Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 708/15
Data wyroku: 2015-10-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Siupka-Mróz, Bożena Grubba, Grażyna Czyżak
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art. 26 w zw. z art. 55 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III AUa 708/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 października 2015 r.
Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Grażyna Czyżak

Sędziowie:

SSA Bożena Grubba (spr.)
SSO del. Joanna Siupka-Mróz

Protokolant:

stażysta Katarzyna Kręska

po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 r. w Gdańsku
sprawyJ. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.
o wysokość emerytury
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.
od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt IV U 1035/14
oddala apelację.
Sygn. akt III AUa 708/15

UZASADNIENIE
UbezpieczonyJ. P.odwołał się od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.z dnia 22 października 2014 r. odmawiającej mu prawado obliczenia emerytury na podstawieart. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013r. poz. 1440 ze zmianami; dalej: ustawa emerytalna).
Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Pozwanynie kwestionował, że wnioskodawca pozostawał w ubezpieczeniu z tytułu zatrudnieniapo ukończeniu wieku 65 lat, jednakże (co podkreślił pozwany) wnioskodawca był uprawniony i pobierał zarówno emeryturę wcześniejszą, jak i emeryturę przyznanąpo osiągnięciu wieku emerytalnego. W cenie pozwanego tym samym brak jest podstawdo ponownego ustalania prawa i wysokości emerytury wg zasad wskazanych w art. 26 ustawy bowiem wnioskodawca pobiera już emeryturę od 01.10.2011 r.
Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiemz dnia 10 marca 2015 r. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawcyJ. P.prawo do obliczenia emerytury w oparciu o przepisart. 26w zw. zart. 55 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(sygn. akt IV U 1035/14).
Sąd Okręgowy orzekał na podstawie następujących ustaleń faktycznych i rozważań prawnych.
UbezpieczonyJ. P.,urodzony (...), wystąpił o przyznanie świadczenia emerytalnego, które organ rentowy przyznał mu decyzją z dnia(...)r. od dnia(...)r. W dacie przyznania tego świadczenia ubezpieczony miał ukończone 62 lata,11 miesięcy i 15 dni.
W dniu 05.10.2011 r. ubezpieczony wystąpił o przyznanie mu emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego i decyzją z dnia 12.10.2011 r. organ rentowy przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego. W dacie przyznania tego świadczenia ubezpieczony miał ukończone 65 lat, 8 miesięcy i 27 dni.
Poza sporem było, że wnioskodawca, po ukończeniu wieku 65 lat podlegał ubezpieczeniu.
W dniu 07.10.2014 r. wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę, ade factoo przeliczenie dotychczas przyznanej emerytury wg najkorzystniejszego wariantutj. na podstawie art. 26 w zw. z art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Zaskarżoną decyzją z dnia 22.10.2014 r. pozwany odmówił wnioskodawcy obliczenia emerytury na podstawieart. 26w związku zart. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Według symulacyjnego wyliczenia pozwanego emerytura wnioskodawcy obliczonana podstawie art. 26 ustawy emerytalnej (wg nowych zasad) byłaby wyższa od emerytury obliczonej na podstawie art. 53 tej ustawy (wg starych zasad), co było bezspornepo sporządzeniu przez pozwanego symulacji (k. 21- plik emerytalny z 2014 r.).
W ocenie Sądu Okręgowego odwołanie skarżącego zasługiwało na uwzględnieniez uwagi na błędną wykładnię art. 55 ustawy emerytalnej, której dokonał organ rentowy. Stan faktyczny był bezsporny.
Sąd I instancji przytoczył, iż zgodnie z art. 55 ustawy emerytalnej ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008 r., może być obliczona emerytura na podstawie art. 26, jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53.
Przepis ten określa trzy przesłanki pozytywne możliwości obliczenia emerytury: spełnianie warunku do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, kontynuacja ubezpieczenia emerytalnego i rentowego po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpienie z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008 r. oraz nie określa żadnej przesłanki negatywnej.
Nie budziło wątpliwości Sądu, że skarżący spełnia pierwszą przesłankę tj. spełnia warunki do uzyskania emerytury w oparciu o przepis art. 27 ustawy emerytalnej - urodzony jest bowiem przed 01 stycznia 1949 r. Sformułowanie "kontynuował ubezpieczenie" użytew art. 55 ustawy w istocie oznacza "nie rozwiązał stosunku pracy", niezależnie od tego,czy wystąpił o przyznanie emerytury (wcześniejszej lub w niższym wieku emerytalnym). Oznacza to, że zawarta w art. 55 ustawy przesłanka kontynuowania ubezpieczenia do dnia zgłoszenia wniosku o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym mogłaby zostać spełniona także wówczas, gdy wniosek o emeryturę został złożony przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, a nadto z normy tej nie wynika, aby wniosek o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym musiał być pierwszym - odmiennie do twierdzeń skarżącego organu rentowego - wnioskiem o świadczenie (vide:teza I uchwały Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UZP 4/13 LEX nr 1342169).
Końcową część przepisu („jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53”) rozumieć należy w ten sposób, że w razie złożenia wniosku o emeryturę w związkuz osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, na organie rentowym spoczywa obowiązek obliczenia emerytury również w oparciu o art. 26 ustawy emerytalneji porównanie jej z emeryturą obliczoną na podstawie art. 53 tej samej ustawy, a następnie podjęcie wypłaty wyższego świadczenia (por. K. Antonów – komentarz do art. 55 w bazie Lex).
Z powyższego przepisu w żaden sposób nie można więc wnioskować, jak podkreślił Sąd I instancji, by uprzednie ustalenie uprawnień do emerytury wcześniejszej uniemożliwiało jego zastosowanie. W przepisie tym brak jest także przesłanki, że stosuje się go tylkodo takiej osoby, która nie ma ustalonego prawa do emerytury. Zatem nie można podzielić stanowiska strony pozwanej, że ustalenie emerytury na starych zasadach stanowi przeszkodę do ustalenia emerytury kapitałowej w przypadku, gdy ubezpieczony taką emeryturę pobierał.
W ocenie Sądu Okręgowego pozwany zaniechał dokonania takiego obliczenia bezpodstawnie. Podobne zapatrywanie wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 4 lipca2013 r. w sprawie II UZP 4/13 i w wyrokach z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie II UK 424/12i z dnia 19 marca 2014 r. w sprawie I UK 345/13 (ten ostatni w sprawie o niemalże identycznym stanie faktycznym) oraz Sądy Apelacyjne w Rzeszowie w wyroku z dnia 9 lipca 2013 r. w sprawie III AUa 302/13 i w Gdańsku w wyroku z dnia 18 marca 2014 r. w sprawie III AUa 1223/13, które to ugruntowane już poglądy Sąd Okręgowy w pełni akceptuje.
Sąd I instancji podkreślił za Sądem Najwyższym, że nietrafny byłby pogląd,iż osobom wskazanym w art. 55 ustawy emerytalnej i spełniającym przewidziane w tym przepisie warunki, może być przyznana kolejna emerytura obliczona w sposób określonyw art. 26 ustawy. Nie chodzi w tym przepisie o złożenie kolejnego wniosku emerytalnegoo przyznanie "emerytury po emeryturze", lecz o obliczenie według innych zasad emerytury już nabytej po spełnieniu warunków z art. 27 ustawy i przyznanej na wniosek złożony po dniu wskazanym w tym przepisie. Wyraźnie stanowi się w nim o możliwości obliczenia emerytury na podstawie art. 26, czyli - wnioskując z treści przepisu - emerytury przyznanej na wniosek zgłoszony po dniu 31 grudnia 2008 r., po spełnieniu warunków określonych w art. 27 ustawy. Nie chodzi też o osoby, które wstrzymywały się z pobieraniem należnej emerytury. Zasadnicze znaczenie dla zastosowania art. 55 ustawy emerytalnej ma utrzymywanieprzez osobę w nim określonej statusu osoby ubezpieczonej (art. 4 ust. 13 ustawy). Stwierdzić należy, że zachowują ten status osoby, które przeszły na emeryturę, jeżeli po przyznaniu prawa podlegają obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym (art. 13 i 14 u.s.u.s.) - a tak było w rozpatrywanej sprawie. W konsekwencji, emerytura osób, które spełniły warunki przewidziane w art. 27 i pobierały świadczenia na wniosek złożony po dniu 31 grudnia 2008 r., powinna być wyliczona na podstawie art. 53 z uwzględnieniem art. 55w związku z art. 26 ustawy, jeżeli po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego podlegały ubezpieczeniom społecznym obowiązkowo lub dobrowolnie (por. wyrok z dnia18 września 2014 r. w sprawie I UK 27/14, Lex nr 1537287, wydany w sprawie o bardzo zbliżonym stanie faktycznym).
W konsekwencji, uznając, że odwołujący wyczerpał dyspozycję przepisu art. 55 ustawy emerytalnej, podlegając ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym po ukończeniu65 roku życia, Sąd Okręgowy w oparciu o przepisart. 47714§ k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do obliczenia emerytury na podstawieart. 26w zw. z art. 55 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS.
Apelację od wyroku wywiódł pozwany organ rentowy, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególnościart. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co doprowadziło do ustaleniaw w/w orzeczeniu, iż wnioskodawca ma prawo do obliczenia emerytury na podstawie art. 26 w/w ustawy tj. do przeliczenia świadczenia przy uwzględnieniu kwoty zwaloryzowanego kapitału początkowego, kwoty zwaloryzowanych składek zaewidencjonowanych na koncie wnioskodawcy oraz dalszego trwania życia, jak również naruszenie przepisówart. 2a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychw zakresie zasady równego traktowania ubezpieczonych poprzez brak możliwości potrąceń, o których mowa wart. 25 ust. 1bw związku zart. 26 ustawy z dnia 17.12.1998 r.o emeryturachi rentach z FUS.
Wskazując powyższe zarzuty apelacyjne, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, polegające na oddaleniu odwołania.
W uzasadnieniu apelacji podniesiono, iż możliwość zastosowania art. 55 ustawy emerytalnej, czyli obliczenia wysokości emerytury na zasadach określonych w art. 26 ustawy, dotyczy wyłącznie tych ubezpieczonych urodzonych przed 1949 r., którzy nie mają ustalonego prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach. Wykładnia art. 55 winna uwzględnić, iż przepis ten jest przepisem szczególnym, adresowanym do osób, które co do zasady nie zostały objęte reformą emerytalną (dział II, Rozdział II ustawy), a które kontynuują ubezpieczenie i ubiegają się o ustalenie prawa do emerytury po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego i jako taki wymaga wykładni ścisłej (vide:wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt III AUa 1689/11 ).
W ocenie organu rentowego, w stosunku do osób, które zrealizowały prawodo wcześniejszej emerytury oraz do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego -w przypadku wnioskodawcy od 10.05.2012 r. ,gdzie zgodnie z wnioskiem wysokość emerytury ustalono na podstawie art. 53 ust. 4 ustawy emerytalnej, art. 55 nie ma zastosowania.
Ponadto, zdaniem pozwanego, brak jest prawnych zasad ustalania podstawy obliczania wymiaru nowej emerytury, przy pobieranej dotychczas emerytury „(...)", czy wcześniejszej(...), poprzez pomniejszenie o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur na podstawie przepisówart. 26b, 46, 50, 50a, 50e, 184 lub art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela (tj. Dz. U. z 2014r. poz. 191), co czyni w ocenie pozwanego skarżącego osobą „uprzywilejowaną" wobec innych świadczeniobiorców. Jest tak, albowiem zgodnie z art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, jeżeli ubezpieczony pobrał emeryturę na podstawie przepisówart. 26b, 46, 50, 50a, 50e, 184 lubart. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 191), podstawę obliczenia emerytury, o której mowawart. 24, ustaloną zgodnie z ust. 1, pomniejsza się o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przepis ust. 1b stosuje się również w przypadku,gdy ubezpieczony pobrał emeryturę górniczą, określoną wart. 34lub wart. 48 i 49,w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2006 r. Kwot zewidencjonowanychna subkoncie, o którym mowa wart. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, nie uwzględnia się przy ustalaniu wysokości emerytury, o której mowa wart. 184, oraz przy ustalaniu wysokości emerytury zgodnie zart. 183. Przepis ust. 1d stosuje się również w przypadku, gdy ubezpieczony złożył wniosek o okresową emeryturę kapitałową i spełnia warunki ustawowe do ustalenia prawa do tej emerytury.
Przy ustalaniu wysokości emerytury, o której mowa wart. 24, dla osób, którym wcześniej ustalono prawo do emerytury na podstawieart. 46, art. 50, art. 50a, art. 50elub art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela, nie uwzględnia się kwot zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa wart. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Dodatkowo, organ rentowy wskazał, iż z dniem 1.04.2015 r. weszły w życie zmiany do ustawy o emeryturach i rentach z FUS, gdzie po art. 55 dodano art. 55a, z którego wynika, iż podstawę do obliczenia emerytury z art. 26 pomniejsza się o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.
W odpowiedzi na apelację ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji organu rentowego jako bezzasadnej.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego organu rentowego nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była wysokość emerytury wnioskodawcy,a w szczególności możliwość jej obliczenia na podstawieart. 55w zw. zart. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.; dalej ustawa emerytalna).
Sąd odwoławczy, dokonując analizy prawidłowości zaskarżonego przez organ rentowy orzeczenia pod kątem dokonanej przez Sąd Okręgowy wykładni przepisuart. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 r., poz. 748), uznał, iż została ona dokonana w sposób prawidłowy, a wydany na podstawie wyprowadzonych przez Sąd I instancji wniosków wyrok odpowiada prawu.
Przypomnieć należy, iż emerytura, o której mowa w art. 27 ustawy o emeryturachi rentach z FUS przysługiwała przed 1 stycznia 2013 r. (tj. przed zmianą wynikającą z art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw) ubezpieczonym urodzonymprzed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy osiągnęli powszechny, podstawowy wiek emerytalny, wynoszący co najmniej 65 lat dla mężczyzn, i wykazali okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat. Emerytura ta, tak w poprzednim stanie prawnym,jak i obecnie, obliczana jest według zasady określonej w art. 53 ustawy o emeryturachi rentach z FUS, jako procent kwoty bazowej oraz okresów składkowych i nieskładkowych wyliczony według wskaźników wskazanych w art. 53 ust. 1 pkt 2-3, z uwzględnieniemart. 55. Oznacza to, że dla niektórych osób urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r. przewidziana została możliwość obliczenia emerytury według wartości zgromadzonych składek, na zasadach określonych w art. 25 i 26 ustawy. Dotyczy to tych osób, którepo osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego pozostawały w ubezpieczeniach emerytalnym i rentowych, a z wnioskiem o emeryturę wystąpiły po dniu 31 grudnia 2008 r. Warunkiem uwzględnienia takiego wniosku jest ustalenie, że emerytura obliczonana podstawie art. 26 jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53, co jest możliwe w przypadku osób, które po wejściu w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS podlegały ubezpieczeniom przez odpowiednio długi okres i osiągały wysokie przychody. Zgodnie bowiem z treścią art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008 r., może być obliczona emerytura na podstawie art. 26, jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53.
Przepis art. 26 ust. 1 ustawy emerytalnej stanowi, że emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określonyw art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejściana emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. Wiek ubezpieczonego w dniu przejścia na emeryturę wyraża się w ukończonych latach i miesiącach (ust. 2). Średnie dalsze trwanie życia ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz wyraża się w miesiącach (ust. 3). Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" corocznie w terminie do dnia 31 marca tablice trwania życia, z uwzględnieniem ust. 3, dla wieku ubezpieczonych określonego w myśl ust. 2 (ust. 4). Tablice, o których mowa w ust. 4,są podstawą przyznawania emerytur na wnioski zgłoszone od dnia 1 kwietnia do dnia31 marca następnego roku kalendarzowego (ust. 5).
W świetle aktualnego stanowiska sądów powszechnych i Sądu Najwyższego ubezpieczony urodzony przed dniem 31 grudnia 1948 r., który po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego kontynuował ubezpieczenie i wystąpił o emeryturę po dniu 31 grudnia 2008 r. ma prawo do jej wyliczenia na podstawie art. 26 w związku z art. 55 ustawy emerytalnej, także i niezależnie od tego, czy wcześniej złożył wniosek o emeryturę w niższym wieku emerytalnym lub o emeryturę wcześniejszą (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia4 lipca 2013 r., II ZUP 4/13, LEX nr 1342169; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2013 r., II UK 424/12, LEX nr 1341674; z dnia 4 września 2013 r., II UK 23/13, LEXnr 1375193 oraz z dnia 19 marca 2014 r., I UK 345/13, LEX nr 1455228; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 marca 2014 r., III AUa 1223/13, LEX nr 1454446; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 8 stycznia 2014 r., III AUa 691/13, LEXnr 1409037; wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 9 lipca 2013 r., III AUa 302/13, LEX nr 1342368).
Emeryt pobierający emeryturę przyznaną i obliczoną na podstawie dotychczasowych zasad (art. 27 w związku z art. 53 ustawy emerytalnej) nie może być zatem pozbawiony prawa do ustalenia emerytury korzystniejszej - w wyższej wysokości obliczonej według nowych zasad na podstawie art. 26 w związku z art. 55 tej ustawy, jeżeli spełniając warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27 kontynuował ubezpieczenia emerytalnei rentowe oraz z wnioskiem o przyznanie emerytury na podstawie art. 27 ustawy wystąpiłpo raz pierwszy po dniu 31 grudnia 2008 r. (art. 55 ustawy). Skorzystanie z prawnej możliwości obliczenia wyższej wysokości emerytury nie wymaga przy tym od uprawnionego wskazania „korzystniejszej” metody obliczenia przysługującej mu emerytury w wyższej wysokości (od ustalonej na podstawie dotychczasowych zasad) ani nie pozostaje do uznania dla organu rentowego (nie jest „fakultatywne”) (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia7 listopada 2013 r., II UK 143/12, LEX nr 1399861).
„Nabycie prawa do emerytury” przyjęte w ustawie emerytalnej, uwzględniając także treść art. 21 ust. 2 ustawy emerytalnej, uzasadnia twierdzenie, że na emeryturę można „przechodzić” kilka razy. W sytuacji zatem, gdy dopuszczalne jest kilkakrotne „przechodzenie” na emeryturę byłoby niezbędne zaznaczenie w art. 55 ustawy emerytalnej,że wyliczenie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym możliwe byłoby tylko wówczas, gdyby był to pierwszy wniosek o emeryturę (nabycie statusu emeryta). Takiego zastrzeżenia nie można jednak z treści tego przepisu wywnioskować, co oznacza,że ubezpieczony urodzony przed dniem 1 stycznia 1949 r., który osiągnął powszechny wiek emerytalny, kontynuował ubezpieczenie i wystąpił o emeryturę dopiero po dniu 31 grudnia 2008 r. może złożyć wniosek o wyliczenie tego świadczenia niezależnie od tego,czy wcześniej złożył wniosek o emeryturę w niższym wieku emerytalnym lub o emeryturę wcześniejszą. Przepis art. 55 tej ustawy, umożliwiając ubezpieczonym urodzonymprzed 1 stycznia 1949 r. wyliczenie emerytury w wieku powszechnym według jej art. 26, „zrównuje” w pewnym sensie sytuację tych osób (urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.)z sytuacją osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które (jeśli nabyły prawo do emeryturyw niższym wieku emerytalnym albo do tzw. emerytury wcześniejszej) mogą, osiągając powszechny wiek emerytalny złożyć wniosek o ustalenie prawa do emeryturyw powszechnym wieku emerytalnym wyliczanej według art. 24 ustawy emerytalnej. Jeżeli więc nie może być kwestionowana możliwość kilkakrotnego „przechodzenia” na emeryturę,a w treści art. 55 ustawy brak zastrzeżenia, że wniosek o przejście na emeryturęw powszechnym wieku przez osoby objęte art. 27 ma być pierwszym wnioskiem o przejście na emeryturę (o nabycie statusu emeryta), przepis ten (art. 55 ustawy emerytalnej) należy rozumieć jako przyznający prawo do złożenia wniosku o wyliczenie emeryturyw powszechnym wieku emerytalnym jeżeli ubezpieczenie było kontynuowane po osiągnięciu wieku 60/65 lat, a wniosek został złożony po dniu 31 grudnia 2008 r. niezależnie od faktu przejścia przez te osoby na emeryturę wcześniejszą lub w niższym wieku emerytalnym.
Sąd odwoławczy wyjaśnia przy tym – powtarzając za wyrokiem Sądu Najwyższegoz dnia 18 września 2014 r. (I UK 27/14, LEX nr 1537287) – iż w art. 55 chodzi nieo przyznanie, lecz o obliczenie według innych zasad emerytury już nabytej po spełnieniu warunków z art. 27 ustawy emerytalnej przyznanej na wniosek złożony po dniu wskazanym w tym przepisie. Wyraźnie stanowi się w nim o możliwości obliczenia emeryturyna podstawie art. 26, czyli - wnioskując z treści przepisu - emerytury przyznanej na wniosek zgłoszony po dniu 31 grudnia 2008 r., po spełnieniu warunków określonych w art. 27 ustawy. Nie chodzi zatem o złożenie kolejnego wniosku emerytalnego o przyznanie „emeryturypo emeryturze”. Nie chodzi też o osoby, które wstrzymywały się z pobieraniem należnej emerytury. Pogląd o czystym koncie emerytalnym osób zgłaszających wniosek na podstawie art. 55 ustawy został obalony w uchwale z dnia 4 lipca 2013 r., II UZP 4/13. Gdyby zresztą ustawodawca miał uznać taką praktykę przy zastosowaniu art. 55 ustawy za niedopuszczalną, niezbędne byłoby zaznaczenie w tym przepisie, że wyliczenie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym możliwe jest tylko raz, w związku z pierwszym wnioskiem emerytalnym. Takiego zastrzeżenia nie ma w treści tego przepisu oraz nie można go z niej wywodzić(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2014 r., I UK 345/13, LEX nr 1455228).
Mając na uwadze powyższe za uprawniony uznać należy pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym nie jest możliwa utrata uprawnienia do zweryfikowania wysokości długoterminowych świadczeń emerytalnych ustalonych w deklaratoryjnych decyzjach emerytalnych, więc emerytura może być wyliczona równolegle według zasad ustalonychw art. 53 w związku z art. 27 i według nowych zasad wynikających z art. 26 w związkuz art. 55 (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2013 r., II UK 143/13, LEXnr 1399861).
Podkreślenia wymaga, iż wątpliwości powstałe na tle stosowaniaart. 55 ustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychzostały rozstrzygniętewe wspomnianej już powyżej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2013 r. (II UZP 4/13, OSNP 2013 nr 21-22, poz. 257, w której stwierdzono, że ustanawia on uprawnieniedo przeliczenia emerytury ustawowej przez ubezpieczonych urodzonych przed dniem31 grudnia 1948 r., którzy po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego kontynuowali ubezpieczenie i wystąpili o emeryturę po dniu 31 grudnia 2008 r. niezależnie od tego,czy wcześniej złożyli wniosek o emeryturę w niższym wieku emerytalnym lub o emeryturę wcześniejszą. Sąd Najwyższy uznał także, że emeryt pobierający emeryturę przyznanąi obliczoną niezgodnie z wnioskiem emerytalnym (wadliwie) na podstawie dotychczasowych zasad (art. 27 w związku z art. 53 ustawy o emeryturach i rentach) nie traci prawado ustalenia korzystniejszej wysokości emerytury „kapitałowej” (art. 26 w zw. z art. 55 tej ustawy), jeżeli kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz gdy z wnioskiemo przyznanie tej emerytury wystąpił po dniu 31 grudnia 2008 r. (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2013 r., II UK 23/13, OSNP 2014 Nr 6, poz. 85). Z motywów tego orzeczenia wynika, że również emeryt, który po ustaleniu i pobraniu emerytury kontynuował obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe, zachował status ubezpieczonego spełniającego warunki do uzyskania najkorzystniejszego wymiaru należnego mu świadczenia emerytalnego, w tym do jego obliczenia metodą „kapitałową”, jeżeli emerytura obliczona według nowych zasad na podstawie art. 26, jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53 ustawy emerytalnej, o ile spełnił warunki wymagane w art. 55, w tym złożył wniosek emerytalny po dniu 31 grudnia 2008 r.
W kolejnym wyroku z dnia 7 listopada 2013 r. (II UK 143/13, LEX nr 1399861) Sąd Najwyższy uznał natomiast, że jeżeli istnieje możliwość obliczenia emerytury przysługującej ubezpieczonemu na podstawie art. 27 (urodzonemu przed dniem 1 stycznia 1949 r.), który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego oraz z wnioskiem o przyznanie emerytury wystąpił po dniu31 grudnia 2008 r., organ rentowy jest zobowiązany obliczyć należne mu świadczenie emerytalne zarówno według dotychczasowych zasad (art. 27 w zw. z art. 53), jak i według nowych zasad (art. 26 w zw. z art. 55), a następnie przyznać mu emeryturę w wyższej wysokości (art. 55 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy).
Niezależnie od powyższego Sąd Apelacyjny wskazuje, że ustawą z dnia 5 marca2015 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2015 r., poz. 552)w ustawie o emeryturach i rentach z FUS dodano art. 55a, którego ust. 1 stanowi wprost,iż przepis art. 55 stosuje się również do ubezpieczonego, który miał ustalone prawodo emerytury przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę, o której mowa wart. 27. Przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej prawie na podstawieart. 316 k.p.c., stosownie do którego sąd wyrokuje biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy,iż ubezpieczonyurodził się w dniu (...), a zatem 65 lat ukończył w dniu(...)r.
Z dokumentów zgromadzonych w aktach emerytalnych wnioskodawcy wynika,iż decyzją z dnia 30 grudnia 2008 r. przyznanoJ. P., na jego wniosek z dnia18 grudnia 2008 r., prawo do emerytury od dnia 1 grudnia 2008 r. Wypłata emerytury została zawieszona z powodu kontynuowania przez ubezpieczonego zatrudnienia.
Decyzją z dnia 5 lutego 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.ponownie ustalił wysokość i podjął wypłatę emerytury od dnia 1 stycznia 2009 r.
Na wniosek ubezpieczonego z dnia 5 października 2011 r., decyzją z dnia12 października 2011 r. została mu przyznana od dnia 1 października 2011 r. emeryturaz powszechnego wieku emerytalnego.
Ubezpieczony po ukończeniu 65 lat podlegał ubezpieczeniu.
Wnioskiem z dnia 7 października 2014 r.J. P.domagał się przeliczenia emerytury na podstawie art. 55 ustawy emerytalnej.
Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia 22 października 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcy prawa do ustalenia wysokości emerytury w myśli art. 55 ustawy emerytalnej, motywując to okolicznością, iż decyzją z dnia 5 lutego 2009 r. podjęto – na wniosek ubezpieczonego – wypłatę wcześniejszej emerytury, do której miał ustalone prawo od dnia 1 grudnia 2008 r.
Dysponując wiedzą, że świadczenie obliczone w myśl art. 26 w zw. z art. 55 ustawyo emeryturach i rentach z FUS jest wyższe od świadczenia ustalonego wnioskodawcyprzez pozwanego na podstawie art. 53 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (vide:wyliczenie hipotetyczne ZUS z dnia 29 stycznia 2015 r. – k. 21 pliku emerytalnego akt rentowych), ustalenia wymagało jedynie, czyJ. P.po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego pozostawał w ubezpieczeniu emerytalnym i rentowym oraz czy jego wnioseko emeryturę został złożony po dniu 31 grudnia 2008 r. Należy bowiem ponownie podkreślić, że zasadnicze znaczenie dla zastosowania art. 55 ustawy ma utrzymywanie przez osobęw nim określoną statusu osoby ubezpieczonej (art. 4 ust. 13 ustawy), przy czym status osoby ubezpieczonej zachowują osoby, które przeszły na emeryturę, jeżeli po przyznaniu prawa podlegają obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym (art. 13 i 14 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych; Dz. U. z 2015 r.poz. 121). W konsekwencji, emerytura osób, które spełniły warunki przewidziane wart. 27i pobierały świadczenia na wniosek złożony po dniu 31 grudnia 2008 r. powinna być wyliczona na podstawieart. 53z uwzględnieniem art. 55 w związku z art. 26 ustawy, jeżeli po ukończeniu wieku 60 lub 65 lat podlegały ubezpieczeniom społecznym obowiązkowolub dobrowolnie.
W niniejszej sprawie bezsporne było, iżJ. P.kontynuował ubezpieczeniepo osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, jak również wystąpił z wnioskiemo przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008 r. (vide:emerytura z powszechnego wieku emerytalnego przyznawana na wniosek ubezpieczonego z dnia 5 października 2011 r., decyzją z dnia 12 października 2011 r. od dnia 1 października 2011 r.), co z kolei oznacza,że skoro skarżący kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego oraz spełniał warunki, o których mowa w art. 55 ustawy, w tym złożył wniosek o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008 r., to emerytura powinna mu być wyliczona w oparciu o art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS(por. też wyrok Sądu Najwyższego z 18 września 2014 r., I UK 27/14, LEX nr 1537287). Fakt pobierania przezJ. P.emerytury w okresie poprzedzającym wystąpieniez wnioskiem o przeliczenie świadczenia w oparciu o art. 55 w zw. z art. 26 ustawyo emeryturach i rentach z FUS - wbrew twierdzeniom pozwanego - pozostawał w sprawiebez znaczenia, z omówionych już powyżej względów.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny - uznając apelację pozwanegoza niezasadną, na mocyart. 385 k.p.c., orzekł, jak w sentencji wyroku.