Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1773/15
Data wyroku: 2015-12-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Roman Troll, Leszek Dąbek, Gabriela Sobczyk
Słowa kluczowe: Stwierdzenie Nabycia Spadku
Podstawa prawna: art. 931 kc, art. 1020 kc

Sygn. akt III Ca 1773/15

POSTANOWIENIE
Dnia 29 grudnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący - Sędzia  SO Leszek Dąbek (spr.)
Sędziowie:    SO Gabriela Sobczyk
SR (del.) Roman Troll
Protokolant   Aldona Kocięcka
po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 r. na rozprawie sprawy
z wniosku Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego wO.
przy udzialeH. J. (1),B. K.,J. K.,G. D.,A. D. (1),R.J.,R. D.,A. D. (2),A. D. (3),P. D.,M. D.,A. D. (4)iŁ. K.
o stwierdzenie nabycia spadku poJ. J. (2)
na skutek apelacji uczestniczek postępowaniaA. D. (1),B. K.iJ. K.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 12 maja 2009r., sygn. akt I Ns 1247/08
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.

SSR del. Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk
Sygn. akt III Ca 1773/15

UZASADNIENIE
Wnioskodawczyni Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy
wO.wniosła o stwierdzenie nabycia spadku poJ. J. (2), zmarłym w dniu 17 02 2004 r. twierdząc, iż spadkodawca pozostawił po sobie długi z tytułu należności czynszowych za lokal stanowiący własność Skarbu Państwa.
Uczestnicy postępowaniaH. J. (2),H. J. (1),B. K.,J. K.,G. D.iA. D. (1)nie oponowali przeciwko wnioskowi
oraz potwierdzili zapewnienie spadkowe złożone przezH. J. (2)na rozprawie
w dniu 3 03 2009r. potwierdzające, iż spadkodawca w chwili śmierci miał żonę
i pięcioro dzieci i nie sporządził testamentu, nie składali oświadczeń o przyjęciu ,
bądź odrzuceniu spadku, nikt nie został uznany za niegodnego dziedziczenia,
nie były też zawierane umowy o zrzeczenie się dziedziczenia po nim.

    Sąd Rejonowy w Gliwicachw postanowieniu z dnia 12 05 2009 r. stwierdził, że spadek poJ. J. (2)zmarłym dnia 17 02 2004 r., ostatnie stale zamieszkałym wZ.na podstawie ustawy nabyli: jego żonaH. J. (2)w(...)części oraz jego dzieciH. J. (1),B. K.,J. K.,G. D.iA. D. (1)po(...)części każde z nich oraz orzekł o kosztach postępowania.
W ustalonym stanie faktycznym, w motywach orzeczenia przywołał regulacjeart. 926 k.c.,art. 931 § 1 k.c.uznał i wskazane w sentencji osoby nabyły spadek na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia.
O kosztach postępowania orzekał na mocy regulacjiart. 520 § 1 k.p.c.
Orzeczenie zaskarżyłyuczestniczki postępowania:J. K.,B. K.iA. D. (1), które wniosły o uchylenie postanowienia i uznanie,
iż odrzucają spadek po zmarłymJ. J. (2), ponieważ nie posiadał on żadnego majątku i nie są w stanie płacić jego zobowiązań finansowych. Oświadczeń
o odrzuceniu spadku nie złożyły, gdyż nie znały procedury, a toku postępowania
nie posiadały pełnomocnika i nie rozumiały kierowanych do nich słów.
W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyniAgencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy wO.wnosiła o oddalenie apelacji i zasądzenie od uczestniczekA. D. (1)iB. K.zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniosła, iż termin do składania oświadczenia o odrzuceniu spadku jest terminem ustawowym, zatem nie ma możliwości jego przedłużenia.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje :
Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował wniosek, a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę.
Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczna orzeczenia nie były kwestionowane w apelacjach, maja podstawę w informacjach zawartych we wskaza-nych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wiarygodnych źródłach dowodowych
Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.
Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest prawidłowa.
Jednakże po wydaniu zaskarżonego orzeczenia uczestniczki postępowaniaB. K.iJ. K.złożyły oświadczenia o odrzuceniu po nim spadku, a Sąd Rejonowy w Zabrzu w prawomocnym postanowieniu wydanym sprawie o sygn. akt I Ns 1451/09 zatwierdził ich uchylenie się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia tych oświadczeń.
W następstwie tego – stosownie do regulacjiart. 1020 k.c.- zostały one wyłą-czone od dziedziczenia poJ. J. (2)tak jakby nie dożyły one otwarcia spadku
- co w konsekwencji - stosownie doart. 931 § 2 k.c.- powoduje, że udział spadkowy tych spadkobierców przypadają ich dzieciom w częściach równych.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika przy tym, iż oświadczenie
o odrzuceniu spadku poJ. J. (2)złożyła także pozostali – pozaH. J. (2), która zmarła w dniu 2 07 2009r. –wskazani w zaskarżonym orzeczeniu spadkobiercyJ. J. (2), co wymaga dokonania oceny skuteczności tych oświadczeń i w tym celu wyjaśnienia, czy doszło do zatwierdzenia uchylenia się przez nich od skutków prawnych niedochowania terminów do złożenia tych oświadczeń.
W konsekwencji tego po wydaniu przez Sąd Rejonowy - prawidłowego
w chwili ferowania zaskarżonego postanowienia- doszło do tak istotnej zmiany stanu sprawy, iż w jej materiale należy uznać, iż jej istota nie została dotychczas rozpoznana, a jej dalsze rozpoznawanie jest uzależnione od ustalenia prawidło-wego kręgu osób zainteresowanych, wezwania ich do udziału w sprawie i umożli-wienia im zajęcia stanowiska oraz uzupełnienie postępowania dowodowego niemal w całości.
Równocześnie kontynuowanie rozpoznawania sprawy przez Sąd odwoławczy spowodowałoby, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne - dotyczące nowych istotnych okoliczności sprawy -  nie podlegałyby żadnej kontroli instancyjnej, co  pozbawiłoby nowych potencjalnym spadkobiercówJ. J. (2)faktycznie jednej z instancji orzeczniczej.
W połączeniu z powyższym oraz z doniosłym znaczeniem dla obrotu prawnego mającego zapaść w sprawie orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku
poJ.J.(dotyczy ono sukcesji ogółu przynależnych mu i podlegających dziedziczeniu praw oraz odpowiedzialności za jego długi) czyniło to koniecznym uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji
do ponownego rozpoznania.
Reasumując z podanych względów orzeczono jak w sentencji w oparciu
o regulacjęart. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.
Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę weźmie pod uwagę zawartą powyżej ocenę prawną oraz podejmie z urzędu czynności w celu wyjaśnienia czy doszło do skutecznego odrzucenia przez uczestników postępowaniaG. D.,
A. D. (1)iH. J. (1)spadku poJ. J. (2).
Następnie w wymaganym prawem zakresie uzupełni krąg uczestników postępowania, umożliwi im zajęcie stanowiska w sprawie i ponownie z urzędu przeprowadzi czynności dowodowe w celu ustalenia osób, które skutecznie nabyły spadek poJ. J. (2).

SSR del. Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk