Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1355/14
Data wyroku: 2015-08-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Łazowska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o fus

Sygn. aktVIII U 1355/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 sierpnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Łazowska

Protokolant:

Kamila Niemczyk

po rozpoznaniu w dniu28 sierpnia 2015 r. w Gliwicach
sprawyA. Z. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaA. Z. (1)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia21 maja 2014  r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od 13 marca 2014 r.,

2
zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Grażyna Łazowska
Sygn. akt. VIII U 1355/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 maja 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemuA. Z. (1)prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu oart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 748) w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A.
W odwołaniu od powyższej decyzji i w toku procesu ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury. Podniósł, że zgodniez zeznaniami świadków, o przesłuchanie których wnosił, wykonywał pracę w warunkach szczególnych w wymiarze ponad 15 lat i tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w uzasadnieniu podkreślił, że kwestia wcześniejszych uprawnień ubezpieczonego do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych była już przedmiotem rozpoznania Sądu Okręgowego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2010r. w sprawie VIII U 233/10 oddalił odwołanieA. Z. (1)od decyzji odmawiającej mu tego prawa.
Sąd ustalił co następuje:
UbezpieczonyA. Z. (1),urodzony (...)w dniu(...)złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony 60 lat ukończył(...)
Skarżący, na dzień 1 stycznia 1999r., legitymuje się okresem składkowymi nieskładkowym w wymiarze ponad 25 lat, z tym, że w ocenie ZUS udowodnił jedynie 3 lata, 8 miesięcy i 1 dzień okresów pracy w szczególnych warunkach, wymienionej w wykazie B, tj. zatrudnienia w zakładzie przeróbki mechanicznej węgla od 19 kwietnia 1995r. do 31 sierpnia 1998r.
Ubezpieczony nie jest członkiem OFE.
Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję nie uznał za pracę w warunkach szczególnych pracy wykonywanej wKWK (...)od 28 lipca 1982r. do 31 października 1985r., ponieważ ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych w powyższym okresie oraz od 1 listopada 1985r. do 18 kwietnia 1995r., z uwagi na rozbieżność stanowisk pracy pomiędzy świadectwem pracy a wykazem stanowisk pracy w warunkach szczególnych.
W czasie zatrudnienia wKWK (...), w pierwszym ze spornych okresów ubezpieczony, mimo formalnego przypisania mu stanowiska ślusarza, ślusarza konserwatora maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla oraz maszynisty spycharki, faktycznie pracował jako operator koparki jednonaczyniowej na zwałach węgla i przy oczyszczaniu osadników mułowych. Przez większość tego okresu ubezpieczony, przy użyciu koparki jednonaczyniowej rozładowywał muł z wagonów na zwałowisku wB..W tym czasie przeszedł też wewnątrzkopalniane szkolenie w trakcie którego został przez innego operatora przeszkolony w zakresie obsługi spycharek. Polegało to na tym, że przez około 2 tygodnie jeździł w spycharce jako pasażer i przyglądał się pracy jej operatora, następnie ubezpieczony jeździł spycharką, pod nadzorem jej stałego operatora, a w jeszcze dalszym okresie został skierowany na szkolenie zewnętrzne, po ukończeniu którego mógł samodzielnie pracować na spycharce.
Z kolei w drugim ze spornych okresów, odwołujący posiadając już stosowne uprawnienia, przez pełne dniówki robocze pracował jako operator spycharki na zwałach zakładu przeróbki mechanicznej węgla wR.. W tym czasie przepychał na zwałowisku miał węglowy, węgiel orzech i ewentualnie muł węglowy do łącznego zmieszania, bądź też na taśmociąg do załadunku na wagony, czy też w celu zwałowania, w razie nadwyżki produkcyjnej.
W okresie od 2 maja 1972r. do 21 lipca 1982r. odwołujący był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)wE.na stanowisku betoniarza. W tym czasie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zajmował się wyłącznie pracami betoniarskimi, tj. zestawiał mieszanki betonowe, następnie podawał je do szalunków, a następnie zagęszczał przy użyciu narzędzi wibracyjnych i ostatecznie wygładzał powierzchnię wylanego betonu.(...)był wytwarzany i wylewany przy budowie różnego rodzaju konstrukcji melioracyjnych, a także mostów
W sprawie VIII U 233/10 przedmiotem rozpoznania była decyzja odmawiająca ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury z wieku 55 lat, z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wymienionej w wykazie B, tj. pracy na przeróbce mechanicznej węgla. Odwołanie od tej decyzji zostało oddalone, bowiem ubezpieczony sam przyznał, iż nie jest w stanie wykazać 20 lat takiej pracy do dnia 31 grudnia 1998r., nadto w dniu składania wniosku o to świadczenie pozostawał w stosunku pracy.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: zeznań świadków:M. S.iJ. O.(zapis rozprawy z dnia 22 sierpnia 2014r. minuty od 10.26i nast.),F. M.iA. Z. (2)(przesłuchanych w ramach pomocy prawnej przez Sąd Rejonowy w Elblągu, zapis posiedzenia z dnia 13 maja 2015r. minuty od 4.04 i nast.), przesłuchania ubezpieczonego (zapis rozprawy z dnia 4 lutego 2015r. minuty od 5.13 i nast. oraz z dnia 28 sierpnia 2015r. minuty od 2.00 i nast.), a także duplikatu książeczki operatora maszyn roboczych (k. 26) oraz akt osobowych ubezpieczonego i świadkówM. S.iJ. O.oraz akt emerytalnych odwołującego i świadkówF. M.iA. Z. (2)dołączonych do akt sprawy, jak również akt tut. Sądu w sprawie VIII U 233/10.
Wymienione wyżej dowody Sąd uznał za w pełni wiarygodne. Wyjaśnienia odwołującego oraz zeznania świadków są logiczne, wzajemnie się pokrywają i uzupełniają, a dodatkowo korelują z zapisami w aktach osobowych i emerytalnych ubezpieczonego i świadków, przedstawiając łącznie rzeczywisty przebieg pracy i zakres obowiązków odwołującego w spornym okresie.
W konsekwencji, Sąd uznał, że zgromadzone dowody są kompletne i pozwalają na czynienie na ich podstawie ustaleń co do stanu faktycznego, a następnie – na rozstrzygnięcie sprawy.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego, zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. Nr 2015r.poz. 748) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W myśl 184 ust 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wnioskuo przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Z kolei po myśli § 4, pkt 3 do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach, o których mowa w ust. 1, zalicza się także okresy pracy górniczej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz okresy zatrudnienia na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin, a także okresy pracy lub służby, o których mowa w § 5-10. Natomiast § 8a uwzględnia okresy pracy określonej w wykazie B, dziale IV pod poz. 9, gdzie wymieniono prace wykonywane bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla w zakładach górniczych lub pracę górnicza w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin.
Zgodnie z wykazem A, dział I poz. 8 stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, prace wykonywane na zwałowiskach górniczych, hutniczych i elektrociepłowniczych, oraz zgodnie z wykazem A, dział V, poz. 4 prace zbrojarskie i betoniarskie, są pracami w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych po ukończeniu 60 roku życia.
Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych wedługart. 184jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treściart. 184przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2008r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wart. 32również po dniu 31 grudnia 2008r. oraz nieprzystąpieniu do OFE albo złożeniu wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Według oceny Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej konkretnej sprawie wykazało, że ubezpieczonyA. Z. (1)ukończył 60 rok życia i na dzień 31 grudnia 1998r. udowodnił łącznie ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonego w(...) Przedsiębiorstwie (...)wE.od 2 maja 1972r. do 21 lipca 1982r. na stanowisku betoniarza, a następnie wKWK (...)od 28 lipca 1982r. do 31 października 1985r. oraz od 1 listopada 1985r. do 18 kwietnia 1995r. na stanowisku ślusarza, ślusarza konserwatora maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla oraz maszynisty spycharki była faktycznie pracą w warunkach szczególnych określoną odpowiednio w wykazieA:
- dziale I poz. 8 tj. prace wykonywane na zwałowiskach górniczych, hutniczychi elektrociepłowniczych,
- dziale V poz. 4 tj. prace zbrojarskie i betoniarskie.
Organ rentowy nie uwzględnił odwołującemu tych okresów pracy argumentującże ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, a nadto w jego dokumentacji istnieje rozbieżność nazewnictwa stanowisk pracy.
Trzeba jednak podkreślić, iż w myśl z ugruntowanego już stanowiskiem judykaturyi doktryny„sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznając sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dokonują kontroli zgodności decyzji administracyjnych wydanych w tych sprawach z prawem w trybie odrębnym określonym wkodeksie postępowania cywilnego, w którym to trybienie obowiązują ograniczenia dowodowe obowiązujące w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organami rentowymi ”(vide – wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 1996r., sygn. akt III AUr 235/96, Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1997r.., nr 1, poz. 2). Z kolei w wyroku z dnia 25 lipca 1997r. sygn. akt II UKN 186/97 Sąd Najwyższy stwierdził, że:„W postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty określone w § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia7 lutego 1984r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) ”( OSNP z 1998r, Nr11, poz. 342 ).
Tak więc w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych mogą być przeprowadzane wszelkie dowody zmierzające do prawidłowego rozstrzygnięcia, w tym zeznania świadków.
Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, żeA. Z. (1)z momentem ukończenia wieku 60 lat spełnia łącznie wszystkie warunki niezbędne do przyznania emerytury z obniżonego wieku, wynikających z treściart. 184, ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a tym samym jego odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach orzeczono po myśliart. 98 k.p.c.w związku z§ 12 ust 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia.
(-) SSO Grażyna Łazowska