.in.art. 527 k.c., który przyznaje wierzycielowi uprawnienie do zaskarżania czynności dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela, czego konsekwencją może być uznanie tych czynności za bezskuteczne w stosunku do skarżącego.
Przesłankami skorzystania z ochrony, jaką daje w/w przepis są:
1) istnienie interesu wierzyciela w postaci wierzytelności,
2) dokonanie przez dłużnika czynności prawnej z osobą trzecią,
3) dokonanie przez dłużnika czynności z pokrzywdzeniem wierzycieli, a jednocześnie takiej, z której osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową,
4) dokonanie przez dłużnika czynności ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli,
5) działanie osoby trzeciej w złej wierze.
Ponadto wskazał, na treśćart. 527 § 3 k.c., zgodnie z którym, jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Zdaniem Sądu Okręgowego wszystkie wyżej wymienione przesłanki zostały przez powodów wykazane. W pierwszej kolejności nie budził wątpliwości fakt, iżZ. S.był dłużnikiem powodów na podstawie wyroków i zawartych ugód sądowych zobowiązujących go do zapłaty alimentów na rzecz dzieci. Bezspornym było również, iż dokonał on ze swoją siostrą czynności prawnej w postaci zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości położonej przyul. (...)wW.w dniu 10 października 2008 r. W ocenie Sądu I instancji dokonana przez dłużnika czynność miała na celu pokrzywdzenie wierzyciela, bowiem siostra dłużnika osiągnęła korzyść majątkową, w skład jej majątku weszła opisana wyżej nieruchomość.
Sąd I instancji wskazał, iż ciężar udowodnienia niewypłacalności bądź jej pogłębienia, zgodnie z regułąart. 6 k.c., spoczywa na wierzycielu. Powodowie w ocenie Sądu Okręgowego okoliczność tę wykazali przedkładając dokumenty wskazujące na bezskuteczne poszukiwanie składników majątku dłużnika, zaś pozwana w zasadzie nie podjęła się nawet próby wykazania, że zaskarżona czynność nie pogłębiła stanu niewypłacalności dłużnika.
Sąd Okręgowy podkreślił, że w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie miał fakt, iż czynności prawna została dokonana pomiędzy najbliższymi członkami rodziny, bowiem pozwana jako siostra dłużnikaZ. S., jest osobą bliską, w rozumieniuart. 527 § 3 k.c.tym samym należy domniemywać, iż wiedziała ona, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Zdaniem Sądu I instancjiZ. S.działał świadomie z pokrzywdzeniem powodów, bowiem jak wynika z poczynionych ustaleń dłużnik wyzbył się wartościowego składnika majątkowego, umożliwiającego pokrycie zobowiązań powodów. Na datę zawarcia umowy sprzedaży (październik 2008 r.)Z. S.był świadomy, że czynność prawna przez niego dokonana może spowodować niemożność zaspokojenia się powodów, skoro zalegał z płatnościami rat alimentacyjnych, a ostatniej zapłaty dokonał w dniu 28 maja 2005 r.
W ocenie Sądu Okręgowego zakupiony w lipcu 2002 r. lokal mieszkalny stanowił jedyny majątekZ. S.mogący zaspokoić roszczenia wierzycieli, który dłużnik jednak postanowił przepisać na swoją siostrę w obawie przed ewentualnymi egzekucjami.
W ocenie Sądu I instacji, nie ma wątpliwości, iżZ. S., uświadamiał sobie, że wskutek dokonania czynności prawnej z siostrą może spowodować niemożność zaspokojenia się wierzycieli z jego majątku. Jego działanie w tym, dokonanie czynności prawnej umowy sprzedaży w październiku 2008 r. nacechowane było co najmniej zamiarem ewentualnym pokrzywdzenia wierzycieli.
W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że postępowanie dowodowe wykazało zasadność powództwa w oparciu oart. 527 kc.Strona powodowa udowodniła, że dłużnik dokonał czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli, na skutek tej czynności pozwana uzyskała korzyść majątkową, zaś dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia powodów.
Apelację od powyższego orzeczenia wywiodła strona pozwana, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. Naruszenie prawa materialnego -art. 527 § 1 k.c.w związku zart. 991 k.c.poprzez ich błędne zastosowanie wobec roszczeń o zachowek powodów, podczas, gdy prawo do zachowku jako prawo przyszłe, nie może być chronione poprzez instytucję ochrony wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika;
2 Naruszenie prawa materialnego -art. 922 § 1 k.c., poprzez jego niezastosowanie wobec roszczeń powodów z tytułu długów spadkowych jakie pozostawił po sobie zmarłyZ. S.;
3 Naruszenia prawa procesowego, mające wpływ na wynik postępowania poprzez naruszenieart. 328 § 2 k.p.c., poprzez całkowite pominięcie i nie odniesienie się w uzasadnieniu wyroku, do stawianych przez stronę pozwaną w toku rozprawy zarzutów.
Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od pozwanych wszelkich kosztów postępowania, włączenie z kosztami zastępstwa prawnego według norm prawem przypisanych, z uwzględnieniem kosztów II instancji.

Sąd Apelacyjny, zważył co następuje:
Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenia te Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne. Ustalenia Sądu I instancji w zakresie kwestionowanym przez skarżącą nie miały znaczenia dla wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Na gruncie ustalonego stanu faktycznego Sąd Okręgowy wyraził jednak błędne oceny prawne i wyprowadził wadliwie wnioski.
Sąd Okręgowy pominął istotne w niniejszej sprawie zdarzenie, a mianowicie śmierć dłużnika alimentacyjnego i związane z nim skutki. Należy zauważyć, iż zmarły w dniu 8 czerwca 2012 rokuZ. S., jedyną spadkobierczynią w sporządzonym w dniu 23 września 2002 roku testamencie notarialnym uczynił pozwaną, tj. swoją siostręJ. S. (1).
W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie zart. 922 k.c.prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisówksięgi czwartej Kodeksu cywilnego.
Ujęta wart. 922 § 1 KCinstytucja dziedziczenia jest rodzajem sukcesji uniwersalnej, jako że wskutek jednego zdarzenia - śmierci osoby fizycznej, jej prawa i obowiązki majątkowe przechodzą na jedną lub kilka osób. Następstwo prawne obejmuje ogół praw i obowiązków majątkowych, dotyczy więc łącznie wszystkich składników, które tworzą spadek,
Przepisart. 922 § 1 KCokreśla fundamentalne pojęcieprawa spadkowego, wprowadzając zasadę, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które przechodzą z chwilą jego śmierci na spadkobierców, stanowią spadek w rozumieniu prawa cywilnego. Mając na uwadze treść w/w przepisu można powiedzieć, że spadek tworzą w zasadzie podmiotowe prawa majątkowe. Do spadku wchodzą w szczególnościprawa rzeczowe, z wyjątkiem tych, które ukształtowane zostały przez ustawodawcę jako wygasające z chwilą śmierci uprawnionego (a więc niedziedziczne). Zbiór składników majątkowych, będących aktywami, odzwierciedla stronę czynną spadku
Spadek tworzą jednakże i obowiązki majątkowe. Dziedziczeniu podlegają więc zarówno obowiązki wynikające ze stosunków zobowiązaniowych, czyli długi będące odpowiednikami wierzytelności, jak i obowiązki związane z prawami podmiotowymi bezwzględnymi, w szczególności zaś zprawami rzeczowymi. Obowiązki majątkowe, stanowiące pasywa, ukazują stronę bierną spadku.
Należy wskazać, iż roszczenie i obowiązek alimentacyjny - ze względu na swój charakter czysto osobisty - nie wchodzą do spadku. Nie dotyczy to jednak należności, bowiem raty alimentacyjne, które stały się wymagalne za życia uprawnionego i które zostały prawomocnie zasądzone, należą do spadku po uprawnionym (uchw. SN z 15.7.1965 r., III CO 36/65, OSN 1966, Nr 3, poz. 37).
Wobec powyższego, z chwilą śmierciZ. S., na pozwaną przeszły prawa i obowiązki majątkowe zmarłego. W chwili śmierciZ. S.przestał być dłużnikiem swoich dzieci, bowiem to na pozwaną przeszły jego zobowiązania alimentacyjne wchodząc w skład masy spadkowej pod postacią pasywów spadku. To pozwana od chwili otwarcia spadku odpowiada za zobowiązania alimentacyjneZ. S., stając się od tej chwili dłużniczką powodów.
W tej sytuacji wytoczona przez powodów skarga pauliańska, nie mogła zasługiwać na uwzględnienie. Obecnie dłużnikiem powodów nie jest już ich ojciecZ. S., tylko mocą dziedziczenia testamentowego, dłużnikiem stała sięJ. S. (1). Tym samym niewypłacalność dłużnika, powinna być rozpatrywana w odniesieniu do osobyJ. S. (2), nie zaś zmarłegoZ. S.. Powodowie nie przejawili zaś żadnej aktywności w realizacji swego roszczenia w stosunku do pozwanej. Ponadto pozwana zaś nie podjęła jakichkolwiek czynności zmierzających do wyzbycia się swego majątku, utrudnienia realizacji należnych powodom roszczeń
Skarga paulińska w obecnej sytuacji jest niewłaściwym środkiem prawnym zmierzającym do dochodzenia roszczeń we wskazanym zakresie, związanym z ratami alimentacyjnymi, zwłaszcza w sytuacji, gdy dłużnikiem stała się osoba trzecia na rzecz której pierwotny dłużnik przeniósł własność nieruchomości.
Powodowie w chwili obecnej mają roszczenie do swojej ciotki –J. S. (1), spadkobierczyniZ. S.o wypłatę zaległych rat alimentacyjnych będących długami spadkodawcy, jednakże w żadnym wypadku nie mogą wytoczyć skargi paulińskiej, w sytuacji zmiany osoby dłużnika.
Odnosząc się pokrótce do zarzucanego przez pozwaną naruszenia przez Sąd Okręgowy prawa materialnego -art. 527 § 1 k.c.w związku zart. 991 k.c.poprzez ich błędne zastosowanie wobec roszczeń o zachowek powodów, podczas gdy, prawo do zachowku jako prawo przyszłe, nie może być chronione poprzez instytucję ochrony wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika należy się zgodzić z pozwaną, iż przyszła wierzytelność z tytułu zachowku nie może w żadnym przypadku być przedmiotem ochrony skargą paulińską.
Słusznie wskazuje pozwana na pogląd wyrażony w doktrynie, iż przed śmiercią spadkodawcy nie ma ani prawa do zachowku, ani roszczenia o zachowek, jest jedynie stosunek prawny, który może prowadzić do powstania tych praw (zob. P. Księżak, Zachowek w polskim prawie spadkowym, wyd. 1, Warszawa 2010, s. 62).
Natomiast podstawową przesłanką skargi pauliańskiej jest przede wszystkim istnienie zaskarżalnej, tj. podlegającej ochronie, wierzytelności pieniężnej w stosunku do dłużnika, który dokonał czynności prawnej objętej żądaniem ubezskutecznienia (wyr. SN z 15.2.2007 r., II CSK 452/06, OSN 2008, Nr A, poz. 20).
Jedną z przesłanek uznania czynności prawnej za bezskuteczną jest wykazanie, że przysługująca powodowi wobec określonego dłużnika wierzytelność jest realna i skonkretyzowana, a nie hipotetyczna. Ochroną pauliańską objęta jest bowiem zawsze konkretna wierzytelność, stanowiąca przedmiot żądanej przez wierzyciela ochrony, a nie wszelkie bliżej nieoznaczone prawa powoda.
Wobec powyższego hipotetyczne uprawnienie powodów do zachowku nie mogło być uznane za spełnienie przesłanki istnienia interesu wierzyciela w postaci wierzytelności.
Jednakże w zaskarżonym przez pozwaną zakresie Sąd Okręgowy nie naruszył prawa materialnego, bowiem w wyroku jednoznacznie określił wierzytelność powodów jedynie co do ich roszczeń alimentacyjnych. Tym samym nie naruszył wskazanych przepisów prawa materialnego uznając, iż roszczenia z tytułu zapłaty zachowku nie mogą stanowić podstawy do wytoczenia skargi paulińskiej.
Na marginesie odnosząc się do zarzut pozwanej naruszenia prawa procesowego mającego wpływ na wynik postępowania poprzez naruszenieart. 328 § 2 k.p.c., poprzez całkowite pominięcie i nie odniesienie się w uzasadnieniu wyroku, do stawianych przez stronę pozwaną w toku rozprawy zarzutów, należy wskazać, iż uzasadnienie Sądu I instancji mimo pewnych mankamentów umożliwiało Sądowi Apelacyjnemu przeprowadzenie kontroli instancyjnej.
Należy wskazać, iżartykuł 328 § 2 k.p.c.może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w tych wyjątkowych wypadkach, gdy uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji zawiera tak kardynalne braki, że niemożliwe jest dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia, co uniemożliwia przeprowadzenie kontroli kasacyjnej. Tylko bowiem wówczas stwierdzone wady mogą mieć wpływ na wynik sprawy. (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2014 r., I UK 139/14). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w swym uzasadnieniu w sposób jasny przedstawił stan faktyczny sprawy oraz podstawę prawną wydanego orzeczenia, co umożliwiło przeprowadzenie przez Sąd Apelacyjny kontroli instancyjnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało zredagowane w sposób uniemożliwiający stwierdzenie, jakie ustalenia co do faktów i ocena prawna zadecydowały o wyniku postępowania w sprawie, przez co możliwa była ocena ich trafności przez pryzmat stawianych zarzutów apelacyjnych przez skarżącą.
Argumentując jak powyżej Sąd II instancji zmienił zaskarżony wyrok w jego punkcie I, w ten sposób, że powództwo oddalił. Konsekwencją dokonanej zmiana orzeczenia, co do istoty musiała być także zmiana orzeczenia o kosztach sądowych, których nie ma obowiązku ponosić pozwana. Z tych względów Sąd odwoławczy zmienił punkt II, III i IV zaskarżonego wyroku, w ten sposób, iż zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanej kwotę 3.617 złotych.
O kosztach procesu za drugą instancję orzeczono w oparciu oart. 98 kpcw pkt II sentencji. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu za przegrywających należało uznać powodów. Na koszty procesu złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej w wysokości 2.700 zł zgodnie z § 6 pkt 6 w zw. z§ 13 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U.2013.461 t.j.).
W punkcie III wyroku na podstawieart. 102 kpcz uwagi na sytuację materialną powodów odstąpiono od obciążenia ich obowiązkiem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych za drugą instancję.