Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII P 263/15
Data wyroku: 2015-09-16 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 30 lipca 2014 r. powódkaA. M. (1)wniosła o uchylenie wobec niej kary porządkowej nagany orzeczonej przez pozwanego pismem z dnia 26 czerwca 2014 r. i zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, iż w dniu 26 czerwca 2014 r. została ukarana karą porządkową nagany, od której wniosła sprzeciw, a także zwróciła się o ochronę do zakładowej organizacji związkowej(...). Pomimo stanowiska ww. organizacji zwracającego się o uchylenie kary porządkowej, pozwany podtrzymał swoją decyzję, o czym poinformował powódkę pismem z dnia 16 lipca 2014 r., doręczonym jej w dniu 18 lipca 2014 r. Co więcej, powódka wskazała, iż pozwany przekroczył 14-dniowy, ustawowy termin na ustosunkowanie się do wniesionego przez nią w dniu 2 lipca 2014 r. sprzeciwu, albowiem zawiadomienie o odrzuceniu sprzeciwu dotarło do niej dopiero w dniu 18 lipca 2014 r. (tj. 2 dni po terminie). Nadto, zdaniem powódki zarzuty sformułowane przez pozwanego są gołosłowne i niekonkretne. Poza tym, zdaniem powódki pozwany niesłusznie wskazałart. 108 k.p.jako podstawę do działania w niniejszym stanie faktycznym, albowiem powódka nie naruszyła przepisów bhp, przepisów przeciwpożarowych czy reguł dotyczących potwierdzenia przybycia , obecności w pracy, usprawiedliwienia nieobecności (pozew-k.2-4).
W odpowiedzi na pozew z dnia 27 sierpnia 2014 r. pełnomocnik pozwanego - Muzeum(...)wW.wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, iż odrzucenie sprzeciwu wniesionego przez powódkę od nałożonej na nią kary nagany nastąpiło w dniu 16 lipca 2014 r., tj. przed upływem 14 dni od jego wniesienia. Odrzucenie sprzeciwu w tym terminie nie jest zaś jednoznaczne z obowiązkiem poinformowania pracownika o odrzuceniu sprzeciwu w takim samym terminie, gdyż przepisy prawa takiego obowiązku nie wprowadzają. Wystarczające jest zaś sporządzenie i wysłanie pisma odrzucającego sprzeciw pracownika w przepisanym, 14-dniowym terminie. Nadto, pozwany wskazał, iż powódka swoim działaniem, tj. umieszczeniem na drzwiach plakatu, naruszyła porządek pracy, ale także negatywnie wpłynęła na atmosferę pracy i dobre imię pracodawcy, a także naruszyła zasady współżycia społecznego. Tym samym powódka naruszyła porządek i organizację pracy, a także swoje podstawowe obowiązki pracownicze, określone w Regulaminie pracy (odpowiedź na pozew – k. 16-22). Na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. i 20 sierpnia 2015 r. powódka podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, a pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości (k.94, 108).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
A. M. (1)od dnia 1 marca 1982 r. była zatrudniona w Muzeum(...)wW., ostatnio – od 1 września 2008 r. na stanowisku kustosza dyplomowanego w ZbiorachS.N.(k.2, k. 158 akt osobowych). Z tytułu świadczonej pracy uzyskiwała przeciętne miesięczne wynagrodzenie w wysokości 4.856,90 zł brutto. (k. 27).
A. M. (1)cierpi na chorobę nowotworową od 2007 r. W związku z powyższym, pełnienie przez nią obowiązków zawodowych wiąże się z pewnymi ograniczeniami, a mianowicie: ww. nie może pracować w wysokiej temperaturze otoczenia (maksymalna temperatura to 25 st. C), musi mieć zapewniony łatwy dostęp do toalety, a także możliwość odpoczynku w pozycji leżącej w przypadku bólu kręgosłupa (k. 81).
W listopadzie 2013 r.A. M. (1)została przeniesiona do pomieszczenia nr(...), w którym szczególnie w okresie letnim panowały wysokie temperatury, znacznie przekraczające dopuszczalną dla ww. wysokość - 25 st. C. Nadto, po zmianie owego pomieszczenia ww. była zmuszona korzystać z najbliżej położonej toalety publicznej, co stwarzało według jej oceny ryzyko infekcji dróg moczowych (k. 98-99¸ k­. 82-84, k. 88-89). W związku z powyższym,A. M. (1)wielokrotnie informowała przełożonych o zaistniałej sytuacji i prosiła o zmianę miejsca pracy, jednakże prośby te nie zostały uwzględnione (k. 85-87, k.90).
Zgodnie z opinią specjalisty ds. bhp z dnia 21 stycznia 2014 r. warunki pracy w pomieszczeniu nr(...), w którym znajdowało się stanowisko pracyA. M. (1)były zgodne z wymaganiami bhp (w związku z usunięciem trzeciego biurka) (k.44).
W dniu 12 czerwca 2014 r.A. M. (1)wywiesiła na drzwiach pokoju, w którym pracowała plakat zawierający następujące sformułowanie „od 7 lat walczę z rakiem, dotąd wygrywałam, ale przebywanie w tym pomieszczeniu mnie zabija – ratunku!A. Ż.” (k. 29). W tym samym dniu w Gmachu(...)Muzeum(...)wW.(tj. w tej samej lokalizacji, gdzie znajdowało się miejsce pracyA. M. (1)) odbywało się posiedzenie organu zwierzchniego - Rady(...). Ww. plakat został zdjęty przez rozpoczęciem owego posiedzenia. (k. 41,k. 99, k. 109).
W dniu 26 czerwca 2014 r.A. M. (1)została ukarana karą nagany, na podstawieart. 108 k.p.za wprowadzenie negatywnej atmosfery pracy i naruszenie zasad współżycia społecznego oraz rażące naruszenie obowiązujących przepisów Regulaminu pracy w związku z wywieszeniem ww. plakatu. Nałożenie naA. M. (1)kary nagany poprzedziła rozmowa z dyrektorA. M. (2), która wysłuchała ww. i dopiero wówczas podpisała stosowne pismo zawierające decyzję w sprawie przedmiotowej nagany (k. 99).
W piśmie z dnia 30 czerwca 2014 r. Komisja(...)wW.skierowała do dyrektora Muzeum(...)wW.A. M. (2)sprzeciw wobec udzielenia naganyA. M. (1). Komisja wskazała, iż wywieszenie plakatu miało na celu jedynie zwrócenie uwagi na sytuację kobiety, a nadto nie naruszało regulaminu pracy Muzeum(...)wW.i nie kwalifikuje się do odpowiedzialności porządkowej na podstawieart. 108 k.p., który to odnosi się do zupełnie innych stanów faktycznych (k.9).
W dniu 2 lipca 2014 r. (data wpływu do Muzeum(...)wW.)A. M. (1)złożyła sprzeciw od decyzji nakładającej na nią karę porządkową w postaci nagany, wnosząc o jej uchylenie. W piśmie tym podkreśliła, iż wielokrotnie informowała dyrekcję Muzeum(...)wW.o szkodliwości warunków panujących wpokoju nr (...), w którym pracowała, co nie przyniosło efektów, natomiast dzień po upublicznieniu swojej sytuacji poprzez wywieszenie plakatu otrzymała propozycję poszukania odpowiedniego dla niej miejsca pracy, a w dniu 30 czerwca 2014 r. dostarczono jej klimatyzator. ZdaniemA. M. (1)najlepiej dowodziło to bezzasadności nagany (k. 7-8).
W dniu 16 lipca 2014 r. Muzeum(...)wW.odrzuciło sprzeciwA. M. (1)z dnia 2 lipca 2014 r. od ukarania karą porządkową w postaci nagany. W uzasadnieniu owej decyzji wskazano m.in., iż umieszczenie plakatu godziło w dobre imię pracodawcy, sugerowało jego naganne postępowanie i wprowadzało wśród pracowników nieuzasadnione podejrzenia o naruszenia podstawowych przepisów i zasad prawa, co ingerowało również w ustalony porządek pracy. Wywieszenie owego plakatu w dniu posiedzenia Rady(...)było działaniem umyślnym i narażało również dobre imię całej instytucji (terminy posiedzeń Rady(...)są zaś ogólnodostępne, publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej(...)). Nadto, wskazano, iż przeprowadzone w dniu 13 czerwca 2014 r. spotkanie dotyczące nowego pokoju dlaA. M. (1)było jedynie przejawem dobrej woli pracodawcy, a nie wynikiem upublicznienia przez nią owej sytuacji. Powyższa decyzja została wysłana doA. M. (1)w dniu 16 lipca 2014 r. (k.30-33, k. 34-36).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu dokumenty znajdujące się w aktach niniejszej sprawy oraz w aktach osobowychA. M. (1), albowiem zostały one sporządzone przez uprawnione do tego osoby, nie były zaś w toku postępowania kwestionowane przez strony i nie budziły wątpliwości Sądu.
Nadto, Sąd nie dał wiary zeznaniom powódkiA. M. (1)(k.108) w zakresie, w jakim wskazywała ona, iż nie została wysłuchana przez dyrektora Muzeum(...)wW.przed udzieleniem jej kary nagany, albowiem zgodniez zeznaniamiK. L., która była świadkiem rozmowy DyrektorA. M. (2)z powódką, została ona wysłuchana i dopiero potem ukarana naganą. Co więcej, z zeznań powódki również wynikało, że została ona wezwana do dyrekcjii poinformowana o ukaraniu karą porządkową. Należy, więc uznać, że rozmowa taka miała miejsce, aA. M. (1)miała możliwość wypowiedzenia się co do zaistniałej sytuacji przed ukaraniem ją karą nagany. W pozostałym zaś zakresie, Sąd uznał zeznania powódki za przekonujące, wiarygodne i korespondujące z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Sąd ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie, jak wskazano wyżej, oparł się również na zeznaniachK. L.(k.99-100) orazP. R.(k.109-110), albowiem korespondowały one z pozostałym materiałem dowodowym, były wiarygodne, spójne i logiczne.
Zważyć należy, że stan faktyczny w niniejszej sprawie w znaczącym zakresie nie był sporny, różna była natomiast interpretacja przepisów prawa oraz znaczenia poszczególnych wydarzeń opisywanych przez strony.
Sąd zważył, co następuje:
Roszczenie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, iż w niniejszej sprawie spór między stronami zogniskował się w szczególności co do tego, czy spełnione zostały przesłanki skutecznego nałożenia na powódkę kary porządkowej w postaci nagany, tj. czy powódka została wysłuchana przed zastosowaniem owego środka, a także czy pozwany zachował 14-dniowy termin dla odrzucenia sprzeciwu powódki. Nadto, kolejnym spornym zagadnieniem stała się prawidłowość zastosowaniaart. 108 k.p., jako podstawy prawnej nałożonej na powódkę kary nagany.
Zgodnie zart. 108 § 1 k.p.za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy, pracodawca może stosować: karę upomnienia tudzież karę nagany. Zgodnie zaś zart. 109 § 2 k.p.kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika.
Jak wynika zaś zart. 112 § 1 k.p., jeżeli zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, pracownik może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść sprzeciw. O uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z uwzględnieniem sprzeciwu. Na mocy § 2, pracownik, który wniósł sprzeciw, może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż jak ustalił Sąd, w przedmiotowej sprawie spełniony został warunek uprzedniego wysłuchania pracownika przed nałożeniem na niego kary porządkowej. Mianowicie, powódkaA. M. (1)została wezwana na rozmowę do dyrektorA. M. (2), która wysłuchała jej stanowiska, a następnie poinformowała o nałożeniu na nią kary nagany. Powódka sama przyznała bowiem, że takie spotkanie miało miejsce, zaś z zeznań świadkaK. L.jednoznacznie wynika, że powódka miała możliwość wypowiedzenia się przed podpisaniem odpowiedniej decyzji. W konsekwencji należało przyjąć, że spełniony został warunek formalny zart. 109 § 2 k.p.
Odnosząc się zaś do zarzutu powódki, iż pozwany przekroczył 14-dniowy termin na ustosunkowanie się do wniesionego przez nią sprzeciwu, wskazać należy że jest on bezzasadny. Bezspornym jest fakt, że sprzeciwA. M. (1)wpłynął do Muzeum(...)wW.w dniu 2 lipca 2014 r., co potwierdzone jest datą stempla na prezentacie (k.7) i co przyznał także sam pozwany. Nadto, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy jednoznacznie wskazać, że pismo zawierające odrzucenie sprzeciwu od ukarania karą porządkową zostało sporządzone i wysłane w dniu 16 lipca 2014 r. (k.34-36). W tym zaś wypadku kwestią rozstrzygającą jest data nadania pisma odrzucającego sprzeciw, nie zaś data jego dotarcia do adresata (w tym wypadku 18 lipca 2014 r.) Jak bowiem wskazuje się w doktrynie, pracodawca musi wykazać, że odrzucił sprzeciw przed upływem czternastu dni od jego wniesienia dla uniknięcia skutku związanego z przemilczeniem (zaniechaniem). Sporządzenie i nadanie pisma w tym terminie spełnia to wymaganie (Wiesław Perdeus, Kodeks pracy.Komentarz, LEX 2014).Należy, więc wskazać, że w niniejszej sprawie pozwany, załączając do akt kopie potwierdzenia nadania przesyłki poleconej do powódki, wykazał, że nadał owe pismo w dniu 16 lipca 2014 r., tj. zachowując 14-dniowy, ustawowy termin na dokonanie czynności.
Jednakże, istotą problemu, który pojawił się na gruncie niniejszej sprawy jest kwestia zasadności nałożenia na powódkę kary porządkowej nagany na podstawieart. 108 k.p.Przyjęta w wyżej wskazanym przepisie formuła językowa wymienienia przekroczeń porządkowych będących w istocie odzwierciedleniem rodzaju naruszonych obowiązków pracowniczych, wykluczająca traktowanie wskazanych przekroczeń jako ich egzemplifikacji, wskazuje bowiem jednoznacznie zamknięty katalog okoliczności uzasadniających odpowiedzialność porządkową.Eo ipsouchybienia obowiązkom pracowniczym innym niż te wynikające z wymienionych przekroczeń porządkowych nie uprawniają do stosowania sankcji porządkowych (Wiesław Perdeus, Kodeks pracy.Komentarz, LEX 2014).Do katalogu tego należą, jak wskazano wyżej, nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy. Jedyną przesłanką, która może mieć zastosowanie na gruncie przedmiotowej sprawy jest zaś „nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy”. W ocenie Sądu, zachowanie powódki polegające na wywieszeniu na drzwiach pokoju plakatu z ww. napisem nie może być jednak zakwalifikowane jako tę przesłankę realizujące. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 lipca 1990 r., sygn. akt I PRN 26/90 tylko niewykonanie przez pracownika polecenia służbowego ("dotyczącego pracy"), może być zakwalifikowane jako naruszenie "ustalonego porządku i dyscypliny pracy, regulaminu pracy", o którym mowa wart. 108 § 1 k.p.i które według tego przepisu stanowi podstawę do wymierzenia pracownikowi kary regulaminowej. W myślart. 100 § 1 k.p.obowiązkiem pracownika - zaliczanym przezkodeks pracydo obowiązków o charakterze podstawowym - jest wykonywanie poleceń przełożonego dotyczących pracy. Tak sformułowany przepis oznacza, że stosowanie się pracownika do poleceń przełożonego dotyczy tylko poleceń związanych z pracą, nazywanych także służbowymi, a nie wszystkich poleceń jakie wyda przełożony (zob. także orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1981 r., sygn. akt I PR 85/81, opubl. OSNCP Nr 5-6/1982, poz. 76).
W związku z powyższym, koniecznym jest, by wskazać, iż zachowanie powódki w żadnym wypadku nie stanowiło naruszenia ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, a tym samym niewykonania przez nią polecenia służbowego dotyczącego pracy. Taki wniosek prowadzi zaś do konstatacji, iż skoro zachowanie powódki nie wypełniało żadnej z przesłanek wskazanych wart. 108 k.p., a ich katalog jest zamknięty i nie podlega rozszerzeniu o jakiekolwiek wyjątki, przepis ów nie powinien być zastosowany w odniesieniu do zaistniałej sytuacji. Tym samym, nałożona na powódkęA. M. (1)kara porządkowa nagany okazała się być bezpodstawna, albowiem nie znajdowała swego uzasadnienia w przepisach prawa.
Wskazywane przez pozwanego skutki zachowania powódki, tj. negatywny wpływ na atmosferę pracy i dobre imię pracodawcy, a także naruszenie zasad współżycia społecznego nie są przesłankami zastosowania kary nagany wskazanymi wart. 108 k.p.W tym miejscu należy zaznaczyć, iż pozwany – pracodawca nie może stosować instytucji przewidzianych przez ustawodawcę wkodeksie pracyw sposób dowolny. Nawet w sytuacji, gdy zachowanie powódki zdaniem pozwanego zasługiwało na dezaprobatę, nie jest możliwe i zgodne z prawem stosowanie dowolnych przepisów, które nie odnoszą się do występującego w sprawie stanu faktycznego.Art. 108 k.p.jako przepis określający kary porządkowe dla pracowników nie może być bowiem stosowany w sposób rozszerzający, tym bardziej ze względu na enumeratywny charakter przesłanek w nim zawartych.
W związku z powyższym i wobec wskazanych wyżej okoliczności, Sąd orzekł o uchyleniu kary porządkowej z dnia 26 czerwca 2014 r. nałożonej przez pozwanego Muzeum(...)wW.na powódkęA. M. (1).
Z:(...).