Sąd Okręgowy w Szczecinie
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII GC 150/14
Data wyroku: 2015-06-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Kądziołka
Słowa kluczowe: Dzieło
Podstawa prawna: art. 627 kc

Sygn. akt VIII GC 150/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział VIII Gospodarczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Agnieszka Kądziołka
Protokolant: Anna Galara
po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. w Szczecinie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.
przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwM.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanej(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwM.na rzecz powódki(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.kwotę 42.731,20 euro (czterdzieści dwa tysiące siedemset trzydzieści jeden euro dwadzieścia eurocentów) z ustawowymi odsetkami liczonymi w stosunku rocznym od dnia 22 kwietnia 2013 roku;

II
zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 12.517 zł (dwanaście tysięcy pięćset siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu.

Sygn. VIII GC 150/14

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 17 grudnia 2013 r.(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.zażądała wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym i orzeczenia w nim, aby pozwana(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.zapłaciła na rzecz strony powodowej kwotę 42.731,29 euro z odsetkami od 22 kwietnia 2013 r. do dnia zapłaty, ponadto wniosła o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że wykonała na rzecz pozwanej prace w zakresie asysty przy montażu dźwigów na platformieA.L.- prace te obejmowały pomoc przy testowaniu dźwięków, rozwiązywanie problemów w zakresie instalacji elektrycznych, przeprowadzenie rozruchu. Opis prac został wyszczególniony w treści załączonych do pozwufaktur o numerach: (...).
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2014 r Sąd Okręgowy w Szczecinie sprawdził wartość przedmiotu sporu oznaczoną przez powódkę ustalając tę wartość na kwotę 177.984 zł.
W dniu 24 lutego 2014 r. wydany został nakaz zapłaty zgodnie z żądaniem powódki.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu wskazała, że za pracę na platformieA.L.zapłaciła całą należną powódce kwotę zgodnie z wystawionymi fakturami. Pozwana zauważyła, że załączone do pozwu faktury zostały wystawione za prace na platformieA.A.. Z ostrożności procesowej podniosła więc, że roszczenie dochodzone za prace na platformieA.A.powinno być oddalone, ponieważ powódka nie wykazała, iż zawarła z pozwaną umowę, w wyniku której wystawione zostały załączone do pozwu faktury VAT. Zdaniem pozwanej faktura VAT nie może być źródłem stosunku cywilnoprawnego, za podstawę roszczenia nie może być też uznana załączona korespondencja e-mailowa, ponieważ nie stanowi podstawy do wystawienia faktury.
W piśmie procesowym z dnia 15 maja 2014 r. powódka wskazała, że dochodzi w niniejszej sprawie roszczenia w postaci wynagrodzenia za prace wykonane na platformieA.A.oraz że zamiarem pozwu było wskazanie, iż najpierw strony pracowały na platformieA., a potem przystąpiły do pracy na platformieL.. Powódka przyznała, że strony za pracę na platformieL.rozliczyły się.
W piśmie procesowym z dnia 17 września 2014 r. pozwana przyznała, że powódka wykonała prace na platformieA.A., podtrzymała jednak wyrażone w sprzeciwie stanowisko, że nie nastąpiło to w wyniku stosunku zobowiązaniowego łączącego strony niniejszego procesu. Stosunek prawny łączący strony pozwana nazwała "stosunkiem konsorcjalnym".

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Strony postępowania są przedsiębiorcami, zarejestrowanymi w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego,spółka (...)pod numerem KRS(...), natomiastspółka (...)pod numerem KRS(...).
Osobą uprawnioną do reprezentacjispółki (...)jest prezes zarząduM. T., zaśspółki (...)prezes (a później wiceprezes) zarząduJ. K.. Pracownikiemspółki (...), zatrudnionym na stanowisku szefa marketingu, jestR. W.. ZadaniemR. W.jest przygotowywanie i uzgadnianie wszelkich warunków, w tym formalnych, związanych z realizowanymi przez spółkę umowami.
dowód: odpis KRS nr(...)- karta 9-16
odpis KRS nr(...)- karta 68-74
zeznania świadkaR. W.- rozprawa z dnia 26.02.2015 r., 00:10-
00:58 - karta 345-347
Współpraca międzyspółkami (...)rozpoczęła się w 2010 roku.
Spółka (...)na zlecenie(...)wykonywała wówczas prace polegające na serwisowaniu i przeglądach dźwigówT.na statkach, zlecając jednocześnie wykonanie określonych zadań z zakresu elektryki i(...) spółce (...). W relacjach tychspółka (...)występowała jako podwykonawcaspółki (...).Spółka (...)udzielała zleceńspółce (...)na podstawie ofert przygotowywanych przezM.. Za wykonane pracespółka (...)otrzymywała wynagrodzenie odspółki (...).
dowód: wydruki korespondencji elektronicznej wraz z ofertami - karta 273-284
zeznania świadkaR. W.- rozprawa z dnia 26.02.2015 r., 00:10-00:58 - karta 345-347
przesłuchanie prezesa zarządu powódkiM. T.- rozprawa z 11.06.2015 (00:07-00:45) oraz rozprawa z 04.09.2014
przesłuchanie viceprezesa zarządu pozwanejJ. K.- rozprawa z 11.06.2015 (00:45 - 001:22) oraz rozprawa z 04.09.2014
W czerwcu 2012 roku dospółki (...)zgłosiła sięfirma (...)z siedzibą wM., mająca odział w Singapurze, z propozycją wykonania prac dotyczących dwóch dźwigów na platformie(...)w(...), której właścicielem jestfirma (...)
(...)eP..(...). Prace, które miały być wykonane na tej platformie, obejmowały między innymi instalacje elektryczne. W związku z tym, żespółka (...)nie specjalizowała się w pracach dotyczących instalacji elektrycznych, o propozycjifirmy (...)spółka (...)poinformowałaspółkę (...).
dowód:  przesłuchanie prezesa zarządu powódkiM. T.- rozprawa z 11.06.2015 (00:07-00:45) oraz rozprawa z 04.09.2014
przesłuchanie viceprezesa zarządu pozwanejJ. K.- rozprawa z 11.06.2015 (00:45 - 001:22) oraz rozprawa z 04.09.2014
W lipcu 2012 roku prezes zarządu spółkiM.M. T.wraz z pracownikiemspółki (...)pojechali do(...)celem zapoznania się z miejscem ewentualnych przyszłych prac oraz ustalenia jakie prace na zleceniefirmy (...)miałyby być wykonane na platformie(...).
Podczas negocjacji z przedstawicielamifirmy (...)poruszany był temat kosztów i potencjalnego czasu wykonania prac. Rozmowy były prowadzone zarówno przezM. T.w zakresie prac elektrycznych, jak i przezR. W.w zakresie pozostałych prac. Przedstawicielespółki (...)poinformowali, że jeśli miałoby dojść do porozumienia, to umowa miałby być zawarta z jednym kontrahentem, a nie z dwoma.
W związku z czynnościami w(...)pracownikspółki (...)porządził raport serwisowy z dnia 13 lipca 2012 roku ((...)Report), w którym wykonane czynności opisał jako "przegląd dźwigów".
Po powrocie przedstawicieli obu spółek z(...)członkowie zarządówspółek (...), tj.M. T.iJ. K.ustalili, żespółka (...)przejmie całe zlecenie i będzie występowała jako strona kontraktu zfirmą (...).
dowód:  przesłuchanie prezesa zarządu powódkiM. T.- rozprawa z 11.06.2015 (00:07-00:45) oraz rozprawa z 04.09.2014
przesłuchanie viceprezesa zarządu pozwanejJ. K.- rozprawa z 11.06.2015 (00:45 - 001:22) oraz rozprawa z 04.09.2014
raport serwisowy z dnia 13.07.2012 r. - karta 95
W mailu z dnia 26 lipca 2012 r., zatytułowanym „

(...)A.A.- pytanie o zakres prac oraz oferta”, prezes zarządu spółkiM.M. T.powołując się na przeprowadzone wcześniej rozmowy telefoniczne zwrócił się do pracownikaspółki (...)o udzielenie bliższych informacji na temat zakresu prac, jakie mają być wykonane przezM.. Dalej wskazał, że z rozmowy zM.Kantorem wynika, że na chwilę obecnąspółka (...)potrzebuje elektryka, który byłby w stanie odłączać i podłączać rożne elementy elektryki - jako pomoc dla pracownikówspółki (...). Podkreślił także, że aby całość wykonać solidnie i zgodnie ze sztuką jego zdaniem należałoby wykonać projekt elektryczny na zleconespółce (...)prace i dopiero wtedy przystąpić do prac. Najprawdopodobniej będzie też to wymogiem klasyfikatora do zdania całości robot. W zakresie rozliczenia wskazał, że całość będzie rozliczana wg standardowych stawekM.:
1) 1 roboczogodzina - 38 euro - minimalne z fakturowanie 10 h/osobę
2) dzień w podróży 150 euro/ rozpoczęty dzień
3) dodatkowe koszty jeśli wystąpią (np. hotel, taksówka, posiłki).
Dodatkowo wskazał, że od powyższej stawki godzinowejspółce (...)przysługuje 10 % upustu.
W mailu z dnia 3 sierpnia 2012 rokuR. W.poprosił o sprecyzowanie pozycji nr 3.
W odpowiedzi uzyskał informację, że są to wydatki związane z wyżywieniem.
dowód: wydruk korespondencji elektronicznej - karta 239, 240
Dalsze rozmowy dotyczące zakresu robót oraz wynagrodzenia w części obejmującej roboty elektryczne były prowadzone ustnie oraz drogą elektroniczną.
Złożone przezM. T.zlecenie obejmowało propozycję (ofertę) zawarcia przezspółkę (...)zespółką (...)umowy, w którejM.wystąpiłby jako podwykonawca robót na platformie(...). OfertaM. T.ostatecznie wskazywała kwotę wynagrodzenia w wysokości 21.800 euro za robociznę za prace na jednym dźwigu - łącznie na platformie były dwa dźwigi. DodatkowoM. T.zastrzegł w ofercie, że poza "robocizną" w skład wynagrodzenia wchodzić będzie kwota za dostarczane części zamienne, której wysokości na tym etapie nie był w stanie podać. Były to części nietypowe, specjalistyczne, za każdym razem miały więc być osobno zamawiane, po wcześniejszym wystawieniu przezspółkę (...)faktury proforma i uzyskaniu przedpłaty.
Zlecenie (oferta)M. T.zostało przez(...)przyjęte.
Prezes zarządu spółki(...)J. K.polecił swoim pracownikom przygotować ofertę dlafirmy (...), obejmującą wykonanie całości prac, w tym prac elektrycznych, które miała wykonaćspółka (...).
Spółka (...)nie potrafiła samodzielnie przygotować oferty dlafirmy (...), pracownicy spółki nie mieli specjalistycznej wiedzy, która pozwoliłaby zredagować tą część oferty, która obejmowała prace elektryczne. Nie posiadali również wystarczającej znajomości języka angielskiego. Dlatego o pomoc w przygotowaniu oferty dlafirmy (...)poprosilispółkę (...).
Między stronami prowadzona była korespondencja elektroniczna.
M. T.pomógł przygotować i przetłumaczyć na język angielski "draft" (szkic) umowy łączącejspółkę (...)zespółką (...).
W załączniku do maila z dnia 14 sierpnia 2012 r.M. T.przesłał na adresspółki (...)częściowo przetłumaczoną ofertę. Temat maila został określony jako: "(...)tłumaczenie części oferty na prace na platformie(...).
W treści mailaM. T.poprosił, abyspółka (...)dołączyła swoją część i przed wysłaniem klientowi jeszcze się z nim skontaktowała.
Częściowo przetłumaczona oferta, w wersji przygotowanej przezM. T., przesłana w załączniku do maila z dnia 14 sierpnia 2012 r., oznaczona została numerem nr(...). Pkt 2 oferty - obejmujący proponowaną cenę usługi - podzielony został na 2 podpunkty (które nie zostały oznaczone numerami, tylko znakami "-"). Pierwszy z podpunktów dotyczył prac mechanicznych, hydraulicznych i pneumatycznych, kolejny - prac elektrycznych, automatyki i sterowania. Tekst oferty tłumaczony przezM. T.nie wskazywał kwoty wynagrodzenia za prace z poszczególnych podpunktów - pozostawiono puste miejsca na wpisanie odpowiednich kwot przezspółkę (...).
dowód: wydruk korespondencji elektronicznej - karta 245
wydruk oferty nr(...)- karta 246-250
zeznania świadkaR. W.- rozprawa z dnia 26.02.2015 r., 00:10-00:58 - karta 345-347
zeznania świadkaL. D.- rozprawa z dnia 26.02.2015 r., 01:00-01:12 - karta 345-347
przesłuchanie prezesa zarządu powódkiM. T.- rozprawa z 11.06.2015 (00:07-00:45) oraz rozprawa z 04.09.2014
Po przygotowaniu ostatecznego tekstu oferty umowy łączącejspółkę (...)zespółką (...)-spółka (...)wysłała gospółce (...)drogą elektroniczną.
fakt niesporny
Na przełomie lipca i sierpnia 2012 roku pracownicyspółek (...)pojechali do(...), aby na platformie(...)wykonać prace związane między innymi z demontażem instalacji elektrycznej. W związku z wykonaniem usługi pracownikspółki (...)porządził raport serwisowy z dnia 1 sierpnia 2012 roku ((...)(...)t) - za prace w okresie 28 lipca - 1 sierpnia.
W mailu z dnia 17 sierpnia 2012 r., kierowanym doM. T., prezes zarządu spółki(...)J. K.odniósł się do wystawionej przezM.faktury do raportu serwisowego z dnia 1 sierpnia 2012 roku : wskazał, że armator zlecił jego spółce do rozliczenia godzinowego jedynie prace związane z warunkowym uruchomieniem dźwigu, pozostałe prace armator uważa za remont w ramach kontraktu, czyli dotyczące oferty wspólnie wysłanej w dniu 14 sierpnia. Poinformował też, że "nasza wspólna oferta" została przyjęta.
J. K.poprosił o poprawienie faktury wystawionej przezM..
dowód:  raport serwisowy z dnia 01.08.2012 r. - karta 96
wydruki korespondencji elektronicznej - karta 251
W mailu z dnia 24 sierpnia 2012 r.J. K.poinformowałM. T.o otrzymaniu przez(...)zlecenia na remont dźwigu na platformie(...), które zostało potwierdzone w dniu 23 sierpnia 2012 r.
Dalej wskazał, że : "Zlecenie obejmuje całość naszej wspólnej oferty w świetle załączonego harmonogramu prac - zaproponowana cena została potwierdzona w całości. W zawiązku z powyższym warunki naszej wspólnej oferty z załącznikami nas obowiązują".
dowód: wydruk korespondencji elektronicznej - karta 253
W dniu 24 sierpnia 2012 r.J. K.wysłał dofirmy (...)pismo, w którym wskazał, że w nawiązaniu do dotychczasowych ustaleń przedstawia pełną ofertę na naprawę i ponowne uruchomienie dźwigu pokładowego produkcjiN.(USA) typu(...), zamontowanego na platformie(...).
Pismo zostało oznaczone numerem(...). Oferta została przygotowana w języku angielskim, część dotycząca prac elektrycznych została ujęta w formie zredagowanej przezspółkę (...).
W ofercie wyszczególniony został punkt I zatytułowany „Proponowany zakres i technologia napraw jakie mają zostać przeprowadzone”. Zakres tych napraw podzielono na trzy części:
a) część mechaniczna hydrauliczna
b) część pneumatyczna
c) część elektryczną i sterowanie - w opisie poszczególnych elementów składających się na
tą część wskazano, że koszty zakupu nowych urządzeń i nowych przewodów ponosi
klient.
Proponowana cena usług za część a) i b) określona została na kwotę 150.000 euro netto, a za część c) na kwotę 21.800 euro netto.
Dodatkowo zapisano, że oferta nie obejmuje kosztów zakwaterowania i wyżywienia pracowników wykonawcy realizujących roboty renowacyjne na dźwigu (do uzgodnienia z klientem).
Zaznaczono, że ważność oferty upływa 31 sierpnia 2012 roku.
Oferta została podpisana przez prezesa zarządu spółki(...)J. K..
dowód: oferta nr(...)- karta 166-169, tłumaczenia karta 170-178
Oferta została przyjęta.
fakt niesporny
Po zawarciu umowy międzyspółkami (...)pracownicyspółek (...)przystąpili do realizacji prac na platformie(...).
Technologia wykonywania robót zleconych przezspółkę (...)wymagała zachowania określonej kolejności prac - w pierwszej kolejności musiały być wykonane prace mechaniczne, hydrauliczne, pneumatyczne, w dalszej kolejności prace elektryczne.
dowód: zeznania świadkaR. W.- rozprawa z dnia 26.02.2015 r., 00:10- 00:58 - karta 345-347
zeznania świadkaL. D.- rozprawa z dnia 26.02.2015 r., 01:00-01:12 -
karta 345-347
W czasie realizacji prac elektrycznych pojawiła się potrzeba zamawiania części.M. T.prowadził w tym temacie korespondencję elektroniczną zR. W..
W mailu z dnia 13 września 2012 roku, kierowany doR. W.,M. T.wymienił jakiego rodzaju części są niezbędne do realizacji zamówienia. Wskazał również, że są to "elementy dedykowane", wymagane jest 100 % przedpłaty przed zamówieniem. Przypomniał, że(...)posiada 3 % zniżki od przedstawionych cen na nowe wyposażenie, ale nie na naprawy.
dowód: wydruk korespondencji elektronicznej - karta 257
Spółka (...)na stanowisku kierownika serwisu zatrudniałaL. D.. Do jego obowiązków należało organizowanie wyjazdów techników w celu wykonywania prac na platformie.
W związku z tym, żespółka (...)rozlicza się ze swoimi pracownikami godzinowo, za każdym razem pracownicy sporządzali raport serwisowy ((...)(...)t). W spółce był wymóg, aby raport ten został potwierdzony przez osobę przebywającą w miejscu wykonywania prac - w przypadku prac na platformie(...)mógł to być pracownikfirmy (...), o którejL. D.wiedział, że była zleceniodawcą prac dlaM., bądź pracownikfirmy (...), o którejL. D.wiedział, że była zleceniodawcą prac dlaspółki (...).
dowód: zeznania świadkaL. D.- rozprawa z dnia 26.02.2015 r., 01:00-01:12 -
karta 345-347
W trakcie wykonywania przeztechników spółki (...)prac elektrycznych pojawiła się potrzeba uzgadniania określonych kwestii technicznych, wymagających szybkiego wyjaśnienia. Kwestie tespółka (...)próbowała wyjaśniać z przedstawicielamispółki (...), która z kolei zwracała się z zapytaniami doN.O.. Z uwagi na wydłużający się czas przy takiej formie kontaktuspółka (...)podjęła próbę bezpośredniego kontaktu zfirmą (...), przy czym korespondencja elektroniczna przekazywana była "do wiadomości"spółki (...).
W mailu z dnia 3 października 2012 r.L. D.zwrócił się wprost doN.O.wskazując, że "w porozumieniu z panemK.zfirmy (...)" przesyła pytania i odpowiedzi dotyczące robót elektrycznych na platformieA.A., zaznaczył też, że będzie w bezpośrednim kontakcie zfirmą (...)ifirmą (...)"w kopii".
W mailu z dnia 10 października 2012 r. przedstawicielfirmy (...)poinformowałspółkę (...), żefirma (...)dokonuje transakcji zespółką (...)i chce "to tak dalej kontynuować".
W mailu z dnia 12 października 2012 r.M. T.poinformowałP. W., że nie chce wykluczyćspółki (...)z ustaleń, po prostu chce kontaktować się bezpośrednio zfirmą (...)dla uniknięcia opóźnienia oraz wszelkich nieporozumień.
Ostateczniespółka (...)realizowała kontakty zespółką (...)za pośrednictwemspółki (...).
dowód: korespondencja elektroniczna prowadzona w okresie od dnia 26.09.2012 r. do
03.01.2013 r. - karta 98-122, tłumaczenia karta 123-165,
korespondencja elektroniczna - karta 182-194, tłumaczenia 195-203, 255-272
zeznania świadkaR. W.- rozprawa z dnia 26.02.2015 r., 00:10- 00:58 - karta 345-347
zeznania świadkaL. D.- rozprawa z dnia 26.02.2015 r., 01:00-01:12 -
karta 345-347
Poza korespondencją dotyczącą kwestii technicznych, jakie pojawiały się w trakcie wykonywania prac,spółka (...)próbowała również bezpośrednio ustalać zfirmą (...)kwestie związane z wystawianiem faktur proforma i przedpłat za części elektryczne.
W mailu z dnia 15 października 2012 r.L. D.zespółki (...)wystąpił doP. W.zfirmy (...)(mail wysłano do wiadomościJ. K.) z pytaniem, czy faktura proforma za dodatkowy typ kabla ma być wystawiona przezspółkę (...), czy przezspółkę (...).
W odpowiedzi - w mailu z dnia 15 października 2012 r. -P. W.wskazał, że wystawienie faktury proforma powinno nastąpić przezspółkę (...).
W mailu z dnia 25 października 2012 r.P. W.zwrócił się doJ. K.o wysłanie faktury proforma.
W mailu z dnia 2 stycznia 2013 r.M. T.zwrócił się doP. W.z pytaniem, czy może bezpośrednio, a nie przezfirmę (...), wystawić fakturę proforma, aby przyspieszyć cały proces.
W mailu z dnia 3 stycznia 2013 r.P. W.poinformował, żespółka (...)nie jest bezpośrednim podwykonawcąfirmy (...), więc procedura musi przejść przezspółkę (...).
dowód: korespondencja elektroniczna prowadzona w okresie od dnia 26.09.2012 r. do
03.01.2013 r. - karta 98-122, tłumaczenia karta 123-165,
korespondencja elektroniczna - karta 182-194, tłumaczenia 195-203, 255-272
zeznania świadkaR. W.- rozprawa z dnia 26.02.2015 r., 00:10- 00:58 - karta 345-347
zeznania świadkaL. D.- rozprawa z dnia 26.02.2015 r., 01:00-01:12 -
karta 345-347
W dniu 15 listopada 2012 r.spółka (...)wystawiła fakturę proforma nr(...)wskazując jako nabywcęspółkę (...). Faktura została wystawiona na kwotę 27.080 euro, obejmowała następujące pozycje: wyposażenie wymagane do przeprowadzenia konserwacji dźwigu o wartości 17.900 euro, dodatkowe koszty za kabel morski o wartości 3.980 euro, dodatkowe koszty innych pozycji na obydwu dźwigach o wartości 5.200 euro.
dowód: faktura proforma z dnia 15.11.2012 r. - karta 326
W dniu 16 listopada 2012 r.spółka (...)wystawiła fakturę proforma nrPL(...).-(...)wskazując jako nabywcęfirmę (...). Faktura została wystawiona na kwotę 67.510 euro.
Faktura obejmowała dwie pozycje: część mechaniczno hydrauliczną o wartości 40.430 euro oraz część elektryczną: wyposażenie wymagane do przeprowadzenia konserwacji dźwigu o wartości 17.900 euro, dodatkowe koszty za kabel morski o wartości 3.980 euro, dodatkowe koszty innych pozycji na obydwu dźwigach o wartości 5.200 euro.
dowód: faktura proforma z dnia 16.11.2012 r. - karta 179, tłumaczenie karta 180-181
faktura proforma – karta 327
Po zakończeniu prac elektrycznych wykonanych przezspółkę (...)prace te zostały odebrane przezJ. H.zfirmy (...).
Przedstawicielespółki (...)brali udział w odbiorze końcowym robót wykonanych w ramach umowy łączącejspółkę (...). Obecność przedstawicielispółki (...)była wymagana z tej racji, że jeżeli w trakcie odbioru ujawniłyby się usterki w zakresie robót elektrycznych, które można byłoby od razu usunąć, to miała tego dokonaćspółka (...).
dowód: przesłuchanie prezesa zarządu powódkiM. T.- rozprawa z
11.06.2015 (00:07-00:45) oraz rozprawa z 04.09.2014
W dniu 26 stycznia 2013 rokuspółka (...)obciążyłaspółkę (...)dwiema fakturami VAT, każda na kwotę 25.136 euro, każda z terminem płatności wyznaczonym na dzień 20 kwietnia 2013 roku.
Faktura nr (...)tytułem prac „service visit -A.A.- dźwig nr 1 - prace instalacyjne i dodatkowe” wystawiona została w ramach zamówienia o numerze nrM. (...)/(...)i obejmowała następujące pozycje:

1
dodatkowe prace o wartości netto 3,336 euro

2
service visit -A.A.- dźwig nr 1 - prace instalacyjne o wartości netto 21.800 euro.

Faktura nr (...)tytułem prac „service visit -A.A.- dźwig nr 2 - prace instalacyjne i dodatkowe” wystawiona została w ramach zamówienia o numerze nrM. (...)/(...)i obejmowała następujące pozycje:

1
service visit -A.A.- dźwig nr 2 - prace instalacyjne o wartości netto 21.800 euro.

2
dodatkowe praca o wartości netto 3,336 euro

Prace dodatkowe ujęte w fakturach dotyczyły zainstalowania dodatkowego systemu bezpieczeństwa na dźwigu, które wynikły po inspekcji inspektora Polskiego Rejestru Statków.
Spółka (...)przyjęła faktury wystawione przezspółkę (...), zgadzając się co do wysokości objętych fakturami kwot.
dowód:faktury VAT nr (...)- karta 19, 21
przesłuchanie prezesa zarządu powódkiM. T.- rozprawa z   11.06.2015 (00:07-00:45) oraz rozprawa z 04.09.2014
przesłuchanie viceprezesa zarządu pozwanejJ. K.- rozprawa z 11.06.2015 (00:45 - 001:22) oraz rozprawa z 04.09.2014
NastępnieJ. K.zwrócił się doM. T.z informacją, żespółka (...)zarzucaspółce (...)opóźnienie w wykonaniu robót i z tego tytułu domaga się pomniejszenia wynagrodzenia o 30%, ostatecznieJ. K.ustalił, że będzie to 15 %.J. K.zapytał, czyspółka (...)zgodzi się pomniejszyć wystawione faktury o 15 %.M. T.zgodził się na tą propozycję mając na uwadze dotychczasową dobrą współpracę obu spółek a także to, że obawiał się, iż inaczej może wcale nie otrzymać zapłaty.
W dniu 28 marca 2013 r. dofaktur VAT o numerach (...)wystawione zostały faktury korygujące o numerach(...)
(...)i nr(...)(...), jako przyczynę korekty wskazano obniżkę ceny. Zgodnie z korektami do zwrotu z każdej faktury wskazana została kwota 3.770,40 euro.
dowód: faktury korygujące - karta 20, 22 (304, 305)
przesłuchanie prezesa zarządu powódkiM. T.- rozprawa z   11.06.2015 (00:07-00:45) oraz rozprawa z 04.09.2014
przesłuchanie viceprezesa zarządu pozwanejJ. K.- rozprawa z 11.06.2015 (00:45 - 001:22) oraz rozprawa z 04.09.2014
W maju i czerwcu 2013 roku pracownicyspółki (...)drogą elektroniczną kontaktowali się zE. K. (1)zespółki (...)z zapytaniami o informację kiedyspółka (...)uregulujefaktury VAT nr (...), pomniejszone o korekty.
W mailu z dnia 6 czerwca 2013 rokuE. K. (1)napisała: "PaniA.przykro mi poinformować, zapłata faktur nastąpi po zapłaceniu przez kontrahenta. Dotychczas żadnej zapłaty nie otrzymaliśmy".
dowód: wydruki korespondencji elektronicznej - karta 308-310; 313-316
W piśmie z dnia 10 lipca 2013 rokuspółka (...)wezwałaspółkę (...)do zapłaty kwoty 49.666,40 euro z ustawowymi odsetkami z tytułufaktur VAT nr (...).
Pismo zostało wysłane pocztą listem priorytetowym i odebrane w dniu 11 lipca 2013 roku.
dowód: wezwanie z 10.07.2013r. z potwierdzeniem nadania i odbioru - karta 23-24
Równolegle z realizacją zadania na platformie(...), a także po zakończeniu tego zadania,spółki (...)współpracowały ze sobą przy wykonywaniu innych zleceń.Spółka (...)podzlecałaspółce (...)wykonanie prac realizowanych przez(...)na zlecenie(...), między innymi na statkach(...),(...),(...),(...)oraz(...). W stosunkach tychspółka (...)występowała jako podwykonawcaspółki (...).
dowód: zlecenia z dnia 12.03.2013 r. i 19.03.2013 r. - karta 285-286
korespondencja elektroniczna z dnia 19.03.2013 r. - karta 287-289
zlecenie z dnia 28.03.2013 r. - karta 290-292
korespondencja elektroniczna z dnia 27.03.2013 r. - karta 293
zlecenie z dnia 07.08.2013 r. - karta 294-295
W dniu 22 sierpnia 2013 r.spółka (...)skierowała dospółki (...)zlecenie nr(...), mocą którego w nawiązaniu do wcześniejszych uzgodnień zleciłaspółce (...)wykonanie prac na platformie(...)w zakresie: asysty przy montażu na platformie, pomocy przy testowaniu dźwigów, rozwiązywania ewentualnych problemów w zakresie instalacji elektrycznych, rozruchu i zdania dlaP.. Dokument zlecenia został podpisany w imieniuspółki (...)przez prezesa zarząduJ. K..
dowód: zlecenie z dnia 22.08.2013 r. na prace na platformieA.L.- karta 17
W mailu z dnia 23 sierpnia 2013 r.M. T.zawiadomiłJ. K., że po głębokiej i dokładnej analizie finansowej zmuszony jest wstrzymać współpracę do momentu uregulowania płatności fakturspółki (...)przezspółkę (...). Wskazał, że niezapłacone faktury naruszają płynność(...) spółki (...)i nie może ona sobie pozwolić na jej pogłębianie kolejnymi wyjazdami. Dla przypomnienia zaznaczył, że zaległościspółki (...)wyglądają następująco:
1. brak płatności za prace wykonane na platformieA.A.- kwota: 50.272euro pomniejszona o korekty w wysokości: 7.548 euro
2. brak płatności za dźwigiT.- zgodnie z wcześniejszymi rozmowami telefonicznymi,
płatności za dźwigiT.(6.935,20 euro) miały być uregulowane do końca lipca,
niestety do dnia dzisiejszego żadna płatność nie dotarła.
W korespondencji zwrotnejJ. K.udzielił odpowiedzi o następującej treści:
„Odnośnie dźwigówT.rozliczymy się do końca miesiąca takie mamy zobowiązania z naszymi klientami. Natomiast na dzień dzisiejszy nie możemy zrealizować płatności jak w zadaniu - proszę się zastanowić czy warto w tej chwili rezygnować z prac dla(...)moim zdaniem jest to klient przyszłościowy, ponieważ praktycznie wyjeżdżają ludzie bez kosztowo.
Jeżeli natomiast klient nie zapłaci za prace na platformie jak pan podejrzewa to ja za te prace pokryję panu koszty - teraz raczej nie możemy się wycofać, był na to czas.”
dowód: korespondencja elektroniczna z dnia 23.08.2013 r. - karta 18
Prace na platformie(...)zostały ostatecznie przezspółkę (...)na zleceniespółki (...)wykonane.Spółka (...)nie składała żadnych zastrzeżeń w zakresie wykonanych prac. Wynagrodzenie należnespółce (...)za wykonane na tej platformie prace - na podstawie wystawionych faktur VAT - zostało przezspółkę (...)uregulowane w całości.
dowód: faktury VAT za prace na platformieA.L.z potwierdzeniami przelewów - karta 54-65
wydruk zestawienia faktur za prace na platformieA.L.- karta 66 oświadczenie prezesa zarządu spółki(...)- karta 67
W związku z tym, żespółka (...)nie płaciłaspółce (...)za prace na platformieA.A., uzasadniając to brakiem płatności ze stronyN.O., prezes zarządu spółkiM.M. T.domagał się podjęcia czynności windykacyjnych przez(...)wobecN.O., a nawet sam proponował potencjalne firmy windykacyjne.
W mailu z dnia 20 grudnia 2013 r. prezes zarządu spółki(...)E. K. (2)poinformowałaM. T., że: "sprawaN.została przekazana do windykacji. Postaram się na bieżąco informować o postępach".
W styczniu 2014 rokuM. T.drogą elektroniczną korespondował zI. J.,P. H.i innymi osobami z(...) Windykacji (...). Między innymi w załączeniu do maila z dnia 20 stycznia 2014 r.M. T.przesłał doP. H.iI. J.korespondencję prowadzoną zespółką (...)z informacją, że jest to korespondencja z której wynika, iżN.współpracowała wyłącznie zespółką (...), aspółka (...)nie była dla niej stroną.
Dalej zapisał: "Moim zdaniemfirma (...)próbuje zrzucić z siebie odpowiedzialność, co jest dla mnie dziwne, bo po pierwsze zlecili nam wykonanie prac i przesłali stosowne zamówienia, a po drugie to oni byli odpowiedzialni za płatności oraz faktury proforma i handlowe." W dalszej części maila wyjaśnił, że był informowany o trudnościach płatniczych ze strony(...), wynikało to z jego inicjatywy, gdyż dopytywał się o niezapłacone faktury, alespółka (...)nie zawsze odpowiadała na mailowe zapytania. Poinformował również, że od dłuższego czasu - od kilku miesięcy - sugerowałspółce (...)aby sprawęspółki (...)skierowała do windykacji, bo żadne z zapewnień ze stronyspółki (...)nie było realizowane. Wyjaśnił też, że ostatni kontakt zfirmą (...)w sprawie zaległych płatności miał miejsce 2 grudnia 2013 roku, gdzie podczas rozmowy zE. K. (2)M. T.wyraźnie powiedział, że jest już najwyższy czas przekazać sprawę do windykacji. W odpowiedzi otrzymał jedynie maila z dnia 20 grudnia 2013 z informacją, że sprawęN.przekazali do windykacji.
dowód: korespondencja elektroniczna - karta 192, 193-194
zeznania świadkaR. W.- rozprawa z dnia 26.02.2015 r., 00:10-00:58 - karta 345-347
przesłuchanie prezesa zarządu powódkiM. T.- rozprawa z
11.06.2015 (00:07-00:45) oraz rozprawa z 04.09.2014

Sąd zważył co następuje.
Podstawą prawną powództwa jestart. 627 § k.c.- powódka domaga się od pozwanej zapłaty wynagrodzenia za wykonane dzieło.
Na wstępie rozważenia wymaga, jaka jest podstawa faktyczna żądania pozwu, w którym powódka domaga się zasądzenia kwoty 42.731,20 euro.
Art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c.stanowi, że pozew winien zawierać m.in. dokładnie określone żądanie oraz przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie. Treść przytoczonych okoliczności faktycznych jest nie tylko wyrazem stanowiska strony, lecz także wskazuje istotę sporu i jednocześnie wyznacza zakres oraz kierunek postępowania dowodowego. Z podstawy faktycznej wyrasta żądanie udzielenia określonej ochrony prawnej. Żądanie powództwa określa więc nie tylko jego przedmiot, lecz również jego podstawa faktyczna.
Treść uzasadnienia pozwu złożonego w niniejszej sprawie była niejednoznaczna - z jednej strony powódka powoływała się na zawarcie umowy dotyczącej prac na platformieA.L., z drugiej strony - na stronie 3 pozwu - wyraźnie wskazała, że przedmiotem żądania pozwu są należności zfaktur VAT o numerach (...), do których wystawione zostały faktury korygujące o numerach(...)(...)i(...)
(...). Wymienione faktury zostały załączone do pozwu, a z ich treści wynikało z kolei, że obejmują należność za prace wykonywane na platformieA.A.. Tym samym powstała rozbieżność między nazwą platformy podaną w pozwie, której dotyczy umowa z jakiej powódka wywodzi swoje roszczenie oraz nazwą platformy wskazaną w fakturach VAT, wystawionych na objęte żądaniem pozwu kwoty.
Pozwana dostrzegła tą rozbieżność, dlatego sprzeciw od nakazu zapłaty obejmuje zarówno stanowisko pozwanej wobec ewentualnych roszczeń powódki dotyczących zapłaty za pracę na PlatformieA.L., jak i przedstawione "z ostrożności procesowej" stanowisko pozwanej dotyczące roszczenie powódki z wymienionych w treści pozwu i załączonych do niego faktur VAT, wystawionych za pracę na platformieA.A..
W piśmie procesowym z dnia 15 maja 2014 roku powódka wyjaśniła wymienioną na wstępie rozbieżność w treści pozwu wskazując, że wprawdzie prowadziła prace na platformieA.L., ale faktury wystawione są za prace na platformieA.A.i za te prace domaga się w niniejszym procesie zapłaty. Jednocześnie w piśmie tym powódka odniosła się do wyrażonego w sprzeciwie od nakazu zapłaty stanowiska pozwanej (które pozwana przedstawiła "z ostrożności procesowej"), dotyczącego roszczenia o zapłatę należności na platformieA.A..
Wobec takiego stanowiska powódki przyjąć należało, że przedmiotem żądania pozwu jest wynagrodzenie za prace wykonane na platformieA.A.. Powódka wskazała na to jednoznacznie w piśmie procesowym z 15 maja 2014 roku, co należy potraktować jako usunięcie istniejących wcześniej rozbieżności w treści uzasadniania pozwu, stanowiących brak formalny pozwu w zakresie jednoznacznego określenia podstawy faktycznej żądania.
Nieuzasadnione są więc wątpliwości strony pozwanej, przedstawione na rozprawie w dniu 4 września 2014 roku, dotyczące podstawy faktycznej powództwa.
Sytuacja, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie jest bowiem taka, że pozew należy potraktować jako dotknięty brakiem formalnym w zakresie niejednoznacznego określenia żądania, który został usunięty w piśmie procesowym z dnia 15 maja 2014 roku. Należy zauważyć, że rozbieżność w zakresie określenia żądania dostrzegła sama pozwana, odnosząc się w sprzeciwie zarówno do żądania zapłaty wynagrodzenia za prace na platformieA.L., jak i na platformieA.A.. Powyższe przemawia za przyjęciem, że pozew miał opisany wyżej brak formalny, wyrażający się niejasnym określeniem podstawy faktycznej żądania.
Gdyby jednak przyjąć, że w piśmie z dnia 15 maja 2014 roku powódka dokonała zmiany powództwa, to jest to zmiana dopuszczalna w świetleart. 193 § 1 k.p.c., oznaczałaby bowiem, że powódka wystąpiła z nowym roszczeniem zamiast pierwotnego. Procesowy skutek przyjęcia, że w niniejszej sprawie miała miejsce zmiana podstawy faktycznej powództwa (na co wskazuje strona pozwana i co w istocie oznacza zmianę żądania) byłby jedynie taki, że zgodnie zart. 193 § 3 k.p.c.za datę doręczenia pozwu w zakresie nowego żądania należałoby uznać datę doręczenia pozwanemu pisma procesowego zawierającego zmianę. Nie zwalniałoby to jednak Sądu z obowiązku rozpoznania nowego żądania - żądania o zapłatę wynagrodzenia za pracę na platformieA.A., dochodzonego przez powódkę zamiast pierwotnego – zamiast żądania za pracę na platformieA.L..
Mając na uwadze wątpliwości pozwanej co do podstawy faktycznej żądania pozwu na rozprawie w dniu 4 września 2014 roku pozwana została postanowieniem zobowiązana do złożenia pisma przygotowawczego, zawierającego stanowisko strony pozwanej wobec sprecyzowanego żądania pozwu, a więc żądania, które dotyczy roszczeń objętych załączonymi do pozwu fakturami VAT, wystawionymi za pracę na platformieA.A., pod rygorem przyjęcia, że strona pozwana ustosunkowywuje się do tego żądania tak jak sprzeciwie.
Pozwana złożyła stosowne pismo procesowe w dniu 18 września 2014 roku, w odpowiedzi na to pismo powódka wystąpiła z pismem procesowym z dnia 15 października 2014 roku.
Mając na względzie powyższe Sąd rozpoznał zgłoszone przez powódkę żądanie zasądzenia wynagrodzenia za prace wykonane na platformieA.A., którego podstawą prawną jest wspomniany na wstępieart. 627 k.c.
W rozpoznawanej sprawie niesporny jest fakt, że powódka wykonała prace na platformieA.A..
Między stronami nie ma również sporu co do wysokości dochodzonego przez powódkę roszczenia - na rozprawie w dniu 4 września 2014 roku wiceprezes zarządu pozwanejJ. K.oświadczył, że nie kwestionuje wysokości kwot, na jakie zostały wystawione przez powódkę faktury VAT, pomniejszone następnie o faktury korekty (karta 220 verte).
Obrona pozwanej sprowadza się do zaprzeczenia powstania między powódką i pozwaną stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego powódka zobowiązałaby się wykonać za wynagrodzeniem na rzecz pozwanej określone prace na platformieA.A.(jako podwykonawca pozwanej). Już w sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana wskazała, że nie istnieje między stronami umowa, w ramach której pozwana zleciłaby powódce wymienione prace.
Swoje stanowisko pozwana uszczegółowiła w piśmie procesowym z dnia 17 września 2014 roku. Pozwana przyznała, że powódka wykonała te prace, ale nie w ramach stosunku zobowiązaniowego łączącego powódkę z pozwaną, ale w ramach stosunku zobowiązaniowego łączącegospółkę (...)z dwoma podmiotami : powódką i pozwaną, między którymi z kolei miałby powstać stosunek prawny określany w piśmie procesowym z dnia 17 września 2014 roku jako "stosunek konsorcjonalny". W ramach konsorcjum strony - powódka i pozwana - miałyby działać wspólnie, celem wykonania uzyskanego wspólnym wysiłkiem zlecenia.
Dalej w omawianym piśmie procesowym pozwanej wskazano, że nie jest prawdą, iż powódka nie była równorzędnym z pozwaną partnerem dlaspółki (...). Dla wykazania tej tezy przytoczono, że załączona do akt sprawy korespondencja elektroniczna wskazuje na to, iż powódka bezpośrednio kontaktowała się zespółką (...): prowadziła m.in. konsultacje dotyczące metody wystawiania faktur, składania zamówień na elementy niezbędne do wykonania zlecenia, sposobu wykonywania robót. Pozwana podkreśliła, że takiego sposobu prowadzenia rozliczeń finansowych oraz wykonywania umowy w zakresie technicznym nie można przyjąć jako typowego dla relacji czysto wykonawczych i podwykonawczych, stwierdziła natomiast, iż jest to relacja konsorcjantów zaangażowanych w proces wspólnego wykonania określonego zadania gospodarczego. Pozwana wyjaśniła, że to na niej spoczywał największy zakres prac w ramach udzielonego zlecenia i dlatego uznana została w sposób naturalny przez zleceniodawcę za lidera konsorcjum.
Opierając się o takie okoliczności faktyczne pozwana wskazała, że powódkę i pozwaną łączył wspólny zamiar gospodarczy prowadzenia dlafirmy (...)prac na platformieA.A.. Oświadczyła również, że strony uzgodniły między sobą parametry wspólnych działań i porozumiały się co do sposobu podziału wynagrodzenia. Swoją argumentację pozwana zakończyła stwierdzeniem, że powództwo w konfiguracji procesowej, w której jako pozwana występujespółka (...), jawi się jako pozbawione podstaw faktycznych i winno ulec oddaleniu.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w ramach którego dopuszczone zostały dowody z dokumentów oraz inne dowody pisemne, w tym wydruki z obszernej korespondencji elektronicznej, złożonej przez obie strony procesu, a także dowody z przesłuchania świadków i stron, Sąd ustalił, że przytoczone przez pozwaną w piśmie procesowym z dnia 17 września 2014 roku okoliczności faktyczne (w szczególności fakt zawiązania między stronami niniejszego procesu "stosunku konsorcjonalnego") nie miały miejsca, materiał dowodowy potwierdził natomiast fakt, że między stronami powstał stosunek zobowiązaniowy, w ramach którego powódka (jako podwykonawca pozwanej) miała wykonać za wynagrodzeniem określone prace na platformieA.A..
Przede wszystkim wskazać trzeba, że tak jak wskazywała pozwana w czasie realizacji prac powódka próbowała kontaktować się bezpośrednio z przedstawicielamispółki (...)i to zarówno w sprawach technicznych, dotyczących samego sposobu wykonywania umowy, jak i w kwestiach rozliczeniowych, takich jak wystawianie faktur proforma, czy też w sprawach związanych z zamawianiem niezbędnych do wykonania prac części. Z zeznań przesłuchanych świadków, w tym świadkaR. W.(pracownika pozwanej) wynika jednak, żespółka (...)nie zgodziła się na bezpośrednie kontakty z powódką wskazując, iż stroną stosunku zobowiązaniowego nawiązanego przezspółkę (...)jest wyłącznie pozwanaspółka (...). Z korespondencji mailowej wynika nadto, że powódka podejmując próbę bezpośredniego kontaktu zN.O.podkreślała, że czyni to za zgodą i wiedząspółki (...), jedynie w celu przyspieszenia procedury i tym samym uniknięcia opóźnienia w wykonywaniu prac (por. przykładowo mail z dnia 3 października 2012 r., mail z dnia 12 października 2012r.). Tym samym nie znajduje uzasadnienia teza pozwanej, zgodnie z którą zachowanie powódki w czasie wykonywania umowy miałoby świadczyć o tym, że jest ona równorzędnym z pozwaną partnerem dlaspółki (...).
Ponadto analiza zebranego materiału dowodowego potwierdza fakt, że między powódką i pozwaną doszło do zawarcia umowy o wykonanie przez powódkę jako podwykonawcę pozwanej prac na PlatformieA.A., brak jest natomiast jakiegokolwiek dowodu wskazującego na to, że między powódką i pozwaną doszło do zawarcia umowy konsorcjum.
Fakt zawarcia przez strony "umowy podwykonawczej" wynika nie tylko z zeznań świadkaL. D.i prezesa zarządu powódkiM. T., ale także z prowadzonej przez strony korespondencji mailowej.
W mailu z dnia 26 lipca 2012 r., zatytułowanym „

(...)A.A.- pytanie o zakres prac oraz oferta”, prezes zarządu powódkiM. T.pytał o zakres prac, jakie mają być wykonane przezM., wskazał też, że aby całość wykonać solidnie i zgodnie ze sztuką jego zdaniem należałoby wykonać projekt elektryczny na zleconespółce (...)prace, dodał też warunki na jakichspółka (...)gotowa byłaby przyjąć zleceniespółki (...), wskazując stawki roboczogodzin, co do których zaznaczył, żespółce (...)przysługuje 10 % upustu (karta 239). Następnie - kiedy podczas realizacji prac elektrycznych przez powódkę pojawiła się potrzeba zamawiania części - w mailu z dnia 13 września 2012 roku, kierowanym doR. W.,M. T.wymienił jakiego rodzaju części są niezbędne do realizacji zamówienia, wskazał że wymagane jest 100% przedpłaty przed zamówieniem oraz przypomniał, że(...)posiada 3% zniżki od przedstawionych cen na nowe wyposażenie.
W obu przypadkach z korespondencji elektronicznej wynika, żespółka (...)występowała jako kontrahentspółki (...)(jako podmiot związany z tą właśnie spółką stosunkiem zobowiązaniowym), o czym świadczy fakt, że negocjowała z nią ceny na wykonywane usługi, a w trakcie wykonywania umowy na zamawiane części, stosując przy tym zniżki i upusty, jakie w ramach stałej współpracyspółka (...)stosowała wobecspółki (...).
Z zebranego materiału dowodowego wynika również jak przebiegał proces negocjowana umowy między powódką i pozwaną, a później między pozwaną ispółką (...). Z przeprowadzonych dowodów wynika w szczególności, że najpierwspółka (...)przedstawiła pozwanej swoje warunki (ofertę), na jakich gotowa jest wykonać prace na platformie w zakresie obejmującym elektrykę, następnie pozwana warunki te przyjęła i przystąpiła do redagowania oferty wobecspółki (...).
Nie ma żadnego dowodu, który wskazywałby na to, że w tym właśnie momencie między powódką i pozwaną doszło do zawarcia innej umowy, niż umowa zlecenia powódce (jako podwykonawcy pozwanej) wykonania określonych prac. W szczególności nie ma dowodu na to, że w tym momencie strony zawarły umowę konsorcjum.
W tym miejscu należy odnieść się do poglądów dotyczących powoływanej przez pozwaną konstrukcji, jaką jest konsorcjum. Brak jest ustawowej definicji konsorcjum. Konsorcjum nie jest również w zasadzie elementem języka prawnego. Pojęcia tego nie używają anikodeks cywilny, ani ustawy podatkowe. Nie używa go teżustawa o zamówieniach publicznych, która dla opisania sytuacji, w której ma dojść do połączenia sił różnych podmiotów. W ustawie tej używa się sformułowania, iż „wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o zamówienie”.
Przyjmuje się, że konsorcjum jest umową nienazwaną, zawartą w celu osiągnięcia wspólnego przedsięwzięcia, zaś możliwość zawarcia umowy konsorcjum wynika z wyrażonej wkodeksie cywilnymzasady swobody zawierania umów. Z uwagi na to, że umowa konsorcjum nie została uregulowana prawnie, wnioskować można, iż konsorcjum jest tworemstricteumownym, a co za tym idzie, może być tworzony jedynie na podstawie umowy. Do umowy konsorcjum mają zastosowanie przepisy ogólne dotyczące czynności prawnych, zawarte wartykułach 56-65 k.c., przepisy ogólne dotyczące zawierania umów uregulowane wartykułach 66-81 k.c.Umowa konsorcjum przyjmuje charakter umowy konsensualnej, a więc takiej która zawierana jest przez zgodne oświadczenie woli i wywołuje skutki przez samo porozumienie się stron umowy. Jest również umową zobowiązującą (obligacyjną) strony do określonego działania na rzecz pozostałych uczestników umowy, a tym samym na rzecz konsorcjum.
Umowa konsorcjum zbliżona jest swoją budową do umowy spółki określonej przepisami prawa cywilnego. Zgodnie zart. 860 k.c.przez umowę spółki należy rozumieć zobowiązanie wspólników w dążeniu do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, poprzez działanie w określony sposób. Oprócz elementów określonych wart. 860i następnychk.c.umowa konsorcjum zawiera często postanowienia dotyczące podjętego przedsięwzięcia gospodarczego. W związku z tym w literaturze przedmiotu często spotyka się określenie umowy konsorcjum jako specyficznej bądź wzbogaconej umowy spółki cywilnej.
W piśmie procesowym z dnia 13 listopada 2014 roku pozwana powołując się na poglądy wyrażone w Systemie Prawa Handlowego (Prawo Umów Handlowych, System Prawa Handlowego tom 5, prof. dr hab. Stanisław Włodyka, wyd. C.H. Beck, 2014) zauważyła, że umowy konsorcjalne mogą przyjmować różne postacie, w tym tzw. umów konsorcjalnych wewnętrznych (ciche, ukryte), które są tylko sprawą wewnętrzną pomiędzy konsorcjantami. W konsorcjum wewnętrznym występuje wobec osób trzecich tylko jeden podmiot, natomiast konsorcjanci pozostają „w ukryciu”; czynności prawne z osobami trzecimi dokonywane są przez ten podmiotsuo nominei ze skutkiem dla siebie, bez bezpośredniego skutku wobec „cichych” konsorcjantów; umowa konsorcjalna może jednak postanowić, iż skutki dokonanej czynności prawnej mają być przeniesione na pozostałych konsorcjantów; w takim przypadku konsorcjant dokonujący czynności prawnej działa w charakterze zastępcy pośredniego.
Jaka wynika z pisma procesowego z dnia 13 listopada 2014 roku pozwana uważa, że tego rodzaju konsorcjum wewnętrzne wystąpiło między stronami niniejszego procesu.
Powoływana przez pozwaną konstrukcja konsorcjum wewnętrznego, tak jak każda inna umowa, powstaje przez złożenie przez co najmniej dwa podmioty oświadczenia woli (wyrażającego wolę zawarcia umowy konsorcjum), przy czym wola może być wyrażona w każdy sposób, zgodnie zart. 60 k.c..
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że materiał dowodowy nie potwierdza tego, że obie strony zgodnie wyraziły wolę zawarcia umowy, którą można byłoby uznać za umowę konsorcjum wewnętrznego bądź jakąkolwiek inną podobną. Podstawową zasadą konsorcjum jest wspólne ponoszenie ryzyka związanego ze wspólnym przedsięwzięciem. Oznacza to z jednej strony udział w wygospodarowanych zyskach, z drugiej – wspólne pokrywanie kosztów i ewentualnie strat. Między stronami brak jest takiego porozumienia, które odnosiłoby się do wskazanych wyżej kwestii.
Nie ma żadnego dowodu wskazującego na to, że strony złożyły oświadczenia woli zmierzające do zawarcia umowy konsorcjum (oraz jakiej treści miałyby być te oświadczenia, w szczególności jak miałoby wyglądać ryzyko związane ze wspólnym przedsięwzięciem, np. z brakiem zapłaty całości bądź część wynagrodzenia przezN.O.).
Należy zauważyć, że pojęcie "stosunek konsorcjonalny" czy też "konsorcjum" pojawiło się po raz pierwszy w piśmie procesowym z dnia 17 września 2014 roku. Wcześniej strona pozwana nie używała tych pojęć ani w pismach procesowych, ani w pismach przedprocesowych, ani w obszernej korespondencji elektronicznej, z której wydruki załączyły do akt obie strony. Należy więc przyjąć, że powoływanie się przez stronę pozwaną na zawarcie umowy konsorcjum stanowi jedynie element obrony przeciwko roszczeniom powódki zgłoszonym w pozwie.
W momencie, kiedy powódka przedstawiła pozwanej warunki, na jakich gotowa byłaby wykonać prace elektryczne na platformieA.A., a pozwana warunki te przyjęła, strony zawarły "umowę podwykonawczą". Świadczą o tym zeznania świadkaL. D.oraz prezesa zarządu powódkiM. T., a także omówione wyżej maile, w których powódka korespondując z pozwaną zapewniała upusty i rabaty, jakie w ramach stałej współpracy powódka stosowała wobec pozwanej.
Należy podkreślić fakt, że powódka negocjowała wysokość wynagrodzenia za prace elektryczne na platformieA.A.z pozwaną, a nie zespółką (...). Z zeznań prezesa zarządu powódkiM. T.wynika, że powódka jedynie pomagała w zredagowaniu oferty wobecN.O.w części obejmującej opis prac niezbędnych do wykonania zadania w zakresie elektryki (ponieważ pozwana nie miała wiedzy na ten temat i nie była w stanie oferty w tej części zredagować), ponadto powódka pomagała w tłumaczeniu oferty na język angielski.M. T.zeznał, że nie znał wysokości wynagrodzenia, jakie pozwana wynegocjowała zN.O.za prace, jakie z udziałem podwykonawców zgodziła się wykonać na platformieA.A.. ZeznaniaM. T.należy uznać za wiarygodne, znajdują one potwierdzenie w treści maila z dnia 14 sierpnia 2012 roku, w załączniku któregoM. T.przesłał na adresspółki (...)częściowo przetłumaczoną ofertę. Temat maila został określony jako: "(...)tłumaczenie części oferty na prace na platformie(...). Podkreślenia wymaga, że tekst oferty tłumaczony przezM. T.nie wskazywał kwoty wynagrodzenia - pozostawiono puste miejsca na wpisanie odpowiednich kwot przezspółkę (...)(por. mail z załącznikiem, karta 245, 246-250).
Pozwana w toku procesu powoływała się na fakt, że wynagrodzenie, jakiego oczekiwała powódka za prace elektryczne na platformie, zostało w całości " przeniesione" do umowy łączącej pozwaną ispółkę (...), co więcej ta sama zasada dotyczyła zamawianych przez powódkę w czasie realizacji robót części niezbędnych do wykonania zadania obejmującego prace elektryczne - wyrażała się to w tym, że faktura proforma za części elektryczne wystawiana przez powódkę na rzecz pozwanej opiewa na taką samą kwotę, jak faktura proforma wystawiana przez pozwaną na rzeczN.O.. Powoływanie przez pozwaną i opisane wyżej fakty nie były przez powódkę kwestionowane.
Z powyższego nie można jednak domniemywać, że strony zawarły umowę konsorcjum bądź inną podobną. Pozwana w toku procesu podkreślała, że w podyktowanych swobodą umów stosunkach między wykonawcą a podwykonawcą robót budowlanych oczywistą i powszechną zasadą jest stosowanie przez wykonawców "marży" o określonej wysokości, jako swego rodzaju wynagrodzenia głównego wykonawcy za dopuszczenie do procesu inwestycyjnego dalszych wykonawców (jako podwykonawców). Efektem tego ustalana w umowie za wykonanie robót przez podwykonawcę cena, znajdująca dalej fiskalny wymiar w wystawionej przez niego głównemu wykonawcy fakturze, jest zawsze niższa niż cena na fakturze wystawianej w konsekwencji przez głównego wykonawcy inwestorowi.
Opisana przez pozwaną sytuacja rzeczywiście występuje często, ale nie zawsze w stosunkach między zleceniodawcą, wykonawcą i podwykonawcą. Jak zauważyła sama pozwana treść tych stosunków zobowiązaniowych może być dowolnie kształtowana, co wynika z obowiązującej zasady swobody umów. O tym, czy wykonawca zastosuje "marżę" o określonej wysokości (a więc czy wynagrodzenie w umowie między podwykonawcą i wykonawcą będzie niższe od wynagrodzenia z umowy między wykonawcą i zleceniodawcą), decyduje szereg czynników, m.in. zdolności negocjacyjne wykonawcy (w niniejszej sprawie pozwanej), istniejąca na rynku koniunktura, konkurencja ze strony innych podmiotów, sytuacja ekonomiczna wykonawcy (pozwanej). Przykładowo wskazać trzeba, że wykonawcy może zależeć na realizacji części zadania własnymi siłami i osiągnięcia z tego tytułu zysku, o ile wykonawca nie zdoła więc wynegocjować korzystniejszych warunków umowy ze zleceniodawcą może zgodzić się na to, że nie otrzyma "marży" za prace podwykonawcy. Takie warunki umowy między wymienionymi podmiotami mogą pojawić się zwłaszcza w realiach, jakie miały miejsce w rozpoznawanej sprawie, tj. w sytuacji, w której pozwanej zależało na zleceniu, ale nie była w stanie własnymi siłami wykonać umowy nie mając wiedzy w zakresie elektryki, natomiast kontrahentN.O.nie zgadzał się na zawarcie umowy z dwoma podmiotami. Taka umowa, bez "marży" za prace podwykonawcy, znajduje dla pozwanej ekonomiczne uzasadnienie, pozwana osiągnęła bowiem zysk z tej części robót, które wykonała własnymi siłami.
Mając na uwadze powyższe nie można z faktu braku "marży" - na co powołuje się w toku procesu pozwana - domniemywać, że łącząca powódkę i pozwaną umowa była umową konsorcjum bądź inną podobną.
Jednym z argumentów na jakie powoływała się strona pozwana w niniejszym procesie jest również to, że w mailach kierowanych doM. T.J. K.posługiwał się zwrotem "nasza wspólna oferta". Również ten fakt, w kontekście sytuacyjnym jaki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie świadczy o tym, że strony zawarły umowę konsorcjum. Zebrany materiał dowodowy pozwolił na ustalenia dotyczące przebiegu procesu przygotowywania oferty dlaspółki (...). Jak już wspomniano wyżej w procesie tym uczestniczyła powódka redagując tą część oferty, która dotyczyła prac elektrycznych (ale bez wskazania wynagrodzenia za te prace) oraz pomagając w tłumaczeniu na język angielski. W takiej sytuacji nie dziwi używany przezJ. K.zwrot "nasza wspólna oferta", który w opisanym kontekście sytuacyjnym należy rozumieć jako: "oferta w której redagowaniu wspólnie uczestniczyliśmy", a nie jako: "oferta dotycząca umowy, którą zamierzamy wspólnie zawrzeć i wspólnie realizować". Tym samym udowodniony przez pozwaną fakt posługiwania się przezJ. K.zwrotem "nasza wspólna oferta" nie dowodzi faktu zawarcia przez strony umowy konsorcjum.
Nie można również domniemywać, że tego rodzaju umowa łączyła strony niniejszego procesu w oparciu o to, że powódka domagała się od pozwanej wszczęcia czynności windykacyjnych wobecspółki (...), a nawet proponowała firmy windykacyjne do tego celu. Z materiału dowodowego wynika, że strony prowadziły szeroką współpracę, nie tylko na gruncie umów wykonywanych na platformach w(...), ale także na gruncie umów wykonywanych przez pozwaną dla(...), w których powódka występowała jako podwykonawca. W tym stanie rzeczy naturalne są częste kontakty stron, a także rozmowy dotyczące zaległych płatności oraz przyczyn, dla których pozwana z tymi płatnościami zalegała. Wiarygodne są zeznania prezesa zarządu powódkiM. T., który wyjaśnił, że faktycznie proponował firmy windykacyjne, ale tylko dlatego, że pozwana tłumaczyła, iż wywiąże się ze zobowiązań wobec powódki po tym, jak otrzyma wynagrodzenie ze stronyspółki (...). Jak wynika z załączonej do akt korespondencji mailowej pozwana zalegała wobec powódki nie tylko z płatnościami za prace wykonane na platformieA.A., ale także z płatnościami za inne usługi, przykładowo dotyczące dźwigówT.(prace wykonywane przez pozwaną na rzecz(...)) - por. załączoną do pozwu korespondencję elektroniczną stron z dnia 23 sierpnia 2013 roku, karta 18). W tym stanie rzeczy uzasadnione są działania prezesa zarządu powódki, który próbował przyspieszyć windykację należności odspółki (...), co w konsekwencji miało przełożyć się na zapłatę długu przez pozwaną na rzecz powódki.
Wiarygodne są również zeznaniaM. T.co do tego, że wobec zalegania przez pozwaną z płatnościami na rzecz powódkiM. T.zgodził się nawet na ustępstwa polegające na obniżeniu wysokości wynagrodzenia powódki za prace na platformieA.A., co skutkowało wystawieniem faktur korekt i miało doprowadzić do ugodowego rozwiązania, pozwalającego z jednej strony na szybkie uzyskanie przez powódkę przynajmniej części należnego jej wynagrodzenia (M. T.zeznał, że lepiej dostać 85 % wynagrodzenia niż 0%), a z drugiej strony pozwalające na zachowanie dobrych relacji między stronami, pozwalających na dalszą współpracę.
Odnosząc się do podejmowanych działań windykacyjnych przez pozwaną wobecspółki (...)należy wspomnieć o korespondencji elektronicznej, jakąM. T.prowadził w 2014 roku z osobami trzecimi, zajmującymi się windykacją :I. J.iP. H.. O wiarygodności zeznań prezesa zarządu powódkiM. T.świadczy użyte w tej korespondencji, prowadzonej z osobą spoza sporu, stwierdzenie o treści: "Moim zdaniemfirma (...)próbuje zrzucić z siebie odpowiedzialność, co jest dla mnie dziwne, bo po pierwsze zlecili nam wykonanie prac i przesłali stosowne zamówienia, a po drugie to oni byli odpowiedzialni za płatności oraz faktury proforma i handlowe."
Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej argumenty Sąd uznał, że pozwana nie udowodniła, iż strony zawarły umowę konsorcjum. Udowodnione zostało natomiast że łączący powódkę i pozwaną stosunek zobowiązaniowy był "umową podwykonawczą".
Niezależnie od powyższych rozważań zaznaczyć również trzeba, że fakt zawarcia umowy między powódką i pozwaną, której przedmiotem byłoby wykonanie przez powódkę (jako podwykonawcę) na rzecz pozwanej prac na platformieA.A., można również wyprowadzić z faktu przyjęcia przez pozwaną wystawionych przez powódkęfaktur VAT o numerach (...), do których wystawione zostały faktury korygujące o numerach(...)(...)i(...)
(...). Słusznie podnosi strona pozwana, że wystawienie faktury VAT nie jest dowodem na zawarcie umowy między wymienionymi w niej podmiotami: sprzedawcą i nabywcą, jednakże fakt ten (wystawienie faktury) w powiązaniu z przyjęciem faktury przez wymienionego w fakturze "nabywcę" stwarza domniemanie (art. 231 k.p.c.), że między tymi podmiotami została zawarta umowa, której elementami są towar bądź usługa wymienione w fakturze oraz wymieniona w niej cena bądź wysokość wynagrodzenia. W rozpoznawanej sprawie pozwana nie negowała wystawionych przez powódkę faktur VAT (poprosiła jedynie o wystawienie do nich korekt), przeciwnie - z korespondencji elektronicznej prowadzonej przez strony wynika, że pozwana przyjęła te faktury i deklarował zapłatę wymienionego w nich wynagrodzenia.
Podkreślenia wymaga na koniec, że pozwana niezasadnie w piśmie procesowym z dnia 17 września 2014 roku twierdziła, że powództwo w konfiguracji procesowej, w której jako pozwana występujespółka (...), winno ulec oddaleniu. Pozwana zdaje się tym samym wywodzić, że powódka winna swoje roszczenia skierować przeciwkospółce (...)i ewentualnie przeciwko tej spółce wystąpić z powództwem. Zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy jednak za tym, że powódki ispółki (...)nie łączyła żadna umowa, powódka nie ma więc podstaw do wystąpienia na drogę sądową przeciwko tej spółce. Powódka słusznie zatem skierowała niniejszy pozew przeciwko pozwanej jako stronie stosunku zobowiązaniowego, z którym wiązała ją umowa o wykonanie prac na platformieA.A..
Mając na względzie powyższe na rzecz powódki zasądzono całą dochodzona pozwem kwotę.
O odsetkach orzeczono zgodnie zart. 481 § 1 k.c.Stosownie doart. 642 § 1 k.c.w braku odmiennej umowy wynagrodzenie należy się w chwili oddania dzieła. Powódka domaga się odsetek od daty późniejszej niż oddanie dzieła - jest to data przypadająca 2 dni po terminie płatności wskazanym w fakturach VAT. Pozwana tej daty nie kwestionuje. Obie faktury zostały wystawione w dniu 26 stycznia 2013 roku z terminem płatności przypadającym na dzień 20 kwietnia 2013 roku. Faktury korygujące wystawiono w dniu 28 marca 2013 roku, na wniosek prezesa zarządu pozwanejJ. K., co oznacza że już w marcu faktury powódki ze stycznia były pozwanej doręczone. W związku z powyższym o odsetkach orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu.
Stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów, inne dowody pisemne, przede wszystkim w postaci wydruków korespondencji elektronicznej, dowody z przesłuchania świadkówR. W.iM. D., a także z przesłuchania stron.
Na pierwszej rozprawie, w dniu 4 września 2014 roku, przeprowadzono czynności o jakich mowa wart. 212 k.p.c.- informacyjnie przesłuchano członków zarządu obu stron w celu wyjaśnienia, jakie fakty są między stronami sporne. Powyższe skutkowało cofnięciem części wniosków dowodowych powołanych przez strony. Po przeprowadzaniu dowodu z przesłuchania wymienionych wyżej świadków oraz stron, tuż przed zamknięciem rozprawy pełnomocnicy obu stron jednomyślnie oświadczyli, że nie wnoszą już o przeprowadzenie w sprawie żadnych dalszych dowodów.
Sąd uznał, że dowody powołane przez powódkę w piśmie procesowym z dnia 15 maja 2014 roku nie są spóźnione - potrzeba powołania tych dowodów pojawiła się w związku ze sposobem obrony pozwanej wyrażonej w sprzeciwie od nakazu zapłaty, gdzie pozwana wskazała, że nie zlecała stronie powodowej żadnych robót na platformieA.A.. Podobnie nie były spóźnione dowody powołane przez stronę pozwaną w piśmie procesowym z dnia 17 września 2014 roku - dowody te zostały zawnioskowane po tym, jak powódka jednoznacznie sprecyzowała podstawę faktyczną żądania pozwu. W związku z tym, że pozwana wcześniej mogła mieć wątpliwości co do tej podstawy faktycznej, Sąd umożliwił pozwanej zajęcie stanowiska procesowego oraz powołanie dowodów dotyczących roszczenia powódki obejmującego żądanie zapłaty za pracę na platformieA.A.(do złożenia stosownego pisma przygotowawczego pozwana została zobowiązana postanowieniem na rozprawie w dniu 4 września 2014 roku).
Dowody z dokumentów oraz inne dowody pisemne, podlegające ocenie zgodnie zart. 308 § 2 k.p.c., zostały ocenione jako wiarygodne, żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości.
Wiarygodne okazały się również dowody z przesłuchania świadkaL. D.oraz prezesa zarządu powódkiM. T.. Zeznania tych osób korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym, w szczególności z treścią korespondencji elektronicznej, załączonej do akt przez obie strony procesu, co omówiono we wcześniejszej części rozważań.
Częściowo niewiarygodne były zeznania świadkaR. W.oraz wiceprezesa zarządu pozwanejJ. K.- dotyczy to tej części zeznań, w której świadek oraz członek zarządu pozwanej zapewniali, że stron niniejszego procesu nie łączyła "umowa podwykonawcza". Brak wiarygodności tych zeznań w omawianym zakresie związany jest z tym, że pozostają one sprzeczne z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, należy je więc uznać za element przyjętej przez pozwaną linii obrony.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 108 § 1 k.p.c.i98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.oraz na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. nr 163, poz. 1349 z 2002 roku), przy założeniu, że powódka jest stroną wygrywającą proces w całości. Na rzecz powódki zasądzono : opłatę od pozwu - 8900 zł (nadpłacona opłata w wysokości 29 zł została zwrócona - karta 33); wynagrodzenie pełnomocnika - 3600 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa - 17 zł.