Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 226/15
Data wyroku: 2015-04-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kicman
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: 1.	art 184 w zw. z art 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).

Sygn. akt III U 226/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 kwietnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantst. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica
po rozpoznaniu w dniu20 kwietnia 2015 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyW. M.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
oemeryturę
na skutek odwołaniaW. M.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia18 lutego 2015 r.,znak:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyW. M.prawo do emerytury, począwszy od dnia 15 stycznia 2015 r.
Sygn. akt III U 226/15

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 20 kwietnia 2015 r.
Decyzją z dnia 18 lutego 2015 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyW. M.przyznania emerytury.
W podstawie prawnej powołanoart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 1 roku, 4 miesięcy i 10 dni; składkowe – 23 lat, 10 miesięcy i 21 dni; łącznie – 25 lat, 3 miesięcy i 1 dnia. Do pracy w szczególnych warunkach nie zaliczono okresów od 1 września 1972 r. do 22 czerwca 1974 r. z tytułu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym, ponieważ jest to zatrudnienie w charakterze ucznia młodocianego i nie jest to praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy oraz od 23 czerwca 1974 r. do 28 lutego 1993 r., ponieważ przedłożone przez wnioskodawcę akta z archiwum nie są wystarczające, aby można było stwierdzić, w jakim okresie na poszczególnych stanowiskach praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a dokumentacja archiwalna odzwierciedla jedynie wysokość wynagrodzeń wnioskodawcy.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 2 marca 2015 r. wnioskodawcaW. M..
Na uzasadnienie swojego stanowiska wnioskodawca podał,że pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy od 1 września 1972 r. do 22 czerwca 1974 r. w(...) Przedsiębiorstwie BudowlanymwP.jako monter konstrukcji żelbetowych i betoniarz oraz od 23 czerwca 1974 r. do 28 lutego 1993 r. w(...) Przedsiębiorstwie BudowlanymwP.jako betoniarz i monter konstrukcji żelbetowych. Praca ta była ciężka i szkodliwa dla zdrowia, a okoliczności te mogą potwierdzić wskazani przez wnioskodawcę świadkowie.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaW. M.,ur. dnia (...),w dniu 21 stycznia 2015 r. złożył wniosek o emeryturę, oświadczającw nim, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
W aktach emerytalnych wnioskodawcy zalega dokumentacja poświadczająca przebieg zatrudnienia, z której wynika m.in., że: był on zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym (...)wJ.w okresie od 1 września 1972 r. do 22 czerwca 1974 r. jako uczeń młodociany – uczeń(...) Szkoły Budowlanejdla Pracujących(...)wP.; był on zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie BudowlanymwP.w okresie od 1 września 1972 r. do 28 lutego 1993 r., w tym(...)od 1 września 1972 r. do 22 czerwca 1974 r., na stanowiskach ucznia zawodu i montażysty.
Wnioskodawca przedłożył w ZUS również kserokopię dokumentacji płacowej za lata 1980-1992 oraz kserokopię dokumentacji z okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie BudowlanymwP..
Na podstawie całości zgromadzonej w aktach rentowych dokumentacji, ZUS decyzją z dnia 18 lutego 2015 r. odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił on 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
ZUS przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 1 roku, 4 miesięcy i 10 dni; składkowe – 23 lat, 10 miesięcy i 21 dni; łącznie – 25 lat, 3 miesięcy i 1 dnia.
Dowód – akta organu rentowego:
- wniosek emerytalny z dnia 21.01.2015 r.,
- świadectwa pracy,
- kserokopia dokumentacji płacowej za lata 1980-1992 oraz kserokopia dokumentacji z okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie BudowlanymwP.dot. wnioskodawcy,
- zaskarżona decyzja ZUS z dnia 4.11.2014 r.
Ponadto Sąd ustalił, że wnioskodawca pracował w(...) Przedsiębiorstwie BudowlanymwP.w okresie od 1 września 1972 r. do 22 czerwca 1974 r., jako uczeń zawodu. Wówczas wnioskodawca 3 dni w tygodniu uczył się w szkole teorii zawodu, a pozostałe 3 dni w tygodniu pracował.
Od dnia 23 czerwca 1974 r. wnioskodawca podjął zatrudnienie w tym przedsiębiorstwie jako montażysta – betoniarz. W ramach obowiązków wnioskodawcy leżały prace zbrojarskie, betoniarskie, przygotowywanie szalunków – prace ciesielskie i monterskie konstrukcji żelbetowych. Wnioskodawca pracował na wysokości – od 4 do 12 piętra, przy wznoszeniu budynków – bloków z płyt żelbetowych, tzw. „wielkiej płyty”. Wyżej opisane prace wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy
W trakcie zatrudnienia wnioskodawca wyjechał do pracy na budowę eksportową doL.od dnia 1 marca 1989 r. do 28 lutego 1990 r., z tym że ostatnim dniem pracy na budowie był 21 luty 1990 r., a do pracy w kraju zgłosił się 6 marca 1990 r. Wyjazd był organizowany przez macierzysty zakład pracy –(...) Przedsiębiorstwo Budowlane. W trakcie pracy na budowie eksportowej do obowiązków wnioskodawcy należały te same czynności, co w kraju. Pracował przy wznoszeniu budynków.
Zakład pracy nie wystawiał swoim pracownikom świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach, ani nie wypłacał z tego tytułu żadnych dodatków. W związku z tym współpracownicy wnioskodawcyS. G.,L. K.iA. T., którzy w tym zakładzie również pracowali w warunkach szczególnych, uprawnienia do wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych nabyli w ramach postępowania toczącego się na skutek odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przed tut. Sądem.
Dowód:
- dokumentacja zawarta w aktach osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie BudowlanymwP.,
- zeznania świadkaS. B.,
- zeznania świadkaJ. G.,
- zeznania świadkaS. G.,
- zeznania świadkaL. K.,
- zeznania świadkaA. T.,
- przesłuchanie wnioskodawcy.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach emerytalnych wnioskodawcy oraz w aktach osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie BudowlanymwP., których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówS. B.,J. G.,S. G.,L. K.iA. T.oraz wnioskodawcyW. M., jako logicznym, spójnym, wzajemnie się uzupełniającym. Wynika z nich jednoznacznie, w jakim charakterze, w jakich warunkach i przy jakich pracach był zatrudniony wnioskodawca w spornym okresie pracy w(...) Przedsiębiorstwie BudowlanymwP.. ŚwiadekS. B.był kierownikiem budowy, pozostali świadkowie współpracowali wraz z wnioskodawcą w różnych okresach czasu, stąd też na co dzień byli bezpośrednimi obserwatorami prac wykonywanych przez wnioskodawcęW. M.w ramach jego obowiązków. Istotnym pozostaje również fakt, że zakład pracy w chwili obecnej już nie istnieje, a po zakończeniu zatrudnienia nie wystawiał pracownikom odpowiednich świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych. W związku z tym świadkowieS. G.,L. K.iA. T., którzy w tym zakładzie pracy również pracowali w warunkach szczególnych, ale nie otrzymali od pracodawcy stosownego świadectwa pracy, uprawnienia do emerytury wcześniejszej z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych nabyli w ramach postępowania toczącego się na skutek odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przed tut. Sądem.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcyW. M.należy uznać za uzasadnione.
Na podstawieart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U.z 2013, poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianegow art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat -dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa(ust. 2 art. 184).
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowawust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1,za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwościdla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8,poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z§ 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 latdla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymido okresów zatrudnienia.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia,czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.
Poza sporem pozostaje w przedmiotowej sprawie, że wnioskodawcaW. M.w dniu(...)r. ukończył 60 lat, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, a ponadto wykazał na dzień 1 stycznia 1999 r. wymagany okres zatrudnienia wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało ponadto, że wnioskodawca był zatrudniony w szczególnych warunkach w(...) Przedsiębiorstwie BudowlanymwP.w okresie od 23 czerwca 1974 r. do 28 lutego 1993 r., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy,na stanowisku montażysty wykonującego m prace montera konstrukcji żelbetowych i prefabrykowanych na wysokości, zbrojarza, betoniarza i cieśli wykonującego prace na wysokości. Do okresu pracy w warunkach szczególnych Sąd zaliczył również okres pracy na budowie eksportowej weL., jako że wnioskodawca wykonywał wówczas te same prace, co w kraju.
Wskazane wyżej stanowiska wymienione zostały wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, Dziale V –„W budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych”, poz. 4 – „Prace zbrojarskie i betoniarskie”, poz. 5 – „Prace przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości” oraz w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy podległych ministrowi budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach w wykazie A, Dziale V, poz. 4, pkt 1 – „zbrojarz”, pkt 3 – „betoniarz”, poz. 5, pkt 2 – „monter konstrukcji żelbetowych i prefabrykowanych na wysokości”, pkt 3 – „cieśla wykonujący prace na wysokości”.
Sąd nie zaliczył do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu pracy jako uczeń praktycznej nauki zawodu od 1 września 1972 r. do 23 czerwca 1974 r., albowiem wówczas praca nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku montera konstrukcji żelbetowych i prefabrykowanych.
Należy mieć na uwadze, że w postępowaniu przed sądami pracyi ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami świadków i stron.
W postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi wart. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 4778i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przeciwnie,art. 473 § 1 k.p.c.stanowi,że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza,że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i rentyoraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron.
Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał łącznie ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędnedo przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca,w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia 15 stycznia 2015 r., a więc od ukończenia 60 roku życia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.