Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 6/15
Data wyroku: 2015-12-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Pawlikowska
Słowa kluczowe: Rozgraniczenie
Podstawa prawna: art. 153 kc
Teza: Prawo stron do rozgraniczenia spornych nieruchomości.

Sygnatura akt: I Ns 6/15

POSTANOWIENIE
Dnia 14 grudnia 2015 r.
Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Małgorzata Pawlikowska

Protokolant:

sekr. sąd. Jagoda Mazur

po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2015 r. w Wąbrzeźnie na rozprawie
sprawy z urzędu:
z udziałem:D. G.,H. K.i GminyK.
- o rozgraniczenie
p o s t a n a w i a :

I
dokonać rozgraniczenia nieruchomości położonej w miejscowościŁ., gminaK., powiat(...), województwo(...), oznaczonej numerem geodezyjnym jakodziałka numer (...)stanowiącej własnośćD. G., dla której Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie prowadziksięgę wieczystą o numerze (...),

z nieruchomością tamże położoną stanowiącą własnośćH. K., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki onumerach geodezyjnych (...), dla której Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie prowadziksięgę wieczystą o numerze (...),
w ten sposób, że ustala granicę według pogrubionej linii koloru czarnego biegnącej od punktu 31/b przez punkt 2/96/b, punkt 11/b, punkt 27/b, punkt 15/b/13, punkt 14/2011, punkt 13/b/13, punkt 12/b/13, punkt 11/b/13, punkt 111/2/b/13, punkt 111/1/b/13, punkt 10/b/13 do punktu 9/2011/65, zaznaczoną na szkicu stanowiącym załącznik nr 26 do opinii z dnia 27.01.2014r. sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografiiJ. H., który to szkic stanowi integralną część niniejszego orzeczenia;

II
tytułem brakującej części wydatków, wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa, nakazać pobrać na rzecz tegoż Skarbu - Sądu Rejonowego w Wąbrzeźnie od:

- uczestnikaD. G.kwotę 1.140,45 (jeden tysiąc sto czterdzieści 45/100) złotych,
- uczestnikaH. K.kwotę 1.390,45(jeden tysiąc trzysta dziewięćdziesiąt 45/100) złotych;

III
orzec, że uczestnicy ponoszą pozostałe koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Sędzia

Małgorzata Pawlikowska
Sygn. akt I Ns 6/15

UZASADNIENIE
W dniu 18.08.2011 roku do Urzędu GminyK.wpłynęło pismoD. G.zawierające wniosek o rozgraniczenie nieruchomości położonej wŁ.gminaK.oznaczonej geodezyjnie jakodziałka nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie prowadzi księgę wieczystą o numerzeKW (...)z działkami sąsiednimi oznaczonymigeodezyjnie numerami (...), objętymiksięgami wieczystymi nr (...). Administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe w tej sprawie zostało wszczęte postanowieniem Wójta GminyK.z dnia 30.08.2011r. nr RG.6830.5.1.2011. Do czynności ustalenia przebiegu granic upoważniony został geodetaW. B.i w wyniku przeprowadzonego przez niego postępowania, na podstawie zgodnego oświadczenia stron, ustalono przebieg granicy na odcinku między nieruchomością oznaczoną numerem geodezyjnym jakodziałka nr (...), a działką onumerze geodezyjnym (...), natomiast na odcinku zdziałka nr (...)pozostającą własnościąH. K.został ujawniony spór graniczny, z uwagi na okoliczność, że zainteresowani wskazywali odmienny jej przebieg na gruncie, ponadtoH. K.kwestionowała także przebieg granicy pomiędzydziałkami nr (...)a 244/3 nie będący przedmiotem postępowania. Jednocześnie występował brak jednoznacznych dowodów pozwalających na ustalenie przebiegu tej granicy. Upoważniony geodeta dokonał tymczasowego utrwalenia punktów granicznych według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznaczył jej przebieg na szkicu granicznym z 06.10.2011r. z regulacji granic przeprowadzonej w 1949, stanowiącym integralną część protokołu granicznego, sporządził opinię w sprawie i całość dokumentacji przekazał organowi prowadzącemu postępowanie. Decyzją z dnia 08.03.2012r. nr RG.6830.5.2.2011/2011, Wójt GminyK.umorzył postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy nieruchomością położoną w miejscowościŁ.gminaK.oznaczonej geodezyjnie jakodziałka nr (...)z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi geodezyjnie jako działki(...)oraz(...). Od wskazanej decyzjiH. K.wniosła odwołanie i decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14.05.2012r. nr SKO-712-55/12 została ona uchylona i sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją Wójta GminyK.z dnia 16.07.2012r. nr 6830.5.2.2011/2012 postępowanie w sprawie ustalenia granic nieruchomości położonej w miejscowościŁ.gminaK.oznaczonej geodezyjnie jakodziałka nr (...)z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi geodezyjnie jako działki nr(...)oraz(...)zostało umorzone, a sprawę o rozgraniczenie tej nieruchomości przekazano do rozpatrzenia tut. Sądowi. Wskazana decyzja uprawomocniła się dnia 31.07.2012r. i w dniu 03.08.2012r. została nadesłana do tut. Sądu.
Na rozprawie przed Sądem uczestnikD. G.zgadzał się na przebieg granicy dokonany w toku postępowania rozgraniczeniowego. Z kolei uczestniczkaH. K.negowała taki przebieg granicy.
Po przeprowadzeniu przed Sądem dowodu z opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografiiJ. H., uczestnicyH. K.iD. G.ostatecznie wyrazili zgodę na przebieg granicy zaprezentowany w opinii biegłego, przy czym wcześniejH. K.ją negowała, domagając się spłaty odD. G.wynoszącej 1.000zł. Przebieg granicy określony w tej opinii nie był kwestionowany także przez uczestnika GminęK..
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
uczestnikD. G.jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowościŁ., gminaK., powiat(...), województwo(...), oznaczonej numerem geodezyjnym jakodziałka numer (...)o pow. 7.0900ha, dla której Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie prowadziksięgę wieczystą o numerze (...).
UczestniczkaH. K.jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowościŁ., gminaK., powiat(...), województwo(...), oznaczonej numerami geodezyjnymi jakodziałki numer (...), dla której Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie prowadziksięgę wieczystą o numerze (...).
Przebieg granicy pomiędzy powyższymi nieruchomościami był sporny na całej jej długości.
DziałkaD. G.graniczy również m.in. z nieruchomością stanowiącą mienie komunalne GminyK., dla której Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie prowadziksięgę wieczystą nr (...), oznaczoną w ewidencji gruntów jakodziałka numer (...), lecz przebieg granicy pomiędzy tymi nieruchomościami nie był sporny.
/dowód: pisemna opinia biegłego sądowego z załącznikami, ustna opinia uzupełniająca k.107v, decyzja Wójta GminyK.z dnia 16.07.2012r., teczka operatu pomiarowego zawierająca protokół graniczny, treść kw nr  
(...)
         , wypis z rejestru gruntów,
akta spray INs97/12 – wniosek o rozgraniczenie k.6-7, postanowienie o wszczęciu postępowania k.8 /
Granicę międzydziałką nr (...), adziałkami o nr (...)na spornym odcinku można stwierdzić według stanu prawnego pochodzącego z zarysów katastralnych z 1902 roku ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków od 1962 roku, uzupełnionego pomiarem z 2011 rokuK. (...)/2011, na podstawie parcelacji z 1949 roku ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków od 1962 roku, uzupełnionej pomiarem z 2011 roku nrK. (...)/2011 i przebiega ona z kierunku południowego w kierunku północnym – jako proste połączenie punktu granicznego nr 31/b, poprzez wytyczony na tej linii granicznej, punkt graniczny nr 2/96/b, z punktem granicznym nr 11/b, który został wznowiony na podstawie zarysu pomiarowego z roku 1902, jako środek byłegobudynku (...)strony południowej; dalej w kierunku północnym granicę stanowi proste połączenie punktu granicznego nr 11/b z punktem granicznym nr 27/b, który stanowi drugi punkt środka byłegobudynku (...)strony północnej, punkt ten został również wznowiony na podstawie zarysu katastralnego z roku 1902; dalej w kierunku północnym granicę stanowi proste połączenie punktu granicznego nr 27/b z puntem granicznym nr 15/b/13, który stanowi przecięcie linii ściany południowej przybudówki z była linia graniczną z pomiarów parcelacyjnych z 1949 roku, łączącą punkt środka stodoły z punktem środka korytarza /punkt 27/b – z punktem 13/b/13/; dalej granica biegnie wzdłuż ściany przybudówki w kierunku zachodnim do narożnika przybudówki, oznaczony numerem punktu granicznego(...); dalej granicę w kierunku północnym stanowi proste połączenie punktów granicznych(...)– 13/b/13, tj. wzdłuż zewnętrznej zachodniej ściany przybudówki do punktu granicznego będącego środkiem korytarza od strony wejściowej, narożnik budynku mieszkalnego /dobudówki/ przyjęto z uwzględnieniem pomiaru z roku 2011 nrK. (...)/2011; dalej w kierunku północnym granicę stanowi proste połączenie granicznych: 13/b/13 – 12/b/13, 12/b/13-11/b/13, 11/b/13-111/2/b/13, 111/2/b/13 – 111/1/b/13, 111/1/b/13 – 10/b/13 - /granica na tych odcinkach biegnie środkiem ścian, według stanu posiadania/; dalej granicę stanowi proste połączenie punktów granicznych 10/b/13 –(...), punkt 9/2011/65 stanowi wyznaczony środek długości ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego od strony północnej i biegnie wzdłuż zewnętrznej ściany budynku mieszkalnego od strony północnej ; dalej w kierunku północnym granicę stanowi proste połączenie punktów granicznych(...), punkt graniczny(...)stanowi trójmiedzę zdziałkami nr: (...), który został ustalony na podstawie zarysów katastralnych z 1902 roku, pomiaru parcelacyjnego z 1949 roku z uwzględnieniem pomiaru z 2011 roku nrK. (...)/2011.
/dowód: pisemna opinia biegłego sądowego z załącznikami, ustna opinia uzupełniająca  k.107, zgodne stanowisko uczestników k.101, k162, k.162v/
Stan faktyczny został ustalony przez Sąd na podstawie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, aktach sprawy INs 97/12 i teczce operatu pomiarowego, których prawdziwości nie była podważana przez strony postępowania, a także kluczowego dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografiiJ. H.. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania wniosków zawartych w pisemnej opinii biegłego oraz uzupełniającej wydanej na rozprawie, ponieważ były one jasne, logiczne, rzetelne i nie zawierały wewnętrznych niesprzeczności. Wprawdzie początkowo uczestniczkaH. K.negowała opinię biegłego, lecz ostatecznie zaaprobowała przebieg granicy wynikający z tej treści. Biegły sądowy przygotowując opinię zapoznał się z dokumentami geodezyjnymi, wypisami z ksiąg wieczystych oraz z ewidencji rejestru gruntów, ponadto przeprowadził czynności terenowe, w trakcie których dokonał pomiarów w terenie metodą(...)przy użyciu(...), typT.E. (...), zaś uzyskane w ten sposób dane stanowiły dla niego podstawę analiz z dokumentami geodezyjnymi. Biegły dokładnie wskazał, które dokumenty kreują stan prawny granic nieruchomości. Bazując na wynikach podjętych czynności i treści dokumentów, z którymi się zapoznał, biegły sformułował opinię zgodnie z postanowieniem Sądu o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego sądowego, ustalając precyzyjnie przebieg granic pomiędzy opisanymi nieruchomościami, na który wszyscy uczestnicy postępowania wyrazili zgodę.
Sąd zważył, co następuje:
zgodnie z brzmieniemart. 29 ustawy z 17.05.1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne(Dz.U.2015.520 j.t. z późn.zm.), rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. W toku postępowania rozgraniczeniowego ustala się, do jakich granic sięga prawo własności właściciela gruntu.
Z koleiart. 153 kcwskazuje na kryteria materialno-prawne przeprowadzanego rozgraniczenia. W świetle tego przepisu, jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania; gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić, a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między zainteresowanymi, sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności; może przy tym przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną. Każde ze wskazanych kryteriów rozgraniczenia nieruchomości ma pierwszeństwo przed następnym, wyłączają się one zatem wzajemnie w tym znaczeniu, że dopóki możliwe jest ustalenie granicy na podstawie stanu prawnego, niedopuszczalne byłoby rozgraniczenie na podstawie ostatniego spokojnego posiadania albo wszelkich okoliczności (vide: postanowienie SN z 26.05.2000r., II CKN 274/00, LEX nr 52558). Oznacza to, że Sąd jest obowiązany dokonać rozgraniczenia w pierwszej kolejności według stanu prawnego, o ile materiał dowodowy pozwala na ustalenie tego stanu, w tym - do jakiej granicy na gruncie sięga własność właścicieli gruntów sąsiadujących. Dalszymi kryteriami można posłużyć się dopiero wówczas, gdy nie będzie możliwe ustalenie granic na podstawie pierwszego z nich.
Zgodnie zart. 29 ust. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne(Dz.U.2015.520 j.t. z późn.zm.), rozgraniczeniu podlegają w miarę potrzeby wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami.
W toku niniejszego postępowania sądowego zostało ustalone, iż spór graniczny faktycznie nie dotyczy całej rozgraniczanej części nieruchomości oznaczonejdziałką (...)na odcinku graniczącym z działkami(...)i(...), dla którego było prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte postanowieniem Wójta GminyK.nr RG.6830.5.1.2011 z dnia 30.08.2011r., lecz przebiegu granicy na całej długości pomiędzy częścią nieruchomości oznaczonej działkami(...)i(...)stanowiącymi własnośćH. K., a częścią nieruchomości oznaczonej nrdziałki (...)- będącej własnościąD. G.. Oznacza to, iż Wójt GminyK.zamiast umarzać cały zakres prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, winien to uczynić jedynie dla odcinków granicy spornej i tylko w tym zakresie przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi.
W celu ustalenia przebiegu granicy między nieruchomościami przy uwzględnieniu stanu prawnego nieruchomości, a także przebiegu granicy wynikającego z aktualnego stanu posiadania przez zainteresowanych w sprawie, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografiiJ. H..
Biegły sądowy w swojej opinii wskazał, iż przedstawiony przez niego w załączniku nr 26 szkic ustalenia przebiegu granicy został oparty na podstawie stanu prawnego pochodzącego z zarysów katastralnych z 1902 roku ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków od 1962 roku uzupełnionego pomiarem z 2011 roku nrK. (...)/2011 i na podstawie przeprowadzonej parcelacji w 1949 roku ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków od 1962 roku uzupełnionej pomiarem z 2011 roku nrK. (...)/2011. Ponadto biegły wskazał, że przedstawiony przez niego przebieg granicy uwzględnia powierzchnię do wydania z posiadaniaD. G., we władanieH. K., o łącznej pow. 105 m2
Biegły w wydanej opinii przedstawił, w jaki sposób powinna przebiegać granicadziałki oznaczonej nr (...)- stanowiącej własnośćD. G., ze wszystkimi działkami z nią sąsiadującymi o nr 233, 244/1, 244/3, 140/2 i 246, przy czym na potrzeby niniejszego postępowania istotna była jedynie granicadziałki nr (...), zdziałkami o nr (...)- stanowiącymi własnośćH. K., gdyż wyłącznie jej przebieg miał charakter sporny. Biegły określił jednoznacznie, że zgodnie ze stanem prawnym, granica pomiędzydziałką o nr (...), adziałkami oznaczonymi nr (...), powinna przebiegać według pogrubionej linii koloru czarnego biegnącej od punktu 31/b przez punkt 2/96/b, punkt 11/b, punkt 27/b, punkt 15/b/13, punkt 14/2011, punkt 13/b/13, punkt 12/b/13, punkt 11/b/13, punkt 111/2/b/13, punkt 111/1/b/13, punkt 10/b/13 do punktu 9/2011/65, zaznaczonej w załączniku nr 26 opinii.
Zdaniem Sądu opinia sporządzona przez biegłegoJ. H.jest jasna, pełna i wyczerpująca, a zamieszczone w niej ustalenia odnośnie przebiegu granicy przedstawione zostały w sposób klarowny i nie budzący zastrzeżeń, co pozwala na poczynienie jednoznacznych ustaleń, niezbędnych do rozstrzygnięcia o przedmiocie niniejszego postępowania. Wydanie opinii zostało poprzedzone badaniami i analizą dostępnej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej oraz wizją lokalną i pomiarami terenowymi. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd podzielił ustalenia i wnioski zawarte w opinii biegłego z dnia 27.01.2014r. oraz w ustnej opinii uzupełniającej wydanej na rozprawie w dniu 12.12.2014r., jako fachowe i należycie uzasadnione.
W uwagi na powyższe, w pkt I postanowienia Sąd dokonał rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości, wyznaczając przebieg granicy zgodnie ze szkicem stanowiącym załącznik nr 26 do opinii z dnia 27.01.2014r. sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografiiJ. H., który to szkic ma stanowić integralną część wydanego orzeczenia.
W postępowaniu nieprocesowym obowiązuje zasada, iż każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 kpc). Ponadto w przypadkuD. G.iH. K.występował równy stopień zainteresowania wynikiem sprawy, a ich interes polegający na dokonaniu przez Sąd rozgraniczenia był zbieżny. W sprawie pozostały do rozliczenia nieuiszczone koszty sądowe tymczasowo poniesione przez Skarb Państwa – Sąd RejonowyW.w wysokości 2.530,90zł tytułem wynagrodzenia biegłego sądowego. Łącznie wynagrodzenie to wynosiło 2.780,90 zł. W tej sytuacji obowiązek pokrycia nieuiszczonych kosztów sądowych powinien obciążać uczestnikówD. G.iH. K.po połowie. Uwzględniając wpłatę przez uczestnikaD. G.zaliczki wynoszącej 250zł, Sąd nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa od tego uczestnika kwotę 1.140,45zł (1390,45zł – 250zł), natomiast odH. K.kwotę 1.390,45zł.

Sędzia

Małgorzata Pawlikowska