Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 555/14
Data wyroku: 2015-02-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Podział Majątku Wspólnego
Podstawa prawna: art. 617 k.p.c. i art. 210 k.c.

Sygn. akt II Ca 555/14

POSTANOWIENIE

Dnia

11 lutego 2015 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący

SSO Maria Leszczyńska

Sędziowie

SO Janusz Kasnowski
SO Aurelia Pietrzak (spr.)

Protokolant

sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz

po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r.

w Bydgoszczy

na rozprawie

sprawy z wnioskuZ. A.

z udziałemT. Ł.,R. Ł.,P. Ł.,
G. Ł.iR. S.

o podział majątku wspólnego oraz zniesienie współużytkowania wieczystego nieruchomości

na skutek apelacji wnioskodawczyni

od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy

z dnia 30 kwietnia 2014 r.

sygn. akt. II Ns 2205/10

p o s t a n a w i a :
I/ oddalić apelację,
II/ oddalić wniosek uczestnikaT. Ł.o zasądzenie kosztów
postępowania apelacyjnego.
Sygn. akt: II Ca 555/14

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniZ. A., po sprecyzowaniu wniosku, domagała się podziału majątku wspólnego jej i uczestnikaT. Ł., w skład którego wchodziły: udział wynoszący 14/16 w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości położonej wS., oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka (...), udział wynoszący 1/6 w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości położonej wS., stanowiącej drogę oznaczoną w ewidencji gruntów jakodziałki (...), udział wynoszący 1/6 w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości położonej wW., oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka (...), prawo użytkowania działki w ROD(...)wS.. Wnioskodawczyni domagała się, aby prawo wieczystego użytkowania działki ROD(...)przyznać wyłącznie uczestnikowiT. Ł.oraz wydzielić z nieruchomości położonej wS.oznaczonej nr(...)działkę o łącznej powierzchni 0,5885 ha i przyznać prawo ich wyłącznego użytkowania wieczystego wnioskodawczyni i ustalić następujące udziały pozostałych uczestników w prawie wieczystego użytkowania, po wydzieleniudziałki (...):T. Ł.– 19/25,R. Ł.– 3/25 iP. Ł.– 3/25. Nadto domagała się ustalenia udziałów w prawie wieczystego użytkowaniadziałki nr (...)wS.oraz nieruchomości położonej wW.w wysokości 1/12 dla wnioskodawczyni i uczestnikaT. Ł.. Wnioskodawczyni domagała się także ustanowienia na rzecz użytkowników wieczystych wydzielonych działek nieodpłatnej służebności drogi koniecznej.
UczestnikT. Ł.potwierdził skład majątku wspólnego, dodatkowo wskazując na nakłady na działkę położoną na terenie ROD wS..
Wnioskodawczyni w toku sprawy zmieniła swoje żądanie domagając się przyznania uczestnikowi wyłącznego prawa użytkowania działki ROD(...)z obowiązkiem spłaty na jej rzecz kwoty 6.000 zł. Wniosła także o dokonanie podziału samochodu osobowego markiV. (...)poprzez przyznanie go uczestnikowi, na co ten nie wyraził zgody.
UczestnicyR. Ł.,P. Ł.iG. Ł.domagali się zniesienia współwłasnościdziałki (...)zgodnie z projektemS. B.bez spłat i dopłat.
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zniósł współużytkowanie wieczyste nieruchomości położonej wS.oznaczonej jakodziałka nr (...)o powierzchni 1,2554 ha, dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)w ten sposób, że podzielił je na siedem działek zgodnie z projektem podziału sporządzonym przez biegłegoS. B.w opinii wydanej do sprawy, która stanowi integralną część postanowienia, i prawo wieczystego użytkowania w stosunku do nowopowstałych działek przyznał kolejno:Z. A.odnośniedziałki (...),P. Ł.w zakresiedziałki (...),R. Ł.–(...),Z. A.–(...),G. Ł.–(...)(punkt 1-6). Nadto prawo wieczystego użytkowaniadziałki (...)z przeznaczeniem na drogę dojazdową Sąd przyznał wnioskodawczyni i uczestnikowiG. Ł.po połowie (punkt 7), zaśdziałki (...)– wnioskodawczyni oraz uczestnikomP. Ł.,R. Ł.w równych udziałach z przeznaczeniem na część drogi dojazdowej wewnętrznej (punkt 8). Jednocześnie Sąd oddalił wniosek o podział majątku wspólnego wnioskodawczyni i uczestnikaT. Ł.w zakresie pojazdu mechanicznego markiV. (...)(punkt 9), umorzył postępowanie co do podziału majątku w pozostałej części (punk10) i orzekł o kosztach sądowych w sprawie (punkt 11-18).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
MałżeństwoZ. Ł.iT. Ł.zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Okresowego wB.z dnia 30 maja 2008 roku, prawomocnym z dniem 20 czerwca 2008 roku. W małżeństwie stron obowiązywał ustrój wspólności ustawowej małżeńskiej.
W skład majątku wspólnego małżonków na dzień ustania wspólności majątkowej małżeńskiej wchodziły: udział 14/16 w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości położonej wS., oznaczonej nr(...), dla której Sąd Rejonowy w Bydgoszczy prowadziksięgę wieczystą KW nr (...), udział 1/6 w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości położonej wS., oznaczonej nr(...), dla której Sąd Rejonowy w Bydgoszczy prowadziksięgę wieczystą KW nr (...), udział 1/6 w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości położonej w miejscowościW., oznaczonej nr(...)dla której Sąd Rejonowy w Bydgoszczy prowadziksięgę wieczystą KW nr (...), a nadto prawo użytkowania działki ROD(...)położonej wS., samochódS. (...), samochódV. (...)oraz biżuteria.
UczestnikT. Ł.w drodze umowy darowizny przekazał swoje udziały w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości położonych wS.: oznaczonej nr(...)i oznaczonej nr(...)a także nieruchomości położonej w miejscowościW.oznaczonej nr(...)na rzecz synów:R. Ł.,P. Ł.orazG. Ł.. Aktualnie współużytkownikami wieczystymidziałki oznaczonej nr (...)sąZ. A.- w 14/32 części,R. Ł.w 11/64 części,P. Ł.w 10/64 części orazG. Ł.w 15/64 części. Współużytkownikamidziałki oznaczonej nr (...)są natomiastZ. A.w 1/12 części,R. Ł.w 1/6 części,P. Ł.w 1/6 części,R. S.w 3/6 części iG. Ł.w 1/12 części, zaś współużytkownikami wieczystymidziałki nr (...)sąZ. Ł.w 1/12 części,R. Ł.w 1/6 części,P. Ł.w 1/6 części,R. S.w 3/6 części iG. Ł.w 1/12 części.
Po wskazaniu, że dopuszczalne było w jednym postępowaniu dokonanie podziału majątku wspólnego i zniesienie współużytkowania wieczystego, Sąd podał, że z racji wyrażonej przez uczestników chęci dokonania podziału fizycznegodziałki nr (...), dopuścił w sprawie dowód z opinii biegłego celem ustalenia czy podział taki jest możliwy. Powołany biegłyS. B.sporządził projekt podziału, który został załączony do akt sprawy. Uczestnicy nie kwestionowali tego projektu, co więcej na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. wyrazili zgodę na dokonanie podziału fizycznego zgodnie z tym projektem, wobec tego Sąd podzielił powyższą działkę według sporządzonej w sprawie opinii.
Przechodząc do żądania podziału majątku wspólnego byłych małżonków Sąd ustalił, że na dzień ustania wspólności ustawowej w skład tego majątku wchodziły prawo użytkowania działki ROD(...)położonej wS., a także ruchomości: samochód osobowy markiS. (...), samochód osobowy markiV. (...)biżuteria. Następnie Sąd stwierdził, że przedmiotem podziału majątku wspólnego małżonków po ustaniu wspólności ustawowej lub umownej mogą być jedynie przedmioty majątkowe, które były objęte tą wspólnością w chwili jej ustania i które nadal znajdują się w majątku małżonków objętym ich współuprawnieniem w częściach ułamkowych. Wobec tego Sąd nie mógł dokonać podziału samochodu osobowego markiV. (...). W toku postępowania ustalono wprawdzie, iż samochód ten został nabyty w trakcie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej, następnie użytkowany był przezR. Ł.,P. Ł.iG. Ł.. Po ustaniu wspólności ustawowej małżeńskiej, około 2010 – 2011 r., przedmiotowy samochód zaginął i uczestnicy nie mają wiedzy, co się z nim stało. Z wnioskuZ. A.toczyło się dochodzenie w sprawie przywłaszczenia przedmiotowego pojazdu przezT. Ł.. Postępowanie zostało umorzone. Natomiast niewyjaśniona pozostała kwestia co się stało z samochodem i gdzie się aktualnie znajduje. Wobec powyższego Sąd nie mógł dokonać podziału tego składnika majątku wspólnego małżonków, dlatego też w punkcie 9 sentencji postanowienia oddalił wniosek o podział majątku wspólnego w zakresie przedmiotowego pojazdu. Co do innych składników Sąd zaznaczył, że uczestnicy dokonali już ich podziału osiągając porozumienie, także co do nakładów nadziałkę nr (...), a także działkę ROD. Dlatego też Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie.
O kosztach sądowych sprawy o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności ustawowej Sąd orzekł na zasadzieart. 520 § 1 k.p.c.Natomiast odnośnie sprawy o zniesienie współużytkowania nieruchomości orzeczono Sąd orzekł na mocyart. 520 § 2 k.p.c.
Apelację od postanowienia złożyła wnioskodawczyni, zaskarżając je jedynie w części, w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 9 postanowienia, w którym Sąd Rejonowy oddalił wniosek o podział majątku wspólnego w zakresie pojazdu markiV. (...). Wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.poprzez nierozważenie zebranego materiału dowodowego w sposób wszechstronny i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów i dokonania ustaleń sprzecznych ze zgromadzonymi w sprawie dowodami oraz naruszenieart. 155 k.c.,art. 169 k.c.,art. 174 k.c.iart. 180 k.c.poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że samochódM. V.nie należał do majątku byłych małżonków w chwili orzekania. Wskazując na powyższe wnioskodawczyni wniosła o zmianę punktu 9 sentencji postanowienia poprzez zniesienie współwłasności przedmiotowego pojazdu i przyznanie jego własności uczestnikowiT. Ł.bez obowiązku spłaty.
Na rozprawie apelacyjnej w dniu 11 lutego 2015 r. uczestnikR. Ł.wniósł o oddalenie apelacji. Z takim samym wnioskiem wystąpił pełnomocnik uczestnikaT. Ł.domagając się jednocześnie zasądzenia na jego rzecz postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Sąd Rejonowy dokonał w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych z rozważeniem całokształtu materiału dowodowego, bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, które Sąd odwoławczy w całości akceptuje i przyjmuje za podstawę także własnego orzeczenia.
W złożonym środku odwoławczym wnioskodawczyni kwestionowała jedynie rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 9 postanowienia, w którym Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o podział majątku wspólnego byłych małżonków w zakresie pojazdu mechanicznego markiV. (...).
W pierwszej kolejności, co do tego rozstrzygnięcia, wnioskodawczyni zarzuciła naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.nie wskazując przy tym na czym miałoby polegać przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów przez Sąd Rejonowy. Oprócz ogólnego stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji nie rozważył wszechstronnie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy, wnioskodawczyni nie rozwinęła w uzasadnieniu apelacji, na czym konkretnie miałoby polegać zarzucane uchybienia procesowe. Co więcej, zauważyć należy, że wnioskodawczyni nie kwestionuje ustalenia, że samochód markiV. (...)zaginął i nie wiadomo gdzie się znajduje. Nie zgadza się ona natomiast z wnioskiem wyciągniętym z tego ustalenia, że samochód ten nie może przedmiotem podziału majątku małżonków. Tymczasem powyższy wniosek, będący podstawą rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym punkcie postanowienia, jest w pełni prawidłowy. Nie można bowiem dzielić przedmiotu majątku, który w chwili orzekania nie pozostaje co najmniej do dyspozycji byłych małżonków. Skoro żadne z małżonków nie wie co się z tym samochodem stało, nie jest uprawnione twierdzenie, że wskazany pojazd rzeczywiście wchodzi w skład majątku wspólnego. Z zeznań świadkaA. Ł.i uczestnikaP. Ł.wynika, że wnioskodawczyni, ani teżT. Ł., nie użytkowali tego samochodu. W czasie trwania ich związku małżeńskiego był on użytkowany przez pozostałych członków rodziny, wśród których często zmieniał posiadanie. Z powyższego zasadny jest wniosek, że jeszcze w czasie trwania związku małżeńskiego wnioskodawczyni oraz jej były mąż utracili zainteresowanie tym samochodem i nie traktowali go jako składnika majątku wspólnego, a obecny brak wiedzy co do jego dalszych losów traktować należy jako oczywistą konsekwencję takiego stanu rzeczy. Na potwierdzenie tego zauważyć można, że wnioskodawczyni dopiero w toku sprawy, na rozprawie w dniu 28 lutego 2013r. rozszerzyła swój wniosek o pojazd markiV. (...). Pierwotnie wniosek dotyczył tylko samochodu markiS. (...).
Nie sposób zatem uznać, że przedmiotowy pojazd wchodzi w skład dzielonego majątku wspólnego, tylko dlatego, że nadal jest zarejestrowany na wnioskodawczynie i że istnieje możliwość jego odnalezienia, co będzie skutkowało przywróceniem jego posiadania byłym małżonkom. W chwili wydawania zaskarżonego orzeczenia wnioskodawczyni iT. Ł.nie posiadali tego samochodu i nadal nie jest wiadome gdzie ta rzecz ruchoma się znajduje. Zatem nieuprawnione są również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego w postaciart. 155 k.c.,art. 169 k.c.,art. 174 k.c.iart. 180 k.c.Skoro przedmiotowy pojazd został utracony, nie ma podstaw do jego zaliczenia do majątku wspólnego i jego przyznania jednemu z byłych małżonków.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.oddalił apelację jako niezasadną (punkt I).
Sąd Okręgowy na podstawieart. 520 § 1 k.p.c., który stanowi, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem, oddalił wiosek uczestnikaT. Ł.o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego (punkt II).