Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 716/12
Data wyroku: 2015-03-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Ziembińska
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Dokumentom
Podstawa prawna: art.276 kk, art.17§1 pkt.2 kpk w zw. z art. 1§2kk
Teza: art.276 kk-umorzono z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu

Sygn. akt IV K 716/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 marca 2015 roku
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie IV Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Anna Ziembińska
Protokolant: Agnieszka Kot
przy udziale Prokuratora Dariusza Tałałaj
po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015 roku i 12 marca 2015 roku sprawy
L. S.,synaJ.iR.z domuB.,urodzonego (...)wK.,
oskarżonego o to, że:
w okresie od 30 kwietnia 2012 roku do 01 maja 2012 roku wW.przyul. (...)na terenie parkingu CHB.(...)umyślnie dokonał uszkodzenia autobusum-ki N. (...)nr rej. (...)poprzez wyrwanie drzwi wejściowych z zaczepów oraz ukrycia dokumentów w postaci 37 sztuk tarcz tachografu dotyczących pracy kierowców autobusum-ki N. (...)nr rej. (...), dowodu rejestracyjnego pojazdum-ki N. (...)nr rej. (...)nr blankietu seria DR/(...), polisy(...)W.ubezpieczenia „OC” pojazdum-ki N. (...)nr rej. (...), zaświadczenia o wpisie ewidencji działalności gospodarczej nr ew.(...)nafirmę PHU (...)E. L., wypis nr 02 zlicencji nr (...)na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób nafirmę PHU (...)E. L., suma strat 500 zł na szkodęE. L.i firmy leasingowej(...) Sp. z o.o.z/s wK.ul. (...),tj. o czyn zart. 288 § 1 kkw zb. zart. 276 kkw zw. zart. 11 § 2 kk;

I
uznając w miejsce zarzucanego czynu, że oskarżonyL. S.w dniu 1 maja 2012 roku wW.przyul. (...), na terenie parkingu CHB.(...), ukrył dokumenty dotyczące pojazdum-ki N. (...)nr rej. (...)w postaci 37 sztuk tarcz tachografu dotyczących pracy kierowców wymienionego autobusu, dowodu rejestracyjnego numer blankietu seria DR/(...)i polisy(...) SAW.oraz dokumenty w postaci zaświadczenia o wpisie do ewidencjidziałalności gospodarczej pod numerem (...)i wypisu nr 02 zlicencji nr (...)na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wystawionych nafirmę PHU (...)E. L., którymi nie miał prawa wyłącznie rozporządzać, czym naruszył dyspozycjęart. 276 kk, na podstawieart. 17 § 1 pkt 3 kpkw zw. zart. 1 § 2 kkpostępowanie w sprawie umarza;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. K., wynagrodzenie w kwocie 546,12 złotych (pięćset czterdzieści sześć złotych dwanaście groszy), w tym podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu;

III
kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarbu Państwa.

Sygn. akt IV K 716/12

UZASADNIENIE
L. S.przez okres jednego miesiąca, od 31 marca 2012 roku do 29 kwietnia 2012 roku, pracował wfirmie PHU (...)z siedzibą wM.należącą doE. L., jako kierowca autobusu na umowę zlecenie.(zeznaniaE. L.k. 1-2, k. 143-144, wyjaśnieniaL. S.k. 52-53, umowa k. 128)
Oskarżony jeździł autokaremmarki N. (...)onumerze rejestracyjnym (...), na którym umieszczone były reklamy CHB.(...), poW.. Zgodnie z umową oskarżony jeździł codziennie przez 10 godzin za co miał otrzymywać wynagrodzenie w kwocie 150 złotych za dzień pracy. Po około dwóch tygodniachE. L.wypłacił oskarżonemu wynagrodzenie w kwocie 2.100 złotych, a resztę – kwotę 2.000 złotych - miał zapłacić w dniu 29 kwietnia 2012 roku.(wyjaśnieniaL. S.k. 52-53, umowa k. 128)
W dniu 29 kwietnia 2012 roku, po zakończonej pracy,L. S.zgłosił się doE. L.po należne mu pieniądze. Pokrzywdzony oświadczył, że nie wypłaci oskarżonemu pieniędzy, ponieważ organizator kampanii reklamowej mu nie zapłacił. Ostatecznie umówili się, żeE. L.przeleje pieniądze na konto oskarżonego w dniu 30 kwietnia 2012 roku. Wieczorem w dniu 30 kwietnia 2012 roku oskarżony sprawdził swoje konto i nie było tam pieniędzy od pokrzywdzonego.(wyjaśnieniaL. S.k. 52-53, k. 122-123)
W dniu 30 kwietnia 2012 rokuE. L.pozostawił swój autobusmarki N. (...)onumerze rejestracyjnym (...)na parkingu strzeżonym przy CHB.(...)wW..(zeznaniaE. L.k. 1-2)
W dniu 1 maja 2012 roku w godzinach rannych,L. S.zadzwonił doE. L.z pytaniem kiedy mu zapłaci. Pokrzywdzony odpowiedział, że nie ma pieniędzy i nie zapłaci. Tego samego dnia oskarżony przypomniał sobie, że w autokarze którym jeździł zostawił otwarte luki. Nie chciał, aby powstały jakieś szkody na wypadek deszczu więc pojechał na parking je pozamykać.(wyjaśnieniaL. S.k. 52-53)
W dniu 1 maja 2012 rokuL. S.przyjechał na parking przy CHB.(...). Powiedział ochroniarzowi, że zostawił w autobusie otwarty szyber dach i przyjechał go zamknąć. Ochroniarz wpuścił oskarżonego na teren parkingu.(zeznaniaE. L.k. 1-2,J. J. (2)k. 10-11, k. 123)
Autokary, którymi jeździli kierowcy były niesprawne.L. S.wszedł do autobusu przed drzwi wejściowe dla pasażerów, które były popsute i dało się je z zewnątrz otworzyć ręcznie.(wyjaśnieniaL. S.k. 52-53, k. 122-123, zeznaniaM. G.k. 144-145,P. R.k. 145-146)Liczne usterki w autokarach były zgłaszane pokrzywdzonemu.(zeznaniaM. G.k. 144-145,P. R.k. 145-146,S. P.k. 146-147)
Oskarżony pozamykał luki w autobusie. Wychodząc,L. S.zabrał z autobusu dokumenty dotyczące pojazdum-ki N. (...)nr rej. (...)w postaci 37 sztuk tarcz tachografu dotyczących pracy kierowców wymienionego autobusu, dowodu rejestracyjnego numer blankietu seria DR/(...)i polisy(...) SAW.oraz dokumenty w postaci zaświadczenia o wpisie do ewidencjidziałalności gospodarczej pod numerem (...)i wypisu nr 02 zlicencji nr (...)na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wystawionych nafirmę PHU (...)E. L..(wyjaśnieniaL. S.k. 52-53, k. 122-123, zeznaniaE. L.k. 1-2)
W dniu 1 maja 2012 rokuE. L.przyjechał zabrać autobus. Wówczas stwierdził, że z wnętrza autobusu zostały zabrane dokumenty.(zeznaniaE. L.k. 1-2)
O godzinie 11:56, kiedyE. L.był jeszcze na parkingu, zadzwonił do niegoL. S.i oświadczył, że jeżeli pokrzywdzony nie odda mu pieniędzy za pracę to on nie odda dowodu rejestracyjnego autobusu.(zeznaniaE. L.k. 1-2, k. 143-144, wyjaśnieniaL. S.k. 52-53, k. 122-123)
W dniu 2 maja 2012 roku, w swoim mieszkaniu,L. S.wydał dobrowolnie policji dowód rejestracyjny autobusu(...)onr rej (...), polisę(...)W.wymienionego pojazdu, kserokopie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej na firmę PHU(...), wpis 02 z licencji na wykonywanie transportu drogowego osób na firmę PHU(...), 37 sztuk tarcz tachografu i kartki formatu A4 z napisem(...).

    (protokół przeszukania k. 18-20, protokół oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną k. 22-41)

E. L.odzyskał wszystkie dokumenty.(zeznaniaE. L.k. 143-144)
E. L.nie chciał zapłacić na koniec pracy także innym zatrudnionym u niego kierowcom tłumacząc, że zapłaci jak jemu zapłaci organizator.(zeznaniaM. G.k. 144-145,P. R.k. 145-146)
Na skutek nierzetelnego wykonania usługi przezfirmę (...), które polegało na tym, że pokrzywdzony nie wypełniał przejazdów według harmonogramów, nie wypłacono pokrzywdzonemu ostatniej raty wynikającej z umowy.(zeznaniaS. P.k. 146-147)
E. L.do chwili obecnej nie wypłacił oskarżonemu wynagrodzenia za wykonaną przez niego pracę.(wyjaśnieniaL. S.k. 122-123, wezwanie do zapłaty k. 130-131, zeznaniaE. L.k. 143-144)
L. S.ma obecnie 55 lat. Oskarżony przebywa na rencie, którą otrzymuje w wysokości 1460 złotych. Jest żonaty, ma dorosłe dzieci.
Nie był dotychczas karany.(karta karna k. 114)
Biegli psychiatrzy nie rozpoznali uL. S.objawów choroby psychicznej ani cech upośledzenia umysłowego. Rozpoznali natomiast zaburzenia adaptacyjne o typie reakcji depresyjnej. Ten stan psychiczny w czasie czynu nie znosił ani nie ograniczał zdolności oskarżonego o rozpoznania znaczenia czynu ani pokierowania swoim postępowaniem.(opinia sądowo-psychiatryczna k. 60-61)
L. S.przyznał się do popełnienia zarzucanego czynu i złożył wyjaśnienia zgodne z ustalonym w sprawie stanem faktycznym. Podniósł ponadto, żeE. L.wiedział, że w drzwiach wejściowych dla pasażerów uszkodzona była pneumatyka i drzwi te da się otworzyć ręcznie. Wychodząc z autobusu wpadła oskarżonemu do głowy myśl, że zabierze dokumenty, w tym tarcze tachografu, jako dowód ile faktycznie przejeździł i chciał oddać je dopiero jak oskarżony zapłaci mu pieniądze.(wyjaśnieniaL. S.k. 52-53)
Podczas rozprawy oskarżony przyznał się do zabrania dokumentów, natomiast nie przyznał się do uszkodzenia autobusu. Wyjaśnił, żeL.powiedział, że mu nie zapłaci dopóki jemu nie zapłaci organizator.L.nakłaniał kierowców żeby nie jeździli, żeby oszczędzali paliwo. Oskarżony miał sytuację, że wyjechał naAl. (...)i autobus stanął bo zabrakło paliwa. Ponownie zaznaczył, że drzwi były cały czas otwarte i, że ich nie uszkodził. Będąc w autobusie pomyślał, że weźmie dokumenty i zmobilizuje pokrzywdzonego, żeby wypłacił mu 2000 złotych.(wyjaśnieniaL. S.k. 122-123)
Sąd dał wiarę wyjaśnieniomL. S., które odpowiadają ustalonemu w sprawie stanowi faktycznemu. W sprawie nie budzi wątpliwości, żeE. L.wykonując podpisaną umowę na reklamę, zawarł z kilkoma osobami, w tymL. S.,M. G.iP. R., umowy zlecenia w ramach których osoby te jeździły w charakterze kierowców autobusami z reklamami CHB.(...). Bezspornym jest także, żeE. L.nie uzyskał całej zapłaty w ramach podpisanej przez siebie umowy, czym tłumaczył i tłumaczy, nie wypłacenie w całości oskarżonemu należności za wykonaną pracę. Nie kwestionowany jest także fakt, że w dniu 1 maja 2012 rokuL. S.zabrał z autokaru którym jeździł, dokumenty stanowiące własność pokrzywdzonego, chcąc w ten sposób zmusić oskarżonego do zapłaty należnego mu wynagrodzenia. Ostatecznie oskarżony wydał dokumenty policji i zostały one zwrócone pokrzywdzonemu. W tym zakresie wyjaśnieniaL. S.i zeznaniaE. L.są zgodne.
Sąd nie dał wiary zeznaniomE. L.w części, w jakiej twierdzi on, że drzwi do autokaru zostały uszkodzone przez oskarżonego i, że nie wiedział o usterkach w pojazdach. Takim twierdzeniom przeczą nie tylko wyjaśnienia oskarżonego, ale także zeznania świadków – organizatora kampanii reklamowejS. P., kierowcy jeżdżącego tym samym autokarem co oskarżonyP. R., czy kierowcy jeżdżącego innym autobusemM. G.. Wymienione osoby poza uszkodzeniem drzwi, które można było otworzyć ręką, wskazują na inne, wręcz kuriozalne uszkodzenia autokarów takie jak m.in. nie działające wycieraczki, które trzeba było ciągnąć sznurkiem, przeciekający dach, niedomykające się okno, czy nieszczelny zbiornik paliwa. Wszyscy zgodnie twierdzą, że o tych usterkach informowaliE. L.. Zresztą zły stan techniczny autokarów był często przyczyną nie wykonywania założonego przez organizatora harmonogramu wyjazdu autokarów na miasto.
Sąd dał wiarę zeznaniomM. G.iP. R.– kierowców, którzy w tym samym czasie co oskarżony pracowali dlaE. L.. W sprawie brak podstaw do twierdzenia, że wymienieni świadkowie celowo zeznawali na niekorzyść pokrzywdzonego, ponieważ ich zeznania potwierdzają, także wiarygodne w ocenie Sądu, zeznania organizatora kampanii reklamowejS. P., który nie był zawodowo związany z pokrzywdzonym. Należy zauważyć, żeM. G.iP. R.otrzymali w całości wynagrodzenie za wykonaną przez siebie na rzeczE. L.pracę, a więc nie mają powodów by się na nim np. mścić, a podawane przez nich usterki znalazły odzwierciedlenie w zeznaniachS. P..
Wszyscy wymienieni wyżej świadkowie w sposób kategoryczny potwierdzają wyjaśnienia oskarżonego, że drzwi od strony pasażera przedmiotowego autokaru nie zamykały się na klucz i po zejściu powietrza z układu pneumatycznego można je było otworzyć ręką. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można zatem przyjąć, żeL. S.w dniu 1 maja 2012 roku uszkodził w autokarze drzwi.
Nawet jednak, jeśli przyjąć założenie, żeL. S.drzwi uszkodził, to podczas rozprawyE. L.wartość szkody określił na kwotę 50 złotych zeznając, że drzwi sam naprawił. W tej sytuacji czyn oskarżonego w tym zakresie należałoby zakwalifikować z art. 124 § 1 kw i na podstawie art. 45 § 1 kw stwierdzić przedawnienie jego karalności.
Uwzględniając powyższe Sąd z opisu czynu przypisanego oskarżonemu wyeliminował zapis, żeL. S.uszkodził w autokarze drzwi.
Nie budzi natomiast wątpliwości, żeL. S.w dniu 1 maja 2012 roku wW.przyul. (...), na terenie parkingu CHB.(...), ukrył dokumenty dotyczące pojazdum-ki N. (...)nr rej. (...)w postaci 37 sztuk tarcz tachografu dotyczących pracy kierowców wymienionego autobusu, dowodu rejestracyjnego numer blankietu seria DR/(...)i polisy(...) SAW.oraz dokumenty w postaci zaświadczenia o wpisie do ewidencjidziałalności gospodarczej pod numerem (...)i wypisu nr 02 zlicencji nr (...)na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wystawionych nafirmę PHU (...)E. L., którymi nie miał prawa wyłącznie rozporządzać, czym naruszył dyspozycjęart. 276 kk.
Odpowiedzialności zart. 276 kkpodlega ten, kto niszczy, uszkadza, czyni bezużytecznym, ukrywa lub usuwa dokument, którym nie ma prawa wyłącznie rozporządzać.
Ukrywanie oznacza stworzenie takiego stanu rzeczy, że dokument staje się niedostępny dla osób, które mają prawo i chcą z niego skorzystać (Peiper,Komentarz, s. 398). Jak podniósł SA wK.w wyroku z dnia 9 grudnia 2010 r., II AKa 397/10, LEX nr 785456: "Istota ukrycia dokumentu polega na ulokowaniu go w miejscu nieznanym dla osoby uprawnionej, gdy sprawca swoje działanie w sposób świadomy ukierunkowuje na wywołanie takiego stanu, aby dokument był ukryty, schowany, niedostępny dla osoby uprawnionej. (…).”(tak M. Mozgawa LEX Komentarz do art. 276 kk)
NiewątpliwieL. S.świadomie i celowo zabrał z autokaru dokumenty, którymi nie miał prawa wyłącznie rozporządzać, bowiem prawo takie przysługiwało jedynie ich właścicielowi czyliE. L.. W tym zakresie stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i jest oczywisty.L. S.bezpośrednio po zabraniu dokumentów poinformował o tym telefonicznie pokrzywdzonego, wyjaśnił dlaczego tak zrobił oraz przedstawił warunek ich zwrotu. Niezależnie od motywów jakie kierowały oskarżonym w momencie ukrycia dokumentów, swoim zachowaniem naruszył on dyspozycjęart. 276 kk.
Motywy te Sąd wziął jednak pod uwagę oceniając społeczną szkodliwości czynu oskarżonego, bowiem zgodnie z treściąart. 1 § 2 kknie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma.
W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że stopień społecznej szkodliwości czynu jest tą immanentną cechą czynu, która pozwala na odróżnienie czynów błahych od poważnych i na uznanie za przestępstwo tylko takich, które faktycznie i realnie szkodzą określonym dobrom jednostki bądź dobru społecznemu. Ta zmienna cecha czynu, który formalnie wyczerpuje wszystkie znamiona danego typu czynu zabronionego, podlega indywidualnemu stopniowaniu i w zależności od konkretnych okoliczności podmiotowych i przedmiotowych może być bądź to znikoma, bądź nieznaczna, bądź w końcu wysoka lub nawet szczególnie wysoka. Podkreśla się przy tym, że katalog okoliczności wyznaczających stopień społecznej szkodliwości ma charakter zamknięty i w całości został przez ustawodawcę określony w treści przepisuart. 115 § 2 k.k.(np. wyrok SA w Katowicach z dnia 13 stycznia 2005 r., II AKa 455/04, Prok. i Pr.-wkł. 2006, nr 1,poz. 21).
Jak wyżej podniesiono, przepisart. 115 § 2 k.k.zawiera zamknięty katalog okoliczności, które należy uwzględniać przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu. To zaś, które z nich w sposób istotny wpływają na ocenę stopnia społecznej szkodliwości konkretnego zachowania, zależy od ustalenia, jaki typ czynu zabronionego wchodzi w grę. Nadto przepis ten ma charakter przedmiotowo-podmiotowy, z dominacją - zdaniem Sądu Najwyższego - okoliczności charakteryzujących stronę przedmiotową(wyrok SN z dnia 23 czerwca 2009 r., II KK 13/09, LEX nr 512956).Do okoliczności tych - zgodnie z jego jednoznacznie brzmiącą w tym zakresie treścią – należą rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, waga naruszonych przez sprawcę obowiązków, postać zamiaru, motywacja sprawcy i rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, żeL. S.w dniu 1 maja 2012 roku z autokaru(...)onumerze rejestracyjnym (...), zabrał dokumenty należące doE. L.i ukrył jej uniemożliwiając do nich dostęp osobie uprawnionej. Należy jednak zauważyć, że oskarżony niedługo po zabraniu dokumentów poinformował o tym pokrzywdzonego. Swoje zachowanie oskarżony tłumaczył tym, że chciał w ten sposób wymóc na pracodawcy wypłatę należnego mu wynagrodzenia. Jakkolwiek sposób działania oskarżonego nie zasługuje na aprobatę, to motywacją sprawcy była chęć zmuszenia pokrzywdzonego do zrealizowania zawartej z oskarżonym umowy. Podkreślenia wymaga, że oskarżony ze swej strony wypełnił umowę w całości i wynagrodzenie za pracę – czego pokrzywdzony nie neguje – należało mu się w całości. Pokrzywdzony także nie neguje, że nie wypłacił oskarżonemu połowy wynagrodzenia, przerzucając tym samym na niego odpowiedzialność za niewłaściwe wykonanie zawartej przez siebie z organizatorem kampanii umowy, a to przecież nie oskarżonego, który jak wynika z zeznańS. P., wykonał swoją pracę w sposób sumienny i należyty, aleE. L.powinny obciążać koszty niewłaściwie zrealizowanej umowy. Jak wynika z zeznań powołanego świadka, to właśnie postawa pokrzywdzonego - nie realizowanie harmonogramu przejazdów - spowodowała, że organizator w osobieS. P., nie wypłaciłE. L.całej należnej kwoty wynikającej z zawartej umowy. Podkreślenia wymaga także, że ze wszystkich zatrudnionych przez pokrzywdzonego kierowców, tylko oskarżonemu nie wypłacono wynagrodzenia w całości, co mogło spotęgować jego rozgoryczenie, tym bardziej, że biorąc pod uwagę dochody oskarżonego jako rencisty, nie przekraczające 1.500 złotych, należna mu od pokrzywdzonego kwota 2.000 złotych jawi się jako znaczna. Zaznaczyć należy, że ostatecznie oskarżony na drugi dzień po ukryciu dokumentów wydał je policji, która z kolei zwróciła je pokrzywdzonemu, gdy tymczasem oskarżony do dnia dzisiejszego nie otrzymał przysługującego mu od pokrzywdzonego wynagrodzenia.
Na marginesie podnieść należy, żeL. S.ma obecnie 65 lat i nie wszedł dotychczas w konflikt z prawem. Jego zachowanie w dniu 1 maja 2012 roku było, jak się wydaje, jednorazowym, nieprzemyślanym incydentem, działaniem człowieka zdeterminowanego do odzyskania należnego mu wynagrodzenia.
Uwzględniając przedstawione wyżej okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że czyn popełniony przezL. S., naruszający dyspozycjęart. 276 kk, jest czynem błahym, a jego społeczna szkodliwość jest znikoma.
W świetle brzmieniaart. 1 § 2 kkczyn taki nie stanowi przestępstwa. Z kolei zgodnie zart. 17 § 1 pkt 2 kpknie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa.
Reasumując, Sąd umorzył postępowanie w sprawie, o kosztach sądowych orzekając na podstawieart. 632 pkt 2 kpk.
W przedmiocie wynagrodzenia obrońcy z urzędu Sąd orzekł w oparciu o§ 14 ust. 2 pkt 1 i § 16 i § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.