Sąd Okręgowy w Gliwicach
II Zamiejscowy Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 269/15
Data wyroku: 2015-10-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Elżbieta Kaziród

Sygn. akt II C 269/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 października 2015 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział II CywilnyOśrodek (...)wR.
w składzie:
Przewodniczący : Sędzia Sądu Okręgowego Elżbieta Kaziród
Protokolant: Iwona Mucha
po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015 r. w Rybniku
sprawy z powództwaM. N. (1)
przeciwko małoletniemuB. W., małoletniejS. W.iG. W. (1)
o ustalenie nieważności czynności prawnych

1
ustala nieważność czynności prawnej w postaci umowy przeniesienia własności nieruchomości zawartej w dniu 20.11.2014 r. przed notariuszemA. P.w Kancelarii NotarialnejA. P.wR.Rep. A nr 6977/2014 pomiędzy małoletniąS. W.i małoletnimB. W.reprezentowanymi przez ojcaG. W. (1), aS. N.iM. N. (1), w postaci udziałów po ¼ części nieruchomości dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)na rzecz każdego z małoletnich oraz zobowiązania zapłaty na rzecz małoletnich łącznej kwoty 144200 zł ( sto czterdzieści cztery tysiące dwieście zł);

2
oddala powództwo w stosunku doG. W. (1);

3
znosi wzajemnie koszty zastępstwa adwokackiego między stronami;

4
odstępuje od obciążania stron kosztami sądowymi.

Przewodniczący
SSO Elżbieta Kaziród
Sygn.akt II C 269/15

UZASADNIENIE
PowódkaM. N.w pozwie skierowanym przeciwko małoletniejS. W., małoletniemuB. W.iG. W. (1)wniosła o ustalenie w trybieart.189 kpcnieważności czynności prawnych przeniesienia własności nieruchomości w postaci dwu udziałów po ¼ części dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w RybnikuKsięga Wieczysta (...)oraz zobowiązanie zapłaty kwoty łącznej 144 200zł na rzeczS.iB.rodzeństwaW., przezS. N.iM. N. (1)co dokonane zostało aktem notarialnym z dnia 20.11.2014 r. przez notariuszaA. P.w Kancelarii Notarialnej wR.przyul. (...)za nr repertoryjnym A nr(...). W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała , że czynności prawne dokonane w dniu 20.11.2014 r dotknięte są nieważnością bezwzględna jako czynności dokonane w sposób sprzeczny z prawem a szczególności z przepisemart.101§3 krio. Zgodnie z tym przepisem rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na wykonywanie takich czynności przez dziecko. Matka dzieci nie żyje .Dzieci reprezentował ojciec pozwany ad .3,który zezwolenia sądu opiekuńczego nie miał . Dlatego wskazana czynność prawna jest bezwzględnie nieważna. Interes prawny powódki przejawia się w tym ,że mimo bezwzględnej nieważności powódka jest nękana wezwaniami o zapłatę z powołaniem jako podstawy nieważnej czynności prawnej . Nadto akt notarialny zawiera klauzule po myśliart.777§1 pkt 4 kpco poddaniu się egzekucji i pewnym jest ,że niebawem pozwany ad. 3 wystąpi o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności, co może narazić powódkę na niepowetowaną stratę .
Pozwani małoletniS.iB.rodzeństwoW.uznali żądanie pozwu i wnieśli o nieobciążanie kosztami postępowania . PozwanyG. W. (1)wniósł o oddalenie względnie odrzucenie pozwu . W uzasadnieniu swego stanowiska małoletni pozwani podnieśli, że zawarcie aktu notarialnego było następstwem ugodowych ustaleń związanych z zachowkiem należnym małoletnim po ich matce .Z powodu braku zgody sądu opiekuńczego na dokonanie przedmiotowej czynności prawnej nastąpiła prawomocna odmowa wpisu tej czynności w księdze wieczystej nieruchomości.
PozwanyG. W. (1)podniósł ,że nie był stroną umowy a w akcie notarialnym występował jako przedstawiciel ustawowy dzieci . Zatem brak jest po jego stronie legitymacji biernej.
Ostatecznie w przedmiocie kosztów strony wniosły o wzajemne zniesienie kosztów zastępstwa procesowego i nie obciążanie pozwanych kosztami sądowymi.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
W dniu 20.11.2014 roku międzyS. N.iM. N. (1)oraz małoletnimiS.iB.rodzeństwemN.w imieniu których działał ojciecG. W. (1)została zawarta umowa przeniesienia własności nieruchomości postaci dwu udziałów po ¼ części dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w RybnikuKsięga Wieczysta (...)oraz zobowiązanie zapłaty kwoty łącznej 144 200zł na rzeczS.iB.rodzeństwaW., przezS. N.iM. N. (1)co dokonane zostało aktem notarialnym z dnia 20.11.2014 r. przez notariuszaA. P.w Kancelarii Notarialnej wR.przyul. (...)za nr rep. A nr 6977/2014 .
MałoletnimS.iB.rodz.W.przysługiwało roszczenie o zachowek po ich zmarłej matceI. W., której jedynymi spadkobiercami byli rodziceM.iS. N.. Przedmiotowa umowa została zawarta w celu zwolnienia się przez małżonkówN.z zobowiązania zapłaty na rzecz wnuków sumy pieniężnej do pokrycia zachowku .
Ojciec małoletnichG. W. (1)nie posiadał zgody sądu opiekuńczego na zawarcie umowy przeniesienia własności w imieniu dzieci .
Prawomocnym postanowieniem z dnia 22.12.2014 r. sygn .akt Dz.Kw.GL1Y/00012810/14 Sąd Rejonowy w Rybniku Wydział Ksiąg Wieczystych oddalił wniosek w części tj. odnośnie żądania wpisania w księdze wieczystej prawa własności na rzeczS. W.IB. W.wskazując , że umowa przeniesienia własności z 20.11.2014r dotyczy czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletnich i nastąpiła bez wymaganej przepisami prawa zgody sądu opiekuńczego w związku z tym jest nieważna .
Dowód: umowa z 20.11.2014r. , postanowienie z 22.12.2014 r.
Powyższy stan faktyczny był bezsporny między stronami . Małoletni pozwani uznali żądanie ustalenia nieważności umowy .
Sąd zważył co następuje:
Zgodnie zart.101§3 kriorodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko . Czynność prawna dotycząca majątku małoletniego dokonana przez przedstawiciela ustawowego bez uprzedniego zezwolenia sądu opiekuńczego wymaganego przez przepisart.101§3kriojest nieważna i nie może być konwalidowana . Obiektywnym miernikiem i sprawdzalnym czynności przekraczającej zwykły zarząd jest ciężar gatunkowy dokonanej czynności , wymiar jej skutków w sferze majątkowej ,wartość przedmiotów których dotyczy (tak: postanowienie SN z 17.10.2000r.-lex 536776 )
Nie ulega wątpliwości , że umowa z 20.11.2014 r. z uwagi na jej znaczną wagę majątkową i skutki finansowe musi być uznana za czynność przekraczającą zwykły zarząd majątkiem małoletnich. Skoro została zawarta bez zgody sądu opiekuńczego jest bezwzględnie nieważna. Z tych przyczyn po myśliart.189 kpcnależało stwierdzić jej nieważność.
Roszczenie skierowane przeciwkoG. W. (1)jest bezzasadne.G. W.nie był stroną umowy .Występował jako przedstawiciel ustawowy swoich dzieci. Brak legitymacji biernej po stronie pozwanego musiał skutkować oddaleniem powództwa .
Z uwagi na okoliczność, że pozwanymi są małoletni Sąd odstąpił od obciążania ich kosztami sądowymi po myśliart.102 kpc.
PozwanyG. W.proces wygrał i nie mógł być obciążony kosztami sądowymi. Powódka została zwolniona od obowiązku ich ponoszenia na początku procesu więc mimo przegrania procesu w stosunku do tego pozwanego nie może być obciążona kosztami sądowymi.Strony zgodnie wniosły wzajemne zniesienie kosztów zastępstwa procesowego .Dlatego orzeczono o kosztach po myśliart.102 kpc.
SSOE. K.