Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 564/15
Data wyroku: 2015-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Beata Piwko, Magdalena Bajor-Nadolska, Teresa Strojnowska
Słowa kluczowe: Księgi Wieczyste

Sygn. akt II Ca 564/15

POSTANOWIENIE
Dnia 17 czerwca 2015 roku
Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Beata Piwko
Sędziowie: SSO Magdalena Bajor-Nadolska
SSO Teresa Strojnowska (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2015 roku w Kielcach
na posiedzeniu niejawnym sprawy
z wnioskuH. M.
z udziałem Banku(...)wT.
na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Rejonowego w Sandomierzu
z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt Dz.Kw/(...)
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie.

IICa 564/15

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Sandomierzu sygn. DzKw/0000394/15 postanowieniem z dnia 18 lutego 2015r. uchylił w całości wpis dokonany przez referendarza sądowego z dnia 30 grudnia 2014r. sygn. DzKw/KI1S/(...)w dziale IIIksięgi wieczystej (...)i wniosekH. M.oddalił.
W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawczyniH. M.w piśmie procesowym oznaczonym datą 18 grudnia 2014r. zawarła wniosek o wpisanie w dziale IIIksięgi wieczystej (...), na podstawie §5 aktu notarialnego z dnia 4 października 1990r. rep. A Nr(...)sporządzonego w Państwowym Biurze Notarialnym wT.przed notariuszemK. W., ograniczonegoprawa rzeczowegow postaci dożywotniej służebności osobistej, polegającej na prawie korzystania przez wnioskodawczynię z jednego pokoju od strony zachodniej i kuchni w budynku mieszkalnym znajdującym się na nieruchomości położonej wB., dla której jest urządzona w/w księga wieczysta. Wniosek ten został uwzględniony przez referendarza sądowego w dniu 30 grudnia 2014r.
Bank(...)wT., obecny właściciel nieruchomości objętej w/w księgą wieczystą złożył skargę na orzeczenie referendarza z dnia 30 grudnia 2014r., wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił, że nabył przedmiotową nieruchomość odW. M.iS. M.na podstawie aktu notarialnego 26 lutego 1999r. Rep. A Nr(...). sporządzonego w Kancelarii NotarialnejK. W.wT., w którym zbywcy zapewnili, że nieruchomość wolna jest od obciążeń, również w dziale III księgi wieczystej urządzonej dla przedmiotowej nieruchomości -(...)nie było żadnych wpisów. Zważywszy na treśćart.5 ustawy o księgach wieczystych i hipotecewskutek działania rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych służebność ta, zdaniem skarżącego wygasła. O braku tytułuH. M.do korzystania z pomieszczeń znajdujących się w budynku mieszkalnym posadowionym na nieruchomości położonej wB.nr(...)świadczy także wyrok Sądu Rejonowego w Sandomierzu z dnia 28 marca 2003r. sygn. I C 194/02, w którym sąd nakazał min.H. M.opróżnić lokal mieszkalny znajdujący się wbudynku nr (...)w miejscowościB.wraz z rzeczami i wydać powodowi – Bankowi(...)wT..
Sąd Rejonowy w Sandomierzu podzielił zawarte w skardze zarzuty i postanowieniem z dnia 18 lutego 2015r. uchylił wpis referendarza z dnia 30 grudnia 2014r. dokonany w dziale IIIksięgi wieczystej (...).
WnioskodawczyniH. M.nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem, wniosła apelację od postanowienia z dnia 18 lutego 2015r. i zarzuciła:
1.naruszenie przepisów prawa materialnego:
-art.5 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece(tj. Dz.U. 2013r., 707 ze zm.) poprzez błędne zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego przyjęcia, że uczestnika chroniła rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych,
- arty.88ust.1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(tj. Dz.U. 2013 1403 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego:
-art.233 §1 k.p.c.poprzez błędną ocenę dowodów i w konsekwencji wadliwe ustalenie, że uczestnik dysponując zaświadczeniem wydanym przez Sąd Rejonowy w Sandomierzu z dnia 2 lutego 1999r. o braku wpisów w dziale IIIksięgi wieczystej (...), działał w zaufaniu do jawności materialnej ksiąg wieczystych -art.3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, będąc w dobrej wierze,
- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczących możliwości uznania, że uczestnika chroniła rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty uczestniczka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i utrzymanie w mocy wpisu dokonanego przez referendarza sadowego w dniu 30 grudnia 2014r. dziale IIIksięgi wieczystej (...), oraz o dopuszczenie dowodów z dokumentów dołączonych do apelacji.
Uczestnik Bank(...)wT.w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie, uznając, że Sąd Rejonowy ustalił i uwzględnił w sposób prawidłowy stan prawny obowiązujący w dacie dokonywania wpisu służebności przez referendarza, nie naruszył ani przepisów postępowania ani też prawa materialnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn aniżeli wskazane przez wnioskodawczynię w apelacji.
Służebność osobista jestprawem rzeczowymograniczonym, które obciąża nieruchomość na rzecz oznaczonej osoby fizycznej (art.296 k.c.). Jej celem jest zabezpieczenie osobistych potrzeb uprawnionego a w przypadku służebności mieszkania, także pośrednio jego domowników.
Dział III księgi wieczystej przeznaczony jest min. na wpisy dotyczące ograniczonychpraw rzeczowych(art.25 ust.3 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. 1982r. o księgach wieczystych i hipotece – Dz.U. 1982r..19.147; tj. Dz.U. z 2001r. Nr 124, poz.1361 ze zm.).

S. M.orazW. M.w §5 aktu notarialnego z dnia 4 października 1990r. Rep. A Nr(...)sporządzonego w Państwowym Biurze Notarialnym wS.przed notariuszemK. W., ustanowili przez na rzeczH. M.dożywotnią służebność korzystania przez nią z jednego pokoju od strony zachodniej i kuchni w budynku mieszkalnym znajdującym się na nieruchomości oznaczonej nr(...)położonej w miejscowościB..
Na podstawie tego aktu notarialnegoH. M.przeniosła nieodpłatnie na rzeczS. M.iW. M.min. własnośćdziałki nr (...)po ½ części na rzecz każdego z nich opisanej w §2a w/w aktu notarialnego. Umowa ta została zawarta w trybieustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin(Dz.U. Nr 24, 133).
W §8 tej umowy strony zgodnie wniosły aby na podstawie zawartej umowy odłączono zksięgi wieczystej Kw Nr (...)działkę nr (...)do nowej księgi wieczystej i w dziale III tej księgi wpisanoprawo rzeczowewedług treści §5 niniejszej umowy na rzeczH. M.(k.1 akt księgi wieczystej KI1S/(...)Dladziałki nr (...)została założona nowaksięga wieczysta Kw Nr (...)(obecnie(...)). Jednak wniosek o wpisanie w dziale III księgi wieczystej służebności osobistej mieszkania na rzeczH. M.do dnia dzisiejszego nie został rozpoznany.
Przepisart.43 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotecew brzmieniu obowiązującym w dacie sporządzenia aktu notarialnego w dniu 4 października 1990r. (DzU.1982.19.147) stanowi, że wniosek o wpis powinien być niezwłocznie wciągnięty do dziennika ksiąg wieczystych i opatrzony numerem kolejnym, który następnie zaznacza się w odpowiednim dziale księgi wieczystej (wzmianka o wniosku – art.45 w/w ustawy). O kolejności wniosku o wpis rozstrzyga dzień jego złożenia (art.44 w/w ustawy). Kolejność rozpoznawania wniosków powinna odpowiadać kolejności złożenia w rozumieniu art.44 ustawy z 1982r. o księgach wieczystych i hipotece.
W przypadku wystąpienia kilku wniosków dotyczących wpisów w księdze wieczystej, o ich rozpoznaniu decyduje kolejność wpływu, w rozumieniu art.44 ustawy z 1982r. o księgach wieczystych i hipotece. Rozpoznany powinien być wniosek, który wpłynął wcześniej. W kolejności wpływu, niejako automatycznie, powinno następować rozpoznawanie wniosków. Nie odnotowanie wniosku w dzienniku ksiąg wieczystych, jak w niniejszej sprawie w odniesieniu do wniosku zawartego w akcie notarialnym z dnia 4 października 1990r. Rep. A Nr(...), nie powinno prowadzić do odchodzenia od tej kolejności przy rozpoznawaniu wniosków o wpis(por. uzas. do post. SN dnia 23 października 1996r., I CKU 14/96, Lex nr 26421, z dnia 13 lutego 2004r. II CK 456/02, Lex nr 276412).
W przedmiotowej sprawieH. M., mimo nie rozpoznania wniosku o wpis w dziale III księgi wieczystej służebności osobistej mieszkania, zawartego w §8a aktu notarialnego z dnia 4 października 1990r. Rep. A Nr(...), sporządzonego w Państwowym Biurze Notarialnym wS.przed notariuszemK. W.(k.1v. akt księgi wieczystej KI1S/(...)), złożyła w dniu 19 grudnia 2014r. kolejny wniosek o wpisanie tej samej służebności osobistej mieszkania ustanowionej w §5 aktu notarialnego z dnia 4 października 1990r. Rep. A Nr(...)(k.52(...)).
To oznacza, że istnieją dwa wnioski o dokonanie wpisu w dziale IIIksięgi wieczystej (...)o ustanowieniu na rzeczH. M.służebności osobistej mieszkania i zgodnie z kolejnością wpływu najpierw powinien zostać rozpoznany wniosek zawarty w akcie notarialnym z dnia 4 października 1990r. rep. A Nr(...).
Z powyższych względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, dlatego też podniesione w apelacji zarzuty na obecnym etapie postępowania nie wymagały oceny i weryfikacji ich słuszności i trafności.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart.386 §1 k.p.c.w zw. zart.13 §2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.
SSO T.Strojnowska   SSO B.Piwko   SSO M.Bajor-Nadolska