Sąd Okręgowy w Poznaniu
VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 268/15
Data wyroku: 2015-05-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Kuźniacka-Praszczyk
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r o emeryturach i rentach z FUS

Sygnatura akt VII U 268/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
P., dnia 15 kwietnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSO Małgorzata Kuźniacka-Praszczyk
Protokolant:st. sek. sąd. Marta Jurga
po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. w Poznaniu
odwołaniaJ. N.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału wP.
z dnia 12 stycznia 2015 roku  Nr(...)
w sprawieJ. N.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi wP.
o emeryturę
zmienia zaskarżoną decyzję w całości i przyznaje odwołującemuJ. N.prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach poczynając od dnia 1 grudnia 2014 roku.
SSO Małgorzata Kuźniacka-Praszczyk

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wP.decyzją z dnia 12 stycznia 2015 roku (znak: ENMS/15/029050310) odmówiłJ. N.prawa do emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 roku nie legitymuje się wymaganym 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach.
J. N.wniósł w przepisanym trybie i terminie odwołanie do tut. Sądu, domagając się przyznania prawa do emerytury. Odwołujący twierdził, że pracował w szczególnych warunkach wPrzedsiębiorstwie (...)wP.i wSpółdzielni Pracy (...)wP.OddziałS.jako mechanik dokonujący napraw sprzętu ciężkiego w kanałach naprawczych.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wP.wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
J. N.ma obecnie 64 lata (ur. (...)), z zawodu jest mechanikiem samochodowym.
Odwołujący posiada łącznie na dzień 1 stycznia 1999 roku 26 lat 7 miesięcy i 29 dni okresów składkowych i nieskładkowych (bezsporne).
W okresie od 3 kwietnia 1975 roku do 27 marca 1976 roku (tj. 11 miesięcy i 25 dni) odwołujący był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wP.wZakładzie (...)wS.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku mechanika.
W Przedsiębiorstwie był użytkowany sprzęt ciężki stosowany w budownictwie.
Praca odwołującego polegała na naprawach samochodów ciężarowych i sprzętu budowlanego takiego jak dźwigi, koparki i spycharki, które były wykonywane w kanałach remontowych bądź w obrębie kanału remontowego, w zależności od konkretnego przypadku.
Nie było możliwości wykonywania napraw poza kanałem remontowym.
W zakładzie remontowym były trzy kanały remontowe. Znajdowały się tam również podnośniki i suwnice. Odwołujący nie obsługiwał suwnicy, bowiem nie miał do tego wymaganych uprawnień. Inny pracownik przesuwał suwnicą jakiś element naprawianego sprzętu, gdy był on ciężki.
W Przedsiębiorstwie naprawiano sprzęt z oddziałów tego Przedsiębiorstwa z terenu(...).
Odwołujący nie wyjeżdżał poza siedzibę zakładu, w tzw. teren, aby dokonywać napraw, pracował tylko na hali.
W okresie od 28 marca 1976 roku do 16 czerwca 1991 roku (tj. 15 lat 2 miesiące i 29 dni) odwołujący był zatrudniony wSpółdzielni Pracy (...)wP.OddziałS.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku mechanika samochodowego.
W Spółdzielni był użytkowany sprzęt ciężki stosowany w budownictwie.
Praca odwołującego polegała na naprawach samochodów ciężarowych i sprzętu budowlanego takiego jak dźwigi, koparki i spycharki, które były wykonywane w kanale remontowym bądź w obrębie kanału remontowego, w zależności od konkretnego przypadku.
Nie było możliwości dokonywania napraw poza kanałem remontowym.
W Spółdzielni był jeden kanał remontowy. Odwołujący był jedynym mechanikiem samochodowym. W pracy pomagali mu uczniowie.
Odwołujący nie wyjeżdżał poza siedzibę warsztatu, w tzw. teren, aby dokonywać napraw, pracował tylko w warsztacie.
Odwołujący nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Osiągnął wiek 60 lat w dniu 9 grudnia 2011 roku. Pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, którą ma przyznaną na stałe.
W dniu 31 grudnia 2014 roku odwołujący złożył wniosek o emeryturę.
W dniu 12 stycznia 2015 roku ZUS wydał zaskarżoną decyzję.
Odwołujący posiada co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie:
- dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych odwołującego zPrzedsiębiorstwa (...)wP.(k. 13),
- zeznań świadkówZ. S.(k. 37),R. M.(k. 38),M. G.(k. 38-39),K. P.(k. 39),
- zeznań odwołującegoJ. N.w charakterze strony (k. 36-37 i 39),
- dokumentów zgromadzonych w aktach pozwanego organu rentowego o znaku(...).
Za w pełni wiarygodne i przydatne dla ustalenia stanu faktycznego Sąd uznał zgromadzone w sprawie dowody z dokumentów. Dokumenty zostały sporządzone w przepisanej formie przez właściwe organy w zakresie ich kompetencji. Natomiast dokumenty prywatne stanowiły dowód tego, że osoby, które je podpisały złożyły oświadczenia zawarte w tych dokumentach.
Sąd uznał zeznania odwołującegoJ. N.za wiarygodne, albowiem są zborne i logiczne oraz zgodne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Sąd dał wiarę zeznaniom odwołującego, iż wPrzedsiębiorstwie (...)wP.i wSpółdzielni Pracy (...)wP.wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych.
Z zeznań przesłuchanych w postępowaniu przed Sądem świadkówZ. S.,R. M.,M. G.iK. P.wynika, iż w okresach zatrudnienia w tych zakładach do obowiązków służbowych odwołującego należała praca mechanika wykonywana tylko w kanałach remontowych. Odwołujący nie wykonywał czynności związanych z naprawą sprzętu używanego na budowie na terenach prowadzonych przez pracodawców robót budowlanych.
ŚwiadkowieZ. S.iR. M.zatrudnieni wPrzedsiębiorstwie (...)wP.na stanowiskach tokarzy widywali odwołującego przy pracy i wyjaśnili na czym polegała praca odwołującego.
Z kolei wSpółdzielni Pracy (...)wP.wraz z odwołującym pracowali świadkowieM. G., zatrudniony na stanowisku brygadzisty, orazK. P., zatrudniony na stanowisku magazyniera. Świadkowie ci widywali odwołującego przy pracy, wskazali na czym polegała praca odwołującego, a dodatkowo wyjaśnili, że w sytuacjach, gdy odwołującego nie było w pracy, to żaden inny pracownik nie zajmował się naprawą sprzętu ciężkiego.
Zeznania świadków były logiczne i spójne, tworząc z wiarygodnymi dokumentami i zeznaniami odwołującego jednolitą i harmonijną całość.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

OdwołanieJ. N.zasługiwało na uwzględnienie.
Przedmiotem żądania odwołującegoJ. N.było zaliczenie mu do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu pracy od 3 kwietnia 1975 roku do 27 marca 1976 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wP.i od 28 marca 1976 roku do 16 czerwca 1991 roku wSpółdzielni Pracy (...)wP..
W myślart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Ust. 2 stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Art. 27 cytowanej ustawy przewiduje 25 - letni staż pracy dla mężczyzn.
W myśl art. 32 ust. 2 dla celów ustalenia uprawnień za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
Szczegółowe warunki przyznania prawa do wcześniejszej emerytury określarozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), które zachowuje moc obowiązującą również pod rządamiustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W myśl § 2 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywanastale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.Ust. 2 § 2 cyt. rozporządzenia stanowi, iż ww. okresy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach (...).
Zgodnie z § 4 rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki - osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i60 lat dla mężczyznoraz mawymagany okres zatrudnienia( zgodnie z § 3 cyt. rozporządzenia - 20 lat dla kobiet i25 lat dla mężczyzn), w tym co najmniej15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W niniejszej sprawie, bezsporne było między stronami, iż odwołującyJ. N.posiada okresy składkowe i nieskładkowe w wysokości co najmniej 25 lat. Kwestię sporną stanowiło posiadanie przez odwołującego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, co było kwestionowane przez organ rentowy. W zaskarżonej decyzji ZUS odmówił odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury, albowiem z jego dokumentacji wynikało, iżJ. N.nie posiada 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
ZUS nie zaliczył odwołującemu do okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia w okresie od 3 kwietnia 1975 roku do 27 marca 1976 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wP.na stanowisku mechanika oraz od 28 marca 1976 roku do 16 czerwca 1991 roku wSpółdzielni Pracy (...)wP.na stanowisku mechanika samochodowego.
Odwołujący nie przedłożył bowiem świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach z ww. zakładów pracy. Przedłożył jedynie świadectwa pracy, z których wynika, iż zajmował odpowiednio stanowiska mechanika i mechanika samochodowego. Z dokumentów tych nie wynika również, iż praca była wykonywana w kanałach remontowych.
W załączniku do cytowanego rozporządzenia - wykazie A - wymienione są prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. W dziale XIV wykazu A zatytułowanym „Prace różne” wymienione są prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, iżJ. N.w okresie od 3 kwietnia 1975 roku do 27 marca 1976 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wP.oraz od 28 marca 1976 roku do 16 czerwca 1991 roku wSpółdzielni Pracy (...)wP.wykonywał prace na stanowisku mechanika. Praca odwołującego polegała na naprawach samochodów ciężarowych i sprzętu budowlanego takiego jak dźwigi, koparki i spycharki, które były wykonywane w kanale remontowym bądź w obrębie kanału remontowego, w zależności od konkretnego przypadku. Co więcej, wersję odwołującego potwierdzili również zawnioskowani przez niego świadkowie, którzy zeznali, iż odwołujący pracował w ww. zakładach pracy jako mechanik. Organ rentowy nie zakwestionował zeznań świadków. Prace w szczególnych warunkach na tym stanowisku pracy odwołujący wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W tym miejscu należy wskazać, iż orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje, że „wykonywanie pracy w szczególnych warunkach (...) może być udowodnione wszystkimi dostępnymi środkami dowodowymi(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1998 r., II UKN 357/98), a „okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach (...) mogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy”(uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84, podobnie uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r., III UZP 48/84). Dlatego też, zeznania świadków i samego odwołującego okazały się przydatne dla sprawy.
Ponadto należy wskazać, iż „w sytuacji, kiedy brak wymaganego świadectwa pracy w warunkach szczególnych wystawionego przez pracodawcę, Sąd może prowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy praca wykonywana przez stronę, była wykonywana w warunkach wymaganych przepisami rozporządzenia, czy ubezpieczony zajmował któreś ze stanowisk pracy wymienionych w załącznikach nr 1 lub 2 dorozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43).”(pkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie III AUa 3113/08). Co też Sąd uczynił w niniejszej sprawie, a prowadzone postępowanie potwierdziło wersję odwołującegoJ. N..
Należy również podkreślić, iż dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy - rzeczywiście wykonywanych zadań pracowniczych (tak: wyrok SN z 24 marca 2009 r., I PK 194/08, OSNP 2010/23-24/281).
Reasumując, uznać należało, że odwołujący spełnia przesłanki do nabycia prawa do emerytury zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychz uwagi na fakt udokumentowania okresu pracy w warunkach szczególnych wynoszącego co najmniej 15 lat.
W myślart. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychświadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust. 2.
Dlatego też, Sąd Okręgowy na podstawie ww. przepisów orazart. 47714§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję w całości i przyznał odwołującemuJ. N.prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach poczynając od dnia 1 grudnia 2014 roku ( tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek).
SSO Małgorzata Kuźniacka-Praszczyk

ZARZĄDZENIE

1
urlop sędziego od 17 do 24 kwietnia 2015 roku,

2
odnotować uzasadnienie w kontrolce uzasadnień,

3. doręczyć odpis wyroku wraz z uzasadnieniem:
- pełnomocnikowi pozwanego organu rentowego radcy prawnemuV. J.wraz z aktami emerytalnymi odwołującego,
4. akta przedłożyć za 14 dni lub z apelacją.
SSO Małgorzata Kuźniacka-Praszczyk
P., 8 maja 2015 roku