Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 613/15
Data wyroku: 2015-08-10 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Dziedziczenie Ustawowe
Podstawa prawna: art. 926 § 1 k.c.

Sygn. akt III Ca 613/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w sprawie z wnioskuP. W.z udziałemM. G.,W. G.,J. G.,(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą weW.o stwierdzenie nabycia spadku stwierdził, że spadek poD. G.synuT.iE., zmarłym w dniu 21 kwietnia 2012 roku w miejscowościŁ., ostatnio przed śmiercią stale mieszkającym w miejscowościŁ., na podstawie ustawy nabyli:M. G.– żona, w 1/3 (jedna trzecia) części spadku,W. G.– córka, w 1/3 (jedna trzecia) części spadku,J. G.– syn, w 1/3 (jedna trzecia) części spadku, każda z tych osób z dobrodziejstwem inwentarza.
Apelację od powyższego postanowienia wniosła uczestniczka postępowania
M. G., zaskarżając je w całości. W uzasadnieniu skarżąca podniosła okoliczność złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu własnym, jak również w imieniu małoletnich dzieciW.orazJ. G., załączając jednocześnie kserokopie wypisów: aktu notarialnego za Rep. A nr 5230/2012 z dnia 10 września 2012 r. oraz aktu notarialnego za Rep. A nr 6146/2012 z dnia 18 października 2012 r. zawierających oświadczenie skarżącej o odrzuceniu spadku poD. G.odpowiednio: w imieniu własnym oraz w imieniu swoich małoletnich dzieci:W. G.orazJ. G..
W uzupełnieniu apelacji, skarżąca wskazała na zaniechanie Sądu Rejonowego sprawdzenia Rejestru Spadkowego prowadzonego przez Krajową Radę Notarialną, w którym na dzień wniesienia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku w niniejszej sprawie, zarejestrowane były ww. akty notarialne poświadczenia dziedziczenia, stwierdzając w konkluzji, że na podstawieart. 199 § 1 pkt. 2 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.wniosek w niniejszej sprawie powinien ulec odrzuceniu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest zasadna.
Stosownie doart. 670 k.p.c., Sąd spadku zobowiązany jest do działania z urzędu w przedmiocie stwierdzenia, kto jest spadkobiercą i na jakiej podstawie.
Dlatego, w przypadku gdy sąd spadku poweźmie jakąkolwiek informację wskazującą, że orzeczenie powinno być innej treści, niż treść wniosku - zobowiązany jest do przeprowadzenia z urzędu wszelkich dostępnych dowodów, celem ustalenia stanu faktycznego. W postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, Sąd dokonuje m.in. oceny skuteczności wcześniej złożonego oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Ustalenia w tym względzie stanowią przesłankę orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku.
W toku niniejszej sprawy, tj. w dniu 3 lutego 2015 r. wnioskodawcaP. W.wniósł o uznanie bezskuteczności odrzucenia spadku przezM. G.po zmarłym mężuD. G.. W treści wniosku poinformował Sąd, że w dniu 10 września 2012 r.M. G.aktem notarialnym odrzuciła spadek po zmarłym mężu.
Natomiast Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał na brak wiedzy o tym, by spadkobiercy składali oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Z akt sprawy nie wynika przy tym, aby Sąd Rejonowy podejmował jakiekolwiek czynności mające na celu ustalenie powyższej okoliczności. Taką czynnością mogłoby być zobowiązanieP. W., wobec treści jego pisma z dnia 3 lutego 2015 r., do wskazania choćby adresu Kancelarii Notarialnej, gdzieM. G.złożyła powyższe oświadczenie.
Jedynie na marginesie należy poczynić uwagę, że wskazywany przez skarżącą rejestr spadkowy, w istocie rejestr aktów poświadczenia dziedziczenia, prowadzony przez Krajową Radę Notarialną na podstawieart. 95i ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie(Dz.U. z 2014 r. poz. 164) obejmuje jedynie akty poświadczenia dziedziczenia, nie zaś oświadczenia o odrzuceniu spadku. Tak więc, błędnym jest twierdzenie skarżącej, że gdyby Sąd Rejonowy dokonał sprawdzenia ww. rejestru, to stwierdziłby, że w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku poD. G., w systemie tym był zarejestrowany notarialny akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony w dniu 10 września 2012 r. za Rep. A nr 5230/2012 oraz sporządzony w dniu 18 października 2012 r., za Rep. A nr 6146/2012.
Sąd Okręgowy ponownie podkreśla, że ww. dokumenty urzędowe zawierają jedynie oświadczenie spadkobierców o odrzuceniu spadku, tj. przesłankę orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku, nie są zaś poświadczeniem dziedziczenia.
Skoro więc nie stwierdzono wcześniej nabycia praw do spadku poD. G., to nie znajduje uzasadnienia stanowisko skarżącej o konieczności odrzucenia przez Sąd Rejonowy wniosku w niniejszej sprawie w oparciu oart. 199 § 1 pkt. 2 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
Niemniej jednak, jak to już zostało wyjaśnione, Sąd Rejonowy poniechał przeprowadzenia dowodów na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. co do odrzucenia spadku poD. G.przez jego spadkobierców, co spowodowało w konsekwencji błędne rozstrzygnięcie.
W świetle powyższych rozważań, należy ocenić, że Sąd Rejonowy nie przeprowadził postępowania dowodowego w całości w rozumieniuart. 386 § 4 in fine k.p.c.
Z tego względu, stosownie do treściart. 386 § 4 k.p.c., koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowemu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi na podstawieart. 108 § 2 k.p.c.rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Badając sprawę ponownie Sąd Rejonowy, mając na względzie powyżej poczynione rozważania, powinien ustalić istnienie oraz skuteczność oświadczeńM. G.o odrzuceniu spadku w imieniu własnym oraz jej małoletnich dzieci.