Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 830/15
Data wyroku: 2015-12-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kicman
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: 1.	art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 748) oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).

Sygn. akt III U 830/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 grudnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantst. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica
po rozpoznaniu w dniu2 grudnia 2015 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyF. Ł.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek odwołaniaF. Ł.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia25 września 2015 r.,znak:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyF. Ł.prawo do emerytury, począwszy od dnia 13 września 2015 r.
Sygn. akt III U 830/15

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 2 grudnia 2015 r.
Decyzją z dnia 25 września 2015 r., znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyF. Ł.prawa do emerytury.
W podstawie prawnej decyzji organ rentowy powołał ogólnie przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) orazustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 r. poz. 748).
Uzasadniając swoje stanowisko organ rentowy wskazał, że do dnia 1 stycznia 1999 r. nie został udowodniony wymagany 15 letni okres pracyw szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Do stażu pracy w warunkach szczególnych nie zaliczył wnioskodawcy okresu jego zatrudnienia od 27 kwietnia 1974 r. do 31 lipca 1978 r.w(...)(...)jako traktorzysta, gdyż brak dowodów wskazujących czy praca ta była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy oraz od 1 listopada 1979 r. do 17 czerwca 1991 r. wZakładzie Rolnym (...)wO.jako kierowca, gdyż brak informacji, czy samochód był samochodem ciężarowym powyżej 3,5 tony.
W odwołaniu z dnia 9 października 2015 r. wnioskodawca zakwestionował powyższą decyzję, wnosząc ostatecznie o jej zmianęi przyznanie mu prawa do emerytury w obniżonym wieku przy zaliczeniu pracy w warunkach szczególnych w(...)(...)C.) oraz w(...)

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odwołał się do treściart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznychi § 2 rozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. Zaznaczył, iż za pracęw szczególnych warunkach organ rentowy nie uznał okresu pracyod 27 kwietnia 1974 r. do 31 lipca 1978 r. w(...)(...)oraz 1 listopada 1979 r. do 17 czerwca 1991 r. wZakładzie Rolnym (...)O.tj. 13 lat, 9 miesięcy i 12 dni, gdyż wnioskodawca nie przedłożył za wskazane okresy świadectw pracy w szczególnych warunkach.

Sąd  ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaF. Ł.urodzony (...), w dniu 26 sierpnia 2015 r. złożył wniosek o emeryturę, zaznaczając jednocześnie, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
W aktach organu rentowego zalega dokumentacja potwierdzająca przebieg zatrudnienia wnioskodawcy, a to: świadectwo wykonywania pracszczególnych warunkach wystawione przez(...)potwierdzające, iż w okresie zatrudnia od 18 czerwca 1991 r. do 28 grudnia 1995 r. wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony (dział VIII poz. 2 pkt 1), świadectwo pracy z dnia 31 lipca 1978 r. wystawione przez(...)(...)potwierdzające zatrudnienie wnioskodawcy w okresie od 27 kwietnia 1974 r. do 31 lipca 1978 r. na stanowisku traktorzysty, świadectwo pracy z dnia 18 czerwca 1991 r. wystawione przezZakłady (...)wO.(...)potwierdzające, iż wnioskodawca od 1 sierpnia 1978 r. do 31 października 1979 r. był tam zatrudniony na stanowisku kierowca ciągnikowy, a od 1 listopada 1979 r. do 17 czerwca 1991 r. na stanowisku kierowca samochodowy, świadectwo pracy z dnia 28 grudnia 1995 r. wystawione przez(...)potwierdzające zatrudnienie wnioskodawcy w okresie od 18 czerwca 1991 r. do 28 grudnia 1995 r. na stanowisku kierowcy, zaświadczenie z dnia 11 września 2003 r. potwierdzające zatrudnienie wnioskodawcy wCentrum (...)(...)wH.od 9 kwietnia 1996 r. do 31 grudnia 1998 r. Ustalony przez organ rentowy wymiar okresów składkowychi nieskładkowych wykazanych przez wnioskodawcę na dzień 1 stycznia1999 r. wyniósł 25 lat, a okres pracy w szczególnych warunkach 5 lat, 9 miesięcy i 11 dni.
W rezultacie zaskarżoną decyzją z dnia 25 września 2015 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury.
Dowód: dokumentacja zalegająca w aktach emerytalnych:
- wniosek o emeryturę z dnia 1 lipca 2015 r.,
- świadectwo pracy w szczególnych warunkach wystawione przez GS(...),
- świadectwo pracy z dnia 31 lipca 1978 r. wystawione przez(...)(...),
- świadectwo pracy z dnia 18 czerwca 1991 r. wystawione przezZakłady (...)O.,
- świadectwo pracy z dnia 28 grudnia 1995 r. wystawione przez(...),
- zaświadczenie z dnia 11 września 2003 r. wystawione przezCentrum (...)(...),
-decyzja (...)wR.z dnia 25 września 2015 r.
Sąd ustalił ponadto, że wF. Ł.w okresie od 27 kwietnia 1974 r. do 31 lipca 1978 r. był zatrudniony w(...)Kombinacie Rolnym na stanowisku kierowca ciągnikowy. W dniu 9 kwietnia 1974 r. wnioskodawca uzyskał uprawnienia do prowadzenia ciągnika.
We wskazanym zakładzie pracy wnioskodawca pracował w grupie remontowo – budowlanej, były to prace w transporcie. Wnioskodawca jeździł ciągnikiem. Praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Za porozumieniem stron wnioskodawca przeszedł doZakładu (...)wO.(...)gdziew okresie od 1 sierpnia 1978 r. do 31 października 1979 r. pracował jako kierowca ciągnikowy, a następnie od 1 listopada 1979 r. do 17 czerwca 1991 r. jako kierowca, początkowo jako kierowca samochodu ciężarowego,a od 1982 r., kiedy uzyskał uprawnienia do kierowania autobusami dodatkowo jako kierowca autobusu.
Od 1 listopada 1979 r. wnioskodawca pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Dodatkowo w okresach wiosenno - letnim wnioskodawca pracował jako kierowca autobusu. Wnioskodawca jeździł autobusemmarki A. (...)posiadającym 38 miejsc siedzących i przewoził wycieczki pracownicze, dzieci pracowników na obozy i kolonie.
Przede wszystkim jednak w okresie od 1 listopada 1979 r. do 17 czerwca 1991 r. wnioskodawca pracował jako kierowca samochodów ciężarowych. Jeździł samochodami ciężarowymimarki K.iS.o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Wnioskodawca przewoził zboża, nawozy, cukier, spirytus z gorzelni. Praca kierowcy samochodu ciężarowego i zamiennie kierowcy autobusu była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Dowód:
- świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 4 listopada 1998 r. – k. 5,
- dokumentacja zalegająca w aktach osobowych wnioskodawcy z(...)(...)
- dokumentacja zalegająca w aktach osobowych wnioskodawcy z(...)wO.,
- zeznania świadków: -A. B.,
-J. N.,
- zeznania wnioskodawcyF. Ł..
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych oraz w ramach toczącego się w sprawie sądowego postępowania dowodowego, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Za w pełni wiarygodne Sąd uznał ponadto dowody z zeznań świadkówA. B.iJ. N., którzy pracowali wraz z wnioskodawcą w(...), dlatego też znali zakres obowiązków wnioskodawcy.
Za polegające na prawdzie Sąd uznał również zeznania wnioskodawcy. Zeznania te precyzują m.in. przedłożone świadectwa pracy poprzez uściślenie, jakiego rodzaju prace i na jakim stanowisku wykonywał wnioskodawca w okresie będącym przedmiotem badania.

Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U.z 2015 r. poz. 748), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. na dzień 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W myśl przepisu art. 184 ust. 2 cyt. ustawy emerytura, o której mowa powyżej, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami, o których mowaw ust. 2-3 zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym, niż określony w art. 27 pkt. 1 ustawy (co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2 cyt. ustawy).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowiskoraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32 cyt. ustawy).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny (który dla mężczyzn wynosi 60 lat), ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy (25 lat dla mężczyzn), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracyw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
Bezsporne jest, że wnioskodawcaF. Ł.wykazał, iż ukończył 60 lat, nie przystąpił do OFE oraz posiada 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
W toku rozpoznawania sprawy przed organem rentowym uwzględniony został łączny okres zatrudnienia w warunkach szczególnych w wymiarze 5 lat, 9 miesięcy i 11 dni.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była zatem kwestia ustalenia, czy wnioskodawcaF. Ł.przepracował co najmniej 15 latw warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, a okres ten przypadał przed dniem 1 stycznia 1999 r.
Na podstawie zgromadzonego materiału Sąd przyjął, że odwołanie wnioskodawcy jest zasadne, a jego żądanie co do zmiany zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało,żeF. Ł.w okresie od 27 kwietnia 1974 r. do 31 lipca 1978 r. był zatrudniony w(...)(...), gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace na stanowisku kierowcy ciągnikowego (kierowcy ciągnika).
Charakter pracy wnioskodawcy wykonywanej we wskazanym zakładzie pracy w pełni odpowiadał pracom w szczególnych warunkach wymienionym w wykazie A, dział VIII (w transporcie i łączności), pozycja 3 (prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych) stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Stanowiska te wymienione są również w wykazie A, dział VIII(w transporcie i łączności), pozycja 3 (prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych), punkt 1 – kierowca ciągnika kołowego, pkt 2 – kierowca ciągnika gąsienicowego stanowiącym załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Nadto, Sąd ustalił, iż wnioskodawca od 1 listopada 1979 r. do 17 czerwca 1991 r. w okresie zatrudnienia wZakładzie Rolnym (...)wO.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony oraz kierowcy autobusu o liczbie miejsc siedzących większej niż 15.
Charakter pracy wnioskodawcy wykonywanej w ww. zakładzie pracyw pełni odpowiadał pracom w szczególnych warunkach wymienionymw wykazie A, dział VIII (w transporcie i łączności) poz. 2 (prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów) stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Stanowisko to wymienione jest również w wykazie A, dział VIII(w transporcie i łączności), pozycja 2 (prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowychi ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów) pkt 1 (kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony), pkt 4 (kierowca autobusu o liczbie miejsc siedzących większej niż 15) zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze.
Podnieść należy, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymiwkodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami stroni świadków.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 września 1984 r. (III UZP 48/84 LEX nr 14630) stwierdził, że w świetle 2ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) zakład pracy wydaje zaświadczenie o zatrudnieniu w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji, natomiast w sądowym postępowano odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okresów także w oparciu o inne dowody.
W związku z powyższym Sąd uznał, iż wnioskodawca wykazał, przy zaliczeniu okresu uznanego przez organ rentowy, ponad 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach przypadających na dzień 1 stycznia 1999 r.i spełnia wszelkie pozostałe przesłanki do nabycia prawa do emerytury przewidziane w przepisie art. 32 w związku z art. 184 ustawyo emeryturach i rentach z FUS.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Z powołanych względów Sąd orzekł o przyznaniu wnioskodawcy prawa do emerytury począwszy od 13 września 2015 r., tj. od daty ukończenia 60 roku życia.
Mając powyższe na uwadze, zaskarżoną decyzję należało zmienić,o czym orzeczono w sentencji wyroku, w oparciu o powyżej przytoczone przepisy i na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.