Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 882/14
Data wyroku: 2015-03-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Nienależne Świadczenie
Podstawa prawna: art. 410 § 1 i 2 k.c.

Sygn. akt II Ca 882/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia

25 marca 2015 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący

SSO Irena Dobosiewicz (spr.)

Sędziowie

SR del. Joanna Cyganek
SO Aurelia Pietrzak

Protokolant

sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz

po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. w Bydgoszczy

na rozprawie

sprawy z powództwaR. D.

przeciwkoPowiatowi(...)

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego

od wyroku Sądu Rejonowego w Inowrocławiu VII Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą w Mogilnie

z dnia 18 lipca 2014 r. sygn. akt. VII C 33/14

I/ oddala apelację,
II/ zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60 zł (sześćdziesiąt) tytułem
zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Na oryginale właściwe podpisy
II Ca 882/14

UZASADNIENIE
PowódR. D.domagał się zasądzenia od pozwanego Powiatu(...)kwoty 1.508,50 zł wraz z odsetkami ustawowymi oraz zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwu powód podał, iż po dacie wstąpienia Polski do Unii Europejskiej dokonał u pozwanego rejestracji pojazdów markiV. (...),F. (...)iF. (...). Za wydanie kart pojazdu powód był zobowiązany zapłacić pozwanemu po 500 zł od każdego z aut. Zdaniem powoda pobrana opłata była nieuzasadniona, gdyż zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r.,§ 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdujest niezgodny zart. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowymoraz zart. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu. Zdaniem pozwanego, powód nie wykazał, by pojazdy których sprawa dotyczy zostały sprowadzone z zagranicy. Pozwany argumentował również, iż ewentualny obowiązek zwrotu świadczenia dochodzonego pozwem wygasł, bowiem opłaty za wydanie karty pojazdu stanowiły dochód powiatu, który został zużyty na wykonanie zadań własnych powiatu.
Wyrokiem z dnia 18 lipca 2014 r. Sąd Rejonowy w Inowrocławiu VII Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Mogilnie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.508,50 zł z odsetkami ustawowymi od kwoty 1.500 zł od dnia 8 listopada 2013 r. do dnia zapłaty i od kwoty 8,50 zł od dnia 13 listopada 2013 r, do dnia zapłaty (pkt 1), oddalił powództwo w pozostałej części (pkt 2) oraz orzekł o kosztach procesu (pkt 3) (sygn. VII C 33/14).
Sąd Rejonowy ustalił, co następuje.
Powód po wejściu Polski do Unii Europejskiej nabył za granicą samochody osobowe markiV. (...),F. (...)iF. (...). Za wydanie kart pojazdu zapłacił pozwanemu po 500 zł od każdego z aut.
Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., w sprawie o sygn. akt U 6/04, OTK-A z 2006 r.,
Nr 1,poz. 3, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności przepisów§ 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.-Prawo o ruchu drogowym(Dz. U. Nr 108 z 2005 r., poz. 908) orazart. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Przepis ten, zgodnie z wyrokiem Trybunału utracił moc -obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r.
W celu wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego Minister Transportu i Budownictwa w drodzerozporządzenia z dnia 28 marca 2006 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu(Dz. U. Nr 59 z 2006 r., poz. 421) ustalił wysokość opłaty za kartę pojazdu na kwotę 75 zł. Rozporządzenie weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r., uchylając poprzednie rozporządzenie.
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07, Dz. U. UE C 2008.64.15/1, Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że art. 90 akapit pierwszy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, którą należy zapłacić w danym państwie członkowskim za wydanie pierwszej karty pojazdu, która to opłata jest w praktyce nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w państwie pobierającym opłatę używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany.
Powód w dniu 8 listopada 2013 r. zawarł z reprezentującym go w niniejszej sprawie pełnomocnikiem umowę, na podstawie której zlecił pełnomocnikowi usługę windykacyjną dotyczącą m. in. zwrotu uiszczonych opłat za wydanie karty pojazdu. Pełnomocnik powoda na podstawie powyższej umowy wypłacił powodowi należność w poczet przyszłej ewentualnej wygranej w procesie sądowym.
Sąd Rejonowy przywołał uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r. (III CZP 35/07) i stwierdził, że dopuszczalna jest droga sądowa do dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, określonej w§ 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.
Zdaniem Sądu Rejonowego powód wykazał, iż pobrano od niego nienależną opłatę za wydanie karty pojazdu w oparciu o niekonstytucyjny przepis. Ponadto mógł on wystąpić z takim żądaniem pomimo, iż opłata została pobrana jeszcze przed wydaniem orzeczenia

2
Trybunału Konstytucyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że opłata za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł stanowiła w istocie nieuprawnioną daninę publiczną. Opłata winna mieć charakter ekwiwalentny, uwzględniać koszty druku i dystrybucji karty pojazdu. Zdaniem Sądu, pozwany w żaden sposób nie wykazał, jaki był faktyczny koszt wydania powodowi kart pojazdów stanowiących przedmiot sprawy. Co prawda opłata za kartę pojazdu przewidziana w aktualnie obowiązującymrozporządzeniu Ministra Transportu i Budownictwa z 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu(Dz. U. Nr 59 z 2006 r., poz. 421) wynosi 75 zł, jednakże nie stanowi to podstawy do przyjęcia, iż taki właśnie był koszt każdej z kart pojazdu w momencie wydawania ich powodowi. W ocenie Sądu, rację ma powód twierdząc, iż powołane wyżej orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odnosi się do pełnej wysokości opłaty za kartę pojazdu, tj. 500 zł, a nie jedynie do kwoty 425 zł stanowiącej różnicę pomiędzy kwotami określonymi w rozporządzeniach z 2003 i 2006 r. Podstawa świadczenia stanowiącego przedmiot sprawy, mimo iż obowiązywała w chwili jego spełnienia, następnie odpadła, bowiem przepisrozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazduutracił moc na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Organ, który opłatę pobrał, zobowiązany jest zatem do jej zwrotu w pełnej wysokości jako nienależnego świadczenia.
Powód domagał się zasądzenia kwoty 1.500 zł (za trzy karty pojazdu) z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 23 października 2013 r. do dnia zapłaty, a w pozwie dokonał skapitalizowani odsetek od kwoty 1.500 zł za okres od dnia 23 października 2013 r. (upływ terminu z wezwania do zapłaty) do dnia 7 listopada 2013 r. Od tak wyliczonych odsetek w kwocie 8,5 zł powód zażądał dalszych odsetek od dnia wniesienia powództwa. W ocenie Sądu Rejonowego, powód w oparciu oart. 455 k.c.miał uprawnienie do domagania się odsetek od dnia 23 października 2013 r., tj. od upływu terminu określonego w wezwaniu do zapłaty skierowanym do pozwanego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd I Instancji na podstawie przepisówart. 410 § 1 i 2 k.c.w zw. zart. 405 k.c.oraz - w zakresie odsetek - na podstawieart. 359 § 1 i 2 k.c.i481 § 1 k.c.iart. 482 § 1 k.c.orzekł, jak w punkcie 1 wyroku.
Sąd oddalił natomiast powództwo w części, w jakiej powód domagał się ustawowych odsetek od kwoty 1.500 zł za okres od dnia 23 października 2013 r. do dnia 7 listopada 2014 r., bowiem w tej części powód dokonał kapitalizacji odsetek i wyliczył je na kwotę 8,50 zł. Powód w związku z tym mógł dochodzić odsetek od kwoty 1.500 zł od dnia 8 listopada 2013

3
r., tj. od dnia następnego po dokonanej kapitalizacji.
O kosztach procesu Sąd 1 instancji orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.
Apelację od wyroku wniósł pozwany Powiat(...)i domagał się jego zmiany poprzez oddalenie powództwa, ewentualnie uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. W każdym przypadku wnosił o zasądzenie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 410 § 1 w zw. zart. 405 k.c.poprzez ich niezastosowanie wobec bezspornego faktu wydania kart pojazdu stronie powodowej zgodnie z przepisamiPrawa o ruchu drogowymi osiągnięcia korzyści równej co najmniej wartości owej karty, co czyni aktualnym żądanie pozwanego w przedmiocie zakresu apelacji,art. 77 ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym(Dz. U. z 2014 r. poz. 312, 486, 529, 768, 822, 970.) poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy zgodnie z brzmieniem tych przepisów, kartę pojazdów w przedmiotowej sprawie wydaje się za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, a jak wynika z analizy orzecznictwa, koszty druku, dystrybucji przy uwzględnieniu znaczenia owych dokumentów dla wymagań rejestracyjnych wynoszą 75 zł.
W odpowiedzi na apelację powódR. D.domagał się jej oddalenia i zasądzenia od pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego odpowiada prawu, a ustalenia faktyczne poczynione przez ten Sąd są trafne i Sąd Okręgowy w pełni je podziela i przyjmuje za własne.
Przystępując do rozpoznania apelacji wskazać należy, że w kwestii zgodności § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. z prawem wspólnotowym wypowiedział się na pytanie prejudycjalne Sądu Rejonowego w Jaworznie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który postanowieniem z dnia 10.12.2007 r., sygn. akt C 134/07 (Dz. U. UE C 64, poz. 15), orzekł, że art. 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak ta przewidziana w§ 1 ust. 1 rozporządzenia ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego
przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany. Postanowienie to ma skutekex tunc,tj. wywołuje skutek retroaktywny. W świetle tego postanowienia nakładane opłaty za kartę pojazdu było sprzeczne z prawem unijnym i było z nim sprzeczne od samego początku. Oznacza to, że kupujący nie był w ogóle zobowiązany do uiszczenia opłaty.
Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odnosi się do pełnej wysokości opłaty za kartę pojazdu w kwocie 500 zł, a nie jedynie do różnicy 425 zł pomiędzy kwotami określonymi w rozporządzeniach z 2003 i 2006 r. Trybunał Sprawiedliwości uznał bowiem za sprzeczną z prawem unijnym (wspólnotowym) opłatę nakładaną w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego w sytuacji, w której opłata taka nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany.
Zważyć jednocześnie należy, że sprzeczność przepisów rozporządzeń krajowych z prawem wspólnotowym, wywoływało skutek nieważności tych rozporządzeńex tunc,dlatego odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązującej przepisów prawa, nie ma znaczenia dla ich nieważności od samego początku.
Powyższe pozostaje w zgodności ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 2 czerwca 2010 r. (III CZP 37/10).
Podzielając powyższą ocenę wyrażoną przez Sąd Najwyższy, Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacji za bezzasadne i w konsekwencji apelację tę oddalił na mocyart. 385 k.p.c., kosztami postępowania odwoławczego obciążając pozwanego stosownie doart. 98 § 1 i 3 k.p.c,art. 99 k.p.c.oraz§ 6 pkt 1w zw. z§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę .prawnego ustanowionego z urzędu(t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).

Na oryginale właściwe podpisy

Za zgodność z oryginałem
i