Sąd Rejonowy w Jaśle
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 285/14
Data wyroku: 2015-07-23 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Dariusz Zając
Słowa kluczowe: Służebność
Podstawa prawna: 305 ^2^ § 1 kc
Teza: W niniejszej sprawie nie mamy więc do czynienia z nieruchomością wolną od jakiejkolwiek infrastruktury w związku z czym nieuprawnionym byłoby porównywanie jej z nieruchomością wolną od obciążeń i ustalenie wynagrodzenia w oparciu o takie założenie.

Sygn. akt I Ns 285/14

POSTANOWIENIE
Dnia 23 lipca 2015 r.
Sąd Rejonowy w Jaśle I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Dariusz Zając
Protokolant: st. sekr. sądowy Ewa Lisowska
po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. w Jaśle
przy udziale –
na rozprawie
sprawy z wniosku(...) Sp. z o.o.wW.
z udziałem:A. O. (1),A. O. (2),B. O.,K. O.
o ustanowienie służebności przesyłu
p o s t a n a w i a:
I. ustanowić na nieruchomości położonej wJ.(...)-S.II składającej się z działek o nr ewid. :(...)objętej księgą wieczystą Sądu Rejonowego w Jaśle o nr(...)i(...)objętej księgą wieczystą Sądu Rejonowego w Jaśle o nr(...)na rzecz(...) sp. z o.o.wW.służebność przesyłu polegającą na prawie do wybudowania (posadowienia) i eksploatacji gazociągu wysokiego ciśnienia PN 6,3 MPa o średnicy DN 300 w miejscu opisanym linią ciągłą koloru pomarańczowego i literami A-B-C na szkicu sytuacyjnym geodetyJ. K.z dnia 3.02.2014r. L.(...).rob.(...)-434,(...)przy uwzględnieniu strefy kontrolowanej gazociągu opisanej na szkicu sytuacyjnym geodetyJ. K.z dnia 3.02.2014r. L.(...).rob.(...)-434,(...)dwoma liniami przerywanymi koloru zielonego i cyframi 1-2-3-4-5-6, która musi pozostać wolna od zabudowy, nasadzeń drzew i krzewów, a także od jakiejkolwiek działalności mogącej zaszkodzić sieci gazowej;
II. zezwolić(...) sp. z o.o.wW.na czasowe zajęcie części nieruchomości szczegółowo opisanej w punkcieI postanowienia oznaczonej na szkicu sytuacyjnym geodetyJ. K.z dnia 3.02.2014r. L.(...).rob.(...)-434,(...)dwoma liniami przerywanymi koloru czerwonego i cyframi I-II-III-IV-V-VI-VII w celu wykonania niezbędnych prac transportowych – spawalniczych i ziemnych oraz innych robót związanych z zakładaniem przewodów i urządzeń służących do przesyłu gazu wraz z urządzeniami towarzyszącymi, a następnie do wykonania niezbędnych konserwacji, napraw modernizacji, wymiany zużytych lub zniszczonych elementów oraz swobodnego dostępu do urządzeń z prawem wejścia i wjazdu;
III. zasądzić od wnioskodawcy(...) sp. z o.o.wW.na rzecz uczestników:
-K. O.kwotę 2977 zł (dwa tysiące dziewięćset siedemdziesiąt siedem złotych)
-A. O. (1)kwotę 2679,30 zł (dwa tysiące sześćset siedemdziesiąt dziewięć złotych trzydzieści groszy)
-B. O.iA. O. (2)solidarnie kwotę 297,70 zł (dwieście dziewięćdziesiąt siedem złotych siedemdziesiąt groszy)
tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności płatne w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności;
IV. nakazać, aby Skarb Państwa- Sąd Rejonowy w Jaśle zwrócił wnioskodawcy(...) sp. z o.o.wW.kwotę 800 zł (osiemset złotych) tytułem nadpłaconej zaliczki na opinię biegłego;
V. ustalić, że koszty postępowania ponosi każda ze stron w granicach własnych wydatków.

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 23 lipca 2015 r.

(...) sp. z o.o.wW.wniósł o ustanowienie służebności przesyłu polegającej na prawie wybudowania (posadowienia) na nieruchomości położonej wJ.oznaczonej nr ewid.(...)i(...)sieci gazowej obejmującej gazociąg wysokiego ciśnienia PN 6,3 MPa o średnicy DN 300 wraz ze strefą kontrolowaną gazociągu o szerokości 6 m pozostającą wolną od zabudowy oraz nasadzeń drzew, a także od jakiejkolwiek działalności mogącej zaszkodzić sieci gazowej a później do jego eksploatacji.
Ponadto wnioskodawca wniósł o zezwolenie na czasowe zajęcie na okres budowy gazociągu pasa terenu o szerokości 15 m w celu wykonania niezbędnych prac transportowych, spawalniczych i ziemnych oraz innych robót związanych z zakładaniem przewodów i urządzeń służących do przesyłu gazu oraz swobodnego dostępu do w/w urządzenia obejmującego prawo wejścia, wjazdu oraz wykonywania robót budowlanych w celu budowy, kontroli, konserwacji, modernizacji, naprawy i wymiany urządzeń.
Uzasadniając wniosek podał, że zamierza wybudować gazociąg wysokiego ciśnieniaW.–G.m.in. przez działki o nr ewid.(...)i(...)wJ.stanowiące współwłasność uczestników postępowania:A. O. (1),A. O. (2),B. O.iK. O.. Podjęte z uczestnikami rozmowy nie przyniosły oczekiwanego rezultatu w związku z czym koniecznym stało się wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu.
UczestnicyA. O. (1),A. O. (2),B. O.iK. O.w odpowiedzi na wniosek oświadczyli, że sprzeciwiają się ustanowieniu służebności przesyłu za wynagrodzeniem w wysokości 4000 zł.
W uzasadnieniu swojego stanowiska podnieśli, że ustanowienie służebności pozbawi ich prawa korzystania z tej części nieruchomości przez którą będzie przebiegać gazociąg, że tego typu przedsięwzięcie może znaczącą oddziaływać na środowisko i stwarzać potencjalne zagrożenie dla nieruchomości oraz, że proponowane przez wnioskodawcę wynagrodzenie jest zbyt niskie i nie uwzględnia wszystkich następstw wybudowania sieci gazociągów. W dalszej części uzasadnienia uczestnicy podali, że odpowiednie wynagrodzenie winno wynosić 35000 zł.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

(...)gruntowa położona wJ.,(...)-S.składająca się z działek o nr ewid.(...)i(...)stanowi współwłasność uczestnikówA. O. (1)w 9/20 częściach,A. O. (2)iB. O.na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej w 1/20 części iK. O.w ½ części. (dowód; odpis księgi wieczystej Sądu Rejonowego w Jaśle o nr(...)i(...)k16, wypis z rejestru gruntów z dnia 31 stycznia 2014 r. o nr GN-III.(...).236.2014 k. 16).
Przez w/wymienioną nieruchomość przebiegają dwa gazociągi wysokiego ciśnienia DN 250 PN 40 relacjiW.-G.i DN 250 PN 16 relacjiG.–N.. Gazociągi zlokalizowane są w północnej części działek, która zagospodarowana jest jako ogród z nasadzeniami drzew i krzewów ozdobnych. (dowód:, opinia biegłegoT. D.k. 51- 63, 86-92, 126, 153-154, szkic sytuacyjny k. 152).
Ponadto na przedmiotowej nieruchomości wnioskodawca zamierza wybudować gazociąg wysokiego ciśnienia PN 6,3 MPa relacjiW.–G.. Docelowo ma on zastąpić istniejący dotychczas na gruncie gazociąg wysokiego ciśnienia DN 250 relacjiW.–G.. Decyzja o lokalizacji przedmiotowego gazociągu wydana została przez BurmistrzaJ.w dniu 5 października 2006 r (dowód: decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 5 października 2006 r. k. 7-10, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wK.z dnia 12 stycznia 2007 r. k. 11-15, opinia biegłegoT. D.k. 51- 63, 86-92, 126, 153-154).
Projektowany gazociąg na nieruchomości objętej wnioskiem ma mieć długość 31,5 m.(...)kontrolowana zaś obejmować grunt o pow. 189 m2i pokrywać się w całości z strefami kontrolowanymi wyznaczonymi przez istniejące na działkach gazociąg (dowód: szkic sytuacyjny z dnia 3 lutego 2014 r. L.ks. rob.(...)-434,(...)k. 16, szkic sytuacyjny k. 152). Należne współwłaścicielom nieruchomości wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu stanowi kwotę 5954 zł (dowód: opinia biegłegoT. D.k. 51- 63, 86-92, 126, 153-154).
Zgromadzone w aktach sprawy i powoływane w treści uzasadnienia dokumenty (w wersji oryginału bądź kserokopii) należało uznać za wiarygodne w całości, ponieważ zostały one sporządzone przez właściwe organy/osoby, w granicach przysługujących im kompetencji oraz w formie przewidzianej przez przepisy. Wobec powyższego, Sąd nie znalazł żadnych podstaw do podważania ich autentyczności, czy też prawdziwości twierdzeń w nich zawartych, tym bardziej, że strony postępowania nie kwestionowały ich prawdziwości, nie wystąpiły również żadne inne okoliczności mogące podważyć autentyczność przedłożonych do sprawy dowodów z dokumentów.
Sporu nie budziła także kwestia lokalizacji służebności przesyłu. Wnioskodawca i uczestnicy zgadzali się bowiem na przebieg gazociągu określony na szkicu sytuacyjnym geodetyJ. K.z dnia 3 lutego 2014 r.
Spór sprowadzał się w istocie do ustalenia wysokości należnego właścicielom nieruchomości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Kwestia ta została rozstrzygnięta w oparciu o opinie biegłegoT. D.. Podkreślić należy, że opinia biegłego była jasna, pełna i nie zawierała w sobie sprzeczności. Biegły przedstawił w niej alternatywne sposoby wyliczenia wynagrodzenia także w oparciu o stanowisko uczestników. W świetle powyższego nie zachodziły przesłanki uwzględnienia wniosku uczestników o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego. Wniosek ten bowiem zmierzał do nieuzasadnionego przedłużenia niniejszego postępowania oraz do uzyskania opinii satysfakcjonującej uczestników.
Sąd zważył co następuje:
Stosownie doart. 3051kcnieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa wart. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).Art. 3052§ 1 kcstanowi zaś, że jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu a jest ona konieczna do właściwego korzystania z urządzeń przedsiębiorca może zadąć jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.
Przesłanką uwzględnienia przez sąd wniosku o ustanowienie służebności przesyłu jest zatem wykazanie, iż jest ona konieczna do korzystania z urządzeń przesyłowych, o których mowa wart. 49 § 1 kc, a niemożliwe jest ustanowienie tej służebności w drodze umowy.
Nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że ustanowienie służebności przesyłu po działkach uczestników jest konieczne do wybudowania gazociągu relacjiW.–G.. Inwestycja nie może bowiem zostać rozpoczęta do czasu uzyskania przez wnioskodawcę tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości przez które gazociąg ma przebiegać. Z pisma uczestników z dnia 15 stycznia 2014 r. wynika także, że nie wyrazili oni zgody na uregulowanie tej kwestii w drodze umownej a ściśle rzecz ujmując uzależnili ja od wypłaty na swoją rzecz wynagrodzenia i odszkodowania także za istniejące już na gruncie gazociągi.
Kwestia konieczności ustanowienia służebności oraz przebiegu gazociągu na gruncie nie była przedmiotem sporu pomiędzy stronami. Uczestnicy akceptowali w całości szkic sytuacyjny z dnia 3 lutego 2014 r. sporządzony przez geodetęJ. K.obrazujący zasięg wnioskowanej służebności przesyłu. Spór sprowadzał się natomiast do ustalenia wysokości należnego wynagrodzenia za ustanowienie przedmiotowej służebności.
Z przepisów prawa nie wynikają żadne ustawowe wskazówki, jak określić wysokość tego wynagrodzenia. Generalnie wynagrodzenie z tytułu ustanowienia służebności przesyłu powinno być ustalone na podstawie cen rynkowych, a jako kryteria pomocnicze należy wziąć pod uwagę: zwiększenie wartości przedsiębiorstwa, którego składnikiem stała się służebność (zob.art. 551pkt 3 k.c.), ewentualne obniżenie wartości nieruchomości obciążonej, straty poniesione przez właściciela nieruchomości obciążonej, na przykład w postaci utraty pożytków z zajętego pod urządzenia przesyłowe pasa gruntu. Na wysokość wynagrodzenia będzie miał wpływ zakres ograniczeń własności nieruchomości, w tym uciążliwość ustanawianego prawa dla właściciela nieruchomości obciążonej. Należy wziąć pod uwagę zarówno rodzaj, rozmiar, położenie, właściwość i sposób eksploatacji urządzeń przesyłowych, jak i rodzaj, powierzchnię i przeznaczenie nieruchomości obciążonej (E. Gniewek (w:) E. Gniewek (red.),Komentarz, 2008, s. 475). Wysokość tego wynagrodzenia powinien ustalać każdorazowo biegły sądowy (rzeczoznawca majątkowy) (zob. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2001 r., I SA 834/00, niepubl.; zob. teżG. J.,Roszczenia..., s. 28).
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że adekwatnym wynagrodzeniem za ustanowienie służebności przesyłu jest kwota 5954 zł wskazana opinii biegłegoT. D.z dnia 4 sierpnia 2014 r.
Przy ustalaniu wysokości należnego wynagrodzenia nie można bowiem pominąć faktu, że na przedmiotowym gruncie istnieją już dwa inne gazociągi. W niniejszej sprawie nie mamy więc do czynienia z nieruchomością wolną od jakiejkolwiek infrastruktury w związku z czym nieuprawnionym byłoby porównywanie jej z nieruchomością wolna od obciążeń i ustalenie wynagrodzenia wparciu o takie założenie. Istotny także jest fakt, że strefa kontrolowana budowanego gazociągu pokrywa się ze strefą wyznaczoną przez istniejący już gazociąg relacjiG.-N.. Ponadto zwrócić należy także uwagę, że po wybudowaniu niniejszego gazociągu likwidacji ulegnie przebiegający przez działki gazociąg relacjiW.–G..
Jedyną przesłanką ustalenia wynagrodzenia nie mogą być także ceny rynkowe właściwe dla najmu lub dzierżawy. Sąd Najwyższy bowiem w wyroku z dnia 3 lutego 2010 r. sygn. akt II CSK 444/09, wskazał, że posiadanie służebności gruntowej, obecnie zdefiniowanej wart. 3051k.c.jako służebność przesyłu, przybiera taką postać, że nie pozbawia w zupełności faktycznego władztwa właściciela nad nieruchomością obciążoną. Dlatego muszą zawodzić kryteria ustalania wysokości wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości oparte wyłącznie na układzie odpowiednich cen rynkowych właściwych dla najmu lub dzierżawy gruntu, które są adekwatne w sytuacjach, kiedy wynajmujący lub wydzierżawiający zostają zupełnie pozbawieni fizycznego władztwa nad rzeczą. W ramach obiektywnych kryteriów można natomiast zastosować odpowiednie ceny rynkowe za korzystanie z nieruchomości w zakresie służebności, których wysokość powinna uwzględniać stopień ingerencji w treść prawa własności.
Mając powyższe na uwadze Sąd w pkt. I postanowienia ustanowił na nieruchomości położonej wJ.(...)-S.II składającej się z działek o nr ewid. :(...)objętej księgą wieczystą Sądu Rejonowego w Jaśle o nr(...)i(...)objętej księgą wieczystą Sądu Rejonowego w Jaśle o nr(...)na rzecz(...) sp. z o.o.wW.służebność przesyłu polegającą na prawie do wybudowania (posadowienia) i eksploatacji gazociągu wysokiego ciśnienia PN 6,3 MPa o średnicy DN 300 w miejscu opisanym linią ciągłą koloru pomarańczowego i literami A-B-C na szkicu sytuacyjnym geodetyJ. K.z dnia 3.02.2014r. L.(...).rob.(...)-434,(...)przy uwzględnieniu strefy kontrolowanej gazociągu opisanej na szkicu sytuacyjnym geodetyJ. K.z dnia 3.02.2014r. L.(...).rob.(...)-434,(...)dwoma liniami przerywanymi koloru zielonego i cyframi 1-2-3-4-5-6, która musi pozostać wolna od zabudowy, nasadzeń drzew i krzewów, a także od jakiejkolwiek działalności mogącej zaszkodzić sieci gazowej oraz zezwolił w pkt II wnioskodawcy na czasowe zajęcie części nieruchomości szczegółowo opisanej w punkcie I postanowienia oznaczonej na szkicu sytuacyjnym geodetyJ. K.z dnia 3.02.2014r. L.(...).rob.(...)-434,(...)dwoma liniami przerywanymi koloru czerwonego i cyframi I-II-III-IV-V-VI-VII w celu wykonania niezbędnych prac transportowych – spawalniczych i ziemnych oraz innych robót związanych z zakładaniem przewodów i urządzeń służących do przesyłu gazu wraz z urządzeniami towarzyszącymi, a następnie do wykonania niezbędnych konserwacji, napraw modernizacji, wymiany zużytych lub zniszczonych elementów oraz swobodnego dostępu do urządzeń z prawem wejścia i wjazdu.
W pkt III postanowienia Sąd na podstawieart. 3052§ 1 kcwynagrodzenie za ustanowienie służebności stosownie do wysokości udziałów poszczególnych współwłaścicieli w prawie własności nieruchomości i tak na rzecz uczestnikaK. O.kwotę 2977 zł ( ½ x 5954 zł) ,A. O. (1)2679,30 zł (9/20 x 5954 zł ) iB. O.iA. O. (2)solidarnie kwotę 297,70 zł (1/20 x 5954 zł).
W pkt IV postanowienia Sąd na podstawieart. 84 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tekst jedn. Dz.U. 2010, nr 90, poz. 594 z późn. zm.) zwrócił wnioskodawcy kwotę 800 zł tytułem nadpłaconej zaliczki na opinie biegłego, natomiast w pkt V na podstawieart. 520 § 1 kpcustalił, że koszty postępowania ponosi każda ze stron w granicach własnych wydatków.