Sąd Okręgowy w Warszawie
XX Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: XX GC 312/13
Data wyroku: 2015-06-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Baran

Sygn. aktXX GC 312/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy w składzie:

Przewodniczący:

SSO Agnieszka Baran

Protokolant:

sek. sąd. Justyna Sowa

po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaW. S.
przeciwko(...) S.A.z siedzibą wW.(dawniej(...) S.A.wW.)
o stwierdzenie nieważności uchwał

1
oddala powództwo w całości,

2
zasądza od powodaW. S.na rzecz pozwanego(...) S.A.z siedzibą wW.kwotę 377 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSO Agnieszka Baran
Sygn. akt: XX GC 312/13

UZASADNIENIE
Pozwem z 4 marca 2013 roku powódW. S.wniósł o stwierdzenie nieważności uchwał nr(...)Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy pozwanej spółki (działającej wówczas podfirmą (...) S.A.) z 7 lutego 2013 roku (zwanego dalej Walnym Zgromadzeniem). W uzasadnieniu pozwu zostało wskazane, że powód jest akcjonariuszem pozwanej spółki, głosował przeciwko powyższym uchwałom i zażądał zaprotokołowania sprzeciwu. Zdaniem powoda o nieważności przedmiotowych uchwał świadczą następujące okoliczności: 1. w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy z 7 lutego 2013 roku brali udział akcjonariusze, którzy w rozumieniu art. 87 ustawy o ofercie spełniali kryteria akcjonariuszy działających w porozumieniu i nie zgłosili tego porozumienia w trybie przewidzianym dla raportów bieżących spółki, 2. osoby, którym przydzielono akcjeserii (...)i(...)nie były uprawnionego wykonywania prawa głosu z tych akcji, gdyż uchwała w sprawie emisji akcjiserii (...)i(...)nie była wskazana w porządku obrad Walnego Zgromadzenia zwołanego na dzień 20 czerwca 2013 roku, 3. objęcie akcjiserii (...)i(...)powinno nastąpić przez opłacenie ich gotówką, zaś ich opłacenie nastąpiło w drodze potrącenia wzajemnych wierzytelności, 4. akacjeserii (...)i(...)zostały wydane jako akcje zdematerializowane, tymczasem w dacie wykonywania prawa głosu były traktowane jako przez akcjonariuszy i zarząd spółki jako akcje na okaziciela (pozew k. 3-13).e
W odpowiedzi na pozew pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa w całości. Przyznała, że powód jest akcjonariuszem pozwanej spółki, brał udział w Zgromadzeniu z 7 lutego 2013 roku, głosował przeciwko skarżonym uchwałom i po ich powzięciu zażądał zaprotokołowania sprzeciwu. W odniesieniu do podniesionego zarzutu istnienia porozumienia pozwana podniosła, że nie jest w stanie się do niego odnieść z uwagi na bardzo ogólny charakter tego zarzutu. Pozwana podniosła również, że akcjonariusze posiadający akcjeserii (...)nie uczestniczyli i nie wykonywali prawa głosu na spornym zgromadzeniu. W odniesieniu do zarzutów dotyczących akcjiserii (...)pozwana podniosła, że nie ma podstaw do uznania za nieważne z mocy prawa uchwał podjętych 20 czerwca 2012 roku. Pozwana podniosła również, że akcjeserii (...)miały formę dokumentu do czasu dokonania ich dematerializacji, która nie miała miejsca do dnia spornego Walnego Zgromadzenia (odpowiedź na pozew k. 34-41).
W piśmie z 22 kwietnia 2014 roku pełnomocnik powoda przedstawił wykaz powiązań osobowych pomiędzy uczestnikami Walnego Zgromadzenia pozwanej spółki z 7 lutego 2013 roku (pismo z załącznikami k. 140-164).

Sąd ustalił, co następuje:
PowódW. S.jest akcjonariuszem pozwanej spółki. 7 lutego 2013 roku powód brał udział w Walnym Zgromadzeniu (okoliczność bezsporna).
20 lipca 2012 roku podczas Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia akcjonariuszy pozwanej spółki (będącego kontynuacją Zgromadzenia z 20 czerwca 2012 roku) została podjęta uchwała(...), na podstawie której Walne Zgromadzenie wyraziło zgodę na emisję przypozwaną spółkę 1 100 000 warrantów subskrypcyjnychserii (...)uprawniających do objęcia akcji na okazicielaserii (...)o wartości nominalnej(...)zł (jeden złoty pięćdziesiąt pięć groszy) każda, z wyłączeniem prawa poboru. W uchwale postanowiono, że kacjeserii (...)będą zdematerializowane. W § 5 omawianej uchwały Walne Zgromadzenie pozwanej spółki upoważniło zarząd do dokonania wszelkich czynności prawnych i faktycznych niezbędnych do m. in. dokonania dematerializacji warrantów subskrypcyjnychserii (...)oraz akcjiserii (...)spółki (akt notarialny – protokół Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia k. 63-75).
Powód nie uczestniczył w Walnym Zgromadzeniu z 20 czerwca 2012 roku i 20 lipca 2012 roku. Nie zaskarżył również uchwały(...)w przedmiocie emisji akcjiserii (...)(okoliczność bezsporna).
Akcjeserii (...)zostały opłacone i wydane osobom uprawnionym (raport bieżący zarządu pozwanej k. 83).
W obradach Walnego Zgromadzenia z 7 lutego 2013 roku brali udział akcjonariusze pozwanej spółki posiadający akcjeserii (...). W toku obrad przedmiotowego Walnego Zgromadzenia została powołana komisja, której zadaniem było sprawdzenie prawidłowości listy akcjonariuszy uczestniczących w zgromadzeniu. Komisja ta stwierdziła różnicę w liście akcjonariuszy, którą przed zgromadzeniem zarząd przekazał jednemu z akcjonariuszy (M. L.) z listą obecności i osób uprawnionych do głosowania na spornym Walnym Zgromadzeniu. Rozbieżność została wyjaśniona przez prezesa zarządu pozwanej spółki, który poinformował, że na liście została umieszczonaspółka (...)po ingerencji tego akcjonariusza uprawionego z akcjiserii (...)w ilości 298 000 (zeznania świadkaM. L.k.. 127 -128, płyta CD k. 130, protokół z prac komisji k. 220).
Część akcjonariuszy pozwanej spółki, w tym także biorących udział w spornym Walnym Zgromadzeniu z 7 lutego 2013 roku były osobami znającymi się bądź spokrewnionymi. Akcjonariuszami pozwanej spółki są również osoby prawne powiązane ze sobą osobami wchodzącymi w skład ich organów (zeznania świadkaM. L.k. k.. 127 -128, płyta CD k. 130, zeznania świadkaM. O. (1)k. 799 – 800, płyta CD k. 801).
Cześć akcjonariuszy pozwanej spółki brała udział w Walnym Zgromadzeniu poprzez ustanowionych pełnomocników (pełnomocnictwa k. 193-219).
Jednym z pełnomocników akcjonariuszy byłM. T. (1). W dacie Walnego Zgromadzenia nie był on akcjonariuszem pozwanej spółki. Akcjonariuszami pozwanej były natomiast osoby bliskieM. T. (1), tj. jego matka -M. T. (2)i partnerka życiowa -M. G.. ZarównoM. T. (2), jak iM. G., a takżeE. G.(matkaM. G.) były reprezentowane podczas Walnego Zgromadzenia przez pełnomocnikaP. G.. Podczas spornego Walnego ZgromadzeniaP. G.reprezentował równieżG. R..P. G.iM. T. (1)są ze sobą spokrewnieni, w ten sposób, że ich matki są siostrami.E. G., aniM. G.nie uzgadniała z innymi akcjonariuszami pozwanej sposobu głosowania na Walnym Zgromadzeniu z 7 lutego 2013 roku. Uzgodnień takich nie czynił równieżG. R.(zeznania świadkaM. T. (1)a k. 836, zeznania świadkaP. G.k. 837, zeznania świadkaE. G.k. 837płyta CD 840, pełnomocnictwa k. 210, 211,212, 213).
Podczas przedmiotowego Walnego Zgromadzenia z 7 lutego 2013 roku została podjęta uchwała(...)o powołaniuM. T. (1)na stanowisko członka Rady Nadzorczej. Po jej podjęciu powód oświadczył, że głosował przeciwko przedmiotowej uchwale i wniósł sprzeciw wobec jej podjęcia. Podczas przedmiotowego zgromadzenia została również podjęta uchwała(...)o powołaniuP. G.na stanowisko członka Rady nadzorczej. Po jej podjęciu powód oświadczył, że głosował przeciwko uchwale i złożył sprzeciw wobec jej podjęcia (akt notarialny - protokół Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z 7 lutego 2015 roku k. 221-241).
Po odbyciu powyższego Walnego Zgromadzenia z 7 lutego 2013 roku, 11 lutego 2013 roku akcjonariuszom pozwanej spółki zostały wydane akcjeserii (...)(raport bieżący k. 125).
W toku procesu w niniejszej sprawieM. T. (1)iP. G.złożyli rezygnację z funkcji członków Rady Nadzorczej pozwanej spółki, do pełnienia której zostali powołani spornymi uchwałami nr(...)będącymi przedmiotem żądania pozwu w niniejszej sprawie (wydruk raportu pozwanej spółki k. 834 i 833).
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o powołane dowody. W ocenie Sądu w pełni wiarygodny dowód w niniejszej sprawie stanowią złożone do akt sprawy dokumenty. Autentyczność ich nie była również kwestionowana przez strony niniejszego postępowania. Na marginesie należy wskazać, że nie wnoszą istotnych okoliczności do niniejszej sprawy dokumenty z akt rejestrowych pozwanej spółki, których kopie zostały załączone do akt niniejszej sprawy, o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia. Zdaniem Sądu analogicznie należy ocenić wydruki z systemów informacji prawnej złożone przy piśmie pełnomocnika powoda z dnia 22 kwietnia 2014 roku (k. 143-165). Zdaniem Sądu nie stanowią one dowodu powiązań, na które wskazuje art. 87 powołanej wyżej ustawy, o czym szerzej mowa w dalszej części uzasadnienia.
Zdaniem Sądu jako wiarygodne i – w znacznej części - istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są dowody z zeznań przesłuchanych w niniejszej sprawie świadków. Treść ich zeznań koresponduje ze sobą wzajemnie i w znacznej części koresponduje z treścią złożonych do akt sprawy dokumentów (np. protokołu Walnego Zgromadzenia czy pełnomocnictw).
Sąd nie przeprowadził dowodu z przesłuchania strony powodowej, wobec tego, że na rozprawie 8 kwietnia 2014 roku wniosek o przesłuchanie prezesa zarządu pozwanego –A. K.została cofnięty przez pełnomocnika pozwanego (k. 126).
Sąd nie przeprowadzał dowodu z zeznań świadkaK. B.i przesłuchania powoda wobec tego, że na rozprawie w dniu 26 maja 2015 roku pełnomocnik powoda cofnął wniosek o jego przesłuchanie. (k. 850).

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo jako bezzasadne podlega oddaleniu w całości.
Zgodnie z treściąart. 425 § 1 k.s.h., osobom lub organom spółki wymienionym wart. 422 § 2przysługuje prawo do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały walnego zgromadzenia sprzecznej z ustawą. W myśl§ 2powołanego przepisuk.s.h., prawo do wniesienia powództwa wygasa z upływem sześciu miesięcy od dnia, w którym uprawniony powziął wiadomość o uchwale, nie później jednak niż z upływem dwóch lat od dnia powzięcia uchwały.
Natomiast w myśl§ 2 art. 422 k.s.h., prawo do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia przysługuje:
1)zarządowi, radzie nadzorczej oraz poszczególnym członkom tych organów;
2)akcjonariuszowi, który głosował przeciwko uchwale, a po jej powzięciu zażądał zaprotokołowania sprzeciwu; wymóg głosowania nie dotyczy akcjonariusza akcji niemej;
3)akcjonariuszowi bezzasadnie niedopuszczonemu do udziału w walnym zgromadzeniu;
4)akcjonariuszom, którzy nie byli obecni na walnym zgromadzeniu, jedynie w przypadku wadliwego zwołania walnego zgromadzenia lub też powzięcia uchwały w sprawie nieobjętej porządkiem obrad.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że powód jest podmiotem legitymowanym do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwał. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że powód jest akcjonariuszem pozwanej spółki. Złożony do akt protokół wskazuje również na to, że powód głosował przeciwko wskazanym w pozwie uchwałom i zażądał zaprotokołowania sprzeciwu. Okoliczności te zostały potwierdzone przez stronę pozwaną w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew (k. 36)
Zdaniem Sądu okoliczności niniejszej sprawy nie pozwalają jednak na ustalenie, że do podjęcia spornych uchwał doszło w warunkach nieważności. Zdaniem Sądu nie ma bowiem podstaw do podzielenia stanowiska powoda co do zaistnienia podnoszonych przez niego okoliczności mających świadczyć o nieważności uchwał podjętych 7 lutego 2013 roku.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że całkowicie bezzasadne jest powoływanie się na powoda na okoliczność uczestniczenia w Walnym Zgromadzeniu akcjonariuszy uprawnionych z akcjiserii (...). Ze złożonego do akt sprawy raportu bieżącego pozwanej spółki wynika jednoznacznie, że akcjeserii (...)zostały wydane akcjonariuszom już po dacie odbycia przedmiotowego Walnego Zgromadzenia z 7 lutego 2013 roku. Powód nie przedstawił żadnego innego dowodu potwierdzającego jego stanowisko, że w spornym zgromadzeniu brali udział akcjonariusze uprawnieni z akcjiserii (...), którzy wykonywali prawo głosu z tych akcji.
Jako całkowicie niezasadne należy uznać stanowisko powoda również w tej części, w której nieważność powołanych w pozwie uchwał wiąże z powołaniem się na nieważność uchwały z 20 lipca 2012 roku (powód błędnie wskazuje datę 20 czerwca 2013 roku) w przedmiocie emisji akcji(...). Strona pozwana zasadnie podnosi w odpowiedzi na pozew, żek.s.h.nie zna pojęcia uchwał bezwzględnie nieważnych. Nie można zatem stwierdzić , że omawiana uchwała jest nieważna z mocy prawa na podstawie twierdzenia, że nie była wskazana w porządku obrad Zgromadzenia z 20 czerwca 2012 roku (którego kontynuacja miała miejsce 20 lipca 2012 roku). Tymczasem poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie okoliczność, że powód nie żądał stwierdzenia nieważności tej uchwały. W ocenie Sądu niezrozumiała jest argumentacja pełnomocnika powoda w omawianej kwestii wyrażona podczas mowy końcowej. Pełnomocnik powoda powołał się m. in. na tę okoliczność, że w związku z tym, że powód nie był obecny na Zgromadzeniu nie mógł wytoczyć powództwa o stwierdzenie nieważności uchwał dotyczących akcjiserii (...), ponieważ jako nieobecny nie mógł wykazywać głosowania przeciwko uchwale, ani żądać zaprotokołowania sprzeciwu. Analiza powołanych powyżej przepisówk.s.h.jednoznacznie przyznaje powodowi uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności uchwał nieobjętych porządkiem obrad w sytuacji gdy jako akcjonariusz nie był obecny na zgromadzeniu. W świetle powyższego wydaje się, że wytoczenie powództwa w niniejszej sprawie jest próbą naprawienia konsekwencji uchybienia terminowi zaskarżenia uchwały, której przedmiotem była emisja akcjiserii (...).
Zasadnie również – w ocenie Sądu – pozwana spółka podnosi, że sposób rozliczenia emisji akcjiserii (...)pomiędzy pozwaną a jej akcjonariuszami nie ma wpływu na ważność uchwał będących przedmiotem żądania pozwu. Dodatkowo należy wskazać, że analiza treści uchwały w przedmiocie akcjiserii (...)wskazuje – jak to podnosi strona pozwana – że dematerializacja akcjiserii (...), o której mowa w § 1 pkt. 7. uchwały(...)z 20 lipca 2012 roku miała być ich formą docelową; wskazane zostało, że „akcjebędązdematerializowane”. Świadczy o tym również zapis § 5 ust. 3 pkt 3) omawianej uchwały, w którym zobowiązano zarząd do podjęcia działań mających na celu dokonanie dematerializacji warrantów subskrypcyjnychserii (...)i akcjiserii (...).
W ocenie Sądu stanowiska powoda o nieważności spornych uchwał nie potwierdzają również załączone do akt sprawy kopie dokumentów z akt rejestrowych pozwanej spółki. Wynika z nich wyłącznie ta okoliczność, że ważność podjęcia uchwał dotyczących emisji akcjiserii (...)i(...)była kwestionowana przez jednego z akcjonariuszy na etapie postępowania rejestrowego dotyczącego rejestracji uchwał dotyczących emisji tych akcji. Uchwały te nie były przedmiotem zaskarżenia, co zostało potwierdzone przez pełnomocnika powoda (por. oświadczenie pełnomocnika powoda na rozprawie 21 października 2014 roku k.798).
W ocenie Sądu powód nie wykazał również kolejnej podnoszonej w pozwie okoliczności, tj. istnienia porozumienia, o którym mowa w art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie publicznej (…), które nie zostało zgłoszone zarządowi pozwanej spółki przed podjęciem obrad podczas Zgromadzenia z 7 lutego 2013 roku. Fakt, że takie porozumienie nie zostało zgłoszone wynika jednoznacznie z treści protokołu Walnego Zgromadzenia z 7 lutego 2013 roku. Informacji takiej udzielił prezes zarządu pozwanej spółki odpowiadając na pytanie pełnomocnika jednego z akcjonariuszy. Dla wykazania istnienia omawianego porozumienia, w toku postępowania w niniejszej sprawie powód powoływał się domniemanie ustanowione w art. 87 ust. 4 ww. ustawy o ofercie publicznej (…). Należy jednak zauważyć, że przepis ten szczegółowo wylicza rodzaje powiązań, z których istnieniem łączy się domniemanie prawne istnienia porozumienia. Pośród tych powiązań nie wskazano powiązań typu: „znajomy” czy „kuzyn”, o jakich mowa w piśmie pełnomocnika powoda z 22 kwietnia 2014 roku (k. 140- 142). Nie jest również wystarczające samo wskazanie przez świadkówM. L., czyM. O. (2), że istniały powiązania rodzinne czy innego rodzaju pomiędzy akcjonariuszami biorącymi udział w Zgromadzeniu z 7 lutego 2013 roku. Należy przy tym zauważyć, że np.M. T. (1)nie był akcjonariuszem pozwanej spółki w dacie Walnego Zgromadzenia z 7 lutego 2013 roku. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika że spośród akcjonariuszy pozwanej spółki tylkoM. G.iE. G.– jej matka są osobami, o których mowa w art. 87 ust. 4 ww. ustawy. Tylko zatem w odniesieniu do tych akcjonariuszy można mówić o istnieniu domniemania porozumienia. Należy jednak mieć na uwadze, że omawiane domniemanie jest domniemaniem obalalnym, które – w ocenie Sądu – zostało obalone w toku postępowania w niniejszej sprawie. Zarówno bowiem z zeznańE. G., jak iM. G.wynika, że nie dokonywały one uzgodnień co do sposobu głosowania podczas Walnego Zgromadzenia z 7 lutego 2013 roku.
Zdaniem Sądu powód nie wykazał również istnienia powiązań, których mowa w art. 87 ust. 4 pkt 4) ww. ustawy. Należy zwrócić uwagę, że przepis wskazuje na jednostki powiązane w rozumieniuustawy o rachunkowości, a nie jakiekolwiek powiązania pomiędzy osobami prawnymi, na jakie powołuje się powód we wspomnianym już piśmie z 22 kwietnia 2014 roku i załączonych do niego wydrukach z systemów informacji prawnej. Zgodnie z treściąart. 3 ust. 1 pkt 43) ustawy o rachunkowościjednostki powiązane z jednostką są to jednostki dominujące, znaczący inwestor, jednostki zależne, współzależne i stowarzyszone oraz jednostki znajdujące się wraz z jednostką pod wspólną kontrolą, a także wspólnika jednostki współzależnej. Przy czymustawa o rachunkowościdefiniuje pojęcie każdego z podmiotów wymienionego jako jednostka powiązana. Rolą powoda w niniejszym postępowaniu było szczegółowe wskazanie zależności pomiędzy akcjonariuszami pozwanej spółki, o których mowa w powołanym przepisieustawy o rachunkowościi ich udowodnienie. Tymczasem powód nawet nie wyjaśnił np. czy i który z akcjonariuszy pozwanej spółki jest jednostką dominującą, zależną czy współzależną w stosunku do innego (którego) akcjonariusza. Nie sposób to wywieść z dość lakonicznych w treści wykresów załączonych do pisma z 22 kwietnia 2014 roku.
Mając na uwadze powyższe, na mocy powołanych wyżej przepisów, należało orzec jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na mocyart. 98 § 1 k.p.c.. Na kwotę zasądzoną od powoda na rzecz pozwanego z tego tytułu składają się: wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej spółki ustalone w oparciu o przepisy obowiązującego Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa. W tym miejscu wskazać należy, że w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie mamy do czynienia z oczywistą bezzasadnością powództwa. Nie można bowiem uznać, że bez szczególnej znajomości przepisów żądanie powoda zgłoszone w niniejszej sprawie można było ocenić jako nadużycie prawa. Dodatkowo należy zauważyć, że ocena żądania pozwu wymagała przeprowadzenia postępowania dowodowego. Z tych względów wniosek pozwanej spółki o zasądzenie kwoty odpowiadającej dziesięciokrotności kosztów sadowych nie zasługiwał na uwzględnienie.
SSO Agnieszka Baran