Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 93/15
Data wyroku: 2015-04-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Dyrda, Tomasz Tatarczyk, Ewa Buczek-Fidyka
Słowa kluczowe: Interes Prawny
Podstawa prawna: art. 189 kpc

Sygn. akt III Ca 93/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 kwietnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Tomasz Tatarczyk (spr.)
Sędzia    SO Andrzej Dyrda
SR del. Ewa Buczek - Fidyka
Protokolant    Paulina Kozioł
po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwaM. S.iJ. S.
przeciwko Gminie MiejskiejZ.iZarządowi (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwZ.
o ustalenie
na skutek apelacji powodów
od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt I C 1704/13

1
oddala apelację;

2
zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanej Gminy MiejskiejZ.kwotę 90 ( dziewięćdziesiąt ) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego;

3
zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanegoZarządu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwZ.kwotę 90 ( dziewięćdziesiąt) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSR (del.) Ewa Buczek – Fidyka SSO Tomasz Tatarczyk SSO Andrzej Dyrda
Sygn. akt III Ca 93/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem z 21 sierpnia 2014 roku Sąd Rejonowy oddalił powództwo, którym powodowie dochodzili ustalenia istnienia stosunku najmu lokalu mieszkalnego położonego wZ.przyulicy (...)i zasądził solidarnie od powodów na rzecz pozwanych po 180 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu. Sąd ustalił, że powódM. S.wraz z żonąG. S.byli najemcami lokalu mieszkalnego położonego wZ.przyulicy (...)na podstawie umowy najmu zawartej 2 stycznia 1995 roku. Pismem z 26 września 2011 roku pozwanyZarząd (...) sp. z o.o.wZ.wypowiedział najem na podstawieart. 11 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W dniu 26 września 2011 roku powódM. S.i jego żonaG.byli użytkownikami wieczystymi działki gruntu i współwłaścicielami na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej budynku mieszkalnego położonego wZ.przyulicy (...). Umową majątkową małżeńską z dnia 23 grudnia 2011 roku prawo to małżonkowie przyznali na wyłącznośćG. S.. W chwili wypowiedzenia umowy najmu czynsz w lokalu położonym wZ.przyulicy (...)nie przekraczał 3% wartości odtworzeniowej lokalu w skali roku. PowódM. S.pozostaje z żonąG. S.w wieloletniej separacji faktycznej i nigdy nie zamieszkiwał w domu przyulicy (...)wZ.. Sąd stwierdził, że wypowiedzenie najmu dokonane zostało w sposób skuteczny. Przywołał regulacjęart. 11 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianieKodeksu cywilnego, według której, jeżeli czynsz lokalu jest niższy niż 3 % wartości odtworzeniowej w skali roku wypowiedzenie najmu może być dokonane osobie, której przysługuje tytuł prawny do innego lokalu położonego w tej samej miejscowości, a lokator może używać tego lokalu, jeżeli spełnia warunki przewidziane dla lokalu zamiennego. Jako bezsporny wskazał Sąd fakt, że w dniu wypowiedzenia najmu powodowiM. S.i jego małżonceG. S.przysługiwało prawo do innego lokalu w tej samej miejscowości, to jest do domu mieszkalnego położonego przyulicy (...)wZ.. Bez znaczenia, w ocenie Sądu, pozostawała okoliczność, że na podstawie porozumienia małżonków powódM. S.nie korzystał z domu, którego był współwłaścicielem. Porozumienie małżonków nie mogło mieć wpływu na pozycję podmiotu wynajmującego im lokal mieszkalny. Uznanie wypowiedzenia najmu za skuteczne czyniło bezzasadnym powództwo o ustalenie istnienia stosunku najmu. Wskazał Sąd, że nie posiadał legitymacji biernej w sprawie pozwanyZarząd (...) sp. z o.o.wZ.. O kosztach procesu orzekł Sąd po myśliart. 98 § 1 i 3 k.p.c.
W apelacji powodowie zarzucili naruszenie prawa materialnego -art. 11 ust. 3 pkt 2 ustawy z 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnegoprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na przyjęciu, że przesłanka możliwości używania lokalu przez lokatora powinna być oceniona wyłącznie według kryteriów obiektywnych. W oparciu o ten zarzut skarżący domagali się zmiany wyroku przez uwzględnienie powództwa, zasądzenia od pozwanych zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach, ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Pozwani wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenie od powodów zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje :
Podstawę prawną żądania pozwu stanowił przepisart. 189 k.p.c.
Według tego przepisu, powód może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Powodowie, co jest bezsporne, zostali pozwani przez Gminę MiejskąZ.o eksmisję z lokalu mieszkalnego, którego dotyczy pozew o ustalenie istnienia stosunku najmu. Na uzasadnienie żądania eksmisji przywołała gmina fakt wypowiedzenia najmu dokonanego pismem z 26 września 2011r. na podstawieart. 11 ust. 3 pkt 2 ustawy z 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Postępowanie w sprawie o eksmisje, jak wskazał pełnomocnik powodów podczas rozprawy apelacyjnej, zostało zawieszone do czasu wydania rozstrzygnięcia w sprawie o ustalenie.
Powodowie mieli interes prawny, o którym mowa wart. 189 k.p.c.w ustaleniu istnienia stosunku najmu lokalu dopóki nie zostali przez wynajmującego pozwani o eksmisję z tego lokalu. Skoro zostali pozwani o opróżnienie lokalu w następstwie wypowiedzenia najmu, przysługuje im ochrona w procesie wytoczonym przez wynajmującego, gdzie zgłaszać mogą zarzuty przeciwko skuteczności wypowiedzenia najmu dokonanego pismem z 26 września 2011r., na którym gmina oparła żądanie eksmisji.
Nie zachodzi interes prawny w rozumieniuart. 189 k.p.c., gdy można w drodze zarzutu podniesionego w sprawie o świadczenie osiągnąć w pełni ochronę swoich praw.
Brak interesu prawnego w sprawie o ustalenie skutkuje oddaleniem powództwa bez badania prawdziwości twierdzeń powoda, że dany stosunek prawny lub prawo istnieje lub nie istnieje.
Wadliwa jest argumentacja powodów, że w przywołanych w pozwie orzeczeniach Sąd Najwyższy wskazał na istnienie interesu prawnego najemcy w żądaniu ustalenia istnienia stosunku najmu lokalu, gdy wytoczona już została przeciwko niemu sprawa o eksmisję z tego lokalu.
Trafnie stwierdził Sąd Rejonowy, że legitymacji biernej w sprawie nie ma pozwanyZarząd (...) sp. z o.o.wZ., skoro podmiot ten nie był stroną stosunku najmu lokalu, którego dotyczy żądanie ustalenia.
Z przytoczonych względów orzec należało jak w sentencji wyroku na podstawieart. 385 k.p.c., o kosztach postępowania apelacyjnego – po myśliart. 98 § 1 i 3w związku zart. 99 k.p.c.; powodowie jako strona przegrywająca obowiązani są zwrócić pozwanym, na ich żądanie, koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym.