Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 736/15
Data wyroku: 2015-11-23 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Janusz Kasnowski
Słowa kluczowe: Ustawa O Kosztach Sądowych W Sprawach Cywilnych, Pomoc Prawna Z Urzędu
Podstawa prawna: art. 102 ustawy z dnia 28 lipca 2014 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1025 ze zm.) oraz art. 117 § 5 k.p.c.

Sygn. akt: II Cz 736/15

POSTANOWIENIE
Dnia 23 listopada 2015 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny – Odwoławczyw składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski
po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2015 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku
M. S.
z udziałem
A. S.
o podział majątku wspólnego
na skutek zażalenia uczestniczkiA. S.na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 28 lipca 2015r. w sprawie o sygn. akt II Ns 614/15
p o s t a n a w i a :
oddalić zażalenie.
II Cz 736/15

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 28 lipca 2015 r. oddalił wniosekA. S.o zwolnienie do kosztów sądowych (w punkcie 1) oraz domówił ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu (w punkcie 2 postanowienia).
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że na obecnym etapie postępowania nie występują inne koszty sądowe poza opłatą od wniosku, którą uiścił wnioskodawca. Sąd Rejonowy podkreślił, że o zwolnieniu od kosztów sądowych nie można orzekać na przyszłość, a ponadto uznał, że uczestniczka posiada na obecnym etapie środki na pokrycie ewentualnych kosztów sądowych. Odnosząc sie do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu przywoła treśćart. 117 k.p.c., a w świetle tego przepisu uznał, że udział pełnomocnika po stronie uczestniczki nie jest potrzebny. Uczestniczka nie jest osobą nieporadną, trafnie formułuje wnioski, ma rozeznanie co do swojej sytuacji prawnej i dostępnych środków prawnych oraz potrafi z nich korzystać. Nadto podkreślił, że na obecnym etapie postępowania rozpoznawana sprawa nie ma szczególnie zawiłego charakteru, a w sprawach o podział majątku wspólnego sądy mają obowiązek działania z urzędu w zakresie ustalenia składu i wartości majątku wspólnego. Sąd pierwszej instancji odmówił ustanowienia dla uczestniczki pełnomocnika również i z tego względu, że uczestniczka uzyskuje dodatkowe dochody, których nie ujawniła w oświadczeniu, tym samym więc ma możliwość zgromadzenia oszczędności na cele tego postępowania.
Z treści zażalenia uczestniczkiA. S.wnosić należy, że domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W obszernym uzasadnieniu zażalenia skarżąca starała się w sposób rzeczowy odnieść do argumentów przywołanych w uzasadnieniu, które uważała za nietrafne. Nadto wywodziła, że nie stać jej na pokrycie kosztów sądowych, a także kosztów opłacenia pełnomocnika, bowiem nie posiada majątku, uzyskuje niewielkie dochody i samotnie wychowuje córkę, której musi zapewnić koszty utrzymania i pokryć dodatkowe koszty związane z nauką. W tym wszystkim finansowo pomagają jej rodzice. Napisanie wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata zajęło jej wiele czasu i odbyło się kosztem zaniedbania obowiązków domowych, rodzicielskich i rodzinnych. W tych okolicznościach uważa pomoc adwokata za potrzebną (zażalenie uczestniczki – k.121 do 125).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zażalenie nie podlegało uwzględnieniu. znajduje uzasadnienia.
Zgodnie zart. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychzwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja majątkowa i finansowa uczestniczki rzeczywiście nie jest najłatwiejsza, ale na tym – wstępnym – etapie postępowania nie ma ona obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych, przeto zgodzić się należy z Sądem Rejonowym, że takie zwalnianie uczestniczkina przyszłośćod ich ponoszenia nie znajduje uzasadnienia (tj. nie jest celowe). W sytuacji, gdyby jednak okazało się, że pojawi się w sprawie konieczność uiszczenia kosztów sądowych przez uczestniczkę, to będzie miała otwartą drogę do ponowienia swojego wniosku i przekonania Sądu, że nie jest w stanie ich ponieść.
W części dotyczącej żądania uczestniczki o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, Sąd Okręgowy również przychylił się do stanowiska Sądu Rejonowego, że brak uzasadnionych podstaw do ustanowienia dla niej adwokata z urzędu. Sąd w sposób klarowny wyjaśnił, że ustanowienie adwokata lub radcy prawnego do reprezentowania strony uzależnione jest od tego, czy jego udział w sprawie jest potrzebny (jak wymagaart.117&5k.p.c.). O takiej potrzebie udziału adwokata lub radcy prawnego decyduje charakter sprawy, a więc jej przedmiot, jej skomplikowanie od strony faktycznej i prawnej – z jednej strony, a z drugiej umiejętność samodzielnego działania (radzenia sobie) strony. Ta sprawa, na tym jej etapie, nie jest skomplikowania ani od strony faktycznej, ani prawnej, a pozwana, która w sposób właściwy redaguje pisma, wnioski i przedstawia argumenty na ich uzasadnienie, nie jest osobą nieporadną. Zatem nie mogły odnieść skutku wywody uczestniczki, że potrzebuje więcej czasu na sformułowanie pism kierowanych do sądu i że czyni to kosztem zaniedbania obowiązków rodzicielskich i innych. Wiadomym bowiem jest, że każda sprawa zainicjowana przed sądem, w tym o podział wspólnego majątku, wymaga zaangażowania stron postępowania i poświęcenia przez nich własnego czasu. Skarżąca posiada wystarczającą orientację w regułach rządzących postępowaniem cywilnym, w związku z czym można zasadnie oczekiwać, że pouczenia Sądu udzielane w trybieart. 5 k.p.c.będą wystarczające dla zapewnienia jej odpowiedniej wiedzy o możliwych i celowych czynnościach procesowych. Zwrócić uwagę należy, że we wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z dnia 10 czerwca 2015 r., uczestniczka wskazała jakie okoliczności w niniejszej sprawie pragnie wykazać i z pomocą jakich dowodów (k.34 - 35). Będzie musiała je jedynie doprecyzować, a rzeczą Sądu Rejonowego będzie ocenić zasadność ich przeprowadzenia tj. przydatność dla wyjaśnienia sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy oddalił zażalenie uczestniczki, jako nieuzasadnione (na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 oraz art. 13 § 2 k.p.c.).