Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 315/15
Data wyroku: 2015-09-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Liszka
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emerytuarch i rentach z FUS (Dz.U. z 2009r. nr 153 poz. 1227 ze zm.)

Sygn. akt IV U 315/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 września 2015 roku
Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSR del. Jacek Liszka
Protokolant: st. sek. sądowy Małgorzata Houda
po rozpoznaniu w dniu 2 września 2015 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaR. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 28 stycznia 2015 roku nr(...)
w sprawieR. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu sięR. C.emeryturę począwszy od dnia(...);

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.na rzecz odwołującego sięR. C.kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt IV U 315/15

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie

dnia 2 września 2015 roku
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.decyzją z dnia 28 stycznia 2015 roku odmówiłR. C.prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż odwołujący nie spełnia warunków od których zależy prawo do emerytury, gdyż na dzień 1.01.1999 r. nie wykazał wymaganych co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, co nie daje podstaw do przyznania świadczenia emerytalnego na podstawieart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósłR. C.domagając się jej zmiany poprzez przyznanie prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, podnosząc iż spełnia wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania przedmiotowego świadczenia, gdyż posiada 15 lat pracy w szczególnych warunkach biorąc pod uwagę m. in. jego pracę jako kierowca samochodów ciężarowych także w okresach od 27.02.1984 r. do 31.01.1987 r. oraz od 1.09.1980 r. do 30.11.1981 r.
W odpowiedzi na odwołanie organ emerytalny domagał się jego oddalenia, powołując argumentację z zaskarżonej decyzji i podnosząc, że za powyższe okresy pracy brak jest świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Bezsporne między stronami było:

R. C.urodzony dnia(...)roku ukończył 60 lat. Posiada na dzień 1.01.1999 r. łączny staż zatrudnienia wynoszący ponad 25 lat okresów składkowych. Nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. ZUS do stażu pracy w warunkach szczególnych uwzględnił ubezpieczonemu staż wynoszący łącznie 13 lat, 7 miesięcy i 1 dzień, na który składają się okresy od 31.05.1976 r. do 30.04.1977 r., od 1.12.1979 r. do 31.08.1980 r. oraz od 1.02.1987 r. do 31.12.1998 r.
Sąd Okręgowy ustalił nadto następujący stan faktyczny sprawy:
Ubezpieczony w okresie od 31.05.1976 r. do 30.11.1981 r. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie(...), w Zakładzie(...)wK.na stanowisku kierowcy. Przedsiębiorstwo to zajmowało się budową zapór wodnych, oczyszczalni ścieków. Początkowo, czyli w okresie od 31.05.1976 r. do 30.04.1977 r. ubezpieczony jeździł samochodem ciężarowym typuS. (...), uwzględnionym przez ZUS do stażu pracy w warunkach szczególnych. Następnie od dnia 1.05.1977 r. jeździł samochodemM., to jest samochodem o ładowności do 3,5 tony. W pierwszej połowie 1979 r. odwołujący zaczął jeździć na samochodzieU.(poniżej 3,5 tony) do momentu wypadku jakiem uległ prowadząc go w dniu 15.05.1979 r. W wyniku tego zdarzenia samochód został wyeliminowany z eksploatacji na dłuższy czas, a ubezpieczony od 16.05.1979 r. do 15.07.1979 r. pracował w warsztacie jako mechanik. Z kolei od 16.07.1979 r. do 30.11.1979 r. odwołujący zaczął jeździć samochodem ciężarowym o ciężarze powyżej 3,5 tony, to jestJ., przewożąc różne maszyny budowlane typu walce, koparki itp. Następnie od dnia 1.12.1979 roku już do końca tego zatrudnienia, to jest do dnia 30.11.1981 r., z wyjątkiem września 1981 r., kiedy przebywał na urlopie bezpłatnym jeździł dużym samochodem ciężarowymK.z wywrotką o ładowności powyżej 3,5 tony. Pracował wówczas przy budowie zapory wC.rozwożąc ziemię, urobek, kamienie itp. Zarówno w okresie od 16.07.1979 r. do 30.11.1979 r., jak i w okresach od 1.09.1980 do 31.08.1981 i od 1.10.1981 r. do 30.11.1981 r., to jest w okresach nieuwzględnionych przez ZUS w zaskarżonej decyzji ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako kierowca samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, nie wykonując przy tym innych prac.
Dowód:
- akta ZUS,
- akta osobowe odwołującego się,
- zeznania świadkówS. S.,S. B. (1),A. K.,S. K.– k. 27, 32,
- zeznania odwołującego się – k. 28, 32-33.
Z kolei w okresie od 27.02.1984 r. do 31.12.2013 r. odwołujący był zatrudniony w(...)S.A. Na przestrzeni tych lat następowały reorganizacje pracodawcy, zmieniały się jego nazwy i tak początkowo odwołujący pracował w(...), a od dnia 1.03.1986 r. został przejęty przez(...)w skrócie(...). W czasie tego zatrudnienia początkowo, to jest w okresie od 27.02.1984 r. do 31.01.1987 r. ubezpieczony pracował jako kierowca samochodów o ładowności poniżej 3,5 tony typuU.. Jak wynika jednoznacznie z jego akt osobowych (k. 11, 22) dopiero z dniem 2.02.1987 r. ubezpieczony zaczął jeździć samochodami ciężarowymi o ładowności powyżej 3,5 tony i od tego momentu ZUS uwzględnił powyższe zatrudnienie do stażu pracy w warunkach szczególnych.
Dowód:
- akta ZUS,
- akta osobowe odwołującego się,
- zeznania świadkówS. B. (2)iR. K.– k. 26-27, 31,
- zeznania odwołującego się – k. 28, 32-33,
- dokumenty dołączone do pisma z dnia 22.04. 2015 r. – k. 18-20.
Przedmiotowy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zalegające w aktach organu emerytalnego i aktach osobowych odwołującego, jak również w oparciu o zeznania odwołującego się oraz świadków.
Dokumenty dające podstawę dla poczynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie Sąd uznał za autentyczne i wiarygodne. Poza tym treść i forma tych dokumentów nie budziły zastrzeżeń i wątpliwości uczestników postępowania, nie ujawniły się też takie okoliczności, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, a które podważałyby wiarygodność tej kategorii dowodów i godziły w ich moc dowodową od strony materialnej czy formalnej. Dokumenty urzędowe stanowiły zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (art. 244 k.p.c.), a dokumenty prywatne, że osoba która je podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 kpc).
Co do zasady wiarygodne w ocenie Sądu były także zeznania odwołującego się i świadków. Korespondowały one z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Depozycje te nie zawierały żadnych wewnętrznych sprzeczności, były logiczne i spójne. Razem wzięte dały pełny i jasny obraz badanej rzeczywistości. Należy jednak podkreślić, że Sąd nie uznał za wiarygodnych twierdzeń odwołującego oraz świadków co do okoliczności, że podczas zatrudnienia w(...)S.A., w związku z przekształceniem pracodawcy z(...)na(...)już od dnia 1.03.1986 r. pracował on na samochodach ciężarowych powyżej 3,5 tony, skoro jednoznacznie z jego akt osobowych wynika, że dopiero z dniem 2.02.1987 r. zaczął taką pracę, a uprzednio pracował jako kierowca samochodu(...), to jest poniżej 3,5 tony (patrz k. 11,22 akt osobowych).

Sąd Okręgowy rozważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem postępowania było ustalenie czy odwołującemu przysługuje prawo do emerytury w niższym wieku z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Z powyższych względów zwrócić uwagę należy na regulację zawartą w art. 184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS (tekst jedn. Dz.U. z 2015 roku poz. 748 ze zm.) zgodnie, z którą ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, tj. 60 lat życia dla mężczyzny, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (czyli w dniu 1.01.1999 r.) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. 25 lat dla mężczyzny.
Zgodnie z ust. 2 tego przepisu emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Z kolei według art. 32 wyżej powołanej ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącymi pracownikami (o których mowa w ust. 2-3 tegoż artykułu), zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 – tj. 65 lat w przypadku mężczyzn. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa powyżej, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczeniaw podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Przepis art. 32 ust. 4 powołanej ustawy stanowi natomiast, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Za owe przepisy dotychczasowe wymienione zarówno w art. 32 ust. 2 jak i w art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy należy uważać przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.) wydanego na podstawie upoważnienia zawartego wart. 55 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin(Dz. U. 1982 r. Nr 40 poz. 267 ze zm.).
Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2002 roku (sygn. akt III CZP 30/2001, opubl. OSNAPiUS 2002/10 poz. 243) zawarte w art. 32 ust. 4 ustawy odesłanie do przepisów dotychczasowych, sankcjonujących obowiązywanie rozporządzenia, można odnosić tylko do tych przepisów rozporządzenia, które regulują materię określoną w przepisie ustawy, a więc wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk, oraz warunki, na jakich osobom wykonującym te prace przysługuje prawo do emerytury. Zachowały zatem moc przepisy § 4-8a określające wiek emerytalny i okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach pracowników wykonujących prace wyszczególnione w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, przepisy § 9-15 określające wiek emerytalny i warunki przechodzenia na emeryturę osób zatrudnionych w szczególnym charakterze, a ponadto przepis § 3 określający ogólny wymagany okres zatrudnienia oraz przepis § 2 ust. 1 stanowiący, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Zgodnie zatem z § 4 rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż odwołujący spełnia wszystkie przesłanki nabycia prawa do emerytury. Otóż ukończył 60 lat, posiada wymagany okres ogólnego stażu pracy, bo wynoszący 25 lat, jak również legitymuje się okresem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na stanowisku objętym wykazem A cytowanego rozporządzenia wynoszącym co najmniej 15 lat pracy.
Należy w tym miejscu zauważyć, iż zgodnie zart. 473 k.p.c.w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się żadnych ograniczeń dowodowych. To sprawia, że fakt zatrudnienia, bądź jego brak w warunkach szczególnych może być dowodzony za pomocą każdego środka dowodowego, w tym z zeznań świadków i strony.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie dowody między innymi z zeznań świadków i odwołującego w sposób jednoznaczny potwierdziły, że ubezpieczony w okresach zatrudnienia niezaliczonych przez ZUS, to jest w okresach od 16.07.1979 r. do 30.11.1979 r., jak i w okresach od 1.09.1980 do 31.08.1981 i od 1.10.1981 r. do 30.11.1981 r. pozostając w zatrudnieniu w Przedsiębiorstwie(...)wZakładzie (...)wK.wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Pracował wówczas stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, czyli wykonywał pracę wymienioną w Wykazie A Dziale VIII, pkt 2 stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Nic nie zmienia w tym względzie fakt, że od dnia 1.09.1980r. w angażach jako stanowisko pracy wpisywano mu kierowca, maszynista maszyn transportu technologicznego, wobec faktycznego i niezmiennego pracy na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o ładowności powyżej 3,5 tony.
Tym samym, biorąc pod uwagę powyższe okresy zatrudnienia w Przedsiębiorstwie(...)wraz z okresami zaliczonym przez ZUS ubezpieczony spełnia wymagany warunek co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Mając powyższe na uwadze, działając na mocy wskazanych przepisów orazart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd zmienił zaskarżoną decyzję przyznając odwołującemu emeryturę od dnia 22.01.2015 r., tj. od dnia złożenia wniosku, zasądzając w pkt II wyroku na rzecz odwołującego kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na podstawie§ 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).