Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 283/15
Data wyroku: 2015-05-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Waldemar Majka, Agnieszka Połyniak, Elżbieta Marcinkowska
Słowa kluczowe: Pokrzywdzony
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk

Sygn. akt IV Ka 283/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 maja 2015 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący:

SSO Waldemar Majka (spr.)

Sędziowie:

SSO Elżbieta Marcinkowska
SSO Agnieszka Połyniak

Protokolant:

Ewa Ślemp

przy udziale Andrzeja Mazurkiewicza Prokuratora Prokuratury Okręgowej,
po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 r.
sprawyM. W.
synaH.iB.z domuJ.
urodzonego (...)wW.
oskarżonego zart. 286 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 3 lutego 2015 r. sygnatura akt III K 843/14

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla orzeczenie z punktu III jego dyspozycji o obowiązku naprawienia szkody;

II
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.Z. G.z Kancelarii Adwokackiej wŚ.516,60 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

IV
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa.

Sygnatura akt IV Ka 283/15

UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu wniósł akt oskarżenia przeciwkoM. W.oskarżając go o to, że:
w dniu 5 marca 2013 roku wW., woj.(...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim wprowadzeniu upoważnionego pracownika pokrzywdzonej firmy –(...)S.A. z/s weW.w błąd co do faktu zatrudnienia wfirmie (...) s.c.” z/s wW.i osiągalnych dochodach w kwocie 1320,00 złotych netto miesięcznie oraz co do zamiaru spłaty zaciągniętego zobowiązania, zawarł umowę pożyczki na zakup sprzętu komputerowego i doprowadził(...)z/s weW.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2729,75 złotych
tj. o czyn zart. 286§1 kk.
Wyrokiem z dnia 3 lutego 2015 roku (sygn. akt III K 843/14) Sąd Rejonowy w Wałbrzychu:

I
OskarżonegoM. W.uznał za winnego tego, że w dniu 5 marca 2013 roku wW., woj.(...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim wprowadzeniu w błąd co do faktu zatrudnienia wfirmie (...) s.c.” z/s weW.i osiągalnych dochodach w kwocie 1320,00 złotych netto miesięcznie oraz co do zamiaru spłaty zaciągniętego zobowiązania, zawarł umowę pożyczki na zakup sprzętu komputerowego i doprowadził(...)z/s weW.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2463,68 złotych to jest występku zart. 286§1 kki za czyn ten na podstawieart. 286§1 kkwymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,

II
na podstawieart. 69§1 i 2 kkorazart. 70§1 pkt 1 kkzawiesił warunkowo wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności tytułem próby na okres lat 3 (trzech),

III
na podstawieart. 72§2 kkzobowiązał oskarżonegoM. W.do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz(...) Bank S.A.kwoty 2463,68 zł w terminie 1 roku od dnia uprawomocnienia się wyroku,

IV
na podstawieart. 44§2 kkorzekł przepadek poprzez pozostawienie w aktach sprawy dowodu rzeczowego w postaci umowy o kredyt konsumencki z dnia 5.03.2013 r., zarejestrowanej pod poz. Drz. 63/14, przechowywanej w aktach sprawy k.17,

V
zwolnił oskarżonego od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania zaliczając je na rachunek tegoż Skarbu Państwa i nie wymierzył mu opłaty.

Apelację od wyroku wywiódł Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu zaskarżając wyrok w całości na korzyść oskarżonego zarzucając:
Obrazę przepisów prawa karnego materialnego, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 72§2 kkpoprzez bezzasadne jego zastosowanie i na jego podstawie zobowiązania oskarżonegoM. W.do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz(...) Bank S.A.kwoty 2463, 68 zł, podczas gdy zobowiązanie takie było niedopuszczalne bowiem roszczenie właściwego pokrzywdzonego –(...)z/s weW.zostało zaspokojone w drodze cesji wierzytelności na nabywcę(...) Bank S.A., a tym samym realna szkoda po stronie pokrzywdzonego w chwili orzeczenia nie istniała,
a podnosząc wskazany zarzut wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie z jego treści obowiązku naprawienia szkody.

Sąd Okręgowy zważył:

apelacja jest zasadna.
Rzeczywiście oskarżony popełniając przypisany mu czyn zart. 286 § 1 kkna szkodę(...)weW.doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wskazany podmiot. Jednak jak ustalił sąd rejonowy wierzytelność wynikająca z umowy pożyczki a będąca jednocześnie przedmiotem deliktu

    umową cesji wierzytelnościzostała zbyta na rzecz(...) Bank S.A.weW., a roszczenia zbywającego zostały zaspokojone przez nabywcę tej wierzytelności.
Tym samym realna szkoda po stronie pokrzywdzonego już w chwili orzekania przez sąd I instancji nie występowała, bowiem została naprawiona poprzez spełnienie świadczenia z innej niż deliktowa podstawy prawnej, a zatem zobowiązanie oskarżonego do naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzecz wskazanego podmiotu kwoty 2463,68 zł nie było możliwe, a wręcz niedopuszczalne, prowadzące bowiem do nie znajdującego podstaw wzbogacenia.
Zgodnie z przepisemart. 49 § 1 i 2 kpkpokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna albo też instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, choćby nie miała osobowości prawnej,której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Kryterium bezpośredniości, o którym mowa w wskazanym przepisie oznacza, iż pomiędzy czynem zawierającym znamiona przestępstwa, a naruszeniem lub zagrożeniem dobra prawnego nie ma ogniw pośrednich. Pokrzywdzony też jest jedynym podmiotem na rzecz którego dopuszczalne jest w postępowaniu karnym (czy to w trybieart.46 kkczy teżart.72 kk) nałożenie na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody. Przy czym szkoda ta musi istnieć w dacie orzekania.
Podobny pogląd prawny wyrażony został w postanowieniu Sądu Najwyższego z 21 lutego 2013 roku (IV KK 332/12), zgodnie z którymw sytuacji, w której pokrzywdzony dokonał cesji przysługujących mu roszczeń wynikających z przestępstwa na rzecz innej osoby, wykonanie obowiązku probacyjnego naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego staje się bezprzedmiotowe, a brak zaspokojenia osoby, która nabyła w drodze cesji prawa majątkowe przysługujące pierwotnie pokrzywdzonemu, nie może być uznane za niewykonanie obowiązku probacyjnego w rozumieniuart. 75 § 2 k.k.
Orzeczenie zatem obowiązku naprawienia szkody wobec oskarżonego z obowiązkiem zapłaty na rzecz nabywcy wierzytelności nie jest poprawne, bowiem nie posiada on statusu pokrzywdzonego. Niewłaściwe byłoby również nałożenie obowiązku naprawienia szkody z obowiązkiem zapłaty na rzecz pokrzywdzonego, skoro szkoda została naprawiona.
Wobec powyższego zaskarżone orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody podlegało uchyleniu (art.437§1 kpk), a biorąc pod uwagę formułowany w apelacji zakres zaskarżenia w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok podlegał utrzymaniu w mocy.
Na podstawieart. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze(Dz.U. nr 16 poz. 124 ze zm.) oraz§ 14 ust. 2 pkt 4, §2 ust.3 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. nr 164 poz. 1348, ze zmianami), zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokataZ. G.516,60 złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym.
O kosztach sądowych postępowania odwoławczego, należnych Skarbowi Państwa, orzeczono na podstawieart. 624 § 1 kpkzwalniając oskarżonego od ponoszenia tych kosztów zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa kierując się zasadą słuszności.