Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 987/15
Data wyroku: 2015-11-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ludmiła Tułaczko, Sebastian Mazurkiewicz, Maciej Schulz
Słowa kluczowe: Wymuszenie Rozbójnicze
Podstawa prawna: art. 282 kk

Sygn. akt VI Ka 987/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 listopada 2015 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Ludmiła Tułaczko (spr.)
Sędziowie:  SO Sebastian Mazurkiewicz
SO Maciej Schulz
protokolant: p.o. protokolant sądowy Monika Oleksy
przy udziale prokuratora Wojciecha Groszyka
po rozpoznaniu dnia 24 listopada 2015 r. wW.
sprawyN. J. (1)córkiS.iA.ur. (...)wE.- Armenia
oskarżonej o przestępstwa zart. 282 kkw zw. zart. 12 kk
R. G. (1)synaR.iJ.ur. (...)wW.
oskarżonego o przestępstwa zart. 282 kkw zw. zart. 12 kk
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe wW.
z dnia 9 grudnia 2014 r.    sygn. akt IV K 1371/12
na podstawieart. 4 § 1 k.k.wyrok w zaskarżonej części wobecN. J. (1)dawniejM.iR. G. (1)utrzymuje w mocy; zwalnia oskarżonąN. J. (1)iR. G. (1)od uiszczenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. D.kwotę 516, 60 złotych obejmującą wynagrodzenie za obronę z urzędu oskarżonej w drugiej instancji oraz podatek VAT.
SSO Sebastian Mazurkiewicz SSO Ludmiła Tułaczko SSO Maciej Schulz
Sygn. akt VI Ka 987/15

UZASADNIENIE

Na podstawieart. 423 §1 a k.p.k.dotyczy tylko oskarżonejN. J. (1)
N. J. (1),R. G. (1)iA. G.zostali oskarżeni o to, że:

I
w okresie od 28 października 1997 r. do 01 marca 1998 r. wW.działając w warunkach przestępstwa ciągłego, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami groźbami zamachu na zdrowie oraz groźbami zniszczenia mienia w postaci sprzedawanego towaru doprowadziliS. S.do rozporządzenia mieniem w kwocie 5 tyś. złotych,

tj. o czyn zart. 211 dkkw zw. zart. 58 dkk

II
w okresie od marca 1996r. do 01 marca 1998r. wW.działając w warunkach przestępstwa ciągłego, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami groźbami zamachu na zdrowie oraz groźbami zniszczenia mienia w postaci sprzedawanego towaru doprowadziliB. A.do rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie nie mniejszej niż 15 tyś. złotych,

tj. o czyn zart. 211 dkkw zw. zart. 58 dkk

III
w okresie od lipca 1996r. do 01 marca 1998r. wW.działając w warunkach przestępstwa ciągłego, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami groźbami zamachu na zdrowie oraz groźbami zniszczenia mienia w postaci sprzedawanego towaru doprowadziliM. D.do rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie nie mniejszej niż 10 tyś. złotych,

tj. o czyn zart. 211 dkkw zw. zart. 58 dkk

IV
w dniu 01 marca 1998r. wW.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami groźbami zamachu na zdrowie oraz groźbami zniszczenia mienia w postaci sprzedawanego towaru doprowadziliK. I.do rozporządzenia mieniem w kwocie 1200 złotych,

tj. o czyn zart. 211 dkk

V
w okresie od maja 1997r. do 01 marca 1998r. wW.działając w warunkach przestępstwa ciągłego, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami groźbami zamachu na zdrowie oraz groźbami zniszczenia mienia w postaci sprzedawanego towaru doprowadziliG. N.do rozporządzenia mieniem w kwocie nie mniejszej niż 6 tyś. złotych,

tj. o czyn zart. 211 dkkw zw. zart. 58 dkk
Po rozpoznaniu sprawy o sygn. IV K 1371/12 Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe wW.wyrokiem z dnia 9 grudnia 2014 r.

1
OskarżonąN. J. (1),R. G. (1),A. G., w ramach zarzucanego im w pkt I czynu uznał za winnych tego, że w okresie od 28 października 1997r. do 01 marca 1998r. wW.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru , w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu ze sobą oraz z innymi nieustalonymi osobami groźbami zamachu na zdrowie oraz groźbami zniszczenia mienia w postaci sprzedawanego towaru doprowadziliS. S.do rozporządzenia mieniem w kwocie 5 000 złotych, tj. przy zastosowaniuart. 4 § 1 k.k.czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 282 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 282 k.k.iart. 33 §2 kkwymierzył im kary po roku pozbawienia wolności i grzywny w wymiarze po 200 (dwieście) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 20 (dwadzieścia) zł;

2
OskarżonąN. J. (1),R. G. (1),A. G.w ramach zarzucanego im w pkt II czynu uznał za winnych tego, że w okresie od stycznia 1997r. do 01 marca 1998r. wW.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu ze sobą oraz z innymi nieustalonymi osobami groźbami zamachu na zdrowie oraz groźbami zniszczenia mienia w postaci sprzedawanego towaru doprowadziliB. S.A.do rozporządzenia mieniem w kwocie ok. 15 000 złotych, tj. przy zastosowaniuart. 4 § 1 k.k.czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 282 k.k.w zw. zart.12 k.k.i za to na podstawieart. 282 k.k.iart. 33 §2 kkwymierzył im kary po roku pozbawienia wolności i grzywny w wymiarze po 200 (dwieście) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 20 (dwadzieścia) zł;

3
OskarżonąN. J. (1),R. G. (1),A. G.w ramach zarzucanego im w pkt III czynu uznaje za winnych tego, że w okresie od stycznia 1997r. do 01 marca 1998r. wW.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu ze sobą oraz z innymi nieustalonymi osobami groźbami zamachu na zdrowie oraz groźbami zniszczenia mienia w postaci sprzedawanego towaru doprowadziliM. D.do rozporządzenia mieniem w kwocie ok. 10 000 złotych,  tj. przy zastosowaniuart. 4 § 1 k.k.czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 282 k.k.w zw. zart.12 k.k.i za to na podstawieart. 282 k.k.iart. 33 §2 kkwymierzył im kary po roku pozbawienia wolności i grzywny w wymiarze po 200 (dwieście) stawek dziennych ustalając wysokość jednaj stawki na 20 (dwadzieścia) zł ;

4
OskarżonąN. J. (1)iR. G. (1),A. G.w ramach zarzucanego im w pkt IV czynu uznał za winnych tego, że w dniu  01 marca 1998r. wW.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu ze sobą oraz z innymi nieustalonymi osobami groźbami zamachu na zdrowie oraz groźbami zniszczenia mienia w postaci sprzedawanego towaru doprowadziliK. M.I.do rozporządzenia mieniem w kwocie 1200 złotych, tj. przy zastosowaniuart. 4 § 1 k.k.czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 282 k.k.iart. 33§2 kki za to na podstawieart. 282 k.k.wymierzył im kary po roku pozbawienia wolności i grzywny w wymiarze po 200 (dwieście) stawek dziennych ustalając wysokość jednaj stawki na 20 (dwadzieścia) zł;

5
OskarżonąN. J. (1)iR. G. (1),A. G.w ramach zarzucanego im w pkt V czynu uznaje za winnych tego, że w okresie od maja 1997r. do 01 marca 1998r. wW.działając w krótkich odstępach czasu , w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu ze sobą oraz z innymi nieustalonymi osobami groźbami zamachu na zdrowie oraz groźbami zniszczenia mienia w postaci sprzedawanego towaru doprowadziliG.I.N.do rozporządzenia mieniem w kwocie 6 000 złotych,  tj. przy zastosowaniuart. 4 § 1 k.k.czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 282 k.k.w zw. zart.12 k.k.i za to na podstawieart. 282 k.k.iart. 33 §2 kkwymierzył im kary po roku pozbawienia wolności i grzywny w wymiarze po 200 (dwieście) stawek dziennych ustalając wysokość jednaj stawki na 20 (dwadzieścia) zł;

6
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 §1 i 2 k.k.połączył kary pozbawienia wolności i grzywny orzeczone wpkt 1- 5i orzekł wobec oskarżonychN. J. (1),R. G. (1)iA. G.kary łączne po roku i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności i kary łączne grzywny w wysokości po 300 (trzysta) stawek dziennych ustalając wysokość jednaj stawki na kwotę 20 (dwadzieścia) zł ;

7
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie wymierzonych oskarżonymN. J. (1),R. G. (1)iA. G.kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okresy próby po 3 (trzech) lata;

8
na podstawieart. 63 § 1 k.kna poczet orzeczonych oskarżonym kar łącznych grzywny zaliczył okres tymczasowego aresztowania:N. J. (1)od dnia 1.03.1998 r. do dnia 10.07.1998 r.R. G. (1)od dnia 1.03.1998 do 29.06.1998r.aA. G.od dnia 15.04.1998r. do 29.06.1998r.

9
przyznał adw.P. D.kwotę 1092 zł + VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, którą to sumę nakazuje wypłacić z sum budżetowych Skarbu Państwa Kasa Sądu Rejonowego dla WarszawyP.wW.,

10
na podstawieart. 624 §1 k.p.k.zwolnił oskarżonychN. J. (1)iR. G. (1)od kosztów postępowania przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.

Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonejN. J. (1), który zaskarżył wyrok w całości. Wyrokowi temu zarzucił na podstawieart. 427 § 2 k.p.k.iart. 438 pkt 2 k.p.k.rażącą obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:

1
art.424 §l KPK,art.410 KPKiart.6 KPKpoprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku w taki sposób, iż mimo przypisania oskarżonej pięciu czynów dowody na ustalenie faktów powołano w sposób globalny, ogólnie je wymieniając, bez wskazania, jakie konkretnie posłużyły do ustalenia jakich faktów, a nadto iż nie rozważono dowodów przeciwnych;

2
art.410 KPK,art.7 KPK,art.5§2 KPK,art.4 KPKpoprzez dokonanie dowolnej i nieuprawnionej oceny dowodów, prowadzącej do błędnych ustaleń faktycznych w zakresie zarzucanego oskarżonej czynu, a pozwalających na przypisanie jej winy, w zakresie:

a
oceny depozycji świadkaB. A.jako wiarygodnych, w sytuacji gdy w toku postępowania została ona zidentyfikowana jako(...)lub(...), osoba aspirująca do przewodnictwa nad grupą bułgarskich handlarzy na stadionie X- lecia,

b
oceny depozycji świadkaS. S.jako wiarygodnych, w sytuacji gdy są one w zakresie zarzucanego czynu OskarżonejN. J. (1)niespójne i nielogiczne, znajdują tylko częściowo potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym,

c
oceny depozycji świadkaK. M.I.jako wiarygodnych, w sytuacji gdy nie znajdują one potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym,

d
oceny okoliczności konfliktu pomiędzyB.A.zwaną(...)lub(...)aU. A.zwaną(...)o przewodnictwo nad grupą handlarzy pochodzenia bułgarskiego na stadionie X lecia oraz ich konfliktów z ochroną, opisanych w depozycjach następujących świadków:Z. Ł.,K. G.,D. Z.,K. L.,A. K.,J. C.,G. M.,A. S.,A. M.,R. W.,K. W.,J. B.,D. R.,O.Y.orazE. G..

e
oceny okoliczności negatywnego nastawienia grupy bułgarskich handlarzy do oskarżonejN. J. (1), konsekwencją czego było przyjęcie pomocy oferowanej przez(...), co potwierdzają depozycje oskarżonejN. J. (1)oraz depozycje świadkaD. R.,

3.art. 424§1 KPK,art.442 §1 i §3 KPK,4 KPK,art.7 KPKpoprzez brak prawidłowego rozważenia motywów przypisania oskarżanejN. J. (1)rzekomego wymuszenia kwot pieniężnych we wskazanej w zaskarżonym orzeczeniu wysokości.
W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanych jej czynów, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wszystkie zarzuty zawarte w apelacji obrońcy odpowiedział już sąd odwoławczy w swoim uzasadnieniu do wyroku uchylającego poprzedni wyrok uniewinniający w niniejszej sprawie. Zawarte w tym uzasadnieniu poglądy sąd odwoławczy w tym składzie, w pełni aprobuje i podziela. Nie można zgodzić się z zarzutem sporządzenia w tej sprawie uzasadnienia wyroku, które nie odpowiada treściart. 424 § 1 k.p.k.Lektura pisemnego uzasadnienia prowadzi do przeciwnego wniosku. Uzasadnienie wyroku wskazuje tok rozumowania sądu I instancji, ocenę zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego opartą na zasadach logicznego rozumowania, wiedzy i doświadczeniu życiowym. Sąd Rejonowy wskazał, którym dowodom dał wiarę i dlaczego nie uwzględnił dowodów przeciwnych. Nie podzielając zarzutu dotyczącego globalnej oceny dowodów jak, określił to autor apelacji, trzeba zauważyć, że dowody przeciwko oskarżonejN. J. (1)pochodzą z kilku źródeł. To przede wszystkim zeznania pokrzywdzonych, od których zbierała pieniądze w zamian za możliwość handlu na terenie dawnego stadionu X- lecia wW.w okresie od stycznia 1997r. do 1 marca 1998r. Na plan pierwszy w tych zeznaniach wysuwa sięB.
A., zwana takżeT.lubM., osoba aspirująca do przewodnictwa nad grupą bułgarskich handlarzy na stadionie X -lecia. Zeznania, tego świadka wskazują, że płaciłaN. J. (1)pieniądze. Najpierw w mniejszych kwotach a potem po 300 złotych tygodniowo.N. J. (1)przychodziła wraz zA.-U. A.i w towarzystwie ochroniarzyR. G. (1)orazA. G., którzy stali w pobliżu osób, od których ściągano haracz – a potem gdyA.została deportowania przychodziła z ochroniarzamiN. J. (1). Świadek opisała, jak zachowywała się oskarżona wobec tych osób, które nie godziły się na zapłatę pieniędzy. W takich wypadkach groziła im pobiciem, zniszczeniem mienia oferowanego do sprzedaży, w tym poprzez spalenie zaśR. G. (1)iA. G.demonstrowali agresję poprzez przewracanie stolików z towarem. Tak samo zeznawałyM. D.iG. N.. Słowa pokrzywdzonych korespondują z zeznaniami pozostałych kupców -S. S.orazK. M.I.. Zeznania pokrzywdzonych potwierdzili policjanci, którzy w dniu 1 marca 1998r. obserwowali jakN. J. (1)pobiera pieniądze od grupy bułgarskich Romów:P. Z.,R. G. (2),I. G.iA. W.. Z kolei zeznania policjantów znajdują potwierdzenie w wynikach przeszukaniaN. J. (1)w dniu 1 marca 1998r. Podczas przeszukania policjanci ujawnili przy niej banknoty o numerach, które spisałaB.A.iM. D..N. J. (1)została rozpoznana podczas okazania przezB. A.,M. D.,K. M.I.iG. N.. Ocena tych dowodów przedstawiona w pisemnym uzasadnieniu wyroku sądu I instancji odpowiada zasadom określonym wart. 7 k.p.k.i nie może być uznana za dowolną. Tak więc dowody przeciwkoN. J. (2)pochodzą z różnych źródeł i nawzajem się uzupełniają tworząc logiczny ciąg zdarzeń. Logiczne rozumowanie na podstawie przedstawionych dowodów prowadzi do jednoznacznego wniosku o winie oskarżonej w ramach przypisanych jej czynów. Już podczas uchylenia wyroku uniewinniającego podczas poprzedniego rozpoznania niniejszej sprawy, sąd odwoławczy wypowiedział się przedstawiając swój pogląd na temat intencji grupy bułgarskich Romów, zeznających przeciwkoN. J. (1). W tym przede wszystkim oB.A.pretendującej do roli lidera i przewodnika tej grupy. Sąd odwoławczy zwrócił uwagę na interes ekonomiczny działania pokrzywdzonych. Oskarżona została zatrzymana w sytuacji gdyA.–U. A.nie przebywała w Polsce. Została deportowana do Bułgarii.N. J. (1), na polecenie telefoniczneA.wraz zR. G. (1)iA. G.nadal zajmowała się wymuszaniem haraczy od kupców w zamian za możliwość spokojnego handlu na stadionie X- lecia. Motywacja kupców, którzy zawiadomili policjantów o tym procederze a następnie sami zaczęli pobierać nielegalne opłaty od swoich rodaków za możliwość handlu na bazarze nie może wpływać na ocenę faktów.N. J. (1)sama przyznała, że dniu 1.03.1998 roku na polecenieA.zbierała pieniądze od kupców. Trudno jest uznać za przekonywujące jej wyjaśnienia, że nie wiedziała jakie było przeznaczenie zebranych kwot oraz, że kupcy płacą jej dobrowolnie. Cześć przesłuchanych świadków, w tym także kupcy handlujący obok Bułgarów, na których zeznania powołuje się obrońca w apelacji, nie słyszeli i nie widzieli aby oskarżona pobierała pieniądze i groziła kupcom spaleniem towarów oraz pobiciem przez ochroniarzyR. G. (1)iA. G.. Zasadnie sąd I instancji dokonał oceny tych zeznań w szerszym kontekście sytuacji na bazarze stadionu X –lecia. Należy wskazać, że po aresztowaniuN. J. (1)iR. G. (1)pozostał na wolnościA. G.. Jako szef ochrony na stadionie X- lecia stosował naciski na społeczność bułgarskich Romów obiecując im możliwość spokojnego handlu na parkingu przy bazarze, bez problemów ze Strażą Miejską. Jednocześnie określił stawkę na połowę opłaty, którą pobierałyA.iN. J. (1). Była to kwota 150 złotych tygodniowo. W zamian za spokojny handel proponował złożenie oświadczeń, z których wynikało, żeR. G. (1)nie pobierał haraczu. W tym kontekście zeznania świadkówD. R.iO.Y.nie mogą być uznane za wiarygodne. Sąd odwoławczy, w tym składzie w pełni aprobuje ocenę zeznań świadków:Z. Ł.,K. G.,D. Z.,K. L.,A. K.,J. C.,G. M.,A. S.,A. M.,R. W.,K. W.,J. B.orazE. G.. Zeznania tych świadków wskazują na to, że bułgarscyR.nie respektowali zasad panujących na terenie bazaru. Utrudniali handel pozostałym kupcom. Sprzedawali także towar po niższych cenach od pozostałych kupców, stanowiąc dla nich znaczną konkurencję. Zeznania świadków, którzy nie widzieli aby oskarżona wymuszała pieniądze grożąc spaleniem towaru i pobiciem nie mogą skutecznie podważyć obiektywnych zeznań w postaci obserwujących zdarzenie policjantów oraz korespondujących z nimi zeznań grupy bułgarskich Romów a także wyników przeszukania oskarżonej. Z tych powodów ustalenia faktyczne sądu I instancji oraz przyjęta kwalifikacja prawna czynów jest prawidłowa. Wydany wyrok nie budzi wątpliwości w części dotyczącej kwoty wyłudzeń. Ustalone kwoty szkody wynikają z matematycznego wyliczenia i opierają się na zeznaniach świadków. Wymierzone oskarżonej kary jednostkowe są adekwatne do zawinienia, zgodnie zart. 53 § 1 i 2 k.k.zaś kara łączna uwzględnia bliski związek czasowo – przedmiotowy pomiędzy poszczególnymi czynami, popełnionymi w zbliżonych warunkach i z podobną motywacją. Sąd I instancji uwzględnił na korzyść oskarżonej zachowanie się pokrzywdzonych, którzy po aresztowaniu oskarżonej pobierali nielegalne opłaty od swoich rodaków za udostępnienie miejsc do handlu na terenie bazaru przy stadionie X –lecia. Kara wymierzona oskarżonej z warunkowym zawieszeniem wykonania nie nosi cech rażącej niewspółmierności w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.Z tych powodów zaskarżony wyrok w tej części został utrzymany w mocy. O kosztach sąd orzekł na podstawieart. 624 §1 k.p.k.
SSO Maciej Schulz SSO Ludmiła Tułaczko SSO Sebastian Mazurkiewicz