Sąd Okręgowy w Przemyślu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 303/14
Data wyroku: 2015-02-26 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jacek Saramaga, Grażyna Mrozowicz, Piotr Guzy
Słowa kluczowe: Zdolność Sądowa I Procesowa, Nieważność Postępowania
Podstawa prawna: art. 379 par. 1 pkt 2 k.p.c., art. 67 par. 1 k.p.c.

Sygn. akt I Ca 303/14

POSTANOWIENIE
Dnia 26 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu Wydział I Cywilny w składzie następującym :
Przewodniczący: SSO Grażyna Mrozowicz
Sędziowie: SO Jacek Saramaga (spr.)
SO Piotr Guzy
Protokolant: st. sekretarz sądowy Joanna Żygała
po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawy z wniosku
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wW.OddziałwZ.Inspektorat wT.
z udziałem
J. G.
o wpis w księdze wieczystej
na skutek apelacji uczestnikaJ. G.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Jarosławiu
z dnia 4 lipca 2014 r., Dz.Kw PR1J00004141/14

p o s t a n a w i a:

uchylićzaskarżone postanowienie i wpis wksiędze wieczystej nr (...), Dz.Kw(...)z dnia 17 kwietnia 2014r., znieść w całości postępowanie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Jarosławiu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE

postanowienia Sądu Okręgowego w Przemyślu

z dnia 26 lutego 2015 r.
Wnioskodawca Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.InspektoratT.domagał się wpisania wksiędze wieczystej (...)hipoteki przymusowej z tytułu nieopłaconych składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do łącznej kwoty 293.745,83 zł na(...)nieruchomości stanowiącej własnośćJ. G.. Do wniosku została dołączona decyzja(...) OddziałuwZ.Inspektoratu wT.oraz potwierdzenie wysłania i awizowania tej decyzji na adresJ. G.wB.ul. (...).
Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Jarosławiu w dniu 17.04.2014 r. dokonał w księdze wieczystej wskazanej we wniosku wpisu uwzględniającego w całości żądanie wniosku. UczestnikJ. G.złożył skargę na powyższe orzeczenie referendarza domagając się uchylenia zaskarżonego wpisu i podnosząc wadliwość doręczenia mu odpisu decyzji ZUS.
Postanowieniem z dnia 4.07.2014 r. Sąd Rejonowy w Jarosławiu utrzymał w mocy zaskarżony wpis, uznając, że doręczenie przez wnioskodawcę uczestnikowi odpisu decyzji poprzez podwójne awizowanie było prawidłowe w świetleart. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się uczestnikJ. G.wnosząc apelację, w której zaskarżył przedmiotowe postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uchylenie wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 293.745,83 zł na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wZ.w dziale II-gimksięgi wieczystej (...), względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Uczestnik po raz kolejny zarzucił wadliwe doręczenie mu decyzji przez(...) OddziałwZ., wskazując, że nastąpiło ono na niewłaściwy adres pomimo posiadania przez ZUS pełnej wiedzy o rzeczywistym miejscu zamieszkania uczestnika. W ocenie skarżącego Sąd bezpodstawnie przyjął prawidłowość fikcji doręczenia zastępczego, którą należałoby traktować z dużą ostrożnością i odpowiedzialnością.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja uczestnikaJ. G.jest zasadna w części w jakiej wnosi on o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego w Jarosławiu i wpisu doksięgi wieczystej (...), jednak z innych powodów, niż wskazane w apelacji.
Zgodnie zart. 378 § 1 k.p.c.Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Nieważność postępowania zachodzi między innymi wówczas, gdy strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej (art. 379 pkt. 2 k.p.c.).
Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że zgodnie zart. 66 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2013 r. Nr 1442, z późn. zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną, a jego siedzibą jestW.. Na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy działalnością Zakładu kieruje Prezes Zakładu, które reprezentują Zakład na zewnątrz.
Na podstawieart. 67 § 1 k.p.c.osoby prawne dokonują czynności procesowych przez swoje organy, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności procesowej
Wprawdzie w skład Zakładu wchodzą między innymi terenowe jednostki organizacyjne (art. 67 ust. 1 pkt. 2 powołanej ustawy), którymi są oddziały i podlegające im inspektoraty, jednak nie powinno ulegać wątpliwości, że oddziały te, jako jednostki organizacyjne osoby prawnej nie posiadają zdolności sądowej. Oznacza to, że wnioskodawcą w niniejszej sprawie mógł być wyłącznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wW., a nie jego oddział.
Istnieje wprawdzie możliwość reprezentowaniaZakładu (...)przez upoważnioną przez Prezesa Zakładu osobę o czym mowa w§ 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznychw określonym przez niego zakresie, z prawem udzielania dalszych pełnomocnictw (§ 2 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia), jednak w toku niniejszego postępowania żadne pełnomocnictwo, z którego wynikałoby uprawnienie kierownika Inspektoratu(...) OddziałuwG.do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zostało przedłożone. Wniosek został złożony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.InspektoratT.i podpisany przez kierownika Inspektoratu bez powoływania się na jakiekolwiek pełnomocnictwo.
Analogiczne stanowisko w zakresie reprezentacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zdolności sądowej jego terenowych jednostek organizacyjnych zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. IV CSK 280/09 (LEX nr 627223).
W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy w żaden sposób nie odniósł się do kwestii prawidłowej reprezentacji wnioskodawcy, a dodatkowo wadliwe oznaczenie wnioskodawcy zawarł w swych orzeczeniach.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że po stronie wnioskodawcy wystąpił brak zdolności sądowej skutkujący nieważnością postępowania w całości na podstawie przepisów powołanych powyżej orazart. 379 § 1 pkt. 2 k.p.c.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Jarosławiu ustali, czy wnioskodawca, na podstawie znajdujących się aktach sprawy rozważy, czy wnioskodawca jest uprawniony do złożenia wniosku w formie w jakiej nastąpiło to niniejszej sprawie, mając na uwadze przepisart. 199 § 1 pkt. 3 k.p.c.Istotne będzie również ustalenie, czy brak zdolności sądowej po stronie wnioskodawcy jest możliwy na podstawieart. 199 § 2 k.p.c.
Dopiero dokonanie tych czynności pozwoli na merytoryczne rozpoznanie wniosku.
Wobec stwierdzenia nieważności postępowania Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 2 k.p.c.uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w Jarosławiu i poprzedzający je wpis do księgi wieczystej i zniósł w całości postępowanie.