Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 2326/15
Data wyroku: 2015-12-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Wojciech Kościołek, Krzysztof Sobierajski, Paweł Rygiel
Słowa kluczowe: Właściwość Sądu
Podstawa prawna: art. 41 kpc

Sygn. akt I ACz 2326/15

POSTANOWIENIE
Dnia 17 grudnia 2015 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący SSA Krzysztof Sobierajski (spr.)
Sędziowie SSA Wojciech Kościołek
SSA Paweł Rygiel
po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaG. K.
przeciwkoJ. K.
o rozwód
na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowiez dnia 23 września 2015 roku, sygn. akt XI C 2900/14
postanawia
oddalić zażalenie.
Wojciech Kościołek   Krzysztof Sobierajski  Paweł Rygiel

Sygn. akt I ACz 2326/15

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w pkt I stwierdził swoją niewłaściwość, natomiast w pkt II przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Tarnowie. Przywołującart. 200 § 1 k.p.c.oraz15 § 1 k.p.c.wskazał, że w rozpoznawanej sprawie ostatnim wspólnym miejscem zamieszkania małżonków byłK.a obecnie powód zamieszkuje pod adresem(...)Z.w obrębie właściwości Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu, a pozwana - wT.ul. (...).
Powód złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszeniaart. 200 § 1 k.p.c.poprzez przekazanie sprawy przez Sąd Okręgowy w Krakowie do Sądu Okręgowego w Tarnowie z uwagi na brak miejsca zamieszkania którejkolwiek ze stron postępowania w okręgu tut. Sądu, w sytuacji gdy w czasie złożenia pozwu i aktualnie ma on miejsce zamieszkania w okręgu tut. Sądu. Podniósł, że w pozwie podał miejsce zamieszkania pozaK., gdyż obawiał się ujawnienia miejsce swego rzeczywistego zamieszkania przed powódką. Do zażalenia powód dołączył kopię umowy najmu.
W odpowiedzi na zażalenie powoda pozwana podzieliła argumentację zwartą w zaskarżonym postanowieniu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przewidujący właściwość wyłączną sąduart. 41 k.p.c.stanowi, że powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. Na gruncie niniejszej sprawy w pozwie rozwodowym powód jako swój adres zamieszania podał lokalizację w(...)(...)natomiast adres do doręczeń pozwanej umiejscowił wT.. W świetle zatem takiego określenia miejsca zamieszkania małżonków zasadne było stwierdzenie przez Sąd I instancji na podstawieart. 200 § 1 k.p.c.swojej niewłaściwości i przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w Tarnowie.
Krytycznie należy odnieść się do przywoływanej przez powoda w zażaleniu okoliczności, że w chwili składania pozwu nadal mieszkał wK., o czym ma świadczyć przedłożona przez niego częściowo nieczytelna kopia umowy najmu wskazująca, że najemca oddał mu lokal do używania z dniem 1 sierpnia 2014 roku. Po pierwsze w pozwie datowanym na dzień 28 sierpnia 2014 roku powód jednoznacznie określił swój adres zamieszkania jako(...)(...)pomijając przywoływany przez niego obecnie adres zamieszkania wK.. Po drugie jego tłumaczenie, że w pozwie nie podał swojego rzeczywistego miejsca zamieszkania, gdyż obawiał się jego ujawnienia przed powódką jest nieprzekonujące. Po trzecie wreszcie z przedłożonej przez powoda kopi umowy najmu wynika, iż lokal wK.został mu udostępniony dopiero z początkiem sierpnia 2014 roku, co nie wyjaśnia kwestii miejsca jego zamieszkania w okresie między wyprowadzeniem się z mieszkania zajmowanego wspólnie z pozwaną a wprowadzeniem się do przywoływanego przez niego nowego lokalu.
Prowadzi to do wniosku, iż jedynym stałym adresem jego zamieszkania, który jest zresztą adresem jego zameldowania, po wyprowadzeniu się przez pozwaną ze wspólnie zajmowanego przez strony mieszkania wK., co miało miejsce w pierwszej połowie 2014 roku, jak i w okresie bezpośrednio poprzedzającym wytoczenie przez niego pozwu rozwodowego oraz w dniu wniesienia tego pozwu była lokalizacja w miejscowości(...)(...), a nie wK.i to niezależnie od tego, czy dotyczy to adresu wK., pod którym znajdował się lokal wspólnie zajmowany przez strony, czy też lokal także wK., który został mu udostępniony na podstawie dołączonej do zażalenia umowy najmu.
W orzecznictwie przyjmuje się, że Sąd miejsca ostatniego wspólnego zamieszkania małżonków nie przestaje być właściwy dla powództwa ze stosunku małżeństwa, jeżeli jedno z małżonków zamieszkuje nadal w okręgu tego sądu (por. orzeczenie SN z 12 czerwca 1951 r., C. 428/51, LexisNexis nr 395238, OSN 1953, nr 3, poz. 62). Podkreśla się również, że określenie „jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu” wskazuje, że chodzi o ciągłość zamieszkiwania lub zwykłego pobytu od czasów zamieszkania obojga małżonków. Zmiana miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu poza okręg sądu, jeżeli nawet później okaże się czasowa, powoduje niemożność określenia właściwości sądu na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania małżonków (zob. J. Gudowski, M. Jędrzejewska „Komentarz do art. 41 k.p.c.”, stan na dzień 10 kwietnia lipca 2012 r., Lex). Określenie zatem miejsca zamieszkania powoda w miejscowości(...)(...)choćby miało charakter jedynie czasowy i powód faktycznie aktualnie zamieszkiwał wK.nie pozwala na oznaczenie właściwości sądu w postępowaniu rozwodowym toczącym się miądzy stronami na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania małżonków.
W konsekwencji Sąd Apelacyjny w Krakowie działając na zasadzieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.oddalił złożone przez powoda zażalenie.
Wojciech Kościołek   Krzysztof Sobierajski  Paweł Rygiel