Sąd Okręgowy w Poznaniu
XVII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XVII Ka 1471/14
Data wyroku: 2015-04-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jarosław Komorowski

WYROK

W I M I E N I U

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 kwietnia 2015 roku
Sąd Okręgowy w Poznaniu w XVII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący:  SSO Jarosław Komorowski (spr.)
Protokolant: st. prot. sąd. Agnieszka Popławska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Bogusława Tupaja
po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 roku
sprawyD. M.
oskarżonego o przestępstwo zart. 178a § 4 k.k.w zw. zart. 178a § 1 k.k.
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Kościanie z dnia 30 października 2014 roku, sygn. akt II K 471/14
1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
a) w punkcie I. wyroku uznaje oskarżonegoD. M.za winnego tego, że w dniu 2 sierpnia 2014 roku wR., gm.K.woj.(...)kierował w ruchu lądowym samochodem osobowym markiC. (...), będąc w stanie nietrzeźwości – 0,27 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. przestępstwa zart. 178a § 1 k.k.i za to na podstawieart. 178a § 1 k.k.wymierza mu karę 4 ( cztery ) miesiące pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwarunkowo zawiesza na okres 2 ( dwóch ) lat próby;
b) w punkcie II. wyroku łagodzi orzeczoną karę grzywny do 80 (osiemdziesiąt) stawek dziennych grzywny, pozostawiając ustaloną wysokość jednej stawki;
2. w pozostałym zakresie utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy,
3. zwalnia oskarżonego od obowiązku zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kosztów procesu za postępowanie odwoławcze, w tym od opłat za obie instancje.
SSO Jarosław Komorowski

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 30 października 2014 roku, wydanym w trybieart. 335 k.p.k., Sąd Rejonowy w Kościanie w sprawie o sygn. akt II K 471/14:
I. oskarżonegoD. M.uznał za winnego tego, że w dniu 2 sierpnia 2014 roku wR., gm.K., woj.(...), będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Środzie Wlkp. z dnia 8 września 2006 roku w sprawie II K 337/06 za przestępstwo zart. 178a § 1 k.k., kierował w ruchu lądowym samochodem markiC. (...), będąc w stanie nietrzeźwości w ilości 0,27 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. przestępstwa zart. 178a § 4 k.k.w zw. zart. 178a § 1 k.k.i za to na podstawieart. 178a § 4 k.k.wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawiesił na okres 2 lat tytułem próby,
II. na podstawieart. 71 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemu karę 100 stawek dziennych grzywny, określając wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych,
III. na podstawieart. 42 § 2 k.k.,art. 43 § 1 k.k.iart. 63 § 2 k.k.orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, zaliczając mu na jego poczet okres zatrzymania prawa jazdy od 2 sierpnia 2014 roku,
IV. na podstawieart. 627 § 1 k.p.k.,art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnychzasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania w kwocie 498,82 zł, w tym opłatę w kwocie 320 zł.
Od powyższego wyroku apelację wniósł prokurator, zaskarżając go w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego.
Zaskarżonemu wyrokowi apelujący zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku polegającą na zaakceptowaniu przez Sąd wniosku o wymiar kary złożonego w trybieart. 335 § 1 k.p.k.w sytuacji, gdy z podejrzanym ustalono i sformułowano wniosek o inny wymiar kary.
Wobec tego apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kościanie do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora okazała się potrzebna i musiała skutkować zmianą kwestionowanego wyroku.
Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że zaskarżony wyrok został wydany na skutek uwzględnienia przez Sąd I instancji sformułowanego w akcie oskarżenia wniosku prokuratora o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie oskarżonemu kary, uzgodnionej w następstwie zawartego pomiędzy oskarżonym a prokuratorem porozumienia. Uwzględnienie wniosku, zgodnie z dyspozycjąart. 343 § 1 i 6 k.p.k.w związku zart. 335 § 1 k.p.k., obligowało Sąd Rejonowy do wydania orzeczenia zgodnego z tym wnioskiem, co do wszystkich zawartych w nim rozstrzygnięć, a więc zarówno w zakresie kar (rodzaj, wymiar, sposób wykonania), jak i środków karnych (por. wyrok SN z 25 października 2007 r., IV KK 334/07, Lexr 323645). Faktycznie Sąd Rejonowy z tego obowiązku się nie wywiązał. Rzecz jednak w tym, że kontrola instancyjna wydanego wyroku ujawniła, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy zaaprobowanie wniosku w kształcie nadanym mu przez prokuratora także nie było zasadne.
Analiza akt przedmiotowej sprawy pozwala stwierdzić, że bezspornieD. M.w dniu 2 sierpnia 2014 roku wR.kierował samochodem markiC. (...), znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. 0,27 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Na powyższe wskazuje bowiem nie tylko nie budzące wątpliwości przyznanie się do winyD. M.w toku przesłuchania w charakterze podejrzanego (k. 8), ale także inne dowody zgromadzone w momencie ujęcia oskarżonego na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa.
W okolicznościach niniejszej sprawy brak było natomiast podstaw do uznania, że zachowanie oskarżonego wypełniało znamiona przestępstwa typizowanego wart. 178a § 4 k.k., a to wobec zatarcia skazania za występek zart. 178a § 1 k.k.
Jak słusznie podkreślono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, odpowiedzialność na podstawieart. 178a § 4 k.k.- ze względu na uprzednie skazanie za przestępstwo określone wart. 178a § 1 k.k.lub wymienione wart. 178a § 4 k.k.- sprawca czynu zart. 178a § 1 k.k.ponosi do momentu zatarcia wcześniejszego skazania w myśl zasad ogólnych, określonych przepisamirozdziału XII kodeksu karnego. Fakt zatarcia z mocy prawa wcześniejszego prawomocnego skazania za przestępstwo określone wart. 178a § 1 k.k.lub wymienione wart. 178a § 4 k.k., zaistniały w dacie wyrokowania co do popełnienia czynu określonego wart. 178a § 1 k.k., uniemożliwia przyjęcie odpowiedzialności sprawcy na podstawie unormowaniaart. 178a § 4 k.k.także wtedy, gdy do popełnienia tego czynu doszło przed upływem okresu niezbędnego do zatarcia wcześniejszego skazania. Nie stanowi natomiast przeszkody do przyjęcia odpowiedzialności na podstawie wymienionego unormowaniaart. 178a § 4 k.k.zatarcie, w dacie wyrokowania, skazania za przestępstwo, którego częścią było orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, jeżeli będący przedmiotem osądu czyn zart. 178a § 1 k.k.został popełniony w okresie obowiązywania tego zakazu (postanowienie SN z dnia 21 sierpnia 2012 r., IV KK 59/12, Lex nr 1267077).
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej z dnia 8 września 2006 roku, wydanym w sprawie II K 337/06, który stanowił podstawę do przypisania oskarżonemu występku zart. 178a § 4 k.k.,D. M.został skazany za przestępstwo zart. 178a § 1 k.k.na karę 120 stawek dziennych grzywny, po 10 zł każda stawka, środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku oraz świadczenie pieniężne w kwocie 500 zł na rzeczStowarzyszenia (...)wP.. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się w dniu 23 września 2006 roku. Jak ustalono w toku postępowania odwoławczego, oskarżonyD. M.nie tylko wykonał karę grzywny w dniu 14 listopada 2006 roku i zakaz prowadzenia pojazdów w okresie od 12 maja 2006 roku do 12 maja 2007 roku, jak odnotowano na karcie 21v akt, ale również w dniu 24 stycznia 2007 roku uiścił świadczenie pieniężne na rzeczStowarzyszenia (...)(k. 70).
Wobec tego, zgodnie z dyspozycjąart. 107 § 4a i § 6 k.k., skazanie za występek zart. 178a § 1 k.k., objęty wyrokiem z dnia 8 września 2006 roku, uległo zatarciu z mocy prawa z dniem 14 listopada 2007 roku. Odnotować przy tym trzeba, że wprawdzie przywołana powyżej regulacjaart. 107 § 4a k.k., niezwykle korzystna dla skazanych na kary grzywny, została dodana doKodeksu karnegoprzez art. 1 pkt 63 lit. b ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku (Dz.U.2015.396) zmieniającą ustawę z dniem 21 marca 2015 roku, jednakże także na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów, przewidujących pięcioletni okres zatarcia skazania na karę grzywny, skazanie za analizowany występek uważać należało za niebyłe.
W związku z powyższym oskarżonyD. M.aktualnie może ponieść odpowiedzialność karną tylko za występek zart. 178a § 1 k.k., a nie – jak błędnie zarzucono mu i przypisano w kwestionowanym wyroku - za występek zart. 178a § 1 i 4 k.k.Oznacza to nie tylko konieczność modyfikacji opisu przypisanego oskarżonemu czynu oraz jego kwalifikacji prawnej ale także konieczność zmiany sankcji karnej orzeczonej wobec oskarżonego za zachowanie, którego się dopuścił z uwagi na różny stopień społecznej szkodliwości czynów, wypełniających znamiona przestępstw zart. 178a § 1 k.k.i zart. 178a § 4 k.k.Występek zart. 178a § 1 k.k.podlega karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Natomiast występek przypisany oskarżonemu przez Sąd Rejonowy zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Z uwagi na tryb, w którym został wydany wyrok Sądu I instancji oraz brak aktualnych danych dotyczących sytuacji życiowejD. M., oskarżony został wezwany na rozprawę odwoławczą. W toku tej rozprawy, po uprzedzeniu obecnych stron o potrzebie zmiany oceny prawnej przypisanego oskarżonemu przestępstwa, prokurator zmodyfikował wnioski wniesionej apelacji, proponując złagodzenie orzeczonej wobec oskarżonego kary do 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby, złagodzenie kary grzywny do 80 stawek dziennych po 20 zł każda stawka i utrzymanie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Z wnioskiem prokuratora zgodził się oskarżony, nie zgłaszając w tym zakresie żadnych zastrzeżeń.
Sąd Okręgowy uznał, że zaproponowana przez strony kara jest słuszna i sprawiedliwa, i niewątpliwie uwzględnia wszystkie dyrektywy wymiaru kary, a w szczególności stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżonego oraz dyrektywę prewencji indywidualnej. Mając na uwadze prawidłowo ustalone przez Sąd I instancji okoliczności prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości przezD. M., a zwłaszcza niewielką ilość alkoholu w wydychanym powietrzu, jego postawę w toku niniejszego procesu ale także stosunkowo wysoki stopień zawiniania oskarżonego, Sąd Odwoławczy uznał, że kara 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 2 lat próby, połączona z karą 80 stawek dziennych grzywny po 20 zł każda stawka i rocznym zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych jest karą odpowiednio surową i odniesie wobec oskarżonego swoje cele. Odnotować przy tym trzeba, że z uwagi na stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu oraz jego malejący charakter Sąd Odwoławczy doszedł do przekonania, że roczny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych zagwarantuje oskarżonemu i innym użytkownikom dróg i chodników odpowiedni stopień bezpieczeństwa i to poprzez eliminację z ruchu kierowcy, który lekceważy podstawowe zasady bezpieczeństwa, a także w odpowiednim zakresie spełni swoją funkcję represyjną i wychowawczą, realizującą się przede wszystkim w ograniczeniu mobilności oskarżonego. Podkreślenia wymaga, że w ocenie Sądu Odwoławczego tak ukształtowany wymiar kary i środka karnego nie wpłynie negatywnie na realizację względów ogólnoprewencyjnych oraz zapobiegnie wykształceniu w społeczeństwie błędnego przekonania o nadmiernej pobłażliwości organów sprawiedliwości wobec sprawców tego rodzaju przestępstw.
Wobec powyższego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
a) w punkcie I. wyroku uznał oskarżonegoD. M.za winnego tego, że w dniu 2 sierpnia 2014 roku wR., gm.K.woj.(...)kierował w ruchu lądowym samochodem osobowym markiC. (...), będąc w stanie nietrzeźwości – 0,27 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. przestępstwa zart. 178a § 1 k.k.i za to na podstawieart. 178a § 1 k.k.wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby,
b) w punkcie II. wyroku złagodził orzeczoną karę grzywny do 80 stawek dziennych, pozostawiając ustaloną wysokość jednej stawki.
W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, albowiem nie dostrzegł żadnych dalszych uchybień, które w myślart. 439 § 1 k.p.k.,art. 440 k.p.k.bądźart. 455 k.p.k.należałoby wziąć pod uwagę z urzędu (pkt 2. wyroku).
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono w punkcie 3. wyroku, zwalniając oskarżonego, na podstawieart. 634 k.p.k.w zw. zart. 624 k.p.k.iart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych, z obowiązku ich poniesienia. Za wydaniem przedmiotowego rozstrzygnięcia przemawiały względy słuszności, bowiem konieczność przeprowadzenia kontroli odwoławczej wyroku Sądu I instancji i zmiany wydanego rozstrzygnięcia była wynikiem błędu Sądu i prokuratora, zaś postawa oskarżonego pozwalała na konsensualne zakończenie procesu, bez przeprowadzania rozprawy.
SSO Jarosław Komorowski