Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1401/14
Data wyroku: 2015-01-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Kołeczko-Wacławik, Roman Troll, Lucyna Morys-Magiera
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 415 kc, w zw. z art. 436 § 1 i 2 kc, art. 822 § 4 kc i art. 361 § 1 kc

Sygn. akt III Ca 1401/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 stycznia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Teresa Kołeczko - Wacławik
Sędzia    SO Lucyna Morys - Magiera
SR del. Roman Troll (spr.)
Protokolant    Aleksandra Sado-Stach
po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2015 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwaA. L.(L.)
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwŁ.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej
z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I C 195/14

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1200 zł (tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSR del. Roman Troll SSO Teresa Kołeczko - Wacławik SSO Lucyna Morys – Magiera
Sygn. akt III Ca 1401/14

UZASADNIENIE
PowódA. L.wniósł pozew przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwŁ., w którym domagał się zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kwoty15 271,90 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia złożenia pozwu, tj. od dnia 20 stycznia 2014 r. oraz zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że jest właścicielem samochodu markiH. (...), który uległ uszkodzeniu w wyniku kolizji drogowej mającej miejsce dnia 15 listopada 2013 r., a sprawcą kolizji byłaU. G. (1), kierująca pojazdem markiR., którą w chwili zdarzenia łączyła z pozwanym umowa ubezpieczenia w zakresie OC. Za naprawę samochodu powodowi została wystawionafaktura VAT o nr (...)z dnia 6 grudnia 2013 r. na kwotę 15 271,90 zł.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu. Na uzasadnienie swojego stanowiska podał, iżU. G. (1), kierująca pojazdem markiR., nie ponosi odpowiedzialności za spowodowanie kolizji drogowej, a nałożony na nią mandat karny nie może stanowić dowodu na okoliczność spowodowania tej kolizji, nie ma on także wiążącej mocy w postępowaniu cywilnym. Pozwany z ostrożności procesowej zakwestionował również roszczenie powoda co do jego wysokości, wskazując że zgodnie z kosztorysem sporządzonym przez pozwanego uzasadniony koszt naprawy pojazdu poszkodowanego powinien wynieść 5 061,15 zł.
Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej wyrokiem z dnia 13 czerwca 2014 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 15 271,90 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 20 stycznia 2014 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 3 181 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Orzeczenie to zapadło przy ustaleniu, że powód jest właścicielem samochodu markiH. (...)onumerze rejestracyjnym (...), rok produkcji 2008, a dnia 15 listopada 2013 r. ok. godz. 18:10 w rejonie skrzyżowaniaul. (...)zul. (...)wR.miała miejsce kolizja drogowa, w wyniku której doszło do zderzenia pojazdów, zaś jej sprawcą była kierująca pojazdem markiR.U. G. (1). W chwili zdarzenia powód poruszał sięulicą (...)w stronęR.1. Kolizja miała miejsce na wysokości hipermarketuT.. W tym miejscu są 3 pasy ruchu, w tym dwa do jazdy prosto oraz jeden do skrętu w lewo - na parkingT.. Powód poruszał się prawidłowo, pasem środkowym, jadąc na wprost i mając zielone światło. Jego samochód poruszał się za samochodemI. P.. Sprawca kolizji -U. G. (1)stała na pasie przeznaczonym do skrętu w lewo, bezpośrednio za samochodem, który uległ awarii i miał włączone światła awaryjne.U. G. (1)w sposób nagły i gwałtowny, bez uprzedniego upewnienia się co do możliwości bezpiecznego wykonania manewru, zjechała na środkowy pas i dokonała nagłego hamowania. Manewr ten wymusił uI. P.konieczność nagłego hamowania, w celu uniknięcia najechania na tył samochoduU. G. (1). Powód również rozpoczął manewr hamowania, ale był on nieskuteczny. Chcąc uniknąć kolizji, zjechał na skrajny prawy pas ruchu, zderzając się z dwoma pojazdami znajdującymi się przed nim.U. G. (1)w tym momencie z powrotem zmieniła pas ruchu na lewy i odjechała w kierunku parkingu przysklepie (...). Świadek zdarzeniaM. W.udał się za sprawcą i zapisał numer rejestracyjny kierowanego przez niego samochodu. Przejeżdżająca Straż Miejska zatrzymała się w miejscu zdarzenia i pomogła usunąć pojazdy z drogi, udała się również z poszkodowanymi na parking przysklepie (...)w celu poszukiwania sprawcy kolizji. Na miejsce zdarzenia przybyła Policja, która wywołała przez system nagłaśniającyU. G. (1).(...)udzielono informacji w zakresie danych potrzebnych do zgłoszenia ubezpieczycielowi szkody.U. G. (1)przyznała się do nieprawidłowego wykonania manewru omijania, naruszającego zasady ruchu drogowego i przyjęła mandat karny. W dniu zdarzeniaU. G. (1)łączyła z pozwanym umowa ubezpieczenia OC o nr(...). W wyniku opisanej wyżej kolizji samochód powoda uległ uszkodzeniu, został oddany do autoryzowanego serwisu samochodów markiH.wB., gdzie dokonano naprawy, której koszt wyniósł 15 271,90 zł wraz z podatkiem VAT. Dnia 6 grudnia 2013 r. powód zgłosił zdarzenie drogowe pozwanemu i wystąpił o wypłatę odszkodowania o wartości 15 271,90 zł. Decyzją z dnia 6 grudnia 2013 r. pozwany odmówił powodowi wypłaty odszkodowania, gdyż w wyniku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego uznał roszczenie za niezasadne.
Sąd Rejonowy uznał, że powództwo zasługuje na uwzględnienie i wskazał, że dla przyjęcia odpowiedzialnościU. G. (1), za spowodowanie kolizji drogowej, nie jest konieczne fizyczne zetknięcie się jej samochodu z samochodem powoda. Z zeznań świadków oraz powoda wynika jasno, iż nieprawidłowy manewr wyprzedzania wykonany przezU. G. (1), wymusił konieczność nagłego hamowania uI. P.oraz powoda, co w konsekwencji doprowadziło do uszkodzenia obu samochodów. PonadtoU. G. (1)przyjęła mandat karny i przyznała się do wykonania nieprawidłowego manewru. Mandat karny stanowi dokument urzędowy, a strona pozwana nie podważyła wiarygodności, ani ważności tego dokumentu, wobec czego ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na stronie pozwanej. Mając powyższe na względzie Sąd pierwszej instancji przyjął, iż na pozwanym spoczywał co do zasady obowiązek naprawienia szkody w pojeździe powoda. W celu wykazania szkody powód przedłożyłfakturę VAT nr (...)z dnia 6 grudnia 2013r. za wykonaną naprawę. Koszt naprawy wyniósł 15 271,90 zł. Na stronie pozwanej spoczywał ciężar dowodu w zakresie podważenia kosztów naprawy wykazanych Fakturą VAT wystawioną przez(...) Serwis (...). Sąd Rejonowy wskazał, że dowodem podważającym wiarygodność faktury nie jest prywatny kosztorys wykonany przez stronę pozwaną, a pozwany nie złożył wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego do spraw motoryzacji, który oceniłby szkody powstałe w pojeździe powoda, wycenił koszt ich naprawy i dokonał weryfikacji faktury przedstawionej przez powoda, wobec czego przyjął za udowodnioną wysokość szkody wykazaną przez stronę powodową. Jako podstawy prawne orzeczenia Sąd Rejonowy wskazałart. 805 k.c.,art. 822 i nast. k.c.orazart. 436 k.c., o odsetkach orzekł na podstawieart. 481 k.c., natomiast o kosztach sądowych, na które składają się: opłata od pozwu, opłata od pełnomocnictwa i wynagrodzenie pełnomocnika na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.
Powyższe orzeczenie w całości zaskarżył pozwany, wnosząc o zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego za obie instancje, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegającym na uznaniu, iż toU. G. (1)kierująca pojazdemR. (...)ponosi odpowiedzialność za spowodowanie kolizji z dnia 15 listopada 2013r. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnym zastosowaniuart. 6 k.c.polegające na błędnym przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie strona pozwana ma obowiązek wykazywania osoby odpowiedzialnej za powstanie szkody, podczas gdy należało przyjąć, iż to strona powodowa jako podmiot wywodzący skutki prawne z faktu wykazania, iż to strona pozwana ponosi odpowiedzialność z powstanie kolizji drogowej do jakiej doszło w dniu 16 listopada 2013r. miała obowiązek wykazania odpowiedzialności pozwanego. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, a to:art. 11 k.p.c.polegające na uznaniu, iż nałożenie naU. G. (1)mandatu karnego stanowi dowód jej odpowiedzialności za spowodowanie kolizji drogowej do jakiej doszło w dniu 15 listopada 2013r., w sytuacji gdy wyłącznie ustalenia wydane w postępowaniu karnym zakończonym prawomocnym wyrokiem skazującym wiążą sąd w postępowaniu cywilnym, tymczasem mandat karny nie może być uznany za prawomocny wyrok skazujący, tym samym nie ma mocy wiążącej w postępowaniu cywilnym;art. 278 §1 k.p.c.poprzez samodzielne dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie przebiegu oraz odpowiedzialności za powstanie kolizji drogowej do jakiej doszło w dniu 15 listopada 2013r. w sytuacji, gdy dokonanie ustaleń faktycznych w tym zakresie wymaga wiedzy specjalnej;art. 233 § 1 k.p.c.polegające na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów oraz dowolne przyjęcie, żeU. G. (1)ponosi odpowiedzialność za powstanie kolizji drogowej, podczas gdy w zebranym materiale dowodowym brak jest dowodów na podstawie których można byłoby dokonać ustaleń faktycznych w tym zakresie;art. 328§ 2 k.p.c.poprzez jego nie zastosowanie i brak wyjaśnienia przyczyn z jakich Sąd Rejonowy uznał, że pozwana powinna ponosić odpowiedzialność za skutki kolizji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Sąd Okręgowy podziela w całości i uznaje za własne ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, ponieważ znajdują one oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, które to dowody Sąd Rejonowy ocenił w granicach zakreślonych przepisemart. 233 § 1 k.p.c.Orzekając Sąd Rejonowy nie uchybił zasadom logicznego rozumowania, ani też doświadczenia życiowego. Wnioski Sądu pierwszej instancji, co do faktów w sposób logiczny wynikają z treści dowodów zgromadzonych w sprawie, a zaoferowanych przez obie strony.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego objętego regulacjąart. 233 k.p.c., stwierdzić należy, że stanowisko prezentowane w apelacji w zasadzie nie można określić jako zarzut, lecz polemikę z ustaleniami zaskarżonego wyroku. W ocenie Sądu Odwoławczego skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sądart. 233 k.p.c.wymaga wykazania, że Sąd I instancji uchybił zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego. To bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające wyłącznie przekonanie skarżącego o innej niż przyjął Sąd Rejonowy wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu, a z takim sformułowaniem treści apelacji mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowyart. 6 k.c., albowiem powód wykazał, iż toU. G. (1)ponosi odpowiedzialność za spowodowanie kolizji drogowej, na skutek której powód odniósł szkodę. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z zeznań świadków wynika jednoznacznie, iżU. G. (1)wykonując niedozwolony manewr – wjeżdżając z pasa do skrętu w lewo na pas do jazdy na wprost – wymusiła uI. P.konieczność nagłego hamowania, w celu uniknięcia najechania na tył samochoduU. G. (1), na skutek czego powód również rozpoczął manewr hamowania, a chcąc uniknąć kolizji zjechał na skrajny prawy pas ruchu, zderzając się z dwoma pojazdami znajdującymi się przed nim. Przebieg tego zdarzenia jednomyślne opisują przesłuchani w sprawie świadkowie, ponadto po zdarzeniu odnalezionoU. G. (1), która przyjęła mandat karny przyznając się do spowodowania kolizji. Nie sposób więc uznać, że doszło do naruszeniaart. 6 k.c., albowiem powód wykazał odpowiedzialność pozwanego jako ubezpieczycielaU. G. (1)za skutki zdarzenia.
Na uwzględnienie nie zasługuje nadto zarzut naruszeniaart. 11 k.p.c., gdyż w sprawie nie wystąpił prejudykat, do którego odnosi się wskazany przepis, ponieważ mandat karny przyjęty przezU. G. (1)i wykazujący, iż przyznała ona swoją odpowiedzialność za spowodowanie kolizji stanowi dokument urzędowy, który stanowi dowód w postępowaniu cywilnym i jako taki podlegał ocenie Sądu Rejonowego. Pozwany nie wykazał, abyU. G. (2)nie spowodowała przedmiotowego zdarzenia, nie wniósł także o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w tym zakresie. Wskazać należy, iż treść przepisuart. 232 k.p.c.w sposób jednoznaczny kształtuje obowiązki stron procesu, przerzucając na strony procesowe odpowiedzialność za wynik procesu cywilnego. Dlatego strona ma obowiązek wyraźnego powołania konkretnego środka dowodowego i w niniejszej sprawie brak jest obowiązku działania sądu z urzędu. Utrwalone orzecznictwo sądów – w tym Sądu Najwyższego – w sposób jednoznaczny wskazuje, że dopuszczenie z urzędu dowodu jest prawem nie obowiązkiem sądu, a przede wszystkim nie może zastąpić bezczynności strony, gdyż takie działanie prowadziłoby do naruszenia zasady kontradyktoryjności. W literaturze stwierdza się, że sąd ma obowiązek działania z urzędu, jeżeli za tym przemawia interes publiczny. W rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do działania sądu z urzędu. Podkreślenia wymaga, że to na pozwanym ciążył obowiązek wykazania okoliczności odmiennych, niż ustalone na podstawie dowodu przesłuchania świadków i dokumentu urzędowego.
Sąd Odwoławczy nie podziela również zarzutu naruszeniaart. 328 § 2 k.p.c.wobec tego, że treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia poddaje się kontroli instancyjnej i wbrew podniesionym zarzutom Sąd Rejonowy szczegółowo wskazał przyczyny uznania odpowiedzialności za skutki kolizji, opierając się na dokumencie urzędowym, w którymU. G. (1)przyznała swoją odpowiedzialność za kolizję i zeznaniach świadków opisujących przebieg zdarzenia.
Kwestionowana przez skarżącego odpowiedzialność pozwanego za skutki przedmiotowego wypadku drogowego ma źródło w regulacjiart. 415 k.c.w związku zart. 436 § 1 i 2 k.c., gdyż winną zaistniałej sytuacji jestU. G. (1), i postanowieniach umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, zawartej przez pozwanego ze sprawcą wypadku drogowego oraz w regulacjiart. 822 § 4 k.c., uprawniającej poszkodowanego do dochodzenia roszczenia bezpośrednio od pozwanego zakładu ubezpieczeń. Na zasadach ogólnych rodziła ona po stronie pozwanego obowiązek zapłaty poszkodowanemu odszkodowania za wynikłe w jego następstwie szkody. Ich zakres wyznacza regulacjaart. 361 § 1 k.c., zgodnie z którą pozwany jest zobowiązany do zrekompensowania szkód, będących normalnym następstwem zdarzeń, z którego one wynikły.
Z powyższych względów zarzuty apelacji są bezzasadne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 385 k.p.c., oddalono apelację jako bezzasadną. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na mocyart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w związku zart. 108 § 1 k.p.c.i przy zastosowaniu§ 6 pkt 5 i § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduzasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
SSR (del.) Roman Troll SSO Teresa Kołeczko – Wacławik SSO Lucyna Morys – Magiera