Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 769/15
Data wyroku: 2015-11-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska, Elżbieta Gawda, Krzysztof Szewczak
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 769/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 listopada 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Elżbieta Gawda (spr.)

Sędziowie:

SA Krzysztof Szewczak
SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

Protokolant: protokolant sądowy Kinga Panasiuk-Garbacz

po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. w Lublinie
sprawyM. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o prawo do emerytury
na skutek apelacjiM. S.
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 18 czerwca 2015 r.    sygn. akt VIII U 327/15

oddala apelację.
Krzysztof Szewczak    Elżbieta Gawda   Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

III AUa 769/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił odwołanie wnioskodawczyniM. S.od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.odmawiającej prawa do emerytury.
Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniachi rozważaniach prawnych:
WnioskodawczyniM. S.ur. dnia (...)złożyła do pozwanego organu rentowego, w dniu 19 stycznia 2015 roku, wnioseko emeryturę. Do wniosku dołączyła m.in. świadectwo wykonywania pracyw warunkach szczególnych, wystawione przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej wP.Zakład (...)a zawierające informację, że wnioskodawczyni jest zatrudniona w tym zakładzie pracy od dnia 19 września 1979 roku i wykonuje od początku zatrudnienia prace narażające na działanie promieniowania jonizującego oraz prace narażające na działanie pól elektromagnetycznych w zakresie od 0,1 do 300 000 Mhz w strefie zagrożenia, wymienione w Wykazie ADziale XI, poz. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) na stanowisku technika elektroradiologii w Pracowni RTG. Świadectwo zawiera wpis, że wnioskodawczyni przebywała na urlopie wychowawczym od 19 listopada 1981 roku do 18 listopada 1983 roku oraz od 17 maja 1984 roku do 16 maja 1987 roku.
Organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawczyni legitymuje się łącznym stażem pracy w wymiarze 20 lat.
Do okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył okres od dnia 19 września 1979 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku (z wyjątkiem okresów urlopów wychowawczych) tj.13 lat 8 miesięcy i 4 dni.
Wnioskodawczyni nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Decyzją z dnia 27 stycznia 2015 roku organ rentowy odmówiłM. S.prawa do emerytury z uwagi na nieudowodnienie wymaganego15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Wnioskodawczyni w trakcie niniejszego postępowania przedłożyła zaświadczenie wystawione przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej 
wP., z którego wynika, że w okresie od 1 sierpnia 1992 roku do dnia30 czerwca 2000 roku była zatrudniona w tym zakładzie na stanowisku starszego technika RTG w zwiększonym wymiarze czasu pracy o 3 godziny dziennie,z przeznaczeniem na pracę w(...).
W toku postępowania sądowegoM. S.wniosła o zaliczenie do pracy w warunkach szczególnych okresu od 1 sierpnia 1992 roku do 31 grudnia 1998 roku i dodatkowo zwiększenie okresu pracy w szczególnych warunkacho 3 lata 2 miesiące i 15 dni, ponieważ w tym okresie pracowała w zwiększonym wymiarze czasu pracy, to jest na półtora etatu.
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o dowodyz dokumentów zawarte w aktach sprawy i aktach organu rentowego, które w całości obdarzył wiarą.
W oparciu o poczynione ustalenia Sąd Okręgowy nie uwzględnił odwołania, przywołując przepisyustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 748) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, emerytura przysługuje ubezpieczonemu (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43, ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 184 cyt. ustawy oraz § 4 cyt. rozporządzenia ubezpieczonemu przysługuje emerytura, jeżeli spełni łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet,
2. nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wnioseko przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na dochody budżetu państwa
3. w dniu wejścia w życie ustawy ( tj. 1 stycznia 1999 roku) udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet, w tym co najmniej 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obwiązującym na danym stanowisku pracy.
Sąd Okręgowy zważył, że okres zatrudnienia w warunkach szczególnych od1 sierpnia 1992 roku do 31 grudnia 1998 roku, został wliczony do tego rodzaju zatrudnienia przez organ rentowy. Z związku z powyższym brak jest jakichkolwiek podstaw do jego ponownego uwzględnienia do pracy w warunkach szczególnych, nawet biorąc pod uwagę fakt, iż w tym okresie wnioskodawczyni pracowaław zwiększonym o 3 godziny wymiarze czasu pracy. Staż pracy w warunkach szczególnych liczy się według zasady: rok za rok.
Sąd Okręgowy wskazał, że jedynie w przypadku ustalania prawa do emerytury górniczej, w myśl art. 50 lit. d ust. 1 ustawy emerytalnej, w wymiarze półtorakrotnym zalicza się okres pracy górniczej. Wnioskodawczyni natomiast w niniejszym postępowaniu ubiega się o emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym i nie ma prawnej możliwości zastosowania tego przepisu dla ustalenia uprawnienia do zwykłej emerytury pracowniczej.
Z tych względów Sąd Okręgowy zważył, żeM. S.nie spełniła warunków do przyznania emerytury w niższym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawczyni wprawdzie ukończyła 55 lat życia, na dzień 1 stycznia 1999 roku wykazała 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, nie przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego, ale wykazała tylko 13 lat 8 miesięcy i 4 dni pracy w warunkach szczególnych, co oznacza, iż nie spełniła warunku posiadania15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach do uzyskania emerytury.
Mając powyższe na uwadze i na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.Sąd Okręgowy oddalił odwołanie.
Apelację od powyższego wyroku złożyła wnioskodawczyni zaskarżając wyrok w całości i zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych Sądu Okręgowego podlegający na nieuwzględnieniu faktu, że pracowała w spornym okresie od 1 sierpnia 1992 r. do 31 grudnia 1998 r. w warunkach szczególnych w wymiarze przekraczającym pełny etat tj. 1,5 etatu. Okres pracy w warunkach szczególnych winien być zatem zwiększony o ponad 3 lata. W ocenie skarżącej spełniła ona zatem warunki do przyznania emerytury, wskazane wart. 184 cyt. ustawy o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Z tych względów wnioskodawczyni uznawała apelację za uzasadnioną.
Opierając się na ustaleniach faktycznych jak i rozważaniach prawnych poczynionych przez Sąd I instancjiSąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny akceptuje w całości ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji, zatem nie zachodzi konieczność ich powtarzania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1998 r. II CKN 923/97, OSNC 1999/3/60).
Sąd Okręgowy dokonał ustaleń zgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego wskazanego w apelacji. Bezspornym jest, że wnioskodawczyni pracowała w warunkach szczególnychw wymiarze przekraczającym jej pełny etat tj. 5 godzin. Przeprowadzanie na tę okoliczność dowodów w postaci zeznań świadków jest zbędne, gdyż fakt ten nie był kwestionowany przez pozwanego a również Sąd Okręgowy dokonał takich ustaleń, na jakie wskazuje skarżąca w apelacji.
Zgodnie z treściąart. 184 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet. Okres ten wynosi co najmniej 15 lat - § 4 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia. Zarówno ustawa jak i rozporządzenie posługuje się pojęciem „okres zatrudnienia”, które jest znaczeniowo inne niż wymiar czasu pracy. Okres zatrudnienia to okres wykonywania pracy liczony w latach kalendarzowych, miesiącach i dniach. Jest to zatem jednostka czasowa a pojęciem tym posługuje się przede wszystkimkodeks pracynp. wart. 36 § 1uzależniającym długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę od okresu zatrudnienia wynoszącego odpowiednio - krócej niż 6 miesięcy, co najmniej 6 miesięcy i co najmniej 3 lata.
Wymiar czasu pracy to liczba godzin lub dni do przepracowania w danym okresie rozliczeniowym –art. 130 k.p.
Pełny wymiar czasu pracy wynosił dla wnioskodawczyni 5 godzin na dobę. Fakt, że pracowała ponad ten wymiar nie oznacza, że zwiększy się jej okres zatrudnienia, który w rozumieniu czasowym ma charakter stały, gdyż jest liczonyw latach kalendarzowych. Zwiększenie wymiaru czasu pracy pozostaje zatem bez wpływu na okres zatrudnienia.
Ustawodawca w art. 184 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy posługuje się pojęciem „okres zatrudnienia” a nie „wymiar czasu pracy”, co na gruncie niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca nie osiągnęła co najmniej 15-letniego okresu zatrudnieniaw warunkach szczególnych. Tym samym Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego wskazanego w apelacji.
Dodać należy, na co zwrócił też uwagę Sąd Okręgowy, że wyjątkowo i tylkow zakresie wskazanym w ustawie istnieje możliwość przeliczania „okresów pracy”w inny sposób np. przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej. W przypadku prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych ustawodawca nie uczynił takiego wyjątku, zatem nie istnieje możliwość zwiększenia okresu zatrudnieniaz uwagi na wykonywanie pracy w zwiększonym wymiarze czasu pracy.
Wnioskodawczyni odnosi się do treściart. 2 Konstytucji, wskazując na zasady sprawiedliwości społecznej. Przepis ten nie może być jednak stosowany w oderwaniu odart. 67 ust. 1 Konstytucji. Sąd Apelacyjny podziela pogląd Sądu Najwyższegow świetle któregoart. 67 ust. 1 Konstytucji RPwyraża jedno z praw socjalnych - prawo do zabezpieczenia społecznego, stanowiąc że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakresi formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego zart. 67 ust. 1jak iart. 2 Konstytucji RPnie da się wyprowadzić konstytucyjnego prawa do konkretnej postaci świadczenia społecznego, a tym samym podstawą ewentualnych roszczeń mogą być przepisy ustaw regulujące szczegółowo te kwestie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2010 r. III UK 5/10 LEX nr 686382).
W ocenie Sądu Apelacyjnego wyrok wydany przez Sąd Okręgowy jest trafny i zgodny z obowiązującymi przepisami, zaś apelacja wnioskodawczyni jako bezzasadna podlega oddaleniu w trybieart. 385 k.p.c.