Sąd Okręgowy w Lublinie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 753/15
Data wyroku: 2015-09-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lucyna Stąsik-Żmudziak

Sygn. akt VII U 753/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 września 2015 roku.
Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący Sędzia SO Lucyna Stąsik-Żmudziak
Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Trafisz
po rozpoznaniu w dniu 14 września 2015 roku w Lublinie
sprawyW. D.
przeciwko Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaW. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.
z dnia 19 marca 2015 roku znak:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję i ustalaW. D.prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych od dnia(...)roku.
VII U 753/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 marca 2015 roku znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych wL.na podstawie przepisówustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity DZ.U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) odmówiłW. D.prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca nie spełnia warunków do uzyskania prawa do emerytury we wcześniejszym wieku gdyż do dnia 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił 25 –letniego okresu składkowego i nieskładkowego (decyzja – k. 29 akt emerytalnych).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósłW. D.wnosząc o zmianę decyzji i ustalenia prawa do emerytury domagając się zaliczenia okresu pracy wgospodarstwie rolnym (...)od 1 lipca 1973 roku do 10 września 1973 roku (odwołanie – k. 2-3 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji (k. 4 a.s.).
W toku procesu strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe (protokół – 16 v. a.s.).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W. D.urodzony (...)w dniu(...)roku złożył wniosek o emeryturę, w którym zawarł oświadczenie, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (wniosek – k. 1 – 4 a.e.).
W oparciu o przedłożone dokumenty ZUS decyzją z dnia 19 marca 2015 roku ustalił, że wnioskodawca legitymuje się ogólnym stażem pracy w wysokości 24 lat, 11 miesięcy i 22 dni. Ponadto organ rentowy zaliczył wnioskodawcy do okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych okres wynoszący 19 lat, 7 miesięcy i 7 dni (decyzja - k. 29 a.s.).
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż do stażu pracy nie zaliczono okresu pracy w gospodarstwie rolnym osoby obcej tj.R.iM. L.od 1 lipca 1973 roku do 10 września 1973 roku ponieważ wnioskodawca powyższe zatrudnienie dokumentuje zeznaniami świadków natomiast z posiadanych przez organ dokumentów nie wynika fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu w tym okresie. W ocenie ZUS przedłożone zeznania świadków i oświadczenie wnioskodawcy zawierają również braki formalne, ponieważ potwierdzenia własnoręczności podpisu dokonał organ do tego nieuprawniony. Organ rentowy wskazał również, iż z przedłożonych zeznań świadków trudno jest ustalić czy przedstawiają one opis wykonywanych przez wnioskodawcę czynności, w oparciu o własne obserwacje czy też zeznania innych osób (decyzja – k. 29 a.e.).
W toku postępowania, w celu ustalenia czy w nieuwzględnionym przez organ rentowy okresie zatrudnienia wnioskodawca wykonywał pracę wgospodarstwie rolnym (...)od 1 lipca 1973 roku do 10 września 1973 roku Sąd Okręgowy dopuścił dowód z zeznań wnioskodawcy (zeznania wnioskodawcy – k. 16 v. – 17 v. oraz 18 – 18 v.), zeznań świadków:Z. G.(zeznania świadka – k. 17 – 17 v. a.s) iE. G.(zeznania świadka – k. 17 v. – 18 a.s.) oraz dowody nieosobowe zgromadzone w aktach organu rentowego.
Wnioskodawca w latach 1970-1973 uczęszczał do szkoły zawodowej wB.do klasy o profilu mechanik samochodowy. Po ukończeniu nauki skarżący w okresie od 1 lipca 1973 roku do 10 września 1973 roku pracował wgospodarstwie rolnym (...), którzy mieszkali wC.(zeznania wnioskodawcy – k. 16 v. – 17 v. oraz 18 – 18 v.)
Powyższe gospodarstwo oddalone było od miejsca zamieszkaniaW. D.o około 5 km, wobec czego wnioskodawca do pracy w gospodarstwie dojeżdżał rowerem (zeznania wnioskodawcy – k. 16 v. – 17 v. oraz 18 – 18 v., zeznania świadkaZ. G.– k. 17 – 17 v. a.s.).
R.iM. L.posiadający gospodarstwo rolne o powierzchni około 5 ha byli osobami obcymi dla skarżącego, byli to przyjaciele ojca wnioskodawcy. W gospodarstwie uprawiane było żyto, pszenica, kartofle oraz owies. Ponadto był również inwentarz żywy: krowy, koń i świnie. Ponadto była też łąka o powierzchni około 0,5 ha (zeznania wnioskodawcy – k. 16 v. – 17 v. oraz 18 – 18 v.).
W omawianymgospodarstwie rolnym (...)pracowałem codziennie w godzinach od 7.00 do 17.00. Wnioskodawca pracował przy sianokosach, żniwach, obrządku, przy grabieniu i podbieraniu zboża, przy zwózce siana, przy wykopkach. Ponadto skarżący w gospodarstwie robił obrządek, podścielałem zwierzętom oraz wyrzucał obornik. Zboża koszone były za pomocą kosy przezM. L.zaś wnioskodawca grabił je i zbierał.W. D.pracując w omawianym gospodarstwie rolnym otrzymywał całodzienne wyżywienie oraz wynagrodzenie pieniężne (zeznania wnioskodawcy – k. 16 v. – 17 v. oraz 18 – 18 v., zeznania świadkaZ. G.– k. 17 – 17 v. a.s., zeznania świadkaE. G.– k. 17 v. – 18 a.s.).
Sąd podzielił zeznania wnioskodawcy i świadków w oparciu, o które dokonał ustaleń w sprawie. Są one logiczne, przekonywujące, wzajemnie się uzupełniają.
Sąd obdarzył wiarą zeznania świadkówZ. G.iE. G., którzy posiadali wiedzę na temat pracy skarżącego wgospodarstwie rolnym (...). Świadkowie mieszkali w tej samej miejscowości, w którym znajdowało się gospodarstwo rolne w którym pracował wnioskodawca w bardzo bliskiej odległości. Świadkowie mieli możliwość obserwacji jakie czynności skarżący wykonywał pomagając w gospodarstwie rolnym oraz ile czasu mu to zajmowało.
W świetle powyższych ustaleń należało stwierdzić, że również zeznania skarżącego złożone w trybieart. 299 k.p.c., w powyższym zakresie zasługują na pełne uwzględnienie.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił również w oparciu o powołane dowody z dokumentów. Ich autentyczność w toku procesu nie była kwestionowana przez strony. Ich forma oraz treść nie wzbudziła ponadto wątpliwości co do ich autentyczności z urzędu, wobec czego zostały one uznane za wiarygodne w całości i jako takie stanowiły pełnowartościowe źródło informacji o okolicznościach faktycznych w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieW. D.jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Do okoliczności spornych w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę treść zaskarżonej decyzji oraz treść odwołania oraz wyjaśnień skarżącego należy możliwość zaliczenia do ogólnego stażu pracy okresu pracy wgospodarstwie rolnym (...)w okresie od 1lipca 1973 roku do 10 września 1973 roku.
Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 748), mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura taka przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Według art. 32. ust. 2 za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Ustęp 4 stanowi natomiast, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według § 3 cytowanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy
w szczególnych warunkach.
Jednocześnie przepis art. 1 § 2 rozporządzenia stanowi, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B.
Sumując powyższe, aby nabyć prawo do emerytury wnioskodawca musiał spełnić łącznie następujące warunki:
1) osiągnąć obniżony do 60 lat wiek emerytalny;
2) nie przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego;
3) na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnić:
a) co najmniej 15-letni okres wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz
b) staż pracy w wymiarze co najmniej 25 lat.
Zgodnie zart. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przy ustalaniu prawa do emerytury oraz obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również, traktując je jak okresy składkowe, przypadające przed 1 stycznia 1983 roku okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych wart. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 8 czerwca 2012 roku zaprezentował stanowisko, iż: „do stażu emerytalnego uwzględnia się - jak okresy składkowe - nie okresy jakiejkolwiek pracy rolniczej, a jedynie stałą pracę o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, w którym osoba zainteresowana (domownik) zamieszkuje lub ma możliwość codziennego wykonywania w nim prac związanych z prowadzoną działalnością rolniczą” (Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 8 czerwca 2012 roku, sygn. akt III AUa 467/12,LEXnr 1213802).
Stałość pracy w gospodarstwie rolnym nie zawsze jest równoznaczna z codziennym wykonywaniem czynności rolniczych, co może być uwarunkowane wielkością tego gospodarstwa, czy rodzajem produkcji rolniczej, ale pozostawania w ciągłej gotowości do wykonywania tej pracy również w zależności od sytuacji. Stąd też warunkiem jest zamieszkiwanie w pobliżu tego gospodarstwa, co zapewnia dyspozycyjność takiej osoby do pracy w tym gospodarstwie, w każdej chwili.
Zdaniem Sądu powyższym uwarunkowaniom sprostałW. D.pracując wgospodarstwie rolnym (...)w okresie od 1 lipca 1973 roku do 10 września 1973 roku. Wnioskodawca mieszkał w odległości 5 kilometrów od gospodarstwa rolnego w którym świadczył pracę, nie uczęszczał w tym czasie do szkoły oraz nie pracował zawodowo, zatem w ocenie Sądu miał realną możliwość wykonywania oraz wykonywał pracęgospodarstwie rolnym (...).
Wnioskodawcy brakowało jedynie 8 dni do spełnienia warunku posiadania ogólnego stażu pracy w wysokości 25 lat pracy. W toku niniejszego postępowania, Sąd bezsprzecznie ustalił, że po ukończeniu 16 roku życiaW. D.pracował wgospodarstwie rolnym (...)w okresie od 1 lipca 1973 roku do 10 września 1973 roku w wymaganym 4 godzinnym wymiarze czasu pracy, zatem należało w tym zakresie uzupełnić ogólny staż pracy i uznać, iż wynosi on 25 lat.
Jak wynika z poczynionych ustaleńW. D.legitymuje się ogólnym stażem pracy wynoszącym 25 lat, ukończył 60 lat życia, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, oraz pracował w warunkach szczególnych ponad wymagane 15 lat.
Tym samym wnioskodawca spełnia wszelkie przesłanki do ustalenia mu prawa do emerytury od dnia(...)roku tj. od dnia wpływu wniosku do organu rentowego.
Z tych względów Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i na mocy wyżej wskazanych przepisów orazart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.