Sąd Okręgowy w Gliwicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Co 13/14
Data wyroku: 2015-06-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Łucja Oleksy-Miszczyk, Domicela Gawlińska-Kowalczyk, Barbara Przybylska
Teza: Sformuowanie zawarte  w art. 1146 paragraf 1 pkt 7 kpc nie może być rozumiane jako wymaganie, by  orzeczenia zagraniczne były całkowicie  zgodne  ze wszystkimi  ( obowiązującymi w konkretnym przypadku ) przepisami prawa polskiego.

Sygn. akt I Co 13/14

POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2015 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny
w składzie
Przewodnicząca:  SSO Domicela Gawlińska-Kowalczyk
Sędziowie:  SO Barbara Przybylska, SO Łucja Oleksy -Miszczyk
Protokolant:   Aleksandra Strumiłowska
po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015 roku w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. C.
z udziałemE.M. A., Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach,R. S., małoletniejV.C.C.działającej przez pełnomocnika ustawowego - matkęM. C.
o uznanie orzeczenia sądu państwa obcego
postanawia:
uznać za skuteczny na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej prawomocny wyrok Sądu Pierwszej Instancji nr 13 wS.w Hiszpanii z dnia 30 października 2007 roku sygn. 637/2007 o ustalenie ojcostwa.
Sygn. akt I Co 13/14

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniM. C.domagała się uznania za skuteczny na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej wyroku Juzgado de Primera Instancia Numero 13 wS.w Hiszpanii wydanego w postępowaniu o ustanowienie ojcostwa o sygn. 637/2007 z dnia 30 października 2008 roku, uznającego ojcostwo pozamałżeńskieE.M. A.jako ojcaV.C..
Uwzględnieniu wniosku sprzeciwił się prokurator, zarzucając niezgodność orzeczenia z porządkiem prawnym w Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał, że według przepisów polskich, niezbędne jest w pierwszej kolejności zaprzeczenie ojcostwa dziecka wynikającego z domniemania, iż pochodzi ono od męża matki. W przedmiotowej sprawie doszło natomiast do wydania jedynie wyroku ustalającego ojcostwo, a zatem doszłoby do sytuacji, w której w polskim porządku prawnym istniałoby jednocześnie zarówno domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki jak i wynikanie ojcostwa innego mężczyzny z treści przedmiotowego orzeczenia.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
M. C.orazR. S.zawarli związek małżeński w dniu 15 czerwca 2002. W dniu 21 czerwca 2005 roku na świat przyszła córkaM. C.V. S.. W akcie urodzenia wydanym przez Urząd Stanu Cywilnego wG.jako jej ojciec wpisany zostałR. S..
Wyrokiem z dnia 30 października 2007 roku, wydany przez Juzgado de Primera Instancia Numero 13 wS.w Hiszpani ((...)) ustalono, że uczestniczka postępowaniaV.jest pozamałżeńską córkąE.M. A.orazM. C.oraz że wyrok ten stanowi podstawę do wprowadzenia zmian w Rejestrze Cywilnym, a nadto że będzie nosić nazwiskoC., a drugie nazwiskoC.. Wyrok ten jest prawomocny. W postępowaniu brała udział zarówno wnioskodawczyni jak i uczestnicy postępowania, a takżeR. S..
W Rejestrze Cywilnym wU.dokonano zmian zgodnie z orzeczeniem. W Urzędzie Stanu Cywilnego wG.uczestniczka widnieje nadal jakoV. S.- córkaR.iM. S..
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie następujących dowodów: odpis aktu zupełnego urodzenia k. 6, 101, wyrok Juzgado de Primera Instancia Numero 13 wS.wraz z tłumaczeniem k. 7-14, protokół ze stawienia się w sądzie wraz z tłumaczeniem k. 15-16, zaświadczenie o prawomocności wraz z tłumaczeniem k. 17-18, zaświadczenie Urzędu Stanu Cywilnego wU.wraz z tłumaczeniem k. 19-21, odpis zupełny aktu małżeństwa k. 100.
Uznano te dowody za nie budzące wątpliwości i prawdziwe, nie były przez uczestników kwestionowane w toku postępowania.
Sąd zważył, co następuje.
Zgodnie zart. 1145 k.p.c.orzeczenia sądów państw obcych wydane w sprawach cywilnych podlegają uznaniu z mocy prawa, chyba że istnieją przeszkody określone wart. 1146.
Prokurator wnosząc o oddalenie wniosku, powoływał się na zaistnienie przeszkody wskazanej wart. 1146 § 1 pkt 7 k.p.c., to jest okoliczność, że uznanie byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (klauzula porządku publicznego).
Funkcja klauzuli porządku publicznego polega na ochronie krajowego porządku prawnego przed przypadkami jego naruszenia przez nadanie skuteczności i wykonalności orzeczeniom nieodpowiadającym fundamentalnym standardom prawnym. Należy jednak podkreślić, że nie chodzi o sprzeczność orzeczenia zagranicznego z podstawowymi zasadami naszego porządku prawnego, ale o to, by skutki uznania orzeczenia były nie do pogodzenia z tymi zasadami. Przedmiotem badania w ramach przesłanki porządku publicznego są więc wyłącznie potencjalne skutki uznania konkretnego orzeczenia. Nie jest natomiast celem stosowania przesłanki porządku publicznego bezpośrednia ocena zasadności orzeczenia i zgodności norm prawnych będących podstawą jego wydania z prawem polskim. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie sąd, który orzeka o uznaniu wyroku sądu zagranicznego, nie bada merytorycznej zasadności tego orzeczenia (postanowienie SN z 5 listopada 1975 r., I CR 625/75, LexPolonica nr 313033).
W doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że przez podstawowe zasady porządku prawnego należy rozumieć nie tylko fundamentalne zasady ustroju społeczno-politycznego, a więc zasady konstytucyjne, lecz również naczelne zasady rządzące poszczególnymi dziedzinami prawa: cywilnego, rodzinnego, pracy, a także prawa procesowego. Sformułowanie zawarte w art. 1146 § 1 pkt 7 nie może jednocześnie być rozumiane jako wymaganie, by orzeczenia zagraniczne były całkowicie zgodne ze wszystkimi wchodzącymi w grę przepisami prawa polskiego.
Słusznie zwrócił uwagę prokurator, że zgodnie w przepisami polskiegoKodeksu rodzinnego i opiekuńczegoistnieje domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki. Ustalenie ojcostwa innego mężczyzny możliwe jest dopiero po uprzednim zaprzeczeniu ojcostwa wynikającego z takiego domniemania w odrębnym postępowaniu.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe przekonuje, że sąd hiszpański wydając przedmiotowe orzeczenie miał na uwadze domniemanie pochodzenia dziecka z małżeństwa, albowiem mąż wnioskodawczyni był stroną postępowania o ustalenie ojcostwa, aktywnie w nim uczestniczył (stawił się w sądzie), a zatem nie był pozbawiony możności obrony swoich interesów. Jedyne różnice w procedurze obalenia domniemania pochodzenia dziecka z małżeństwa zauważalne są w warstwie technicznej, albowiem w polskim porządku prawnym muszą toczyć się dwa odrębne postępowania – jedno celem obalenia domniemania pochodzenia dziecka od męża matki, a drugie celem ustalenia ojcostwa innego mężczyzny; natomiast według prawa hiszpańskiego, ustalenie ojcostwa powoduje jednocześnie obalenie domniemania pochodzenia dziecka z małżeństwa. Skutek orzeczeń jest jednak identyczny, a ojcem dziecka - od uprawomocnienia się orzeczenia – jest mężczyzna, którego wskazano w sentencji orzeczenia sprawy o ustalenie ojcostwa.
Wobec powyższego, brak jest wątpliwości co do tego, że uznanie przedmiotowego orzeczenia nie jest sprzeczne z porządkiem prawnym w Rzeczypospolitej Polskiej. Wywołuje ono bowiem skutki zbieżne z przeprowadzeniem w Polsce postępowań kolejno o zaprzeczenie, a następnie ustalenie ojcostwa. Nie ma przy tym racji prokurator twierdząc, że dojdzie w takim przypadku do posiadania przez dziecko dwóch ojców – jednego na podstawie przedmiotowego orzeczenia, a drugiego na podstawie domniemania pochodzenia dziecka z małżeństwa, z uwagi na brak orzeczenia w przedmiocie zaprzeczenia tegoż ojcostwa. Jak już bowiem wyżej wskazano, orzeczenie hiszpańskie, pomimo niewyartykułowania tego wprost z uwagi na odmienne przepisy proceduralne, niesie za sobą także skutek w postaci zaprzeczenia ojcostwaR. S..
Dochodząc do wniosku, że w sprawie nie zaistniały żadne negatywne przesłanki uznania orzeczenia państwa obcego, zarówno w zakresie wskazywanym przez prokuratora jak i innych określonych wart. 1146 k.p.c, Sąd na podstawieart. 1145 k.p.c.uznał za skuteczny na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej prawomocny wyrok Sądu Pierwszej Instancji nr 13 wS.w Hiszpanii z dnia 13 października 2007 roku, sygn. akt 637/2007 o ustalenie ojcostwa.
SSO Barbara Przybylska SSO Domicela Gawlińska-Kowalczyk SSO Łucja Oleksy-Miszczyk