Sąd Okręgowy w Poznaniu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 930/15
Data wyroku: 2015-10-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Leszek Matuszewski

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26.10.2015 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący; SSO Leszek Matuszewski
Protokolant: po. stażM. W.
przy udzialeM. N.Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu, po rozpoznaniu w dniu 19.10.2015r. sprawyL. B.oskarżonego o popełnienie przestępstw zart. 226§ 1 kki inne, na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 29.06.2015 r., sygn. akt IIK 1258/15
I zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że;

a
przyjmuje, że czyn przypisany oskarżonemu wpunkcie 2stanowi występek zart. 216§ 1kki na podstawieart. 216§ 1kkwymierza karę 8 ( ośmiu) miesięcy ograniczenia wolności, na podstawieart. 35 § 1kkzobowiązuje oskarżonego do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym,

b
uchyla orzeczenie zawarte w punkcie 3 i 4,

c
na podstawieart. 85 kkiart. 86§ 1kkiart. 87 kkłączy kary jednostkowe pozbawienia wolności i ograniczenia wolności i wymierza karę łączną 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności.

d
na podstawieart. 69§ 1 i 2kkiart. 70§ 1 pkt 1kkwykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres 5 (pięciu) lat próby, na podstawieart. 73§ 1kkoddaje oskarżonego pod dozór kuratora sądowego,

e
na podstawieart. 4§ 1 kkprzyjmuje, że w sprawie zastosowanie mają przepisykodeksu karnegoobowiązujące w chwili popełnia przez oskarżonego przypisanych mu przestępstw,

II w pozostałym zakresie utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,
III zwalnia oskarżonego od obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa wyłożonych kosztów postępowania odwoławczego i od obowiązku uiszczenia opłaty za II instancję.
L. M.

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gnieźnie, wyrokiem z dnia 29 czerwca 2015 roku, sygn. akt II K 1258/14 uznał oskarżonegoL. B.za winnego tego, że w dniu 31 sierpnia 2014 roku w m.G.naPlacu (...)w czasie i w miejscu trwania imprezy masowej Lato z Radiem naruszył nietykalność cielesną członka służby porządkowejM. K., uderzając go pięścią w szczękę, czym spowodował u niego obrażenia powierzchownego urazy skóry wargi górnej ze stłuczeniem , co naruszyło u niego czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni tj. przestępstwa zart. 60 ust. 3 ustawy z dnia 20 marca 2009 roku o bezpieczeństwie imprez masowychw związku zart. 157 § 2 k.k.w związku zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 157 § 2 k.k.w związku zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.
W tym samym wyroku, uznano oskarżonegoL. B.za winnego tego, że w dniu 31 sierpnia 2014 roku w m.G.naPlacu (...)znieważył funkcjonariuszaM. K.nazywając go śmieciem podczas pełnienia przez niego obowiązków służbowych w trakcie trwania imprezy masowej Lato z Radiem tj. przestępstwa zart. 226 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 226 § 1 k.k.wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności
Organ orzekający w sprawie na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.połączył wymierzone kary i wymierzył podsądnemu jedną karę w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 §1 pkt 1 k.k.warunkowo zawiesił na okres 5 lat próby i na ten czas na podstawieart. 73 §§1 k.k.oddał podsądnego pod dozór kuratora.
Na podstawieart. 71 § 1 k.k.wymierzono oskarżonemu karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 30 złotych.
Sąd I instancji na podstawieart. 72 § 1 pkt 2 k.k.zobowiązał podsądnego do pisemnego przeproszeniaM. K.w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się w wyroku.
Na podstawieart. 66 ustawy z dnia 20 marca 2009 roku o bezpieczeństwie imprez masowychorzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu wstępu na imprezę masowa na okres 2 lat
Sąd I instancji na podstawieart. 46 § 1 k.k.zobowiązał oskarżonego do zadośćuczynienia w całości za doznaną krzywdę poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonegoM. K.kwoty 500 złotych.
W ostatnim punkcie wyroku, na podstawieart. 627 k.p.k.zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa zwrot wydatków w kwocie 154,4 1 zł oraz na podstawieart. 1w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku wymierzono mu opłatę w kwocie 450 złotych.
Z powyższym wyrokiem nie zgodził sięprokuratorzaskarżając wyrok w części dotyczącej podstawy prawnej wymierzenia kary grzywny Oskarżyciel publiczny zarzucił orzeczeniu obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na błędnym przyjęciu za podstawę wymierzenia grzywny przepisart. 71 § 1 k.k.podczas gdy prawidłową podstawą wymierzenia kary grzywny w niniejszej sprawie jestart. 60ustl1ustawy z dnia 20 marca 2009 roku o bezpieczeństwie imprez masowych.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie na podstawieart. 60 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2009 roku o bezpieczeństwie imprez masowychgrzywny w wymiarze 120 stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 30 złotych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Apelacja prokuratora okazała się konieczna, prowadząc do kontroli odwoławczej, skutkującej zmianą kwalifikacji prawnej jednego z osądzonych czynów i wymierzeniem za ten czyn nowej sankcji karnej i w konsekwencji tego orzeczeniem nowej kary łącznej. Zarzut wyartykułowany przez prokuratora nie znalazł zaś potwierdzenia, o czym szerzej w dalszej części niniejszego uzasadnienia.
Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w zasadzie prawidłowo. Ocena materiału dowodowego, dokonana przez Sąd I utrzymuje się w granicach swobodnej oceny dowodów chronionejart. 7 k.p.k.Uzasadnienie wyroku odpowiada zaś wymogomart. 424 k.p.k.i w pełni pozwala na kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia.
Sąd Okręgowy z urzędu podważył ocenę prawną zachowania oskarżonego polegającego na znieważeniuM. K.. Sąd Rejonowy bezkrytycznie przyjął za prokuratorem, że pokrzywdzony korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Stosownie do przepisuart. 42. ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 roku o ochronie osób i mienia( zwanej dalej: ustawą)  pracownik ochrony podczas wykonywania zadań ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie korzysta z ochrony prawnej przewidzianej wKodeksie karnymdla funkcjonariuszy publicznych. Zgodnie zaś z przepisemart. 5. 1. ustawy obszary, obiekty, urządzenia i transporty ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa podlegają obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne.M. K.pełnił zaś w inkryminowanym okresie obowiązki osoby ochraniając imprezę masową „ Lato z Radiem”. Nie sposób zatem uznać go za osobę, która korzysta z ochrony prawnej przewidzianej wkodeksie karnymdla funkcjonariuszy publicznych. Należy dodać, że także opis czynu przyjęty przez Sąd Rejonowy nie zezwala na taką kwalifikację prawną. Sąd Rejonowy wskazał w nim jedynie, że doszło do znieważenia funkcjonariusza, bez stosownego doprecyzowania, iż chodzi o funkcjonariusza publicznego. Pojęcie funkcjonariusz nie jest tożsame z pojęciem funkcjonariusz publiczny w rozumieniuart. 115 § 13 kk.
Zdaniem Sądu Okręgowego, znieważenie pokrzywdzonego wyczerpuje znamiona przestępstwaart. 216 §1 k.k.. Sąd II Instancji wymierzył za to podsądnemu karę 8 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Kara jest adekwatna do stopnia karygodności i zawinienia podsądnego. Oskarżony działał w sposób zuchwały i dał wyraz lekceważącego stosunku do porządku prawnego.L. B.nie miał żadnego powodu, aby naruszać nietykalność osoby osobę, która była odpowiedzialna za bezpieczeństwo imprezy. Podsądny doskonale zdawał sobie sprawę z bezprawności swojego zachowania. Co więcej,L. B.jest osobą wielokrotnie karaną za popełnienie przestępstw. Wymierzona kara musi być dla niego odpowiednio dolegliwa.
Wymierzenie 8 miesięcy kary ograniczenia wolności spełnia w ocenie Sądu Okręgowego cele prewencji generalnej oraz indywidualnej, szczególnie w aspekcie wychowawczego oddziaływania na sprawcę. Wskazana kara stanowi dla oskarżonego poważną dolegliwość ( świadczenie nieodpłatnej pracy przez okres 8 miesięcy w wymiarze 20 godzin miesięcznie, zakaz zmiany miejsca pobytu bez zgody sądu).
Sąd odwoławczy uznał, że w odniesieniu do tego czynu względniejszy jestkodeks karnyobowiązujący w chwili popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu przestępstwa. Według obecnie obowiązujących przepisów Sąd mógłby orzec oskarżonemu karę do dwóch lat ograniczenia wolności.
Sąd II instancji z uwagi na powyższą zmianę w konsekwencji uchylił orzeczenie zawarte w punktach 3 i 4 zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy połączył powyższą karę ograniczenia wolności oraz karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Granice sankcji łącznej oscylowały pomiędzy 1 rokiem i 2 miesiącami pozbawienia wolności, a karą 8 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd odwoławczy zdecydował się wymierzyć podsądnemu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, wedle zasady częściowej absorpcji. Zasada absorpcji przy wymierzaniu kary łącznej może być zastosowana, gdy pomiędzy poszczególnymi przestępstwami zachodzi bliski związek przedmiotowy i podmiotowy, a przesłanka prognostyczna pozwala na stwierdzenie, że kara łączna w wysokości najwyższej z wymierzonych kar jednostkowych jest wystarczającą oceną zachowania się sprawcy (vide:wyrok SA w Gdańsku w wyrok z 3 I 1997 r., II Aka 321/96, Orz. Prok. i Pr. 1997, nr 7-8). Z reguły popełnienie dwóch lub więcej przestępstw jest natomiast czynnikiem prognostycznym przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji (vide:wyrok SA w Warszawie w wyrok z 12 VII 2000 r., II Aka 171/00, OSA 2001, nr 1). Co istotne, zamachy przestępcze zostały wymierzone w różne dobra prawne jak: zdrowie, porządek publiczny, czy cześć. Nadto, tak jak już podkreślono, oskarżony jest osobą wielokrotnie karalną.
Wykonanie tak ukształtowanej kary łącznej pozbawienia wolności Sąd odwoławczy warunkowo zawiesił na okres 5 lat próby uznając, że tylko tak długi czas próby zezwoli na zweryfikowanie pozytywnej prognozy na przyszłość dotyczącej oskarżonego.
W realiach przedmiotowej sprawy Sąd odwoławczy uznał, żekodeks karnyobowiązujący w chwili popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu przestępstwa jest dla niego względniejszy niż obecnie obowiązujący. Względności tej Sąd dopatruje się tym, że z racji wielokrotnej karalności podsądnego, w tym skazania na karę pozbawienia wolności w czasie popełnienia przypisanych mu przestępstw (k.21-22), na podstawie obecnie obowiązującego przepisu, zastosowanie środka probacyjnego byłoby niedopuszczalne.
Sąd II instancji nie podziela zarzutu zawartego w apelacji prokuratora, że Sąd Rejonowy błędnie przywołał przepisart. 71 §1 k.k.jako podstawę wymiaru grzywny. Sąd Okręgowy przypomina, że stosownie do tego przepisuart. 71.§ 1. k.k., zawieszając wykonanie kary, sąd może orzec grzywnę, jeżeli jej wymierzenie obok kary pozbawienia wolności na innej podstawie nie jest możliwe. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd I instancji oraz Sąd odwoławczy wymierzyły oskarżonemu sankcje pozbawienia wolności oraz ograniczenia wolności na podstawie przepisów upoważniających do wymierzenia rozłącznie kar grzywny, pozbawienia wolności albo ograniczenia wolności (art. 157 § 2 k.k.) oraz grzywny albo ograniczenia wolności (art. 216 1 k.k.). Przewidziane przepisy upoważniają zatem organ wyrokujący do wymierzenia jednej z kilku sankcji karnych. Uczynienie użytku z kompetencji do wymierzenia w powyższych przypadkach kar pozbawienia wolności oraz ograniczenia wolności uniemożliwiło równoczesne wymierzenie na wskazanych podstawach prawnych -kary grzywny. (patrz chociażby postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17.05.2000 I KZP 12/00 (LEX 40515)
W niniejszej sprawie, zachodziła nadto konieczność wymierzenia podsądnemu kary grzywny, aby wzmocnić oddziaływanie orzeczonego środka probacyjnego.
Z tych powodów, wymierzenie kary grzywny po warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności było dopuszczalne jedynie w oparciu o przywołany już przepisart. 71 § 1 k.k.
Sąd odwoławczy na podstawieart. 626 k.p.k.,art. 636 k.p.k.zwolnił oskarżonego od obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa wyłożonych kosztów postępowania odwoławczego i od obowiązku uiszczenia opłaty za II instancję.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy:
I zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że;

f
przyjął, że czyn przypisany oskarżonemu wpunkcie 2stanowi występek zart. 216§ 1kki na podstawieart. 216§ 1kkwymierza karę 8 ( ośmiu) miesięcy ograniczenia wolności, na podstawieart. 35 § 1kkzobowiązuje oskarżonego do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym,

g
uchylił orzeczenie zawarte w punkcie 3 i 4,

h
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86§ 1kkiart. 87 k.k.połączył kary jednostkowe pozbawienia wolności i ograniczenia wolności i wymierzył karę łączną 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności.

i
na podstawieart. 69§ 1 i 2 k.k.iart. 70§ 1 pkt 1k.k. wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 5 (pięciu) lat próby, na podstawieart. 73§ 1kkoddając oskarżonego pod dozór kuratora sądowego,

j
na podstawieart. 4§ 1 k.k.przyjął, że w sprawie zastosowanie mają przepisykodeksu karnegoobowiązujące w chwili popełnia przez oskarżonego przypisanych mu przestępstw,

II w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok,
III zwolnił oskarżonego od obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa wyłożonych kosztów postępowania odwoławczego i od obowiązku uiszczenia opłaty za II instancję.
SSO Leszek Matuszewski