Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2358/14
Data wyroku: 2015-03-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Łanowy
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 2358/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 marca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jolanta Łanowy

Protokolant:

Małgorzata Skirło

po rozpoznaniu w dniu24 marca 2015 r. w Gliwicach
sprawyJ. P.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. P.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia8 października 2014  r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje odwołującemu prawo do emerytury od dnia 1 sierpnia 2014 r.,

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz odwołującego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Jolanta Łanowy
Sygn. akt. VIII U 2358/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 8 października 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ., powołując się naustawę z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) orazrozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983r., nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówił ubezpieczonemuJ. P.prawa do emerytury z powodu nieudokumentowania wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przyznanie prawa spornego świadczenia oraz zasądzenia od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kosztów procesu. Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym przyjęciu, że ubezpieczony nie udowodnił 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, podczas gdy odwołujący przedłożył organowi świadectwa pracy, w których wskazano okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnych charakterze.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ rentowy wskazał, że okresy zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wB.w okresie od 19 września 1974 roku do 31 maja 1992 roku na stanowisku montera instalacji sanitarnych - sprawcza oraz w(...) s.c.Zakład (...)wG.w okresie od 1 czerwca 1992 roku do 30 września 2002 roku na stanowisku spawacza nie zostały uznane za okresy pracy w szczególnych warunkach, z uwagi na nieudokumentowanie tej okoliczności w sposób przewidziany przepisami prawa.
Na rozprawie w dniu 24 marca 2015 roku odwołujący sprecyzował, że domaga się uznania za pracę w szczególnych warunkach okresów zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wB.w okresie od 19 września 1974 roku do 31 maja 1992 roku na stanowisku sprawcza oraz w(...) s.c.w okresie od 1 czerwca 1992 roku do 31 grudnia 1998 roku.
Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy ustalił:
UbezpieczonyJ. P.urodził się (...).
W dniu 1 sierpnia 2014 roku złożył wniosek o ustalenie prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych, nie miał wówczas ukończonych 60 lat. Nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Wydając zaskarżoną decyzję z dnia 8 października 2014 roku ZUS O /Z.uwzględnił 26 lat, 11 miesięcy i 13 dni okresów składkowych i nieskładkowych, nie uwzględniając jakiegokolwiek okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Organ rentowy do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach nie uwzględnił okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wB.w okresie od 19 września 1974 roku do 31 maja 1992 roku na stanowisku spawacza oraz w(...) s.c.w okresie od 1 czerwca 1992 roku do 31 grudnia 1998 roku na stanowisku spawacza.
Sąd ustalił, że ubezpieczony był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)wB.na stanowisku montera instalacji sanitarnych-spawacz w okresie od 19 września 1974 roku do 31 maja 1992 roku. Po uzyskaniu uprawnień spawacza w czerwcu 1975 roku odwołujący wykonywał wyłącznie pracę spawacza w pełnym wymiarze czasu pracy. Miejscem zatrudnienia ubezpieczonego były tereny kopalń i rurociągów, pracował w brygadzie spawaczy i pomocników.
Praktyką pracodawcy było powierzenia nowo przyjętym pracownikom, w tym również absolwentom przyzakładowej szkoły zawodowej - stanowiska montera lub montera instalacji sanitarnych, zgodnie z wyuczonym zawodem, a następnie - po ukończeniu kursu spawania – powierzano stanowiska montera-spawacza. Na kurs spawania kierował pracodawca, i szkolenie odbywało się w zakładzie.
Pracownicy, zatrudnieni na stanowisku montera-spawacza, początkowo wykonywali wyłącznie prace monterskie w głębokich wykopach, przy urządzeniach wodnokanalizacyjnych polegające na ręcznym montażu, naprawie bez użycia urządzeń spawalniczych, a po uzyskaniu uprawnień do spawania wykonywali pracę spawalniczą przy montażu urządzeń sanitarnych, instalacji kanalizacyjnych, grzewczych oraz usuwaniu powstałych awarii, na terenie kopalni: sortowni, w wykopach. Stąd też pracę wykonywali zarówno na zewnątrz jak i w zamkniętym pomieszczeniu, w dużym zapyleniu, hałasie, w różnych warunkach atmosferycznych, Z tytułu pracy w warunkach szczególnych pracownicy – monterzy-spawacze otrzymywali mleko, posiłki regeneracyjne bądź dodatki do wynagrodzenia. Ubezpieczony był zatrudniony w całym powyższym okresie w pełnym wymiarze czasu pracy.
W (...) s.c.wG.ubezpieczony pracował od 1 czerwca 1992 roku do 30 września 2002 roku na stanowisku spawacza, będąc zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie zatrudnienia zajmował się spawaniem rur stalowych o średnicach od 50 do 630 mm, wykonując prace w wykopach lub na poboczu wykopu na budowach gazyfikacjiŻ.,B.,O.,Z.iT.w rejonieul. (...). W tym czasie podnosił swoje kwalifikacji zawodowe, kończąc w 1997 roku ponadpodstawowy kurs spawacza.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, kserokopii świadectw pracy i świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych (k. 8-9 a.s.), kserokopii książeczki spawacza (k. 10-11, 31-32 a.s.), zaświadczenia zespółki (...)(k. 29), zeznań świadkówP. B.(k. 34, nagranie k. 37 a.s.) orazZ. S.(k. 34-35, nagranie k. 37 a.s.) i przesłuchania odwołującego (k. 35, nagranie k. 37 a.s.).
Odnośnie rodzaju pracy wykonywanej przez ubezpieczonego Sąd dał wiarę zeznaniom świadków. W spornych okresach pracowali oni razem z ubezpieczonym, w tym samym zakładzie i na tożsamych stanowiskach, wykonując pracę na tych samych budowach,P. B.był jego bezpośrednim przełożonym. Stąd tez posiadali szczegółową wiedzę na temat miejsca i charakteru wykonywanej przez odwołującego pracy. Zeznania świadków pokrywają i uzupełniają się wzajemnie. Nadto w pełni korespondują z twierdzeniami ubezpieczonego i znajdują odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym: dokumentach pracowniczych, w tym „Książeczki spawacza”.
Sąd Okręgowy zważył:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) w powiązaniu z§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:

1
osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat

2
posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których pracaw szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Kwestia posiadania przez ubezpieczonego ponad 25 letniego okresu składkowegoi nieskładkowego oraz ukończenie 60 lat nie były sporne. Nie było także sporne, iż odwołujący nie jest członkiem OFE.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy zaliczył mu jakiegokolwiek okresu zatrudnienia w takich warunkach uznając, iż odwołujący nie przedłożył świadectw pracy dokumentujących okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Należy jednak wskazać, iż ten zarzut organu rentowego nie jest zasadny, gdyż wykonywanie pracy w warunkach szczególnych w postępowaniu sądowym może zostać wykazane za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony w spornym okresie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy – początkowo – do czasu uzyskania uprawnień spawalniczych, tj, w grudniu 1978r. - prace wymienione w wykazie A, dziale V, poz. 1, tj, roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach, a następnie od grudnia 1978r. prace wymienione w wykazie A, dziale XIV, poz. 12 – tj. prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym.
Wpisy w „Książeczce spawacza”, adnotacja dotycząca kursów spawania zawarta w świadectwie pracy, jak również angaż na stanowisku spawacz i potwierdzenie wykonywania pracy w warunkach szczególnych przez pracodawcę, jednoznacznie wskazują, iż czynności spawacza ubezpieczony wykonywał w ww. okresie spornym. Do ustalenia czy praca spawacza była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, Sąd przyjął za miarodajne zeznania świadków i wyjaśnienia odwołującego. Czynności typowo monterskie ubezpieczony wykonywał zanim nie zdobył kwalifikacji spawalniczych, a praktyka pracodawcy było dopisywania do stanowiska montera instalacji sanitarnych drugiego członu – „spawacza” w momencie zdobycia uprawnień przez pracownia, który dalej wykonywał prace w wydziale montażu, ale nie dokonując napraw ręcznie, a za pomocą spawania gazowego czy elektrycznego. Przypisanie stanowiska montera-spawacza nie stanowiło o wykonywaniu dwóch różnych prac, jako że spawacze byli w przedmiotowym przedsiębiorstwie bardzo potrzebni, osobom posiadającym stosowne kwalifikacje wolno było zlecać jedynie prace związane ze spawaniem.
Należy również podkreślić, że nazwa stanowiska powołana w angażu nie jest wiążąca dla uznania pracy ubezpieczonego za wykonywaną w warunkach szczególnych, ponieważ okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko, jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Ubezpieczony był zatrudniony w charakterze spawacza również w okresie zatrudnienia w(...) Spółce jawnejz siedzibą wG., co zostało potwierdzone zarówno przesłuchaniem odwołującego, jak i świadectwem pracy i zaświadczeniem wystawionym przez pracodawcę.
Konkludując, po zsumowaniu uwzględnionych przez Sąd spornych okresów zatrudnienia uznać należało, iż ubezpieczonyJ. P.legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach.
Wobec faktu, iż odwołujący spełnia także pozostałe przesłanki uprawniające go do wcześniejszej emerytury, Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od dnia złożenia przez niego wniosku ustalenie prawa do emerytury, to jest od dnia 1 sierpnia 2014 roku.
W oparciu oart. 98 k.p.c.Sąd zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz odwołującego kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
SSO Jolanta Łanowy