Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1520/14
Data wyroku: 2015-07-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Jolanta Kazberuk, Alicja Sołowińska, Marek Szymanowski
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 83 kc, 300 kp, 210 ksh, art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U z 2009r. Nr 205 poz. 1585 z późn. zm.).

Sygn.akt III AUa 1520/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 lipca 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Marek Szymanowski (spr.)
Sędziowie: SA Maria Jolanta Kazberuk
SA Alicja Sołowińska
Protokolant: Magda Małgorzata Gołaszewska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. wB.
sprawy z odwołania(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wA.

przy udziale zainteresowanejP. M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o ustalenie obowiązku ubezpieczenia
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 3 czerwca 2014 r. sygn. akt V U 794/13

I

zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie;

II

zasądza od(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwA.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje.

Sygn. akt III AUa 1520/14

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwB.decyzją z dnia 22 kwietnia 2013 r. stwierdził, żeP. M.nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik u płatnika składek(...) Sp. z o.o.wA.od dnia 5 stycznia 2013 r. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że umowa o pracę była nieważna zgodnie zart. 58 § 1 i 2 k.c., bowiem została zawarta z naruszeniem przepisówk.s.h.(nie była zawarta przez radę nadzorczą lub przez pełnomocnika powołanego uchwałą wspólników)i miała na celu uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
W odwołaniu od powyższej decyzji(...) Sp. z o.o.wA.wnosiła o jej zmianę poprzez ustalenie ubezpieczeniaP. M.na podstawie umowy o pracę oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Zdaniem odwołującej, umowa o pracę była ważna, bowiem umowa zP. M.została zawarta przez prokurentaM. W.upoważnionego w ramach czynności objętych prokurą do zawierania m.in. umów z zakresu prawa pracy.M. W.został ustanowiony prokurentem na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników i należało go uznać za pełnomocnika w rozumieniuart. 210 § 1 k.s.h.
W odpowiedzi na odwołanieorgan rentowy wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
UbezpieczonaP. M.przychyliła się do stanowiska skarżącego. Dodatkowo powołała się na uchwałę nadzwyczajnego zgromadzenia wspólnikówSpółki (...)z dnia 25 października 2010 r., którą ustanowionoM. W.pełnomocnikiem do reprezentowania Spółki przy zawieraniu wszystkich umów pomiędzy Spółką a członkiem jej zarządu. Podniosła też, że pomimo nieważności umowy zawartej pomiędzy spółką z ograniczoną odpowiedzialnością a członkiem zarządu strony mogą nawiązać stosunek pracy poprzez czynności dorozumiane. Wnosiła również o zasądzenie od ZUS kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy w Białymstokuwyrokiem z dnia 3 czerwca 2014 r. zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, żeP. M.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek(...) Sp. z o.o.z siedzibą wA.od dnia 5 stycznia 2013 r. (pkt I sentencji wyroku); zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.na rzecz(...) Sp. z o.o.z siedzibą wA.60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt II sentencji wyroku) i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.na rzeczP. M.60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt III sentencji wyroku).
Sąd Okręgowy ustalił, żeP. M.jest Prezesem jednoosobowegoZarządu (...) Spółki z o.o.wA.. W dniu 20 grudnia 2012 r. zgromadzenie wspólników w pełnym składzie podjęło jednogłośnie uchwałę o nawiązaniu od dnia 1 stycznia 2013 r. stosunku pracy zP. M.i powierzeniu jej stanowiska Dyrektora Zarządzającego w wymiarze ¼ etatu w zadaniowym systemie pracy za wynagrodzeniem 7.000 zł brutto. W dniu 5 stycznia 2013 r. pomiędzy Spółką reprezentowaną przezM. W.aP. M.została zawarta umowa o pracę na czas nieokreślony na stanowisko Dyrektora Zarządzającego w wymiarze czasu pracy ¼ etatu - 10 godzin tygodniowo z miesięcznym wynagrodzeniem brutto w kwocie 7.000 zł. W okresie od dnia 20 lutego 2013 r. do dnia 24 marca 2013 r.P. M.pobierała wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, a od dnia 25 marca 2013 r. zgłosiła roszczenie o zasiłek chorobowy.
Oceniając stan faktyczny sprawy, Sąd Okręgowy podkreślił, że stwierdzenie nieważności umowy o pracę zawartej z naruszeniemart. 210 § 1 k.s.h.powoduje wyłączenie z ubezpieczeń społecznych. W oparciu o poglądy doktryny i orzecznictwa Sądu Najwyższego uznał jednak, że zawarcie nieważnej umowy o pracę w pewnych przypadkach może prowadzić do nawiązania stosunku pracy i to na warunkach określonych w tej umowie. Wskazał, że może to mieć miejsce wówczas, gdy pracownik za wiedzą i wolą osób (organów) uprawnionych do działania za pracodawcę został dopuszczony do wykonywania pracy na warunkach przewidzianych taką umową, co dotyczy również nawiązania stosunku pracy z członkami zarządów spółek kapitałowych(m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2005 r., I PK 123/04 i z dnia 7 kwietnia 2009 r. I PK 215/08).
Sąd Okręgowy podkreślił, że wSpółce (...)nie działa rada nadzorcza, ale z uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników nr(...)z dnia 25 października 2010 r. wynika, żeM. W.został ustanowiony pełnomocnikiem do reprezentowania Spółki przy zawieraniu wszystkich umów pomiędzy Spółką a członkiem jej zarządu. Na tej podstawie stwierdził, że umowa o pracę zawarta przezM. W.reprezentującego Spółkę zP. M.odpowiadała wymogom określonym wart. 210 § 1 k.s.h., a warunki umowy o pracę odpowiadały warunkom ustalonym przez wspólników w uchwale z dnia 20 grudnia 2012 r.
Zdaniem Sądu Okręgowego, brak było podstaw do przyjęcia, że zawarcie umowy o pracę zmierzało do obejścia prawa czy też było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz stwierdzenia nieważności umowy w świetleart. 58 § 1 i 2 k.c.Sąd Okręgowy ocenił, że w sprawieP. M.wykonywała pracę w ramach zawartej umowy. W tym celu odwołał się do zeznańB. W.(jednego ze wspólników) oraz wyjaśnień złożonych w charakterze strony przezM. W.iP. M., z których wynikało, żespółka (...)starała się o zatwierdzenie planu dochodzenia do uznania na lata 2014-2016 dla grupy producentów owoców i warzyw, co wiązało się między innymi z uzyskaniem dotacji z Unii Europejskiej. Spółkę tę reprezentowała(...) Sp. z o.o.wB..P. M.w ramach zawartej umowy o pracę przygotowywała dokumenty, zestawienia, szacunki niezbędne do przygotowania planu dlafirmy (...).
Sąd Okręgowy uznał, że okoliczności te wynikały również z dokumentów złożonych przez(...) Sp. z o.o.oraz z decyzji Marszałka Województwa(...)i wystąpienia pokontrolnego. Zdaniem tego Sądu, w świetle treści maila skierowanego doP. M.przezfirmę (...)materiał niezbędny do przygotowania planu był obszerny i wymagał dużego nakładu pracy. Z zeznań świadka i wyjaśnień stron wynikało, że przygotowanie materiałów do planu wymagało dojazdów zS.(gdzie mieszka i pracujeP. M.) doA., a także dyspozycyjności. Wobec powyższego, zdaniem Sądu Okręgowego, zawarcie umowy o prace z ubezpieczoną na określonych warunkach (w tym z wysokim wynagrodzeniem) nie sposób uznać za naruszające zasady współżycia społecznego. Fakt, że ubezpieczona rzeczywiście pracę wykonywała, w ocenie Sądu, nie dawało podstaw do uznania, że umowę o pracę zawarto wyłącznie w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Nie mogło też o tym świadczyć wydanie przez lekarza medycyny pracy zaświadczenia dopiero w dniu 17 stycznia 2013 r., bowiem w badaniu profilaktycznym nie stwierdzono przeciwwskazań zdrowotnychP. M.do zatrudnienia na stanowisku Dyrektora Zarządzającego. Ponadto, zdaniem Sądu Okręgowego, dane zawarte w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego z Oddziału(...)z dnia 5 lutego 2013 r. stwierdzały stan ciąży 5-8 tydzień z rozpoznaniem poronienia zagrażającego, co doprowadziło Sąd do wniosku, że ani strony zawierające umowę o pracę ani też wspólnicy podejmujący uchwałę dotyczącą zatrudnienia ubezpieczonej nie mieli świadomości i nie przewidywali konieczności korzystania przez nią ze zwolnienia lekarskiego od dnia 20 lutego 2013 r. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał, żeP. M.łączy zeSpółką (...)ważny stosunek pracy, wobec czego podlega ona obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu na zasadzieart. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Nadto, Sąd oddalił wnioski dowodowe pełnomocnika ZUS złożone na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r., bowiem okoliczności, które miałyby podlegać ustaleniu zostały dostatecznie ustalone (art. 217 § 3 k.p.c.).
W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego (pkt II i III) Sąd Okręgowy rozstrzygnął zgodnie zart. 98 k.p.c.oraz z§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędui z§ 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Apelację od wyroku Sądu Okręgowegowywiódł organ rentowy, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1
naruszenie prawa materialnego, a w szczególnościart. 6 ust 1 pkt 1,2,4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów i ustalenie, żeP. M.jako pracownik u płatnika składek Dobry Sad sp. z o.o podlega obowiązkowo ubezpieczeniom :emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 5 stycznia 2013 r.,

2
naruszenie prawa procesowegoart. 233 k.p.c., poprzez przeprowadzenie przez Sąd dowolnej w miejsce swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że pomiędzyP. M.afirmą (...) sp. z o.o.- pomimo braku wiarygodnych dowodów w sprawie - doszło do nawiązania skutecznego stosunku pracy od dnia 5 stycznia 2013 r. bez naruszeniaart. 210 § 1 k.s.h.i istnieją wiarygodne dowody potwierdzające fakt wykonywania pracy,

3
niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie oddalenie wniosków dowodowych złożonych przez pełnomocnika ZUS na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. a mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.

Wskazując na powyższe zarzuty, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania od decyzji ZUS z dnia 6 września 2013 r. lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Sąd Apelacyjny ustalił i zważył:

Apelacja jest zasadna.
Jak wiadomo podstawę orzeczenia Sądu odwoławczego stanowi materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym jeżeli Sąd odwoławczy uzupełnił ten materiał (art. 382 k.p.c.). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, albowiem Sąd Apelacyjny uzupełnił materiał dowodowy sprawy dopuszczać dowód z informacji pracodawcy ubezpieczonejfirmie (...)udzielonej przez tę firmą co do korzystania ze zwolnień lekarskich przez ubezpieczoną (k. 294) dokumentacji medycznej dotyczącej ubezpieczonej z okresu mającego znacznie w sprawie (k. 276 i 280 koszulki) informacji Urzędu Marszałkowskiego (k. 281) oraz uzupełniający dowód z przesłuchania w charakterze strony ubezpieczonej (301v). Poszerzony materiał dowodowy nie potwierdza ustaleń Sądu Okręgowego co do okoliczności zwarcia ważnej umowy o pracę, lecz wskazuje na zawarcie umowy pozornej, której celem było jedynie uzyskanie tytułu to ubezpieczenia z wysoką podstawą wymiaru składki, w sytuacji pewności co do wytępianie ryzyka niezdolności do pracy w związku z ciążą. Ustalenia zatem poczynione przez Sąd Okręgowy Sąd ten poczynił w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a nadto rozważania Sadu Okręgowego pomijają istotne dla stanu faktycznego elementy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwemart. 233 § 1 k.p.c.zawiera przede wszystkim nakaz - nie doznający wyjątku - aby wyrażona ocena w aspekcie wiarygodności dokonana była na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału w sprawie oraz uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2002 r., IV CKN 1256/00, LEX nr 80267; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2000 r., III CKN 562/98(...); postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2002 r., II CKN 691/99, LEX nr 54339, Prok. i Pr.-wkł.(...)).Takiemu obowiązkowi Sąd Okręgowy o tyle nie sprostał, że nie wyjaśnił istotnych okoliczności związanych z zawarciem i realizacją umowy o pracę. Przede wszystkim należało zauważyć, iż w momencie zawierania spółką umowy o prace zespółką (...)ubezpieczona pozostawała w stosunku pracy w pełnym wymiarze czasu pracy zespółką z o.o. (...)wS., gdzie też na stałe była zameldowana , a pracę w tej spółce świadczyła w sztywnym czasie pracy od 7-15.00 ( umowa akta osobowe). Pracę współce (...)świadczyć miała natomiast zgodnie z kwestionowaną umową o pracę wA.(na ¼ etatu - 10 godzin ) oddalone o 85 km odS.. Przedmiotowa umowa miała zastać zawarta zgodnie z uchwałą wspólników od 01.01.2013r., a faktycznie zawartą ją od 5 stycznia 2013r. Sad Apelacyjny ustalił, iż ubezpieczona współce (...)w okresie 27 grudnia 2012 r. do 4 stycznia 2013 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, a 2 poprzedzające te ten okres dni robocze 21 i 24 grudnia 2012 r. przebywała na urlopie wypoczynkowym. Nie jest zatem bez znaczenia jak przyjął to Sąd Okręgowy okoliczność, że ubezpieczona uzyskała zaświadczenie lekarza medycyny pracy dopiero w dniu 17 stycznia 2013 r. , przed zawarciem bowiem jako osoba niezdolna do pracy takiego zaświadczenie nie mogłaby uzyskać. Z tego zresztą powodu zdaniem Sądu Apelacyjnego przesunięto moment zatrudnienia z 1 na 5 stycznia 2013r. Zdaniem Sądu Apelacyjnego skoro zwarcie przedmiotowej umowy poprzedza czas , w którym ubezpieczona była do pracy niezdolna, to trudno przyjąć, iż wolą stron było rzeczywiste nawiązanie stosunku pracy i jej świadczenie przez ubezpieczoną.
Ubezpieczona zeznając w charakterze strony przed Sądem Okręgowym (k. 207 ; 00:46:32) podała przy tym nieprawdę, iż o ciąży dowiedziała się 5 lutego 2013 r. . Tymczasem z nadesłanej dokumentacji medycznej z gabinetu ginekologaJ. F.wynika, iż ubezpieczona zgłosiła się do niego do badania 3 stycznia 2013r.(koszulka k. 276 dokumentacja med.), a zatem w dacie kiedy była już na zwolnieniu lekarskim i wówczas założoną jej kartę ciąży. Trudno zatem przyjąć, iż od dnia 3 stycznia 2013r. a zatem jeszcze przed zawarciem umowy o pracę ubezpieczona nie wiedziała o ciąży, a zważywszy że wspólnicy spółki to bliska rodzina ubezpieczonej, trudno jest przyjąć, iż oni również nie wiedzieli o ciąży i stanie zdrowia ubezpieczonej. Niewiarygodne w tym zakresie są zatem zeznania wspólników - rodzeństwa ubezpieczonej : świadkaB. W.(k. 168) i prokurentaspółki (...)( 204 k.). Z zapisów karty ciąży prowadzącego ginekologa wynika , iż następna wizyta ubezpieczonej u niego miała miejsce w dniu 23 stycznia 2013r. i wówczas skarżyła się ona na zły stan zdrowia (złe samopoczucie , brak apetytu, wymioty). Nie ulega wątpliwości, iż wizytę lekarską musiało poprzedzać utrzymywanie się tych objawów przez jakiś czas. Biorąc pod uwagę okoliczności związane z jej zamieszkiwaniem wS.i pracą na pełny etat współce (...)w nawiązaniu do niezdolności do pracy do 4 stycznia 2013r. , rozpoznaną ciążą co najmniej od 3 stycznia 2013r. zły stan zdrowia sygnalizowany lekarzowi już w 23 stycznia 2015 r. ( zapisy dokumentacji medycznej dot. ubezpieczonej) trudno przyjąć, iż ubezpieczona była fizycznie w stanie dojeżdżać zS.doA.( 85 km) i wykonywać swoje obowiązki w ramach umowy o pracę.
W okolicznościach niniejszej sprawy trudno też dopatrzeć się potrzeby zatrudnienia ubezpieczonej, skoro wcześniej pełniła funkcję Prezesa bez umowy o pracę ze spółką, którą na co dzień zajmował się faktycznie jej bratM. W.działając na podstawie samodzielnej prokury(k. 12v). On też w świetle zakresu obowiązków ubezpieczonej miał być jej bezpośrednim przełożonym. Potrzebę zatrudnieniaP. M.M. W.tłumaczył tym (k.70) wszczętą procedurą uzyskania przez spółkę statusu grupy producenckiej, w związku z czym ubezpieczona w ramach zawartej umowy o pracę miała przygotowywać wszystkie niezbędne dokumenty celem ich przełożenia Agencji, Urzędowi Marszałkowskiemu orazfirmie (...), która przygotowywała plan dochodzenia do uznania grupy producenckiej. Jego wyjaśnienia w tym zakresie nie do końca pokrywają się jednak z informacją z dnia 14 kwietnia 2014r. uzyskaną z Urzędu Marszałkowskiego(k. 281-282),z której dowód przeprowadził Sąd Apelacyjny. W świetle tejże informacjispółka (...)uznana została wstępnie za grupę producentów owoców i warzyw, jednakże w dniu 29 października 2010 r. złożyła wniosek o cofnięciu tego uznania, wskutek czego po dokonaniu zwrotu udzielonej pomocy w dniu 21 stycznia 2011 r. Marszałek Województwa(...)w dniu 21 stycznia 2011 r. wydał decyzję o cofnięciu wstępnego uznania za grupę producentów i warzyw. Jeżeli spółka zmierzała wystąpić z nowym wnioskiem w tym zakresie to wpada zauważyć, przygotowaniem dokumentacji w tym zakresie i tak zajmowała sięspółka (...)wB.(pismo tej firmy z dnia 5 listopada 2012r. k.99),a spółce tej ubezpieczona jako członek zarządu udzieliła pełnomocnictwa jako Prezes zarządu w dniu 29 stycznia 2013r. Zawarcie umowy o pracę nie miało żadnego znaczenia dla zwiększenia obowiązków ubezpieczonej pełniącej wcześniej funkcję prezesa, sama zresztą funkcja prezesa - pełniona jeszcze przed zawarciem kwestionowanej umowy o pracę- zważywszy na fakt faktycznego zarządzania spółką przez brata, odległość miejsca zamieszkania ubezpieczonej od siedziby spółki - nie polegała w zasadzie na realnym zarzadzaniu spółką, lecz na podpisywaniu niektórych dokumentów. W świetle zeznań ubezpieczeń przed Sądem Apelacyjnym (k.301.) jej wiedza o istotnych parametrach spółki nie jest wielka (np. nie znała danych dotyczący zysku spółki) . Okoliczność ta koreluje z jej zeznaniami przed Sądem Okręgowym, gdzie ubezpieczona przyznała, iż nie miała wielu obowiązków jako Prezes przed zawarciem umowy o pracę (k.207) .
W świetle tego co powyżej nie jest też bez znaczenia i to, iż spółka w świetle zeznań ubezpieczonej nigdy nikogo nie zatrudniała ( i nie zatrudnia) w oparciu o umowę o pracę. Również długotrwała nieobecność ubezpieczonej w spółce nie jest odczuwalna. Okoliczności zatem przedstawiane przez świadkaB. W.i prokurentaspółki (...)mające świadczyć o wzroście obowiązkówP. M.po zawarciu umowy o pracę nie polegają na prawdzie, lecz są elementów stwarzania pozorów wykonywania przez nią obowiązków Prezesa spółki w ramach stosunku pracy.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego zawarta umowa o pracę była umową pozorną i z tej przyczyny nieważną (art. 83 §1 k.c.w zw. 300k.p.). W tej sytuacji traci na znaczeniu twierdzenie o jej nieważności wynikające z wadliwej reprezentacji spółki przy jej zwarciu. W tym zakresie Sąd Apelacyjny akceptuje ustalenia faktyczne i wywód Sądu Okręgowego sprowadzające się do tego, iż spółka posiadała właściwą reprezentację zgodną z regulacjąart. 210 §1 k.s.h., w myśl którego to przepisu w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Skutkiem niezastosowania się do zasad określonych wart. 210 § 1 k.s.h.jest bezwzględna nieważność dokonanej czynności, ale na podstawieart. 58 k.c.(tak też SN w wyroku z dnia 23 lipca 2009 r., II PK 36/09, LEX nr 533075 oraz w wyroku z dnia 19 stycznia 2010 r., I UK 281/09, LEX nr 577826; wyrok SN Z 11 lutego 2015r. I UK 211/14) . Celem tej normy prawnej jest ochrona interesów spółki, które mogłyby być zagrożone w przypadku braku ustawowego ograniczenia umów zawieranych pomiędzy spółką kapitałową, a występującym w jej imieniu zarządem. Wobec powyższego w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. W niniejszej sprawie, powyższe warunki zostały spełnione. Co bowiem wynika ze stanu faktycznego sprawy,P. M.jest wspólnikiem i prezesem jednoosobowego zarządu(...) Sp. z o.o.Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników tej spółki Uchwałą nr 1/2010 z dnia 25 października 2010 r. ustanowiłoM. W.pełnomocnikiem do reprezentowania Spółki przy zawieraniu umów pomiędzy spółką a członkiem jej zarządu. Kolejną Uchwałą nr 3 z dnia 7 grudnia 2011 r.M. W.został ustanowiony prokurentemSpółki (...) Sp. z o.o.W dniu 5 stycznia 2013 r.(...) Sp. z o.o.zawarła zP. M.umowę o pracę. Spółkę reprezentowałM. W..
Wprawdzie w świetle tego stanu faktycznego wadliwie ustanowionoM. W.prokurentem Spółki (zgodnie zart. 208 § 6 k.s.h.w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością prokura jest ustanowiona w drodze uchwały przez zarząd spółki, zaś w niniejszym stanie faktycznym uchwałę taką podjęło nadzwyczajne zgromadzenie wspólników), to jednak ujawniono go w Krajowym Rejestrze Sądowym jako prokurenta i z tym wpisem łączy się domniemanie ważności udzielenia prokury, wynikające zart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym(tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., 1203 z późn. zm.). Dlatego w ocenie Sądu Apelacyjnego, uznać należy, żeM. W.pełni funkcję prokurenta za zgodą jednoosobowego zarządu. To z kolei prowadzi do wniosku, że w momencie zawierania umowy zP. M.(prezesem jednoosobowego zarządu spółki),M. W.pełnił zarówno funkcję prokurenta i jednocześnie pełnomocnika powołanego do reprezentowania spółki do zawieraniu umów z członkiem jej zarządu. Zart. 214 k.s.h.nie wynika bezpośrednio zakaz łączenia obu tych funkcji (przepis ten w§ 1zakazuje jednoczesnego pełnienia funkcji prokurenta i członka rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością). Jednak pełnienie obu tych funkcji przez tę samą osobę i w tym samym czasie może niejako prowadzić do sytuacji, w których członek zarządu zawarłby umowę „z samym sobą”. Może mieć to miejsce, w szczególności gdy wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością będący jednocześnie jej jednoosobowym zarządem, udzielił prokury i jednocześnie (jako jedyny wspólnik wykonujący uprawnienia zgromadzenia wspólników) upoważnił prokurenta do zawarcia umowy o pracę z sobą (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 19 lutego 2014 r., III AUa 1454/13, LEX nr 1438145).W niniejszej sprawie pełnomocnik zart. 210 § 1 k.s.h.został powołany przez zgromadzenie wspólników wieloosobowej spółki z o.o, a nie jedynego jej wspólnika będącego jednocześnie jej jednoosobowym zarządem., dlatego można wykluczyć ryzyko zawarcia przez członka zarządu umowy o pracę z samym sobą.
Podkreślić też należy, żeart. 210 k.s.h.nie określa, kto może być pełnomocnikiem spółki, a tym samym pozostawia swobodę wyboru zgromadzeniu wspólników. Zgodnie z podglądami judykatury (wyrażonymi jeszcze na gruncie obowiązywaniakodeksu handlowegoi aktualnym na grunciekodeksu spółek handlowych), w wieloosobowych spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością umowa o pracę zawarta przez powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników pełnomocnika będącego członkiem zarządu spółki z innym (innymi) członkami zarządu może być uznana za umowę prawnie skuteczną, nienaruszającą przepisówart. 203 k.h.,art. 58 § 1 zdanie pierwsze k.c.i przepisówKodeksu pracy(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 1998 r. II UKN 82/98, OSNAPiUS 1999 nr 15, poz. 500; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 1999 r., SA/Bk 94/98, Monitor Podatkowy 2000 nr 1, s. 40; oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2002 r., I SA/Gd(...), LEX nr 76384; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010 r., II UZP 5/10, LEX nr 987754).Zważywszy zatem, żeart. 210 § 1 k.s.h.nie określa, kto może być pełnomocnikiem spółki oraz że na gruncie tego przepisu dopuszczalne jest umocowanie przez zgromadzenie wspólników członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do zawarcia umowy o pracę z innym członkiem zarządu a skoro tak, to za dopuszczalne uznać również należy umocowanie przez zgromadzenie wspólników prokurenta do zawarcia umowy o pracę z członkiem zarządu. Wobec przyjęcia pozorności umowy o pracę powyższe rozważania nie miały w istocie znaczenia do rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.dokonał zmiany zaskarżonego wyroku.
O kosztach procesu za obie instancje orzeczono na zasadzieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 oraz § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 z zm.).