Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1308/14
Data wyroku: 2015-05-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Romuald Kompanowski
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza, Emerytura
Podstawa prawna: art. 32 i art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt V U 1308/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 maja 2015 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski
Protokolant Anna Werner-Dudek
po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 r. w Kaliszu
odwołaniaF. M.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 23 września 2014 r. Nr(...)
w sprawieF. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o emeryturę
zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z dnia 23 września 2014 r. znak(...)w ten sposób, że przyznaje odwołującemuF. M.prawo do emerytury poczynając od dnia 01 sierpnia 2014 r.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 września 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.odmówiłF. M.prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach albowiem wnioskodawca nie osiągnął wymaganego okresu takiej pracy. Tym samym organ rentowy nie uwzględnił wnioskodawcy do okresu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia w(...)wM.w okresie 18.04.1979 – 31.01.1987 oraz wzakładach (...)w okresie 18.02.1989 – 31.12.1998.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłF. M.wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury przy zaliczeniu zakwestionowanych okresów pracy jako okresu pracy w warunkach szczególnych.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.
Sąd ustalił, co następuje:
OdwołującyF. M.urodzony dnia (...), w okresie 18.04.1979 – 31.01.1987 był pracownikiem(...)wM.zatrudnionym początkowo na stanowisku pracownika brygady remontowo – budowlanej, instalator. Do dnia 31 maja 1982 r. pracodawca nie zmieniał powyższego stanowiska.
dowód: umowa o pracę, dekrety płacowe, pismo z dnia 1.06.1982 r. w aktach osobowych.
Z dniem 1.06.1982 r. odwołującemu powierzone zostało stanowisko spawacza. Aż do rozwiązania stosunku pracy, pracodawca nie zmieniał odwołującemu tego stanowiska.
dowód: pismo z dnia 1.06.1982, świadectwo pracy w aktach osobowych.
Pracę na stanowisku spawacza odwołujący wykonywał każdego dnia roboczego od chwili powierzenia jej odwołującemu w wymiarze nie mniejszym niż 8 godzin każdego dnia.
dowód: zeznania świadków:S. D.,S. S., zeznania  odwołującego.
W okresie 9.02.1987 – 21.09.2006 odwołujący był pracownikiemPrzedsiębiorstwa Produkcyjnego (...)wK.zatrudnionym początkowo w pełnym wymiarze na stanowisku spawacza.
dowód: umowy o pracę w aktach osobowych.
Z dniem 1 lutego 1989 r. powierzone zostało odwołującemu stanowisko tłoczarz
dowód: dekret płacowy z dnia 1.02.1989 r. w aktach osobowych.
W kolejnych dekretach pracodawca zamiennie wpisywał odwołującemu stanowiska posługując się nazewnictwem: „krajacz metali”, „ślusarz, krajacz, tłoczarz”, „monter – ślusarz”
dowód: kolejne dekrety płacowe w aktach osobowych.
Po przeniesieniu na prasę do tłoczenia w metalu odwołujący wykonywał codziennie tę samą pracę obsługując prasę używaną do wytłaczania obciętego do określonego wymiaru arkuszu blachy i nadawania mu odpowiedniego kształtu. Operator takiej prasy czasami nawiercał także we wskazanych miejscach wytłoczonej blachy otwory. W tej czynności posługiwał się wiertarką. Taką pracę odwołujący wykonywał po 8 godzin każdego w okresie od dnia 1 lutego 1989 co najmniej do dnia 31 grudnia 1998 r.
dowód: zeznania świadków:J. K.,K. D., zeznania odwołującego
Odwołujący na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym wynoszącym łącznie 29 lat 1 miesiąc i 23 dni. Uznany przez ZUS okres pracy w warunkach szczególnych wynosi 1 rok 11 miesięcy i 20 dni. Przypada on na okres 9.02.1987 – 31.01.1989.
/ bezsporne /
Ustalając powyższy stan faktyczny sąd dał wiarę dokumentom: świadectwu pracy, umowom o pracę, dekretom płacowym, oraz zeznaniom świadków i zeznaniom odwołującej. Nie występują przy tym sprzeczności między tym co wynika z treści umów o pracę i dekretów płacowych a tym co zeznawali świadkowie jeśli zważy się na fakt, iż pracodawca zatrudnił odwołującego na stanowisku odpowiednim do uzyskanego zawodu potwierdzonego świadectwem ukończenia szkoły zawodowej i następnie w dokumentach pracowniczych powielał tak przyjęte pierwotnie stanowisko a w trakcie zatrudnienia przeniósł odwołującego do wydziału zajmującego się tłoczeniem metalowych elementów co i tak pozostawało w zgodności z posiadanym przez odwołującego zawodem.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17.12. 1998 r. o emeryturach i rentach … / Dz. U. z 2013 r. poz.1440 z póz. zm. / ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącymi pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ustawy..
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wyżej, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r. w myśl uregulowania zawartego w przepisie art. 184 ust. 1 cytowanej ustawy mogą nabyć prawo do emerytury na powyższych warunkach po osiągnięciu wieku określonego w art.32 ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli:
- okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący  co najmniej 15 lat
oraz
- okres składkowy i nieskładkowy wynoszący w przypadku mężczyzn co najmniej 25 lat.
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wyżej, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym wyżej przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Zgodnie z przepisem § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7. 02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach … /Dz. U. nr 8 poz. 43 z póz. zm. / za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami składkowymi, okresami nieskładkowymi oraz ewentualnie okresami uzupełniającymi / okresy ubezpieczenia rolniczego, okresy pracy w gospodarstwie rolnym /. W myśl § 4 ust.1 cytowanego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Przepis § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wymaga do zaliczania okresów pracy w warunkach szczególnych do okresów uprawniających do wcześniejszej emerytury aby praca taka była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, iż odwołujący legitymuje się ponad 15 – letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. W okresie od dnia 1 czerwca 1982 r. do dnia 31 stycznia 1987 r. odwołujący wykonywał pracę spawacza. Była to praca wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy. Prace te spełniały warunki wymienione w wykazie A dział XIV punkt 12 załącznika do cytowanego wyżej rozporządzenia. Okres takiej pracy wynosi 4 lata i 8 miesięcy.
Odwołujący wykonywał od dnia 1 lutego 1989 r. pracę tłoczarza w metalu przy obsługiwaniu prasy na wydziale pras. Pracę taką wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej do dnia 31 grudnia 1998 r. Oceny tej nie zmienia treść dekretów płacowych zachowanych w aktach osobowych z lat 1995 -98. Pracodawca bowiem zamiennie używał określeń stanowiskowych posługując się klasyfikacją zawodów. Tymczasem dla oceny warunków pracy odwołującego istotne jest to jakiego rodzaju uciążliwości występowały w miejscu praccy odwołującego, jakiego rodzaju maszyny obsługiwał w procesie pracy odwołujący, jakie wykonywał czynności pracując jako ślusarz czy monter. Z zeznań słuchanych w sprawie świadków wynika, iż odwołujący mając określony zawód wykonywał pracę przy obsłudze pras do tłoczenia w metalu.
Praca tłoczarza w metalu wymieniona jest w załączniku do cytowanego rozporządzenia wykaz A dział III poz. 14 oraz poz.45 Wśród wymienionych tam prac w przemyśle metalowym znajduje się praca w prasowni przy obsłudze pras do wyciskania w metalu (poz.14) oraz obsługa agregatów do tłoczenia (poz.45). Łączny okres tej pracy to 9 lat i 11 miesięcy. Okres ten nie podlega zmniejszeniu o okresy nieświadczenia pracy, za które odwołujący zachował prawo do zasiłku chorobowego. W sumie – co wynika z akt o ustalenie kapitału początkowego – odwołujący za okres 5.12.1991 – 31.12.1998 takich okresów miał w rozmiarze 2 miesiące i 14 dni.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażony został pogląd, że wykazanie w dniu 1 stycznia 1999 r. określonego w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 obowiązujących po dniu 1 lipca 2004 r. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010 r., II UK 313/09, OSNAP 2011, nr 19-20, poz. 260). Inaczej mówiąc, skoro ubezpieczony na dzień wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS posiadał wymagany do uzyskania prawa do emerytury w wieku obniżonym ogólny staż ubezpieczeniowy (okres składkowy i nieskładkowy) w wymiarze co najmniej 25 lat oraz minimalny wymagany co najmniej 15 – letni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a nie spełniał jedynie warunku wieku, to okres pracy w warunkach szczególnych musiał być rozumiany w sposób, jaki był ukształtowany przed wprowadzeniem ust. 1a pkt 1 do treści art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, gdyż wymaga tego zasada ochrony ekspektatywy prawa do emerytury.
Uwzględniając powyższą ocenę należało uznać, że okresy pobierania świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w okresach zatrudnienia w szczególnych warunkach – tj. łącznie 2 miesiące i 14 dni – nie wpłynęły na omawiany staż pracy w warunkach szczególnych.
Suma ocenianych okresów i okresu uznanego przez ZUS sprawiła o łącznym okresie pracy w warunkach szczególnych w rozmiarze ponad 15 lat.
Poza sporem pozostawało spełnienie przez odwołującego kolejnego warunku koniecznego do przyznania emerytury. Odwołujący legitymował się na dzień 1 stycznia 1999 r. ponad 29 - letnim okresem ubezpieczenia. W dniu 3 lipca 2014 r. miał ukończony 60-ty rok życia. Nie był członkiem otwartego fundusz emerytalnego.
Odwołanie zatem jako uzasadnione prowadziło do zmiany zaskarżonej decyzji jak w sentencji wyroku.