Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1361/14
Data wyroku: 2015-02-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aleksandra Marszałek, Walter Komorek, Tadeusz Nowakowski
Słowa kluczowe: Bezumowne Korzystanie, Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 39 b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Sygn. akt I ACa 1361/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 lutego 2015 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Aleksandra Marszałek
Sędziowie: SSA Tadeusz Nowakowski (spr.)
SSA Walter Komorek
Protokolant: Małgorzata Kurek
po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. we Wrocławiu na rozprawie
sprawy z powództwaAgencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego weW.
przeciwkoR. M.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt I C 807/12

1
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I w ten sposób, że zasądzoną tam kwotę obniża do 347 658,60 (trzysta czterdzieści siedem tysięcy sześćset pięćdziesiąt osiem 60/100) złotych oraz kwotę od której odsetki liczone są od dnia 29 maja 2013 r. obniża do 174 860,83 (sto siedemdziesiąt cztery tysiące osiemset sześćdziesiąt 83/100) złotych, dalej idące powództwo oddala;

2
oddala apelację w pozostałej części;

3
zasądza od pozwanej na rzecz strony powodowej 5.400 złotych kosztów postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 6.12.2013 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu zasądził od pozwanej na rzecz powoda 375.378,54 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 163.307,28 zł od dnia 5.01.2012 r., od kwoty 9.490,49 zł od dnia 15.02.2012 r.i od kwoty 202.580,77 zł od dnia 29.05.2013 r. do dnia zapłaty oraz orzekł o kosztach postępowania.
Sąd ten ustalił, że w dniu 2 marca 2005 r. powodowa Agencja zawarłaumowę dzierżawy zR. M.(Nr(...)) w oparciu,o którą wydzierżawiła pozwanej nieruchomość położoną w gminieW.o pow. 186,571 ha oraz budynki i budowle, a nadto urządzenia trwale z nimi związane. Umowa została zawarta na okres 10 lat.
Dzierżawca zobowiązał się między innymi do używania przedmiotudzierżawy zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki w celu wykonywaniana nim działalności gospodarczej, prowadzenia gospodarki leśnej wedle zasadokreślonych wustawie o lasach, niedokonywania działań, które mogłyby doprowadzić do zniszczenia lub uszkodzenia zadrzewienia, użytkowaniaobiektów zabytkowych zgodnie z przepisamiustawy o ochronie zabytkówi opiece nad zabytkami, realizacji wskazań konserwatorskich wydanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków weW., prowadzenia książek obiektów budowlanych, niezwłocznego powiadamiania właściwych organówo zauważonych zanieczyszczeniach dzierżawionych gruntów pod wodami, rowów bądź innych działaniach mogących niekorzystnie zmienić warunki środowiskoweoraz przedstawienie wydzierżawiającemu w terminie do 28 lutego informacjio wykonanych w poprzednim roku remontach. W § 6 umowy postanowiono,że dzierżawca zobowiązuje się do używania przedmiotu dzierżawy z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa w szczególności przepisów o ochronie gruntów, przepisówprawa budowlanegoiprawa wodnego. Dzierżawca zobowiązany był również do utrzymania na własny koszt przedmiotu dzierżawy przez okres jej trwania w taki sposób, aby jego poszczególne składniki nie uległy pogorszeniu z wyjątkiem pogorszenia wynikającego z normalnego zużycia rzeczy (§ 7 ust. 1). Dzierżawca zobowiązany był płacić wydzierżawiającemu czynsz dzierżawny w wysokości równowartości 1.515 decyton pszenicy w stosunku rocznym. W § 17 postanowiono, że jeżeli dzierżawca opóźnia się z zapłatą czynszu za dwa półrocza umowa może zostać rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym po bezskutecznym upływie dodatkowego, wyznaczonego przez wydzierżawiającego, 3-miesięcznego terminu zapłaty zaległego czynszu. Aneksem z dnia 12 czerwca 2006 r. postanowiono,że w związku z odłogowaniem użytków rolnych w okresie od 2 marca 2005 r.do 1 marca 2008 r. pozwana zwolniona jest z obowiązku płacenia czynszu dzierżawnego za grunty w wymiarze 100%. Na przedmiotowej nieruchomości pozwana prowadziła działalność gospodarczą.
Pozwana nie wywiązywała się z obowiązków nałożonych na nią umowądzierżawy. Pismem z dnia 30 listopada 2007 r. Agencja Nieruchomości Rolnych– Oddział Terenowy weW.poinformowała pozwaną o stwierdzonych nieprawidłowościach w korzystaniu z nieruchomości w tym: zaleganie z czynszemw kwocie 7.881.61 zł, brak znamion wykonywania niezbędnych remontów,brak chemicznych badań gleby na zasobność, brak wniosku o likwidację zawalonej szopy, brak książek obiektów budowlanych, brak zabezpieczenia budynkówprzed dostępem osób trzecich, liczne zakrzaczenia i samosiewny drzew oraz niezabezpieczona studnia. W związku z powyższym strona powodowa nakazałaR. M.uregulowanie wszystkich opisanych nieprawidłowości bądźw określonym terminie (wskazanym w piśmie) bądź niezwłocznie (w przypadku gdy chodziło o kwestie bezpieczeństwa).
W dniu 25 września 2007 r. miała miejsce kontrola nieruchomości przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W wyniku tej kontroli(...)wydałdecyzje numer (...)z dnia 26 maja 2008 r., w której nakazałR. M.między innymi usunięcie nieprawidłowości technicznychw uszkodzonych elementach budynku gospodarczego w postaci stodoły, wykonanie zabezpieczeń otworów drzwiowych i okiennych przed wejściem do budynku oraz zakazanie korzystania z budynku do czasu wykonania opisanych napraw.
Pismem z dna 10 września 2008 r. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytkówzwrócił się do Agencji z prośbą o udzielenie informacji dotyczących stanuzabytku – pałacu wP., który wchodził w skład dzierżawionych przez pozwaną nieruchomości – oraz podjętych w ostatnim czasie działań zmierzającychdo jego zabezpieczenia. W odpowiedzi na powyższe(...)weW.poinformowała, że na przedmiotowej nieruchomości dokonywane były kontrole,nie stwierdzono podjęcia takich działań. W związku z treścią pisma(...)strona powodowa zleciła ponowną kontrolę nieruchomości ze szczególnym uwzględnieniem budowli – pałacu wP.− w przypadku potwierdzenia dewastacji obiektu Agencja zobowiązała się wyciągnąć stosowne konsekwencjei poinformować o tym(...). Jednocześnie Agencja wystosowała pismo do pozwanej polecając niezwłocznie wykonanie zabezpieczeń przed dostępem osób trzecich i wpływem czynników atmosferycznych. Nadto poinformowała, że wkrótce zostanie przeprowadzona kontrola dzierżawionego obiektu. W dniu 1 kwietnia 2010 r. przeprowadzono kontrolę nieruchomości i sporządzono protokół stwierdzając między innymi: brak ubezpieczenia części budynków, nielegalną wycinkę zadrzewienia,brak realizacji programu zagospodarowania obiektu, nielegalne składowanie śmieci, niezabezpieczoną studzienkę kanalizacyjną oraz uszkodzone pokrycia dachowei budynki. Stan techniczny obiektów budowlanych był zły, podobnie jak podczas poprzednich kontroli w latach 2007-2009.
Pismem z dnia 23 marca 2009 r. pozwana zwróciła się do strony powodowejo obniżenie czynszu dzierżawnego za rok 2008 o 60% wartości czynszu uzasadniając powyższe klęską suszy, która spowodowała znaczne zmniejszenie zwykłego przychodu z przedmiotu dzierżawy. W lipcu 2010 r. przedstawiciele Urzędu GminyW.przeprowadzili kontrolę w związku z klęską żywiołową w plonach.
Pozwana w dalszym ciągu nie realizowała nałożonych na nią postanowieniami umowy dzierżawy obowiązków – pismem z dnia 6 kwietnia 2009 r. Agencja Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy weW.postanowiłao przeprowadzeniu odbudowy budynku gospodarczego położonego na dzierżawionej nieruchomości w związku z pożarem jaki miał miejsce w styczniu 2009 r. strona powodowa odmówiła wówczas przekazania odszkodowania bezpośrednio do rąk dzierżawcy, nadto wyjaśniła że przeprowadzone kontrole wykazały brak właściwej realizacji umowy dzierżawy w szczególności gdy chodzi o niezgodne z umowąi przepisami prawa utrzymanie obiektów budowlanych oraz brak realizacji zobowiązań pokontrolnych.
Pozwana nie regulowała należności czynszowych. Pismem z dnia 16 grudnia 2009 r. strona powodowa poinformowałaR. M.o zaleganiu w płatności czynszu dzierżawnego, jednocześnie wezwała ją do zapłaty czynszu w terminie3 miesięcy licząc od daty doręczenia pisma zastrzegając, że w razie nieuregulowania należności strona powodowa rozwiąże umowę dzierżawy bez wypowiedzeniaze skutkiem natychmiastowym.
Pismem z dnia 1 lutego 2010 r. pozwana ponownie wystąpiła do Agencji o obniżenie czynszu dzierżawnego za rok 2009 o 50% wartości czynszu uzasadniając powyższe faktem zaistnienia w 2008 r. powodzi.
Pismem z dnia 10 maja 2010 r. strona powodowa poinformowałaR. M., że z dniem 10 maja 2010 r. rozwiązuje ze skutkiem natychmiastowym umowę dzierżawy zawartą w dniu 2 marca 2005 r. wzywając pozwaną do obecności w dniu 20 maja 2010 r. celem podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego. W uzasadnieniu wskazano, że w toku realizacji umowy stwierdzono poważne nieprawidłowościw korzystaniu z nieruchomości takie jak brak ubezpieczenia wszystkich budynków, brak książek obiektów budowlanych, brak środków trwałych, nielegalnąwycinkę drzew, brak realizacji programu zagospodarowania obiektu zabytkowego,nielegalne składowanie śmieci, niezabezpieczoną studzienkę kanalizacyjną, uszkodzone pokrycia dachowe oraz ugięcia konstrukcji dachowej w niektórych obiektach, w dalszej części wskazano że dzierżawca, pomimo postanowień umowy,nie przedstawił rozliczeń nakładów poniesionych w okresie zwolnienia z płacenia czynszu, nie dokonał badań na zasobność gleb, a nadto dzierżawca nie regulował należności czynszowych i zalega z ich płatnościami.
Pomimo wezwania pozwanej do zwrotu nieruchomości wydanie nie nastąpiło. Pismem z dnia 2 lipca 2010 r. Agencja Nieruchomości Rolnych poinformowała pozwaną o wyznaczeniu dodatkowego terminu zdania dzierżawionej nieruchomości na dzień 28 lipca 2010 r. zastrzegając, że brak zwrotu nieruchomości spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. W dniu 28 lipca 2010 r. pozwana nie stawiła się w związku z czym do wydania nieruchomościnie doszło. W związku z zachowaniem pozwanej Agencja Nieruchomości Rolnych złożyła do Sądu Rejonowego wW.pozew o wydanie nieruchomości – w trakcie procesu strony zawarły ugodę, w którejR. M.zobowiązała się do opuszczenia, opróżnienia i wydania Skarbowi Państwa – Agencji Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy weW.nieruchomości położonychw gminieW.o łącznej powierzchni 186.587 ha. W dniu 31 lipca 2012 r.
R. M.wydała, zgodnie z zapisami ugody, nieruchomość położonąw gminieW.w tym grunty oraz budynki i budowle.
Pismem z dnia 21 września 2010 r. pozwana zwróciła się do strony powodowejo umorzenie należności z tytułu umowy dzierżawy w kwocie czynszu dzierżawnegoi ewentualnych zaległości w związku z bezumownym korzystaniem z nieruchomości w roku 2010. W uzasadnieniu wskazała, że nie uznaje za skuteczne oświadczeniao rozwiązaniu stosunku dzierżawy, ponadto podniosła kwestię klęski żywiołowej oraz powołała się na okoliczności związane ze stanem jej zdrowia.
W związku z bezumownym korzystaniem z nieruchomości strona powodowa wystawiłafaktury VAT: numer (...)z dnia 10 listopada 2010 r. na kwotę 10.301,74 zł obejmującą okres bezumownego korzystania od 21 maja 2010 r. do 30 czerwca 2010 r., numer(...)z dnia 15 marca 2011 na kwotę 64.283,35 zł obejmującą okres od 1 lipca 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. oraz numer(...)z dnia 21 października 2011 r. na kwotę 88.722,19 zł obejmującą okres korzystania od 1 stycznia 2011 r. do 30 czerwca 2011 r.
W dniu 27 kwietnia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wW.złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa w sprawie o czynzart. 91a ustawy – Prawo budowlane. Postanowieniem z dnia 19 maja 2011 r. przedstawionoR. M.zarzut polegający na tym, że w okresieod marca 2005 r. do maja 2010 r. w miejscowościP., gminaW.,będąc dzierżawcą obiektu budowlanego na podstawie umowy dzierżawy z dnia2 marca 2005 r. nie spełniła obowiązku utrzymania obiektu w należytymstanie technicznym, czym działała na szkodę Agencji Nieruchomości Rolnych– Oddział Terenowy weW.to jest o czyn zart. 91a ustawy – Prawo budowlane. Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r. Sąd Rejonowy wW.uznałR. M.winną popełnienia czynu polegającego na tym, że w okresie od 25 września 2007 r. do maja 2010 r. dopuściła się czynu polegającego na tym,że będąc dzierżawcą obiektu budowlanego na podstawie umowy zawartej z Agencją Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy wW.nie spełniła obowiązku utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym, czym działała na szkodęANR – OT weW.to jest przestępstwa zart. 91a ustawy – Prawo budowlanei za to na podstawie tego przepisu wymierzył jej karę 100 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30 złotych. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, na skutek apelacji oskarżonej i jej obrońcy, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok uznając tym samym obie apelacje za bezzasadne.
Pismem z dnia 28 lutego 2011 r.R. M.wniosła o umorzenienależności z tytułu czynszu dzierżawnego lub wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z przedmiotu dzierżawy ze wszystkich zawartych przez pozwaną umów– uzasadniała powyższe przed wszystkim złym stanem zdrowia oraz klęskami żywiołowymi. W odpowiedzi na powyższe Agencja wskazała, że nie ma podstaw do umorzenia chociażby części zaległości – pouczyła pozwaną o możliwości wniesienia odwołania do dyrektora oddziału z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.R. M.pismem z dnia 18 kwietnia 2011 r. złożyła odwołanie wnosząco ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia16 maja 2011 r., Agencja wskazała, że odwołanie pozwanej może być rozpoznane dopiero po wydaniu przez nią dzierżawionych nieruchomości.
Pismem z dnia 4 stycznia 2012 r. strona powodowa wezwała pozwaną do zapłatyw związku z bezumownym korzystaniem z nieruchomości położonej w gminieW., które wedle stanu na dzień 4 stycznia 2012 r. wynosi 172.797,77 zł, na które składają się kwota główna w związku z bezumownym korzystaniem z nieruchomości oraz narosłe odsetki. Wskazano, że powyższą kwotę należy uiścić w terminie 7 dni od doręczenia pisma pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.
Pismem z dnia 11 marca 2013 r. Agencja Nieruchomości Rolnych wezwałaR. M.do zapłaty kwoty 83.802,36 zł powiększonej o odsetki ustawowe w terminie tygodniowym od doręczenia wezwania pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.
Pismem z dnia 12 marca 2012 r. poinformowano pozwaną, iż w terminie do dnia30 marca 2012 r. należy uiścić kwotę 60.899,75 zł w związku z bezumownym korzystaniem z nieruchomości w okresie od 1 lipca 2011 r. do 2 grudnia 2011 r. Pismem z tego samego dnia poinformowano, iż w terminie do 31 marca 2012 r. winna uiścić dalszą kwotę 12.847,42 zł tytułem bezumownego korzystaniaz nieruchomości w okresie od 3 grudnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. Pismem z dnia 17 sierpnia 2012 r. strona powodowa poinformowała, że do dnia 31 sierpnia 2012 r. pozwana winna uiścić kwotę 90.813,88 zł tytułem bezumownego korzystaniaz nieruchomości w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. Pismemz tego samego dnia poinformowano pozwaną, iż do dnia 1 września 2012 r. winna uiścić kwotę 15.300,17 zł tytułem opłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres od 1 lipca 2012 r. do 31 lipca 2012 r. Pismem z dnia 24 stycznia 2013 r. poinformowano pozwaną, iż w terminie do dnia 8 lutego 2013 r. winna uiścić kwotę 1.336,47 zł tytułem bezumownego korzystania z rzeczy za okres od 1 lipca 2012 r. do dnia 31 lipca 2012 r. Na dzień 28 maja 2013 r. zadłużenie pozwanej z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości wynosiło: kwota główna 344.959,97 zł, odsetki ustawowe w kwocie 60.537,33 zł – od dnia 29 maja 2013 r. odsetkidzienne wynosiły 122,70 zł. Strona powodowa wielokrotnie wzywała pozwaną do uregulowania zaległości – wszystkie wezwania pozostały bezskuteczne.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miała ocena skuteczności rozwiązania umowy dzierżawy. W ocenie tegoSądu przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziło do ustalenia,że niewątpliwie istniały podstawy do rozwiązania z pozwaną umowy dzierżawyze skutkiem natychmiastowym i były to podstawy inne niż zaległości w opłacie czynszu. Pozwana jako dzierżawca używała przedmiot dzierżawy niezgodniez obowiązkami określonymi w § 5 ust. 1 umowy, który zobowiązywał dzierżawcę do używania przedmiotu dzierżawy zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki.Jest to pojęcie niedookreślone, zatem stwierdzenie jego naruszenia wymaga indywidualnej oceny zachowania strony umowy w konkretnych okolicznościach.
Sąd Okręgowy stwierdził, że ten zapis umowy stanowi niemal dokładne powtórzenie treściart. 696 k.c.
Zasady prawidłowej gospodarki ujęte nie w sposób abstrakcyjny, ale ocenianew konkretnych okolicznościach, muszą uwzględniać naturalne i gospodarcze właściwości rzeczy z uwzględnieniem celu, dla jakiego została oddana w dzierżawę lub użytkowanie. Zakres wymagań prawidłowej gospodarki (art. 256 k.c.) określa charakter nieruchomości będącej przedmiotem użytkowania, przyczynę i cel,dla którego zostało ustanowione, czas jego trwania. Pozwanej wydzierżawiono grunty wchodzące wskład (...)Skarbu Państwa, zobowiązała się ona używać całego przedmiotu dzierżawy – stanowiącego całość gospodarczą– zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki. Zobowiązała się także docelowo do pełnej rewaloryzacji zespołu pałacowo-parkowego z folwarkiem.
W czasie kontroli przeprowadzonej 1.04.2010 r. stwierdzono m. in. nielegalną wycinkę zadrzewienia, brak realizacji programu zagospodarowania obiektu zabytkowego, a nawet brak zabezpieczenia przed dostępem osób trzecich,co spowodowało konkretne szkody.
Sąd Okręgowy przywołał prawomocny wyrok z 25.04.2012 r. Sądu RejonowegowW., w którym Sąd ten uznałR. M.winną popełnienia czynu (przestępstwa) zart. 91a ustawy – Prawo budowlanei za to wymierzył jej karę grzywny.
Według Sądu I instancji pozwana nie sprawowała należytego nadzoru nad nieruchomością, doprowadziła do wymiernych szkód czym naruszyła zasady prawidłowej gospodarki przedmiotem dzierżawy, co uprawniało powoda do rozwiązania umowy.
Sąd ten uznał także za prawidłowy sposób wyliczenia należności za bezumowne korzystanie do dnia 02.12.2011 r. zgodnie z § 17 ust. 5 umowy, zaś od 3.12.2011 r. zgodnie z art. 39b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w brzmieniu wprowadzonym nowelizacją z 16.09.2011 r.
Wyrok ten zaskarżyła pozwana w całości. W apelacji domagała się jego zmiany i oddalenia powództwa w całości lub jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych oraz sprzeczność istotnych ustaleń Sąduz treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na uznaniuza zasadne twierdzeń powoda w sytuacji, gdy materiał dowodowy wskazuje,że nie zachodziły podstawy do uznania za skuteczne rozwiązania umowy dzierżawy za jednostronnym oświadczeniem powoda z 10 maja 2010 r.
Zarzuciła także pominięcie zawnioskowanych przez nią wniosków dowodowych,w tym z opinii biegłego oraz naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanieart. 700 k.c.
Podniosła także zarzut nieważności postępowania przez pozbawienie jej możliwości obrony przez niedoręczenie na rozprawie 29.11.2013 r. pisma procesowego powoda zawierającego obliczenie dochodzonej należności.
Powód w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Sąd Apelacyjny uzupełnił materiał dowodowy przez zobowiązanie powoda do wyliczenia opłaty z tytułu bezumownego korzystania z przedmiotu dzierżawyw sposób wskazany w § 17 ust. 5 w zw. z § 15 ust. 1 umowy dzierżawy z 2.03.2015 r. za czas od 1.07.2011 r. do 31.07.2012 r. z odsetkami wyliczonymi zgodniez ustalonymi w umowie terminami płatności.
Powód dokonał takiego wyliczenia (k. 722).
Pozwana zakwestionowała to wyliczenie w piśmie procesowym z 19.02.2015 r.
Sąd Apelacyjny po uzupełnieniu materiału dowodowego w toku postępowania odwoławczego i po przyjęciu pozostałych ustaleń Sądu Okręgowego za własne zważył, co następuje:
Apelacja jest uzasadniona jedynie w części.
Z niekwestionowanych ustaleń wynika, że powód wyznaczył pozwanej termin zwrotu dzierżawionej nieruchomości na dzień 20 maja 2010 r. oraz dodatkowy termin na dzień 28 lipca 2010 r. Zwrot nastąpił 31 lipca 2012 r.
Zgodnie z art. 39b ust. 2 ustawy o g.n.r.S.P. wysokość wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości bez tytułu prawnego ustala się na dzień, w którym Agencja zażądała zwrotu nieruchomości (chodzi o wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1 art. 39b). Przepis ten wszedł w życie 3.12.2011 r.
Powyższy przepis wiąże datę ustalania wysokości wynagrodzenia, z konkretną datą żądania wydania nieruchomości.
Ustalając zatem wysokość należnego powodowi wynagrodzenia z tytułu bezumownego użytkowania przez pozwaną nieruchomości należało mieć na uwadze, że Agencja zażądała zwrotu w konkretnym dniu, zatem to ten dzień określa na przyszłość, czyli do daty faktycznego wydania nieruchomości, wysokość wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości bez tytułu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie jest to 20 maja 2010 r. Wyliczone od tej daty wynagrodzenie (21.05.2010-30.06.2011) to kwota 163.307,28 zł. Natomiast od1 lipca 2011 r. do 31 lipca 2012 r. powinna być to kwota 184.351,32 zł, w tym 167.589,83 zł należności głównej i 16.761,49 zł ustawowych odsetek na dzień 28.05.2013 r.
Różnica na niekorzyść pozwanej to 27.719,94 zł (212.071,26 – 184.351,32).
Z powyższych względów Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok jak w punkcie pierwszym (art. 386 § 1 k.p.c.).
Dalej idąca apelacja podlegała oddaleniu (art. 385 k.p.c.) bowiem przedstawionew niej zarzuty nie są trafne.
Najdalej idącym jest zarzut nieważności postępowania, który skarżąca widziw pozbawieniu jej możliwości obrony swych praw. Zarzut ten jest oczywiście bezzasadny. Pismo powoda z 7.11.2013 r. (k. 580) zostało zarządzeniem Przewodniczącego z 18.11.2013 r. (k. 589) doręczone pozwanej. Zawierało ono załączniki wskazujące na sposób wyliczenia żądania określonego na 375.379 zł. Pozwana pismem procesowym z 25.11.2013 r. (k. 596), jeśli zważy się na jego treść – potwierdziła otrzymanie pisma powoda wyżej opisanego. Zatem jej zarzut, że „nie miała możliwości odniesienia się do w/w pisma na ostatniej rozprawie w dniu 29.11.13, w tym, szczególnie do obliczenia roszczenia” jest oczywiście nieprawdziwy. Nie zachodzą zatem okoliczności wymienione wart. 379 pkt 5 k.p.c.
Chybione są także pozostałe zarzuty. Jak trafnie ocenił Sąd I instancji uprawnienia wynikające zart. 700 k.c.dotyczą obniżenia należności czynszowych w okresie trwania umowy dzierżawy i nie mają żadnego znaczenia przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Istotą sporu było natomiast ustalenie czy okoliczności wskazane przez powodaw piśmie z 10.05.2010 r. doprowadziły do skutecznego rozwiązania umowy dzierżawy.
Obszerny materiał dowodowy prawidłowo zebrany i oceniony przez Sąd Okręgowy, w tym: dokumentacja fotograficzna, protokoły kontroli, zeznania świadków oraz stron wykazały w sposób niewątpliwy, że wydzierżawiona nieruchomość nie była wykorzystywana w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki. Protokół kontroli z 1.04.2010 r. nie pozostawia złudzeń, co do zdecydowanego braku nadzoru pozwanej nad przedmiotem dzierżawy. Uzasadniało to rozwiązanie umowy przez powoda w przewidzianym w umowie stron trybie.
Nie są uzasadnione zarzuty pozwanej związane z nieuwzględnieniem przezSąd Okręgowy wniosków pozwanej o umorzenie należności w trybie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19.11.2009 r.
Zadłużenie pozwanej nie było jedyną przyczyną rozwiązania umowy, decydowałyo tym inne okoliczności, szczegółowo przez Sąd Okręgowy wskazane.W tym kontekście brak było uzasadnionych podstaw do przeprowadzaniadowodów wskazywanych przez pozwaną w końcowej fazie postępowania przed Sądem Okręgowym. Nie było też z powyższych przyczyn podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez pozwaną w apelacji.
Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadnia przepisart. 98 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.
MR-K