Sąd Okręgowy w Rzeszowie
VI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VI Gz 16/16
Data wyroku: 2016-01-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Beata Hass-Kloc
Podstawa prawna: art. 454 kc

Sygn. akt VI Gz 16/16

POSTANOWIENIE

Dnia 27 stycznia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Beata Hass-Kloc ( spr.)
Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Kościak
po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. w Rzeszowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa:(...) S.A.wJ.
przeciwko:(...). Sp. z o.o. w likwidacji wW.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt V GNc 956/15 w przedmiocie niewłaściwości Sądu Rejonowego w Rzeszowie
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 września 2015 r., sygn. aktV GNc 956/15 Sąd Rejonowy w Rzeszowie V Wydział Gospodarczy stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie ,Wydział XV Gospodarczy.
W pisemnych motywach powyższego stwierdził, iż stosownie doart. 187 § 1 pkt 2 kpcpozew winien zawierać w miarę potrzeby okoliczności faktyczne uzasadniające właściwość sądu.
Mając na uwadze powyższe podał, że w niniejszej sprawie powód nie wykazał właściwości przemiennej Sądu Rejonowego w Rzeszowie. Podniósł, iż według powoda Sąd Rejonowy w Rzeszowie jest właściwy z uwagi na treśćart. 34 kpcw zw. zart. 454 kc,a to w związku z faktem, że spełnienie świadczenia mogło nastąpić na rachunek bankowy powoda prowadzony przez(...)Oddział wR..
W tych okolicznościach Sąd Rejonowy naprowadził, że miejsce wykonania umowy o którym mowa wart. 34 kpcocenić należy według przepisów prawa materialnego to jest -art. 454 kc.Co do zasady świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania wierzyciela lub w siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14.02.2002r. (III CZP 81/01) i„uznanie siedziby banku prowadzącego rachunek wierzyciela za miejsce spełnienia świadczenia przemiennego jest dopuszczalne tylko w tych wypadkach, w których obie strony wyraziły zgodę na zapłatę na określony rachunek wierzyciela”.Nadto Sąd Najwyższy wskazał że „ samo wskazanie dłużnikowi przez wierzyciela rachunku bankowego, na który ma zapłacić, nie rozstrzyga o miejscu spełnienia świadczenia” . Powyższe musi prowadzić do wniosku, że aby miejscowość w której ma siedzibę oddział banku prowadzący rachunek wierzyciela mogła być uznana za miejsce spełnienia świadczenia konieczna jest zgoda obu stron w tej mierze.
Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Poznaniu (sygn. akt I ACa 842/03, OSA 2005/3/15). W uzasadnieniu orzeczenia czytamy: „ określeniu właściwości miejscowej sądu według miejsca spełnienia dochodzonego oświadczenia może uwzględnić miejsce siedziby banku wierzyciela wówczas tylko kiedy strony wyraziły zgodę ( w sposób bezpośredni lub dorozumiany) na dokonanie zapłaty na miejscowym w określeniu banku rachunku wierzyciela”.
Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy w Rzeszowie zauważył, że z dołączonych dokumentów do pozwu poza fakturą i wezwaniem do zapłaty , a więc dokumentami jednostronnie wystawionymi przez powoda nie wynika choćby domniemanie zgody pozwanego na spełnienie świadczenia na rachunek bankowy prowadzony przez oddział banku wR..
W tych okolicznościach Sąd Rejonowy na zasadzieart. 30w zw. zart. 200 § 1 kpcorzekł jak w sentencji postanowienia.
Powyższe orzeczenie zaskarżył w całości powód wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił mu obrazę przepisów prawa procesowego tj.art. 202 kpcpoprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez podjęcie badania swej niewłaściwości przed doręczeniem pozwu pozwanemu, a tym samym bez zarzutu pozwanego zgłoszonego przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy;
- obrazę przepisów prawa procesowego tj.art. 187 § 1 pkt 2 kpcpoprzez uznanie, że powód nie wskazał okoliczności faktycznych uzasadniających właściwość Sądu w sytuacji, gdy powód w pozwie, w sposób jednoznaczny wskazał na podstawieart. 34 kpciart. 454 kcz uwagi na miejsce wykonania zobowiązania – m-Bank (...)tj. rachunek bankowy dla którego właściwym jest Sąd Rejonowy w Rzeszowie;
- obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 454 kcpoprzez jego błędną interpretację i uznanie, że do przyjęcia właściwości Sądu Rejonowego w Rzeszowie konieczna jest zgoda obu stron;
- błąd w ustaleniach faktycznych przejęty za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu przez Sąd Rejonowy, że z dołączonych do pozwu dokumentów nie wynika choćby domniemana zgoda pozwanego na wskazany przez powoda rachunek bankowy w sytuacji gdy z dowodu w postaci porozumienia z dnia 26.08.2014r. zaakceptowanego przez pozwanego wynika jednoznacznie, że pozwany wyraził zgodę na zapłatę należności na wskazany przez powoda rachunek bankowy.
W pisemnych motywach złożonego środka zaskarżenia odniósł się do przywołanych przez Sąd Rejonowy orzeczeń wskazując, iż zapadły one w odmiennych stanach faktycznych i nie będą miały zastosowania w niniejszej sprawie. Przywołał natomiast inne orzeczenia Sądu Najwyższego, które dotyczyły rozliczeń bezgotówkowych, wskazując przy tym, iż w niniejszej sprawie z takim przypadkiem mamy do czynienia.
Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył co następuje:
Zażalenie powoda zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty podniesione w zażaleniu są zasadne.
Mając na uwadze treść podniesionych przez powoda zarzutów należy na wstępie wskazać, że Sąd Rejonowy wydał zaskarżone postanowienie mając na uwadze zarzut pozwanego co do braku podstaw dla właściwości miejscowej
Sądu Rejonowego w Rzeszowie podniesionego przez pozwanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty, który wpłynął do Sądu I instancji w dniu 15.05.2015r. (k. 24-25).
W tej sytuacji zarzut powoda dotyczący naruszenieart. 202 kpcnie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów na początku należy podnieść , iż właściwość przemienna polega na tym, że miejscowo właściwy w określonej kategorii spraw jest zarówno sąd właściwości ogólnej, jak i sąd określony w przepisachart. 32-37 kpc., a wybór sądu, przed który ma być wytoczone powództwo należy do powoda. Powód wytaczając powództwo przed sąd inny, niż wyznaczony miejscem zamieszkania czy siedzibą pozwanego, powinien w pozwie podać okoliczności uzasadniające właściwość sądu według przepisów o właściwości przemiennej ( komentarz do art. 34 kpc. [w:] J. Bodio i inni, Oficyna 2008, wyd. III ). Stanowisko takie wyraził także Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 9.06.2005r. III CZP 28/05, OSNC 2006/4/61 . Wprawdzie w uzasadnieniu w/w uchwały Sąd Najwyższy wskazał, iż przytoczenie okoliczności uzasadniających właściwość sądu nie zawsze musi mieć charakter wyodrębnionej jednostki redakcyjnej, to Sąd ten wcześniej podkreślił, iż gdy z dołączonych do pozwu dokumentów wynikają okoliczności uzasadniające właściwość przemienną sądu, do którego pozew wniesiono, zachodzi potrzeba wskazania ich w treści pozwu.
Powód w pozwie wprost wskazał ,że właściwość Sądu Rejonowego w Rzeszowie wynika zart. 34 kpci454 kcgdyż dochodzi świadczenia pieniężnego , które miało być spełnione na rachunek(...).R., przywołując orzeczenie SN z dnia 3.12.1897r, II CZ 162/87.
W związku z tym ocenę powyższego należy zacząć od tego ,że  miejscem spełnienia umowy w rozumieniuart. 34 kpcnie jest miejsce gdzie umowa w ogólności miała zostać wykonana, ale miejsce , gdzie miała być wykonana konkretna czynność, której wykonania się dochodzi (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 14.02.2002r, III CZP 81/01, post. SN z dnia 8.07.1981r, II CZ 87/81). Ponadto stosownie do treściart. 34 kpcmiejsce wykonania umowy określa się według założeń prawa materialnego (art. 454 kc), przy czym przy ustalaniu właściwości sądu rozstrzygające znaczenie może mieć miejsce wykonania umowy jako całości , albo też tylko miejsce wykonania poszczególnych zobowiązań z niej wynikających. W związku z tym miejsce to może być odmienne dla każdej ze stron umowy zarówno w stosunku do wszystkich zobowiązań wynikających z umowy ,jak i do każdego zobowiązania z osobna. Dlatego też w ramach jednego stosunku umownego może mieć miejsce właściwość kilku sądów ( podobnie SA w Poznaniu z dnia 8.07.2013r, I ACz 1075/13, SA wK.z dnia 17.06.1992, I ACz 268/92).
Ponadto zgodnie z treściąart. 454par 1 kcmiejscem spełnienia świadczenia , który to termin utożsamia się z miejscem wykonania zobowiązania jest przede wszystkim miejsce oznaczone w umowie, a jeżeli w umowie tego nie wyrażono, ani nie wynika ono z właściwości zobowiązania , miejscem tym jest miejsce, gdzie w chwili powstania zobowiązania dłużnik miał miejsce zamieszkania lub siedzibę ( dług oddawczy); jednakże świadczenie pieniężne powinno być spełnione ( wykonane) w miejscu zamieszkania lub siedziby wierzyciela
w chwili spełnienia świadczenia ( dług oddawczy); jeżeli wierzyciel prowadzi przedsiębiorstwo i zobowiązanie ma związek z tym przedsiębiorstwem,
o miejscu spełnienia świadczenia rozstrzyga siedziba przedsiębiorstwa.
Określone wart. 454 par.2 kcmiejsce spełnienia świadczenia należy rozumieć
w ten sposób , że świadczenie pieniężne powinno być spełnione w zasadzie
w miejscu zamieszkania lub siedzibie wierzyciela.
W tym miejscu należy zauważyć ,żekodeks cywilnynie rozróżnia świadczeń pieniężnych gotówkowych i bezgotówkowych .Świadczenie pieniężne bezgotówkowe wykonywane jest w następstwie bankowego rozliczenia pieniężnego. Za miejsce spełnienia takiego świadczenia uznać należy siedzibę banku czy jego oddziału , który prowadzi rachunek wierzyciela i Sąd Okręgowy niniejszy pogląd podziela ( podobnieA. S., Bankowe rozliczenie pieniężne, a świadczenia pieniężne, Radca Prawny 2000, nr 2, s. 65).
W tej sytuacji skoro powód dochodził zapłaty za wykonaną usługę promocyjną określoną w porozumieniu z dnia 26.08.2014r, a więc długu oddawczego płatnego według zasad określonych w przedmiotowym porozumieniu właściwość Sądu Rejonowego w Rzeszowie jest oczywista.; szczególnie ,że pozwana nie kwestionowała zapisu pkt.2 porozumienia dotyczącego zasad zapłaty należnego powódce wynagrodzenia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy w oparciu
o przepisyart. 386 § 1 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpcorzekł jak w sentencji postanowienia.
W zakresie kosztów orzeczenie zostanie wydane na podstawieart. 108 par 1 kpc.