Sąd Rejonowy Wrocław Śródmieście we Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 997/15
Data wyroku: 2015-08-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paweł Kwiatkowski
Słowa kluczowe: Przedawnienie Roszczeń
Podstawa prawna: art. 118 kc, art. 160 a ust. 7 - ustawy prawo o szkolnictwie wyższym

Sygnatura akt I C 997/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
W., dnia 06-08-2015 r.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSR Paweł Kwiatkowski
Protokolant:Karolina Adach
po rozpoznaniu w dniu 06-08-2015 r. we Wrocławiu
sprawy z powództwa(...) Sp. z o.o.wW.
przeciwkoP. I.
o zapłatę
oddala powództwo.
I C upr 997/15

UZASADNIENIE
Pozwem złożonym w dniu 21 kwietnia 2015 r. strona powodowa(...) sp. z o.o.domagała się zasadzenia na swoja rzecz od pozwanegoP. I.kwoty 1388,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż pozwany był studentemWyższej Szkoły (...)weW., w związku z czym zobowiązany był do ponoszenia opłat na rzecz szkoły. Na podstawie umowy z 17 grudnia 2014 r. wierzycielem pozwanego stała się strona powodowa.
Na poczet należności dochodzonej pozwem składało się:
- czesne płatne do 31 maja 2010 r. w wysokości 135 zł,
- czesne płatne do 30 czerwca 2010 r. w kwocie 365 zł,
- czesne płatne do 31 lipca 2010 r. w kwocie 365 zł,
- odsetki skapitalizowane od w/w należności za okres do dnia poprzedzającego dzień wytoczenia powództwa w kwocie 523,50 zł
Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 30 kwietnia 2015 r. powództwo uwzględniono w całości..
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwanyP. I.wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia.
W odpowiedzi na sprzeciw strona powodowa wskazała, że roszczenie wobec pozwanego nie jest przedawnione. W szczególności nie ma do niego zastosowania przepis art. 160a ust. 7 ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym wprowadzony przepisem art. 32 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym. Przepis ten dotyczy bowiem jedynie usług edukacyjnych świadczonych przez uczelnie publiczne. Tymczasem cedent był uczelnią niepubliczną. W związku powyższym termin przedawnienia roszczenia wynosił zgodnie zart. 118 kc10 lat.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 30 czerwca 2008 r.(...)weW.zawarła z pozwanymP. I.umowę o naukę na studiach I stopnia, w formie niestacjonarnej, weekendowej
(dowód: umowa z 30.06.2008 r. – k. 25-27)
Pozwany zobowiązany był do zapłaty czesnego w kwotach: 135 zł płatnego do 31 maja 2010 r. 365 zł płatnego do 30 czerwca 2014 r., 365 zł płatnego do 31 lipca 2015 r.,
(bezsporne)
Wierzytelność z w/w umowy została sprzedana stronie powodowej(...) sp. z o.o.w dniu 17 grudnia 2014 r.
(bezsporne)
Mając powyższe na uwadze, Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie strona powodowa dochodziła roszczeń z umowy przewidzianej przepisemart. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27.07.2005 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym warunki odpłatności za studia określa umowa zawarta między uczelnią a studentem w formie pisemnej. Wysokość długu z tej umowy oraz skuteczność przelewu roszczeń na rzecz powoda nie była w rozpoznawanej sprawie sporna.
Pozwany podniósł w rozpoznawanej sprawie zarzut przedawnienia roszczenia. Był on uzasadniony. Zgodnie z art. 160a ust. 7 w zw. z art. 160 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym roszczenia wynikające z umów określających wysokość opłat związanych z odbywaniem studiów, o których mowa w art. 98 ust. 1 pkt 5 ustawy, oraz opłat za usługi edukacyjne, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 1–6 ustawy przedawniają się z upływem lat trzech. Przepis ten wprowadzony został ustawą z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 32 ustawy z 11 lipca 2014 r. do umów w sprawie warunków odpłatności za studia lub usługi edukacyjne, o których mowa w art. 99 ust. 1 ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym, zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy z 11 lipca 2014 r. stosuje się przepis art. 160a ust. 7 ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym, w brzmieniu nadanym ustawą z 11 lipca 2014 r.
Analiza w/w przepisów prowadzi do wniosku, że trzyletniemu przedawnieniu ulegają wszelkie roszczenia dotyczące opłat za usługi edukacyjne, bez względu na to, czy przysługiwały pierwotnie uczelni publicznej, czy też niepublicznej. W art. 99 ust. 1 w/w ustawy wskazane, jest, że „uczelnia publiczna może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne”, wyszczególnione we wskazanym przepisie. Zarówno w art. 32 ustawy z 11 lipca 2014 r., jak i w art. 160a ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym odesłanie do cytowanego art. 99 ustawy ma jednak charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy. Określa bowiem, jakie opłaty powinny być objęte umową na piśmie, a także w jakim terminie roszczenia te ulegają przedawnieniu. Nie można tego odesłania rozumieć jako ograniczenia podmiotowego, obejmującego jedynie uczelnie publiczne. Gdyby tak było, przepis art. 160a ust. 1 ustawy – prawo szkolnictwie wyższym nakładałby obowiązek zawierania umowy określającej odpłatność za studia jedynie na uczelnie publiczne. Tymczasem ratio legis ustawy sprowadza się do oczywistej konstatacji, że wszelkie opłaty za studia i usługi edukacyjne powinny być objęte umową pomiędzy stronami, bez względu na publiczny, lub niepubliczny charakter szkoły wyższej. W związku z tym, nie ma podstaw, ażeby odesłanie zawarte w art. 32 ustawy z 11 lipca 2014 r. tłumaczyć inaczej, niż identyczne odesłanie wskazane w art. 160a ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym
Uprzedzając zarzut niekonstytucyjności przepisu art. 32 ustawy z 11 lipca 2014 r. należy podkreślić, że dotychczasowa regulacja wprowadzała w błąd przeciętnych adresatów norm prawnych. Uczniowie szkół prywatnych mogli bowiem sądzić, ze roszczenia przeciwko nim przedawniały się, czy to w terminie dwuletnim, na podstawieart. 751 pkt 2 kcw zw. zart. 750 kc, czy to w trzyletnim jak roszczenia o świadczenia okresowe (por.art. 118 kc). Dopiero wykładnia wskazanych przepisów pozwalała wykluczyć przedawnienie roszczeń we wskazanym okresie.
I tak przed wejściem w życie w/w noweli nie miał zastosowania przepisart. 751 pkt 2 kc, zgodnie z którym z upływem lat dwóch przedawniają się roszczenia z tytułu nauki, jeżeli przysługują osobom trudniącym się zawodowo takimi czynnościami albo osobom utrzymującym zakłady na ten cel przeznaczone. Przepis ten znajdował bowiem zastosowanie jedynie do takich umów o świadczenie usług, które nie były uregulowane innymi przepisami (por.art. 750 kc). Minimalny zakres regulacji wyłączający stosowanieart. 751 kcnie był przy tym wart. 750 kcokreślony. Umowa określająca odpłatność za studia była uregulowana przywołanym wyżej przepisem art.art. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27.07.2005 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym. Regulacja obejmuje formę, strony umowy i przedmiot świadczenia (pieniądz), nie można było zatem twierdzić, że umowa ta jest nieuregulowana jakimikolwiek przepisami.
Wobec powyższego roszczenie powoda ulegało przedawnieniu w terminie wskazanym wart. 118 kc.Nie był to przy tym termin trzyletni. Zgodnie z art. 106 ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym prowadzenie przez uczelnie działalności dydaktycznej nie stanowi działalności gospodarczej, wykluczone było zatem zastosowanie terminu przedawnienia właściwego dla roszczeń związanych z prowadzeniem takiej działalności.
Umówione czesne nie miało także charakteru okresowego. Było bowiem określone jednorazowo za dany semestr studiów, kwestia rozpoczęcia każdego z semestrów zależna była natomiast od innych przesłanek, nie wynikających z umowy, lecz regulaminu studiów i statutu uczelni. Obowiązek zapłaty nie miał zatem charakteru powtarzalnego, lecz aktualizował się odrębnie dla każdego z semestrów. Wobec powyższego przyjmować należało, że termin przedawnienia roszczeń powoda wynosił 10 lat.
Jak widać wykładnia przepisów o przedawnieniu, jakkolwiek poprawna pod względem metody, prowadziła do skutków zaskakujących. Stosunkowo drobne roszczenia podmiotów, które de facto zachowują się jak przedsiębiorcy, przedawniały się w terminie innym, niż terminy roszczeń kwalifikowanych jako wynikające z działalności gospodarczej. Dodatkowo określenie terminu przedawnienia wymagało zbadania przepisów ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym. Dopiero analiza art. 160 a i art. 106 tej ustawy pozwalała wykluczyć stosowanie przepisuart. 751 pkt 2 kc.Z punktu widzenia przeciętnego adresata normy prawnej istotne jest natomiast, ażeby termin przedawnienia można było ustalić na podstawie normy prawnej wprost, bez dodatkowych zabiegów interpretacyjnych. W tej sytuacji wprowadzenie czytelnego przepisu o terminie przedawnienia roszczeń o opłatę za studia było uzasadnione społecznie także w odniesieniu do umów zawartych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej.
W rozpoznawanej sprawie roszczenia powoda stały się wymagalne w 2010 r. Stosownie do art. 160a ust. 7 ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym uległy przedawnieniu w 2013 r. W tej sytuacji pozwany mógł skutecznie uchylić się od ich zaspokojenia (por.art. 117 § 2 kc), a powództwo oddalono, jak w pkt I wyroku.