Sąd Okręgowy w Słupsku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 302/15
Data wyroku: 2015-07-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wanda Dumanowska, Andrzej Jastrzębski, Mariusz Struski
Słowa kluczowe: Zwolnienie Spod Egzekucji
Podstawa prawna: art. 841§1 kpc

Sygn. akt IV Ca 302/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 lipca 2015 r.
Sąd Okręgowy wS.IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Andrzej Jastrzębski
Sędziowie SO: Wanda Dumanowska (spr.),M. S. (1)
Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zadrożna
po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. wS.
na rozprawie
sprawy z powództwaM. S. (2)
przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwC.
o zwolnienie spod egzekucji
na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu RejonowegowC.z dnia 14 stycznia 2015r., sygn. akt I C 403/14
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu wC.do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Sygn. akt IV Ca 302/15

UZASADNIENIE
PowódkaM. S. (2),(...) PW (...)wC., wniosła pozew przeciwko pozwanemu(...) spółka z o.o.wC.o zwolnienie spod egzekucji spawarki migomat(...), samochodu osobowegoF. (...)onumerze rejestracyjnym (...), dwóch kolumn głośnikowychA.(...), telefonu komórkowego(...)koloru czarnego wraz z pokrowcem, wiertarki stołowej kolumnowej i piły do cięcia metalu oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazała, że Komornik Sądowych przy Sądzie Rejonowym wC.prowadzi egzekucję przeciwkoT. S., w sprawie Km 1179/13, w ramach której w dniu 18.06.2014r. doszło do zajęcia ruchomości powódki, które znajdowały się na dzierżawionej nieruchomości położonej wC.przyulicy (...)i stanowiły jej własność. Zajęte przedmioty nie były we władaniu dłużnika, który zaznaczył ten fakt w protokole zajęcia. Powódka zaznaczyła, że o zajęciu w/w ruchomości dowiedziała się od organu egzekucyjnego w dniu 25.06.2014r. Wówczas zwróciła się zarówno do Komornika sądowego, jak i pozwanej o zwolnienie tych przedmiotów spod zajęcia. Pismem z dnia 22.07.2014r.organ egzekucyjny odmówił zwolnienia.
Pozwana wniosła o oddalenie powództwa wskazując, że powódka w dniu zajęcia dowiedziała się o tej czynności. Ponadto zaznaczyła, że dłużnikT. S.dopiero w lipcu 2014r. wyrejestrował swoją działalność gospodarczą.
Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015 roku Sąd Rejonowy wC.oddalił powództwo.
Orzeczenie to zapadło na podstawie następującego stanu faktycznego:
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym wC.w sprawie Km 1179/13 z wniosku(...) spółka z o.o.wC.prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowiT. S., który do 21 lipca 2014 roku prowadził działalność gospodarczą –Przedsiębiorstwo Usługowo – Produkcyjno – Handlowe (...)–(...)przyulicy (...)wC..
W dniu 2 stycznia 2012r. powódkaM. S. (2)zawarła zM.J. K.,S. S.umowę najmu lokalu użytkowego położonego wC.przyulicy (...), gdzie prowadzi działalność gospodarczą podfirmą Przedsiębiorstwo (...). Powódka jest właścicielką pojazdu markiF. (...)onumerze rejestracyjnym (...).
Jak ustalił Sąd Rejonowy w dniu 18 czerwca 2014 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym wC., w związku z prowadzoną egzekucją wobec dłużnikaT. S.– ojca powódki, dokonał zajęcia rzeczy ruchomych znajdujących się na nieruchomości położonej wC.przyulicy (...). W wyniku tej czynności została również zajęta spawarka migomat(...), samochód osobowyF. (...)onumerze rejestracyjnym (...), dwie kolumny głośnikoweA.(...), telefon komórkowy(...)koloru czarnego wraz z pokrowcem, wiertarka stołowa kolumnowa i piła do cięcia metalu. Podczas czynności zajęcia obecny był dłużnikT. S.. W chwili zajęcia przedmioty te znajdowały się w posiadaniu pracowników powódki.
Pismem z dnia 10 lipca 2014 roku powódka zwróciła się zarówno do organu egzekucyjnego, jak i do pozwanego o zwolnienie spod egzekucji zajętych rzeczy ruchomych, które stanowiły jej własność. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2014 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym wC.odmówił zwolnienia zajętych ruchomości od egzekucji.
Z ustaleń Sądu I instancji wynika, że powódkaM. S. (2)studiuje i mieszka wP., jednakże jej ojciecT. S.informuje ją o wszystkich sprawach firmy powódki.
Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał, że żądanie powódki nie zasługiwało na uwzględnienie, albowiem powódkaM. S. (2)nie wykazała w toku postępowania aby zachowała terminu do wniesienie przedmiotowego roszczenia, który upłynął bezskutecznie w dniu 18 lipca 2014 roku, natomiast sam fakt uchybienia terminowi zart. 841 § 3 k.p.c.powoduje bezwzględną konieczność oddalenia powództwa bez potrzeby oceny jego merytorycznej zasadności.
Z rozstrzygnięciem powyższym nie zgodziła się powódka, która w wywiedzionej apelacji zaskarżyła wyrok Sądu Rejonowego w całości. Podkreśliła przy tym, że oddalenie jej powództwa nastąpiło niezgodnie z prawdą oraz stanem faktycznym, gdyż o zajęciu swych ruchomości dowiedziała się dopiero w dniu 25.06.2015r., nie zaś, jak domniemywał Sąd w dniu wcześniejszym.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja powódki zasługiwała na uwzględnienie w sposób skutkujący uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi Rejonowemu wC.do ponownego rozpoznania.
Sąd Rejonowy oddalił powództwo, bezzasadnie przyjmując, że powódce upłynął prekluzyjny termin miesięczny przewidziany wart. 841 § 3 kpc. Zgodnie z nim osoba trzecia może żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji wytaczając powództwow terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, chyba że inny termin jest przewidziany w przepisach odrębnych.
Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd I-ej instancji bezpodstawnie uznał, że powódka dowiedziała się o zajęciu należących do niej ruchomości, w dniu dokonania tego zajęcia, tj. dnia 18.06.2014r.
Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że powódka o fakcie zajęcia jej ruchomości mogła dowiedzieć się w okresie od dnia 18.06.2014r., tj. najwcześniej w dniu zajęcia dokonywanego przez komornika sądowego, najpóźniej zaś w dniu 10.07.2014r., albowiem na ten dzień datowane są pisma powódki do komornika oraz do wierzyciela zawierające żądanie zwolnienia jej ruchomości spod egzekucji.
Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd I instancji zbyt dowolnie ustalił, nie mając ku temu w istocie żadnych podstaw faktycznych, że powódka o dokonanym zajęciu dowiedziała się już w dniu 18.06.2014r. Za stanowiskiem takim nie mogą przemawiać wyłącznie te okoliczności, zgodnie z którymi: 1) „rzeczy te były wykorzystywane przez jej pracowników” oraz, że, jak wynika z oświadczenia pełnomocnika powódki, „była ona na bieżąco informowana o wszystkich sprawach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą”. W ocenie Sądu II-ej instancji fakt, że pracownicy powódki pracowali przy użyciu należących do niej przedmiotów” nie może być postrzegany automatycznie jako dowód na to, że powódka została przez nich poinformowana o fakcie zajęcia w dniu 18.06.2014r., lub że została o tym powiadomiona przez swego, obecnego przy zajęciu, ojca.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby pracownicy informowali powódkę o zajęciu jej ruchomości tym bardziej właśnie, że przy zajęciu obecny był jej ojciec. Powódka w apelacji przekonująco wyjaśniła natomiast, że zajęciu podlegał również jej telefon komórkowy, co w związku z tym z pewnością wpłynęło na możliwość skontaktowania się z nią. Nawet zatem, gdyby pracownicy chcieli ją o tym poinformować, to nie mogliby tego uczynić skutecznie, zresztą bardziej racjonalnym w takiej sytuacji było oczekiwanie, że uczyni to w pierwszej kolejności jej ojciec. Jednak z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika i to, aby uczynił on to w dniu 18.06.2014r. Twierdzenia zatem o tym, że powódka już w dniu 18.06.2014r. dowiedziała się o fakcie zajęcia jej ruchomości, są więc w tej sytuacji w istocie jedynie dywagacjami na ten temat.
Tymczasem bezspornym jest, że w chwili zajęcia powódka nie była przy tym obecna, zaś ojciec powódkiT. S.złożył zastrzeżenia do komornika, że zajmowane przedmioty są własnością osoby trzeciej. W tej sytuacji obowiązkiem komornika było przesłanie powódce protokołu zajęcia wraz z pouczeniem o przysługującym jej powództwie o zwolnienie spod egzekucji należących do niej przedmiotów. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia powódce tego pisma, a nie można domniemywać, że skoro ojciec był przy czynności zajęcia to zobowiązany był do poinformowania powódki o tej czynności, czy też że faktycznie powiadomił powódkę o dokonanym zajęciu.
W tym stanie rzeczy racjonalniejszym wydaje się być stanowisko powódki, że o ww. fakcie dowiedziała się w dniu 25.06.2014r. z pisma komornika właśnie. Biorąc ponadto pod uwagę fakt, że powódka na co dzień przebywa wP., to wystąpienie przez nią w dniu 10.07.2014r. z pismami do komornika i do wierzyciela o zwolnienie jej ruchomości spod egzekucji wydaje się być bardziej prawdopodobną konsekwencją dowiedzenia się o zajęciu w dniu 25.06.2014r. Jednak tę właśnie okoliczność winien był w sposób niezbity ustalić Sąd Rejonowy, miast poprzestawać na domysłach, czy nie posiadających ugruntowanych podstaw wnioskowanych tym bardziej, że miał ku temu sposobność, ponieważM. S. (2)już w pozwie wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z protokołu zajęcia z dnia 18.06.2014r. znajdującego się w aktach egzekucyjnych Km 1179/13 oraz adresowanego do niej przez komornika pisma informującego ją w dniu 25.06.2014r. o dokonanym zajęciu ruchomości (k. 4). Sąd I instancji wniosek ten jednak całkowicie pominął.
W powyższym kontekście stwierdzić należało, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy. Na podstawie poglądów dominujących w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że nierozpoznanie istoty sprawy odnosi się do roszczenia będącego podstawą powództwa i zachodzi, gdy sąd pierwszej instancji nie orzekł w ogóle merytorycznie o żądaniach stron, zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu albo pominął merytoryczne zarzuty pozwanego. Przyjmuje się, że do nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji dojdzie w szczególności w razie oddalenia powództwa z uwagi na przyjęcie przedawnienia roszczenia, prekluzji lub braku legitymacji procesowej strony, której oceny sąd drugiej instancji nie podziela (zob. w szczególności wyrok SN z dnia 23 września 1998 r., II CKN 897/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 22; wyrok SN z dnia 14 maja 2002 r., V CKN 357/00, LEX nr 55513). Sąd Najwyższy przyjął, że oceny, czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, dokonuje się na podstawie analizy żądań pozwu i przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, nie zaś na podstawie ewentualnych wad postępowania wyjaśniającego. (zob. wyrok SN z dnia 22 kwietnia 1999 r., II UKN 589/98, OSNP 2000, nr 12, poz. 483).
W realiach niniejszej sprawy Sąd Rejonowy w istocie zatem w ogóle nie odniósł się do stanowiska powódki i zaprezentowanego przez nią jego uzasadnienia, a poprzestał wyłącznie na własnej interpretacji faktów.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien przeto przeprowadzić postępowanie w zakresie opisanym w niniejszym uzasadnieniu, dokonując przy tym szczegółowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Nierozpoznanie przez Sąd a quo istoty sprawy skutkowało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania na mocyart. 386 § 4 kpc.
Rozstrzygnięcie o kosztach w postępowaniu odwoławczym Sąd Okręgowy, zgodnie zart. 108 § 2 kpc, pozostawił Sądowi Rejonowemu.