Sąd Okręgowy w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1591/14
Data wyroku: 2015-02-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zygmunt Drożdżejko
Słowa kluczowe: Umowa Przedwstępna
Podstawa prawna: art.65kc

Sygn. akt I C 1591/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący : SSR del. Zygmunt Drożdżejko
Protokolant: stażysta Karolina Lipka
po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2015 r. w Krakowie
na rozprawie
sprawy z powództwaM. S.,J. S.
przeciwkoD. H. (1),D. H. (2)
o zapłatę

I
zasądza solidarnie od pozwanychD. H. (1)iD. H. (2)solidarnie na rzecz powodówM. S.iJ. S.kwotę 100 000 zł(sto tysięcy złotych) z odsetkami w wysokości ustawowej od dnia 23 sierpnia 2013r. do dnia zapłaty;

II
zasądza solidarnie od pozwanychD. H. (1)iD. H. (2)solidarnie na rzecz powodówM. S.iJ. S.kwotę 8 617 zł(osiem tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu.

Sygn. akt I C 1591/14

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 5 lutego 2015r.
PowodowieM. S.iJ. S.wystąpili przeciwko pozwanym:D. H. (1)iD. H. (2)z pozwem o solidarne zasądzenie solidarnie na ich rzecz kwoty 100 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 23.08.2013r. do dnia zapłaty.
Na uzasadnienie roszczenia wskazali, że zawarli z pozwanymi umowę przedwstępną na zakup nieruchomości. Na poczet zakupu wpłacili zaliczkę w wysokości 100 000 zł. Powodowie zrezygnowali z zakupu nieruchomości. Jednakże pozwani nie zwrócili zaliczki. Pozwani wyrazili zgodę na zwrot zaliczki po sprzedaży nieruchomości. Pozwani sprzedali nieruchomość, ale zaliczki nie zwrócili.
W dniu 7.07.2014r. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.
Pozwali złożyli sprzeciw i wnieśli o oddalenie powództwa.
W uzasadnieniu wskazali, że to co wpłacili powodowie to była bezzwrotna kaucja.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PowodowieM. S.iJ. S.oraz pozwaniD. H. (1)iD. H. (2)zawarli ustną przedwstępną umowę sprzedaży nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...), a wpisaną doksięgi wieczystej (...). Na poczet zakupu działki powodowie przelewem wpłacili kwotę 100 000 zł. W tytule zapłaty wskazali, że jest to zaliczka na poczet zakupu połowydziałki nr (...),KW (...)i rzeczywiście była to zaliczka rozumiana w ten sposób, że w przypadku nie dojścia do skutku umowy (bez względu na przyczynę) podlega ona zwróceniu. Po otrzymaniu przelewu pozwani nie złożyli żadnego oświadczenia woli. Powodowie powzięli informacje o problemach finansowychD. H. (2). Chcąc uniknąć problemów powodowie zrezygnowali z zakupu działki. Wzywali pozwanych do zwrotu zaliczki, ale pozwani nie zwrócili.
Dowód: Potwierdzenie przelewu k.2, Fotokopiaksięgi wieczystej (...)k.6-19
Wezwanie k.20-24, Zeznanie powodaJ. S.k. 69-70, Zeznania powódkiM. S.k.70
częściowo zeznania pozwanegoD. H. (2)k.70
Ocena dowodów:
Sąd dał wiarę zeznaniom powodów albowiem są spójne i logiczne. Znajdują one potwierdzenie w treści przelewu kwoty 100 000 zł.
Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanegoD. H. (2)w części dotyczącej tego iż wpłata powoda była to kaucja gwarancyjna, która nie podlega zwrotowi. Treść tych zeznań jest sprzeczna z treścią przelewu w tytule zapłaty. Należy wskazać, że pozwany po otrzymaniu przelewu zapoznał się z jego treścią i widział wpis. Nie zareagował on w żaden sposób. Świadczy to o tym, że treść przelewu odpowiadała treści umowy w tym zakresie, a wiec, że to 100 000 zł to była zaliczka. Jeżeli nawet wcześniej umówili się, że to była kaucja gwarancyjna, a powód w tytule zapłaty napisał zaliczka to znaczy, że zmienił swoje oświadczenie woli, a pozwany to zaakceptował. Tłumaczenia pozwanego, że liczy się umowa, a nie wpis w tytule przelewu nie jest do zaakceptowania. Wpisanie określonych słów jest wyrazem woli wpisującego. Język pisany i określone słowa służą komunikacji i określone słowa mają określone znaczenie. Tłumaczenia powoda byłyby uzasadnione, gdyby strony sporządziły umowę pisemną i tam było wpisane, że powodowie mają wpłacić „kaucję gwarancyjną”. Wtedy rzeczywiście wpis w samym przelewie nie miałby większego znaczenia. Tymczasem strony zawarły ustną umowę przedwstępną, zeznania stron w zakresie charakteru wpłaty 100 000 zł są sprzeczne i ten przedmiotowy przelew jest jedynym dokumentem pozwalającym obiektywnie ustalić wolę stron.
W pozostałej części sąd dał wiarę zeznaniom pozwanego ponieważ są spójne i logiczne. W szczególności sąd dał wiarę, iż pozwany zaliczkę rozumiał jako kwotę do zwrotu w przypadku nie dojścia do zawarcia umowy. Powszechnie zaliczka jest tak rozumiana.
Sąd dał wiarę dokumentom zgromadzonym w sprawie, albowiem ich prawdziwość nie była kwestionowana.
SD pominął dowód z przesłuchania pozwanejD. H. (1), albowiem mimo prawidłowego wezwania nie stawiła się na rozprawę.
Sąd oddalił wnioski dowodowe pozwanego złożone na rozprawie w dniu 5.02.2015r. w postaci przesłuchania świadków uznając, ze te wnioski zostały zgłoszone jedynie dla przewłoki postępowania i z naruszeniemart. 207 § 6 kpc. Nie było żadnych przeszkód, aby zgłosić je wcześniej. Należy tutaj podkreślić, że sąd już raz odroczył rozprawę na prośbę pozwanego z przyczyn rodzinnych i dopiero na kolejnej rozprawie zostały zgłoszone dalsze wnioski dowodowe. Częściowo wnioski dotyczyły okoliczności bezspornych, a mianowicie faktu i przyczyn wycofania się z umowy. Ponadto tezy dowodowe nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dotyczyły one przyczyn rezygnacji powodów z umowy, tego, żeA. Ż.przedstawił ofertę zakupu działki za 35 000 zł za ar., oraz tego, że strony miały prowadzić tam wspólną inwestycję. Jedyną podstawę oddalenia pozwu w sprzeciwie podano, że wpłata miała charakter bezzwrotnej kaucji.
Sąd zważył co następuje:
Roszczenie jest uzasadnione.
Na rozprawie w dniu 5.02.2015r. pozwany złożył pismo bez zgody przewodniczącego czego wymagaart. 207 § 3 kpc. Sąd zapoznał się z pismem. Z uwagi na fakt, że przyjęcie tego pisma spowodowałoby zwłokę w postępowaniu sąd zarządził jego zwrot. Jednocześnie sąd nie stwierdził, aby zachodziły szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie pisma.
Należy tutaj podkreślić, że z jednej strony pozwani mają prawo do przedstawienia swoich racji, z drugiej strony powodowie mają konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Pozwani nie zostali pozbawieni prawa do przedłożenia swoich racji, najpierw mogli to uczynić w sprzeciwie, a potem na pierwszej rozprawie.
W przedmiotowej sprawie strony zawarły ustną umowę przedwstępną. Zgodnie z tą umową powodowie wpłacili pozwanym zaliczkę w wysokości 100 000 zł, która miał być zwrócona w przypadku nie dojścia do zawarcia umowy. Co do charakteru wpłaty istniał między stronami spór. Zatem sąd musiał ustalić rzeczywistą wolę stron.
Zastosowanie miał tutajart. 65 kc.
Art. 65.  § 1. Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje.
§ 2. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego sąd ustalił, że wolą stron było, aby wpłatę 100 000 zł traktować jako zaliczkę podlegającą zwrotowi w przypadku nie dojścia do zawarcia umowy (bez względu na przyczynę). Wynika to przede wszystkim z treści przelewu w którym powód wyraźnie zaznaczył, że jest to zaliczka. Z drugiej strony pozwany po otrzymaniu przelewu nie złożył żadnego oświadczenia woli. Nie oświadczył powodom, że jest to niezgodne z umową, nie zażądał żadnego wyraźnego oświadczenia od powodów, że jest to kaucja gwarancyjna, nie zwrócić powodom pieniędzy oświadczając, że nie taka była umowa. Skoro pozwani w żaden sposób nie zareagowali i przyjęli pieniądze to to oznacza, że wpis był zgodny z umową. Wprawdzie przy umowach należy przede wszystkim badać cel i zgodny zamiar stron, ale to nie oznacza, że to co napisano nie ma żadnego znaczenia. Wszak wpisanie określonych słów w języku w którym strony się posługują na co dzień, jest wyrazem określonej woli. Zatem na pewno powodowie wpłatę traktowali jako zaliczkę. Natomiast milczenie pozwanych również jest wyrazem oświadczenia woli i akceptacji. Wszak wolę można wyrażać w każdy sposób, nie tylko pisząc określone słowa, nie tylko wypowiadając słowa ale równieżper facta conkludentiaczyli przez każde zachowanie (art. 60 kc).
W związku z nie zawarciem umowy przyrzeczonej strony zobowiązane są do zwrotu tego co wzajemnie świadczyły. To wynika bowiem z zawartej miedzy nimi umowy. Strony umówiły się, że powodowie wpłacą zaliczkę i w przypadku nie zawarcia umowy przyrzeczonej pozwani zwrócą powodom zaliczkę. Skoro nie doszło do zawarcia umowy, a pozwani nie zwrócili powodom zaliczki to należało ją zasądzić na podstawie ustnej umowy iart. 353 § 1 kcw związku zart. 3531kc,art. 354 § 1 kc.
Powołane przepisy brzmią:
Art. 353.  § 1. Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić.
informacje o jednostce
orzeczenia sądów
tezy z piśmiennictwa
pisma urzędowe
komentarze
monografie
wzory i zestawienia
Art. 353 
1
         .  Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
informacje o jednostce
orzeczenia sądów
orzeczenia administracji
tezy z piśmiennictwa
pisma urzędowe
komentarze praktyczne
komentarze
wzory i zestawienia
Art. 354.  § 1. Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom.
Termin wymagalności odsetek nie był kwestionowany, a więc sąd zasądził je zgodnie z pozwem.
O kosztach sądowych sąd orzekł na zasadzieart. 98 kpc. W skład zasądzonych kosztów wchodzi opłata od pozwu 5000 zł, wynagrodzenie pełnomocnika powodów 3600 zł oraz opłata od pełnomocnictwa 17 zł. Razem 8617 zł.
Mając powyższe na uwadze orzec należało jak w sentencji wyroku.