Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 1281/14
Data wyroku: 2015-04-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kicman
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art 184 w zw. z art 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).

Sygn. akt III U 1281/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 kwietnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantst. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica
po rozpoznaniu w dniu8 kwietnia 2015 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyA. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
oemeryturę
na skutek odwołaniaA. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia13 października 2014 r.,znak:(...)
i z dnia28 listopada 2014 r.,znak:(...)

I
oddala odwołanie odnośnie decyzji z dnia 28 listopada 2014 r., znak:(...)

II
umarza postępowanie odnośnie decyzji z dnia 13 października 2014 r., znak:(...)

Sygn. akt III U 1281/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 20 kwietnia 2015 r.
Decyzją z dnia 13 października 2014 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyA. K.prawa do emerytury.
W podstawie prawnej decyzji powołanoart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U. z 2013, poz. 1440 ze zm.) oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ wnioskodawca nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Pozostałe warunki zostały spełnione. Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 2 miesięcy i 12 dni; składkowe – 30 lat, 8 miesięcy i 29 dni; uzupełniające - rola – 26 dni; łącznie – 30 lat, 11 miesięcy i 11 dni, w tym w szczególnych warunkach/charakterze – 5 lat, 4 miesięcy i 11 dni.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 24 listopada 2014 r. wnioskodawcaA. K., reprezentowany w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ją w całości i zarzucając błędne przyjęcie przez organ rentowy, że ubezpieczony nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, a jedynie 5 lat, 4 miesiące i 11 dni, podczas gdy oprócz przyjętego przez organ rentowy takiego okresu, pracował on w szczególnych warunkach także od 11 września 1970 r. do 5 listopada 1978 r., tj. przez 8 lat, 1 miesiąc i 25 dni wZakładach (...)wP., a także od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r., tj. przez 3 lata, 2 miesiące i 23 dni w(...)(...)wM., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przy robotach wodnokanalizacyjnych oraz przy budowie rurociągów w głębokich wykopach.
Wskazując na powyższe wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości przez przyznanie ubezpieczonemu prawa do emeryturyw ustawowej wysokości od dnia 22 września 2014 r. oraz zasądzenie na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania.
Na uzasadnienie swojego stanowiska podał, że niesłusznie organ rentowy nie zaliczył mu do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach pracy wZakładach (...)wP.od 11 września 1970 r. do 5 listopada 1978 r. oraz zatrudnienia w(...)(...)wM.od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r. Ubezpieczony już po wydaniu zaskarżonej decyzji otrzymał świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, z którego wynika, że w okresie od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r. był zatrudnionyw(...)(...)wM., gdzie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, prace polegające na robotach wodno-kanalizacyjnych oraz budowie rurociągów w głębokich wykopach, które to prace w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów – wykaz A, Dział V, poz. 1 są zaliczane do prac w warunkach szczególnych. Ponadto ubezpieczonemu powinien zostać zaliczony również zaliczony okres pracyw szczególnych warunkach z tytułu zatrudnienia wZakładach (...)wP.od 11 września 1970 r. do 5 listopada 1978 r.W ogólnym świadectwie pracy z tego okresu wpisano wnioskodawcy stanowiska: hydraulik, monter instalacji rurociągów oraz monter aparatówi układów hydraulicznych. Ubezpieczony posiadając wyuczony zawód hydraulika stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał w powyższym okresie wyłącznie prace polegające na robotach wodnokanalizacyjnych oraz budowie rurociągów w głębokich wykopach. Przy zaliczeniu powyższych okresów, łączny okres pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach wyniesie łącznie na dzień 1 stycznia 1999 r. 16 lat, 8 miesięcy i 17 dni.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawartew zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że wnioskodawca spełnił warunek wieku, w dniu 5 grudnia 2011 r. osiągnął 60 lat, nie przystąpił do OFE, posiada co najmniej 25 lat stażu ogółem. Natomiast spornym jest staż pracy w warunkach szczególnych. Na dowód pracy w warunkach szczególnych w okresie od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r. wnioskodawca przedłożył świadectwo pracy w szczególnych warunkach wystawione 29 października 2014 r. w oparciu, o które ZUS w dniu 28 listopada 2014 r. wydał nową decyzję, uwzględniając dodatkowo 10 miesięcy i 14 dni. Łącznie udowodniony staż pracy w szczególnych warunkach wyniósł 6 lat, 2 miesiące i 25 dni. Zgodnie z zapisem widniejącym w tym świadectwie z okresu od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r. pracodawca wyłączył okresy urlopów bezpłatnych i pracy na budowie eksportowej. W trakcie pracy na budowie eksportowej pracodawcą dla wnioskodawcy był(...)i brak jest informacji, jakimi pracami zajmował się wówczas wnioskodawca. Na okres zatrudnienia wZakładach (...)od 11 września 1970 r. do 5 listopada 1978 r. wnioskodawca przedłożył ogólne świadectwo pracy z dnia 22 listopada 2007 r., w którym stwierdzono, że pracował on na stanowiskach hydraulika, montera instalacji wodociągowej, montera aparatów i układów hydraulicznych. Ponadto w ogólnym świadectwie pracy z 4 listopada 1978 r., w którym wymieniono składniki wynagrodzenia nie wskazano, aby wnioskodawca pobierał dodatek za pracę w szczególnych warunkach. Sporny okres (lata 1970-1978) wynosi 8 lat, 1 miesiąc i 25 dni, a więc wrazz udowodnionym okresem jest krótszy niż 15 lat.
Decyzją z dnia 28 listopada 2014 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.uchylił decyzję z dnia 13 października 2014 r. oraz odmówił wnioskodawcyA. K.prawa do emerytury.
W podstawie prawnej decyzji powołanoart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U. z 2013, poz. 1440 ze zm.) oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu podkreślono, że po dostarczeniu nowych dowodów Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ wnioskodawca nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, a jedynie 6 lat, 2 miesiące i 25 dni. Jednocześnie poinformowano, że pozostałe warunki zostały spełnione. Do stażu pracyw szczególnych warunkach zaliczono okres pracy w(...)Przedsiębiorstwie Budowlanym, tj. od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r. w wymiarze 10 miesięcy i 14 dni (z wyłączeniem okresów przebywania na urlopie bezpłatnym oraz na budowie eksportowej od 3 października 1979 r. do 30 września 1981 r.) oraz okres zatrudnienia od 1 czerwca 1987 r. do 11 października 1992 r. wZakładzie (...) S.A.w wymiarze 5 lat, 4 miesiące i 11 dni. Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze – 2 miesięcy i 12 dni; składkowe – 31 lat, 1 miesiąca i 2 dni; uzupełniające – rola – 26 dni; łącznie – 30 lat, 11 miesięcy, 11 dni, w tym staż w szczególnych warunkach/charakterze – 6 lat, 2 miesięcy i 25 dni.
W piśmie procesowym z dnia 10 lutego 2015 r. wnioskodawca wskazał, że decyzja ZUS z dnia 28 listopada 2014 r. nie została mu doręczona przez organ rentowy. Kopię jej otrzymał natomiast w trakcie rozprawy w dniu 28 stycznia 2015 r. Odnosząc się merytorycznie do jej treści wskazano, że nieuprawnionym było wyłączenie przez ZUS z okresu zatrudnieniaw szczególnych warunkach w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym S.A.wM., okresu pracy na budowie eksportowej w Libii. Ubezpieczony przez cały wskazany w świadectwie okres wykonywał na rzecz(...)Przedsiębiorstwa Budowlanego wM.zarówno w kraju, jak i za granicąw Libii prace wymienione w tym świadectwie. Wobec tego cały okres pracyw(...)Przedsiębiorstwie Budowlanym wM.od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r., czyli 3 lata, 2 miesiące i 23 dni powinien zostać zaliczony ubezpieczonemu do okresu pracy w szczególnych warunkach. Dodatkowo podniesiono, że ze świadectwa pracy z dnia 7 lipca 2000 r. wynika, że ubezpieczony w okresie wskazanego tam zatrudnienia nie korzystał z urlopu bezpłatnego. Uwzględniając wnioskodawcy zaliczony przez ZUS okres jego pracy w szczególnych warunkach, cały okres pracyw warunkach szczególnych w(...)Przedsiębiorstwie BudowlanymwM.oraz taki okres pracy wZakładach (...)wP., zostanie spełniony warunek posiadania przez ubezpieczonego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
W piśmie procesowym z dnia 25 lutego 2015 r. organ rentowy poinformował, że dopiero w tym dniu wnioskodawcy została wysłana decyzja z dnia 28 listopada 2015 r., wcześniej omyłkowo egzemplarz dla wnioskodawcy został pozostawiony w aktach organu rentowego. Odnosząc się natomiast do żądania uwzględnienia przez wnioskodawcę do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w Libii, organ rentowy zwrócił się o uzyskanie wyjaśnień od pracodawcy lub następcy prawnegoE.R., który był w tym okresie pracodawcą, ewentualnieo przeprowadzenie dowodu z akt osobowych, celem uzyskania informacjio charakterze pracy wykonywanej przez wnioskodawcę. Ponadto podniesiono, że praca w Libii trwała do 30 września 1981 r., natomiast po tej dacie wnioskodawca nie podjął zatrudnienia w(...), wykorzystał ten okres na badania oraz inne urlopy wynikające z rozliczenia pracy na eksporcie,a także przebywał na zasiłku chorobowym, a zatem nie wykonywał pracy po dniu 30 września 1981 r.

Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaA. K.,ur. (...), w dniu 22 września 2014 r. złożył wniosek o emeryturę, oświadczając w nim, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Do wniosku dołączył dokumentację poświadczającą przebieg zatrudnienia, w tym w szczególności: świadectwo pracy z dnia 4 listopada 1978 r. wystawione przezZakłady (...)wP., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie pracy od 11 września 1970 r. do 5 listopada 1978 r. na stanowiskach hydraulika, montera instalacji rurociągoweji montera aparatów i układów hydraulicznych; świadectwo pracy z dnia 22 listopada 2007 r. wystawione przezZakłady (...) S.A.wP., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie pracy od 11 września 1970 r. do 5 listopada 1978 r., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowiskach hydraulika, montera instalacji wodociągowej oraz montera aparatów i układów hydraulicznych, przy czymw punkcie 8 tego świadectwa pracodawca nie zaznaczył, aby praca wnioskodawcy była wykonywana w szczególnych warunkach; świadectwo pracy z dnia 26 stycznia 1982 r. wystawione przez(...)Przedsiębiorstwo Budowlane wM., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie pracy od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r. na stanowisku montera wodno-kanalizacyjnego; świadectwo pracyz dnia 7 lipca 2000 r. wystawione przez(...)(...)wM.w okresie od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r.,w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku montera wodno-kanalizacyjnego, przy czym w punkcie 8 nie wskazano, aby była to praca wykonywana w szczególnych warunkach; świadectwo pracy z dnia 30 marca 2001 r. wystawione przezZakłady (...) S.A.wP.,z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie pracyw okresie od 2 lutego 1982 r. do 31 marca 2001 r., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku montera aparatów i układów hydraulicznych, spawacza gazowego, palacza kotłowni gazowej, ślusarza-elektrykaw brygadzie utrzymania ruchu, wskazano przy tym, że wnioskodawca pracował w szczególnych warunkach od 1 czerwca 1987 r. do 11 października 1992 r. na stanowisku spawacza gazowego; świadectwo pracyz dnia 22 listopada 2007 r. wystawione przezZakłady (...) S.A.wP., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie pracy od 2 lutego 1982 r. do 31 marca 2001 r., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku montera aparatów i układów hydraulicznych, spawacza gazowego, palacza kotłowni gazowej, ślusarza – elektrykaw brygadzie utrzymania ruchu, a w punkcie 8 świadectwa wskazano, że wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach od 1 czerwca 1987 r. do 11 października 1992 r. na stanowisku spawacza, które zostało wymienione w wykazie A, dziale XIV, pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983 r.; świadectwo pracy z dnia 9 października 2014 r. wystawione przezZakłady (...) S.A.wP., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie pracy od 2 lutego 1982 r. do 31 marca 2001 r., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowiskach montera aparatów i układów hydraulicznych, spawacza gazowego, palacza kotłowni gazowej, ślusarza – elektryka w brygadzie otrzymania ruchu, a dodatkowo wskazano, że wykonywał on pracęw szczególnych warunkach w okresie od 1 czerwca 1987 r. do 11 października 1992 r. wymienioną w wykazie A, dziale XIV, poz. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., na stanowisku spawacza wymienionym w wykazie A, dziale XIV, poz. 12, pkt 8 zarządzenia Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego
Na podstawie całości zgromadzonej w aktach organu rentowego dokumentacji, ZUS wydał decyzję z dnia 13 października 2014 r., którą ZUS odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury, ponieważ wnioskodawca nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 2 miesięcy i 12 dni; składkowe – 30 lat, 8 miesięcy i 29 dni; uzupełniające - rola – 26 dni; łącznie – 30 lat, 11 miesięcy i 11 dni, w tym w szczególnych warunkach/charakterze – 5 lat, 4 miesięcy i 11 dni.
W dniu 27 listopada 2014 r.(...)(...)przekazało do ZUS: pismo z dnia 9 października 1981 r. zgodnie, z którym(...)
R.(...)(...)(...)wR.z dniem 1 października 1981 r. przekazało(...)(...)wM.pracownikaA. K., który od dnia 3 października 1979 r. do 30 września 1981 r. zatrudniony był na budowie eksportowej w Libii, przebywał na urlopie wypoczynkowym za rok 1980/1981 oraz rozłąkowym od 2 października 1981 r. do 4 stycznia 1982 r., skierowany został na profilaktyczne badania lekarskie; świadectwo pracy z dnia 26 listopada 2014 r. wystawione przez(...) Przedsiębiorstwo Budowlane S.A.wM., w którym wskazano, iż świadectwa pracy z dnia 26 stycznia 1982 r., 7 lipca 2000 r. oraz 21 lipca 2007 r. anulowano,a ponadto, że wnioskodawca był zatrudniony w(...)(...)wM.w okresie od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r., w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku montera wodno-kanalizacyjnego, korzystał z urlopu bezpłatnego w dniu 6 stycznia 1979 r., 15 stycznia 1979 r., 15 czerwca 1979 r., 25 czerwca 1979 r., 22-29 września 1979 r., pracował na budowie eksportowej w Libii od 3 października 1979 r. do 30 września 1981 r., od 2 października 1981 r. do 10 stycznia 1982 r. korzystał z urlopu wypoczynkowego, rozłąkowego oraz wykonywał badania lekarskie, zgodnie z kartą zasiłkową od 11 do 17 stycznia 1982 r. oraz od 19 do 27 stycznia 1982 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, w dniu 18 stycznia 1982 r. oraz od 28 stycznia 1982 r. do 2 lutego 1982 r. nie figuruje w kartotece zarobkowej oraz w kartotece zasiłkowej.
Wnioskodawca w dniu 28 listopada 2014 r. przedłożył w ZUS dodatkowo świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnychz dnia 28 listopada 2014 r. wystawione przez(...) Przedsiębiorstwo Budowlane S.A.wM.zgodnie, z którym wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie pracy w okresie od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r.,i w tym okresie stale, i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał roboty wodno-kanalizacyjne oraz prace przy budowie rurociągów w głębokich wykopach, na stanowisku montera instalacji sanitarnych i grzewczych, przy tym zaznaczono, że z tego okresu należy wyłączyć okresy urlopów bezpłatnych oraz okres pobytu na budowie eksportowej w Libii zgodnie ze świadectwem pracy z dnia 26 listopada 2014 r.
Decyzją z dnia 28 listopada 2014 r. ZUS uchylił decyzję z dnia 13 października 2014 r. oraz odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury, ponieważ wnioskodawca nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze – 2 miesięcy i 12 dni; składkowe – 31 lat, 1 miesiąca i 2 dni; uzupełniające – rola – 26 dni; łącznie – 30 lat, 11 miesięcy, 11 dni, w tym staż w szczególnych warunkach/charakterze – 6 lat, 2 miesięcy i 25 dni. Do stażu pracy w szczególnych warunkach zaliczono okres pracy w(...)Przedsiębiorstwie Budowlanym od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r., w wymiarze 10 miesięcy i 14 dni (z wyłączeniem okresów przebywania na urlopie bezpłatnym oraz budowie eksportowej od 3 października 1979 r. do 30 września 1981 r.) oraz okres zatrudnienia od 1 czerwca 1987 r. do 11 października 1992 r. wZakładzie (...) S.A.w wymiarze 5 lat, 4 miesiące i 11 dni.
Dowód – akta organu rentowego:
- wniosek emerytalny z dnia 22.09.2014 r.,
- świadectwa pracy, świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych,
- decyzja ZUS z dnia 13.10.2014 r. i z dnia 28.11.2014 r.
Ponadto Sąd ustalił, że wnioskodawcaA. K.został zatrudniony wZakładach (...)wP.z dniem 11 września 1970 r. na stanowisku hydraulika.
Z dniem 1 stycznia 1974 r. wnioskodawca został przeniesiony na stanowisko montera instalatora rurociągów w wydziale remontowym.
Od 1 marca 1974 r. wnioskodawca został przeniesiony do wydziału energetycznego, gdzie nadal zajmował stanowisko montera instalatora rurociągów, na którym pracował do końca zatrudnienia w tym zakładzie pracy. Z dniem 1 kwietnia 1977 r. stanowisko zmieniło nazwę na montera aparatów i układów hydraulicznych.
Na zakładzie jako hydraulik wnioskodawca usuwał awarie sieci wodociągowych, spawał grzejniki w sytuacji, gdy przeciekały, pomimo braku do tego uprawnień, a także pracował w wykopach przy usuwaniu awarii kanalizacyjnych. Jako monter zaś zajmował się usuwaniem awarii rurociągów, musiał pracować przy wykonywaniu wykopów, a później przy wymianie rur kanalizacyjnych w głębokich wykopach, a także spawał. Przy usuwaniu awarii pomagali mu również inni pracownicy.
Zakład pracyZakłady (...) S.A.wP.przesłał do Sądu wykaz stanowisk pracy w szczególnych warunkach – „Szczegółowy wykaz stanowisk pracy zaliczanych w Z.A.(...)wP.do pierwszej kategorii zatrudnienia”, gdzie opisane są stanowiska pracyi przyporządkowane do rodzaju pracy, jaką dany pracownik musiał wykonywać, aby jego stanowisko pracy było uznane przez zakład pracy za pracę w szczególnych warunkach. W wykazie tym nie widnieje stanowisko pracy hydraulika, montera instalacji rurociągów, ani montera aparatówi układów hydraulicznych.
Dowód:
- dokumentacja zawarta w aktach osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia wZakładach (...) S.A.wP.,
- dokumentacja płacowa za lata 1970-1978 oraz wykaz stanowisk pracy w ZA(...)wP.zaliczanych do I kategorii zatrudnienia,
- częściowe zeznania świadkaJ. S.,
- częściowe zeznania wnioskodawcy.
Sąd ustalił również, iż wnioskodawca z dniem 8 listopada 1978 r. został zatrudniony w(...)Przedsiębiorstwie Budowlanym wM.na zasadzie porozumienia pomiędzy pracodawcami, a więcZakładami (...)wP.i(...)Przedsiębiorstwem Budowlanym. Pracował wówczas przy budowie rurociągów kanalizacyjnychi ciepłowniczych w głębokich wykopach.
W okresie od 3 października 1979 r. do 30 września 1981 r. pracował na budowie eksportowej w Libii. Pracował przy budowie farm jako spawacz gazowy i elektryczny instalacji hydraulicznych – ciągów wodnychi kanalizacyjnych w głębokich wykopach. Przy wykonywaniu ww. czynności pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Po powrocie z Libii wnioskodawca korzystał z urlopu wypoczynkowego, urlopu rozłąkowego, przechodził badania lekarskie, następnie przebywał na zwolnieniu lekarskim i w(...)Przedsiębiorstwie Budowlanym nie podjął już zatrudnienia.
Dowód:
- dokumentacja zawarta w aktach osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym S.A.wM.,
- zeznania świadkaJ. G.,
- zeznania świadkaJ. J.,
- przesłuchanie wnioskodawcy.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego oraz w aktach osobowych wnioskodawcy, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Na okoliczność wykazania zatrudnienia w warunkach szczególnychwZakładach (...)wP.w okresie od 11 września 1970 r. do 5 listopada 1978 r. wnioskodawca powołał się na zeznania świadkówW. G.iJ. S.oraz na własne zeznania. w tym zakresie Sąd jednak nie dał im wiary. Sąd oprócz świadectw pracy z tego spornego okresu zatrudnienia dysponował również dokumentacją źródłową zalegającą w aktach osobowych wnioskodawcy.Z angaży wynika zaś, że wnioskodawca w trakcie ww. zatrudnienia zajmował różne stanowiska, a to hydraulika, montera instalacji rurociągów oraz montera aparatów i układów hydraulicznych, a nadto był zatrudnionyw różnych wydziałach – w wydziale remontowym oraz w wydziale energetycznym. Przesłuchani w sprawie świadkowie różnili się w swoich zeznaniach co do zakresu czynności wnioskodawcy, zajmowanych stanowisk. Ich zeznania nie były również zbieżne z zeznaniami samego wnioskodawcy. ŚwiadekW. G.w zasadzie nie potrafił określić nazwy zajmowanego przez wnioskodawcę stanowiska pracy. Zeznał, że wnioskodawca od początku pracował na wydziale remontowym. Przez cały okres zatrudnienia w ramach swoich obowiązków zajmował się usuwaniem awarii rurociągów, wykonywał prace przy wykopach, spawaniu w wykopach, wymianie rur, wymianie rur kanalizacyjnych. Przy pomocy uczniów dokonywał wykopów, wyciągał rury, naprawiał je, konserwował. Zeznania te nie znalazły odzwierciedlenia w dowodach z dokumentów, z których wynika, że wnioskodawca początkowo zajmował stanowisko hydraulika, z dniem 1 stycznia 1974 r. został przeniesiony na stanowisko montera instalatora rurociągów w wydziale remontowym, od 1 marca 1974 r. został przeniesiony do wydziału energetycznego i nadal zajmował stanowisko montera instalatora rurociągów. Z zeznań świadkaJ. S.wynikało, że pracował on wZakładach (...)od 15 lutego 1975 r. na stanowisku elektryka, rozdzielcy, energetyka i starszego mistrza. Świadek ten wskazywał, że wnioskodawca pracował jako hydraulik, spawacz i usuwał awariew głębokich wykopach. Wnioskodawca w czasie, w którym świadek został zatrudniony pracował przy usuwaniu awarii ciepłowniczych, wodnych. Pracował w brygadzie hydraulików, którzy musieli wykonywać wykopy, zabezpieczać je, spawać rurociągi, naprawiać je, podłączać rurociągi. Wnioskodawca był hydraulikiem i spawaczem, i zajmował się wyżej wymienionymi pracami, również przy pomocy innych pracowników. Wnioskodawca w trakcie przesłuchania wskazywał, że został przyjęty do pracy wZakładach (...)w 1970 r. jako hydraulik. W zakładzie jako hydraulik usuwał awarie sieci wodociągowych, spawał grzejniki w sytuacji, gdy przeciekały, pomimo braku do tego uprawnień, a także pracowałw wykopach przy usuwaniu awarii kanalizacyjnych. Po 2 latach uzyskał uprawnienia spawalnicze. Od tego czasu zajmował się usuwaniem awarii rurociągów, a więc pracował przy wykopach i wymianie rur kanalizacyjnych w głębokich wykopach, a także spawał. Przy usuwaniu awarii pomagali mu również inni pracownicy, a po około 5 latach pracy został brygadzistąi podlegali mu uczniowie. Do końca zatrudnienia wZakładach (...)pracował jako monter – instalator aparatów hydraulicznych.Z angaży zaś wynika, że dopiero z dniem 1 stycznia 1974 r. wnioskodawca został przeniesiony na stanowisko montera instalatora rurociągów.W oparciu o opisane zeznania, a przede wszystkim mając na uwadze występujące w nich rozbieżności, brak było możliwości ustalenia, jakie konkretnie czynności wykonywał wnioskodawca na poszczególnych stanowiskach pracy. Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadkaJ. S.i wnioskodawcy jedynie w zakresie, w jakim pozostawały one w zgodzie z dowodami z dokumentów, a więc zeznaniom świadkaJ. S., że wnioskodawca był monterem, a wnioskodawcy, że był hydraulikiem i monterem.
Podkreślić w tym miejscu należy również, że zakład pracy w dalszym ciągu istnieje, a pomimo tego pracodawca nie wystawił wnioskodawcy stosownego świadectwa pracy potwierdzającego jego zatrudnieniew warunkach szczególnych w spornym okresie. Były pracodawca wnioskodawcyZakłady (...) S.A.wP.przesłał do Sądu wykaz stanowisk pracy w szczególnych warunkach – „Szczegółowy wykaz stanowisk pracy zaliczanych w Z.A.(...)wP.do pierwszej kategorii zatrudnienia”, gdzie opisane są stanowiska pracyi przyporządkowane do rodzaju pracy, jaką dany pracownik musiał wykonywać, aby jego stanowisko pracy było uznane przez zakład pracy za pracę w szczególnych warunkach. W wykazie tym nie widnieje ani stanowisko pracy hydraulika, ani montera instalacji rurociągów, ani montera aparatów i układów hydraulicznych.
Sąd uznał natomiast za wiarygodne zeznania świadkówJ. G.iJ. J.oraz wnioskodawcy w zakresie, w jakim wskazywali oni na rodzaj prac i powierzonych wnioskodawcy czynności w okresie zatrudnienia na budowie eksportowej w Libii. Świadkowie ci w tym czasie również pracowali na budowie eksportowej wraz z wnioskodawcą, a więc bezpośrednio widzieli, jakie wykonuje on zadania. Ich zeznania były zbieżne, logiczne. Dodatkowo wymaga tutaj podkreślenia, że brak jest dokumentacji źródłowej z tego okresu zatrudnienia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcyA. K.od decyzji z dnia 28 listopada 2014 r. należy uznać za nieuzasadnione.
Na podstawieart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U.z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianegow art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa(ust. 2 art. 184).
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowawust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1,za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwościdla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 latdla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymido okresów zatrudnienia.
Bezspornym jest, iż wnioskodawca w dniu(...)ukończył 60 lat, nie jest członkiem OFE, a ponadto wykazał na dzień 1 stycznia 1999 r. wymagany okres zatrudnienia wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn.
Decyzją z dnia 28 listopada 2014 r. ZUS jednak odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury, ponieważ wnioskodawca nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze – 2 miesięcy i 12 dni; składkowe – 31 lat, 1 miesiąca i 2 dni; uzupełniające - rola – 26 dni; łącznie – 30 lat, 11 miesięcy, 11 dni, w tym staż w szczególnych warunkach/charakterze – 6 lat, 2 miesięcy i 25 dni. Do stażu pracy w szczególnych warunkach zaliczono wnioskodawcy okres pracy w(...)Przedsiębiorstwie BudowlanymwM.od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r., w wymiarze 10 miesięcy i 14 dni (z wyłączeniem okresów przebywania na urlopie bezpłatnym oraz na budowie eksportowej od 3 października 1979 r. do 30 września 1981 r.),a także okres zatrudnienia od 1 czerwca 1987 r. do 11 października 1992 r. wZakładzie (...) S.A.wP.w wymiarze 5 lat, 4 miesiące i 11 dni.
Istotą sporu w sprawie była więc kwestia ustalenia, czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.
Wnioskodawca w toku postępowania domagał się ustalenia, że był zatrudniony w warunkach szczególnych również wZakładach (...)wP.od 11 września 1970 r. do 5 listopada 1978 r. oraz w czasie pracy na budowie eksportowej w Libii w okresie od 3 października 1979 r. do 2 lutego 1982 r.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca w okresie zatrudnienia wZakładach (...)wP.od 11 września 1970 r. do 5 listopada 1978 r. początkowo pracował jako hydraulik, na montera instalatora rurociągów został przeniesiony dopiero z dniem 1 stycznia 1974 r. i pracował wówczasw wydziale remontowym. Od 1 marca 1974 r. wnioskodawca został przeniesiony do wydziału energetycznego, gdzie nadal zajmował stanowisko montera instalatora rurociągów, na którym pracował do końca zatrudnienia w tym zakładzie pracy, chociaż później to stanowisko zmieniło nazwę na montera aparatów i układów hydraulicznych (z dniem 1 kwietnia 1977 r.).W ocenie Sądu stanowiska te nie były stanowiskami pracy w szczególnych warunkach. Zarówno po zakończeniu zatrudnienia, jak i przed złożeniem wniosku o emeryturę były pracodawca nie wystawił wnioskodawcy stosownego świadectwa pracy potwierdzającego jego zatrudnieniew warunkach szczególnych w spornym okresie. Z przesłanego wykazu stanowisk pracy w szczególnych warunkach nie wynika, aby zajmowane przezA. K.stanowiska były zaliczane do stanowisk pracy, na których wykonywane są (lub były) prace w szczególnych warunkach.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w oparciu o świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach zaliczył wnioskodawcy do stażu pracy w szczególnych warunkach okres zatrudnienia od 1 czerwca 1987 r. do 11 października 1992 r. wZakładzie (...) S.A.na stanowisku spawacza. Pozostałe okresy zatrudnienia w tym zakładzie na zajmowanych stanowiskach pracy: hydraulika, montera instalacji rurociągów, montera aparatów i układów hydraulicznych i później palacza kotłowni gazowej, ślusarza – elektryka w brygadzie utrzymania ruchu nie zostały przez zakład pracy zaliczone do prac wykonywanych w szczególnych warunkach.
Wnioskodawca nie kwestionował wystawionych mu przez zakład pracy świadectw pracy, brak na to jakichkolwiek dowodów, nie domagał się wydania świadectwa pracy w szczególnych warunkach za cały okres zatrudnienia. Jedynie w toku postępowania wnioskodawca przy pomocy dowodów z zeznań świadków starał się obalić dowody z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych, które wskazują, jakie stanowisko zajmował, a które przeczą zeznaniom świadków.
W wyroku z dnia 6 sierpnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, III AUa 466/14 (LEX nr 1496008), stwierdził, że zeznania świadków, gdy nie znajdują potwierdzenia w dokumentach pracowniczych nie stanowią miarodajnego dowodu pracy w szczególnych warunkach. Nie jest dopuszczalne oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków, w sytuacji gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne. Skoro prawo do wcześniejszej emerytury stanowi odstępstwo od zasady powszechnego wieku emerytalnego nie można poprzestać tylko na uprawdopodobnieniu, lecz musi zostać udowodnione, a temu służą dokumenty. Dlatego w judykaturze, w tej kategorii spraw podkreśla się, że zeznania świadków, gdy nie znajdują potwierdzenia w dokumentach pracowniczych nie stanowią miarodajnego dowodu pracy w szczególnych warunkach. Nie jest dopuszczalne oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków, w sytuacji gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne (por. wyroki Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 17 stycznia 2012 r., III AUa 1482/11, LEX 1110006 i z dnia 22 lutego 2012 r., III AUa 1734/11, LEX 1129735).
Podobnie Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 5 lutego 2014 r., III AUa 1368/13 (LEX nr 1425488), stwierdził, że dowód tylko z zeznań świadków, z uwagi na szczególny i wyjątkowy charakter prawa do emerytury w obniżonym wieku, nie może przesądzać o wykonywaniu pracyw szczególnych warunkach, zwłaszcza, gdy fakty wynikające z zeznań świadków nie znajdują potwierdzenia w dokumentacji pracowniczej.
Ponadto przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wskazuje, że wnioskodawca w okresie od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r. był zatrudniony w(...)(...)wM.. Organ rentowy do stażu pracy w szczególnych warunkach zaliczył okres pracyw tym Przedsiębiorstwie od 8 listopada 1978 r. do 2 lutego 1982 r.,w wymiarze 10 miesięcy i 14 dni (z wyłączeniem okresów przebywania na urlopie bezpłatnym oraz budowie eksportowej od 3 października 1979 r. do 30 września 1981 r.). W aktach osobowych wnioskodawcy brak jest adnotacji, że wnioskodawca w spornym okresie, nie zaliczonym przez ZUS pracował w szczególnych warunkach. W oparciu o zeznania świadkówi zeznania samego wnioskodawcy Sąd czynił w tym zakresie ustalenia, gdyż brak było możliwości ustalenia w oparciu o jakiekolwiek dowodyz dokumentów, jakie prace wnioskodawca faktycznie wykonywał w trakcie pracy na budowie eksportowej w Libii.
W rezultacie Sąd przyjął, że wnioskodawca w okresie od 3 października 1979 r. do 30 września 1981 r. pracował na budowie eksportowej w Libii, jako spawacz gazowy i elektryczny instalacji hydraulicznych – ciągów wodnych i kanalizacyjnych w głębokich wykopach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
W okresie od 2 października 1981 r. do 10 stycznia 1982 r. wnioskodawca korzystał z urlopu wypoczynkowego, rozłąkowego oraz wykonywał badania lekarskie, zgodnie z kartą zasiłkową od 11 do 17 stycznia 1982 r. oraz od 19 do 27 stycznia 1982 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, w dniu 18 stycznia 1982 r. oraz od 28 stycznia 1982 r. do 2 lutego 1982 r. nie figuruje w kartotece zarobkowej oraz w kartotece zasiłkowej.
Stanowisko spawacza wymienione zostało wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, Dziale XIV – „Prace różne”, poz. 12– „Prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym” oraz w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy podległych ministrowi budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach w wykazie A, Dziale XIV, poz. 12, pkt 1 – „spawacz elektryczny i gazowy”.
Pomimo jednak przyjęcia, że wnioskodawca w okresie zatrudnienia na budowie eksportowej w Libii pracował w warunkach szczególnych Sąd oddalił odwołanieA. K.od decyzji z dnia 28 listopada 2014 r. uznając, iż nie legitymuje się on wymaganym 15-letnim okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w punkcie I sentencji wyroku.
W punkcie II sentencji wyroku Sąd umorzył postępowanie toczące się na skutek odwołania wnioskodawcyA. K.od decyzji z dnia 13 października 2014 r., w której odmówiono wnioskodawcy prawa do emerytury. Wobec przedłożenia dodatkowej dokumentacji decyzją z dnia 28 listopada 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.uchylił decyzję z dnia 13 października 2014 r., nadal odmawiającA. K.prawa do emerytury.
W rezultacie więc Sąd w oparciu o przepisart. 355 § 1 k.p.c.zgodnie, z którym Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne, umorzył postępowanie odnośnie decyzji z dnia 13 października 2014 r., rozpoznając merytorycznie sprawę z odwołania od decyzji z dnia 28 listopada 2014 r.