Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 329/15
Data wyroku: 2015-10-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Mika, Bożena Żywioł, Agata Gawron-Sambura
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze
Podstawa prawna: art. 438 pkt 2 kpk

Sygnatura akt VI Ka 329/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia27 października 2015r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Piotr Mika (spr.)
Sędziowie SSO Agata Gawron-Sambura
SSO Bożena Żywioł
Protokolant Katarzyna Kajda-Broniewska
przy udziale Elżbiety Ziębińskiej
Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r.
sprawyW. H. (1)s.B.iA.,
ur. (...)wW.
oskarżonego zart. 157§1 kk
W. S. (1)s.E.iK.,
ur. (...)wW.
oskarżonego zart. 190§1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 30 kwietnia 2014 r. sygnatura akt II K 946/12
na mocyart. 437 § 1 kpk,art. 636 § 1 kpk

1
utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy;

2
zasądza od oskarżonegoW. H. (1)na rzecz oskarżycielki posiłkowejT. G.kwotę 1230 (tysiąc dwieście trzydzieści) złotych tytułem zwrotu wydatków na ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym;

3
zasądza od oskarżonegoW. S. (1)na rzecz oskarżycielki posiłkowejK. S.kwotę 1230 (tysiąc dwieście trzydzieści) złotych tytułem zwrotu wydatków na ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym;

4
zasądza od obu oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego w kwotach po 10 (dziesięć) złotych i wymierza im opłaty za II instancję:

-

120 (sto dwadzieścia) złotych wobec oskarżonegoW. H. (1),

60 (sześćdziesiąt) złotych wobec oskarżonegoW. S. (1).

Sygn. akt VI Ka 329/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2014 roku w sprawie o sygnaturze akt II K 946/12 Sąd Rejonowy w Zabrzu:

1
uznał oskarżonegoW. H. (1)za winnego tego, że w dniu 31 marca 2012 r. wZ.poprzez złapanie za kark pokrzywdzonejT. G.spowodował u niej dystorsję szyjną, naciągnięcie mięśni przykręgosłupowych oraz pourazowe bóle głowy, które to obrażenia naruszyły prawidłowe czynności narządów ciała pokrzywdzonej na okres powyżej 7 dni tj. przestępstwa zart. 157 § 1 k.k.i za to na mocyart. 157 § 1 k.k.skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 lata.

2
uznał oskarżonegoW. S. (1)za winnego tego, że w dniu 20 października 2011r. wZ.groziłK. S.pobiciem, przy czym groźba ta wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona tj. przestępstwa zart. 190 § 1 k.k.i za to na mocyart. 190 § 1 k.k.iart. 33 § 1 i 3 k.k.skazał go na karę 30stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20,00 złotych;

3
na mocyart. 627 k.p.k.zasądził od oskarżonegoW. H. (1)na rzecz oskarżycielki posiłkowejT. G.kwotę 5.500,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

4
na mocyart. 627 k.p.k.zasądził od oskarżonegoW. S. (1)na rzecz oskarżycielki posiłkowejK. S.kwotę 5.500,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

5
obciążył obu oskarżonych kosztami sądowymi.

Opisany wyrok obrońca obu oskarżonych zaskarżył w całości, zarzucając:
1) błąd w ustaleniach faktycznych Sądu przejętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść wyroku polegający na przyjęciu,
- iż oskarżonyW. H. (1)swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu opisanego wart. 157§1 k.k., podczas gdy zebrany materiał dowodowy, w szczególności w postaci zeznańA. S.,E. S. (1),K. G.,M. S.nie pozwala na dokonanie tego rodzaju ustaleń
- iż oskarżonyW. S. (1)swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu opisanego wart. 190 § l k.k., podczas gdy zebrany materiał dowodowy, w szczególności w postaci zeznań świadkówE. S. (2),D. F.,E. S. (1),M. S.,M. K.,M. Ł., którzy zaprzeczyli aby oskarżonyS.groził pokrzywdzonej - nie pozwala na dokonanie tego rodzaju ustalenia.
2) obrazę przepisów karnego, mających wpływ na treść orzeczenia, a to :
-art. 170 § lw zw. zart. 211w zw. zart. 175 § l k.p.k.poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie eksperymentu procesowego z udziałem świadków i oskarżonegoH., czym uniemożliwiono oskarżonemu wykazanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy a równocześnie pozbawiono go prawa do składania wyjaśnień w toku tej czynności dowodowej, wobec czego zostało naruszone jego prawo do obrony.
3) naruszenie przepisuart. 45 Konstytucjioraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez naruszenie prawa do rzetelnego procesu w postaci rozpoznania w ramach jednego postępowania spraw dwóch oskarżonych:W. H. (1)orazW. S. (1)w sytuacji gdy czyny im zarzucane miały zostać popełnione w różnych okresach czasu i na szkodę dwóch innych pokrzywdzonych.
-art. 7 k.p.k.w zw. zart. 424 § l pkt l k.p.k.poprzez zupełnie dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego;
-art. 627 k.p.kw związku z§ 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduorazart. 424 § 2 k.p.k..
W oparciu o przytoczone zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonegoW. H. (1)orazW. S. (1)od czynów zarzucanych im aktem oskarżenia ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Sąd Odwoławczy zważył, co następuje:

Apelacja obrońcy okazała się bezzasadna, choć podzielić należy zawartą w jej uzasadnieniu, że brak było podstaw faktycznych i procesowych dla równoczesnego rozpoznania w jej toku zarzutów dotyczących dwóch czynów przy braku łączności podmiotowej, jak i przedmiotowej. Brak łączności podmiotowej jest oczywisty, zaś łączność przedmiotową zgodnie z treściąart. 34 § 1 k.p.k.rozpatrywać należy przez pryzmat istnienia, bądź nie, ścisłego związku pomiędzy czynem zarzuconymW. H. (2)aW. S. (1). Choć zarówno literatura prawnicza, jak i orzecznictwo sądów nie formułuje powszechnie akceptowanej definicji „ścisłego związku” w rozumieniu powołanego przepisu, jednakże pojęcie to należy każdorazowa rozpatrywać przez pryzmat celu wskazanej regulacji, jakim jest bez wątpienia prawidłowe rozpoznanie sprawy wymagające precyzyjnego ustalenia roli i udziału poszczególnych osób w popełnieniu przestępstwa. Zgodzić się należy z autorem apelacji, że w niniejszej sprawie brak podstaw dla uznania, że zachowanieW. H. (2)miało jakiekolwiek znaczenie dla przestępstwa popełnionego przezW. S. (1), jak i odwrotnie.
Stwierdzenie naruszeniaart. 34 § 1 k.p.k., samodzielnie nie może być jednak podstawą zmiany bądź też uchylenia zaskarżonego wyroku, skoro zgodnie zart. 438 pkt 2) k.p.k.wymagane jest dodatkowo wykazanie wpływu tego uchybienia na zaskarżone orzeczenie. Apelujący wpływu tego upatruje w tej okoliczności, że oskarżonemuH.- będącemu świadkiem zdarzenia z dnia 20.10.2011 - przysługiwało prawo do odmowy składania wyjaśnień, a w sytuacji, gdyby występowałby w procesie w roli świadka - prawo do odmowy składania zeznań przysługiwałoby tylko w razie spełnienia przesłanek określonych wart. 182 oraz 183 k.p.k.. OskarżonyS., jak pisze obrońca, nie mógł, w sytuacji skorzystania z prawa do odmowy składania wyjaśnień przez oskarżonegoH.korzystać z przysługujących mu uprawnień do przesłuchania świadka w jego osobie. Równocześnie oskarżonyH., w sytuacji skorzystania przez osk.(...)z prawa do odmowy składania wyjaśnień, nie mógł przesłuchaćW. S. (2)na okoliczność przykładowo genezy konfliktu sąsiedzkiego i zachowań pokrzywdzonej względem niego - przez co obydwaj oskarżeni zostali pozbawieni prawa do rzetelnego procesu, jak również prawa do obrony. Problem jednak w tym, że sformułowane przez obrońcę zagadnienie ma w realiach niniejszej sprawy walor jedynie teoretyczny i abstrakcyjny, skoro nie sposób doszukać się w protokołach rozprawy, jakichkolwiek prób zadania pytań przez obrońcę bądź też któregoś z oskarżonych, po których to pytaniach współoskarżeni uchylili się od odpowiedzi na nie z powołaniem się na przysługujące im uprawnienie odmowy udzielenia odpowiedzi.
Nie sposób podzielić stanowiska apelującego w przedmiocie zarzutu dotyczącego obrazy przepisów karnego tj.art. 170 § lw zw. zart. 211w zw. zart. 175 § l k.p.k.poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie eksperymentu procesowego z udziałem świadków i oskarżonegoH., czym uniemożliwiono oskarżonemu wykazanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy a równocześnie pozbawiono go prawa do składania wyjaśnień w toku tej czynności dowodowej, wobec czego zostało naruszone jego prawo do obrony. W toku postępowania przeprowadzono przecież dowód z protokołu eksperymentu procesowego z udziałem świadków:A. S.,K. G.,E. S. (1)iT. G., jaki został przeprowadzony na potrzeby postępowania przygotowawczego w sprawie 3 Ds. 240/13 na okoliczność możliwości zaobserwowania przez poszczególnych świadków relacjonowanych przez nich faktów. Sam oskarżony, chociaż nie uczestniczył w tym eksperymencie, miał możliwość złożenia wyjaśnień w toku rozprawy w celu odniesienia się do wyników eksperymentu, jak też wypowiedzi świadków uczestniczących w eksperymencie. I w tym wypadku apelujący nie wskazał, jakie to konkretnie okoliczności miałby wykazać swoimi wyjaśnienia oskarżony w czasie eksperymenty, a których nie był w stanie wykazać wyjaśnieniami złożonymi na rozprawie. Biorąc pod uwagę fakt, że o przeprowadzenie eksperymentu zawnioskowano dopiero po przeprowadzeniu wszystkich dowodów w sprawie na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 roku i to gdy ostatni bezpośredni świadek zdarzenia z dnia 31 marca 2012 roku został przesłuchany w dniu 27 listopada 2013 roku, sądmeritiprawidłowo ocenił złożony wniosek jako zmierzający w sposób oczywisty jedynie do przedłużenia postępowania i oddalił wniosek w oparciu oart. 170 § 1 pkt 5) k.p.k.
Także w odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa procesowego w postaciart. 7 k.p.k.jak też zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych mającego być efektem przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów jak też pominięcia wnioskowanego dowodu w postaci eksperymentu procesowego, uznać należy, że imputowane uchybienia w istocie nie miały miejsca.
Analiza niewątpliwie obszernych w tej materii wywodów apelującego zawartych w uzasadnieniu środka odwoławczego prowadzi do wniosku, iż obrońca w istocie zaprezentował w nich alternatywną ocenę wiarygodności poszczególnych dowodów w stosunku do oceny przyjętej przez sąd rejonowy. Ocena dowodów zaprezentowana w apelacji sprowadza się w istocie do polemiki z sądem i zasadnością przyjętych przez niego wniosków. Nie jest rolą Sądu Odwoławczego dokonywanie szczegółowej krytyki oceny dowodów zaprezentowanych przez stronę postępowania. Wystarczy wskazać, że w wielu momentach odwołuje się ona do przyjmowanych hipotetycznie założeń, które nie mają należytego umocowania w treści przeprowadzonych dowodów. W przeciwieństwie do wniosków formułowanych przez autora apelacji sprzeczności w relacjach świadków uznanych przez sąd I instancji za niewiarygodnych, jak też sprzeczność relacji świadków z uwarunkowaniami klatki schodowej, gdzie doszło do zdarzenia z dnia 31 marca 2012 roku, są niezaprzeczalne i mając na uwadze te sprzeczności sądmeritibył w pełni uprawniony do odrzucenia zeznań wskazanych świadków, jak też wyjaśnień oskarżonych jako podstawy poczynionych ustaleń faktycznych. Z tego też powodu zarzut naruszeniaart. 7 k.p.k.jak też zarzut błędu w ustaleniach faktycznych uznać należało za bezzasadne.
Bezzasadnym okazał się również zarzut naruszeniaart. 627 k.p.k.z§ 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędudotyczący zasądzenia od oskarżonych na rzecz oskarżycielek posiłkowych zbyt wysokich kwot z tytułu zwrotu wydatków zastępstwa procesowego. Wydatki te zostały udokumentowane przez pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych w toku postępowania przed sądem okręgowym, a zasądzone kwoty mieszczą się w granicach określonych § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia, tj. nie przekraczają wysokości sześciokrotnej stawki minimalnej, która w niniejszej sprawie wynosiła 420 złotych zwiększone o 20 % za każdy dodatkowy termin rozprawy a więc o kwotę stanowiący iloczyn 84 złotych i 11 dodatkowych terminów rozprawy tj. łącznie 1344 złotych.
Mając na uwadze powyższe wywody, sąd odwoławczy nie znajdując poza podniesionym w apelacji także innych uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu niezależnie do podniesionych zarzutów i granic zaskarżenia, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Zgodnie zart. 636 § 1 k.p.k.wobec nieuwzględnienia apelacji wywiedzionej wyłącznie przez obrońcę oskarżonych, kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciążono obu oskarżonych. Koszty te objęły wydatki oskarżycielek posiłkowych na ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym (zgodnie ze złożonymi dowodami wpłat po 1230 złotych) oraz wydatki Skarbu Państwa z tytułu doręczenia pism i wezwań w kwocie po 10 złotych, jak też opłaty w wysokości tożsamej z opłatami za postępowanie przed sądem I instancji.