Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1562/14
Data wyroku: 2015-02-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Ciesielska, Monika Kośka, Sławomir Buras
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 429 k.c., 445 k.c., 444 k.c.

Sygn. akt II Ca 1562/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Elżbieta Ciesielska
Sędziowie: SSO Sławomir Buras
SSO Monika Kośka
Protokolant: st. prot. sądowy Iwona Cierpikowska
po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2015 r. w Kielcach
na rozprawie
sprawy z powództwaK. T.

    przeciwkoWspólnocie Mieszkaniowejul. (...)wK.iR. G.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanych
od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach
z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. VIII C 434/13
I. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I (pierwszym) i powództwo przeciwkoR. G.oddala ponad kwotę 53 (pięćdziesiąt trzy) złote; w punkcie II (drugim) i powództwo przeciwR. G.oddala ponad kwotę 1768 (jeden tysiąc siedemset sześćdziesiąt osiem) złotych; w punkcie VI (szóstym) w całości i zasądza na rzeczK. T.od Wspólnoty Mieszkaniowejul. (...)wK.696 (sześćset dziewięćdziesiąt sześć) złotych i odR. G.120 (sto dwadzieścia) złotych kosztów procesu, przy czym spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego do wysokości zapłaconej kwoty; w punkcie IX (dziewiątym) w całości i nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa –Sądu Rejonowego w Kielcach od Wspólnoty Mieszkaniowejul. (...)wK.522 (pięćset dwadzieścia dwa) złote i odR. G.90 (dziewięćdziesiąt) złotych kosztów sądowych, przy czym spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego do wysokości zapłaconej kwoty;
II. oddala apelacjęR. G.w pozostałej części, a apelację Wspólnoty Mieszkaniowejul. (...)wK.w całości,
III. zasądza od Wspólnoty Mieszkaniowejul. (...)wK.na rzeczK. T.1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych kosztów postępowania apelacyjnego,
IV. zasądza doK. T.na rzeczR. G.1190,30 (jeden tysiąc sto dziewięćdziesiąt 30/100) złotych kosztów postępowania apelacyjnego.
II Ca 1562/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem z 9 VII 2014r Sąd Rejonowy w Kielcach zasądził od Wspólnoty Mieszkaniowej

ul. (...)wK.iR. G.na rzeczK. T.kwotę300zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 marca 2013 roku do dnia zapłaty tytułemodszkodowania, z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanychzwalnia drugiego pozwanego od obowiązku zapłaty do wysokości spełnionego świadczenia,kwotę 10.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 marca 2013 roku do dniazapłaty tytułem zadośćuczynienia, z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego zpozwanych zwalnia drugiego pozwanego od obowiązku zapłaty do wysokości spełnionegoświadczenia i solidarnie kwotę 696,00 zł tytułem kosztów procesu; oddalił powództwo wstosunku do Wspólnoty Mieszkaniowejul. (...)wK.iR. G.wpozostałej części; w stosunku doB. K.i(...) Towarzystwo
(...) S.A.z siedzibą wW.w całości, odstąpił od obciążania powodakosztami procesu; przyznał od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnegoA. K.kwotę2952zł tytułem wynagrodzenia kuratora i nakazał pobrać tę kwotę od WspólnotyMieszkaniowejul. (...)wK.na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego wKielcach, nakazał pobrać odR. G.i Wspólnoty Mieszkaniowejul. (...)wK.solidarnie na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Kielcach kwotę522,00,00 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.
Orzeczenie to Sąd oparł o następujące ustalenia:
W dniu 27 stycznia 2010 rokuK. T.umówił się zR. B.wlokalu prowadzonego wówczas przez siebie klubu .E.'', mieszczącego się na parterzebudynku położonego przyulicy (...)wK.w sprawie konserwacji maszyny dorzucania lotek.R. B.potrzebował potwierdzenia wykonanej pracy na odpowiednimdokumencie, dlategoK. T.wyszedł z lokalu i udał się w kierunku swojegosamochodu pozostawionego na parkingu po drugiej stronie ulicy, aby przynieść stamtądpieczątkę.K. T.miał na sobie obuwie zimowe. Przeszedł przez odśnieżonychodnik znajdujący się przed jego lokalem, zatrzymał się spoglądając, czy nie nadjeżdżażaden pojazd, a następnie wszedł na drogę dojazdową stanowiącądziałkę (...). Drogabyła zaśnieżona i oblodzona. KiedyK. T.przechodził przez tę drogę tj. ulicęosiedlową, poślizgnął się i przewrócił. Poczuł ból, usłyszał chrupnięcie w lewej nodze, niemógł samodzielnie wstać, zaczął wołać o pomoc. Całe zdarzenie widział przez okno klubu
R. B., który przyszedł powodowi z pomocą. Po dotarciu do klubuK.

T.zadzwonił po karetkę pogotowia ratunkowego, która przyjechała i zabrała powodado(...) Centrum (...)w
K.. Następnie przewieziono powoda doWojewódzkiego Szpitala (...)w
K., gdzie stwierdzono u niego złamanie dalszej nasady piszczeli i strzałki, założono muopatrunek gipsowy udowy na okres 3 miesięcy. W dniu 28 stycznia 2010 r. powód zostałwypisany ze szpitala z zaleceniem dalszego leczenia ambulatoryjnego. W dniu 21 kwietnia2010 r. zdjęto mu opatrunek gipsowy, następnie był usprawniany ambulatoryjnie. Przez trzymiesiące chodził o dwóch kulach, przez kolejne dwa miesiące o jednej kuli.
W wyniku upadku z dnia 27 stycznia 2010 r.K. T.doznał złamania lewegopodudzia bez przemieszczenia odłamów. Trwały uszczerbek na zdrowiu powoda powstały naskutek przedmiotowego zdarzenia wyniósł 7%. Cierpienia fizyczne miernego stopnia trwałyokoło 3 miesięcy, a nieznaczne mogą istnieć nadal, zwłaszcza podczas zmian pogody. Naskutek przedmiotowego zdarzenia w obrębie kończyny dolnej lewej pozostał mu w okolicystawu skokowego obrzęk tkanek miękkich powodujący powiększenie obwodu podudzia wokolicy nadskokowej o 1 cm oraz zmniejszenie zgięcia grzbietowego stopy o 100i ruchówobrotowych stopy o 100•
K. T.ma troje dzieci, które w dacie zdarzenia miały 4, 6 i 10 lat. Kiedy powódmiał założony gips na nodze nie mógł wykonywać niektórych czynności związanych z opiekąnad dziećmi (np. wyjście na spacer) i prac domowych.K.nadal uskarża sięna bóle lewego kolana i kostki występujące po dłuższym chodzeniu oraz przy zmianachpogody, a także na obrzęk kostki.
Droga, na której przewrócił sięK. T.oznaczona jest jako działka numerzeewidencyjnym(...), dla której Sąd Rejonowy w Kielcach prowadzi księgę wieczystą nr
(...). Działka oznaczona numerem(...)stanowiła w dacie zdarzeniawspółwłasność właścicieli wyodrębnionych lokali w budynku przyul. (...)w
K.łącznie w 117005/142134 częściach tworzących Wspólnotę Mieszkaniową(...)

(...)oraz deweloperaR. G.w udziale 25129/142134 części. Współwłaścicielenieruchomości oznaczonej jakodziałka numer (...)(tworzący Wspólnotę Mieszkaniowąprzyul. (...)wK.) posiadali służebność gruntową polegającą na prawieprzejazdu i przechodu przezdziałkę nr (...).
W dniu 15 listopada 2007 r. Wspólnota Mieszkaniowa przyul. (...)wK.zleciłaB. K.prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą
(...)sprzątanie budynku oraz terenu zewnętrznego przy ul.
(...)wK.. Sprzątanie w okresie zimowym obejmowało odśnieżanie. Dokontaktów i przekazywania uwag wynikających z realizacji tej umowy ze stronyzleceniodawcy wyznaczony zostałM. J.. Umowa została wypowiedziana przezWspólnotę Mieszkaniową przyul. (...)wK.z dniem 18 lutego 2010 r. bezzachowania okresu wypowiedzenia z powodu nie wywiązywania się przez firmę
(...)z powierzonych jej obowiązków w zakresieodśnieżania.
W dniu 1 kwietnia 2010 r. Wspólnota Mieszkaniowa przyul. (...)wK.zawarła ze Wspólnotą Mieszkaniową przyul. (...)wK.umowę, napodstawie której Wspólnota Mieszkaniowa przyul. (...)wyraziła zgodę dlaWspólnoty Mieszkaniowej przyul. (...)na możliwość parkowania na działce nr
(...)w zamian za uczestnictwo w 10% kosztów dotyczących utrzymania działek gruntu onr(...)(parking) i nr(...)(droga dojazdowa).
Powództwo było częściowo zasadne w stosunku do pozwanych W spólnoty Mieszkaniowejprzyul. (...)wK.iR. G. (1), natomiast w całości niezasadne wstosunku do pozwanych(...) S.A.wW.iB.K..
Zgodnie z treściąart. 415 k.c.kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jestdo jej naprawienia. Zachowaniem, za które podmiotowi można przypisać odpowiedzialnośćdeliktową na podstawieart. 415 k.cmoże być działanie, jak i zaniechanie. Zaniechanie polegana niewykonywaniu określonego działania, gdy na podmiocie ciążyła powinność i możliwośćjego podjęcia.
W pierwszej kolejności, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sądustalił, że dnia 27 stycznia 20 10 roku powód poślizgnął się i przewrócił na drodze znajdującejsię na działce oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...), która stanowiła współwłasnośćwłaścicieli wyodrębnionych lokali w budynku przyul. (...)wK., tworzącychWspólnotę MieszkaniowąK.
(...)oraz deweloperaR. G.. Skoro zatemdziałka stanowiła nieruchomość wspólną Wspólnota Mieszkaniowa przyul. (...)w
K.odpowiada za zobowiązania jej dotyczące bez ograniczeń. Na datę zdarzenia, tj. 27stycznia 20l0r.działka nr (...)stanowiła w części nieruchomość wspólną właścicieliwyodrębnionych lokali tworzących W spólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul.
(...)wK.oraz w udziale 25129/142134 części współwłasnośćR.
G.. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem pozwanegoR. G., który twierdził, żew dacie zdarzenia był właścicielem 3 pozostałych do wyodrębnienia lokali mieszkalnych iwobec powyższego W spólnota reprezentowała również jego podobnie jak i innych właścicieliwyodrębnionych lokali. Zgodnie bowiem z treściąart.6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku owłasności lokaliogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomościtworzy wspólnotę mieszkaniową. W spólnota mieszkaniowa może nabywać i zaciągaćzobowiązania, pozywać i być pozywana. Stosownie zaś do treści art. 7 ust. 2 powyższejustawy, umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu powinna być dokonana w formieaktu notarialnego; do powstania tej własności niezbędny jest wpis do księgi wieczystej. Wpisten ma więc charakter konstytutywny. Jak wynika z treści księgi wieczystej nr
(...)w dacie zdarzeniaR. G.był współwłaścicielem nieruchomości w
  25129/142134 częściach, nie zaś jak twierdzi właścicielem wyodrębnionych lokali. Trzyostatnie lokale wyodrębnione zostały już po zdarzeniu w jednym akcie notarialnymsporządzonym w dniu 26 lipca 2010 roku Rep.(...). Dopiero po wyodrębnieniu ich zksięgi wieczystej nr(...)i z chwilą założenia dla nich nowych ksiągwieczystych można mówić o powstaniu prawa odrębnej własności tych lokali. Konkludując,uznać należy, żeR. G.byłby członkiem wspólnoty, gdyby faktycznie na datęzdarzenia wyodrębnił już pozostałe lokale, nabył ich własność i został wykreślony jako osobafizyczna z księgi wieczystej nr(...). Tak się jednak nie stało, wobec czegozarówno Wspólnota Mieszkaniowa(...)ajak iR. G.są podmiotamiodpowiedzialnymi za utrzymywanie porządku i czystości na przedmiotowej działcestanowiącej drogę dojazdową, w tym jej odśnieżanie. W spólnota Mieszkaniowanieruchomości przyul. (...)wK.ponosi tę odpowiedzialność jakozarządzający nieruchomością wspólną stanowiącądziałkę (...), natomiastR. G.jako współwłaściciel przedmiotowej działki. Skoro zaniechali wykonania tego obowiązku toponoszą winę i odpowiedzialność przewidzianą wart. 415k.c.za szkodę, jakiej doznał powódna skutek upadku, gdyż jego przyczyną był niewłaściwy stan jezdni, która była zaśnieżona.
Do przedmiotowego wypadku nie doszło z winy powoda. Miał on bowiem na sobieodpowiednie obuwie zimowe, szedł normalnym krokiem. Powód zachował wymaganąostrożność w trakcie przechodzenia przez jezdnię, zatrzymał się nawet na chwilę obserwując,czy nie nadjeżdża nią żaden pojazd, nie można zatem uznać, że choćby przyczynił się dospowodowania zdarzenia. To na właścicielach drogi ciążył obowiązek regularnego jejodśnieżania i posypywania piaskiem lub solą w celu zapewnienia bezpieczeństwa jejużytkownikom. Okoliczność, że droga była zaśnieżona, pomimo, iż nie padało oznacza, że niedopełnili powyższego obowiązku.
W ocenie Sądu ani pozwana Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy(...)w
K.ani pozwanyR. G.nie uwolnili się od odpowiedzialności wobec powodaza skutki zdarzenia z dnia 27 stycznia 20 lOr. w oparciu o przepisart. 429kc.W pierwszej
kolejności zauważyć należy, że umowa z dnia 15 listopada 2007 r. została zawarta nie przezpozwaną Wspólnotę a przez Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przyul. (...),która zleciłaB. K.sprzątanie budynku oraz terenu zewnętrznego przy
ul. (...). Sprzątanie w okresie zimowym obejmowało odśnieżanie, ale z umowy niewynika, że odśnieżana miała być takżedziałka (...)stanowiąca drogę nie należącą dozleceniodawcy. W niniejszej sprawie brak jest dowodów potwierdzających, że to WspólnotaMieszkaniowa przyul. (...)była odpowiedzialna za utrzymywanie czystości iporządku nadziałce (...). Ponadto strony nie przedłożyły dokumentu, z któregowynikałoby, żefirma (...)trudni się zawodowowykonywaniem czynności z zakresu objętego urnową z dnia 15 listopada 2007 r. Obowiązekwykazania, że czynności utrzymania czystości i porządku zostały powierzoneprofesjonaliście, że mieszczą się one w zakresie działalności zawodowejB.
K.ciążył na pozwanych, ponieważ w ten sposób chcieli się uwolnić ododpowiedzialności za szkodę, której doznał powód. Ubocznie podnieść należy, że z aktsprawy wynika, iż nawet jeśli firmaB. K.miała zajmować sięodśnieżaniemdziałki (...), to nie czyniła tego skoro z dniem 18 lutego 20 lOr. W spólnotaMieszkaniowa nieruchomości przyul. (...)wypowiedziałaB.
K.umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia powodu nie wywiązywania sięprzez niego z powierzonych jej obowiązków w zakresie odśnieżania.
Biorąc pod uwagę, że również powód nie wykazał, aby pozwanyB. K.byłodpowiedzialny za utrzymywanie czystości i porządku, w tym za odśnieżanie działki nr(...)Sąd oddalił powództwo w stosunku do tego pozwanego w całości. Sąd oddaliłpowództwo w całości także w stosunku do pozwanego(...) Towarzystwa (...)S.A. wW., ponieważ powód nie przedłożył żadnych dokumentów z którychwynikałoby, że pozwane Towarzystwo w dacie zdarzenia ubezpieczało WspólnotęMieszkaniową przyul. (...)wK.w zakresie odpowiedzialność cywilnej.Odnośnie pozwanego(...) S.A.wW.Sąd wydałwyrok zaoczny, ponieważ zaistniały przesłanki przewidziane wart.339 § l k.p.c.
Stosownie doart. 444.§ l k.c.w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowianaprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.Art. 445 §k.c.stanowi,iż w przypadkach przewidzianych wart. 444k.c, to jest w razie uszkodzenia ciała lubwywołania rozstroju zdrowia, sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumętytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Przy ocenie wysokości zadośćuczynienia należnego powodowi za krzywdę doznaną wskutekwypadku z dnia 27 stycznia 20 10 roku należy uwzględnić, że będący skutkiem wypadkutrwały uszczerbek na jego zdrowiu wynosi 7%. Nie sposób pominąć intensywnychdolegliwości bólowych, jakie odczuwał powód przez 3 miesiące po wypadku orazograniczenia aktywności życiowej, konieczności unieruchomienia nogi w gipsie na 3miesiące, poruszania się o kulach przez 5 miesięcy. Powód przez ponad pół roku pozostawałna zwolnieniu lekarskim i nie mógł wykonywać swojej pracy, co z pewnością wpłynęłonegatywnie na jego samopoczucie. Nie mógł w tym czasie wykonywać niektórych pracdomowych oraz miał ograniczoną możliwość sprawowania opieki nad trójką małoletnichdzieci. Obecnie powód nadal odczuwa bóle kolana i kostki przy dłuższym chodzeniu oraz naskutek zmiany pogody. Skutkiem zdarzenia jest również puchnięcie uszkodzonej kończyny.Mając powyższe na uwadze Sąd zasądził solidarnie od pozwanych Wspólnoty Mieszkaniowej
ul. (...)wK.iR. G.kwotę 10000 zł uznając, iż zadośćuczynieniew takiej kwocie spełni swój cel, jakim jest złagodzenie powodowi doznanych przez niegocierpień fizycznych i psychicznych.
Zasadne jest również żądanie powoda w zakresie kwoty 300 zł tytułem zmniejszonychdochodów w miesiącu lutym 2010 roku. W wyniku doznanych obrażeń powód nie mógłbowiem świadczyć usług ochroniarskich, co spowodowało brak dochodów jakie uzyskiwał ztytułu umowy zlecenia zawartej z(...)Sp. z 0.0. weW.w lutym2010 r. w wysokości 300 zł miesięcznie. Roszczenie powoda w zakresie żądanej kwoty 1800zł tytułem odszkodowania za utracony dochód z tytułu powyższego zlecenia w miesiącach odmarca do września 2010 r. nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ umowa była zawartana okres od 28 września 2009 r. do 28 lutego 2010 r., a strona powodowa nie udowodniła, żegdyby nie doszło do przedmiotowego wypadku umowa zlecenia zostałaby przedłużona dowrześnia 2010 r. Sąd uznał również za nieudowodnione roszczenie powoda w zakresieodszkodowania z tytułu utraconych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej podfirmą "(...)E.K. T." w okresie niemożności wykonywaniapracy, tj. od 27 stycznia do 17 sierpnia 2010 r. w kwocie 11 000 zł. Zauważyć bowiemnależy, iż z przedłożonych przez powoda dokumentów w postaci podsumowania roku, książkiprzychodów i rozchodów oraz podatkowej księgi przychodów i rozchodów: podsumowanierozliczenia styczeń-maj 2010 r. wynika, że w okresie poprzedzającym przedmiotowywypadek tj. w na koniec 2009 r. firma powoda przyniosła znaczną stratę (33051,91 zł).Natomiast w okresie po wypadku, tj. od stycznia 2010 r. do maja 2010 r. działalnośćprzyniosła stratę w łącznej kwocie 15281,40 zł. Od czerwca 2010 r.K. T.faktycznie zaprzestał prowadzenia tej działalności. Skoro w okresie bezpośredniopoprzedzającym wypadek firma powoda przynosiła znaczną stratę to trudno przyjąć, że zpoczątkiem 2010 r. tj. po wypadku jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Powód niewykazał, jaki osiągnąłby zysk z prowadzenia przedmiotowej działalności gospodarczej,
gdyby do wypadku nie doszło. Na powyższą okoliczność nie przedstawił żadnych dowodów.Powód nie udowodnił również, że na skutek zdarzenia z dnia 27 stycznia 2010 r. musiałstosować jakąś szczególną dietę, a koszty z tego tytułu wyniosły kwotę 1000 zł.
Gdy kilka podmiotów na podstawie odrębnych stosunków prawnych jest zobowiązanychwobec jednego wierzyciela do spełnienia świadczeń zmierzających do zaspokojenia tegosamego interesu prawnego, przy czym na każdym z dłużników ciąży obowiązek spełnieniaświadczenia w całości, a spełnienie przez któregokolwiek powoduje wygaśnięcie obowiązkuświadczenia pozostałych, przy jednoczesnym braku podstaw, by objąć te przypadkikonstrukcją solidarności, zachodzi tzw. odpowiedzialność in solidum. Ponieważ w niniejszejsprawie brak było podstaw do objęcia pozwanych Wspólnoty Mieszkaniowejul. (...)
(...)iR. G.konstrukcją solidarności Sąd przyjął, iż spełnienie świadczenia przezjednego z pozwanych wobec powoda zwalnia od obowiązku świadczenia drugiego.
Sąd orzekł o odsetkach ustawowych od obu zasądzonych kwot powództwa zasądzając je napodstawieart. 481 § 1 i 2 k.c.
Z uwagi na trudną sytuację materialną powoda oraz charakter sprawy Sąd odstąpił odobciążania powoda kosztami procesu, zgodnie z dyspozycjąart. 102 k.p.c.
Sąd uznał, że w zakresie kosztów sądowych należy orzec na zasadzie solidarności.Przyjmując bowiem, że uznawana w doktrynie instytucja solidarności nieprawidłowej (insolidum) polega na odpowiednim stosowaniu przepisów o solidarności uregulowanej wkodeksie cywilnym, należy dojść do wniosku, że w takiej sytuacji stosuje się - w zakresiekosztów procesu - odpowiednioart. 105 § 2 k.p.c.Powód wygrał niniejszą sprawę w 29%,należy mu się od pozwanych Wspólnoty Mieszkaniowejul. (...)iR. G.zwrot kosztów procesu w tym samym stosunku.
Na postawieart. 223ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnychi§ 6 pkt 5w zw.z § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłatza czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy
prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu Sąd przyznał od SkarbuPaństwa na rzecz radcy prawnegoA. K.kwotę 2952 zł tytułem wynagrodzeniakuratora. Na zasadzieart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych wsprawach cywilnychorzeczono w przedmiocie obowiązku uiszczenia na rzecz SkarbuPaństwa niepokrytych kosztów sądowych. Na nieuiszczone koszty sądowe złożyły się kwota2952 zł z tytułu wynagrodzenia kuratora i kwota 1800 zł opłaty od pozwu, od uiszczaniaktórej powód był zwolniony. Z uwagi na to, że pozwana Wspólnota Mieszkaniowa wnosiła owezwanie do udziału w sprawie pozwanegoB. K.i jak wynika z aktsprawy VIII C 174/11 musiała mieć świadomość, iż miejsce zamieszkania i pobytu tej osobynie jest znane, a tym samym powinna liczyć się z kosztami kuratora Sąd nakazał pobrać odpozwanej Wspólnoty na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2952 zł tytułem nieuiszczonychkosztów sądowych stanowiących wynagrodzenie kuratora. Natomiast na podstawie art. 113ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. zart. 98 § 1 k.p.c.Sąd w pkt.IX sentencji nakazał pobrać solidarnie od pozwanych Wspólnoty Mieszkaniowej iR.
G.na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Kielcach) kwotę 522 zł tytułemnieuiszczonych kosztów sądowych (1800 x 29%=522).
Apelacje od wyroku wnieśli obaj pozwani.
Wspólnota Mieszkaniowa przyul. (...)domagała się zmiany wyroku i oddaleniapowództwa w stosunku do niej, ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do
.  .
ponownego rozpoznania, zarzucając:
l. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:

a
art. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodówwyrażającej się w odmowie wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom świadka
M. J.jedynie dlatego, iż jest on zarządcą pozwanej Wspólnoty, chociażzeznania tego świadka są logiczne, wzajemnie się uzupełniają oraz to, że ten świadekposiada najpełniejszą wiedzę na temat umów zawieranych między Wspólnotami afirmą sprzątającą(...), umów miedzy Wspólnotami(...)oraz
  organizacji Wspólnot i czynności porządkowych na ich terenie, co w konsekwencjidoprowadziło Sąd I instancji do szeregu błędnych ustaleń dotyczących ustnej umowymiędzy Wspólnotami(...), profesjonalnego profilu działalnościB.
K., uwolnienia się przez pozwaną od odpowiedzialności poprzezpowierzenie czynności sprzątania profesjonaliście oraz faktu ubezpieczenia pozwanejw dacie zdarzenia przez(...) S.A.w zakresie odpowiedzialności cywilnej,

b
art. 233 § 1kcpoprzez dowolną ocenę dowodów, zwłaszcza umowy z dn.15.11.2007r.zawartej międzyWspólnotą (...)iB. K.oraz dowodu z zeznań
M. J.,W. S.iR. G., a w konsekwencjibłędne przyjęcie, żeB. K.nie trudnił się zawodowo wykonywaniemczynności z zakresu objętego umową z dn. 15.11.2007r., co doprowadziło Sąd donaruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 429k.c. poprzez błędną jegowykładnię i niesłuszne przyjęcie, że pozwana nie uwolniła się od odpowiedzialnościza szkodę, której doznał powód;

art. 232 k.p.c.poprzez przyjęcie, że pozwana Wspólnota nie wywiązała się obowiązkuudowodnienia okoliczności, z której wywodzi skutki prawne, iż w dacie zdarzeniapomiędzy Wspólnotami(...)była zawarta umowa ustna, podczas gdypozwana zaoferowała logiczne, wzajemnie uzupełniające dowody w postaci zeznań
świadkówM. J.iW. S.potwierdzające istnienietakiej umowy;

d
art. 230 k.p.c.w zw. zart. 328 § 2 k.p.c.polegające na pominięciu okoliczności, iżfakt ubezpieczania Wspólnoty Mieszkaniowejul. (...)wK.przez T.U.(...) S.A.został przyznany zarówno przez powoda, jak i pozwane Towarzystwo wsposób konkludentny wobec niekwestionowania przez powoda ani pozwanego tegofaktu w toku procesu oraz poprzez zwrócenie się przez pozwane Towarzystwo doSądu w dn. 05.02.2014r. o doręczenie protokołu rozprawy z dnia24.01.2014r.

e
art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dowolną ocenę dowodów i brak wszechstronnegorozważenia zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło Sąd Rejonowy dobłędnego przyjęcia, że T.U.(...) S.A.w dacie zdarzenia nie ubezpieczałopozwanej W spólnoty w zakresie odpowiedzialności cywilnej;

f
niezasadne obciążenie pozwanej wspólnoty mieszkaniowej kosztami procesu wcałości, w zakresie wynagrodzenia kuratora, w związku z jego ustanowieniem wsprawie.

2
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.art. 429 kc.poprzez błędną jegowykładnię i niesłuszne niezastosowanie, podczas gdy pozwana W spólnota wykazała,że czynności sprzątania i odśnieżania drogi dojazdowej stanowiącej działkę nr

(...)powierzyła profesjonalnej firmieB. K., który w zakresieswej działalności zawodowej trudnił się wykonywaniem takich czynności.
R. G.domagał się zmiany wyroku i oddalenia powództwa w stosunku do niego,zarzucając:

1
naruszenie przepisów postępowania, które miały lub mogły mieć wpływ na treść

wyroku, tj.
•art. 227w zw. 233§ 1 k.p.c, w zw.art. 231 k.p.c, poprzez brak wszechstronnegorozważenia przez Sąd Rejonowy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,dokonanie jego oceny pominięciem dowodów mających istotne znaczenie dlarozstrzygnięcia sprawy, jak również wyprowadzenie z materiału dowodowego wnioskówz niego nie wynikających i nie dających się pogodzić z zasadami logicznego rozumowaniai doświadczeniem życiowym, co skutkowało poczynieniem przez Sąd Rejonowy błędnychustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że:
- zdarzenie miało miejsce na drodze oznaczonej nr ew.(...),
- pomiędzy Wspólnotami Mieszkaniowymi(...)nie była zawarta umowa
ustna o powierzenie przez Wspólnotę Mieszkaniową(...)sprzątania działki nr(...),
- przedmiot umowy z dnia 2 listopada 2007 roku nie obejmował czynności odśnieżania,podczas gdy:
- w świetle zeznań Powoda oraz świadkaM. J. (1)do zdarzenia doszło naparkingu,
- zeznania świadków oraz treść wypowiedzenia umowy z dnia 2 listopada 2007 rokupotwierdzają, iż między Wspólnotami Mieszkaniowymi(...)była zawartaumowa ustna o powierzenie przez Wspólnotę Mieszkaniową(...)sprzątania
działki nr (...)i, że do zakresu obowiązkówfirmy (...)B.
K.należało również odśnieżanie
2. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
•art. 4 ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 2994 roku(Dz. U.2000.80.903 j.t.), polegające na jego niezastosowaniu,
•art. 6w zw. zart. 4 ustawy o własności lokalipoprzez błędną wykładnię izastosowanie do stanu faktycznego sprawy, co miało wpływ na treść zaskarżonegowyroku,

·

art. 65 § l k.c.w zw. zart 429 k.c.polegające na nieuwzględnieniu przy wykładniumowy z dnia 15 listopada 2007 roku - woli stron,

art. 6 k.c.poprzez naruszenie zasady rozkładu ciężaru dowodu i ograniczenie sięprzez Sąd Rejonowy do stwierdzenia, że stanowisko Powoda odnośnie brakulegitymacji biernej Pozwanego ad. 4 jest w ocenie tego Sądu przekonujące, wsytuacji kiedy powinno być przedmiotem dowodzenia, co jednak nie miałomiejsca.

415kc.poprzez błędne przyznanie, iż Pozwany ad.4 z winy swej wyrządziłPowodowi szkodę.

366kc.przyjęciu odpowiedzialność in solidum między Pozwanym ad.l orazPozwanym ad. 4, podczas gdy Pozwany ad. 4 nie posiadał legitymacji biernej dowystępowania w procesie

3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niewskazaniu przez Powoda podstawyswojego roszenia względem Pozwanego ad. 4,
4. pominięcie okoliczności istotnych dla wyjaśnienia sprawy, które to uchybienie miałowpływ na treść zaskarżonego wyroku.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wbrew zarzutom obu pozwanych Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił okoliczności faktyczneistotne dla rozstrzygnięcia, a ustalenia te Sąd Okręgowy w całości podziela i przyjmuje zawłasne.
Co do apelacji pozwanej Wspólnoty:
Jest ona w całości niezasadna.
Sąd Rejonowy, wbrew zarzutom skarżącej nie odmówił wiary zeznaniomW.
S.iR. G., a tylko uznał je za nieprzydatne dla dokonania ustaleń(uzasadnienie k. 191).M. J.nie dał wiary jedynie co do okoliczności, żepowód przed upadkiem 'przebiegał przez drogę. Świadek ten nie twierdził, by do upadkudoszło na parkingu, przeciwnie podał, że powód od początku wskazywał, że upadł na drodze,a jedynie przesunął się na parking w obawie przed ruchem samochodów (zeznania k. 57-60).Także zeznając w sprawie VIII C 174/11 (k. 102) nie wskazywał, by miejscem upadku miałbyć parking. Budowanie obecnie tezy, ze do upadku nie doszło na drodze (działce (...))tylko w oparciu o pomyłkowe wskazanie przez powoda nawierzchni (asfalt) jest zbyt dalekoidące, zwłaszcza, że w obu sprawach (VIII C 174/11 i niniejszej) powód konsekwentnietwierdził, że przewrócił się na drodze. Taką lokalizacje zdarzenia konsekwentnie też w obusprawach wskazywałR. B.(k. 101 v akt VIII C 174/11 i k. 116), który takżepotwierdził, że powód nie przebiegał przez śliską jezdnię, a szedł normalnym krokiem.
Tak więc dokonana przez Sąd Rejonowy ocena zeznań tych świadków co do miejscazdarzenia i jego przebiegu nie może być uznana za dowolną, tym bardziej w sytuacji, gdy aniR. G., aniW. S.zdarzenia nie widzieli.
ZeznaniaW. S.iR. G.nie dają też podstaw do ustalenia, że przed kwietniem201 Or pozwana W spólnota podjęła działania w celu zapewnienia prawidłowego stanu działki915/1 02, w tym jej odśnieżania. Przeciwnie- obaj twierdzili, że kwestie te były pozostawionedo załatwienia wykonującemu funkcje administratoraM. J.. Ten zaś zkolei powoływał się na umowę z 2007r zawartą przez Wspólnotę(...)zB.
K., a dotyczącą dbania o "teren zewnętrzny przy(...)" (umowa k. 47 aktVIII C 174/11). Bezsporne jest, że przedmiotowa droga (działka (...)) nie stanowiwłasności Wspólnoty(...), a pozwanej, choć faktycznie w części przebiega wzdłużbudynku(...). Samo jednak jej usytuowanie nie daje podstaw do przyjęcia, że jejteren objęty był umową zB. K., a na tę okoliczność nie zostały zaoferowaneżadne dowody. Nawet jednak, gdyby faktycznie Wspólnota(...)zawierając umowę z
B. K.miała intencję objęcia nią spornej drogi, to i tak nie zwalniałoby topozwanej W spólnoty od odpowiedzialności w tej sprawie. Po pierwsze bowiem pozwanaWspólnota powstała dopiero jesienią2009r (dwa lata po zawarciu umowy), jej zarząd zostałpowołany uchwałą z 7 IX 2009r (k. 35). Powstanie nowego podmiotu nie zostało odnotowanew umowie zB. K., tak więc nie można przyjąć, by pozwana była stroną tejumowy. Ewentualne ustne uzgodnienia dotyczące problematyki dbałości przez poszczególneWspólnoty o porządek na drogach i parkingach przylegających do ich budynków także nieunicestwiają odpowiedzialności pozwanej, skoro w istocie ograniczyła się ona doakceptowania faktu, że o przedmiotową drogę będzie dbać Wspólnota(...)(conastępnie zostało usankcjonowane umową z kwietnia 2010r zwartą pomiędzy wspólnotami), aprzecież w żadnym wypadku nie można przyjąć, by Wspólnota(...)byłaprofesjonalistą w rozumieniuart. 429kc.Reasumując pozwana nie była stroną umowyzawartej przez Wspólnotę(...)(nie przystąpiła w okresie po powstaniu do tejumowy), a uzgodnienia między wspólnotami dotyczące dbałości o drogę nie są równoznacznez powierzeniem tych obowiązków profesjonaliście. W tym stanie nie ma znaczenia, czyistotnieB. K.w dacie zawierania umowy w listopadzie 2007r byłpodmiotem, który profesjonalnie trudnił się sprzątaniem, w tym odśnieżaniem dróg (skoro tonie pozwana Wspólnota zleciła mu te czynności), jakkolwiek także w tym zakresie SądOkręgowy podziela ustalenia Sądu Rejonowego co do braku dowodów pozwalających ustalićtę okoliczność. Sama treść umowy (wskazująca nazwę przedsiębiorstwa, NIP i REGON) niejest tu wystarczająca. Okoliczności, żeB. K.dysponował odpowiednim sprzętem izatrudnił pracowników nie zostały wykazane, aR. G.iW. S.zeznając o"traktorach" nie podawali, by pracowały one właśnie nadziałce (...)i należały do B.
K., a nie np.firmy (...)zatrudnionej do sprzątania nieruchomości pozwanejWspólnoty, czy Wspólnoty(...)(zeznaniaM. J.k. 58).
Oddalenie powództwa przeciwko(...) S.A.mogło być zaskarżone jedynie przezpowoda (pozwanej w tym zakresie brak gravamen), a jego ewentualne uwzględnienie nieprowadziłoby do oddalenia powództwa przeciw pozwanej. Zgodnie zart. 822§4kcuprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczeniaodpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela, cojednak nie uniemożliwia mu dochodzenia go od sprawcy (ubezpieczonego). Z treścipowołanego przepisu wynika, że jeżeli osoba ponosząca odpowiedzialność cywilną za szkodęjest ubezpieczona w zakresie odpowiedzialności cywilnej, poszkodowany ma dwóchdłużników: tę osobę oraz ubezpieczyciela. Przepis ten nie wyklucza możliwości żądania przez
poszkodowanego odszkodowania wyłącznie od osoby odpowiedzialnej za szkodę. Jeżeliubezpieczyciel zapłaci poszkodowanemu należne mu odszkodowanie, to ustaje obowiązekodszkodowawczy ubezpieczonego. Jeżeli natomiast roszczenie poszkodowanego zaspokoiubezpieczony ponoszący odpowiedzialność cywilną za szkodę, to może on następniekierować do ubezpieczyciela roszczenie o zapłatę na jego rzecz odszkodowaniaubezpieczeniowego, równego odszkodowaniu, które zapłacił on uprzednio poszkodowanemu.Według wyroku SN z dnia 19 października 2011 r. (II CSK 86/11, LEX nr 1096037),uwzględniając istotę zobowiązaniain solidumoraz specyfikęactio directa,przyjąć należy, żew relacji ubezpieczyciel - poszkodowany zastosowanie mają zarówno przepisy prawaubezpieczeń, jak i przepisy prawa cywilnego dotyczące obowiązku naprawienia szkody.Poszkodowany na gruncie takich zasad zajmuje szczególną pozycję prawną wynikającą ztego, że przysługują mu dwa odrębne roszczenia. Między nimi zachodzi ścisławspółzależność, polegająca na tym, że oba roszczenia istnieją obok siebie dopóty, dopókijedno z nich nie zostanie całkowicie zaspokojone. Innymi słowy, poszkodowany nie możeuzyskać dwóch odszkodowań, a o tym, w jaki sposób i w jakiej kolejności nastąpi realizacjaprzysługującego mu odszkodowania, decyduje on sam, kierując żądanie przeciwkoubezpieczonemu, albo ubezpieczycielowi, albo obu podmiotom jednocześnie.
Wreszcie prawidłowe było obciążenie kosztami sądowymi związanymi z dopozwaniemB. K.pozwanej, która mając świadomość, ze nie łączyła jej z tą osobą umowa, októrej mowa wart. 429kczłożyła ten,jak się okazało niezasadny wniosek (art.103§lkpc).
Wobec powyższego apelacja pozwanej Wspólnoty jako pozbawiona uzasadnionychpodstaw podlegała oddaleniu (art. 385kpc). O kosztach postępowania apelacyjnego międzypozwaną i powodem Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98§ 1 i §3kpcw zw. z§ 13 ust. 1w zw. z §6 pkt.5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 IX 2002r w sprawie opłat zaczynności adwokackie ...
Co do apelacjiR. G.:
Jest ona w części zasadna.
Kwestie ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego w zakresie miejsca zdarzenia, jego przebiegu,umowy dotyczącej sprzątania zawartej zB. K.i uzgodnień między wspólnotami(...)i(...)zostały już wyżej szczegółowo omówione. Odnośne zarzutyskarżącego są niezasadne. Apelacja w tej części podlega oddaleniu (art. 385kpc).
Natomiast prawidłowo zarzuca skarżący nieuwzględnienie przez Sąd Rejonowy normywynikającej zart. 4 ust. 1 ustawy o własności lokali.
W dacie zdarzenia współwłaścicielami przedmiotowej drogi (działki (...)) byli właścicielewyodrębnionych lokali na nieruchomości(...)w łącznie 117005/142134 częściachorazR. G.w udziale 25129/142134 części. Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisemdotychczasowemu właścicielowi nieruchomości przysługują co do niewyodrębnionych lokalioraz co do nieruchomości wspólnej takie same uprawnienia, jakie przysługują właścicielomlokali wyodrębnionych; odnosi się to także do jego obowiązków. Oznacza to, że wbrewstanowisku Sądu Rejonowego dotychczasowy właściciel jest członkiem wspólnotymieszkaniowej. Nie oznacza to jednak, że w niniejszej sprawieR. G.nie ma legitymacjibiernej. W myślart. 17 ustawy o własności lokaliza zobowiązania dotyczące nieruchomości
wspólnej odpowiada wspólnota mieszkaniowa w bez ograniczeń, a każdy właściciel lokalu- wczęści odpowiadającej jego udziałowi w nieruchomości.
W niniejszej sprawie odpowiedzialność pozwanej Wspólnoty wynika z przepisuart. 415kc, aodpowiedzialnośćR. G.z przepisuart. 415kcw zw. zart. 17 ustawy o własności lokali.W myśl tego ostatniego przepisu jednak odpowiedzialnośćR. G.ograniczona jestdo wysokości udziału, jaki przysługiwał mu we współwłasnościdziałki (...)w daciezdarzenia, to jest do 25129/142134 części. Stąd w ramach należnego powodowiodszkodowania pozwany winien jest zapłacić 53zł (300złx25129/142134), a w ramachzadośćuczynienia- 1768zł (10000złx25129/142134), przy czym on i pozwana Wspólnota zazapłatę odpowiadają w warunkach solidarności nieprawidłowej.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w punktach I i IIorzekając jak w sentencji (art. 386§lkpc). Stosownie do ostatecznego rozstrzygnięcia SądOkręgowy zmienił też orzeczenia o kosztach procesu i kosztach sądowych (punkt VI i IXzaskarżonego wyroku).
O kosztach postępowania apelacyjnego między powodem i pozwanym Sąd Okręgowy orzekłna podstawieart. 98§ 1 i §3kpc,art. 99kpc.
Pozwany wygrał swoją apelację w 82% i należy mu się zwrot od powoda 1406,30zł.(koszty poniesione to 515zł opłaty od apelacji i 1200zł wynagrodzenie pełnomocnika - § 12ust. l pkt.1 w zw. z § 6 pkt.5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 IX 2002r wsprawie opłat za czynności radców prawnych ... x 82%). Powodowi zaś należy się zwrot 18%z 1200zł (koszty zastępstwa adwokackiego- §13 ust.1 w zw. z §6 pkt.5 rozporządzeniaMinistra Sprawiedliwości z 28 IX 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie .. ), to jest216zł. Po wzajemnym skompensowaniu (1406,30zł minus 216zł) Sąd Okręgowy orzekł jak w
punkcie IV wyroku.