Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 88/15
Data wyroku: 2015-02-12 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Ciężar Dowodu
Podstawa prawna: art. 6 k.c.

Sygn. akt III Ca 88/15

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem zaocznym z dnia 29 października 2014 roku w sprawie z powództwaKancelarii (...) S.A.wK.przeciwkoP. K.o zapłatę Sąd Rejonowy w Zgierzu oddalił powództwo.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.art. 339 § 2 kpcpoprzez niezasadne oddalenie powództwa wyrokiem zaocznym w całości w sytuacji, gdy zasadność powództwa nie budzi jakichkolwiek wątpliwości.
W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, wg norm prawem przewidzianych za obie instancje, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Do apelacji powód załączył dokumenty w postaci umowy przelewu wierzytelności z dnia 13 lutego 2014 roku, zawiadomienia o dokonaniu przelewu wierzytelności oraz umowy pożyczki wraz z potwierdzeniem otrzymania gotówki.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja powoda jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Wbrew twierdzeniom wywiedzionej apelacji zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe, a przy jego wydaniu Sąd nie uchybił przepisom postępowania cywilnego.
Nie sposób podzielić zarzutu skarżącego, jakoby Sąd meriti dopuścił się obrazyart. 339 § 2 kpc, a to poprzez niezasadnie oddalenie powództwa wyrokiem zaocznym w sytuacji, gdy zasadność powództwa – zdaniem apelującego - nie budziła wątpliwości.
Na wstępie należy wskazać, że stosownie do dyspozycjiart. 339 § 1 kpc, jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny. W takim wypadku, zgodnie z§ 2przywołanego przepisu, co do zasady przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą. Wskazane powyżej domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda nie obowiązuje, gdy twierdzenia te budzą uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa (art. 339 § 2in finekpc).
Mając na uwadze powyższe, w całości wypada zaaprobować stanowisko Sądu Rejonowego, iż zawarte w pozwie twierdzenia strony powodowej, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających zasadność dochodzonego roszczenia, wywoływały uzasadnione wątpliwości co do ich prawdziwości. Trafnie wywodzi Sąd I instancji, iż nieprzedstawienie przez powoda umowy cesji wierzytelności budzi wątpliwości w zakresie posiadania przez powoda legitymacji procesowej do występowania w niniejszym procesie. Z kolei niezałączenie dokumentów w postaci umowy pożyczki z dnia 23 grudnia 2013 roku rodzi wątpliwości zarówno co do powstania obowiązku spełnienia świadczenia pieniężnego po stronie pozwanego, jak i wysokości tegoż świadczenia, a nadto terminu jego spełnienia i zastrzeżonych odsetek na wypadek niewykonania zobowiązania. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do wydania wyroku zaocznego uwzględniającego roszczenie strony powodowej. Zważywszy na fakt, iż powód nie stawił się na rozprawę i nie zgłosił wniosków dowodowych, a tym samym nie podjął żadnej inicjatywy, by wykazać okoliczności faktyczne stanowiące podstawę dochodzonego roszczenia, Sąd I instancji zobligowany był oddalić powództwo. Jak trafnie bowiem podniesiono w pisemnych motywach rozstrzygnięcia, nie jest rolą sądu zarządzanie dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Kontradyktoryjny model postępowania cywilnego nakłada na strony obowiązek wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W tym zakresie brak aktywności powoda, reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika, skutkował nieudowodnieniem żądania pozwu, a w konsekwencji oddaleniem powództwa.
Sąd Okręgowy, na podstawieart. 381 kpcpominął przedłożone wraz z apelacją dowody z dokumentów w postaci umowy przelewu wierzytelności, umowy pożyczki wraz z potwierdzeniem otrzymania gotówki oraz pisma zawiadamiającego o dokonaniu cesji wierzytelności. Zgodnie zart. 50511 § 1 kpc, w postępowaniu uproszczonym Sąd II instancji nie przeprowadza postępowania dowodowego z wyjątkiem dowodu z dokumentu. Zważyć jednak należy, że tak określone ramy postępowania dowodowego są nadto ograniczone zasadą prekluzji sformułowaną wart. 381 kpc, stanowiącą wyraz dążenia do koncentracji materiału dowodowego przed sądem pierwszej instancji. W myśl przywołanego przepisu, Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Z powyższym unormowaniem koresponduje przewidziany wart. 368 § 1 pkt 4 kpcobowiązek skarżącego – powołującego się w apelacji na nowe dowody - wykazania, że ich powołanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo że potrzeba powołania się na nie wynikła później.
Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy podnieść, iż strona powodowa niewątpliwie mogła powołać dowody z rzeczonych dokumentów na etapie postępowania przed Sądem I instancji i nie zaistniała zarazem potrzeba powołania ich dopiero w postępowaniu apelacyjnym. Wypada zaakcentować, że dokumenty, na które powołuje się powód, jako kluczowe z punktu widzenia oceny zasadności powództwa, winny zostać przedłożone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Truizmem jest stwierdzenie, że to na powodzie, zgodnie z ogólnymi regułami ciężaru dowodu sformułowanymi wart. 6 kciart. 232 kpc, spoczywał obowiązek udowodnienia podstawy faktycznej dochodzonego roszczenia, a tenże obowiązek winien realizować na etapie postępowania przed Sądem I instancji. Tymczasem powód w toku postępowania przed Sądem Rejonowym nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swych twierdzeń, nie stawił się również na rozprawę, a tym samym całkowicie zaniechał skorzystania z przysługującej mu inicjatywy dowodowej. Brak jest przy tym podstaw do uznania, iż potrzeba zgłoszenia nowych dowodów przez powoda wynikła po wydaniu wyroku przez Sąd meriti. W szczególności nie stanowi samoistnej podstawy powołania się w postępowaniu apelacyjnym na nowe dowody wydanie niekorzystnego dla strony wyroku(wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2013 r. I ACa 1191/12, Lex nr 1315721). Strona powodowa nie podniosła żadnych, szczególnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać powołanie dowodów dopiero w postępowaniu apelacyjnym. Nie ulega wątpliwości, iż nie stanowią usprawiedliwienia dla braku inicjatywy dowodowej powoda, podnoszone przezeń w apelacji twierdzenia, iż Sąd Rejonowy wzywał go jedynie do przedłożenia dokumentów potwierdzających umocowanie pełnomocnika, co powód uczynił, wykonując zarządzenie Sądu w całości. Konstatacje tego rodzaju, które zdają się usprawiedliwiać zaniedbania w zakresie aktywności procesowej powoda, należy uznać za bezzasadne w stopniu oczywistym. Raz jeszcze wypada bowiem podkreślić, iż obowiązek dowodzenia faktów mających znaczenie prawne obciąża strony, a nie sąd orzekający. Nie sprzeciwia się temu przewidziana przez ustawodawcę wart. 232 kpcmożliwość dopuszczenia przez sąd dowodu z urzędu. Podjęcie przez sąd inicjatywy dowodowej jest sytuacją wyjątkową, natomiast w rozpoznawanej sprawie brak było jakichkolwiek podstaw, by sąd I instancji z tego uprawnienia skorzystał, zwłaszcza biorąc pod uwagę, iż powód reprezentowany był przez zawodowego pełnomocnika.
Mając na względzie wyżej przytoczone argumenty, a także wobec niestwierdzenia nieważności postępowania, branej pod uwagę z urzędu, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 kpcoddalił apelację.