Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1480/14
Data wyroku: 2015-02-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Mirella Szpyrka, Krystyna Hadryś, Maryla Majewska-Lewandowska
Słowa kluczowe: Pełnomocnictwo
Podstawa prawna: art. 105 kc

Sygn. akt III Ca 1480/14

POSTANOWIENIE
Dnia 19 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący - Sędzia  SO Mirella Szpyrka (spr.)
Sędziowie:    SO Krystyna Hadryś
SR (del.) Maryla Majewska - Lewandowska
Protokolant   Monika Piasecka
po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. na rozprawie sprawy
z wnioskuB. G. (1)
z udziałemH.R.,B. F.,H.R.–S.iC.R.
o zniesienie współwłasności nieruchomości
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Rejonowego w Raciborzu
z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt I Ns 383/11
postanawia:

1
oddalić apelację;

2
zasądzić od wnioskodawczyni tytułem kosztów postępowania odwoławczego:

a
kwotę 600 zł (sześćset złotych) na rzecz uczestnika postępowaniaC.R.,

b
kwotę 1.200 zł (tysiąc dwieście złotych) na rzecz uczestniczki postępowaniaB. F.;

3
przyznać kuratorowi aplikantowi adwokackiemuB. G. (2)wynagrodzenie w kwocie 1.200 zł (tysiąc dwieście złotych) za pełnienie funkcji kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowaniaH.R.przed Sądem II instancji;

4
nakazać pobrać od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Raciborzu kwotę 1.200 zł (tysiąc dwieście złotych) tytułem wydatków na wynagrodzenie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowaniaH.R..

SSR (del.) Maryla Majewska – Lewandowska SSO Mirella Szpyrka SSO Krystyna Hadryś
Sygn.akt IIICa 1480/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy stwierdził nieważnośćumowy sprzedaży (...)udziału w prawie własności zabudowanej nieruchomości położonej wR.przyulicy (...), składającej się zdziałek nr (...)z mapy 6, stanowiącej tereny mieszkaniowe, obszaru 0,0810 ha, dla której Sąd Rejonowy w Raciborzu prowadziksięgę wieczystą nr (...), zawartej w dniu 9 marca 2011r. wS.pomiędzyR. G.działającym w imieniu i na rzeczM. R.z domuR.aB. G. (1), w formie aktu notarialnego przed notariuszemB. Z.z Kancelarii Notarialnej wS.rep.A nr 2499/2011 i oddalił wniosekB.G.o zniesienie współwłasności nieruchomości objętej powyższą księga wieczystą. O kosztach postępowania orzekł na zasadzieart.520 § 3 kpc.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy stwierdził, iż zgodnie ze wskazaniem sądu odwoławczego - zawartym w uzasadnieniu wyroku uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Raciborzu z 14 marca 2013r., wydany w sprawie IC 320/12 i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji - rozpoznaniem w niniejszej sprawie objęto także żądanieC.R.wniesione przeciwkoB. G. (1)iR. G.o stwierdzenie nieważności umowy opisanej w pkt.1 orzeczenia, jako objęte dyspozycjąart.618 § 1 kpc. Zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy oparł na uznaniu nieważności - w świetleart. 105 kciart.58 § 2kc-umowy sprzedaży (...)udziału należącego doM. R.. Odwołując się do zeznań świadkówK. G.,C.R.iK. M. (1)Sąd Rejonowy stwierdził , iż zawierając umowę sprzedażyR. G.wiedział o śmierci mocodawczyni, gdyż podczas wizyty w dniu jej pogrzebu powiedział mu o tym synM. C.R., sama uroczystość pogrzebowa była zaś wydarzeniem dla mieszkańców z uwagi na niecodzienny przypadek sprowadzania zwłokM. R.z Niemiec. Nie sposób zatem przyjąć – w ocenie Sądu – iż wiedzy tej nie posiadała również małżonkaR. B.G., która nadto mogła z łatwością dowiedzieć się o śmierciM. R.zwłaszcza ,iż od udzielenia pełnomocnictwa przez mocodawczynię upłynął okres 33 lat. Tymczasem małżonkowieG.nie tylko przed wizytą u notariusza ustaleń takich nie poczynili, ale w zawartej umowie zamieścili oświadczenieR. G., iż udzielone mu pełnomocnictwo nie zostało odwołane, a mocodawczyni żyje. W dniu wyrokowania przeciwkoB. G. (1)skierowano akt oskarżenia o to , że w dniu 9 marca 2011r. wS.działając z góry powziętym zamiarem wspólnie i w porozumieniu z mężemR. G.wyłudziła poświadczenie nieprawdy w kancelarii notarialnej wS., gdzie posługując się wygasłym pełnomocnictwem, wydanym w imieniu zmarłej 14 kwietnia 2003r.M. R., wprowadzając podstępem w błąd notariusza co do posiadanego przezR. G.pełnomocnictwa i ukrywając fakt zgonuM. R.– zawarła notarialną umowę ze swoim mężemR. G.o zakup 11/40 części własności posesji wR.przyulicy (...), doprowadzając spadkobiercówM. R.:C.R.,A.Zol iB. S.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i działała na szkodę wymienionych, a nadto użyła w dniu 14 marca 2011r. wR.jako autentyczny akt notarialny z 11 marca 2011r. przy dokonywaniu wpisu w rejestrze ksiąg wieczystych w Sądzie Rejonowym w Raciborzu. W tych okolicznościach Sąd Rejonowy uznał, iż wnioskodawczyniB. G. (1)nigdy nie stała się współwłaścicielką nieruchomości i nie ma interesu prawnego w żądaniu zniesienia jej współwłasności, co skutkować musiało oddaleniem wniosku.
Postanowienie w całości zaskarżyła wnioskodawczyni. Zarzuciła naruszenie prawa procesowego, a toart.217 § 1 , 227 i 232 kpcpolegające na pominięciu wyjaśnienia i ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności czyli nieprzeprowadzeniu prawidłowego postępowania dowodowego i nierozważeniu w sposób bezstronny i wszechstronny zeznań świadków , błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez ustalenie, że wnioskodawczyni i jej mążR. G.posiadali wiedzę co do faktu śmierciM. R.przed dniem 9 marca 2011r, co skutkowało stwierdzeniem nieważności przedmiotowej umowy oraz naruszenie zasady bezstronności poprzez całkowite zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego i oparcie rozważań na stanie faktycznym ustalonym przez Sąd w innym postępowaniu, a to w sprawie IC 320/12.
Powołując się na powyższe zarzuty wnioskodawczyni wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz przeprowadzenie dowodu z protokołu sporządzonego przed Sądem Rejonowym w Raciborzu w sprawie IIK 202/13 w dniu 10 września 2013r. na okoliczność , że świadekK. G.złożył w przedmiotowej sprawie zeznania odmienne niż w sprawie karnej oraz z zeznań świadkaK. M. (2)na okoliczność, iż PaniR.( żona ChristinaR.) obiecywała świadkowi korzyść za złożenie w Sądzie zeznań na korzyśćC.R..
W odpowiedziach na apelację uczestnicy postępowaniaH.R.,C. R.orazB. F.wnieśli o jej oddalenie , przy czymC. R.także o dopuszczenie dowodu z wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach i wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach , wydanych w sprawie IIK 202/13, na okoliczność popełnienia przez wnioskodawczynię przestępstwa zart.286 § 1 i 272 kkw zw. zart.11 § 2 kkoraz zart.273 kk.
Sąd Okręgowy zważył co następuje :
Apelacja wnioskodawczyni nie jest zasadna.
Wobec ujawnienia w toku postępowania apelacyjnego prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Raciborzu z 24 stycznia 2014r., wydanego w sprawie IIK 202/13, skazującego wnioskodawczynię za przestępstwo zart.286 § 1 i 272 kkw zw. zart.11 § 2 kkpolegające na tym , że w dniu 9 marca 2011r. wS.działając z góry powziętym zamiarem wspólnie i w porozumieniu z mężemR. G.wyłudziła poświadczenie nieprawdy w kancelarii notarialnej wS., gdzie posługując się wygasłym pełnomocnictwem, wydanym w imieniu zmarłej 14 kwietnia 2003r.M. R., wprowadzając podstępem w błąd notariusza co do posiadanego przezR. G.pełnomocnictwa i ukrywając fakt zgonuM. R.– zawarła notarialną umowę ze swoim mężemR. G.o zakup 11/40 części własności posesji wR.przyulicy (...), doprowadzając spadkobiercówM. R.:C.R.orazA.Zol iB. S.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i działała na szkodę wymienionych oraz za przestępstwo zart.273 kkpolegające na tym , że użyła w dniu 14 marca 2011r. wR.jako autentyczny akt notarialny z 11 marca 2011r. przy dokonywaniu wpisu w rejestrze ksiąg wieczystych w Sądzie Rejonowym w Raciborzu , na łączną karę 9 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 2 lata , prowadzenie postępowania dowodowego w kierunku wskazanym przez wnioskodawczynię w apelacji stało się zbędne. Zgodnie zart.11 kpcustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Z tych względów sąd odwoławczy oddalił wniosek skarżącej o dopuszczenie w postępowaniu apelacyjnym dowodu z protokołu zeznań świadkaK. G.sporządzonego przed Sądem Rejonowym w Raciborzu w sprawie IIK 202/13 w dniu 10 września 2013r. oraz z zeznań świadkaK. M. (2)jako zmierzających do dokonania ustaleń sprzecznych z wydanym w sprawie IIK 202/13 wyrokiem karnym.
Poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne w kwestionowanym przez skarżącą zakresie są zgodne z ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przez wnioskodawczynię przestępstwa zart.286 § 1 i 272 kkw zw. zart.11 § 2 kk. Prawidłowo zatem stanowiły one podstawę uznania, iż umowa sprzedaży nie tylko zawarta została w oparciu o pełnomocnictwo , które wygasło, ale także uznania, iż o fakcie tym strony umowy wiedziały w dacie jej zawierania. Powyższa okoliczność skutkować musiała uznaniem umowy z 9 marca 2011r. za nieważną . Zgodnie bowiem zart.105 kcjeżeli pełnomocnik po wygaśnięciu umocowania dokona w imieniu mocodawcy czynności prawnej w granicach pierwotnego umocowania, czynność prawna jest ważna, chyba że druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć. Skoro zaś wnioskodawczyni nie stała się współwłaścicielką nieruchomości nie była uprawniona do żądania zniesienia jej współwłasności (art.210 kc), co z kolei prawidłowo skutkowało oddaleniem jej wniosku.
Mając powyższe na uwadze na zasadzieart.385w zw. zart.13 § 2 kpcapelację wnioskodawczyni oddalono jako bezzasadną.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na zasadzieart.520 § 3 kpcobciążając nimi wnioskodawczynię : w stosunku do uczestnika postępowaniaC.R.zgodnie z § 8 pkt.6 w zw. z § 6 pkt.4 i § 13 ust.1 pkt.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2008r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163 poz.1348 ze zm.), a w stosunku do uczestniczki postępowaniaB. F.i uczestnika postępowaniaH.´egoR., zastępowanego przez kuratora procesowego zgodnie z § 8 pkt.6 w zw. z § 6 pkt.5 i § 13 ust.1 pkt.1 cytowanego rozporządzenia, przy przyjęciu wartości przedmiotu zaskarżenia 100.000 zł i niekwestionowanych udziałach uczestników postępowania we współwłasności ustalonych przez Sąd Rejonowy.

SSO Krystyna Hadryś SSO Mirella Szpyrka SSO Maryla Majewska-Lewandowska