Sąd Okręgowy w Słupsku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Cz 423/15
Data wyroku: 2015-08-06 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Jaroszewicz
Słowa kluczowe: Zwolnienie Od Kosztów Sądowych
Podstawa prawna: art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Sygn. akt IV Cz 423/15

POSTANOWIENIE
Dnia 6 sierpnia 2015 r.
Sąd Okręgowy wS., Wydział IV Cywilny Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Elżbieta Jaroszewicz
po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 r., wS.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuT. W.iM. W.
z udziałemM. Ł.
o rozstrzygnięcie w przedmiocie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną
w przedmiocie wniosku uczestnika postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych
na skutek zażalenia uczestnika postępowania
na postanowienie Sądu Rejonowego wM.
z dnia 6 lipca 2015 r., sygn. akt I Ns 27/15
postanawia:

1
zmienić zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że zwolnić uczestnika postępowania od kosztów sądowych w postaci zaliczki na poczet opinii biegłego w kwocie 1.000 zł i oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania w pozostałym zakresie;

2
oddalić zażalenie w pozostałym zakresie.

Sygn. akt. IV Cz 423/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 6 lipca 2015 roku Sąd Rejonowy wM.zwolnił uczestnika postępowaniaM. Ł.od kosztów sądowych w postaci części zaliczki, tj. ponad kwotę 300 zł, na poczet opinii uzupełniającej biegłego i oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania w pozostałym zakresie.
Uczestnik postępowania zaskarżył powyższe orzeczenie zażaleniem, domagając się jego zmiany, poprzez uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Przesłanki uzasadniające zwolnienie od kosztów sądowych normujeart. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 roku. W przywołanym przepisie ustawodawca wskazał, iż zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W polskim procesie cywilnym obowiązuje zasada odpłatności, a wszelkie odstępstwa od jej stosowania dopuszczalne są tylko w wyjątkowych przypadkach. Kluczową rolę w tym zakresie pełni właśnie instytucja zwolnienia od kosztów sądowych. Umożliwia ona dostęp do sądu osobom ubogim, będącym w złej sytuacji rodzinnej lub majątkowej. Instytucja ta stanowi pomoc państwa dla tych, którzy nie mogą ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Stąd jej zastosowanie jest możliwe dopiero wówczas, gdy okaże się, że mimo poczynionych przez stronę oszczędności, nie jest ona w stanie ponieść konkretnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Jak wynika z przedłożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, uzyskuje on zasiłek stały w kwocie 542 zł miesięcznie, przyznany decyzją Gminnego Ośrodka Pomocy(...)wT.. Mieszka wraz z matką, której dochód z tytułu świadczenia emerytalnego sięga kwoty 1.117 zł miesięcznie. Na jego miesięczne wydatki składają się koszty związane z utrzymaniem domu: energia elektryczna – 70 zł miesięcznie, wywóz nieczystości 16 zł miesięcznie, podatek od nieruchomości – 132 zł na kwartał, gaz – 50 zł miesięcznie, opał i leki - 100 zł miesięcznie, żywność – 350 zł miesięcznie, odzież – 100 zł miesięcznie. Do tego dochodzą bliżej nieokreślone, aczkolwiek oczywiste, wydatki na środki czystości i higieny osobistej.
W ocenie Sądu Okręgowego, opisana wyżej sytuacja majątkowa i życiowa powoda, który ma 41 lat i jest osobą bezrobotną, uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych w postaci przypadającej na niego zaliczki na poczet kosztów uzupełniającej opinii biegłego w kwocie 1.000 zł.
Jednocześnie Sąd mając na uwadze fakt, iż opisana wyżej zaliczka na poczet wydatków związanych z opinią biegłego, jest obecnie jedynym kosztem postepowania obciążającym skarżącego, nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów w pozostałym zakresie.
W tym stanie rzeczy Sąd II instancji, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji.
Z uwagi na powyższe, na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c., oddalono zażalenie w pozostałym zakresie.