Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKz 487/15
Data wyroku: 2015-08-26 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Mirosław Ziaja

Sygn. akt II AKz 487/15

POSTANOWIENIE
Dnia 26 sierpnia 2015 roku
Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący-Sędzia: SA Mirosław Ziaja
Protokolant: Magdalena Bauer
przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Tadeusza Trzęsimiecha
w sprawieA. K.(K.)
oskarżonego o przestępstwo zart. 156 § 3 kkw zw. zart. 156 § 1 pkt 2 kk
zażalenia obrońcy oskarżonego
na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 22 lipca 2015 roku, sygn. akt XXI K 58/15
w przedmiocie przedłużenia czasu trwania tymczasowego aresztowania
na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.

p o s t a n a w i a
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 22 lipca 2015 roku, Sąd Okręgowy w Katowicach na podstawieart. 249 § 1 k.p.k.,art. 258 § 2 k.p.k.,art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k., przedłużył stosowanie wobec oskarżonegoA. K.środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, zastosowanego postanowieniem Sądu Rejonowego w Tychachz dnia 04 lutego 2015 roku, sygn. akt II Kp 43/15, do dnia 3 października 2015 roku, do godz. 13.45.
Powyższe postanowienie zaskarżył obrońca oskarżonego zarzucając mu:
- błąd w ustaleniach faktycznych, który to błąd mógł mieć wpływ na treść orzeczenia, poprzez przyjęcie, iż grożąca oskarżonemu surowa kara uzasadnia podejrzenie, że oskarżony będzie utrudniał postępowanie w bezprawny sposób, podczas gdy w świetle zgromadzonych dowodów kwalifikacja prawna czynu budzi wątpliwości,
- obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a toart. 7 kpkpoprzez niezgodne z zasadami prawidłowego rozumowania przyjęcie, iż grożąca oskarżonemu surowa kara uzasadnia podejrzenie, że oskarżony będzie utrudniał postępowanie w sposób bezprawny, podczas gdy oskarżony w warunkach odbywania kary pozbawienia wolności nie będzie miał obiektywnych możliwości wywierania bezprawnego wpływu na przebieg postępowania przed sądem.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę postanowienia poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o odstąpieniu od stosowania tymczasowego aresztowania w stosunku do oskarżonegoA. K..
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie obrońcy oskarżonego nie zasługiwało na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy w Katowicach w sposób prawidłowy wykazał, iż w stosunku do oskarżonego koniecznym jest dalsze stosowanie najsurowszego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, tym bardziej że spełnione zostały przesłanki, od których możliwość ta jest uzależniona.
Wbrew argumentacji skarżącego analiza akt sprawy nie wskazuje na naruszenie wymienionych w zażaleniu przepisów postępowania karnego.
Analiza dowodów zawartych w przedstawionych aktach sprawy, prowadzi do wniosku, że na obecnym etapie postępowania sądowego stosowanie wobec oskarżonego najsurowszego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania jest konieczne, albowiem przemawia za tym zarówno przesłanka ogólna określona w przepisieart. 249 § 1 k.p.k., jak również przesłanka szczególna w postaci obawy utrudniania prawidłowego toku postępowania (art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k.), wywodzona z zagrożenia surową karą (art. 258 § 2 k.p.k.).
Jakkolwiek skarżący nie kwestionował przesłanki zart. 249 § 1 k.p.k., to jednak wyjaśnienia wymaga, iż materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy z dużym prawdopodobieństwem o jakim mowa w powołanym przepisie wskazuje, że to oskarżonyA. K.jest sprawcą zarzuconego mu czynu, stypizowanego wart. 156 § 3 kk.W szczególności na przyjęcie wobec oskarżonego tej podstawy ogólnej stosowania środków zapobiegawczych wskazują zeznania świadkówE. C.,D. W.,P. Ł., którzy zeznali, iż oskarżony uderzył matkę trzy razy z otwartej ręki w twarz, po czym kiedyW. K.wstała oskarżony popchnął ją w wyniku czego kobieta upadła uderzając mocno głową o posadzkę. Świadkowie w swoich zeznaniach podali, że oskarżony z matką kłócili się, szarpali, krzyczeli na siebie, najczęściej podczas libacji alkoholowych albowiem oskarżony miał pretensje do matki, że spożywa alkohol, że w ogóle dużo i często pije, a także że krytycznego dnia dwukrotnie załatwiła potrzeby fizjologiczne pod siebie. Nadto prawdopodobieństwo o jakim mowa w cytowanym przepisie wynika, także z opinii sądowo – lekarskiej z oględzin i sekcji zwłok nr KMS 3/468/2014 k. 41-47, t. I, opinii sądowo – lekarskiej k. 54-64, 80-8 t. I, dokumentacji lekarskiej k. 83-84, t. I, ustnej opinii uzupełniającej biegłychR. S.iC. C.k. 330-335, t. II. Oczywistym przy tym jest, że definitywne ustalenia faktów oraz ich ostateczna ocena, co do sprawstwa i zawinienia oskarżonego będą mogły mieć miejsce dopiero po zgromadzeniu całości materiału dowodowego, nie mniej jednak wymienione powyżej dowody pozwalają na przyjęcie istnienia wskazanej wyżej przesłanki ogólnej zart. 249 § 1 k.p.k., przy czym jak dotąd nie ujawniły się w sprawie okoliczności, które omawiane wyżej prawdopodobieństwo niweczyłyby, czy też w dużym stopniu osłabiały. Analiza dowodów w aspekcie zasadnościi konieczności stosowania środków zapobiegawczych ma szczególną postać i nie wymaga przedstawienia drobiazgowej oceny poszczególnych dowodów, tak jak czynione jest tow fazie wyrokowania.
Przeprowadzona przez tut. Sąd kontrola odwoławcza przekonuje, że trafnie sądI instancji wskazał także na zachowaną w dalszym ciągu aktualność przesłanki szczególnej warunkującej stosowanie aresztu tymczasowego uregulowanej w przepisieart. 258 § 2 k.p.k.(w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 roku), wskazującej na koniecznośći niezbędność stosowania w dalszym ciągu w rozpoznawanej sprawie najsurowszego ze środków zapobiegawczych, mającego izolacyjny charakter. Jakkolwiek nie sposób w chwili obecnej prognozować sądowego wymiaru kary, Sąd Apelacyjny, na podstawie znanych do tej pory okoliczności sprawy, doszedł do przekonania, iż jest wysoce prawdopodobne, żew wypadku ostatecznego ustalenia w toku postępowania sądowego sprawstwa oskarżonegoA. K.i przypisania mu winy za czyn w takiej postaci, w jakiej jest mu obecnie zarzucany (art. 156 § 3 kk), sąd meriti nie orzeknie wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Ponadto biorąc pod uwagę okoliczności popełnienia zarzucanego oskarżonemu czynu, w szczególności zaś znaczny stopień jego społecznej szkodliwości uznać należy, że w stosunku do niego zaistniały realne podstawy do orzeczenia surowej kary. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że określona przez ustawodawcę w przepisieart. 258 § 2 k.p.k.przesłanka stosowania tymczasowego aresztowania opiera się na założeniu, że oskarżony może podejmować próby zakłócenia prawidłowego toku postępowania, gdy spodziewa się orzeczenia względem siebie surowej kary i w takiej sytuacji nie jest konieczne szczegółowe wykazywanie, że zachodzą inne szczególne okoliczności uzasadniające obawę, iż będzie utrudniać postępowanie (por. post. SN z dnia 12 marca 2009 roku WZ 15/09). Także i w obecnym stanie prawnym zagrożenie surową karą jest wystarczającą i samodzielną podstawą do stosowania tymczasowego aresztowania i z mocy prawa rodzi domniemanie, że oskarżony może podejmować działania zakłócające prawidłowy tok postępowania. Nie utraciła ze swej aktualności także utrwalająca ten pogląd uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I KZP 18/11. W konsekwencji oznacza to, że stwierdziwszy zagrożenie surową karą Sąd może stosować ww. środek zapobiegawczy, nawet wówczas gdy z materiału dowodowego nie wynika by oskarżony podejmował jakiekolwiek próby destabilizowania toku postępowania. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zaprezentowanym w postanowieniu z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. II KK 83/14 – „Groźba surowej kary rodzi domniemanie, że osoby podejrzewane o popełnienie przestępstwa lub oskarżone o to mogą podejmować próby bezprawnych działań destabilizujących prawidłowy tok postępowania. Z uwagi na fakt, że wskazana wart. 258 § 2 k.p.k.okoliczność ma charakter domniemania prawnego, nie jest konieczne dowodowe wykazywanie, czy oskarżony podejmował już w przeszłości konkretne działania w tym kierunku”. Przepisart. 258 § 1 pkt 2 kpkstanowi iż przesłanką stosowania tymczasowego aresztowania jest istnienie "obawy" podejmowania czynności zmierzających do bezprawnego wpływu na postępowanie karne, a nie ich podejmowanie. W przedmiotowej sprawie obawa ta jest realna, jeśli tylko uwzględni się, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawdopodabnia w dużym stopniu, że oskarżony podjął działania, na skutek których nastąpił zgon (tak Sąd Apelacyjny w Katowicach w post. z dnia 30 lipca 2014r., sygn. II AKa 466/14). Dlatego też w tym miejscu nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem obrońcy oskarżonego, jakoby fakt odbywania przez oskarżonego kary pozbawienia wolności w innej sprawie wykluczał obawę bezprawnego utrudniania postępowania ze strony oskarżonego w aktualnie toczącym się przeciwko niemu postępowaniu. Kwestia ta zresztą była już przedmiotem rozważań Sądu Apelacyjnego zawartych w postanowieniu z dnia 13 maja 2015 roku, sygn. akt II AKz 273/2015 i stanowisko w tym zakresie nie uległo modyfikacji. Gwoli przypomnienia wskazać należy, iż odbywanie kary pozbawienia wolności nie powoduje niecelowości tymczasowego aresztowania. Z wykonywaniem tej kary związane są inne rygory niż ze stosowaniem tymczasowego aresztowania. Uzyskanie przepustki, przerwyw karze, czy nawet warunkowego przedterminowego zwolnienia, to okoliczności, które mogą umożliwić oskarżonemu ucieczkę lub ukrycie się (tak Sąd Apelacyjny w Krakowiew postanowieniu z dnia 21 maja 2013 r., sygn. II AKp 6/13), a więc także destabilizować tok prowadzonego w sprawie postępowania. Zważywszy na powyżej zaprezentowane stanowisko sąd I instancji trafnie wskazał, iż przesłanka zart. 258 § 1 pkt 2 k.p.k.w dalszym ciągu stanowi podstawę do przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania. Jak wiadomow sprawie pozostaje do przesłuchania świadekA. N.– konkubina oskarżonego, która była naocznym świadkiem zdarzenia i znała relacje jakie panowały w mieszkaniu, które wspólnie zajmowała z oskarżonym i jego matką. Tym samym, niezależnie od tego, iż świadek na etapie postępowania przygotowawczego złożyła zeznania, a oskarżony nawet w przypadku uchylenia stosowania tymczasowego aresztowania, przebywałby w warunkach izolacji, tow ocenie Sądu ta ostatnia okoliczność nie stanowiłaby gwarancji, iż oskarżony swoim zachowaniem nie mógłby próbować wpłynąć na treść i w ogóle stanowisko świadkaw sprawie. Jako, że jest to naoczny świadek zdarzenia toteż z punktu widzenia konieczności ustalenia – odtworzenia stanu faktycznego w sprawie - a następnie dopasowania go pod właściwą normę prawną powoduje, iż tak znamienny dowód w sprawie należy, jak najlepiej zabezpieczyć.
W świetle powyższego, biorąc pod uwagę charakter przyczyn uzasadniających stosowanie tymczasowego aresztowania, środki zapobiegawcze o charakterze nieizolacyjnym – ze swej istoty znacznie mniej efektywne - nie są w stanie ich skutecznie wyeliminować. Stosowany środek zapobiegawczy nie jest zatem nadmierny i nie przestał spełniać swych funkcji zabezpieczających proces, przeradzając się w antycypację przyszłej kary. Z uwagi natomiast na intensywność przesłanki zart. 258 § 2 k.p.k., w sytuacji oskarżonegoA. K.stosowanie łagodniejszych środków nie byłoby wystarczające.
W ocenie Sądu Apelacyjnego stosowany środek zapobiegawczy nie jest nadmiernyi nie przestał spełniać swych funkcji zabezpieczających proces, przeradzając sięw antycypację przyszłej kary.
Nie sposób Sądowi Apelacyjnemu odnieść się stwierdzenia skarżącego „podczas gdy akt oskarżenia opiera się na poszlakach i dowodach pośrednich”, dlatego też Sąd nie czyniłw tym kierunku właściwych rozważań.
Jako, że Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się okoliczności zart. 259 k.p.k., które mogłyby wskazywać na potrzebę odstąpienia od stosowania tymczasowego aresztowania,a zażalenie nie zawiera jakichkolwiek argumentów, które mogłyby powodować zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia, toteż Sąd Apelacyjny postanowił jak w części dyspozytywnej.

ZARZĄDZENIE
- odpis postanowienia wraz z pouczeniem doręczyć oskarżonemu z pouczeniem o jego prawomocności oraz jego obrońcy,
- akta zwrócić.
Katowice, dnia 26 sierpnia 2015 roku.