Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 179/15
Data wyroku: 2015-05-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krystyna Święcicka, Teresa Zawiślak, Mariola Krajewska-Sińczuk
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Bezpieczeństwu W Komunikacji
Podstawa prawna: art. 85 i 86 §1 kk

Sygn. akt II Ka 179/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 maja 2015 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Zawiślak

Sędziowie:

SSO Mariola Krajewska - Sińczuk
SSO Krystyna Święcicka (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Agata Polkowska

przy udziale Prokuratora Bożeny Grochowskiej-Małek
po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r.
sprawyW. K.
oskarżonego o przestępstwo zart. 224 §3 kki in.
na skutek apelacji, wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach
z dnia 16 lutego 2015 r. sygn. akt II K 665/14

I
w zaskarżonej części wyrok zmienia w ten sposób, że:

1
na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkorzeka wobec oskarżonegoW. K.karę łączną grzywny w wysokości 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych ustalając wysokość stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych;

2
obniża kwotę orzeczonej nawiązki na rzecz oskarżyciela posiłkowegoA. K. (1)do 1000 (jeden tysiąc) złotych;

II
w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.M. R.wS.kwotę 516,60 złotych (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

IV
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 330 złotych opłaty za obie instancje; zwalnia go od ponoszenia wydatków za postępowanie odwoławcze stwierdzając, że ponosi je Skarb Państwa.

Sygn. akt II Ka 179/15

UZASADNIENIE
W. K.został oskarżony o to, że:

I
w dniu 7 września 2014 roku wS.woj.(...)zastosował przemoc wobec funkcjonariusza Policji KMPS.sierż. szt.A. K. (1)w postaci popychania go i szarpania za ubrania w celu zmuszeniaA. K. (1)do zaniechania prawnej czynności służbowej w postaci zatrzymania go w związku z popełnionym przestępstwem prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w ruchu lądowym, w efekcie przewrócił się na ziemię wraz z atakowanym funkcjonariuszem Policji w następstwie czegoA. K. (1)doznał obrażeń ciała w postaci skręcenia barku lewegoz uszkodzeniem stożka rotatorów i otarcia skóry okolic ramienia, któreto obrażenia należą do kategorii średnich i naruszyły czynności narządów jego ciała na okres powyżej dni siedmiu, a okres leczenia i rehabilitacji nie przekroczy sześciu miesięcy, który to skutek mógł przewidzieć,

tj. o czyn zart. 224 § 3 k.k.

II
w miejscu i w czasie jak w pkt I. prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny markiF. (...)onr rej. (...)znajdując się w stanie nietrzeźwości (0,72 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu),

tj. o czyn zart. 178a § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt II K 665/14, Sąd Rejonowyw Siedlcach:
oskarżonegoW. K.uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, wyczerpujących dyspozycjęart. 224 § 3 k.k.orazart. 178a § 1 k.k.i za to:

I
za czyn I a/o na podstawieart. 224 § 3 k.k.skazał go na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności;

II
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.orzeczoną karę pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu tytułem próby na okres lat 4;

III
na podstawieart. 71 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonego grzywnę w rozmiarze50 stawek dziennych o wysokości 10,00 złotych każda z nich;

IV
na podstawieart. 46 § 2 k.k.orzekł od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowegoA. K. (1)kwotę 2.000,00 złotych tytułem nawiązki;

V
za czyn II a/o na podstawieart. 178a § 1 k.k.skazał go na karę grzywnyw rozmiarze 120 stawek dziennych, na podstawieart. 33 § 3 k.k.ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10,00 złotych każda z nich;

VI
na podstawieart. 42 § 2 k.k.orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat;

VII
na podstawieart. 63 § 2 k.k.zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 07 września 2014 roku do dnia 16 lutego 2015 roku;

VIII
na podstawieart. 49 § 2 k.k.zasądził od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej kwotę 200,00 złotych tytułem świadczenia pieniężnego;

IX
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej wS.adw.M. R.kwotę 619,92 złotych w tym kwotę 11,92 złotych podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu pełnioną przez tegoż adwokata;

X
obciążył oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotą 350,00 złotych tytułem opłaty sądowej i zwolnił go z pozostałych kosztów sądowych.

Apelacje od przedstawionego wyżej wyroku wywiedli Prokurator Rejonowy w Siedlcach i obrońca oskarżonego.
Oskarżyciel publiczny zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary grzywny na korzyśćW. K.i zarzucił mu obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.poprzez ich błędne niezastosowanie i nie orzeczenie kary łącznej grzywny pomimo, że zaistniały ku temu ustawowe przesłanki.
W następstwie tak sformułowanego zarzutu odwołujący się wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie na podstawieart. 85 i art. 86 § 1 k.k.kary łącznej grzywny w rozmiarze 150 stawek dziennych przy przyjęciu wysokości stawki dziennej na kwotę 10 zł.
Obrońca zaskarżył wyrok Sądu I instancji w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze, zarzucając mu:

1
obrazę przepisów prawa materialnego, tj.art. 85 § 1 k.k.poprzez niezastosowanie tego przepisu i zaniechanie orzeczenia kary łącznej grzywny w sytuacji, gdy oskar­żony popełnił dwa przestępstwa zanim zapadł pierwszy wyrok, i co do tych przestępstw wymierzono mu kary tego samego rodzaju podlegające łączeniu;

2
rażącą niewspółmierność orzeczonego środka karnego w postaci nawiązki na rzecz pokrzywdzonego w kwocie 2000 zł, bez należytego uwzględnienia dyrektyw sądowego wymiaru kary zart. 53 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 56 k.k., w szczególności nieuwzględnienia okoliczności popełnienia czynu, właściwości i warunków osobistych oskarżonego, jego sytuacji finansowej oraz zachowania po popełnieniu przestępstwa.

W następstwie tak sformułowanych zarzutów apelujący obrońca wniósł o zmia­nę wyroku w zaskarżonej części poprzez połączenie na podstawieart. 85 § 1 k.k.kar grzywny wymierzonych oskarżonemu za przypisane mu czyny i wymierzenie mu kary łącznej grzywny w wysokości 120 stawek dziennych, przy przyjęciu wysokości jednej stawki na kwotę 10 zł, a nadto przez obniżenie wysokości nawiązki orzeczonej w punkcie IV. wyroku do kwoty 500 zł.
W toku rozprawy odwoławczej prokurator poparł apelację Prokuratora Rejonowego w Siedlcach i wniosek w niej zawarty, przyłączył się do zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego i wniosku tego obrońcy o obniżenie kwoty nawiązki na rzecz pokrzywdzonego do 500 zł, natomiast nie przyłączył się do wniosku obrońcy o wymierzenie kary łącznej grzywny w wysokości 120 stawek dziennych po 10 zł, popierając w tym zakresie wniosek apelacyjny. Obrońca oskarżonego poparł własną apelację i wnioski w niej zawarte, przyłączył się do zarzutu apelacji prokuratora, nadto wniósł o zasądzenie kosztów obrony z urzędu oświadczając, że nie zostały uiszczone w całości ani w części. Oskarżony przyłączył się do stanowiska swojego obrońcy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacje oskarżyciela publicznego i obrońcy okazały się o tyle zasadne,że doprowadziły do zmiany zanegowanego orzeczenia w sposób wskazany w wyroku Sądu Okręgowego.
Odwołujący się słusznie podnieśli, że w zaskarżonej części wyrok Sądu Rejonowego zapadł z obrazą prawa materialnego, a mianowicieart. 85 k.k.W niniej­szej sprawie niewątpliwym jest bowiem, iżW. K.popełnił dwa przestępstwa zanim zapadł pierwszy chronologicznie wyrok co do któregokolwiek z nich, tj. wyrok z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt II K 665/14. Wobec powyższego i przy uwzględnieniu faktu, że za przedmiotowe czyny zabronione wymierzono oskarżonemu kary tego samego rodzaju, tj. kary grzywny, o których mowa w punktach III. i V. wyroku, Sąd I instancji był obowiązany posłużyć się instytucją zart. 85 k.k.Zawarte w rzeczonym przepisie sformułowanie „sąd orzeka karę łączną” oznacza bowiem, że zastosowanie tej konstrukcji jest obligatoryjne, a więc w razie spełnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie nie ma możliwości jej niezastosowania (podobnie:wyrok Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2013 r., IV KK 416/12, LEX nr 1254719). W tym stanie rzeczy Sąd II instancji w zaskarżonej części zmienił wyrok w ten sposób, że na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoW. K.karę łączną grzywny w wysokości 150 stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 zł. Przyjęty wymiar kary łącznej grzywny stanowił z jednej strony rezultat posłużenia się znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie unormowaniemart. 86 § 1 k.k., w myśl któregoW. K.można było wymierzyć karę łączną grzywny w granicach od 120 do 170 stawek dziennych, z drugiej zaś strony konsekwencję oparcia się na zasadzie asperacji zbliżonej do kumulacji. Sąd Okręgowy uznał za zasadne wymierzenie kary łącznej grzywny we wskazanym wymiarze, albowiem związek przedmiotowo- podmiotowy zachodzący pomiędzy przestępstwami popełnionymi przez oskarżonego- wbrew twierdzeniom obrońcy- był dosyć odległy.W. K.umyślnie naruszył zupełnie odmienne dobra prawne, każdorazowo kierując się przy tym odmiennymi pobudkami. W przypadku czynu zart. 178a § 1 k.k.wymieniony kierował się chęcią poczynienia zakupów i naruszył dobro prawne w postaci bezpieczeństwa w komunikacji, zaś w przypadku czynu zart. 224 § 3 k.k.oskarżony kierował się chęcią uniknięcia odpowiedzialności karnej za uprzednie ze wskazanych przestępstw i naruszył dobro prawne w postaci swobody podejmowania decyzji przez funkcjonariusza publicznego. Za zastosowaniem zasady asperacji zbliżonej do kumu­lacji przemawiał nadto fakt, że charakter czynówW. K.nie po­zwa­lał na przyjęcie, by w społecznym odczuciu mogły one uchodzić za przejaw tej samej aktywności. Na korzyść oskarżonego działała jedynie okoliczność, że popeł­nione przezeń przestępstwa cechowały się istotną bliskością czasową. Z uwagi na fakt, że wysokość stawki dziennej przy wymierzeniu kary łącznej grzywny nie może przekraczać najwyższej ustalonej przy wymiarze kar jednostkowych (art. 86 § 2 k.k.), Sąd Okręgowy, wymierzając karę łączną rzeczonego rodzaju, ustalił wysokość stawki dziennej na kwotę 10 zł.
Skarżący obrońca ma rację, o ile wskazuje na rażącą niewspółmierność orzeczonego środka karnego w postaci nawiązki na rzecz pokrzywdzonego w kwocie 2000 zł. W ocenie Sądu Odwoławczego nawiązka, jak każdy środek karny, podlega miarkowaniu w kategoriach rażącej niewspółmierności (
    videwyrok Sądu Apela­cyjnego w Szczecinie z 30 kwietnia 2013 r., II AKa 71/13, LEX nr 1315709) i dlatego koniecznym jest stwierdzenie, że ukształtowanie tejże nawiązki we wskazany wyżej sposób razi swoją nieuzasadnioną surowością. Nawiązka w wysokości 2.000 zł stanowi nadmierną dolegliwość w zestawieniu z miesięcznymi dochodami oskarżonego (wynagrodzenie miesięczne w kwocie 1 500 zł- dane osobopoznawcze- k. 41). Zaakcentować w tym kontekście trzeba, że miarkowanie tego rodzaju było dopuszczalne i konieczne, albowiem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w przed­mio­towo istotnej części wynika, iż nawiązka została orzeczona zamiast obowiązku naprawienia szkody (k. 111).
Z powyższych powodów zmniejszono zasądzoną w zaskarżonym wyroku nawiązkę do kwoty 1.000 zł, uznając , że w realiach przedmiotowej sprawy będzie to kwota wystarczająca dla zaspokojenia roszczeń pokrzywdzonego, co nie pozbawia go możliwości dochodzenia dalszych roszczeń w drodze powództwa cywilnego. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że obrońca nie miał racji wskazując, że ze względu na dyrektywyart. 53 § 1 i 2 k.k., w tym stopień zawinienia oskarżonego oraz stopień społecznej szkodliwość czynu popełnionego przezeń na szkodęA. K. (1), adekwatną będzie nawiązka wyrażająca się kwotą 500 zł. Przypomnieć należy, że zastrzeżony wart. 56 k.k.wymóg „odpowiedniego” stosowania m.in. przepisuart. 53 k.k.do orzekania innych środków przewidziany wKodeksie karnymoznacza, że w niektórych przypadkach zachodzi konieczność ich niestosowania,w szczególności, kiedy z natury samego środka wynikać będzie jego cywilnoprawny charakter (S. Żółtek, M. Królikowski (w:) M. Królikowski, R. Zawłocki, Komentarz do Kodeksu karnego, Część Ogólna, Tom II, Warszawa 2011, s. 329). Należy podkreślić, że do obowiązku naprawienia szkody majątkowej w drodze nawiązki mogą znajdować zastosowanie jedynie kryteria miarkowania określone wart. 440 k.c., a zatem kryteria odwołujące się do stanu majątkowego.
Sąd II instancji zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie, jako trafnyi prawidłowy, utrzymał w mocy.
Na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze(tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 635 z późn. zm.) Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.M. R.wS.kwotę 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym (§ 14 ust. 2 pkt 4w zw. z§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu- tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
W oparciu o treść 10ust. 1w zw. zart. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 330 złotych opłaty za obie instancje.
Z uwagi na okoliczność, iż do wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego doszło ze względu na zawinione uchybienia Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy, kierując się względami słuszności przewidzianymi treściąart. 624 § 1 k.p.k., zwolnił oskarżonego od ponoszenia wydatków za postępowanie odwoławcze stwierdzając, że ponosi je Skarb Państwa.
Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w wyroku.