Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1012/14
Data wyroku: 2015-02-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożena Żywioł, Dariusz Prażmowski, Grzegorz Kiepura
Słowa kluczowe: Uniewinnienie
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk

Sygnatura akt VI Ka 1012/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia20 lutego 2015r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Dariusz Prażmowski
Sędziowie SSO Bożena Żywioł
SSO Grzegorz Kiepura (spr.)
Protokolant Sylwia Sitarz
po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2015 r.
przy udziale Bożeny Sosnowskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej
sprawy

1
A. F.ur. (...)wŚ.

synaA.iD.
oskarżonego zart. 13§1 kkw zw. zart. 282 kkw zw. zart. 64§2 kk,art. 245 kk

2
A. M.ur. (...)wP.

synaK.iU.
oskarżonego zart. 13§1 kkw zw. zart. 282 kk,art. 145 kk,art. 190§1 kk

3
T. W.ur. (...)wŚ.

synaH.iB.
oskarżonego zart. 190§1 kk,art. 13§1 kkw zw. zart. 282 kk
na skutek apelacji wniesionej przez Prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
z dnia 15 września 2014 r. sygnatura akt VI K 457/13
na mocyart. 437 § 1 kpkiart. 636 § 1 kpk

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokatówM. J.iA. A. (2)kwoty po 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmujące kwoty po 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony odpowiednio oskarżonychA. F.iA. M.z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

3
kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 1012/14

UZASADNIENIE
A. F.został oskarżony o to, że:

I
w listopadzie 2007 r., wP., działając wspólnie i w porozumieniu zA. M., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez kilkakrotne groźby pobicia i ugodzenia nożem usiłował doprowadzićD. B.do rozporządzenia mieniem w kwocie 200-300 zł miesięcznie, przy czymA. F.zarzuconego mu przestępstwa dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, będąc uprzednio skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 25.05.1998 r., sygn. akt II K 276/96, za przestępstwo zart. 210 § 1 dkkiart. 158 § 1 dkkw zw. zart. 10 § 2 dkkna karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od dnia 25.11.1997 r. do dnia 16.07.1999 r. oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 2.03.2005 r., sygn. akt II K 593/02, za przestępstwa zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kkna karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w okresach od 18.03.2002 r. do dnia 28.03.2002 r., od dnia 10.05.2006 r. do dnia 28.07.2006 r. i od dnia 1.09.2006 r. do dnia 2.12.2006 r., tj. o przestępstwo zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 282 kkw zw. zart. 64 § 2 kk;

II
w listopadzie 2007 r., wP., groziłD. B.pobiciem w celu wywarcia wpływu na świadka i zapobieżeniu zgłoszenia przez pokrzywdzonego zawiadomienia o przestępstwie popełnionym na jego szkodę, tj. o przestępstwo zart. 245 kk;

A. M.został oskarżony o to, że:

III
w listopadzie 2007 r., wP., działając wspólnie i w porozumieniu zA. F., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez kilkakrotne groźby pobicia i ugodzenia nożem, usiłował doprowadzićD. B.do rozporządzenia mieniem w kwocie 200-300 zł miesięcznie, tj. o przestępstwo zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 282 kk;

IV
w listopadzie 2007 r., wP., groziłD. B.pobiciem oraz pobiciem jego żony i pozbawieniem życia jego dziecka, w celu wywarcia wpływu na świadka i zapobieżeniu zgłoszenia przez pokrzywdzonego zawiadomienia o przestępstwie popełnionym na jego szkodę, tj. o przestępstwo zart. 245 kk;

V
w okresie od 2005 r. do 15 listopada 2007 r., wP., wielokrotnie groziłD. B.pobiciem, przy czym groźby te wzbudziły w zagrożonym uzasadnioną obawę, iż będą spełnione, tj. o przestępstwo zart. 190 § 1 kk;

T. W.został oskarżony o to, że:

VI
w listopadzie 2007 r., wP., kilkakrotnie groził pobiciemD. B., przy czym groźba ta wzbudziła w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, iż zostanie spełniona, tj. o przestępstwo zart. 190 § 1 kk;

VII
w listopadzie 2007 r., wP., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez groźbę pobicia usiłował doprowadzićD. B.do rozporządzenia mieniem w kwocie cotygodniowej wypłaty kwoty 200 zł, tj. o przestępstwo zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 282 kk.

Wyrok został zaskarżony w całości przez prokuratora na niekorzyść oskarżonych.
Odwołujący się zarzucił orzeczeniu:

1
obronę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na jego treść, polegającą na naruszeniu normyart. 366 § 1 kpk, nakazującej przewodniczącemu czuwanie nad prawidłowym przebiegiem rozprawy i baczenie, aby zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, do czego konieczne było m.in. bezpośrednie przesłuchanie świadkaK. B., poprzez zaniechanie przeprowadzenia tej czynności czy to w formie przesłuchania na rozprawie, czy też przesłuchania tego świadka w miejscu jego zamieszkania przez wyznaczonego sędziego, skoro świadek nie stawił się z powodu sygnalizowanych przez niego przeszkód zbyt trudnych do usunięcia w postaci konieczności opieki nad dziećmi;

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, polegający na niesłusznej i niezgodnej z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego ocenie dowodów i wysnuciu przez sąd pierwszej instancji wniosku, iż oskarżeniA. F.,A. M.iT. W.nie popełnili zarzuconych im czynów zabronionych, podczas gdy zebrany materiał dowodowy prowadzi do wniosku przeciwnego.

W oparciu o podniesione zarzuty prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi rejonowemu.
Apelacja nie jest zasadna. Wbrew jej wywodom sąd rejonowy nie popełnił błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść wyroku, ani też nie dopuścił się obrazy przepisów postępowania, mogącej mieć wpływ na treść orzeczenia. Sąd rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, w oparciu o wszystkie przeprowadzone dowody, ocenione zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, z uwzględnieniem okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonych, a stanowisko w przedmiocie uniewinnienia oskarżonych należycie uzasadnił w pisemnych motywach wyroku, wskazując jakie fakty uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Wszechstronna i wnikliwa analiza zgromadzonego materiału dowodowego doprowadziła sąd pierwszej instancji do przekonania, iż w sprawie brak jest dowodów, które pozwoliłyby na kategoryczne i pewne ustalenia, iż oskarżeni popełnili czyny zarzucane im w akcie oskarżenia. Sąd odwoławczy tę ocenę podziela. Argumenty podniesione we wniesionym środku odwoławczym nie pozwoliły na skuteczne podważenie ustaleń sadu rejonowego.
Podkreślić należy, iż jedynymi dowodami wskazującymi na sprawstwo i winę oskarżonych w zakresie postawionych im zarzutów były zeznaniaD. B.iK. B.złożone w postępowaniu przygotowawczym. W pisemnych motywach wyroku sąd pierwszej instancji przekonująco uzasadnił dlaczego zeznaniom tym nie dał wiary.
Sąd rejonowy słusznie zwrócił uwagę na tę część zeznańD. B., w której stwierdził on, iż oskarżonyA. M.na przełomie sierpnia i września 2007 r. miał przyjść do jego mieszkania wraz zA. F.i wypowiadać groźby karalne, przy czym informację tę uzyskał od żonyK. B.(k. 3, 22). Z zeznańK. B.złożonych w śledztwie nie wynika, aby do takiej wizyty miało dojść właśnie w tym czasie (k. 10, 198), co więcej, na rozprawie stwierdziła ona kategorycznie, iż „Te groźby miały miejsce tylko w 2004 r.” (k. 1971 – verte). Jak ustalono na podstawie informacji dyrektora Aresztu Śledczego wT.w okresie tymA. M.pozbawiony był wolności, nie mógł zatem jednocześnie przebywać w mieszkaniuD. B.i grozić mu popełnieniem przestępstwa (k. 919). Okoliczność ta musi rzutować na ocenę całości zeznań świadkaD. B.złożonych w postępowaniu przygotowawczym. Skoro bowiem świadek relacjonuje zdarzenie, które obiektywnie nie mogło zaistnieć, powołując się przy tym na relację żony, to jego wiarygodność w odniesieniu do pozostałych depozycji również musi budzić wątpliwości. Zauważyć też należy, że zeznaniaD. B.złożone w śledztwie cechowała chaotyczność i brak precyzji, zwłaszcza w odniesieniu do czasu, w którym oskarżeni mieli mu grozić. Zwraca uwagę treść opinii biegłej psycholog. We wszystkich trzech sporządzonych opiniach biegła jednoznacznie stwierdza, iż świadka charakteryzuje wzmożona skłonność do konfabulacji oraz podatność na sugestię. Wnioski opinii tłumaczą przyczyny relacjonowania przez świadka zdarzeń, które nie miały miejsca (k. 930-932, 1521-1523, 1987-1989). W sytuacji zatem, kiedy w postępowaniu sądowym świadek stanowczo odwołał zeznania z postępowania przygotowawczego, nie może dziwić, iż sąd pierwszej instancji nie przyjął ich za podstawę dokonanych ustaleń faktycznych.
Analiza zeznańK. B.z postępowania przygotowawczego prowadzi do wniosku, iż koncentrowały się one wokół zdarzeń, które miały miejsce w latach ubiegłych (k. 10, 198). Po ich odczytaniu w toku postępowania sądowego świadek sprecyzowała, iż zdarzenia, o których zeznawała w śledztwie miały miejsce przed rokiem 2005 (k. 782, 1484, 1971 – verte), a zatem przed okresem, który został objęty aktem oskarżenia. Z jednej strony sąd dysponował więc chaotycznymi, mało precyzyjnymi i częściowo wzajemnie sprzecznymi zeznaniamiD. B.i jego żonyK. B., z postępowania przygotowawczego, mającymi potwierdzać sprawstwo oskarżonych, które ostatecznie w trakcie rozprawy zostały odwołane, z drugiej natomiast – stanowczymi i konsekwentnymi wyjaśnieniami oskarżonych, którzy w toku całego procesu, tak w śledztwie, jak i na rozprawie, nie przyznali się do winy. W tym stanie rzeczy nie może zaskakiwać, że przymiotem wiarygodności sąd obdarzył wyjaśnienia oskarżonych. Nie są pozbawione słuszności zastrzeżenia sądu rejonowego co do sposobu i trybu przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym świadkówD. B.iK. B., wynikające zarówno z zeznań tych świadków złożonych na rozprawie, jak i z nietypowego sygnowania przezD. B.protokołów przesłuchania.
Odnosząc się do sformułowanego w apelacji zarzutu naruszenia przepisuart. 366 § 1 kpk, poprzez zaniechanie bezpośredniego przesłuchania świadkaK. B.na rozprawie, czy też przesłuchania tego świadka w miejscu jego zamieszkania, zauważyć należy, iż obecny na rozprawie w dniu 9.09.2014 r. prokurator, ani nie sprzeciwił się odczytaniu zeznań tego świadka, ani też nie domagał się uzupełnienia przewodu sądowego poprzez bezpośrednie przesłuchanie świadka (k. 2373); dziwić zatem musi, że zarzut tego rodzaju podniesiony został dopiero w apelacji. Przypomnieć należy, iżK. B.przesłuchiwana była trzykrotnie przed sądem, a jej zeznania co do istoty były niezmienne. Rozpoznając sprawę po raz czwarty sąd rejonowy wykazał niezbędną inicjatywę mającą na celu bezpośrednie przesłuchanie świadka, jednak próby doprowadzenia świadka okazały się nieskuteczne. W sytuacji ustalenia, iżK. B.przebywa zagranicą sąd był więc uprawniony do odczytania jej zeznań z postępowania przygotowawczego i sądowego (art. 391 § 1 kpk). Bezpośrednie przesłuchanieK. B.nie było konieczne także z tego powodu, że z jej zeznań składanych przez sądem wynikało jednoznacznie, iż zdarzenia, o których relacjonowała w postępowaniu przygotowawczym miały miejsce przed 2005 r., a zatem nie miała ona wiedzy na temat zdarzeń objętych aktem oskarżenia. Reasumując, stwierdzić należy, iż brak bezpośredniego przesłuchania tego świadka, nie mógł mieć wpływu na treść orzeczenia. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze ma swoje uzasadnienie w treściart. 636 § 1 kpk.
Mając na uwadze wszystkie przytoczone okoliczności orzeczono jak na wstępie.