Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1295/14
Data wyroku: 2015-05-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Olechno-Obolewicz
Słowa kluczowe: Wady Oświadczenia Woli
Podstawa prawna: art. 82 kc

Sygn. akt I C 1295/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 maja 2015 roku
Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim Wydział I Cywilny
w składzie następującym :
Przewodniczący: SSR Elżbieta Olechno – Obolewicz
Protokolant: Aldona Niewińska
po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 roku w Bielsku Podlaskim
na rozprawie
sprawy z powództwaWyższej Szkoły (...)wW.
przeciwkoJ. W.
o zapłatę

I
Oddala powództwo.

II
Nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim od powodaWyższej Szkoły (...)wW.kwotę 1.948,20 złotych (jeden tysiąc dziewięćset czterdzieści osiem złotych i dwadzieścia groszy) tytułem nieuiszczonych w sprawie kosztów sądowych.

III
Zasądza od powodaWyższej Szkoły (...)wW.na rzecz pozwanegoJ. W.kwotę 738 złotych (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym kwotę 138 złotych (sto trzydzieści osiem złotych) tytułem podatku VAT, tytułem kosztów zastępstwa procesowego udzielonego przez adwokata ustanowionego z urzędu oraz kwotę 1.350,65 złotych (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych i sześćdziesiąt pięć groszy) tytułem zwrotu kosztów dojazdu adwokata ustanowionego z urzędu.

Sędzia

Sygn. akt I C 1295/14

UZASADNIENIE
PowódWyższa Szkoła (...)wW.pozwem (k. 2 – 3) skierowanym przeciwkoJ. W.wniósł o zasądzenie kwoty 1.574,33 złotych wraz z umownymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, iż strony w dniu 14 sierpnia 2008 roku zawarły umowę o usługi edukacyjne, na podstawie której pozwany zobowiązał się do wnoszenia opłat z tytułu czesnego w wysokości zgodnej z zarządzeniem rektora do dnia 10 – go każdego miesiąca, przez 10 miesięcy w roku akademickim, nadto, iż dokona zapłaty wszystkich opłat za studia naliczonych do dnia skreślenia z listy studentów lub rezygnacji ze studiów. Z dniem 31 grudnia 2011 roku pozwany został skreślony z listy studentów z powodu braku opłat z tytułu czesnego. W dniu 16 maja 2013 roku bezskutecznie wezwanoJ. W.do spełnienia świadczenia w łącznej kwocie 1.574,33 złotych, na które składają się kwoty z tytułu niezapłaconego czesnego:
- 390 złotych – płatne do dnia 10 października 2011 roku,
- 390 złotych – płatne do 10 listopada 2011 roku,
- 390 złotych – płatne do dnia 10 grudnia 2011 roku,
oraz odsetki umowne o wymienionych powyżej kwot w łącznej kwocie 404,33 złotych wyliczone od kwot:
- 390 złotych za okres od dnia 11 października 2011 roku do dnia wniesienia pozwu w kwocie 141,95 złotych,
- 390 złotych za okres od dnia 11 listopada 2011 roku do dnia wniesienia pozwu w kwocie 134,70 złotych,
- 390 złotych za okres od dnia 11 grudnia 2011 roku do dnia wniesienia pozwu w kwocie 127,68 złotych.
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego(...)wW.II Wydział Cywilny z dnia 8 lipca 2013 roku, sygn. akt(...)uwzględniono roszczenie w całości, rozstrzygając o kosztach procesu (k. 18).
Pozwany w ustawowym terminie wniósł sprzeciw do nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości.
Zgodnie zart. 505 § 1 k.p.c.prawidłowe wniesienie sprzeciwu spowodowało, iż nakaz zapłaty utracił swoją moc.
W sprzeciwie pozwany podniósł zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu wskazując, iż zamieszkuje wB.. Odnosząc się do żądania powoda wniósł o oddalenie powództwa w całości podnosząc, iż w październiku przesłał maila z oświadczeniem o rezygnacji ze studiów i od tego czasu nie uczęszczał na zajęcia, a tym samym brak jest podstaw do obciążania go opłatami. Dodał, iż jest bardzo chory i żądanie powoda jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (k. 49 – 52). Pozwany przedstawił również dokumentacje dotyczącą jego wieloletniego leczenia psychiatrycznego. Finalnie pozwany wniósł o oddalenie powództwa podnosząc nieważności łączącej strony umowy o usługi edukacyjne z dnia 14 sierpnia 2008 roku z powodu znajdowania się przez niego w stanie wyłączającym świadome lub swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli w dacie zawierania powołanej umowy z uwagi na chorobę psychiczną (k. 125 – 127).
Postanowieniem Sądu Rejonowego(...)wW.z dnia 3 października 2013 roku przekazano rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego wB.

Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:
Poza sporem pozostawała okoliczność, iż strony w dniu 14 sierpnia 2008 roku zawarły umowę o usługi edukacyjne (k. 14). Na podstawie § 4 umowy pozwany jako student był zobowiązany do dokonywania terminowych płatności czesnego, należnego za każdy rok akademicki oraz wszelkich innych opłat związanych ze studiowaniem, w wysokości określonej zarządzeniem rektora. W umowie określono, iż czesne może być płatne z góry za rok akademicki, w dwóch ratach albo w dziesięciu ratach miesięcznych (od października do lipca włącznie, do 10 – go dnia każdego miesiąca). Zgodnie z § 5 umowy student zobowiązywał się do zapłacenia odsetek za opóźnienie w przypadku niedotrzymania terminów płatności. W przypadku rezygnacji ze studiów student zobowiązywał się do bezzwłocznego złożenia pisemnego oświadczenia o rezygnacji u dziekana właściwego wydziału (§ 6 umowy). Pozwany rozpoczął edukację na studniach niestacjonarnych na kierunku zarządzanie w roku akademickim 2008/2009 (k. 212), uprzednio w dniu 20 sierpnia 2008 roku uzyskał orzeczenie lekarskie dotyczące kształcenia (k. 209). W okresie studiów pozwany zwracał się między innymi o wydłużenie terminu płatności czesnego wskazując, iż jako osoba niepełnosprawna wnioskował o przyznanie środków na naukę z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (k. 210 – 211, 216). W lutym 2010 roku pozwany wnioskował o udzielenie urlopu dziekańskiego w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia oraz koniecznością uzupełnienia wiedzy w zakresie przedmiotów ścisłych (k. 217). O udzielnie kolejnego urlopu dziekańskiegoJ. W.wnioskował w lipcu 2010 roku (k. 218). Następnie w dniu 26 lipca 2011 rokuJ. W.złożył podanie o możliwość powtarzania trzeciego semestru nauki na kierunku zarządzanie (k. 219). W oparciu o zarządzenie(...)z dnia 30 marca 2011 roku RektoraWyższej Szkoły (...)wW.czesne za studnia niestacjonarne na kierunku zarządzanie wynosiło 390 złotych (k. 11 – 13). Decyzją z dnia 4 stycznia 2012 roku, z dniem 31 grudnia 2011 rokuJ. W.został skreślony z listy studentów kierunku zarządzanie (k. 15). W dniu 16 maja 2013 roku do pozwanego skierowano wezwanie do zapłaty kwoty 1.170 złotych (k. 16).
Nie było również kwestionowanym, iż pozwany od 1987 roku był leczony psychiatrycznie wS. P.
P.(...)im. dr.S. D.wC.(k. 200),(...)wB.(k. 147 – 194) oraz(...) Centrum (...)im.prof. J. M.wP.(k. 202 – 203). W początkowym okresie podejrzewano u niego schizofrenię, a następnie potwierdzono tą diagnozę, nadto w latach 90 – tych XX wieku stwierdzono uJ. W.uzależnienie od substancji psychoaktywnych. Z analizy obszernej dokumentacji medycznej dotyczącej zdrowia psychicznego pozwanego wynika (k. 26 – 32, 56 – 64, 71, 147 – 194, 200, 202 – 203), iż leczył się on niesystematycznie i kolejne hospitalizacje były związane z pogorszeniem się stanu zdrowia. Bezsporna pozostaje okoliczność, iż w okresie od października 2007 roku do sierpnia 2010 roku pozwany nie kontaktował się z poradnią zdrowia psychicznego oraz nie przebywał w szpitalu. Orzeczeniem(...)do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wB.z 2013 roku pozwany został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 czerwca 2016 roku i wskazano, że niepełnosprawność istniej od 1987 roku (k. 43 – 44).
Zgodnie zart. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym(Dz.U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) (w brzmieniu obowiązującym na datę zawarcia umowy pomiędzy stronami) warunki odpłatności za studia określa umowa zawarta między uczelnią a studentem w formie pisemnej. Strony nie negowały, iż doszło do zawarcia przedmiotowej umowy, przy czym pozwany wnosząc o oddalenie powództwa powoływał się na nieważność przedmiotowej umowy wskazując, iż z uwagi na chorobę psychiczną w dacie zawierania wymienionej umowy znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.
Celem ustalenia, czy w dacie zawierania umowy pozwany był w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu psychiatriiA. B.i psychologiiH. O.na okoliczność stanu zdrowia psychicznego pozwanego, jego zdolności do postrzegania i rozeznania w podejmowanych działaniach, świadomego i swobodnego powzięcia decyzji i wyrażenia woli w czasie zawierania z powodem umowy o świadczenie usług edukacyjnych z dnia 14 sierpnia 2008 roku, w tym czy pozwany z jakichkolwiek powodów znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, w szczególności, czy cierpiał na chorobę psychiczną, niedorozwój umysłowy albo inne, chociażby nawet przemijające zaburzenia czynności psychicznych (k. 206v). W dniu 4 listopada 2014 roku biegłe sądowe z zakresu psychiatrii i psychologii wskazały, iż do sporządzenia opinii nie jest wystarczająca sama analiza dokumentacji medycznej, lecz konieczne jest przeprowadzenie badania pozwanego. Postanowieniem z dnia 4 listopada 2014 roku Sąd uzupełnił tezę dowodową postanowienia z dnia 10 października 20104 roku poprzez wskazanie, iż opinia ma być sporządzona także w oparciu o badanieJ. W.(k. 230).
W opinii sądowo – psychiatryczno – psychologicznej (k. 242 – 254) biegłe rozpoznały u pozwanego chorobę psychiczną pod postacią schizofrenii rezydualnej oraz uzależnienie mieszane od kilku substancji psychoaktywnych i wskazały, że myślenie pozwanego jest zaburzone i pozbawione krytycznego osądu, ponieważ choroba zaburza racjonalną ocenę rzeczywistości, prawidłowe podejmowanie decyzji oraz kierowanie i kontrolowanie swojego postępowania. Dodały, iż w 1987 roku rozpoznano uJ. W.zespół neurasteniczno – depresyjny, w 1989 roku podejrzewano schizofrenię, które to rozpoznanie potwierdzono w 1990 roku. Od 1997 roku dodatkowo rozpoznano uzależnienie od opiatów.J. W.10 – krotnie był hospitalizowany na leczeniu psychiatrycznym. Biegłe zaznaczył, iż pozwany leczył się niesystematycznie i nie stosował się do zaleceń lekarskich. W okresie od października 2007 roku do sierpnia 2010 roku nie kontaktował się z poradnią zdrowia psychicznego oraz nie przebywał w szpitalu. Biegłe stwierdziły, iż pozwany jest osobą sprawną intelektualnie, lecz ujawnia zaburzenia czynności psychicznych, które zakłócają jego funkcjonowanie psychologiczne i społeczne. Choroba psychiczna, na którą cierpi, tj. schizofrenia zaburza całokształt procesów psychicznych i dlatego stwierdziły, iż w dacie zawierania umowy o świadczenie usług edukacyjnych w dniu 14 sierpnia 2008 roku miał on całkowicie zniesioną zdolność rozeznania w podejmowanych działaniach. Dodały, iż pomimo tego, iżJ. W.jest osobą sprawną intelektualnie, to jednak z uwagi na posiadane schorzenie intelekt nie pełni u niego funkcji korygująco – kontrolnej, a doznania chorobowe zniekształcają odbiór rzeczywistości i prowadzą do nieuzasadnionego wnioskowania i motywują podejmowane działania. Reasumując biegłe stwierdziły, że w dacie zawierania umowy w dniu 14 sierpnia 2008 roku z uwagi na chorobę psychiczną – schizofrenię oraz uzależnienie od substancji psychoaktywnychJ. W.nie miał pełnej zdolności postrzegania i rozeznania w podejmowanych działaniach, ani świadomego i swobodnego powzięcia decyzji i wyrażenia woli. Pozwany w wymienionym okresie znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli z uwagi na proces psychotyczny. Zachowanie pozwanego w tym okresie było uwarunkowane chorobowym postrzeganiem rzeczywistości, a więc nie potrafił on ocenić krytycznie (adekwatnie) swojego postępowania i nim pokierować.
Zastrzeżenia do opinii zgłosiła strona powodowa (k. 270) podnosząc, iż brak jest dokumentacji medycznej dotyczącej stanu zdrowia pozwanego w spornym okresie, nadto z podejmowanych przez niego działań w toku studiów, w tym składanych wniosków i podań, pozyskaniem dofinansowania na naukę z PEFRON – u, czy też skierowaniem maila w przedmiocie rezygnacji ze studiów wynika, iż zawierając umowę miał świadomość, że przyjmuje na siebie zobowiązania finansowe. Pozwany nie wnosił zastrzeżeń do opinii biegłych (k. 273).
W opinii uzupełniającej biegłe z zakresu psychiatrii i psychologii podtrzymały opinię złożoną do akt sprawy i wskazały, że opinia została wydana na podstawie całokształtu danych oraz, iż przeanalizowały wpływ wszystkich czynników na stan zdrowia psychicznego w dacie zawierani umowy. Podnoszone przez stronę powodową okoliczności nie zawierają przesłanek do zmiany ich wniosków. Podkreśliły, że stwierdzona u pozwanego schizofrenia zaburza całokształt procesów psychicznych i dlatego w dacie zawierania umowy miał on całkowicie zniesioną zdolność rozeznania w podejmowanych działaniach. Jego zachowanie w tym czasie było uwarunkowane chorobowym postrzeganiem rzeczywistości i nie potrafił on oceniać krytycznie (adekwatnie) swojego postępowania i nim pokierować. Ponownie zaznaczyły, iż myślenie pozwanego jest zaburzone i pozbawione krytycznego osądu, ponieważ choroba zaburza racjonalną ocenę rzeczywistości, prawidłowe podejmowanie decyzji, kierowanie i kontrolowanie swojego postępowania. Dodały, iż uJ. W.dotychczas nie uzyskano remisji w przebiegu choroby, która trwa nieprzerwanie od 1990 roku, tym samym dostępna dokumentacja medyczna pozwoliła im na ocenę jego stanu psychicznego w 2008 roku (k. 283).
Strony nie zgłosiły zastrzeżeń do opinii uzupełniającej.
Sąd w pełni podziela powyższą opinię wraz z opinią uzupełniającą, które spełniają stawiane im wymogi, odzwierciedlają staranność i wnikliwość w badaniu zleconego zagadnienia oraz odpowiadają w sposób wyczerpujący, stanowczy i zrozumiały na postawione pytania. Argumentacja przytoczona przez biegłe na ich uzasadnienie jest w pełni przekonująca, a równocześnie poparta głęboką wiedzą i wieloletnim praktycznym doświadczeniem zawodowym biegłych. W związku z powyższym zgłoszone przez stronę powodową zastrzeżenia nie mogły prowadzić do podważenia wniosków przedstawionych w opiniach. Należy podkreślić, iż biegłe wydając opinię zapoznały się z całokształtem dokumentacji medycznej dotyczącej przebiegu leczenia psychiatrycznego pozwanego, przeprowadziły jego badanie bezpośrednie oraz dokonały analizy jego zachowania (w tym aktywności podejmowanych celem rozpoczęcia i kontynuacja nauki u powoda) w kontekście stwierdzonych schorzeń i ich wpływu na możliwość świadomego podejmowania decyzji i wyrażania woli. Niewątpliwie ocena zdrowia psychicznego pozwanego w analizowanym zakresie wymagała wiadomości specjalnych biegłych, których wnioski nie zostały skutecznie podważone. Opinie te były zatem podstawą ustalenia, że w dniu zawarcia umowy o świadczenie usług edukacyjnych pozwany nie był w stanie świadomie i swobodnie powziąć decyzji i wyrazić swojej woli i oceny tej nie mogą zmienić podnoszone przez stronę powodową okoliczności dotyczące zawarcia niniejszej umowy, a następnie kolejnych działań związanych z tokiem studiów, w tym skierowaniem maila o rezygnacji ze studiów.
Podsumowując zdaniem Sądu należy uznać, że oświadczenie woli pozwanego zawierającego umowę o świadczenie usług edukacyjnych obarczone było wadą zart. 82 k.c.
Zgodnie z powołanym przepisem nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. W przepisie tym tylko przykładowo wskazane zostały przyczyny wyłączające świadomość i swobodę. Jako przyczyny nieważności złożonego oświadczenia woli wskazano natomiast stan wyłączający świadomość oraz stan wyłączający swobodę podejmowania decyzji i wyrażania woli. W literaturze przedmiotu nie ma jednolitości poglądów, czy brak świadomości i swobody, o którym mowa wart. 82 k.c., musi być zupełny. Prezentowany jest pogląd, że brak świadomości i swobody musi być zupełny,art. 82 k.c.wiąże bowiem przewidziane w nim skutki tylko z całkowitym wyłączeniem, dlatego o żadnym stopniowaniu tego stanu nie może być mowy (por. S. Dmowski, S. Rudnicki:Komentarz do Kodeksu cywilnego Księga pierwsza, Część ogólna, LexisNexis, wydanie 8, Warszawa 2007). Prezentowane jest też stanowisko, że stan wyłączający świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli nie może być pojmowany w znaczeniu całkowitego braku świadomości (por. B. Giesen, W.J. Katner, P. Księżak, B. Lewaszkiewicz – Petrykowska, R. Majda, E. Michniewicz – Broda, T. Pajor, U. Promińska, M. Pyziak – Szafnicka, W. Robaczyński, M. Serwach, Z. Świderski, M. Wojewoda:Komentarz do Kodeksu cywilnego, Część ogólna, LEX 2009). W orzecznictwie opowiedziano się za przyjęciem stanowiska, iż stan wyłączający świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli nie musi oznaczać całkowitego zniesienia świadomości i ustania czynności mózgu. Stan wyłączający świadomość to – najogólniej rzecz ujmując – brak rozeznania, niemożność rozumienia zachowań własnych i zachowań innych osób, niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania. Stan taki musi przy tym wynikać z przyczyny wewnętrznej, a więc ze stanu, w jakim znajduje się osoba składająca oświadczenie woli, a nie z okoliczności zewnętrznych, w jakich osoba ta się znalazła (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2006 roku, IV CSK 7/05, LEX nr 180191; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 5 czerwca 2013 roku, I ACa 626/12, LEX nr 1324680). Zdaniem Sądu należy się opowiedzieć za drugim stanowiskiem, które zostało także wyrażone w judykaturze. Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż w odniesieniu do pozwanego stan wyłączający świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli nie mógł być rozumiany dosłownie, wobec czego nie musiał oznaczać całkowitego zniesienia świadomości i ustania czynności mózgu. Istniejący uJ. W.stan (przy uwzględnionych przez biegłych możliwościach intelektualnych) oznaczał brak rozeznania, niemożność rozumienia własnych posunięć oraz posunięć innych osób, jak również niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania.
Mając na uwadze powyższe i ustalając, że umowa oświadczenie usług edukacyjnych z dnia 14 sierpnia 2008 roku jest nieważna, na podstawie powołanych przepisów powództwo podlegało oddaleniu. Z uwagi na nieważność czynności prawnej świadczenie na rzecz powoda jest nienależne (punkt I wyroku)
O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
W związku tym, iż pozwany był zwolniony od kosztów sądowych w całości Sąd nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego wB. (...)kwotę 1.948,20 złotych tytułem nieuiszczonych w sprawie kosztów sądowych w postaci wynagrodzenia biegłych sądowych.
O kosztach zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu oraz zwrocie kosztów dojazdu pełnomocnika orzeczono na podstawie§ 2 ust. 3, § 6 pkt 3 oraz § 21w zw. z§ 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. z 2013 r., poz. 461 j.t.) w zw. zart. 109 § 2 k.p.c.Pełnomocnik pozwanego wnosząc o zwrot kosztów podróży prawidłowo wskazał odległość pomiędzy siedzibą Sądu oraz siedzibą jego kancelarii oraz zastosował stawkę zgodną z§ 2 pkt 1 ppkt b rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 roku w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy(Dz.U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271 ze zm.) i okazał dowód rejestracyjny pojazdu samochodowego o pojemności silnika 1753 cm3, którym według swego oświadczenia dojeżdżał do Sądu. Zdaniem Sądu brak było podstaw do przyznania pełnomocnikowi pozwanego wynagrodzenia w wysokości dwukrotności stawki minimalnej przy uwzględnieniu podjętych przez niego w sprawie czynności, charakteru sprawy oraz wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika sprawa nie wymagała składania licznych pism procesowych, zaś okoliczność, iż pełnomocnik podejmował czynności zarówno przed Sądem Rejonowym(...)wW.oraz przed tutejszym Sądem, z czym wiązała się konieczność dojazdu nie ma wpływu na wysokość wynagrodzenia. Koszty dojazdu zostały bowiem odrębnie zwrócone i nie mogą być dodatkowo rekompensowane w ramach wynagrodzenia. Pełnomocnik pozwanego wnioskując o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oświadczył jednocześnie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Sędzia