Sąd Okręgowy w Olsztynie
IX Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ca 495/15
Data wyroku: 2015-10-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożena Charukiewicz, Dorota Ciejek, Krystyna Skiepko
Słowa kluczowe: Cesja
Podstawa prawna: art. 509 § 1 i 2 kc, art. 386 § 1 kpc
Teza: Wniosek pozwanego o rozłożenie roszczenia na raty jest przyznaniem istnienia roszczenia i chęci jego zapłaty.

Sygn. akt IX Ca 495/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 października 2015 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie IX Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Bożena Charukiewicz (spr.)

Sędziowie:

SO Dorota Ciejek
SO Krystyna Skiepko

Protokolant:

prac. sąd. Magdalena Kufel

po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r. w Olsztynie na rozprawie
sprawy z powództwa(...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego ZamkniętegoI. (...)z siedzibą wW.
przeciwkoM. S.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie
z dnia 23 lutego 2015 r., sygn. akt X C 3627/14,

I
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 w ten sposób, że ponad zasądzoną w punkcie 1 kwotę zasądza dodatkowo od pozwanego na rzecz powoda kwotę 15.238,30 zł (piętnaście tysięcy dwieście trzydzieści osiem złotych trzydzieści groszy) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 28 czerwca 2014 r. do dnia zapłaty,

II
oddala apelację w pozostałej części,

III
nie obciąża pozwanego kosztami procesu na rzecz powoda za instancję odwoławczą.

Sygn. akt IX Ca 495/15

UZASADNIENIE
PowódS.Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny ZamkniętyI. (...)wW.wniósł o zasądzenie od pozwanegoM. S.kwoty 64.389,13 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 28 czerwca 2014r. do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu w wysokości 4.421,91 zł.
W uzasadnieniu wskazał, że dochodzona przez niego wierzytelność wynika z niespłacenia długu wynikającego z umowy z dnia 5 lutego 2010 r. o kredyt restrukturyzacyjny, zawartej pomiędzy pozwanym a pierwotnym wierzycielem(...) S.A., którego majątek został następnie przeniesiony na(...) Bank (...) S.A.Z uwagi na rażące naruszenie umowy przez pozwanego w części dotyczącej warunków spłaty, przedmiotowa umowa została pozwanemu wypowiedziana. Ponieważ na skutek umowy o przelew wierzytelności zawartej pomiędzy powodem a poprzednim wierzycielem pozwanego w dniu 23 grudnia 2013 r., powód nabył wierzytelność wobec pozwanego wraz z prawem do naliczania odsetek, tym samym pozwany stał się jego dłużnikiem.
PozwanyM. S.wniósł o rozłożenie zadłużenia na raty. Podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie spłacić jednorazowo całości zadłużenia, a jedynie w ratach maksymalnie do 200 zł. Podał, że nie otrzymuje świadczenia rentowego, pracuje na pół etatu. Jest osobą częściowo niepełnosprawną.
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2015r. Sąd Rejonowy w Olsztynie zasądził od pozwanegoM. S.na rzecz powoda(...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego ZamkniętegoI. (...)wW.kwotę 49.150,83 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 28 czerwca 2014 r. do dnia zapłaty.
Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 2 października 2010 r. pomiędzy(...) S.A.Oddział w Polsce z siedzibą wW.a pozwanymM. S.(kredytobiorcą) została zawarta umowa kredytu restrukturyzacyjnego nr(...), na mocy której bank udzielił pozwanemu kredytu w kwocie 50.271,71 zł na okres do dnia 3 lutego 2020r. (termin płatności ostatniej raty). Zgodnie z umową pozwany zobowiązał się dokonywać, w okresie objętym umową, spłaty kredytu wraz z odsetkami w miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych, płatnych według harmonogramu spłat dołączonego do umowy.
Pozwany nie wywiązywał się z warunków spłaty wynikających z treści umowy, wobec czego została ona mu wypowiedziana. Zgodnie z umową, w wyniku wypowiedzenia warunków spłaty, cała dotychczasowa wierzytelność pozwanego z tytułu kredytu stała się wówczas wymagalna.
W dniu 23 grudnia 2013 r. pomiędzy(...) Bank (...) S.A.wW.(zbywca i następca prawny(...) S.A.Oddział w Polsce z siedzibą wW.) a powodem(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny ZamkniętyI. (...)wW.(nabywca) została zawarta umowa o przelew wierzytelności, której przedmiotem była sprzedaż portfela wierzytelności zbywcy z różnych tytułów, w tym zawartych umów kredytu. Do sprzedanych wierzytelności należała też wierzytelność wobec pozwanegoM. S.w wysokości 49.150,83 złotych z tytułu kapitału.
Pismem z dnia 7 lutego 2014r. powód wezwał pozwanego do zapłaty należności na jego rzecz jako następca prawny jego pierwotnego wierzyciela. W dniu tym również(...) Bank (...) S.A.wW.zawiadomił pozwanego o dokonaniu przelewu wierzytelności przysługującej mu wobec pozwanego na rzecz powoda.
W ocenie Sądu Rejonowego powód udowodnił dowodami z dokumentów wszystkie okoliczności z wyjątkiem wysokości odsetek. Z żadnego dokumentu przedłożonego przez powoda nie wynikała data wymagalności roszczenia i sposób naliczenia odsetek od należności głównej. W konsekwencji Sąd Rejonowy uznał za udowodnioną jedynie wysokość wierzytelności powoda w zakresie kapitału, wynikającą z załącznika do umowy przelewu wierzytelności. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 102 k.p.c.nie obciążając nimi pozwanego z uwagi na jego trudną sytuację życiową.
Powyższy wyrok w części, tj. co do punktów 2 i 3 zaskarżył powód zarzucając w apelacji:

I
naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik

sprawy tj.art. 233 § 1 k.p.c.w związku zart. 227 k.p.c.polegające na dowolnej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i wskazaniami
wiedzy, ocenie materiału dowodowego przejawiającej w uznaniu, że powód nie wskazał żadnych okoliczności ani nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów wykazujących w pełni wysokość dochodzonego roszczenia, podczas gdy przedstawione przez powoda dokumenty w postaci umowy kredytu restrukturyzacyjnego nr(...)z dnia 05.02.2010 r. zawartej pomiędzy poprzednikiem prawnym powoda a pozwanym, umowy przelewu wierzytelności z dnia 23.12.2013 r. zawartej pomiędzy(...) Bank (...) S.A.a(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny ZamkniętyI. (...)wykazują w pełni wysokość roszczenia względem strony pozwanej;
II. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik postępowania tj.:art. 481 § 1 k.c.poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż powodowi nie przysługują odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia od dnia umowy cesji wierzytelności z dnia 23 grudnia 2013 r. do dnia wniesienia pozwu, podczas gdy fakt opóźnienia pozwanego ze spełnieniem świadczenia nie może budzić wątpliwości w świetle postanowień umowy kredytu restrukturyzacyjnego nr(...)z dnia 05.02.2010 r., w szczególności, iż powyższa umowa została rozwiązana w dniu 9 kwietnia 2012 roku;
III.art. 102 k.p.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie o nie obciążaniu pozwanego obowiązkiem zwrotu kosztów procesu wskutek błędnego uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą szczególnie uzasadnione wypadki, które powodują, że strona pozwana nie powinna być obciążana kosztami procesu, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż takowe przesłanki nie mają miejsca.
Wskazując na powyższe zarzuty powód wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda dalszej kwoty 15.238,30 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 28.06.2014 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych za obie instancje. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zawnioskowanych w apelacji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest zasadna.
Wbrew przyjętemu przez Sąd Rejonowy stanowisku, że pozwany zakwestionował wysokość dochodzonego przez powoda roszczenia, należy przede wszystkim wskazać, iż pozwany na rozprawie w dniu 23 lutego 2015r. nie wnosił o oddalenie powództwa, nie zgłaszał zarzutów podważających powództwo ani co do zasady, ani jego wysokości. Wniósł natomiast o „rozłożenie długu na raty”. Przyjąć zatem należało, że powyższe oświadczenie stanowi uznanie powództwa.
Zgodnie zart. 213 § 2 k.p.c.Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym „uznanie powództwa jest aktem dyspozycyjności pozwanego, który nie tylko uznaje samo żądanie powoda, ale i to, że uzasadniają je przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne i godzi się na wydanie wyroku uwzględniającego to żądanie” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 5 grudnia 2012 r., I ACa 1061/12, LEX nr 1280314).
W ocenie Sądu instytucja uznania powództwa obejmuje więc swoim zakresem zarówno oświadczenie woli pozwanego, tj. wniosek o wydanie wyroku zgodnie z żądaniem pozwu, jak również oświadczenie wiedzy pozwanego, co do przyznania istnienia okoliczności stanowiących podstawę powództwa.
Wniosek pozwanego o rozłożenie roszczenia powoda na raty, jest niewątpliwie przyznaniem istnienia roszczenia i chęci jego zapłaty. Tym samym przyjąć należało, iż stanowi ono jednocześnie procesową czynność uznania powództwa zgodnie zart. 213 § 2 k.p.c.Zaznaczyć przy tym należy, iż uznanie dotyczyło całości powództwa. Wniosek pozwanego o rozłożenie na raty nie dotyczył bowiem jedynie części powództwa ograniczonej do roszczenia głównego, lecz obejmował całość roszczenia zgłoszonego w pozwie bez rozróżnienia na świadczenie główne i odsetki.
Ponieważ skutkiem uznania powództwa jest pominięcie postępowania dowodowego w zakresie okoliczności objętych uznaniem i wydanie wyroku uwzględniającego powództwo w zakresie objętym uznaniem, Sąd Rejonowy powinien był wydać wyrok zgodnie z żądaniem powoda.
Ocena skuteczności uznania, według kryteriów wymienionych wart. 213 § 2 k.p.c.powinna być dokonana wyłącznie w świetle materiału procesowego znajdującego się w aktach sprawy. Jeżeli żadna z tych okoliczności nie zachodzi sąd jest obowiązany wydać wyrok zgodny z uznaniem powództwa, bez względu na to, czy uznanie znajduje uzasadnienie w okolicznościach sprawy (wyrok Sądu Najwyższego z 22.2.2010 r., IV CSK 436/09, niepubl.).
W ocenie Sądu Okręgowego uznanie powództwa w niniejszej sprawie przez pozwanego nie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego, nie zmierza również do obejścia prawa.
W związku z powyższym należało zmienić zaskarżony wyrok i dodatkowo zasądzić od pozwanego na rzecz powoda kwotę 15.238,30 zł tytułem odsetek i kosztów wynikających z umowy kredytu restrukturyzacyjnego z ustawowymi odsetkami od tej kwoty, zgodnie z żądaniem pozwu.
Natomiast apelacja w zakresie kosztów procesu za postępowanie przed Sądem pierwszej instancji jest niezasadna. Z okoliczności wskazanych przez pozwanego na rozprawie wynika, iż znajduje się on w trudnej sytuacji majątkowej oraz zdrowotnej, co nie zostało przez powoda zanegowane. Uwzględniając obiektywną okoliczność niespłacania przez pozwanego zobowiązania wobec powoda, należało przyjąć, iż w istocie sytuacja majątkowa i życiowa pozwanego jest trudna, co w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego może zostać uznane za jedyną przesłankę nieobciążania strony przegrywającej kosztami. Uznanie bowiem, że w danej sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony jest przejawem dyskrecjonalnej władzy sądu, a zatem zastosowanie dobrodziejstwa zart. 102 k.p.c.zależy od swobodnej oceny sądu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09, LEX nr 564753 oraz z dnia 27 stycznia 2010r., II CZ 88/09, LEX nr 578136). Przepisart. 102 k.p.c.choć nie konkretyzuje pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawiając ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy, sądowi orzekającemu, powinien być zastosowany wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z zasadami słuszności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2011 r., II CZ 203/10, LEX nr 738399 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., V CZ 98/10, LEX nr 738404). Sąd Okręgowy podzielił w tym zakresie stanowisko Sądu Rejonowego, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Mając zatem na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.orzekł, jak w wyroku.
O kosztach procesu za instancję odwoławczą również orzeczono na podstawieart. 102 k.p.c., zgodnie z powołanymi wyżej przesłankami.