Sąd Okręgowy w Elblągu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 151/15
Data wyroku: 2015-05-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Zawistowska, Aleksandra Ratkowska, Krzysztof Nowaczyński
Słowa kluczowe: Szkoda
Podstawa prawna: art. 361§2 kc w zw. z art. 6 k.c.

Sygn. akt I Ca 151/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 maja 2015 r.
Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Aleksandra Ratkowska (spr.)
Sędziowie: SO Teresa Zawistowska
SO Krzysztof Nowaczyński
Protokolant: st. sekr. sąd. Danuta Gołębiewska
po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r. w Elblągu
na rozprawie
sprawy z powództwa Skarbu Państwa – Komendy Miejskiej Policji wE.
przeciwkoK. W. (1)
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu
z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt IX C 2024/14

1
oddala apelację;

2
zasądza od powoda Skarbu Państwa – Komendy Miejskiej Policji wE.na rzecz pozwanegoK. W. (1)kwotę 110,70 zł (sto dziesięć złotych siedemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję.

Sygn.akt I Ca 151/15

UZASADNIENIE
Skarb Państwa - Komenda Miejska Policji wE.w pozwie wniesionym przeciwkoK. W. (1)domagał się zapłaty kwoty 1.350 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 09 kwietnia 2014r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu według norm przypisanych.
W uzasadnieniu pozwu wskazano że pozwanyK. W. (2)w dniu 07 lipca 2012r. w miejscowościS.nr 15 dokonał uszkodzenia radiowozu markiV. (...)onr rej. (...), którego użytkownikiem jest Komenda Miejska Policji wE.. Pozwany mimo wezwania nie naprawił szkody, której zaistnienie i wysokość zostały stwierdzona wyrokiem Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 29 stycznia 2013r. w sprawie VIII K(...).
PozwanyK. W. (1)wniósł o oddalenie powództwa.
Sąd Rejonowy w Elblągu wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015r. oddalił powództwo opierając się na następujących ustaleniach, wnioskach i przepisach prawa:
K. W. (1)został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 29 stycznia 2013 za to że, w dniu 04 lipca 2012r. w miejscowości(...)umyślnie dokonał uszkodzenia pojazdu służbowego markiV. (...)onr rej. (...)poprzez wgniecenie karoserii w okolicy przedniego nadkola i uszkodzenia przedniego lewego lusterka oraz dokonał uszkodzenia przedniej tablicy rejestracyjnej, działając na szkodę Komendy Miejskiej Policji wE., przy czym działał on mając znacznie ograniczoną zdolność kierowania swoim postępowaniem. W sentencji wyroku wskazano, iż pozwany spowodował straty w wysokości 1.230 zł oraz dokonał uszkodzenia przedniej tablicy rejestracyjnej o wartości 120 zł.
Strony nie kwestionowały wiarygodności ani prawdziwości dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy VIII K(...), stanowiących podstawę tych ustaleń.
Zgodnie zart.11 k.p.c.ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Zakres tego związania został we wskazanym przepisie określony tylko ogólnie, bez sprecyzowania ustaleń wiążących oraz tych, co do których związanie nie zachodzi. Określenie, że sąd w postępowaniu cywilnym jest związany "ustaleniami co do popełnienia przestępstwa" nie precyzuje, czy chodzi o związanie okolicznościami należącymi do istoty przestępstwa w wyżej wskazanym rozumieniu, czy tylko okolicznościami stanowiącymi ustawowe znamiona przestępstwa. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa sąd cywilny związany jest tylko ustaleniami dotyczącymi popełnienia przestępstwa - a więc okolicznościami składającymi się na jego stan faktyczny, osobą sprawcy, przedmiotem przestępstwa oraz czynem przypisanym oskarżonemu wskazanymi w sentencji wyroku. Oznacza to, że sąd - rozpoznając sprawę cywilną - musi przyjąć, że skazany popełnił przestępstwo przypisane mu wyrokiem karnym (wyrok SN z dnia 14 kwietnia 1977 r., IV PR 63/77, LEX nr 7928). Wszelkie inne ustalenia prawomocnego, skazującego wyroku karnego, wykraczające poza elementy stanu faktycznego przestępstwa, nie mają mocy wiążącej dla sądu cywilnego, nawet jeśli są zawarte w sentencji wyroku.
Odnośnie zawartego w wyroku karnym ustalenia wysokości szkody osoby pokrzywdzonej, dominuje pogląd, że jeżeli określenie wysokości szkody przez sąd karny ma charakter ocenny i stanowi ustalenie posiłkowe, nie wiąże sądu cywilnego. Jeżeli natomiast ustalenie wysokości szkody wynika bezpośrednio z ustalenia przedmiotu przestępstwa i stanowi jeden z elementów stanu faktycznego, to ustalenie takie jest dla sądu cywilnego wiążące (wyrok SN z dnia 7 marca 1967 r., I CR 464/66, LEX nr 6122, oraz wyrok SA w Katowicach z dnia 27 kwietnia 1995 r., II Akr 59/95, OSA 1996, z. 9, poz. 35; por. także wyrok SN z dnia 18 sierpnia 2009 r., I PK 60/09, LEX nr 550992). Dlatego przyjmuje się, iż wyrok skazujący z reguły nie wiąże sądu cywilnego w zakresie wysokości wskazanej przez sąd karny szkody, ale wyjątek od tej zasady stanowią wypadki dotyczące prawomocnego skazania w postępowaniu karnym za zabór mienia w celu przywłaszczenia lub za przywłaszczenie konkretnej rzeczy. Wówczas określona w wyroku karnym wartość rzeczy będącej przedmiotem zagarnięcia lub przywłaszczenia staje się elementem istoty przypisanego sprawcy przestępstwa i jako taka wiąże sąd cywilny (orzeczenie z dnia 17 kwietnia 1961 r., 1 CR 467/60, OSNCP 1963 nr 1, poz. 13). W wyrokach z dnia 22 stycznia 1963 r., II CR 1118/61 (OSNPG 1963 nr 8, poz. 46) i z dnia 10 czerwca 1963 r., II CR 114/62 (OSNPG 1963 nr 9, poz. 53). Przestępstwo zniszczenia lub uszkodzenia rzeczy określone wart. 288 k.k.ma charakter materialny, ale do jego bytu wystarczy samo ustalenie, że doszło do uszkodzenia rzeczy, natomiast wartość dokonanego zniszczenia ma charakter poboczny i nie wiąże sądu cywilnego. Wycena poczynionych uszkodzeń stanowiła kwestię poboczną, co potwierdza okoliczność, iż w toku całego postępowania przed sądem karnym jak i poprzedzającego go etapu postępowania przygotowawczego nie zajmowano się kwestią wysokości dokonanych uszkodzeń. W aktach sprawy karnej VIII K(...)znajduje się jedynie protokół oględzin samochodu, gdzie został spisany zakres uszkodzeń, natomiast brak jest jakichkolwiek ustaleń co do wysokości szkody.
Opierając się na ustaleniach wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu VIII Wydziału Karnego należało wskazać, że związanie to dotyczy okoliczności, iż pozwany dokonał uszkodzenia pojazdu służbowegoV. (...)nr rej. (...)poprzez wgniecenie karoserii w okolicy przedniego nadkola i uszkodzenia przedniego lewego lusterka oraz dokonał uszkodzenia przedniej tablicy rejestracyjnej. Wycena wartości szkody stanowiła natomiast domenę sądu cywilnego.
W sytuacji całkowitego braku materiału dowodowego pozwalającego na weryfikację i ocenę twierdzeń powoda w zakresie wysokości roszczenia powództwo musiało podlegać oddaleniu z uwagi na niewskazanie jego wysokości.
Ze względu na oddalenie powództwa z powodów wskazanych powyżej nie było potrzeby przeprowadzania dalszego postępowania dowodowego i wniosek dowodowy pozwanego w zakresie powołania biegłego na okoliczność ustalenia jego stanu zdrowia oraz ustalenia czy w dniu zdarzenia był w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji i wyrażenie woli należało oddalić. Sąd oddalił również wniosek pozwanego o przesłuchanie świadków na okoliczność powstałych w pojeździe uszkodzeń oraz sposobu prowadzenia pojazdu przez funkcjonariuszy publicznych.
Powód wniósł apelację od tego wyroku zaskarżając go w całości i domagając się jego zmiany i orzeczenia zgodnie z żądaniem pozwu oraz zasądzenia od pozwanego kosztów procesu za II instancję.
Skarżący zarzucił wyrokowi sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału wskutek naruszeniaart.233§1 kpcpolegające na pominięciu dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o roszczeniu pozwu oraz naruszenieart.328§2 kpcpoprzez brak wskazania przyczyn nieuwzględnienia wskazanych dowodów.
W uzasadnieniu doprecyzowano, iż chodzi o pominięcie dowodów w postaci kosztorysu naprawy z dnia 12.07.2012r. oraz kalkulacji kosztu nowej tablicy rejestracyjnej i dowodu rejestracyjnego. Zdaniem powoda właściwa ocena tych dowodów pozwoliłaby na wniosek o udowodnieniu wysokości szkody wyrządzonej czynem karalnym pozwanego przypisanego mu w sprawie VIII K(...).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jako nieuzasadniona nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Jak chodzi o zarzut naruszenia przepisuart. 328§2 kpcwskazać należy na powszechny w doktrynie i orzecznictwie pogląd, iż skuteczne postawienie takiego zarzutu może w zasadzie mieć miejsce tylko w wyjątkowych wypadkach, tj. wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie posiada wszystkich koniecznych elementów, bądź zawiera braki w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej lub kasacyjnej (np. wyroki Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 30.10.2014r. I ACa 503/14, Lex nr 1544883 i z 3.12.2013r. , I ACa 715/13, Lex 1416118 , wyrok Sądu Najwyższego z 2.12.2014r., I UK 139/14, Lex Nr 1621322). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, gdyż Sąd Rejonowy przedstawił w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku logiczny i konsekwentny wywód w kwestii niewykazania przez powoda wysokości wyrządzonej przez pozwanego szkody w jego majątku, co stanowiło przyczynę oddalenia powództwa i brak szczegółowego ustosunkowania się do przedłożonych przez powoda kalkulacji i kosztorysu nie podważa spójności i prawidłowości tego wywodu przy zaakcentowaniu tej istotnej okoliczności, iż pozwany zakwestionował wskazaną przez powoda, a wynikającą ze wskazanych dokumentów prywatnych, wysokość szkody. W tej sytuacji procesowej na powodzie spoczywał obowiązek wykazania inicjatywy dowodowej w zakresie omawianej kwestii stosownie doart.6 kc.Zgodnie bowiem zart.246 kcdokument prywatny stanowi jedynie dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie i w tym kontekście ocenić należało przedłożone przez powoda kosztorys i kalkulację. Powód powołał się na określenie w wyroku karnym wysokości szkody – 120 zł odpowiadające uszkodzeniu tablicy rejestracyjnej i 1.230 zł odpowiadające szkodzie w samym pojeździe. Jednocześnie kwot tych dochodził w oparciu o kalkulację z dnia 10 marca 2014r. sporządzona przez Inspektora Wydziału(...)wO.S. G.: za wydanie dowodu rejestracyjnego pojazdu 30,81 wraz z kompletem nalepek legalizacyjnych 7,01 , nalepką kontrolną 11,71, kompletem tablic rej razem 50,43; koszt wytworzenia kompletu tablic rej 47,36 zł koszt przesyłki kompletu tablic 13 zł - razem 110,79 zł oraz kosztorys naprawy samochoduV. (...)nr rej (...)-netto 926,19, brutto 1.139,21 sporządzony przezJ. A.N.Skutery Quadyul.(...)E.. Wartości te różnią się od wskazanych w wyroku karnym, co naprowadza na wniosek, iż powód podzielał na wstępie stanowisko Sądu Rejonowego co do braku jego związania wskazaną w wyroku karnym wysokością szkody wyrządzonej przez pozwanego i uznał za właściwe wykazanie wysokości szkody w procesie cywilnym. W tym miejscu stwierdzić należy – wobec pewnego zdystansowania się skarżącego w apelacji do takiego zapatrywania się na problem wysokości szkody – iż Sąd Okręgowy w pełni podziela zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywody i przytoczone poglądy oraz orzecznictwo co do braku związania sądu cywilnego w trybieart.11 kpcwskazaną w wyroku karnym wysokością szkody wyrządzonej czynem karalnym o ile ma ona charakter oceny i posiłkowy, nie typizujący przestępstwa. Wysokość szkody nie została przez powoda wykazana, a jej określenie za pomocą przedłożonych kalkulacji i kosztorysu zostało przez pozwanego zakwestionowane, co kierowało tę kwestę na tory typowego postępowania dowodowego. W tej materii przywołać można wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2001 r., I PKN 468/00, OSNP 2003 r., Nr 8, poz. 197 , gdzie wskazano, iż kosztorys powykonawczy jako dokument prywatny stanowi jedynie dowód tego, że osoba, która go podpisała wyraziła zawarty w nim pogląd, nie korzysta natomiast z domniemania zgodności z prawdą zawartych w nim twierdzeń.
Poczynione powyżej uwagi stanowią jednocześnie o bezzasadności zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisuart.233§1 kpc, gdyż omawiane kalkulacja i kosztorys nie mogły stanowić podstawy ustalenia, iż wyrządzona przez pozwanego szkoda odpowiadała dochodzonej pozwem kwocie.
Z tych przyczyn apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu na mocyart.385 kpc.