Sąd Okręgowy w Poznaniu
XVII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XVII Ka 212/15
Data wyroku: 2015-04-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Judejko, Sławomir Olejnik, do Zygmunt Przytulski

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 kwietnia 2015 roku
Sąd Okręgowy w Poznaniu w Wydziale XVII Karnym - Odwoławczym  w składzie:
Przewodniczący:  SSO  Anna Judejko
Sędziowie: SSO Sławomir Olejnik (spr.)
SSR del. do SO Zygmunt Przytulski
Protokolant: st. prot. sąd. Karolina Tomiak
w obecności pełnomocnika Urzędu Skarbowego Poznań – Nowe Miasto Haliny Woźniak-Hendrysiak
po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 roku na rozprawie
sprawyD. Z.
obwinionego o popełnienie wykroczenia skarbowego zart. 57 § 1 k.k.s.
na skutek apelacji obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt VI W 1553/13

1
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawieart. 113 § 1 k.k.s.w zw. zart. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.w zw, zart. 51 § 1 i 2 k.k.s.w zw. zart. 44 § 3 k.k.s.umarza postępowanie

2
kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.

SSR del. do SO Zygmunt Przytulski SSO Anna Judejko SSO Sławomir Olejnik

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 1 października 2014 r. Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu uznał oskarżonegoD. Z.za winnego tego, że w okresie od 3 maja 2011 r. do 24 lutego 2012 r. wP.jako podatnik, uporczywie nie wpłacił w terminie podatku w ten sposób, że nie wpłacił na rachunek Urzędu SkarbowegoP.–(...)obliczonego i wykazanego w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2010 – PIT – 36 L podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok w wysokości 197.974 zł, tj. wykroczenia skarbowego zart. 57 § 1 k.k.s.i za to na podstawieart. 57 § 1 k.k.s.w zw. zart. 47 § 1 k.k.s.iart. 48 § 1 k.k.s.wymierzył mu karę grzywny w kwocie 3.000 zł.
O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 627 k.p.k.orazart. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych.
Powyższy wyrok zaskarżył oskarżonyD. Z.wskazując, że Sąd Rejonowy niesłusznie uznał go za winnego zarzucanego mu wykroczenia, w sytuacji gdy jego zachowanie nie nosiło cech uporczywości, albowiem nie miał obiektywnych środków na zapłacenie podatku, a przy tym nie zapłacił podatku tylko raz.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uniewinnienie go od stawianego mu zarzutu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja oskarżonego doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania.
Stosownie do treściart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.(które to przepisy mają zastosowanie w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe) niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie i umarza postępowanie wtedy, gdy nastąpiło przedawnienie karalności.
Zart. 51 § 1 k.k.s.wynika natomiast, że karalność wykroczenia skarbowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok, chyba, że w tym okresie wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy, wówczas bowiem karalność popełnionego przez niego wykroczenia skarbowego ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu (art. 51 § 2 k.k.s.). Przy czym zgodnie z treściąart. 51 § 1 k.k.s.w zw. zart. 44 § 3 k.k.s.bieg przedawnienia wykroczenia skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności.
W niniejszej sprawie oskarżony w okresie od 3 maja 2011 r. do 24 lutego 2012 r. miał się dopuścić wykroczenia skarbowego zart. 57 § 1 k.k.s.polegającego na uporczywym niewpłaceniu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. Z treści pisemnego uzasadnienia wynika przy tym, że Sąd Rejonowy podzielił stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone m.in. w postanowieniu z dnia 27 marca 2003 r.(I KZP 2/03)i przyjął, że bieg przedawnienia zarzucanegoD. Z.wykroczenia skarbowego rozpoczął się od ustania wywołanego przez sprawcę bezprawnego stanu, a uznając sprawstwo i winę oskarżonego za udowodnione Sąd ten przypisał oskarżonemu popełnienie czynu zart. 57 § 1 k.k.s.
Z ww. stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić. Zauważyć bowiem należy, że o ile rzeczywiście przed nowelizacjąkodeksu karnego skarbowego z grudnia 2005 r.przyjmowano, że znamiona ustawowe wykroczenia skarbowego uporczywego niewpłacania w terminie podatku nie posiadają znamienia uszczuplenia i że dyrektywa z przepisuart. 44 § 3 k.k.s.nie znajduje zastosowania przy określaniu terminu rozpoczęcia biegu przedawnienia wykroczenia skarbowego określonego wart. 57 § 1 k.k.s., o tyle jednak obecna regulacja nakazuje uznać to wykroczenie skarbowe za polegające na uszczupleniu lub narażeniu na uszczupleniu. Znowelizowany§ 29 art. 53 k.k.s.wskazuje przecież na odpowiednie stosowanie przepisów§ 27 i 28 m.in. do określenia „nie wpłaca w terminie podatku”, a wart. 53 § 27–28 k.k.s.znajdują się definicje legalne „należności publicznoprawnej uszczuplonej” oraz „narażenia na uszczuplenie należności publicznoprawnej”.
W tej sytuacji jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2011 r.(V KK 361/10)w świetle przepisuart. 53 § 27 k.k.s., należność publicznoprawna uszczuplona czynem zabronionym jest to wyrażona liczbowo kwota pieniężna, od której uiszczenia lub zadeklarowania uiszczenia w całości lub w części osoba zobowiązana uchyliła się i w rzeczywistości ten uszczerbek finansowy nastąpił. Uporczywe niewpłacanie w terminie podatku, będące znamieniem wykroczenia skarbowego zart. 57 § 1 k.k.s., stanowi uszczuplenie należności publicznoprawnej. Niewpłacenie w określonym ustawowo terminie należnego podatku, już w dacie upływu tego terminu skutkuje za-ległością podatkową, a tym samym uszczupleniem należności. W konsekwencji powyższego ustalenia uznać należy, że termin przedawnienia takiego wykroczenia, z mocy przepisuart. 44 § 3 k.k.s., rozpoczyna bieg z końcem roku, w którym upłynął termin płatności należności stanowiącej przedmiot wykroczenia skarbowego zart. 57 § 1 k.k.s.Także w postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r.(I KZP 11/13)Sąd Najwyższy wskazał, że analizując aktualnie pogląd wyrażony w postanowieniu z dnia 27 marca 2003 r., I KZP 2/03, należy jednak mieć na uwadze (…) że w wyniku nowelizacji przeprowadzonej przez ustawę z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw, poszerzono zakres odpowiedniego stosowania pojęć: „należność publicznoprawna uszczuplona czynem zabronionym” oraz „narażenie na uszczuplenie należności publicznoprawnej” (art. 53 § 27 i 28 k.k.s.) także m.in. na pojęcie „nie wpłaca w terminie podatku” (nowe brzmienie§ 29 art. 53 k.k.s.). Tym samym jednak, od wejścia w życie tej nowelizacji, czyli od dnia 17 grudnia 2005 r., wykroczenie zart. 57 § 1 k.k.s.stało się czynem powodującym uszczuplenie należności publicznoprawnej. Jak podnosi się w związku z tym w orzecznictwie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2011 r., V KK 361/10, OSNKW 2011, z. 2, poz. 16 oraz z dnia 12 października 2011 r., V KK 272/11, LEX nr 1044077, OSN PiPr 2012, nr 3, poz. 10) oznacza to, że uporczywe niewpłacanie w terminie podatku, będące znamieniem wykroczenia skarbowego zart. 57 § 1 k.k.s., stanowi obecnie czyn polegający na uszczupleniu należności publicznoprawnej, a tym samym termin przedawnienia takiego wykroczenia rozpoczyna swój bieg z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tego podatku. W tym zakresie zatem stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 27 marca 2003 r., I KZP 2/03, straciło swą aktualność.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że bieg przedawnienia zarzucanegoD. Z.wykroczenia skarbowego rozpoczął się z końcem 2011 r. - w tym bowiem roku upłynął termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych. W tej sytuacji, zgodnie z treściąart. 51 § 1 i 2 k.k.s., już z końcem 2014 r. ustała karalność popełnionego przez niego wykroczenia skarbowego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Odwoławczy na podstawieart. 113 § 1 k.k.s.w zw. zart. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.w zw. zart. 51 § 1 i 2 k.k.s.w zw. zart. 44 § 3 k.k.s.umorzył postępowanie w sprawieD. Z..
O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 113 § 1 k.k.s.w zw. zart. 634 k.p.k.iart. 632 pkt 2 k.p.k., obciążając nimi Skarb Państwa.
SSR del. do SO Zygmunt Przytulski SSO Anna Judejko SSO Sławomir Olejnik