Sąd Okręgowy w Poznaniu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 72/14
Data wyroku: 2015-02-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Winkler-Galicka, Małgorzata Ziołecka, Dariusz Śliwiński

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Dariusz Śliwiński (spr.)
SSO Małgorzata Winkler - Galicka
SSO Małgorzata Ziołecka
Protokolant: prot. sąd.M. W. (1)
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w PoznaniuJ. M.
po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 roku
sprawyB. K.,R. N.iM. W. (2)
oskarżonych zart. 107 § 1 kks
na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonych oraz pełnomocnika interwenienta
od wyroku Sądu Rejonowego w Szamotułach
z dnia 12.09.2013 r., sygn. akt II K 488/12

1
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinniaB. K.,R. N.iM. W. (2)od zarzutu popełnienia przypisanych im czynów.

2
Zasądza od Skarbu Państwa na rzeczB. K.,R. N.iM. W. (2)kwoty po 756 zł dla każdego tytułem zwrotu kosztów obrony w postępowaniu odwoławczym.

3
Kosztami postępowania za obie instancje obciąża Skarb Państwa.

M. Z.D. M.W.-G.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 12 września 2013 r. Sąd Rejonowy w Szamotułach w sprawie o sygn. akt II K 488/12 uznał oskarżonych:

1
MaciejaWichlińskiegoza winnego tego, że w okresie od 25 czerwca 2010 r. do 24 maja 2011 r. w lokalu(...)wM., przyul. (...), urządzał gry na automacie do gier o nazwie(...)H.M.F.o numerze fabrycznymH. (...), wbrew przepisomustawy z dnia 19 listopad 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. Nr 201 z 2009 r., poz. 1540) w szczególności naruszając art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy,

tj. przestępstwa zart. 107 § 1 kksi za to przestępstwo na podstawieart. 107 § kkswymierzył mu karę 100 stawek dziennych grzywny po 200 zł każda;

2
RobertaNowakaza winnego tego, że w okresie od 25 czerwca 2010 r. do 24 maja 2011 r. w lokalu(...)wM., przyul. (...), prowadził gry na automacie do gier o nazwie(...)H.M.F.o numerze fabrycznymH. (...), wbrew przepisomustawy z dnia 19 listopad 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. Nr 201 z 2009 r., poz. 1540) w szczególności naruszając art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy,

tj. przestępstwa zart. 107 § 1 kksi za to przestępstwo na podstawieart. 107 § kkswymierzył mu karę 100 stawek dziennych grzywny po 100 zł każda;

3
B. K.za winną tego, że w okresie od 25 czerwca 2010 r. do 24 maja 2011 r. w lokalu(...)wM., przyul. (...), urządzała i prowadziła gry na automacie do gier o nazwie(...)H.M.F.o numerze fabrycznymH. (...), wbrew przepisomustawy z dnia 19 listopad 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. Nr 201 z 2009 r., poz. 1540) w szczególności naruszając art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy,

tj. przestępstwa zart. 107 § 1 kksi za to przestępstwo na podstawieart. 107 § kkswymierzył mu karę 50 stawek dziennych grzywny po 60 zł każda.
Na podstawieart. 30 § 5 kksw zw. zart. 31 § 5 kksorzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa przez zniszczenie zabezpieczonego w sprawie automatu(...)H.M.F.o numerze fabrycznymH. (...)wraz z przewodem zasilającym, kluczami, przechowywanego w magazynie depozytowym Urzędu Celnego wL.pod numerem(...).
Na podstawieart. 30 § 5 kksorzeczono również przepadek na rzecz Skarbu Państwa środków pieniężnych w kwocie 720 zł, przechowywanych na koncie sum depozytowych Izby Celnej wP..
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 627 kpkw zw. zart. 633 kpki w zw. zart. 113 § 1 kksorazart. 3 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. t. jedn. z 1983 r. Nr 49,poz. 223ze zm.) zasądzając od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w częściach równych i wymierzono im opłaty:M. W. (2)w kwocie 2000 zł,R. N.w kwocie 1000 zł,B. K.w kwocie 300 zł.
Apelacjeod powyższego wyroku wnieśli pełnomocnik interwenienta- (...) sp. z o. o.z/s wW.oraz obrońca oskarżonych.
Pełnomocnik interwenienta zaskarżył powyższy wyrok w całości i zarzucił:

1
obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:

a
art. 107 § 1 kksw zw. zart. 6 ust. i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r.w grach hazardowych (dalej „ugh”) poprzez wydanie wyroku skazującego oskarżonych i orzekającego o przepadku dowodów rzeczowych należących do interwenienta, pomimo bezskuteczności przepisów współtworzących zestaw znamion zarzucanego im czynu zabronionego zart. 107 § 1 kks, uwzględniając blankietowy charakter tego przepisu karnego oraz konieczność jego wypełnienia w drodze zastosowaniaart. 14 ust. 1ugh i subsydiarnego względem niegoart. 6 ust. 1ugh, które jako nienotyfikowane przepisy techniczne , w braku przekazania Komisji Europejskiej projektuustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowychzgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 8 ust. 1 dyrektywy Nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielenia informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U.UE.L.98.204.37 ze zm.), nie mogą być zastosowane wobec oskarżonych w tej sprawie, co stanowi inna okoliczność wyłączającą ściganie, potwierdzona wiążącą wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dokonaną wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213, C-214 i C-217/11 (F.i inni) oraz wcześniejszym wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. w sprawie C-65/05 (Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Greckiej);

b
art. 1 § 1 kks, zgodnie z którym odpowiedzialności karnej za przestępstwo skarbowe podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony pod groźba kary przez ustawę obowiązująca w czasie jego popełnienia, przez jego niezastosowanie, bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, aby oskarżeni popełnili czyn zabroniony przez ustawę obowiązująca w czasie jego popełnienia;

c
art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej(Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 z zm.) w związku z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 z zm.) przez błędną ich wykładnię lub niezastosowanie polegające na zakwestionowaniu wagi orzeczenia interpretacyjnego(...)z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach p połączonych C-213, C-214 i C-217/11 jako części wspólnotowego porządku prawnego – aquis communautaire – obejmującego wykładnię prawa unijnego o charakterze powszechnie obowiązującym, wiążącą wszystkie organy krajowe z klarownym odniesieniem się w wyroku(...), że przepisy ugh o charakterze technicznym bezwzględnie podlegały obowiązkowi notyfikacji i bezzasadne przyjęcie, że każdy organ lub sąd krajowy ma prawo do wiążącego wypowiadania się , czy notyfikacja Komisji Europejskiej przepisów technicznych zawartych w ugh była w ogóle potrzebna lub że brak notyfikacji przepisów art. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pozostaje bez wpływu na możliwość stosowania sankcji karnej za działania jednostek sprzeczne z tymi przepisami;

2
obrazę przepisów postępowania mających wpływ na treść wyroku, w szczególnościart. 424 § 1 kpkw zw. zart. 4 i 7 kpkpolegającą na braku wskazania w uzasadnieniu kompleksowej oceny zebranego materiału dowodowego i niedostatecznym uzasadnieniu stanowiska Sądu oraz na złamaniu zasady obiektywizmu nakazującej uwzględnianie okoliczności także na korzyść oskarżonego i swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez pominięcie przez Sąd I instancji, w ocenie strony podmiotowej czynu zarzucanego oskarżonym jako nieprzydatnych dla ustalenia stanu faktycznego, opinii prawnych i opinii technicznej oraz atestu producenta symulatora, jakimi dysponowali oskarżeni, a uzyskanych nie samodzielnie, lecz od interwenienta lub spółki matki interwenienta, dotyczących urządzeń z zainstalowanym oprogramowaniem identycznym jak oprogramowanie zainstalowane na urządzeniach będących przedmiotem sprawy;

3
niezasadne zastosowanieart. 30 § 5 kksprzy orzekaniu środka karnego określonego wart. 29 kks, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż interwenient dochował należytej staranności przed wprowadzeniem urządzenia na rynek, a wymaganej od niego z uwagi na charakter dzierżawionego przez niego symulatoraA.H.M.F.wraz z przynależnościami.

W konkluzji pełnomocnik interwenienta wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonych od przypisanych im czynów i zwrot interwenientowi dowodów rzeczowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Szamotułach.
Obrońca oskarżonych również zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając:

1
obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na niezastosowaniu przepisów art. 1 pkt 1 w związku z art. 1 pkt 11 w związku zart. 8 ust. 1prze jednoczesnym niewłaściwym zastosowaniu art. 10 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dna 20 listopada 2006 r., polegającym na bezpodstawnym uznaniu przez Sąd I instancji, że przepisyart. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(dalej „ugh”) ograniczające możliwość urządzania gier na automatach wyłącznie do terenu kasyn gry w oparciu o posiadana koncesję nie podlegają obowiązkowi notyfikacji w Komisji Europejskiej z uwagi na wyłączenie obowiązku notyfikacji w oparciu o klauzulę derogacyjna (klauzulę bezpieczeństwa);

2
obrazę przepisów prawa materialnego, tj.art. 107 § 1 kksw zw. zart. 6ugh iart. 14ugh poprzez błędne zastosowaniaart. 107 § 1 kkspolegające na uzupełnieniu treści powyższego przepisu blankietowego normami zart. 6 i 14ugh., w sytuacji gdy przepisy te zgodnie z orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. wydanym z sprawach połączonychF.i in. sygn. akt C-213/11, C-214/11 i C-217/11 mają charakter techniczny, a w konsekwencji są bezskuteczne w polskim systemie prawnym i nie mogą być podstawą represji karnej wobec jednostek na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

3
obrazę przepisów prawa materialnego, poprzez oparcie orzeczenia w części dyspozytywnej o przepis blankietowy, tj.art. 107 § 1 kksi jego dopełnienie w treści uzasadnienia treścią przepisówart. 6 ust. 1w zw. zart. 6 ust. 4ugh orazart. 14ugh i przyjęcie, że oskarżeniR. N.iB. K.jako osoby fizyczne uprawnione są do uzyskania zezwolenia na prowadzenie kasyna gry i tym samym uznanie przez Sąd I instancji, że oskarżonyR. N.iB. K.swoim zachowaniem wypełnili znamiona czynu zart. 107 § 1 kks, w sytuacji gdy przepisy ustawy nie czynią ich podmiotem zobowiązanym do uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry;

4
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku poprzez bezpodstawne przyjęcie, że oskarżeniM. W. (2),R. N.iB. K.działali z zamiarem ewentualnym urządzania gier na automatach przy wykorzystaniu urządzeniaA.H.M.F.nrH. (...)wbrew przepisomustawy o grach hazardowych, tj. poza kasynem gry i bez stosownego zezwolenia na prowadzenie kasyna gry, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności z wyjaśnień oskarżonych oraz dokumentacji technicznej urządzenia w postaci zaświadczenia producenta urządzenie, opinii prawnych prof.C., prof.P., opinii czeskiego biegłegoJ. K.oraz instrukcji obsługi symulatora wynika, że oskarżeni nie mieli zamiaru popełnienia czynu opisanego wart. 107 § 1 kks, a co więcej w swoim zachowaniu kierowali się informacjami zawartymi w ww. dokumentacji – co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że oskarżeni popełnili zarzucane im przestępstwo;

5
obrazę przepisów postępowania, tj.art. 193 § 1 kpkiart. 195 kpkorazart. 201 kpkw zw. zart. 7 kpkpoprzez dopuszczenie dowodu z opiniiW. K.biegłego sądowego z dziedziny informatyki, podczas gdy z uwagi na cel ekspertyzy, jaki jest zbadanie czy urządzenieA.H.M.F.nr(...)podlegają przepisomustawy o grach hazardowych, niezbędna jest wiedza z dziedziny mechaniki, elektromechaniki oraz elektroniki, co spowodowało, że opina wydana przez biegłegoW. K.nie spełniała kryteriów miarodajności i rzeczowości oraz zupełności, albowiem osoba biegłego nie posiadała stosownych kwalifikacji i wiedzy w tym zakresie, co niewątpliwie miało wpływ na treść wyroku poprzez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych co do oceny charakteru urządzeniaA.H.F.nrH. (...);

6
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 7 kpkpoprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów w postaci zaświadczenia producenta urządzenia, opinii prawnych prof.C., prof.P.oraz opinii czeskiego biegłegoJ. K., a w konsekwencji bezpodstawne uznanie przez Sąd I instancji, że przedmiotowe opinie jako prywatne są nieprzydatne dla ustalenia świadomości oskarżonych, podczas gdy z treści opinii wynika, iż urządzenieA.H.M.F.nrH. (...)jest symulatorem do gier zręcznościowych i w konsekwencji nie podlega przepisomustawy o grach hazardowych.

W konkluzji obrońca oskarżonych wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonych od przypisanych im czynów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Obie apelacje okazały się zasadne i zaskarżony wyrok podlegał zmianie.
Sąd Okręgowy na mocyart. 436 kpkograniczył rozpoznanie wniesionych apelacji jedynie do kwestii konsekwencji prawnych braku notyfikacji przez polskie władze wykonawcze projektu przepisów obecnie obowiązującejustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielenia informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (DZ.U.UE.L. 1998 r. Nr 204,poz. 37z późn. zm.). Przyjęcie za autorami apelacji, iż konsekwencją tego zaniedbania polskich władz wykonawczych był brak możliwości stosowania w szczególności art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ww. ustawy, które dookreślają bankietowe znamiona przestępstwa skarbowego zart. 107 § 1 kks, prowadzić musiał do uznania, iż oskarżonym zarzucono popełnienie czynu, który nie wyczerpuje znamion czynu zabronionego i w efekcie prowadzenie postępowania karnego w tym przedmiocie jest niedopuszczalne z uwagi na treśćart. 17 § 1 pkt 2 kpk.
Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu Okręgowego, rozpoznanie pozostałych zarzutów apelacji interwenienta i obrońcy oskarżonych odnoszących się do kwestii istnienia po stronie oskarżonych zamiaru popełnienia zarzuconego im przestępstwa oraz prawidłowości ustalenia, iż urządzenie gier na urządzeniuA.H.M.F.nrH. (...)podlegało rygorom ustawy hazardowej, było przedwczesne i zarazem bezprzedmiotowe.
Przechodząc do meritum, nie sposób w pierwszym rzędzie zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, zgodnie z którym, skoro Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej(...)) w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11,(...) sp. z o. o.,(...) sp. z o. o.,(...) sp. z o. o.przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej wG., uznał wprostart. 14 ustawy o grach hazardowychza przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE, to uznać należy, że z przedmiotowego orzeczenia nie sposób wywieść wniosku, iż za przepis techniczny uznać należy równieżart. 6 ustawy o grach hazardowych.
Stanowisko skarżącego obarczone jest błędem, albowiem z jednej strony nie dość precyzyjnie odnosi się do treści wyroku(...)z dnia 19 lipca 2012 r., z drugiej strony nie uwzględnia wzajemnego powiązania przepisówart. 6 i art. 14 ustawy o grach hazardowych.
Mianowicie w pkt 25 wspomnianego orzeczenia(...)orzekł, iż przepistego rodzajujakart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym urządzanie gier na automatach dozwolone jest jedynie w kasynach gry, należy uznać za przepis techniczny w rozumieniuart. 1 pkt 11dyrektywy 98/34. Wcześniej Trybunał przypomniał natomiast swój wyrok z dnia 26 października 2006 r. w sprawie C-65/05 Komisja przeciwko Grecji, Zb. orz. s. I-1-341, pkt 61, w którym stwierdził, iż przepisy zakazujące prowadzenia gier elektrycznych, elektromechanicznych i elektronicznych w jakichkolwiek miejscach publicznych i prywatnych z wyjątkiem kasyn należy uznać za przepisy techniczne w rozumieniuart. 1 pkt. 111dyrektywy 98/34.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż(...)w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w pkt 25 wypowiedział się nie tylko o treściart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, ale również o innych przepisach tego samego rodzaju tejże ustawy, tj. przepisach, których zastosowanie prowadzi do ograniczenia możliwości prowadzenia gier na automatach wyłącznie do kasyn gry. Do takich przepisów, jak trafnie uznał Sąd Rejonowy, zaliczyć należy takżeart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona tylko na podstawie koncesji na prowadzenie kasyna gry. Jest on bowiem funkcjonalnie związany z treściąart. 14 ust. 1ww. ustawy ograniczającej możliwość urządzania gier na automatach wyłącznie do kasyn gry, czego skarżący zdaje się nie dostrzegać. Ustawodawca nie ograniczyłby możliwości urządzania gier na automatach, nie reglamentując możliwości zakładania kasyn gry. Temu służyć ma przewidziany wart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychwymóg uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry, która szczegółowo określi warunki prowadzenia działalności tego rodzaju.
Podsumowując, wbrew zapatrywaniom oskarżyciela publicznego, wyrok(...)z dnia 19 lipca 2012 r. przesądza nie tylko kwestie technicznego charakteru, w rozumieniu dyrektywy 98/34, przepisuart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, ale orzeczenie te znajduje zastosowanie również do oceny przepisu art. 6 ust. 1 ww. ustawy.
Poza tym błędne było stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym projekt przepisuart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychnie podlegał notyfikacji Komisji Europejskiej przed jego ustanowieniem na podstawie art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE z uwagi na treśćart. 10 ust. 1tejże dyrektywy, zgodnie z którą nie stosuje sięart. 8 i 9 m.in. do tych przepisów ustawowych, dzięki którym Państwa Członkowskie stosują klauzule bezpieczeństwa, wprowadzone przez obowiązujące wspólnotowe akty prawne. Przepis ten, jak trafnie zaakcentował pełnomocnik interwenienta, odnosi się bowiem do przepisów prawa wtórnego, mocą których dokonuje się harmonizacja porządku prawnego na poziomie Unii Europejskiej w zakresie ustanowienia i funkcjonowania rynku wewnętrznego na podstawieart. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej(dalej(...)). Do tej pory organy prawodawcze Unii Europejskiej takich przepisów harmonizacyjnych jednak nie ustanowiły. Odwoływanie się w tym zakresie przez Sąd Rejonowy do przepisów traktatowych założycielskich, czyli prawa pierwotnego Unii Europejskiej, dotyczących swobody przedsiębiorczości oraz swobody świadczenia usług, ocenić należy jako błędną interpretacje art. 10 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE.
Sąd Okręgowy nie podziela również zapatrywania Sądu I instancji, jakoby przepisustawy o grach hazardowych, w tym art. 14 ust. 1 tejże ustawy, ograniczały się do wykonania orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, czyli w przypadku ich uchwalenia zachodził kolejny wyjątek od obowiązku notyfikacji z art. 10 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE. Sąd I instancji odwołał się w tym zakresie o orzecznictwa(...)(wcześniej ETS) w przedmiocie konkretnych regulacji prawa materialnego Państw członkowskich z zakresu organizacji gier hazardowych. Tymczasem przedmiotem badania możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisówart. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychnie jest ich treść sama w sobie, lecz dochowanie przewidzianej prawem Unii Europejskiej procedury ich uchwalenia z uwagi na fakt, iż stanowią one przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Innymi słowy Sąd Rejonowy winien przyjrzeć się orzecznictwu(...)z zakresu procedury uchwalania przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Tego zaś zupełnie zaniechał.
W końcu warto również zaznaczyć, iż Sąd Rejonowy nie wskazał na żadne orzeczenie(...), które nakazywałyby władzom ustawodawczym RP dokonanie określonych zmian z zakresu materialno-prawnych przepisów regulujących prowadzenie działalności gospodarczej w branży hazardowej, z uwagi na ich sprzeczność z prawem Unii Europejskiej, czy też oceniały dopuszczalność z punktu widzenia prawa unijnego konkretnych przepisów regulacyjnych.
Reasumując, stanowisko Sądu Rejonowego w przedmiocie prawidłowości ustanowienia przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, tj.art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychnie zasługiwało na poparcie. Jak już wyżej wskazano organy władzy wykonawczej RP nie dokonały stosownej notyfikacji projektu tych uregulowań Komisji Europejskiej, mimo iż zobowiązywała je do tego treść art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE. Nie zachodził również żaden z określonych w treści tejże dyrektywy przypadek, w którym obowiązek notyfikacji były wyłączony (art. 10 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE).
Rozważając konsekwencję prawne tego uchybienia trzeba zaznaczyć na wstępnie, iż odpowiedzi na to pytanie należy poszukiwać w obszarze prawa unii europejskiej, któremu władze wykonawcze RP uchybiły. Na gruncie tego porządku prawnego ukształtowana została zasada pierwszeństwa stosowania tegoż prawa przed niezgodnym z nim prawem Państwa Członkowskiego. Fundamentalny charakter dla ukształtowania się tej zasady miał wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 marca 1978 r. w sprawie C-106/77 międzyA.delleF.delloS.a(...) SA, z siedzibą wM.. Zgodnie z tym rozstrzygnięciem sąd krajowy, mający w ramach swoich kompetencji za zadanie zastosować przepisy prawa wspólnotowego, zobowiązany jest zapewnić pełną skuteczność tych norm, nie stosując w razie konieczności, z mocy własnych uprawnień, wszelkich, nawet późniejszych, sprzecznych z nimi przepisów ustawodawstwa krajowego, i nie można przy tym wymagać od niego wnioskowania ani oczekiwania na zniesienie tych przepisów w drodze ustawodawczej lub w jakimkolwiek innym trybie konstytucyjnym. Zasada ta polega na pierwszeństwie stosowania prawa Unii, a nie jego obowiązywania i realizuje się ją przez odmowę zastosowania kolidującej normy krajowej w danym stanie faktycznym, a nie przez jej uprzednie uchylenie w trybie ustawodawczym albo w innym trybie konstytucyjnym
W orzeczeniu tym Trybunał przesądził nie tylko, jakie winny być konsekwencje stwierdzenia przez sąd krajowy, iż określona norma prawa krajowego jest sprzeczna z normami prawa unii europejskiej, ale również opowiedział się zdecydowanie przeciwko aktualnemu poglądowi prezentowanemu w części orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym sąd karny nie może samodzielnie odmówić zastosowania przepisów ustawy, które są w jego ocenie sprzeczne z prawem unijnym, lecz winien zwrócić się w takiej sytuacji z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego w celu skontrolowania zachowania trybu ustawodawczego przy ustanowieniu tych przepisów [postanowienie SN z dnia 28 listopada 2013 r., I KZP 15/13 (OSNKW 2013/12/101) i późniejsze judykaty SN prezentujące ten pogląd prawny].
Sąd Okręgowy pragnie zauważyć, iż powyższe stanowisko Sądu Najwyższego jest sprzeczne regulacjąart. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Kwestia ta jest również regulowana w art. 19 Traktatu o Unii Europejskiej ((...)).
Zgodnie z tym unormowaniem(...)jest m.in. właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym m.in. o ważności i wykładni aktów przyjętych przez organy Unii. Do takich aktów bez wątpienia zalicza się dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. W tym miejscu warto przypomnieć, iż Trybunał w wyroku z dnia 6 października 1982 r. w sprawieS. (...)iL.diG. S.przeciwkoM.dellaS.283/81 przesądził, iż Artykuł 177 akapit trzeci traktatu EWG (obecnie art. 267 akapit trzeci(...)) powinien być interpretowany w ten sposób, że sąd, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, jest zobowiązany – w przypadku gdy powstaje przed nim pytanie dotyczące prawa wspólnotowego – do spełnienia swojego obowiązku przedłożenia pytania, chyba że stwierdził on, że podniesione pytanie nie jest istotne dla sprawy lub że dany przepis prawa wspólnotowego stanowił już przedmiot wykładni przez Trybunał. Powyższe orzeczenie miało fundamentalne znaczenie dla ukształtowania się doktrynyacte eclairé, w myśl której sąd Państwa Członkowskiego, zobowiązany z mocy art. 267 akapit trzeci do zwrócenia się do(...)o wykładnie przepisu prawa unijnego, może odstąpić od realizacji tego obowiązku, jeśli(...)wypowiedział się już w tym przedmiocie odpowiadając na pytanie zadane mu w innej sprawie.
(...)wypowiadał się już w tym trybie prejudycjalnym w przedmiocie tego, jak winien się zachować organ państwa członkowskiego w sytuacji, gdy stwierdzi, iż norma prawa krajowego jest niezgodna z prawem unijnym również po wydaniu wyroku w sprawie w sprawie C-106/77 międzyA.delleF.delloS.a(...) SA, z siedzibą wM.. W szczególności(...)odnosił się wprost do kwestii niezgodności normy technicznej prawa krajowego w rozumieniu art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE z prawem unijnym polegającej na uchwaleniu tejże normy bez uprzedniej notyfikacji projektu przepisów technicznych Komisji Europejskiej. Warto powołać się w tym zakresie na treść wyroku z dnia 30 kwietnia 1996 r. w sprawie C-194/94(...)przeciwko(...) SAi(...). Trybunał dokonywał w tej sprawie wykładni dyrektywy Rady 83/189/EWG z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i uregulowań technicznych (Dz.U. L 109, str. 8), zmienionej dyrektywą Rady 88/182/EWG z dnia 22 marca 1988 r. (Dz.U. L 81, str. 75), która poprzedzała dyrektywę 98/34. We wskazanym judykacie stwierdził mianowicie, iż przepisy ww. dyrektywy (art. 8 i 9 – odpowiadające art. 8 dyrektywy 98/34) nakładają na państwa członkowie konkretny obowiązek notyfikacji Komisji projektów przepisów technicznych jeszcze przed ich wydaniem. Ponieważ, z punktu widzenia treści tych artykułów, są one bezwarunkowe i dostatecznie precyzyjne, jednostki mogą się na nie powoływać przed sądem krajowym. Dalej Trybunał podkreślił, iż przepisy te mają na celu zapewnienie skutecznej ochrony swobody przepływu towarów w trybie kontroli prewencyjnej. Natomiast dla zapewnienia skuteczności tej kontroli dyrektywę należy interpretować w ten sposób, że naruszenie obowiązku notyfikacji stanowi poważne uchybienie proceduralne, powodujące bezskuteczność spornych przepisów technicznych wobec jednostek. Zdaniem Trybunału sformułowaniu wniosku tej treści nie sprzeciwia się w szczególności fakt, iż dyrektywa nie zawiera żadnego przepisu wyraźnie odnoszącego się do ewentualnych skutków sankcjonujących nieprzestrzeganie wymienionych obowiązków proceduralnych.
Taką wykładnię art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34 potwierdza również wyrok(...)z dnia 8 września 2005 r. w sprawie C-303/04L.ItaliaS.przeciwkoC.diS.. W orzeczeniu tym Trybunał stwierdził, iż art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 98/34, zmieniony dyrektywą 98/48, należy interpretować w ten sposób, że do sądu krajowego należy odmowa zastosowania przepisu prawa krajowego stanowiącego przepis techniczny, jeżeli nie został on notyfikowany Komisji Wspólnot Europejskich przed jego przyjęciem.
Podkreślania wymaga, że powyższe stanowisko(...)nie jest jedynie jego poglądem, który można podzielić lub też nie, uwzględniając moc autorytetu tej instytucji. Normatywnej podstawy odmowy zastosowania przepisu krajowego stanowiącego nienotyfikowaną normę techniczna można bowiem upatrywać w zasadzie szczerej współpracy skodyfikowanej w art. 4 ust. 3(...). W myśl tego uregulowania Państwa Członkowskie m.in. podejmują wszelkie środki ogólne lub szczególne właściwe dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lubaktów instytucji Unii,jakim bez wątpienia jest dyrektywa 98/34/WE. Ponadto w świetle unormować art. 267(...)i art. 19(...)nie ulega wątpliwości, iż orzecznictwo(...)ma charakter rozstrzygnięć określających z mocą powszechnie obowiązującą znaczenie norm składających się na system prawny Unii Europejskiej.
Reasumując powyższe wywody, Sąd Okręgowy pragnie stwierdzić, iż postulowany w części orzecznictwa Sądu Najwyższego sposób odmowy zastosowania normy o charakterze technicznym, która nie została notyfikowana Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34 – zainicjowanie kontroli konstytucyjności ustanowienia tych przepisów, jest niezgodna z wykładnią zasady pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej, utrwalonej w orzecznictwie(...).
Organem wyłącznie właściwym do dokonywania wykładni norm prawa pierwotnego oraz pochodnego Unii Europejskiej, która poprzedza ewentualne stwierdzenie niezgodności norm prawa krajowego z prawem europejskim, jest z mocy art. 267(...)i art. 19(...)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Powyższe zapatrywanie znalazło wyraz w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 grudnia 2006 r., P-37/05,(...)Zb. Urz. 2006, nr 11, poz. 177, który umorzył postępowanie w sprawie pytanie prawnego WSA w Olsztynie w przedmiocie zgodnościart. 80 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym(Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) z art. 90 zdanie pierwsze Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
W uzasadnieniu tegoż postanowienia TK stwierdził mianowicie, iż sądy krajowe mają prawo i obowiązek odmówienia zastosowania normy krajowej, jeżeli koliduje ona z normami prawa wspólnotowego. Sąd krajowy nie orzeka w takim wypadku o uchyleniu normy prawa krajowego, lecz tylko odmawia jej zastosowania w takim zakresie, w jakim jest on obowiązany do dania pierwszeństwa normie prawa wspólnotowego. Przedmiotowy akt prawny nie jest dotknięty nieważnością, obowiązuje i jest stosowany w zakresie nieobjętym przedmiotowym i czasowym obowiązywaniem regulacji wspólnotowej. Natomiast w razie wątpliwości co do relacji normy prawa krajowego i normy prawa wspólnotowego konieczne jest zwrócenie się z pytaniem prejudycjalnym do ETS (obecnie(...)), jako organu właściwego w sprawach wykładni Traktatu oraz norm prawa pochodnego, a w sensie funkcjonalnym włączanym w ten sposób do systemu sądowniczego danego państwa członkowskiego.
W konkluzji Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nie zachodzi konieczność zwracania się do TK z pytaniami prawnymi dotyczącym zgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym - nawet w sytuacji gdy sąd zamierza odmówić zastosowania ustawy krajowej. Problem rozwiązywania kolizji z ustawami krajowymi pozostaje więc w zasadzie poza zainteresowaniem TK. O tym, czy ustawa koliduje z prawem wspólnotowym, rozstrzygać będą bowiem Sąd Najwyższy, sądy administracyjne i sądy powszechne, a o tym, co znaczą normy prawa wspólnotowego, rozstrzygać będzie ETS (obecnie(...)), wydając orzeczenia wstępne.
Powyższe stanowisko Trybunał Konstytucyjny podtrzymał w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r., K 33/12,(...)Zb. Urz. 2013 Nr 5, poz. 63 stwierdzając, iż wykładnia norm prawa Unii Europejskiej oraz kontrola ich legalności należy do(...).
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uznał, iżart. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychnie mogły znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, jako nienotyfikowane normy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/23/WE. W konsekwencji uznać należało, iż nie zastosowanie się przez oskarżonych do określonych w tych przepisach regulacji z zakresu urządzania i prowadzenia gier na automatach, nie wypełniało znamion przestępstwa skarbowego zart. 107 § 1 kks(art. 17 § 1 pkt 2 kpk).
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 § 1 kpkw związku zart. 17 § 1 pkt 2 kpkzobowiązany był zmienić zaskarżony wyrok poprzez uniewinnienie oskarżonychM. W. (2),R. N.iB. K.o popełnienia przypisanych im czynów.
O kosztach procesu za obie instancje orzeczono na podstawieart. 632 pkt 2 kpkw zw. zart. 634 kpki obciążając nimi Skarb Państwa.
W konsekwencji na podstawieart. 632 pkt 2 kpkiart. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze(Dz. U. t. jedn. z 2009 r. Nr 146,poz. 1188ze zm.) w zw. z§ 14 ust. 2 pkt 4 i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. t. jedn. z 2013 r.,poz. 461) zasądzono od Skarbu Państwa na oskarżonychM. W. (2),R. N.iB. K.kwoty po 756 zł dla każdego z nich tytułem zwrotu kosztów obrony udzielonej im w postępowaniu odwoławczym.
/M. Z./  /D. Ś./  /M. G./