Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 25/15
Data wyroku: 2015-04-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Teresa Rak, Anna Kowacz-Braun, Krzysztof Sobierajski
Słowa kluczowe: Skarga Pauliańska
Podstawa prawna: art. 527 kc

Sygn. akt I ACa 25/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 kwietnia 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Krzysztof Sobierajski

Sędziowie:

SSA Anna Kowacz-Braun (spr.)
SSA Teresa Rak

Protokolant:

st.sekr.sądowy Katarzyna Wilczura

po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2015 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna wK.
przeciwkoJ. K.
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt I C 1171/13
1. oddala apelację;
2. zasądza od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 5 400zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
Sygn. akt I ACa 25/15

UZASADNIENIE wyroku z dnia 1 kwietnia 2015 roku
Strona powodowa(...) Sp. z o.o.spółka komandytowo - akcyjna wK.domagała się uznania za bezskuteczną względem niej czynności prawnej dokonanej aktem notarialnym z dnia 21 lutego 2011 roku o numerze rep.(...), przed notariuszemJ. D., przez dłużnikaA. C.na rzecz pozwanegoJ. K., przedmiotem której było ustanowienie hipoteki umownej łącznej na następujących nieruchomościach:

a
nieruchomości niezabudowanej, położonej w miejscowościS., w gminieP., w powiecie(...), utworzonej zdziałek nr (...), łącznego obszaru l6,4709 ha, dla której Sąd Rejonowy w Myszkowie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o numerze (...);

b
nieruchomości niezabudowanej, położonej w miejscowościS., w gminieP.w powiecie(...), utworzonej zdziałek o nr (...), łącznego obszaru 5,9217 ha, dla której Sąd Rejonowy w Myszkowie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o numerze (...);

c
nieruchomości niezabudowanej, położonej w miejscowościS., w gminieP., w powiecie(...), utworzonej zdziałek o nr (...), łącznego obszaru5, 9179 ha, dla której Sąd Rejonowy w Myszkowie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o numerze (...);

d
nieruchomości niezabudowanej, położonej w miejscowościS., w gminieP., w powiecie(...), utworzonej zdziałki o nr (...), łącznego obszaru 16,4712ha, dla której Sąd Red Rejonowy wM.V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o numerze (...);

e
nieruchomości niezabudowanej, położonej w miejscowościS., w gminieP., w powiecie(...), utworzonej zdziałki nr (...), łącznego obszaru 2,84 ha, dla której Sąd Rejonowy w Myszkowie V Wydział Ksiąg Wieczystych powadziksięgę wieczystą o numerze (...);

f
nieruchomości niezabudowanej, położonej w miejscowościS., w gminieP., w

powiecie(...), utworzonej zdziałki nr (...), łącznego obszaru 2,61 ha, dla której Sąd Rejonowy w Myszkowie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o numerze (...),
w zakresie wierzytelności w kwocie 400.000 złotych, jaką strona powodowa posiada wobec dłużnikaA. C., objętej nakazem zapłaty wydanym przez Sąd Okręgowy w Krakowie z dnia 28 września 2011 roku sygn. akt I Nc 358/11, opatrzonym klauzulą wykonalności z dnia 9 stycznia 2012 roku.
W odpowiedzi na pozew pozwanyJ. K.wniósł o oddalenie powództwa wskazując, iż nie zaszły przesłanki warunkujące możliwość skutecznego ubiegania się przez wierzyciela o uznanie za bezskuteczną w stosunku do niego czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z osobą trzecią, albowiem w jej wyniku nie doszło do uszczuplenia majątku dłużnika, ponieważ wraz z ustanowieniem hipoteki dłużnik doprowadził do uchylenia innej hipoteki obciążającej jego nieruchomości na wyższą kwotę, nie doszło również do pokrzywdzenia wierzycieli, jako Ze powód może zaspokoić się z innych nieruchomości stanowiących własność dłużnika, pozwany również miał wierzytelność względem dłużnika, a ustanawiając hipotekę na jego nieruchomości chciał jedynie uzyskać zabezpieczenie jej wykonania, a nadto nie posiadał wiedzy o zadłużeniuA. C.względem strony powodowej.
Wyrokiem z dnia 23 września 2014 roku Sąd Okręgowy w Krakowie uwzględnił żądanie pozwu w całości oraz zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 27.200,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd Okręgowy ustalił, że pozwany i dłużnikA. C.pozostawali ze sobą w stosunkach gospodarczych od 1995 roku. Od 2008 roku, kiedyspółki (...) sp. z o.o.utraciły płynność finansową,A. C.przestał spłacać swoje zobowiązania, w tym względemfirmy (...)należącej do pozwanego. Pomimo tego współpraca pomiędzyA. C.iJ. K.nadal trwała. W sierpniu 2008 roku założyli oni wspólnie spółkę pod nazwąPrzedsiębiorstwo (...) sp. z o.o., która, chociaż nie podjęła faktycznej działalności, istnieje do chwili obecnej. W 2010 rokuA. C.poświadczył, że odpowiada za zobowiązania wobecJ. K.i ustanowił na jego rzecz hipotekę kaucyjną na nieruchomości położonej wK.. 5 października 2010 roku został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym (sygn. akt I C 318/10), mocą którego Sąd Okręgowy w Krakowie nakazał, aby w terminie dwóch tygodni od daty doręczenia orzeczeniaA. C.zapłacić powodowiJ. K.kwotę 2.779.120,28 złotych z ustawowymi
odsetkami od dnia 16 sierpnia 2010 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 41.940 zł tytułem kosztów procesu. 21 lutego 2011 rokuA. C.na sześciu nieruchomościach położonych wS.ustanowił na rzeczJ. K.hipotekę umowną łączną do sumy 3.500.000, w miejsce istniejącej wcześniej na tych nieruchomościach hipoteki łącznej ustanowionej na rzeczspółki (...) sp. z o.o.. W dniu 4 maja 2011 rokuA. C.zbył przedmiotowe nieruchomości na rzecz(...) sp. z o.o.
21 lipca 2010 rokuspółka (...) sp. z o.o.zawarła zespółką (...)sp. z
o.o. wK.umowę pożyczki na kwotę 1.000.000 złotych. Zabezpieczeniem tego kontraktu był
wystawiony przezA. C.weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową z dnia 29 kwietnia
2011 roku. W dniu 28 września 2011 roku Sąd Okręgowy w Krakowie wydał orzeczenie, w którym
nakazał pozwanemuA. C., aby zapłacił na rzecz strony powodowej kwotę 1.828.794, 52
zł wraz z odsetkami oraz 30.077 złotych tytułem kosztów procesu. Orzeczeniu temu w dniu 20
grudnia 2011 roku nadano klauzulę wykonalności. W stosunku doA. C.były prowadzone
liczne egzekucje komornicze, część z nich okazała się bezskuteczna. Wyrokiem zaocznym Sądu
Okręgowego w Krakowie z dnia 7 marca 2013 roku Sąd uznał za bezskuteczną względem strony
powodowej czynność prawną przewłaszczenia na zabezpieczenie dokonaną aktem notarialnym z
dnia 4 maja 2011 r., o numerze Rep.(...), przed notariuszemG. M.,
pomiędzy dłużnikiemA. C., a(...) sp. z o.o.z siedzibą wS.,
przedmiotem której było przeniesienie własności:1. nieruchomości zabudowanej, położonej w
K., przyul. (...), o powierzchni 8 arów, dla której Sąd Rejonowy dla
K.wK., Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr(...)
(...), 2. nieruchomości zabudowanej, położonej wK., przyul. (...)
36, o powierzchni 11,5 ara, dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie, Wydział
IV Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...). nieruchomości (garaż w
przyziemiu), położonej wK., przyul. (...), o powierzchni 14,9 m , dla
której Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie, Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi

księgę wieczystą nr (...). nieruchomości lokalowej, położnej na os.(...)
o pow. użytkowej 60,26m2, dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie, Wydział
IV Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...). nieruchomości
zabudowanej, położonej w miejscowościZ.(gminaŁ.), Dz. Nr(...), o
powierzchni 7 ara, dla której Sąd Rejonowy w Nowym Sączu, Wydział VI Ksiąg Wieczystych
prowadziksięgę wieczystą nr (...), oraz uznał za bezskuteczną względem strony
powodowej Przedsiębiorstwa Produkcyjno — Handlowego(...)z ograniczoną
odpowiedzialnością wK.czynność prawną, sprzedaży nieruchomości dokonanej aktem
notarialnym z dnia 30 września 2011 roku, o numerze rep.(...), przed notariuszemT. S.pomiędzy(...) Sp. z o.o.z siedzibą wS., aE.PL (...). z o.o. z siedzibą wS., której przedmiotem było przeniesienie własności: 1. nieruchomości zabudowanej, położonej wK., przyul. (...), o powierzchni 8 arów, dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie, Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr(...), 2. nieruchomości zabudowanej, położonej wK., przyul. (...), o powierzchni 11,5 ara, dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie, Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi
księgę wieczystą nr (...).(...)(garaż w przyziemiu), położonej w
K., przyul. (...), o powierzchni 14,9 m , dla której Sąd Rejonowy dla
K.wK., Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr

(...), 4. nieruchomości lokalowej, położnej na os.(...)o pow. użytkowej
60,26m2, dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie, Wydział IV Ksiąg
Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...). nieruchomości zabudowanej,
położonej w miejscowościZ.(gminaŁ.), Dz. Nr(...), o powierzchni 7 ara, dla
której Sąd Rejonowy w Nowym Sączu, Wydział VI Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą
nr(...), a także uznał za bezskuteczną względem strony powodowej Przedsiębiorstwa
Produkcyjno - Handlowego (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwK.
czynność prawną, sprzedaży nieruchomości dokonanej aktem notarialnym z dnia 4 maja 2011 roku,
o numerze rep.(...), przed notariuszemG. M., pomiędzy
dłużnikiemA. C.(PESEL (...)), aA. T., działającym w
imieniu(...) Sp. z o.o.z siedzibą wS., której przedmiotem były
nieruchomości dłużnika: 1. nieruchomość niezabudowana, położona w miejscowościS., w
gminieP., w powiecie(...), o powierzchni 16,4709 ha, dla której Sąd Rejonowy
wM., Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...); 2.
nieruchomość niezabudowana, położona w miejscowościS., w gminieP., w powiecie
(...), o powierzchni 5,9179 ha, dla której Sąd Rejonowy w Myszkowie, Wydział V
Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...); 3. nieruchomość
niezabudowana, położona w miejscowościS., w gminieP., w powiecie
(...), o powierzchni 5,9217 ha, dla której Sąd Rejonowy w Myszkowie, Wydział V
Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...); 4. nieruchomość
niezabudowana, położona w miejscowościS., w gminieP., w powiecie
(...), o powierzchni 16,4712 ha, dla której Sąd Rejonowy w Myszkowie, Wydział V
Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...); 5. nieruchomość
niezabudowana, położona w miejscowościS., w gminieP., w powiecie
(...), o powierzchni 2,61 ha, dla której Sąd Rejonowy w Myszkowie, Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...); 6. nieruchomość niezabudowana, położona w miejscowościS., w gminieP., w powiecie(...), o powierzchni 2,84 ha, dla której Sąd Rejonowy w Myszkowie, Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...). Powyższe orzeczenie związane było z wierzytelnością, jaką posiadała strona powodowaPrzedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwK.wobec dłużnikaA. C., a stwierdzoną nakazem zapłaty wydanym przez Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 28 września 2011 roku, sygn. akt I Nc 358/11, opatrzonym klauzulą wykonalności dnia 9 stycznia 2012 roku. Strona powodowa jest następcą prawnym(...) sp. z o.o.wK..
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że powód wykazał istnienie wszystkich przesłanek warunkujących uznanie czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną w stosunku do niego. Stronie powodowej przysługiwała bowiem zaskarżalna i skonkretyzowana wierzytelność o charakterze pieniężnym względemA. C., który z kolei dokonał czynność prawną ustanowienia hipoteki łącznej z osobą trzecią - pozwanym. Czynność ta dokonana została z pokrzywdzeniem strony powodowej, gdyż na jej skutekA. C.stał się niewypłacalny w wyższym stopniu niż był przed jej dokonaniem. Dochodzenie należności z nieruchomości obciążonych hipoteką stało się poważnie utrudnione.J. K.uzyskał zaś korzyść w postaci uprzywilejowania jego pozycji w postępowaniu egzekucyjnym. Dłużnik miał świadomość działania z pokrzywdzeniem wierzycieli, wiedział bowiem, że na skutek tej czynności z majątku jego wyjdą określone aktywa, z których w konsekwencji strona powodowa nie będzie mogła zaspokoić swojej wierzytelności. Pozwany miał wiedzę, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, albowiem po pierwsze pozostawał zA. C.w bliskich stosunkach gospodarczych, w związku z czym znał jego sytuację majątkową, a co więcej, obejmuje go domniemanie wynikające zart. 527 § 4 k.c., zgodnie z którym jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, po drugie zaś sam pozwany zeznał, że po ustanowieniu hipoteki na nieruchomości wK.pojawiały się u niego osoby przysłane przez innego wierzyciela. O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekła na zasadzieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.uwzględniając zasadę odpowiedzialności stron za wynik procesu.
Od powyższego orzeczenia apelację wniósł pozwany zaskarżając go w całości i zarzucając:
Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

a
błędną wykładnie i zastosowanieart. 527 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny(Dz.U.2014.121 j.t. ze zm., dalej:KC) z uwagi na:

12.1. uznanie, że w sytuacji, w której na skutek działań Pozwanego hipoteka istniejąca na nieruchomościachA. C.(dłużnika Powoda) zmniejszyła się z kwoty 12 000 000 złotych na obciążenie w kwocie 3.500.000 złotych, wystąpiła przesłanka uszczuplenia majątku dłużnika w myśl przepisów o skardze pauliańskiej, co jest sprzeczne tak z logiką, jak z zasadami doświadczenia życiowego;
- uznanie, żeA. C.działał z pokrzywdzeniem wierzycieli ustanawiając hipotekę na rzecz Pozwanego, jak również że Pozwany miał świadomość takiego działania, w sytuacji gdy ustanowienie hipoteki na nieruchomościach wS.na rzecz Pozwanego nastąpiło w miejsce zwolnienia przez Pozwanego hipoteki przymusowej ustanowionej na nieruchomości wW., w celu umożliwieniaA. C.zaciągnięcia kredytu na zaspokojenie należności względem wierzycielaE. K.i Pozwanego, i co odbywało się za naciskiem na Pozwanego ze stronyE. K.oraz w sytuacji, gdy Pozwany nie miał żadnej wiedzy o istnieniu innych wierzycieliA. C.poza nim samym iE. K.;
- uznanie, że czynność ustanowienia hipoteki na rzecz Pozwanego miała charakter nieodpłatny, mimo że miała ona charakter bezpośrednio związany z działaniem Pozwanego, który zwolnił po naciskach ze stronyE. K.iA. C.hipotekę przymusową ustanowioną na nieruchomości wW., w zamian za udzielenie mu zabezpieczenia przezA. C.w postaci hipoteki na nieruchomościach wK.;
- uznanie, że Pozwany wiedział o działaniuA. C.z pokrzywdzeniem wierzycieli, z uwagi na wiedzę Pozwanego o zadłużeniuA. C.względemE. K., w sytuacji gdy zwolnienie hipoteki z nieruchomości w WiliF.stanowiącej zabezpieczenieE. K.było nie tylko z korzyścią dla tego wierzyciela i odbywało się za jego zgodą, ale również w wyniku nacisku wywieranego przez tą osobę na Pozwanego;

b
wydanie orzeczenia z naruszeniemart. 5 KCw zakresie uznania zasadności wniesionej przez Powoda skargi pauliańskiej mamo, że narusza ona społeczno-gospodarcze przeznaczenie tego prawa, jak również zasady współżycia społecznego, z uwagi na okoliczność, że Pozwany zawierając umowę ustanowienia hipoteki umownej na nieruchomościach wS.będącej przedmiotem przedmiotowego powództwa podejmował działania tylko i wyłącznie w celu zabezpieczenia należnych i stwierdzonych prawomocnym wyrokiem Sądu wierzytelności

przysługujących mu odA. C.w celu zabezpieczenia swych interesów, czego jak wynika z materiału sprawy nie dopilnował sobie poprzednik prawny Powoda, a obecnie stara się krzywdząc Pozwanego, poprzez istotne pogorszenie jego sytuacji prawnej jako wierzyciela,, naprawić swoje zaniedbanie wykorzystując instytucję skargi pauliańskiej, a co jest niewątpliwie sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tej instytucji;

c
naruszenie dyspozycjiart. 530 KCprzez brak jego zastosowania, z którego to przepisu wynika, że w przypadku pokrzywdzenia wierzycieli przyszłych czynnością o charakterze odpłatnym wierzyciel może żądać uznania czynności prawnej za bezskuteczną tylko wtedy gdy osoba trzecia wiedziała o zamiarze dłużnika działania z pokrzywdzeniem przyszłych wierzycieli, a czego Powód nie wykazał, z przeprowadzonego postępowania wynika bowiem, że poprzednik prawny Powoda uzyskał wyrok względemA. C.dopiero 25 września 2011 r., .gdyA. C.ustanowił hipotekę umowną na nieruchomościach wS.w dniu 21 lutego 2011 r., a z zeznań świadkówL. P.,M. B.iA. C.wprost wynika, że ten ostatni nie informował nikogo o swoich problemach finansowych i zadłużeniach, gdyż zarówno z Pozwanym, jak i reprezentantami prawnymi poprzednika Powoda współpracował i traktował ich jako źródło uzyskania finansowania swoich zamierzeń inwestycyjnych, co w myśl zasad logiki i doświadczenia życiowego potwierdza, że Pozwany nie wiedział o innym niż w stosunku do Pozwanego zadłużeniuA. C.lub jego zamiarze działania z pokrzywdzeniem wierzycieli.

2, Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.art. 233 § 1 KPC:

a
w zw. zart. 527 § 2 KC, poprzez wyprowadzenie przez Sąd I instancji wniosków końcowych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym, dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, skutkujące uznaniem, że majątekA. C.został uszczuplony z uwagi na dokonaną przez niego czynność ustanowienia hipoteki umownej łącznej na opisanych w sentencji wyroku nieruchomościach położonych wS.na rzeczJ. K., podczas gdy obciążenie w/w nieruchomości hipoteką o wartości 3.500.000,00 złotych na zabezpieczenie wierzytelnościJ. K.nastąpiło w miejsce istniejącej wcześniej na tych wszystkich nieruchomościach hipoteki umownej łącznej w wysokości 12.000.000,00 złotych ustanowionych na rzecz jednej zespółek (...), a zatem było obciążone hipoteką na dużo wartość, która w następstwie tych powiązanych ze sobą czynności prawnych, pomiędzy którymi zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy, została zastąpiona hipoteką o znacznie mniejszej wartości, co świadczy, że tylko dzięki działaniom Pozwanego obciążenie majątkuA. C.uległo zmniejszeniu poprzez zwolnienie z nieruchomości wS.

hipoteki umownej na 12.000.000 zł;

b
w zw. zart. 527 §1 KC, poprzez wyprowadzenie wniosków końcowych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym, dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów skutkujące uznaniem, że Pozwany wskutek ustanowienia na jego rzecz hipoteki umownej łącznej na opisanych w sentencji wyroku pięciu nieruchomościach położonych wS.uzyskał korzyść majątkową, podczas gdy ustanowienie rzeczonej hipoteki zabezpieczało wierzytelność Pozwanego względemA. C.uprzednio zabezpieczoną hipoteką przymusową ustanowioną pół roku wcześniej na nieruchomości wW., a podważaną czynnością prawną dokonano jedynie zamiany zabezpieczeń z hipoteki widniejącej na nieruchomości wW.na hipotekę na nieruchomościach wS., i co nastąpiło za obopólną zgodą tak stron rzeczonej czynności prawnej, jak iE. K., który był ówcześnie jedynym znanym Pozwanemu wierzycielemA. C., a zamiana hipotek leżała w interesie tego ostatniego;

c
w zw. zart. 527 §4 KC, a w efekcie również naruszenieart. 234 KPC

poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zostało obalone domniemanie, iż Pozwany działający, jako przedsiębiorca pozostający w stałych stosunkach gospodarczych uzyskał w wyniku dokonanej czynności prawnej korzyść majątkową i wiedział, że dłużnik działał z pokrzywdzeniem wierzycieli, mimo że z materiału dowodowego wynika, że Pozwany nie uzyskał rzeczonej korzyści majątkowej wskutek dokonania czynności prawnej z dłużnikiemA. C., gdyż ustanowienie hipoteki zostało dokonane w miejsce zwolnienia hipoteki na innej nieruchomości, która miała posłużyć dłużnikowi do uzyskania kredytu w celu spłaty wierzycieli, a nawet gdyby uznać, że do takiego uzyskania korzyści majątkowej doszło, to z zebranego materiału dowodowego jasno wynika, że czynność prawna będąca przedmiotem postępowania nie została dokonana ze świadomością pokrzywdzenia innych wierzycieli Dłużnika, gdyż o takich Pozwany nie miał wiedzy, co wynika z zeznań świadków takL. P.,M. B., jak iA. C., które to zeznania w pełni uznał za wiarygodne, a więc obalenie w/w domniemania nastąpiło;

d
poprzez brak oparcia rozstrzygnięcia sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego w niej zgromadzonego, a jedynie w oparciu o wybiórczo dobrane przez Sąd I instancji dowody pasujące Sądowi do dokonania subsumpcji przesłanek zart. 527 KC, o czym świadczy zupełne pominięcie w uzasadnieniu wyroku - tak w przytoczonych przez Sąd zarzutach Pozwanego, jak i w toku ustaleń faktycznych i rozważań prawnych - zasadniczej dla sprawy kwestii, że obciążenie majątkuA. C.na skutek dokonanej przez niego z

Pozwanym czynności uległo zmniejszeniu o obciążenie hipoteczne w wysokości 12.000.000 zł, jak również żeA. C.dokonał tej czynności w celu uzyskania zwolnienia hipoteki przymusowej na nieruchomości wW.w interesie swego innego wierzycielaE. K., a co świadczy że dlaA. C.transakcja odbywała się z ekwiwalentną korzyścią więc miała charakter odpłatny, a z punktu widzenia Pozwanego, który w wyniku tej czynności zmienił tylko przedmiot zabezpieczenia z hipoteki na nieruchomości wW., na hipotekę na nieruchomościach wS., nie miała ona charakteru uzyskania korzyści majątkowej;

e
ustalenie stanu faktycznego sprawy w zupełnym oderwaniu od materiału dowodowego i w sprzeczności z prawdą, poprzez wskazanie na str. 3 uzasadnienia, żeA. C.iJ. K.byli wspólnikamispółki cywilnej (...), a następnie rozpoczęli działalność pod tą samą nazwą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to zdarzenia nigdy nie miały miejsca, a także ustalenie na stronie 4 uzasadnienia, żeA. C.ustanowił dobrowolnie umownie hipotekę kaucyjną na swojej nieruchomości wW.(wskazanej przez Sąd jako wK.), gdy w rzeczywistości - jak wynika z wpisów do księgi wieczystej - hipoteka ta miała charakter przymusowy (najpierw ustanowiona została na podstawie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym w trybie zabezpieczenia, a po uprawomocnieniu się została zamieniona jako hipoteka przymusowa na podstawie tytułu wykonawczego), tj,art. 328 § 2 KPCz uwagi na niewskazanie w treści uzasadnienia, jakim konkretnie dowodom Sąd dał wiarę, a jakim jej nie dał i z jakich przyczyn odmówił waloru wiarygodności co znaczy, że nie dokonał rzetelnej oceny dowodów, jak również z uwagi na lakoniczność treści uzasadnienia prawnego wyroku w relacji do dowodów i stanu faktycznego sprawy, gdyż uzasadnienie prawne wyroku praktycznie ogranicza się do przytoczenia przesłanek wynikających zart. 527 KCbez ich odniesienia i omówienia w relacji do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się do oceny sprawy dokonanej przez Sąd, toku rozumowania Sądu skutkującego zapadłym wyrokiem, i podjęcia w relacji do nich obrony Pozwanego.

Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od strony powodowej na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania za I i II instancję, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych.
W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od
pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa
adwokackiego według norm przepisanych. Strona powodowa podniosła, że zwolnienie
nieruchomości wS.z hipoteki w kwocie 12.000.000 złotych nie ma znaczenia w sprawie, albowiem istotnego znaczenia nie ma suma hipoteki, a realna wartość wierzytelności, którą ona zabezpiecza. Ponadto, w momencie dokonywania czynności ustanowienia hipoteki na rzecz pozwanego, nieruchomości położone wS.nie były obciążone hipotecznie, zatem dłużnik powinien był dokonać proporcjonalnego zaspokojenia swoich wierzycieli. Nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest również zwolnienie z obciążenia hipotecznego nieruchomości położonej wK., ponieważ nie była ona własnościąA. C.. Według twierdzenia strony powodowej czynność ustanowienia hipoteki przez dłużnika miała charakter jednostronny, nie mogła zatem być czynnością odpłatną, w zamian za niąA. C.nie uzyskał żadnego ekwiwalentu. W kwestii zarzutu naruszeniaart. 5 k.c.strona powodowa podała, iż konieczność odwołania się do instytucji skargi pauliańskiej była właśnie wynikiem niezgodnego z zasadami współżycia społecznego zachowania pozwanego iA. C., którzy utrudnili innym wierzycielom zaspokojenie się z majątku dłużnika. Co do zarzutów dotyczących nieprawidłowej oceny materiału dowodowego nie może on zostać uwzględniony, gdyż sąd w sposób wszechstronny rozważył zebrany w sprawie materiał dowodowy, w wyroku dokonał rozległej jego analizy i skonkretyzował okoliczności towarzyszące przeprowadzeniu poszczególnych dowodów mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Według strony powodowej Sąd Okręgowy trafnie zastosował domniemanie wynikające zart. 527 § 4 k.c., albowiem świadkowie nie mogli mieć wiedzy co do tego czy pozwany mógł mieć świadomość, żeA. C.dokonał czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli, w związku z czym pozwany nie obalił tego domniemania. W odpowiedzi na apelację zaznaczono, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone wart. 328 § 2 k.p.c..
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy oraz wnioski prawne wywiedzione na ich podstawie i przyjmuje je za własne.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a
mianowicieart. 233 § 1 k.p.c., należy stwierdzić, że w przeważającej mierze zarzuty te zostały
sformułowane w sposób wadliwy. W zakresie, w którym apelujący zarzuca naruszenie powołanego
przepisu poprzez uznanie, że majątekA. C.został uszczuplony z uwagi na dokonaną przez niego czynność ustanowienia hipoteki umownej w wysokości 3.500.000 złotych, podczas gdy
obciążenie to nastąpiło w miejsce uprzednio istniejącej na tych nieruchomościach hipoteki umownej łącznej w wysokości 12.000.000 złotych, jak również poprzez uznanie, że pozwany wskutek ustanowienia na jego rzecz hipoteki umownej łącznej uzyskał korzyść majątkową, podczas gdy podważaną czynnością prawną dokonano jedynie zmiany zabezpieczeń z hipoteki widniejącej na nieruchomości wW.na hipotekę na nieruchomości wS., a także poprzez zupełne pominięcie w wyroku, żeA. C.na skutek dokonanej czynności zmniejszył swoje obciążenie hipoteczne oraz dokonał tej czynności w celu uzyskania zwolnienia z hipoteki przymusowej nieruchomości wW.w interesie swego innego wierzyciela, co świadczy o tym, że dlaA. C.transakcja odbyła się z ekwiwalentną korzyścią, a więc miała charakter odpłatny, a z punktu widzenia pozwanego, który w wyniku tej czynności zmienił tylko przedmiot zabezpieczenia z hipoteki na nieruchomości wW.na hipotekę na nieruchomościach wS., nie miała ona charakteru uzyskania korzyści majątkowej (zarzuty pkt 2 lit. a, b i d) zarzuty te nie stanowią podważenia dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny dowodów. Apelujący w istocie zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 527 § 1 i 2 k.p.c.oraz528 k.c., poprzez ich niewłaściwą wykładnię w sytuacji, gdy z ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie wynikały przesłanki pozwalające na zastosowanie tych przepisów, z uwagi na niedokonanie przez dłużnika czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli, nieuzyskanie przez osoby trzeciej korzyści majątkowej oraz odpłatny charakter czynności. Pozwany nie zarzuca więc Sądowi I instancji nieprawidłowego wyprowadzenia ustaleń faktycznych, które nie wynikają z treści przeprowadzonych dowodów, nie są z nimi powiązane logicznie lub nie dają się pogodzić z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, co stanowiłoby naruszenieart. 233 § 1 k.p.c., a zarzuca, iż w stanie faktycznym, jaki przez Sąd został ustalony, wnioski prawne winny być odmienne. Zarzuty te są więc powieleniem zarzutów naruszenia prawa materialnego, które w apelacji podniesione zostały w pkt 1 lit a i b, wobec czego ustosunkowanie się do tych zarzutów stanowić będzie jednoczesne rozpatrzenie zarzutów podniesionych w pkt 2 lit a, b i d apelacji.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu postępowania, to jest art. 233 § 1
k.c.w zw. zart. 527 § 4 k.c.. O ile podzielić należy pogląd apelującego, że domniemanie
ustanowione w tym przepisie jest wzruszalne, o tyle jego twierdzenie, iż z materiału dowodowego
wynika, żeJ. K.w chwili dokonywania podważanej czynności prawnej nie wiedział o tym,
żeA. C.działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, nie znajduje oparcia w treści
tych dowodów. ŚwiadkowieL. P.iM. B.nie pozostawali z dłużnikiem w tak
bliskich stosunkach gospodarczych jakJ. K., w związku z czym ich wiedza w tym była
znacznie uboższa niż wiedza pozwanego. Zeznania świadkaA. C.w zakresie, w jakim
dotyczą niewypłacalności jego samego również nie mogą być uznane za dowód wiarygodny co do
tej okoliczności, w interesie tego świadka jest bowiem określenie momentu jego niewypłacalności na jak najpóźniejszy. Nie ma przy tym racji apelujący twierdząc, że poza swoimi wierzytelnościami

i
wierzytelnościamiE. K.względem dłużnika nie wiedział o innych wierzycielach. Wszak pozwany doskonale wiedział o tym, że nieruchomośćA. C.położona wS.jest obciążona hipoteką na kwotę 12.000.000 złotych na rzeczspółki (...) S.A.i chociaż z przyczyn podanych w dalszej części uzasadnienia wierzytelność ta nie może mieć wpływu na ustalenie skutków prawnych czynności dokonanej przez dłużnika, to w chwili ustanawiania hipotekiJ. K.miał świadomość istnienia jeszcze jednego wierzyciela w osobie(...) S.A.i mógł przypuszczać, że jego wierzytelność opiewa na wysoką kwotę. Podkreślić należy, że w świetle treściart. 527 § 4 k.c.to na pozwanym spoczywał ciężar dowodu na okoliczność, iż nie wiedział on, żeA. C.działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Na okoliczność tę pozwany nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów, w związku z czym jego twierdzenia uznać należy za gołosłowne. Co więcej, zgodnie z przepisemart. 527 § 1 k.c.przesłanką uznania czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną nie jest wiedza osoby trzeciej o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a wystarczająca jest okoliczność, że przy zachowaniu należytej staranności osoba trzecia mogła się o tym dowiedzieć.J. K.pozostawał w bliskich, stałych stosunkach gospodarczych zA. C., co pozwala na przyjęcie, że w razie dołożenia starań, mógł bez przeszkód dowiedzieć się o jego niewypłacalności i istnieniu innych wierzycieli.

Fakt, żeJ. K.także był wierzycielemA. C.i, jak twierdzi, dążył jedynie do zabezpieczenia swojej wierzytelności, nie wyklucza możliwości uznania czynności prawnej dokonanej z jego udziałem za bezskuteczną względem innego wierzyciela. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 lipca 2003 roku sygn. II CKN 299/01 stanął na stanowisku, iż „Przepisart. 527 KC, choć posługuje się jedynie określeniem „osoba trzecia” i wprost odnosi się do czynności prawnej dłużnika, w wyniku której korzyść odniosła osoba trzecia kosztem wierzycieli, ma również zastosowanie do czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z jednym tylko z wierzycieli, jeżeli jest to czynność naruszająca wynikającą z ustawy lub umowy kolejność zaspokajania wierzycieli, a zatem, jeśli dłużnik dowolnie dokonał uprzywilejowania niektórych spośród jego wierzycieli, kosztem pozostałych". W niniejszej sprawie zachodzi taka właśnie sytuacja, kiedy to pokrzywdzenie strony powodowej przejawia się w tym, że mimo posiadania wierzytelności, jej dochodzenie będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione, ponieważ w wyniku ustanowienia hipoteki umownej na rzecz pozwanego na mieniu dłużnika, doszło do uprzywilejowaniaJ. K.kosztem pozostałych wierzycieli.
Zarzut dokonania ustaleń stanu faktycznego sprawy w zupełnym oderwaniu od materiału dowodowego i w sprzeczności z prawdą, poprzez błędne wskazanie, iżA. C.iJ. K.byli wspólnikamispółki cywilnej (...), a także, że hipoteka na nieruchomości wW.(K.) została ustanowiona dobrowolnie, a nie przymusowo, nie może zostać uwzględniony, ponieważ omyłki w ustaleniach faktycznych tego rodzaju, a więc nie mających znaczenia dla okoliczności istotnych w sprawie, nie mają najmniejszego wpływu na treść wyroku.
Bezzasadnym jest zarzut naruszenia przepisuart. 328 § 2 k.p.c.W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy dokonał wyczerpujących ustaleń faktycznych, rzeczowo wskazał w jakim zakresie i z jakich przyczyn nie dał wiary poszczególnym dowodom, a w części dotyczącej rozważań prawnych dokonał subsumpcji odpowiednich przepisów prawa materialnego pod ustalony stan faktyczny, z wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zatem uzasadnienie zawiera wszelkie elementy wymagane na podstawie przepisuart. 328 § 2 k.p.c.. Umożliwia ono ocenę toku rozumowania sądu I instancji, pozwalając na dokonanie merytorycznej kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Zarzut naruszenia przepisuart. 527 k.c.nie jest trafny. Wbrew twierdzeniu pozwanego zwolnienie nieruchomości położonych wS.z hipoteki w kwocie 12.000.000 złotych przed obciążeniem ich hipoteką ustanowioną na rzeczJ. K., skutkowało pokrzywdzeniem wierzycieli. O tym w jakim zakresie inni wierzyciele nie będą mogli zostać zaspokojeni ze składnika majątkowego dłużnika zabezpieczonego hipoteką nie ma znaczenia samo istnienie hipoteki, a to, czy wierzytelność zabezpieczona hipoteką będzie przez wierzyciela realnie dochodzona i tym samym doprowadzi do uszczuplenia jego majątku. Z okoliczności sprawy, a w szczególności z faktów, że:spółka (...) S.A.jest podmiotem blisko powiązanym zA. C., który jest jej jedynym akcjonariuszem i jednocześnie Prezesem Zarządu; hipoteka ustanowiona na rzeczspółki (...) S.A.była hipoteką umowną i mimo jej istnienia wierzyciel nie dochodził zaspokojenia swojej wierzytelności z nieruchomości hipotecznej co więcej, bez żadnego zastępczego zabezpieczenia zgodził się na zwolnienie nieruchomości spod hipoteki, a oświadczenie woli w tym przedmiocie w imieniu(...) S.A.wyraził samA. C.- wynika, że zasadnym jest stwierdzenie, iż z hipoteki tej wierzyciel nie dochodziłby zaspokojenia.Spółki (...) S.Anie można zatem uznać za wierzyciela, którego roszczenia w stosunku do dłużnika mogą mieć znaczenie dla stwierdzenia, czy sytuacja prawnaA. C.uległa poprawie czy też uległa pogorszeniu. Bez względu na to czy wierzytelność takiego wierzyciela jest zabezpieczona czy nie, sytuacja majątkowa dłużnika pozostaje bez zmian, skoro zaspokojenie
wierzytelności nie będzie przez wierzyciela dochodzone.
Nie można zgodzić się z apelującym, że dla oceny czyA. C.działał z pokrzywdzeniem wierzycieli dokonując czynności ustanowienia na rzeczJ. K.hipoteki umownej na nieruchomościach położonych wS., ma jakiekolwiek znaczenie zwolnienie przez pozwanego z hipoteki nieruchomości położonej wW.. W chwili zwolnienia tej nieruchomości z obciążenia hipotecznego nie stanowiła ona własności dłużnika, a była własnościąE. K.. Zwolnienie z obciążenia hipotecznego było więc irrelewantne dla oceny zdolności kredytowej dłużnika. Wbrew twierdzeniu apelującego,A. C.nie mógł wykorzystać zwolnienia tej nieruchomości z hipoteki w celu uzyskania kredytu i przeznaczenia go na spłatę swoich zobowiązań czy też na inwestycje, które pozwolą uzyskać środki na uiszczenie długów. Nadto pokreślenia wymaga, że działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli nie musi oznaczać działania w takim celu, a wystarczające jest branie pod uwagę, że w wyniku dokonanej czynności prawnej sytuacja wierzycieli może ulec pogorszeniu. Jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 18 marca 2010 roku sygn. akt V ACa 27/10 (Lex 1133395) „Świadomość w znaczeniu przyjętym w regulacjachkodeksu cywilnego, w tym iart. 527 § 1 k.c.oznacza właściwą człowiekowi zdolność do zdawania sobie sprawy z własnego działania, jego uwarunkowań i konsekwencji. Przepisart. 527 § 1 k.c.zakłada ukierunkowanie świadomości na oznaczony wycinek świata zewnętrznego, chodzi tu o przewidywanie przez dłużnika konsekwencji dokonywanej czynności, a mianowicie, że wskutek dokonanej czynności stanie się niewypłacalny, bądź pogłębi swą niewypłacalność. Świadomość pokrzywdzenia istnieje, gdy dłużnik wie, że na skutek czynności prawnej określone walory wyjdą z jego majątku lub do niego nie wejdą, a wierzyciele będą mieli trudności z zaspokojeniem. Dla przyjęcia świadomości pokrzywdzenia nie musi przy tym występować pewność, że czynność prawna przez niego dokonana spowoduje dla wierzycieli niemożność zaspokojenia, a wystarczające jest przewidywanie, że to może nastąpić i godzenie się na takie możliwe konsekwencje swojego działania".
Również stanowisko pozwanego, wedle którego czynność prawna ustanowienia hipoteki
umownej w stanie faktycznym niniejszej sprawy musi zostać uznana za czynność odpłatną, jest
nieuzasadnione. Czynnością odpłatną jest taka czynność, w której świadczeniu jednej strony
odpowiada świadczenie drugiej. Czynność ustanowienia hipoteki na nieruchomościach w
S.nie jest odpłatna, ponieważA. C.nie uzyskał za nią żadnego ekwiwalentu. Była
to czynność jednostronna, już z tego powodu nie mogła zaistnieć sytuacja, w której świadczenie
jednej strony odpowiada świadczeniu drugiej. Podnoszona przez pozwanego korzyść, jaką miał
uzyskaćA. C., w postaci zwolnienia z obciążenia hipotecznego innej nieruchomości,
położonej wK., nie może być uznana za korzyść, jaką dłużnik uzyskał od pozwanego, albowiem zwolniona z hipoteki nieruchomość nie była własnością dłużnika. Korzyść uzyskał wyłącznie ówczesny właściciel tej nieruchomościE. K.. Można zatem mówić o dwóch niezwiązanych ze sobą nieodpłatnych czynnościach jednostronnych, jednakże z uwagi na fakt, że obie te czynności zostały dokonane pomiędzy innymi podmiotami, nie mogą być uznane za związane ze sobą, jak sugeruje to pozwany. Za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli czynność prawną dłużnik nie uzyskał żadnego ekwiwalentu, w związku z czym należy stwierdzić, żeJ. K.korzyść w postaci ustanowienia na jego rzecz hipoteki, uzyskał bezpłatnie. Ratio legis ustanowienia łagodniejszych wymogów dla uznania czynności prawnej za bezskuteczną względem wierzyciela, w razie uzyskania przez osobę trzecią korzyści majątkowej bezpłatnie w wyniku takiej czynności, ustanowionych w przepisieart. 528 k.c.jest to, że w sytuacji, gdy dłużnik nie otrzymuje za wyzbycie się majątku, z którego zaspokojeni mogliby być jego wierzyciele, żadnego ekwiwalentu, pozycja jego wierzycieli staje się znacznie bardziej trudna, albowiem do majątku dłużnika nie trafia żaden inny składnik, z którego mogliby oni się zaspokoić. W razie dokonania czynności odpłatnej, wierzyciele mogą zaspokoić się z przedmiotu świadczenia osoby trzeciej. Zatem, skoro tak jak w stanie faktycznym niniejszej sprawy, to nie dłużnik, a inna osoba, uzyskała świadczenie, które stanowić miało ekwiwalent świadczenia dłużnika, a w skład majątku dłużnika w wyniku dokonania czynności z pokrzywdzeniem wierzycieli nie wszedł żaden składnik, korzyść uzyskaną przez osobę, z którą dłużnik dokonał czynność prawną z pokrzywdzeniem wierzycieli, należy uznać za uzyskaną bezpłatnie w rozumieniuart. 528 k.c.. Sąd I instancji zasadnie i prawidłowo zastosował więc przepisart. 528 k.c..
Okoliczność podnoszona przez skarżącego, że nie wiedział on o działaniuA. C.z pokrzywdzeniem wierzycieli w sytuacji, gdy zwolnienie z hipoteki nieruchomości położonej wW.było korzystne dla wierzycielaE. K., a poza tym odbyło się za jego zgodą i jego naciskiem, wbrew twierdzeniu skarżącego nie może zostać uwzględniona. Jak wskazano już wyżej, to, że pozwany wiedział iż dłużnika działał z pokrzywdzeniem wierzycieli wynika z zastosowania domniemania określonego wart. 527 § 4 k.c.. Ponadto, przesłanka wiedzy pozwanego o tym, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, nie jest wymagana dla stwierdzenia bezskuteczności czynności dłużnika względem jego wierzycieli, z uwagi na uzyskanie przez pozwanego korzyści majątkowej bezpłatnie. Jednakże pomimo tego podkreślenia wymaga, że przyczyny, dla którychJ. K.zwolnił z hipoteki nieruchomość usytuowaną wW., nie mają znaczenia dla ustalenia, że pozwany wiedział, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.E. K.nie był jedynym wierzycielemA. C., czego pozwany miał świadomość, a nadto nie zostało wykazane w drodze żadnego
środka dowodowego, że na skutek zwolnienia nieruchomości wW.z obciążenia hipotecznego,E. K.odniósł inną korzyść niż zwolnienie go z odpowiedzialności hipotecznej względemJ. K.. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby w chwili zwolnienia przedmiotowej nieruchomości z obciążenia hipotecznego,E. K.posiadał niezaspokojoną wierzytelność względemA. C..
Zarzut naruszenia przepisuart. 5 k.c.nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Na naruszenie tego przepisu powoływać może się tylko strona, której działanie nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Tymczasem pozwany naruszył zasadę rzetelności i uczciwości w stosunkach gospodarczych, nie dochodził bowiem zaspokojenia swojej wierzytelności z hipoteki ustanowionej na nieruchomości wW., chociaż miał przez długi czas taką możliwość. Nie można zgodzić się z pozwanym, że strona powodowa nie zabezpieczyła swoich interesów w takim stopniu, aby można było mówić o naruszeniu przez nią społeczno - gospodarczego przeznaczenia prawa do żądania uznania czynności jej dłużnika za bezskuteczną względem niej. Strona powodowa zabezpieczyła swoją wierzytelność poprzez uzyskanie weksli in blanco, niezwłocznie doprowadziła do wszczęcia przeciw dłużnikowi postępowania egzekucyjnego, a nawet uzyskała orzeczenie o uznaniu za bezskuteczną względem niej czynności dłużnika, w drodze których próbował on wyzbyć się swojego majątku. Niemożność uzyskania zaspokojenia w inny sposób, zdaniem Sądu, wynika z zachowania dłużnika, który starał się obciążyć lub zbyć swój majątek w taki sposób, aby w jak największym stopniu utrudnić stronie powodowej uzyskanie swoich należności. Pozwany mija się z prawdą twierdząc, że strona powodowa mogła dochodzić zaspokojenia swojej wierzytelności z innych składników majątku dłużnika bądź zabezpieczyć swoją wierzytelność poprzez wpisanie swojej hipoteki na tych samych nieruchomościach położonych wS., na których istnieje jego hipoteka. Zanim strona powodowa uzyskała prawomocny nakaz zapłaty przeciwkoA. C., to jest w styczniu 2012 roku, Bank Spółdzielczy Rzemiosła i(...)wW.dokonał zabezpieczenia swoich wierzytelności hipoteką w wysokości 6.000.000 złotych. Hipotekami obciążone są również nieruchomości, objęte wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 marca 2013 roku sygn. akt I C 1397/12.
Bezzasadnym jest zarzut naruszeniaart. 530 k.c.. Wierzytelność, która przysługiwała stronie powodowej względem dłużnika w chwili ustanowienia hipoteki na nieruchomościach położonych wS.nie była wierzytelnością przyszłą, a wierzytelnością istniejącą i skonkretyzowaną. Wierzytelność ta powstała bowiem w chwili, w której(...) Sp. z o.o.udzieliła na rzeczspółki (...) sp. z o.o.pożyczki, a więc w dniu 21 lipca 2010 roku, to jest na ponad pół roku przed ustanowieniem hipoteki na nieruchomościach położonych wS.. Udzielając
zabezpieczenia tej wierzytelności w dniu 13 września 2011 roku dłużnik nie doprowadził do powstania nowej wierzytelności, albowiem poręczenie jest tylko elementem wtórnym wierzytelności już istniejącej. Pozwany nie wykazał w jakiej dacie powstała jego wierzytelność, wskazując jedynie, że nakaz zapłaty uzyskał w dniu 28 września 2011 roku, w związku z czym należy uznać, że jego wierzytelność powstała później niż wierzytelność strony powodowej. Zatem brak było podstaw do zastosowania przepisuart. 530 k.c..
W związku z powyższym, wobec nieuwzględnienia podniesionych w apelacji zarzutów, na podstawie przepisuart. 385 k.p.c.Sąd Apelacyjny oddalił apelację i w konsekwencji, na zasadzieart. 391 § 1 k.p.c.w zw. zart. 98 § 1 k.p.c.zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 5.400 złotych tytułem kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym. Poniesione przez stronę pozwaną koszty procesu stanowiło wynagrodzenie jej pełnomocnika określone na podstawie przepisu§ 12 ust. 1 pkt 2w zw. z§ 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U.2013.490 j.t) na kwotę 5.400 złotych.