Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1041/15
Data wyroku: 2015-11-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Krężołek, Władysław Pawlak, Zbigniew Ducki
Słowa kluczowe: Pożyczka
Podstawa prawna: art. 720 § 1 i 2 k.c.

Sygn. akt I ACa 1041/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 listopada 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Władysław Pawlak

Sędziowie:

SSA Zbigniew Ducki
SSA Grzegorz Krężołek (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Urszula Kłosińska

po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwaSyndyka masy upadłościDrukarni (...) Spółki Akcyjnejw upadłości likwidacyjnej wK.
przeciwko(...) Sp. z o.o.w upadłości układowej wO.
o ustalenie
na skutek apelacji strony powodowej
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt IX GC 146/13

1
oddala apelację;

2
zasądza odDrukarni (...) Spółki Akcyjnejw upadłości likwidacyjnej wK.na rzecz strony pozwanej kwotę 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

SSA Zbigniew Ducki  SSA Władysław Pawlak   SSA Grzegorz Krężołek
Sygn. akt : I ACa 1041/15

UZASADNIENIE
Powód, Syndyk Masy UpadłościDrukarni (...) Spółki Akcyjnejw upadłości likwidacyjnej wK.,w pozwie skierowanym przeciwko przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąw upadłości z możliwością zawarcia układu wO., domagał się ustalenia że wierzytelność pieniężna do kwoty 4 000 000 złotych z zawartej pomiędzy stronami umowy pożyczki z 29 sierpnia 2011r., zabezpieczonej umową zastawu rejestrowego obejmującej zastawy na określonym bliżej w pozwie zbiorze rzeczy ruchomych , nie istnieje.
Wniósł również o obciążenie przeciwniczki procesowej kosztami postępowania.
Uzasadniając zgłoszone roszczenie strona powodowa wskazała , że pozwana spółka nie wykonała zawartej przez strony umowy, nie wydając pożyczkobiorczyni jej przedmiotu.
Wobec ogłoszenia, w stosunku doDrukarni (...) SA, upadłości likwidacyjnej, które nastąpiło orzeczeniem Sądu Rejonowego dlaK.Wydziału Gospodarczego do spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 7 sierpnia 2012 r., w sprawie o sygnaturze VIII GU 128/12/S , umowa ta na podstawieart. 105 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, wygasła.
Wobec tego bezprzedmiotowe stało wzywanie drugiej strony -spółki (...)do jej wykonania.
Jednocześnie aby powód mógł złożyć wniosek o wykreślenie zastawów z rejestru , wezwał pozwaną do złożenia oświadczenia na piśmie o wygaśnięciu wierzytelności zabezpieczonej zastawami rejestrowymi lub złożenia przez nią wniosku o wykreślenie zastawów z rejestru.
Pozwana na to wezwanie nie odpowiedziała , kierując wobec powoda oświadczenie o przejęciu na własność przedmiotów nimi objętych.
W takiej sytuacji, roszczenie sformułowane w pozwie , umożliwi syndykowi złożenie do rejestru zastawów wniosku o ich wykreślenie, odzyskując tym samym prawo do dysponowania ruchomościami nimi objętymi.
Odpowiadając na pozewspółka (...)domagała się oddalenia powództwa i obciążenia syndyka kosztami postępowania.
W swoim stanowisku procesowym, w pierwszej kolejności wskazała , że powództwo nie jest zasadne albowiem jako zastawnik nie złożyła wobec zastawcy zawiadomienia o zamiarze skorzystania z uprawnień wynikających z art. 22 ustawy o zastawie rejestrowym. Nie było to przy tym konieczne , w sytuacji ogłoszenia(...) SA. Tym samym jest właścicielem przedmiotu zastawu , a powództwo już z tej przyczyny powinno zostać oddalone.
Po wtóre zaprzeczyła aby miało nie dojść do wykonania umowy pożyczki zawartej przez strony. Przeciwnie,spółka (...)swoje zobowiązanie z niej w całości wykonała, poprzez przekazywania środków pieniężnych Drukarni lub bezpośrednio na rzecz jej wierzycieli , a taka formę spełnienia świadczenia pożyczkodawcy, umowa z 29 sierpnia 2011r także przewidywała. Zaspokajanie wierzycieli, umożliwiało przy tym drugiej stronie prowadzenie działalności operacyjnej. Przelewy środków następowały bezpośrednio z rachunkuspółki (...)dlatego , iż konto obecnie upadłej było zajęte, w ramach prowadzonych przeciwko niej postępowań egzekucyjnych.
Od sierpnia 2011r , w ten sposób strona pozwana dokonała 67 przelewów , ogółem kwotę 3 031 770,45 złotych.
Tym samym umowa jako wykonana nie mogła wygasnąć , w następstwie ogłoszenia upadłości drugiej strony , aR.nabyła roszczenie o zwrot przekazanych środków , zabezpieczeniem którego była umowa zastawu.
W reakcji na to stanowisko syndyk , podtrzymując , pogląd ,że umowa nie była zrealizowana , argumentował ,że kwoty przekazywane przez pozwaną miały swoją podstawę w innych relacjach umownych pomiędzy stronami , w tym w świadczonych przezDrukarnię (...) SAusługach dla niej oraz w umowie inwestycyjnej w ramach którejR.miała nabyć udziały współce z ograniczoną odpowiedzialnością Drukarnia (...)z siedzibą wK., akcjonariuszu obecnie upadłej.
Dokument umowy pożyczki miał natomiast stanowić jedynie podstawę do ustanowienia na rzeczR.zabezpieczenia na majątku ruchomym spółki akcyjnej.
W toku sporu powód podniósł kolejny zarzut wobec umowy z dnia 29 sierpnia 2011r wskazując, iż była ona nieważna , a przyczyny nieważności upatrywał w tym , że była antydatowana , ściślej , iż nie jest wiadomym kiedy została przez strony ostatecznie ukształtowana co do treści i podpisana.
W konsekwencji twierdził , że nieważnością objęta jest również umowa zastawu rejestrowego , skoro dla jej zawarcia brak było przyczyny.
Wskazywał także , iż to antydatowanie świadczy o tym , iż cel umowy podpisanej przez strony był zgoła inny . Posłużyła ona bowiem spółce zO.jako podstawa do uzyskania zabezpieczenia na majątkuDrukarni (...) SA, mającego służyć zapewnieniu przyszłej realizacji innych roszczeń pozwanej , w tym tych , które wynikały z relacji gospodarczych i korporacyjnych pomiędzyspółką (...), a obecnie upadłą.
Wyrokiem z dnia 25 lutego 2015r, Sąd Okręgowy w Krakowie :
- oddalił powództwo [ pkt I] ,
- zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanej kwotę 7217 złotych , tytułem kosztów procesu. [ pkt II sentencji wyroku ]
Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :
W dniu 29 sierpnia 2011r pomiędzyDrukarnią (...) SAwK., a(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.[obecnie(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąw upadłości z możliwością zawarcia układu z siedzibą wO.] ,została zawarta umowa pożyczki, zgodnie z którąR.jako pożyczkodawca zobowiązała się do udzielenia Drukarni jako pożyczkobiorcy pożyczki środków pieniężnych do kwoty 4 000 000 złotych.
Drukarnia zobowiązała się do zwrotu jej przedmiotu w terminie 1 miesiąca od daty jej wypowiedzenia przez pożyczkodawczynię.
Zgodnie z pkt(...)umowy, kwota pożyczki miała być przekazana przelewem na rachunki bankowe wskazane przez druga stronę w gotówce lub inny sposób, w szczególności poprzez zaspokajanie zobowiązańDrukarni (...) SA.
W tym samym dniu strony zawarły również umowę zastawu rejestrowego celem zabezpieczenia wierzytelności zwrotnejR.z umowy pożyczki. Zastawca ustanowił na rzecz zastawnika zastaw na stanowiących jego własność rzeczach ruchomych będących środkami trwałymi jego przedsiębiorstwa. Rzeczy te zostały wymienione w §(...)umowy zastawu rejestrowego.
Postanowiono także w niej, że w przypadku niezapłacenia całości lub części pożyczki zastawnik może się zaspokoić z przedmiotów zastawu wedle przepisów o postępowaniu egzekucyjnym poprzez sprzedaż w drodze przetargu publicznego, bądź poprzez przejęcie przedmiotu zastawu na własność, składając zastawcy stosowne oświadczenie na piśmie.
Strona pozwana wykonała umowę pożyczki dokonując przelewów środków finansowych na konta kontrahentów Drukarni z opisem za Drukarnię oraz przelewów na rzecz samej pożyczkobiorczyni na łączną kwotę 3 031 770,45 złotych.
Z dokumentów finansowych Drukarni wynika , że traktowała ona wpłaty dokonywane przezR.na konta kontrahentów jak też kwoty z opisem „zaliczki”, jako realizację świadczenia umownego drugiej strony , mającego podstawę w czynności prawnej stron z dnia 29 sierpnia 2011r.
Z dalszych ustaleń Sądu wynika , że strony były związane także innymi relacjami gospodarczymi w tym wynikającymi m. in z umowy inwestycyjnej , jak też z umowy na podstawie której strona miała nabyć od osoby fizycznej udziały współce z ograniczoną odpowiedzialnością Drukarnia (...)z siedzibą wK., będącej akcjonariuszemDrukarni (...) SA.
Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2012r, wydanym przez Sąd Rejonowy dlaK., w sprawie o sygnaturze VII GU 128/12 / S , ogłoszona została upadłośćDrukarni (...) SAwK., obejmująca likwidację jej majątku.
W dniu 21 stycznia 2013 r. syndyk masy upadłości wezwał pozwaną spółkę do złożenia oświadczenia o wygaśnięciu wierzytelności z umowy pożyczki do złożenia przezR.wniosku o wykreślenie zastawów z rejestru.
Pozwana nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie, przesłała natomiast powodowi datowane na 29 stycznia 2013 r. oświadczenie o przejęciu na własność przedmiotu zastawu.
Rozważania prawne rozpoczął Sąd I instancji od opisu uregulowań normatywnych dotyczących konstrukcji umowy pożyczki , a na podstawie analizy faktów ustalonych w sprawie uznał , że umowa taka pomiędzy stronami została ważnie zawarta, w dniu 29 sierpnia 2011r.
Na jej podstawiespółka (...)jako pożyczkodawca zrealizowała swoje zobowiązanie umowne , przekazując bezpośrednio obecnie upadłej albo też wierzycielomDrukarni (...) SA, ogółem kwotę 3 031 770, 45 złotego.
Wykonanie tego świadczenia jest przy tym potwierdzone w treści dokumentów finansowych Drukarni, w ramach których wydzielone były dodatkowe , odrębne konta ze wskazaniem , iż służą one obsłudze tej umowy stron.
Wobec tego twierdzenia syndyka o tym , iż umowa nie była wykonywana były nieuzasadnione , co w konsekwencji prowadziło ,w ocenie Sądu Okręgowego, do oddalenia powództwa skoro po stronie pożyczkodawcy powstała wierzytelność z tytułu zwrotu przez druga stronę pożyczonego kapitału.
Podstawą rozstrzygniecie o kosztach procesu była normaart. 98 §1 i 3 kpci wynikająca z niej, dla wzajemnego rozliczenia ich pomiędzy stronami , zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.
W apelacji od tego wyroku powód , zaskarżając go w całości , domagał się jego zmiany i uwzględnienia żądania pozwu.
Jako wniosek ewentualny sformułował żądanie uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach :
- niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy , w tym w szczególności tego czy umowy pożyczki i zastawu rejestrowego zostały ważnie zawarte , w sytuacji, gdy obydwie były przez strony antydatowane , a to wobec odmowy przeprowadzenia przez Sąd I instancji zgłoszonych przez powoda dowodów , które miały wskazywać na fakty powalające na potwierdzenie nieważności obu czynności prawnych.
- sprzeczności istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, wobec wadliwego ustalenia , iż strony zawarły umowę pożyczki , którąR.wykonała w sposób ustalony przez Sąd Okręgowy mimo , że operacje finansowe pozwanej nie mogły być zweryfikowane przez biegłego sporządzającego opinię w sprawie , wobec odmowy przedstawienia przezR.dokumentów rozliczeniowych, pozostających w jej dyspozycji.
- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to normyart. 233 §1 kpcpoprzez :
a/ uznanie za wiarygodny dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości mimo , że została sporządzona wbrew zakresowi zadania eksperckiego , skoro nie opierała się na wzajemnej weryfikacji dokumentów finansowych stron, co miało posłużyć potwierdzeniu lub zaprzeczeniu tego , iż umowa pożyczki rzeczywiście była wykonana,
b/ nietrafnej oceny przez Sąd Okręgowy faktu odmowy przez pozwaną przedstawienia biegłemu tych dokumentów. Odmowa ta , zdaniem skarżącego, powinna prowadzić Sąd do wniosku faktycznego , iż spółka pożyczkodawca, swojego zobowiżania z umowy nie wykonała , a poprzez realizowane wpłaty finansowała inne przedsięwzięcia gospodarcze i inwestycyjne , w tym te , na podstawie których zmierzała do przejęciaDrukarni (...) SA.,
c/ dowolną , bo wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego , co doprowadziło do poczynienia ustaleń sprzecznych z jego treścią,
- naruszenia prawa materialnego, w następstwie dokonania nieprawidłowej wykładni:
art. 720 kci w jej nastepstęwie uznania , żespółka (...)wykonała swoje zobowiązanie umowne , mimo ,ze nigdy nie przekazałaDrukarni (...) SAśrodków finansowych na jej podstawie, a dokonując przelewów ze swojego konta na rzecz podmiotów trzecich, finansowała własne zobowiżania ,
art. 2w zw zart. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 1996r o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, jako konsekwencji nieprawidłowej wykładni tego przepisu i przyjęcie , iż także umowa zastawu rejestrowego zachowuje ważność , chociaż i ona była przez strony antydatowana , podobnie jak umowa pożyczki.
W apelacji skarżący zgłosił wnioski dowodowe, które, w jego ocenie, zostały nietrafnie nie uwzględnione przez Sąd I instancji , a mające potwierdzić ,że umowa pożyczki jest umową nieważną , wobec jej antydatowania przez strony. Zawracał przy tym uwagę , że wnioski te nie były objęte prekluzją, gdyż po pierwsze mają na celu wykazanie nieważności czynności prawnej , a po wtóre nie mógł dokonać ich wcześniejszego zgłoszenia.
Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył:
Środek odwoławczy syndyka nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.
Żaden z zarzutów na których opiera się jej konstrukcja nie może być uznany za usprawiedliwiony.
Nie ma racji powód podnosząc zarzut naruszeniaart. 720 kc.
Jego realizacji upatruje przede wszystkim w tym , iż nie doszło do przeniesienia przez pożyczkodawcę na rzecz drugiej strony środków pieniężnych stanowiących jej przedmiot.
Zgodnie z konstrukcją tej umowy zawartej w przepisachkodeksu cywilnegojest ona umową o charakterze konsensualnym , obustronnie zobowiązującą. Dochodzi ona do skutku przez samo porozumienie jej stron [ solo consensu ] , a obowiązek przekazania jej przedmiotu pożyczkobiorcy jest konserwacja tego, uprzedniego, porozumienia stron.
Obowiązkowi pożyczkodawcy odpowiada obowiązek pożyczkobiorcy zwrotu pożyczonego kapitału , powiększonego ewentualnie o wynagrodzenie określone w umowie. Nie jest ona przy tym umową wzajemną , gdyż zwrot rzeczy tego samego rodzaju lub tej samej ilości pieniędzy nie jest odpowiednikiem świadczenia dającego pożyczkę, nawet wówczas, gdy strony zdecydowały się jej nadać odpłatny charakter.
/ por. w tej materii uwagi R. Longhamps de Berier - Polskie prawo cywilne Zobowiązania s.514 - Poznań 1999r /
Sposób w jaki może być ukształtowany sposób realizacji obowiązku pożyczkodawcy , w zakresie postawienia do dyspozycji kontrahenta przedmiotu pożyczki nie jest ustawowo limitowany i w ramach swobody kształtowania wzajemnych praw i obowiązków , może także polegać na tym , że pożyczkodawca zaspokoi zobowiązanie drugiej strony wobec podmiotów trzecich , spłacając jego dług
Tego rodzaju sposób realizacji obowiązku umownego jest powszechnie akceptowany w literaturze przedmiotu.
/ por. dla przykładu stanowisko J. Gudowskiego w : Komentarz do kodeksu cywilnego pod redakcja T. Erecińskiego - Zobowiązania t. 2 s. 470 ; Wydawnictwo Lexis Nexis 2009r /
Zgodnie z normąart. 720 §2 kcforma umowy jest dowolna przy czym o ile wartość jej przdmiotu jest wyższa aniżeli 500 złotych powinna być stwierdzona pismem. Wobec tego jej niezachowanie , w takim przypadku , przynosi konsekwencje przewidziane dla formy zastrzeżonej ad probationem.
Przenosząc te uwagi na grunt rozstrzyganej sprawy wskazać w pierwszej kolejności należy na to , że umowa stron z dnia 29 sierpnia 2011r zachowuje wymagania co do formy, a w jej postanowieniu zawartym w §1 ust. 2 strony wyraźnie przewidziały możliwość realizacji zobowiżania pożyczkodawcy -spółki (...)w zakresie wydania przedmiotu pożyczki poprzez dokonywanie przelewów pieniężnych bezpośrednio na rzecz podmiotów trzecich - wierzycieliDrukarni (...) SA, by w tej drodze zaspokajać długi pożyczkobiorczyni.
Z prawidłowo dokonanych w sprawie ustaleń [ o których , w zakresie ich oceny będzie szerzej mowa w dalszej części uzasadnienia ] wynika , że właśnie w ten sposób , dokonując sześćdziesięciu siedmiu przelewów na rzecz samej Drukarni oraz jej wierzycielispółka (...)zrealizowała swoje zobowiązanie umowne na kwotę łączną 3 031 770, 45 złotego.
W ramach tego zarzutu powód twierdził , że świadczeniaR.nie były związane z umową stron , zmierzały do zaspokojenia zobowiązań własnych pozwanej , których źródłem były inne relacje gospodarcze pomiędzy nimi , w tym wynikające ze wzajemnych powiązań korporacyjnych stron.
Fakty mające potwierdzić taki cel realizowanych przezR.przekazań środków nie zostały jednak przez syndyka w postępowaniu udowodnione.
W tym kontekście odnieść się należy do najdalej idącego zarzutu syndyka , który wskazał na nieważność umowy pożyczki z dnia 29 sierpnia 2011r.
Podstaw do takiej oceny tej umowy upatrywał w tym , iż miała być przez strony ukształtowana w zakresie treści i podpisana w innej dacie niż ta , która widnieje na dokumencie zawierającym jej treść.
Fakt antydatowania zdaniem skarżącego nie tylko decyduje o jej nieważności ale powoduje , iż nieważną , dla braku przyczyny prawnej jej zawarcia, jest także umowa zastawu na rzeczach ruchomych pożyczkobiorcy , które miały posłużyć przyszłej możliwości zaspokojenia przezR.roszczenia o zwrot pożyczonego kapitału , stanowiąc równocześnie dostateczny argument za poprawnością stanowiska syndyka , że pierwsza z umów miała zupełnie inny cel . Celem tym było uzyskanie zabezpieczenia dla innych roszczeń spółki zO., wynikających z relacji gospodarczych zDrukarnią (...) SA.
Podnosząc zarzut nieważności umowy pożyczki powód łączył go z faktem jej antydatowania nie przecząc jednak samej okoliczności jej zawarcia przez strony.
Z faktu antydatowania wyciągał wnioski dotyczące jej odmiennego od pożyczki charakteru , która zmierzała jedynie do tego aby zapewnićR.zabezpieczenie na majątkuDrukarni (...)zatem twierdził , że umowa z dnia 29 sierpnia 2011r , traktowana pożyczka , była umową pozorną.
Zarzut ten trafnie nie został przez Sąd I instancji uwzględniony , a wnioski dowodowe mające wykazywać fakt antydatowania umowy , ostatecznie słusznie , oddalone /972 akt /, jakkolwiek wskazać należy , iż Sąd I instancji nietrafnie jako jedną z przyczyn tej decyzji procesowej wskazał ich spóźnienie.
Trzeba bowiem zwrócić uwagę , że sformułowanie tych wniosków było następstwem oświadczenia reprezentanta upadłego ;R. S., złożonego wobec syndyka dopiero w dacie 22 października 2014r / k. 919 akt /.
Wobec tego w sytuacji , gdy syndyk o wskazanych w tym oświadczeniu faktach dowiedział się dopiero w tej dacie nie można zasadnie mówić , że wnioski dowodowe mające potwierdzić te fakty, zgłoszone w piśmie procesowym syndyka z dnia 3 listopada 2014r / k. 915 – 918 akt / , są wnioskami procesowo spóźnionymi.
Powracając do głównego nurtu rozważań ocenić należy , że podpisanie umowy pomiędzy stronami w innym terminie aniżeli data widniejąca na dokumencie zawierającym jej postanowienia nie może stanowić podstawy do oceny , iż umowa ta jest nieważna.
Odwołując się do poczynionych uwag wstępnych, przypomnieć należy , że nawet nie zachowanie formy pisemnej przy umowie pożyczki nie skutkuje jej nieważnością, a ewentualnie ograniczeniami dowodowymi. Wzajemne prawa i obowiązki w ramach tej rodzajowo umowy mogą być kształtowane i realizowane nawet na podstawie ustnego porozumienia stron.
Po wtóre okoliczność na którą powołuje się syndyk [ nie zawarcia umowy w dacie wskazanej w dokumencie dołączonym do pozwu ] nie jest wystarczającą dla potwierdzenia jego zasadniczej tezy , że umowa stron nie była pożyczką a zupełnie inna umową.
Nawet z eksponowanego przez powoda oświadczenia R.S./ k. 919 akt / nie wynikają takie fakty , które mogłyby być chociażby uprawdopodobnieniem dla trafności takiego wniosku .
Zaprezentowana tu ocena jest tym bardziej usprawiedliwioną, gdy wziąć pod rozwagę , że w toku sporu [ powołując się pierwotnie jedynie na to że umowa pożyczki nie była przezspółkę (...)wykonywana ] powód nie dowiódł, iż cel zawarcia umowy był taki na jaki wskazywał w swoim stanowisku procesowym , co nakazywałoby traktować umowę pożyczki jako pozorną i z tej przyczyny nie wywołującej skutków prawnych nie natomiast dlatego , że była zawarta w innej dacie niż stanowi o tym dokument obejmujący jej postanowienia.
Przechodząc do oceny zarzutów procesowych oraz dotyczących ustaleń faktycznych na wstępie należy wskazać , iż wobec uznania decyzji procesowej Sądu Okręgowego w przedmiocie oddalenia wniosków dowodowych syndyka z przyczyn wyżej wskazanych, Sąd II instancji nie uwzględnił żądania przeprowadzenia tych dowodów w ramach postępowania apelacyjnego.
Skuteczne postawienie przez stronę zarzutu naruszeniaart. 233 §1 kpc, w następstwie przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów wymaga od niej wykazania , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów na czym polegały nieprawidłowości postępowania Sądu w zakresie tak samej oceny jaki i opartych na niej ustaleń faktycznych , w szczególności , które z kryteriów tejże , zostało bądź to przez Sąd nie uwzględnione bądź też zastosowane nieprawidłowo.
W przeciwnym wypadku polemika strony z tą oceną i ustaleniami stanowi dowolną polemikę z nimi , co wyklucza uznanie naruszenia wskazanej normy za uzasadniony.
Analiza motywów jakimi posłużył się syndyk by zarzut ten uzasadnić, pozwala na stwierdzenie ,że krytykę oceny przeprowadzonej przez Sąd ograniczył i wyczerpał w negacji tejże , w odniesieniu do opinii biegłej z zakresu księgowości i rachunkowości jakakolwiek podważając ją nie wobec tego , że opracowania biegłej nie były uzasadnione w świetle treści materiału , którym ekspertka dysponowała ile to że Sad aprobował te opracowania , w sytuacji gdy materiał ten był niepełny z przyczyn , które dotyczyły strony przeciwnej.
W odniesieniu do pozostałej części materiału dowodowego , negując to , w jaki sposób Sąd dokonał jego weryfikacji skarżący ograniczył się jedynie do ogólnikowych stwierdzeń o braku jej wszechstronności. Nie wskazał przy tym jakich konkretnie dowodów przeprowadzonych przez Sąd wada ta dotyczy. Taki sposób motywacji tej części zarzutu z przyczyn wyżej podanych , dyskwalifikuje go .
Krytyka opinii biegłej i stanowiska Sądu aprobującego ich metodologię oraz wnioski nie jest uzasadniona.
Rzeczywiście opracowania eksperckie zostały oparte tylko na tych dokumentach finansowych , które dostarczył syndyk masy upadłości.Spółka (...)bowiem nie odpowiedziała na wezwanie biegłego o przedstawienie dokumentów pozostających w jej posiadaniu. W konsekwencji nie mogła być dokonana wzajemna weryfikacja ich treści.
Tym nie mniej ekspert uznał , że nawet te dane , które dają się potwierdzić na podstawie analizy tych dokumentów jakie w związku z realizacją umowy pożyczki zgromadziła obecnie upadła , są podstawą do jednoznacznych wniosków w zakresie tego , co było istotą opracowania.
Wnioski te natomiast, na podstawie analizy zapisów w tych dokumentach jakie były dostępne opiniującej , w tym obejmujących odrębne konto utworzone przezDrukarnię (...) SA, w ramach którego uwidaczniane przez nią były zdarzenia finansowe związane z udzieloną przezR.pożyczką i wzajemnymi rozliczeniami stron z tego tytułu, potwierdzają , że umowa pożyczki była przez spółkę zO.realizowana.
/ por. w szczególności treść ustnej opinii uzupełniającej złożonej przezL. B.na rozprawie w dniu 11 lutego 2015r – zapis dźwiękowy minuty od pierwszej do trzynastej nagrania / 970-971 akt/
Do tego należy dodać, że jak wynika z wypowiedzi biegłej to , że nie dysponowała dokumentami finansowymi drugiej strony powodowało jedynie to , że nie mogła wyjaśnić przyczyn rozbieżności pomiędzy wysokością przekazanej przezR., w ramach realizacji jej zobowiżania umownego sumy, określonej co do wysokości w zestawieniu załączonym do odpowiedzi na pozew a tą , która jako zobowiązanie z tej umowy po stronie pożyczkobiorczyni jest określona zapisami w jej dokumentach finansowych.
Rozbieżność ta jest jednak niewielka , zważywszy na rozmiar przekazanych przezR.środków , zamykając się w kwocie 8 300 złotych.
Nie miała ona przy tym wpływu na generalny wniosek opracowania biegłej , iż przekazywanie środków przez pozwaną czy to bezpośrednio Drukarni czy jej kontrahentom – wierzycielom, miało miejsce w ramach wykonywania umowy pożyczki.
Wobec tego Sąd I instancji miał dostateczną podstawę do tego, aby opracowania biegłej uznać za źródło dokonanych przez siebie ustaleń , skoro argumenty syndyka zmierzające do procesowej deprecjacji ich wartości nie okazały się usprawiedliwionymi.
W tym kontekście ocenić należy jeszcze zarzut powoda związany z oceną przez Sąd zaniechania przezR.przedstawienia biegłemu dokumentów finansowych , zarzut ten odpierając.
Nie ma bowiem racji skarżący twierdząc , że zaniechanie to powinno zostać uznane przez Sąd , na podstawieart. 233 §2 kpcjako podstawę dla uznania , że twierdzenie syndyka o tym , że realizując przelewy środków pozwana realizowała własne , innego rodzaju zobowiązania, odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy.
Norma ta jednoznacznie wskazuje, iż ocena znaczenia zaniechania strony , w zakresie w niej określonym , opierać się musi na całokształcie i wszechstronnej analizie dotąd zgromadzonego materiału dowodowego.
W realiach rozstrzyganej sprawy, Sąd I instancji nie miał podstaw do przyjęcia takich konsekwencji zachowaniaspółki (...)jakie postuluje , w ramach omawianego zarzutu strona powodowa.
Uznanie za nietrafny zarzutów niewłaściwej oceny zgromadzonych dowodów , jest podstawą do nie podzielnia także tego z zarzutów skarżącego syndyka, w ramach którego zarzuca on sprzeczność ustaleń ze zgromadzonym materiałem , skoro w istocie opiera on ów zarzut na tej samej argumentacji , która ,posłużył się by uzasadnić zarzuty dotąd przez Sąd II instancji ocenione.
Wobec uznania , że zarzuty ; procesowy i dotyczący sprzeczności ustaleń okazały nie niezasadne , ustalenia Sądu I instancji jako poprawne i kompletne Sąd Apelacyjny przyjął za własne.
W oparciu o nie usprawiedliwionym był wniosek prawny Sądu I instancji, zgodnie z którym powództwo syndyka podlegało oddaleniu.
Oto bowiem w sposób ważny zawarta została pomiędzy stronami w dniu 29 sierpnia 2011r umowa pożyczki, zabezpieczeniem wierzytelności zwrotnej z której była umowa zastawu rejestrowego na składnikach majątkuDrukarni (...) SA.
Jej beneficjent spółka - zastawnik - wykonała przy tym swoje zobowiązanie umowne z umowy pożyczki , co decyduje o tym , iż sama umowa została wykonana. To stanowiło podstawę do powstania po stronieR.wierzytelności o zwrot pożyczonych środków.
W konsekwencji umowa nie mogła wygasnąć na podstawieart. 105 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze[ jedn . tekst DzU z 2012r poz. 1112 z późn. zm] w następstwie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku pożyczkobiorczyni, a wierzytelność zwrotna pozwanej nadal istnieje .
Z podanych wyżej przyczyn w uznaniu apelacji za niezasadną , Sąd Apelacyjny orzekł o jej oddaleniu na podstawieart. 385 kpc.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego jest normaart. 98 §1 i 3 kpcw zw zart 108 §1 i 391 §1 kpc.
Kwota należna stronie pozwanej z tego tytułu została ustalona , uwzględniwszy wartość przedmiotu zaskarżenia, oraz to , że wyczerpuje się one po stroniespółki (...)w wynagrodzeniu profesjonalnego pełnomocnika procesowego , na podstawie § 6 pkt 7 w zw z§12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych [ …] z dnia 28 września 2002r [ jedn. tekst DzU z 2013 poz. 490]
SSA Grzegorz Krężołek SSA Władysław Pawlak SSA Zbigniew Ducki