Sąd Okręgowy w Zamościu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 433/15
Data wyroku: 2015-06-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Przemysław Szyszka, Urszula Zwolak, Lesław Dąbrowski
Słowa kluczowe: Wyrok Łączny, Kara Łączna
Podstawa prawna: art.85 kk, art.571§1 kpk, art.575§1 kpk

Sygn. akt II Ka 433/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Zamościu II Wydział Karny w składzie :
Przewodniczący: SSO Urszula Zwolak (spr.)
Sędziowie: SO Lesław Dąbrowski
SO Przemysław Szyszka
Protokolant: st.sekr.sąd. Agnieszka Nowakowska
przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. Roberta Gąski
po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 roku
sprawyM. S.
skazanego wyrokiem łącznym
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Hrubieszowie
z dnia 30 grudnia 2014 r.     sygn. akt II K 170/14
uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawęM. S.przekazuje Sądowi Rejonowemu w Hrubieszowie do ponownego rozpoznania.
/-/ Na oryginale właściwe podpisy.
Sygn. akt II Ka 433/15

UZASADNIENIE
Uzasadnienie faktyczne:
SkazanyM. S.złożył do Sądu Rejonowego w Hrubieszowie wniosek o wydanie wyroku łącznego obejmującego kary, jakimi dotychczas został skazany. Po rozpoznaniu wniosku skazanego, Sąd Rejonowy w Hrubieszowie wyrokiem z dnia 30 grudnia 2014 roku, wydanym w sprawie IIK 170/14, rozstrzygnął w związku z wnioskiemM. S.:
skazanego prawomocnymi wyrokami:
I. Sądu Rejonowego w Hrubieszowie z dnia10 września 2009 rokuw sprawie o sygn. aktII K 514/09za czyn zart. 178a § 1 k.k., popełniony wdniu 23 maja 2009 roku, na karę grzywny w rozmiarze 100 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych; orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości;
II. Sądu Rejonowego w Hrubieszowie z dnia28 stycznia 2010 rokuw sprawie o sygn. aktII K 943/09, za czyn zart. 279 § 1 k.k., popełniony w dniu08 listopada 2009 r., na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat tytułem próby; oddano skazanego pod dozór kuratora oraz na podstawieart. 33 § 2 k.k.orzeczono grzywnę w rozmiarze 50 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Hrubieszowie z dnia 22 grudnia 2012 roku zarządzono wobec skazanego wykonanie kary pozbawienia wolności;
III. Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia30 czerwca 2010 rokuw sprawie o sygn. aktII K 343/10, za czyny:
1) zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z7 na 8 listopada 2009 roku,
2) zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z7 na 8 listopada 2009 roku,
3) zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z7 na 8 listopada 2009 roku,
4) zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z7 na 8 listopada 2009 roku,
5) zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z10 na 11 listopada 2009 roku,
6) zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z10 na 11 listopada 2009 roku,
7) zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z10 na 11 listopada 2009 roku,
8) zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z10 na 11 listopada 2009 roku,
9) zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z10 na 11 listopada 2009 roku,
10) zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z10 na 11 listopada 2009 roku,
11) zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z10 na 11 listopada 2009 roku,
12) zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z10 na 11 listopada 2009 roku,
13) zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z10 na 11 listopada 2009 roku,
14) zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z10 na 11 listopada 2009 roku,
15) zart. 279 § 1 k.k., popełniony w nocy z10 na 11 listopada 2009 roku,uznawszy, że stanowią one ciąg przestępstw określony wart. 91 § 1 k.k., na karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby, na podstawieart. 33 § 2 k.k.- na grzywnę w rozmiarze 70 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych; orzeczono też dozór kuratora oraz obowiązek naprawienia szkody na podstawieart. 46 § 1 k.k.Postanowieniem Sądu Rejonowego w Hrubieszowie z dnia 22 czerwca 2012 roku zarządzono skazanemu wykonanie kary pozbawienia wolności;
IV. Sądu Rejonowego w Hrubieszowie z dnia24 października 2011 rokuw sprawie o sygn. aktII K 909/10,za czyn zart. 279 § 1 k.k., popełniony wnocy z 10 na 11 listopada 2009 roku,na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat tytułem próby; na podstawieart. 33 § 2 k.k.wymierzono grzywnę w rozmiarze 80 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych; oddano skazanego pod dozór kuratora oraz środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Hrubieszowie z dnia 22 czerwca 2012 roku zarządzono wobec skazanego wykonanie kary pozbawienia wolności;
V. Sądu Rejonowego w Hrubieszowie z dnia16 maja 2012 rokuw sprawie o sygnaturze aktII K 1210/11, za czyny:
- zart. 289 § 2 k.k., popełniony w dniu6 października 2011 roku, na karę 1 roku pozbawienia wolności;
- zart. 288 § 1 k.k., popełniony w dniu6 października 2011 roku,na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;
- zart. 278 § 1 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zb. zart. 276 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., popełniony w dniu6 października 2011 roku,na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;
- na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.orzeczono karę łączną w rozmiarze 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności; orzeczono też środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody;
VI. Sądu Rejonowego w Hrubieszowie z dnia6 czerwca 2013 roku,w sprawie oznaczonej sygnaturą aktII K 1219/12za czyn zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.w zb. zart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., popełniony w dniu8 kwietnia 2012 roku,na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
w ten sposób, że:
- na podstawieart. 85 k.k.w zw. zart. 86 § 1 k.k.kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami w sprawachII K 1210/11iII K 1219/12połączył i orzekł karę łączną 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności;
- na podstawieart. 577 k.p.k.na poczet orzeczonej kary łącznej zaliczył skazanemu okres odbywania kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie II K 1210/11 od 01 stycznia 2013 roku do 01 września 2014 roku;
- w pozostałym zakresie wyroki w sprawachII K 1210/11iII K 1219/12podlegają odrębnemu wykonaniu;
- na podstawieart. 572 k.p.k.umorzył postępowanie o wydanie wyroku łącznego w zakresie skazań w sprawach: II K 943/09 i II K 343/10 ( objętych prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Hrubieszowie w sprawieII K 32/13) oraz II K 514/09 i II K 909/10;
- na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 574 k.p.k.zwolnił skazanego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w części skazującej;
- na podstawieart. 630 k.p.k.w zw. zart. 574 k.p.k.w części umarzającej postępowanie koszty procesu przejął na rachunek Skarbu Państwa;
- zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. C.kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem wynagrodzenia za obronę udzieloną z urzędu oraz 27,60 ( dwadzieścia siedem 60/100) złotych tytułem podatku VAT.
Apelację w tej sprawie wywiodła ustanowiona z urzędu obrońca skazanego. Na podstawieart. 444 k.p.k.iart. 425 § 1 i 2 k.p.k.zaskarżyła wyrok w części, tj. w zakresie orzeczenia o karze, zaś powołując się na przepisart. 427 § 1 i 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 3 k.p.k.wyrokowi temu zarzuciła:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę przez uznanie, że między czynami, za któreM. S.został skazany wyrokami IIK 1210/11 i IIK 1219/12 nie zachodzi tego rodzaju związek przedmiotowo-podmiotowy, który uzasadniałby zastosowanie zasady absorbcji, co niewątpliwie miało wpływ na treść wyroku.
Na podstawieart. 427 § 1 k.p.k., skarżąca podnosząc powyższy zarzut wnosiła o:
- zmianę wyroku poprzez orzeczenie wobec skazanego kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Uzasadnienie prawne:
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy skazanego jest zasadna o tyle, o ile daje Sądowi Okręgowemu w ramach kontroli instancyjnej, asumpt do orzekania z urzędu w zakresie całości zaskarżonego orzeczenia.
Podzielając w całości stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w tezie do wyroku z dnia 16 listopada 2011 roku (III KK 236/11, opubl. LEX nr 1055027), iż:
W sytuacji, gdy obrońca w złożonej apelacji od wyroku łącznego podnosi jedynie zarzut niewspółmierności orzeczonej kary łącznej, nie zwalnia to sądu odwoławczego z dokonania właściwej kontroli zaskarżonego orzeczenia, z uwzględnieniem wynikających z akt sprawy okoliczności co do połączenia kary, która w ogóle nie została wobec skazanego orzeczona, jak i orzeczenia w wyroku kary łącznej grzywny.
Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że zasadną i konieczną jest, a z punktu widzenia przepisów prawa dopuszczalną, analiza zaskarżonego wyroku łącznego w całości. Ograniczenie bowiem zakresu kontroli odwoławczej w niniejszej sprawie jedynie do wymiaru kary łącznej obejmującej skazania w sprawach IIK 1210/11 i IIK 1219/12 doprowadzi do istnienia w przestrzeni prawnej orzeczenia nieprawidłowego, której to nieprawidłowości w przyszłości nie będzie można konwalidować – zgodnie z przytoczonym w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, stanowiskiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 17 stycznia 2006 roku (IIAKa 302/05). Nie bez znaczenia dla zakresu przeprowadzonej kontroli odwoławczej pozostaje uregulowanie prawne (art. 570 k.p.k.) pozwalające w zakresie wydania wyroku łącznego procedować z urzędu. Sądowi Okręgowemu znane jest stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu z dnia 18 lutego 2015 roku (IIKK 26/15, LEX nr 1654740), wskazujące na ograniczenie zakresu i rygorystycznie określające granice rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym, w sytuacji gdy autorem środka odwoławczego jest czynnik fachowy (obrońca oskarżonego), jednak judykat ten odnosi się do zaskarżonych orzeczeń, innych niż wyrok łączny. Wyroki łączne natomiast można, a w niektórych sytuacjach należy rozpoznawać szerzej, gdyż nie dotyczą one bezpośrednio kwestii winy i odpowiedzialności karnej, a koncentrują się na ponownym kształtowaniu wymiaru orzeczonych wcześniej kar lub środków karnych. Po tych wstępnych uwagach należy odnieść się do zarzutów apelacji i stwierdzonych z urzędu uchybień zaskarżonego orzeczenia.
Zarzut apelacji odnoszący się do kary łącznej obejmującej skazania w sprawach IIK 1210/11 i IIK 1219/12 jest zasadny o tyle, o ile orzeczenie nowej kary łącznej (obejmującej kary wymierzone IIK 943/09, IIK 343/10 i IIK 909/10) będzie miało znaczenie dla orzeczenia tej kary łącznej. Należy zgodzić się również z zarzutem apelacji, iż Sąd I instancji dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na niedostatecznym zgromadzeniu informacji o skazanym. Zgodnie z treściąart. 571 § 1 k.p.k.Sąd wymierzając karę łączną winien dysponować jak najszerszym spektrum wiadomości o skazanym, gdyż, również przy wymiarze kary łącznej zastosowanie ma chociażby częściowoart. 53 k.k.(wyrok SN z dnia 29 kwietnia 20210 r., III KK 291/09, OSNwSK 2010/1/946:Przepisart. 53 k.k.znajduje przynajmniej częściowe zastosowanie przy wymierzaniu kary łącznej w wyroku łącznym.). Z tego tytułu obowiązkiem Sądu jest zgromadzić jak najwięcej informacji o skazanym, bowiem:
Powinność sądu orzekającego w przedmiocie wydania wyroku łącznego, określona wart. 571 § 1 k.p.k., ma służyć właściwemu kształtowaniu przez ten sąd wymiaru kary łącznej w oparciu o pełny, możliwy do ustalenia w realiach rozpoznawanej sprawy, zakres wiedzy o przestępstwach i ich sprawcy.(wyrok SN z dnia 4 października 2011 r., IIKK 112/11, LEX nr 1084712).
Sąd Rejonowy nie brał pod uwagę, iż w większości spraw prowadzonych przeciwko niemu,M. S.korzystał ze statusu przestępcy młodocianego i należałoby rozważyć uzyskanie informacji o jego środowisku rodzinnym oraz opinię o nim z miejsca zamieszkania. Te uchybienia w połączeniu z omówionymi poniżej stały się powodem wydania orzeczenia kasatoryjnego co do całości zaskarżonego wyroku łącznego.
Sąd Okręgowy zwrócił już wyżej uwagę, iż zakresem kontroli odwoławczej z urzędu objął również rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym wyroku łącznym dotyczące umorzenia postępowania w zakresie orzeczenia kary łącznej obejmującej skazania w sprawach: IIK 943/09, IIK 343/10 i IIK 909/10 Sądów Rejonowych w Hrubieszowie i Zamościu. Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku nie podjął decyzji o połączeniu wyrokiem łącznym kar orzeczonych wobec skazanego w tych sprawach i postępowanie w tym zakresie umorzył, gdyż stwierdził, że istnieje wyrok łączny obejmujący kary orzeczone w wyrokach wydanych w sprawach IIK 943/09 i IIK 343/10 (sygn. akt IIK 32/13) i w tym wyroku łącznym, postępowanie co do objęcia nim również skazania ze sprawy IIK 909/10 zostało rozstrzygnięte. Podejmując taką decyzję, Sąd Rejonowy powołał się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie wydanego w sprawie IIAKa 302/05 z dnia 17 stycznia 2006 roku (opubl. LEX nr 168026):
Niedopuszczalne jest ingerowanie w prawomocny wyrok łączny przez wykorzystanie uregulowania zawartego wart. 575 § 1 k.p.k.i stwierdzenie, że wyrok taki stracił moc tylko po to, aby dokonać połączenia kar w innej konfiguracji czy naprawić błędne rozstrzygnięcie, jakie zapadło w prawomocnym wyroku łącznym.
Stanowisko to jest niewątpliwie trafne, jednak nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Uszło bowiem uwadze Sądu Rejonowego, iż w sprawie IIK 32/13, po pierwsze kara orzeczona w sprawie IIK 909/10 nie została objęta karą łączną orzeczoną w wyroku łącznym – przy czym ta okoliczność nie jest decydująca, po drugie z treści wyroku IIK 32/13 jednoznacznie wynika, iż Sąd orzekający w tej sprawie pozostawał w przekonaniu i posiadał wiedzę, iż wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie IIK 909/10 jest nadal warunkowo zawieszone – k. 17 akt. Ta okoliczność była decydująca o umorzeniu postępowania w przedmiocie objęcia karą łączną, kary wymierzonej w sprawie IIK 909/10.
Sąd Rejonowy procedujący w niniejszej sprawie miał wiedzę i świadomość, iż zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie IIK 909/10, czego dowodem jest treść zaskarżonego wyroku – k. 127. Fakt zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, przy zaistnieniu przesłanek zart. 85 k.k.stanowi podstawę do wydania nowego wyroku łącznego.
Wymierzenie nowej kary łącznej w nowym wyroku łącznym zasadne jest wówczas, gdy w branym pod uwagę zbiegu realnym przestępstw i w sekwencji wyroków stanowiących podstawę do orzeczenia kary łącznej pojawiają się nowe elementy, których nie brano pod uwagę w poprzednim wyroku łącznym.(wyrok SN z dnia 3 grudnia 2014 r., IIKK 246/14, opubl. LEX nr 1583222).
Te ustalenia doprowadziły Sąd Okręgowy do wniosku, iż koniecznym w zaistniałej sytuacji prawnej i faktycznej jest uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Inna decyzji w tym zakresie doprowadziłaby do zaistnienia przesłanek zart. 440 k.p.k.– oczywistej i rażącej niesprawiedliwości orzeczenia, bowiem naruszałaby prawa skazanego do wydania wyroku łącznego przy zaistnieniu materialnych przesłanek w tym zakresie, tj. zart. 85 k.k..
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy uchylił wyrok w całości, zaś ponownie rozpoznając sprawę:
- Sąd Rejonowy weźmie pod uwagę przedstawione powyżej rozważania i ponownie przeanalizuje istnienie przesłanek do wydania wyroku łącznego obejmującego skazujące wyroki zapadłe wobec skazanegoM.(P.)S.;
- Sąd zgromadzi informacje wyszczególnione wart. 571 § 1 k.p.k.i w oparciu o nie rozważy wymiar orzekanej kary lub kar łącznych;
- w razie konieczności orzeczenie prawidłowo – zgodnie z treściąart. 424 k.p.k.uzasadni;
- sporządzając wyrok ustali, czy skazany ma dwa (M. P.), czy jedno imię (M.).
/-/ Na oryginale właściwe podpisy.