Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 690/15
Data wyroku: 2015-06-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zbigniew Szczuka
Słowa kluczowe: Świadczenia Przedemerytalne
Podstawa prawna: art 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych

Sygn. akt VII U 690/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Zbigniew Szczuka
Protokolant: Łukasz Jóźwiak
po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. w Warszawie
sprawyM. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o świadczenie przedemerytalne
na skutek odwołaniaM. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
z dnia 17 marca 2015 r. znak:(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeM. P.prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 16 lutego 2015 r.;

2
stwierdza, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.nie ponosi odpowiedzialności w opóźnieniu wypłaty świadczenia.

UZASADNIENIE
W dniu 31 marca 2014 r.ubezpieczonaM. P.złożyła do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW., odwołanie od decyzji ww. organu rentowego z dnia 17 marca 2015 r. znak:(...)odmawiającej jej prawa do świadczenie przedemerytalnego.
W uzasadnieniu odwołania, ubezpieczona podniosła, iż w 1974 r. pracowała na umowę zlecenie przez okres 6 miesięcy w(...)i(...)wW., co potwierdzić mogą zeznania świadkaB. K. (1)tj. bezpośredniej przełożonej odwołującej. Odwołująca wniosła o zaliczenie ww. okresu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia do stażu jej pracy oraz o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego (odwołanie k. 2 a.s).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.(zwany dalej organem rentowym)w odpowiedzi na odwołanie z dnia 30 kwietnia 2015 r. wnosił o jego oddalenie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ rentowy wskazał, iż wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek wymaganych przez art. 2 ust 1 pkt. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, albowiem na dzień rozwiązania stosunku pracy tj.7 grudnia 2013 r., ukończyła wiek 55 lat, jednakże nie udokumentowała wymaganego ustawą 30 letniego stażu pracy, a jedynie staż pracy w wymiarze 29 lat, 10 miesięcy i 20 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Organ rentowy podkreślił nadto, iż obowiązek ubezpieczenia osób, które wykonywały stale i odpłatnie pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z jednostkami gospodarki uspołecznionej obowiązywał od dnia 1 stycznia 1976 r. oraz, że okresy pracy na podstawie umowy zlecenia przypadające przed dniem objęcia ubezpieczeniem podlegają zaliczeniu do okresów składkowych, jeżeli umowa odpowiadała warunkom ubezpieczenia obowiązującym w dniu 1 stycznia 1976 r. W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy podkreślił także, iż ustalenie okresów pracy w oparciu o inne dowody (np. zeznania świadków) jest dopuszczalne jedynie w postępowaniu odwoławczym W konkluzji swojego stanowiska organ rentowy stwierdził, iż decyzja wydana została prawidłowo, zaś odwołanie jako bezzasadne powinno zostać oddalone (k. 4-5 a.s).
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawczyniM. P.,urodzona (...), złożyła w dniu 16 lutego 2015 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.wniosek o świadczenie przedemerytalne. Do wniosku dołączyła informację dotyczącą okresów składkowych i nieskładkowych wraz z oświadczeniem Wicedyrektora(...)i(...)wW.mgrP. M.z dnia 13 lutego 2015 r., z treści którego wynika, iż pracownikB. K. (1)pracowała w ww.(...)w okresie od 19 września 1973 r. do 31 grudnia 1997 r. oraz od dnia 2 stycznia 1998 r. do dnia 31 lipca 2014 r. Dodatkowo do wniosku, ubezpieczona dołączyła oświadczenie ww.B. K. (1), stwierdzające, iż wnioskodawczyni pracowała w(...)na podstawie umowy zlecenia w okresie od czerwca 1974 r. do listopada 1974 r. oraz zaświadczenie Urzędu Pracy m.st.W.z dnia 5 lutego 2015 r., z którego wynika, iż ubezpieczona jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna od dnia 23 grudnia 2013 r. Wnioskodawczyni podkreśliła w treści wniosku, iż pozostała dokumentacja okresu jej zatrudnienia znajduje się w dokumentacji akt rentowych (k. 1-19 a.r)
Przedmiotowy wniosek skutkował wszczęciem przez organ rentowy postępowania wyjaśniającego, w toku którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał analizy dokumentacji złożonej przez wnioskodawczynię. Organ rentowy stwierdził, iż wnioskodawczyni legitymuje się łącznym stażem pracy w wymiarze 29 lat 10 miesięcy i 20 dni. Do stażu pracy ZUS nie zaliczył okresu pracy ubezpieczonej na podstawie umowy zlecenia wykonywanej przed 1976 r., albowiem obowiązek ubezpieczenia osób, które wykonywały stale i odpłatnie prace na podstawie umowy zlecenia zawartej z jednostkami gospodarki uspołecznionej obowiązywał od dnia 1 stycznia 1976 r.
W oparciu o powyższe ustalenia, decyzją z dnia 17 marca 2015r. organ rentowy odmówił wnioskodawczyni prawa do świadczenia przedemerytalnego (k. 23 a.r).
UbezpieczonaM. P.odwołała się od powyższej decyzji organu rentowego, inicjując w ten sposób niniejsze postępowanie sądowe (k. 2 a.s).
W toku postępowania Sąd Okręgowy ustalił, iż świadekB. K. (1)– bezpośrednia przełożona odwołującej z okresu pracy w(...), poznała odwołującą dzięki znajomości zJ. P.- ojcem odwołującej, który pracował w(...)w 1973 roku,B. K. (1)szukała pracownika na zastępstwo do kancelarii muzeum. Odwołująca jako osoba spełniająca kryteria doboru pracownika rozpoczęła pracę na podstawie comiesięcznych zleceń w(...)od początku czerwca 1974 r. Odwołująca pracowała po 8 godzin dziennie, a w okresie wyjazdów przełożonych w zwiększonym wymiarze czasu pracy. Do obowiązków ubezpieczonej należało przynoszenie i rozdawanie korespondencji. Odwołująca została zatrudniona w dziale ewidencji. Odwołująca pracowała w(...)do końca listopada 1974 r.(...)nie mogło zatrudnić odwołującej na stale na podstawie umowy o pracę, albowiem jednostka ta nie miała wolnych etatów pracowniczych (na podstawie dowodu z zeznań świadkaB. K. (1)z dnia 30 czerwca 2015 r. oraz zeznań odwołującej k. 18-19 a.s).
Sąd Okręgowy w oparciu o analizę akt rentowych ustalił, że od dnia 23 grudnia 2013 r., odwołująca jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. W okresie od dnia 31 grudnia 2013 r. do dnia 30 grudnia 2014 r. odwołująca pobierała zasiłek dla bezrobotnych. W okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych odwołująca nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych (k. 11-13 a.r t. III, k 15 a.r t. IV).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zawarte w aktach rentowych, aktach sprawy niniejszej, zeznania świadka oraz wyjaśnienia i zeznania składane przez wnioskodawczynię (k. 18-19 a.s). Zdaniem Sądu Okręgowego zeznania świadka w zakresie wykonywania przez ubezpieczoną pracy w(...)w wymiarze 8 godzin dziennie nie budzą żadnych wątpliwości, pozostają one w zgodności z wyjaśnieniami przesłuchanej w sprawie w charakterze strony wnioskodawczyni. Dokumenty, na których Sąd oparł swoje ustalenia są wiarygodne oraz tworzą spójny stan faktyczny. Zdaniem Sądu materiał dowodowy, jaki zgromadzono w niniejszym postępowaniu stanowi wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia kończącego sprawę.

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie zważył, co następuje:
OdwołanieM. P.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z dnia 17 marca 2015 r. znak:(...)jest zasadne i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.
Na wstępie rozważań prawnych Sąd Okręgowy wskazuje, iż na gruncie niniejszej sprawy dokonano szczegółowego ustalenia czy wnioskodawczyni przysługuje uprawnienie do świadczenia przedemerytalnego zarówno w oparciu o dyspozycję wynikającą zart. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz. U. z Dz.U.2013.170 j.t.) , jak też w myśl regulacjiart. 2 ust. 3wyżej wymienionej ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.
Ponadto, w myśl ustępu 3 art. 2 świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych , o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

1
nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna;

2
w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;

3
złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Sąd jednoznacznie wynika, iż wnioskodawczyni była zatrudniona w(...)i(...)w(...)przy.Placu (...)wW.w okresie od czerwca do 30 listopada 1974 r. na podstawie comiesięcznych umów zlecenia.
Zauważyć należy, iż między stronami postępowania bezspornym pozostaje okoliczność, iż ubezpieczona legitymuje się stażem pracy w wymiarze 29 lat, 10 miesięcy oraz 20 dni okresów składkowych. Kwestią sporną było ustalenie czy wnioskodawczyniM. P.pracowała nadto na podstawie umów zlecenia w okresie od czerwca do 30 listopada 1974r., a zatem czy legitymuje się łącznym stażem pracy w wymiarze 30 lat- uprawniającym do świadczenia przedemerytalnego stosownie do cyt. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach emerytalnych. Pozostałe warunki przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego takie jak wymóg posiadania statusu osoby bezrobotnej, brak odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia Urzędu Pracy, czy też złożenie wniosku o przedemerytalne w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych – nie zostały zakwestionowane przez organ rentowy na etapie postępowania administracyjnego. Sąd Okręgowy rozpoznający odwołanie od decyzji ZUS z dnia 17 marca 2015 r. znak:(...)również zważył, w oparciu o załączoną dokumentację Urzędu Pracy z dnia 5 lutego 2015 r. (k. 15 a.r t. IV), iż warunki wynikające z cyt.art. 2 ust 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, zostały na gruncie niniejszej sprawy spełnione przez odwołującą.
W związku z tym Sąd ograniczył więc zakres rozpoznania sprawy do ustalenia czy praca wykonywana przez wnioskodawczynię w(...)i(...)wW.w okresie czerwca 1974 do 30 listopada 1974 była wykonywana w wymiarze co najmniej 8 godzin dziennie . W tym względzie, postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd w postaci zeznań świadkaB. K. (1)oraz zeznań i wyjaśnień wnioskodawczyni stanowi podstawę do stwierdzenia, iżM. P.pracowała w(...)i(...)wW.w wymiarze, który uprawnia ją do uzyskania prawa do świadczenia.
Odnosząc się do podniesionej przez organ rentowy kwestii obowiązku ubezpieczenia osób, które wykonywały stale i odpłatnie pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z jednostkami gospodarki uspołecznionej obowiązywał od dnia 1 stycznia 1976 r., Sąd Okręgowy zważył, że okresy pracy na podstawie umowy zlecenia przypadające przed dniem objęcia ubezpieczeniem podlegają zaliczeniu do okresów składkowych, jeżeli umowa odpowiadała warunkom ubezpieczenia obowiązującym w dniu 1 stycznia 1976 r. Sąd Okręgowy, podkreśla w tym miejscu, iż zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązują odstępstwa od ogólnych zasad dowodzenia podyktowane dążeniem do pełnego i wszechstronnego rozstrzygnięcia wszystkich kwestii spornych. W praktyce oznacza to, że w postępowaniu tym dopuszczalne jest wykazanie wszelkimi dowodami (w tym dowodami z zeznań świadków), okoliczności, od których zależą uprawnienia dla świadczeń z ubezpieczenia społecznego, także wówczas gdy z dokumentów wynika co innego (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 września 1995 roku II URN 23/95). Przeprowadzone postępowanie dowodowe w niniejszym postepowaniu odwoławczym (w tym dowód z zeznań świadkaB. K. (1)), doprowadziło Sąd Okręgowy do przekonania, iż, odwołująca w okresie od czerwca do 30 listopada 1974 r. faktycznie wykonywała comiesięczne umowy zlecenia w wymiarze 8 godzin dziennie, w charakterze pomocy obsługi korespondenci, a tym samym ów okres zatrudnienia podlega zaliczeniu do okresów składkowych, podlegający ochronie ubezpieczeniowej w myśl przepisówustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia(Dz.U. Nr 45, poz. 232)
Mając na uwadze powyższe w myśl powołanego wcześniejart. 47714§ 1 k.p.c.Sąd orzekł jak w sentencji w punkcie 1 wyroku.
Na podstawieart. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2015 r. poz. 121 j.t.) w zw. z art. 118 ust. 1 i 1a ustawy
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Sąd Okręgowy uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie w przyznaniu świadczenia, albowiem niezbędne okoliczności faktyczne uzasadniające nabycie prawa do wcześniejszej emerytury ubezpieczonego zostały ustalone dopiero w postępowaniu przed Sądem, a sama odmowa przyznania świadczenia nie była również wynikiem błędu w wykładni lub zastosowaniu prawa materialnego przez organ rentowy. Opóźnienie w wypłacie świadczenia było następstwem okoliczności, za które organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności. Wskazać bowiem należy, że pomimo podjęcia przez organ rentowy – w ramach posiadanych kompetencji i nałożonych obowiązków – wszystkich niezbędnych czynności, organ ten nie dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na dokonanie ustaleń faktycznych umożliwiających wydanie decyzji zgodnej z treścią wniosku ubezpieczonej . Organ rentowy wydał zatem zaskarżoną decyzję w oparciu o przeprowadzoną weryfikację złożonych przez odwołującego dokumentów zatrudnienia. Organ rentowy nie miał przy tym możliwości przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego (na podstawie zeznań świadka zgłoszonego w toku postępowania odwoławczego). Było to prawnie możliwe dopiero przed Sądem. Wobec powyższego Sąd Okręgowy w punkcie 2 ustalił na podstawie wyżej wymienionych przepisów, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie w wypłacie świadczenia.