Sąd Okręgowy w Rzeszowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 203/15
Data wyroku: 2015-08-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Ossolińska-Plęs, Anna Romańska, Grażyna Artymiak
Słowa kluczowe: Zamiar
Podstawa prawna: art. 437 § 1 i 2 kpk

Sygn. akt II Ka 203/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 sierpnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Marzena Ossolińska-Plęs
Sędziowie: SSO Grażyna Artymiak
SSO Anna Romańska (spr.)
Protokolant: protokolant Patrycja Miazga
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie – Danuty Czarnoty
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2015 r.
sprawy oskarżonegoS. P. (1)
o przestępstwo zart. 278 § 1 kk,art. 275 § 1 kkiart. 278 § 5 kkw zw. zart. 11 § 2 kk
oskarżonegoJ. D.
o przestępstwo zart. 272 kk
oskarżonejM. D.o przestępstwo zart. 272 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego i obrońcę oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Strzyżowie
z dnia 29 grudnia 2014 r., sygnatura akt XIV K 289/13

I
uchylazaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonychJ. D.iM. D.i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania;

II
w części dotyczącej oskarżonegoS. P. (1)zmieniazaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1. z opisu czynu przypisanegoS. P. (1)eliminuje zabór w celu przywłaszczenia dowodu osobistego na nazwiskoG. J., kart bankomatowychBanku (...) S.A.,(...),(...), pieczątkifirmy (...), telefonu komórkowegomarki S.i innych drobniejszych rzeczy i przyjmuje, że oskarżony dokonał zaboru w celu przywłaszczenia samochodu osobowego markiC. (...)onr rej. (...)RN o wartości 5000 (pięć tysięcy) złotych będącego w użytkowaniuP. J., a ponadto dokonał zaboru znajdującego się w tym pojeździe aparatu tlenowegoo nazwie F. (...)o wartości(...)(trzy tysiące pięćset czterdzieści dwa) złote stanowiącego własnośćG. J., wyczerpując w ten sposób znamiona przestępstwa zart. 278 § 1 kki za czyn ten na podstawieart. 278§ 1 kkprzy zastosowaniuart. 37a kkskazujego na karę grzywny w wymiarze 300 (trzystu) stawek dziennych, określając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięć) złotych;
2.uchylapkt II, III i VII zaskarżonego wyroku;

III
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrokutrzymuje w mocy;

IV
zasądzaod oskarżonegoS. P. (1)na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za obie instancje w kwocie 582,65 (pięćset osiemdziesiąt dwa 65/100) złotych w tym opłatę za obie instancje w kwocie 300 (trzystu) złotych.

SSO Anna Romańska SSO Marzena Ossolińska-Plęs SSO Grażyna Artymiak
Sygn. akt II Ka 203/15

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Rzeszowie XIV Zamiejscowy Wydział Karny z/s w Strzyżowie wyrokiem z dnia 29 grudnia 2014 r. sygn. akt XIV. K. 289/13 :

-

w pkt I. uznał oskarżonegoS. P. (1)za winnego tego, że w dniu 24 sierpnia 2012 roku wJ., powiatu(...), woj.(...)dokonał zaboru w celu przywłaszczenia samochodu osobowego markiC. (...)onr rej. (...)RN o wartości 5000 złotych, będącego w użytkowaniuP. J., w ten sposób, że po otwarciu go zapasowym kluczykiem, który znajdował się w jego posiadaniu, dokonał jego zaboru i przemieszczenia do miejscowościC., a ponadto dokonał zaboru rzeczy znajdujących się w tym pojeździe stanowiących własnośćG. J., a to: aparatu tlenowegoo nazwie F. (...)o wartości 3542 złotych, dowodu osobistego na nazwiskoG. J., kart bankomatowychBanku (...) S.A.,(...),(...), pieczątkifirmy (...), telefonu komórkowegomarki S.i innych drobniejszych rzeczy, powodując tym samym straty na szkodęP. J.w wysokości 5000 złotych oraz na szkodęG. J.w kwocie 4200 złotych, tj. przestępstwa zart. 278 § 1 k.k.,art. 275 § 1 k.k.iart. 278 § 5 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.skazał go na karę 6 /sześciu/ miesięcy pozbawienia wolności;

wpkt II.na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.orazart. 70 § 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawiesił oskarżonemu wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 2 /dwóch/ lat;

wpkt III.na podstawieart. 33 § 2 k.k.orzekł wobec oskarżonego karę grzywny w wymiarze 100 /sto/ stawek dziennych, określając wysokość stawki dziennej na kwotę 10,00 /dziesięć/ złotych;

wpkt IV .na podstawieart. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.uniewinnił oskarżonegoJ. D.od zarzutu popełnienia czynu mającego polegać na tym, że w dniu 27 listopada 2012 roku wS.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zM. D.wyłudził poświadczenie nieprawdy poprzez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego tj. pracownika Starostwa Powiatowego wS., poprzez przedłożenie oświadczenia o zagubieniu w nieznanych okolicznościach karty pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego samochodu markiC. (...)onr rej. (...), wiedząc przy tym dokładnie komu przedmiotowe dokumenty przekazał i gdzie się znajdują, tj. od zarzutu przestępstwa zart. 272 k.k.,

w pkt V. uznał  oskarżonąM. D.za winną tego, że w dniu 27 lipca 2012 roku wS.woj.(...)wyłudziła poświadczenie nieprawdy poprzez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego tj. pracownika Starostwa Powiatowego wS., poprzez przedłożenie oświadczenia o zagubieniu poprzez przedłożenie oświadczenia o zagubieniu w nieznanych okolicznościach karty pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego samochodu markiC. (...)onr rej. (...), wiedząc przy tym dokładnie komu przedmiotowe dokumenty przekazała i gdzie się znajdują, przez co doprowadziła do wydania dowodu rejestracyjnego na nazwiskoS. P. (1), tj. przestępstwa zart. 272 k.k.i za to na podstawieart. 272 k.k.przy zastosowaniuart. 58 § 3 k.k.skazał ją na karę grzywny w wymiarze 150 /sto pięćdziesiąt/ stawek dziennych, określając wysokość stawki dziennej na kwotę 10,00 /dziesięć/ złotych;

wpkt VI.na podstawieart. 230 § 2 k.p.k.zwrócił pokrzywdzonejP. D.dowód rzeczowy w postaci samochodu markiC. (...)onr rej. (...);

wpkt VII.na podstawieart. 627 k.p.k.zasądził  od oskarżonegoS. P. (1)na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w całości w kwocie 652,90 zł , oraz odM. D.na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w całości w kwocie 455,90 zł;

wpkt VIII.na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.kosztami postepowania w stosunku do oskarżonegoJ. D.obciążył Skarb Państwa oraz zasądził od Skarbu państwa na rzecz oskarżonegoJ. D.kwotę 648,00 zł tytułem zwrotu kosztów związanych z ustanowieniem obrońcy w sprawie.

Apelacje od tego wyroku wnieśli obrońca oskarżonych oraz oskarżyciel publiczny .
Obrońca oskarżonychS. P. (1)iM. D.zaskarżył  wyrok w części, w zakresie uznania oskarżonegoS. P. (1)i oskarżonąM. D.za winnych popełnienia czynów przypisanych zaskarżonym wyrokiem w pkt I i V oraz w części orzeczenia zwrotu pokrzywdzonejP. D.samochodu markiC. (...), na korzyść oskarżonych.
Obrońca zarzucił co do obojga oskarżonych:
1) mający wpływ na treść orzeczenia błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, a polegający na przyjęciu:
a. że oskarżonyJ. D.zawarł (w imieniu swojej żony oskarżonejM. D.) umowę „kupna-sprzedaży" samochodu markiC. (...)onr rej. (...)(...)zG. J.działającą w imieniu swojej córkiP. D., mimo iż przeczy temu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności umowa najmu przedmiotowego pojazdu spisana w obecności świadkaM. B., brak jest dowodu na istnienie rzekomej umowy „kupna-sprzedaży" zawartej pomiędzy oskarżonąM. D.aP. D.przez pośredniczących w tej czynności oskarżonegoJ. D.iG. J., powyższe błędne ustalenie doprowadziło do przyjęcia, iż oskarżonyS. P. (1)swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 278 § 1 kkbowiem miał on wiedzę, że zawarta pomiędzy nim a oskarżonąM. D.umowa „kupna-sprzedaży" nie może dojść do skutku z uwagi na wcześniejsze sprzedanie tego pojazdu córceG. J., a w związku z tym jego działanie nie polegało na odebraniu swojej własności tylko na zaborze pojazdu w celu jego przywłaszczenia,
b. że oskarżonyJ. D.w miejscowościJ.wręczyłG. J.dwa egzemplarze umowy „kupna-sprzedaży" samochodu markiC. (...)podpisane przez oskarżonąM. D.w sytuacji, gdy przeczy temu zgromadzony materiał dowodowy, oskarżeniJ. D.orazM. D.nigdy nie uczynili przedmiotem sprzedaży w/w pojazdu z rodzinąG. J.o czym konsekwentnie wyjaśniają od samego początku, a ponadto z zeznań pokrzywdzonejP. D.wynika, że nie pamięta czy spisana została umowa kupna-sprzedaży na pojazdM. D.czy też powstał inny dokument. Nie widziała przedmiotowej umowy. W/w zeznała natomiast, że oskarżonyJ. D.sporządził na swoją żonę i na jej brataB. J.umowę najmu na przedmiotowy pojazd, co w sprawie jest bezsporne biorąc pod uwagę dowód z umowy najmu i osobowy materiał dowodowy,
c. że „wszystkie dokumenty" dotyczące pojazduC. (...)były przechowywane w tym samochodzie, w tym również umowa kupna-sprzedaży, w sytuacji gdy w/w ustaleniu przeczy zgromadzony materiał dowodowy - podczas przeszukania w pojeździe tym nie znaleziono wspomnianej umowy, natomiast w toku oględzin torby koloru ciemno-zielonego, w której znajdowały się spakowane przez oskarżonegoS. P. (1)rzeczy z samochodu, znajduje się umowa najmu użyczenia pojazdu z 7.11.2011 r., a to oznacza, że umowa najmu użyczenia została sporządzona w dwóch egzemplarzach co potwierdza świadekM. B., a nie jak twierdzą świadkowieG. J.iB. J.w jednym egzemplarzu i jako taka obowiązywała właśnie ta umowa,
d. że oskarżonyS. P. (1)otwierając samochód zapasowym kluczykiem zabrał go w celu przywłaszczenia wraz z rzeczamiG. J.iP. D., które znajdowały się w tym samochodzie, a w szczególności, że zabrał aparat tlenowyo nazwie F. (...)o wartości 3542 zł powodując tym samym straty na rzeczG. J.iP. D., w sytuacji gdy w/w nie działał z zamiarem przywłaszczenia pojazdu, lecz działał z zamiarem objęcia faktycznego władztwa nad swoją własnością (oskarżonyS. P. (1)nabył przedmiotowy pojazd na mocy umowy z dnia 20.07.2012 r. zawartej z oskarżonąM. D.), oskarżony nie działał z zamiarem przywłaszczenia znajdujących się w pojeździe rzeczy, bowiem wszystkie rzeczy znajdujące się w pojeździe zostały spakowane do osobnych toreb i czekały na odbiór przezG. J.z którą miał się skontaktować oskarżonyJ. D., ponadto w pojeździe nie znaleziono przedmiotowego aparatu tlenowego, w związku z tym nieuprawnione jest przypisywanie oskarżonemuS. P. (1)przywłaszczenia w/w rzeczy, tylko na podstawie zeznańG. J., iż taki aparat znajdował się w samochodzie, w sytuacji gdy przeczy temu zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności protokoły z przeszukania pomieszczeń mieszkalno-gospodarczych oraz protokoły oględzin toreb w których nie znaleziono tegoż aparatu tlenowego,
e. że oskarżonaM. D.była świadoma, że sprzedała swój samochódP. D.i że zostały również przekazane dokumenty dotyczące tego pojazdu, takie jak dowód rejestracyjny oraz karta pojazdu, tym samym oskarżona mając powyższą wiedzę poświadczyła nieprawdę przed funkcjonariuszem publicznym co do zgubienia wspomnianych dokumentów w nieznanych okolicznościach, przez co wprowadziła go w błąd i doprowadziła do wydania dowodu rejestracyjnego na nazwiskoS. P. (1), powyższemu ustaleniu przeczy zgromadzony materiał dowodowy, oskarżona nigdy nie zawierała ani nie podpisywała żadnej umowy sprzedaży z rodzinąJ., zaś jedyną umową jaka została zawarta była umowa najmu użyczenia pojazdu zawarta zB. J., zaś od oskarżonegoJ. D.posiadała wiedzę, że potrzebne do przerejestrowania pojazdu dokumenty zostały zagubione i według takiej wiedzy złożyła oświadczenie o zgubieniu w/w dokumentów, nie działała tym samym w złej wierze ani tym bardziej w zamiarze wyłudzenia podstępem poświadczenia nieprawdy,
2) mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania, tj.:
a.art. 230 § 2 kpkpoprzez orzeczenie o zwrocie pojazdu markiC. (...)onr rej. (...)pokrzywdzonejP. D.w sytuacji gdy w/w nie jest uprawniona do jego odbioru, brak jest dowodu, iżP. D.jest właścicielką przedmiotowego pojazdu, zgromadzony materiał dowodowy nie dał podstaw do ustalenia stanu własności pojazdu na rzecz w/w pokrzywdzonej, natomiast z umowy z dnia 20.07.2012 r. wynika, iż właścicielem pojazdu jest oskarżonyS. P. (1), który nabył go odM. D., z daleko idącej ostrożności procesowej gdyby Sąd I instancji powziął wątpliwości co do stanu własności rzeczy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, powinien odesłać strony postępowania - osoby zainteresowane na drogę postępowania cywilnego czego sąd nie uczynił, przypisując sobie kognicję do ustalania prawa własności w postępowaniu karnym,
b.art. 7 kpkpoprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkującą odmową dania wiary wyjaśnieniom oskarżonegoS. P. (1)i oskarżonejM. D., chociaż
wyjaśnienia te były spójne i logiczne, co w rezultacie skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych w sprawie i przyjęciem, sprzecznie z treścią zgromadzonego materiału dowodowego i zasadami logicznego rozumowania, że oskarżonyS. P. (1)popełnił przestępstwo zart. 278 § 1 kk,art. 275 § 1 kkiart. 278 § 5 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, zaś oskarżonaM. D.swoim zachowaniem zrealizowała znamiona czynu zart. 272 kkw sytuacji, gdy:
-oskarżonyS. P. (1), nie dokonał zaboru w celu przywłaszczenia pojazdu lecz jedynie odebrał swoją własność, nie dokonał on też zaboru rzeczy znajdujących się w pojeździe, gdyby pojazd został rzeczywiście sprzedany przez oskarżonegoJ. D., nowy właściciel otrzymałby komplet kluczy i dokumentów, a to nie wystąpiło w niniejszym stanie faktycznym, co prowadzi do wniosku zawarcia i obowiązywania umowy najmu przez oskarżonegoD.ze świadkiemB. J.,
- oskarżonaM. D.posiadała informacje od mężaJ. D., że dokumenty dotyczące pojazduC. (...)zostały zagubione i taką też informację według posiadanej wiedzy złożyła na oświadczeniu, sąd błędnie przyjmuje, że w/w umyślnie wprowadziła w błąd funkcjonariusza publicznego, gdy z zebranego materiału dowodowego należało wyciągnąć odmienny wniosek. Oskarżona złożyła powyższe oświadczenie będąc przekonaną, że odpowiada ono rzeczywistości, sąd I instancji naruszając zasady logicznego rozumowania przyjmuje, że zawarto umowę „kupna-sprzedaży", gdyby rzeczywiście doszło do zawarcia takiej umowy to oskarżonyJ. D.nie zostawiałby dla siebie kluczyka zapasowego do samochodu lecz wydałby wraz z wszelkimi dokumentami pojazdu nowemu właścicielowi, powyższe jedynie rodzi pytanie po co oskarżonemu kluczyk do samochodu który sprzedał? Należało więc w świetle zgromadzonego materiału i wyjaśnień oskarżonych przyjąć, że doszło jedynie do zawarcia umowy najmu pojazdu, a nie do jego sprzedaży,
d.art. 424 § 1 kpkpolegającą na nieodniesieniu się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do okoliczności z powodu jakich sąd dał wiarę zeznaniom pokrzywdzonejP. D.oraz świadkomG. J.,B.J.,A. J. (1),A. J. (2)orazZ. J.oraz na jakiej podstawie odmówił wiarygodności wyjaśnieniom złożonym przez oskarżonych,
W konsekwencji obrońca wniósł o:
- uniewinnienie oskarżonych od zarzucanych im czynów , względnie
- uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,
- orzeczenie zwrotu pojazduC. (...)onr rej. (...)S. P. (1).
Prokurator Rejonowy w Krośnie zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącejJ. D.i zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na wyrażeniu błędnego poglądu, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy, zarówno zawnioskowany aktem oskarżenia, jak i uzyskany w toku postępowania sądowego, nie daje podstaw do przypisania oskarżonemuJ. D.winy za zarzucony mu czyn, podczas gdy wnikliwa analiza zebranych dowodów i ustalonych na ich podstawie okoliczności i prawidłowa ich ocena w powiązaniu z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, prowadzi do odmiennego wniosku, iż zebrany materiał dowodowy daje jednak podstawy do przypisaniaJ. D.przestępstwa zarzucanego aktem oskarżenia,
- obrazę przepisów postępowania mających wpływ na treść wydanego orzeczenia, a w szczególności poprzez naruszenieart. 424 kpk, polegającym na nie wskazaniu w wyroku stwierdzonych przez Sąd sprzeczności w materiale dowodowym, nie przeprowadzenie analizy i oceny wiarygodności zeznań świadków ze wskazaniem argumentów przemawiających za przyznaniem im tego waloru, a wynikającej z zebranego materiału dowodowego.
Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonegoJ. D.i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Apelacje skutkować musiały zmianą wyroku w części dotyczącejS. P. (1)oraz uchyleniem wyroku w części dotyczącejM. D.iJ. D.i przekazaniem sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy.
Odnosząc się kolejno do zarzutów obrońcy w części dotyczącejS. P. (1)stwierdzić należy, co następuje.
Postawione zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych wiążą się w istocie z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancjiart. 7 kpk, naruszenie którego zdaniem skarżącego miało skutkować tymi błędnymi ustaleniami.
Zarzuty te w części dotyczącej oceny dowodów i ustalenia faktycznego dotyczącego zawarcia umowy sprzedaży samochodu pomiędzyM. D.aP. J.są niezasadne.
Po pierwsze zwrócić należy uwagę, że nie można przyjąć za obrońcą, iż wyjaśnienia wszystkich oskarżonych były spójne i logiczne, skoro w toku postępowania generalnie oskarżeni odmówili składania wyjaśnień, ich wcześniejsze zeznania w charakterze świadków z powodu zakazu ustawowego nie mogły być zaliczone w poczet dowodów na rozprawie i jedynieJ. D.w dalszym toku rozprawy złożył szczątkowe wyjaśnienia.
Nie ma racji obrońca twierdząc, że brak jest dowodu na istnienie rzekomej umowy „kupna-sprzedaży" samochodu pomiędzy oskarżonąM. D.aP. J.. O ile rzeczywiście nie udało się w toku postepowania odnaleźć dokumentu – umowy, to istnienie takiej umowy potwierdza materiał dowodowy w postaci zeznań świadków, a pośrednio dokumenty dotyczące nabycia części do samochoduC.przezfirmę (...), na co wskazał w uzasadnieniu Sąd Rejonowy k.402-404, jak również w pewnym zakresie wyjaśnieniaJ. D..
Ocena zeznań świadkówG. J.,P. D.,Z. J.,A. J. (1),A. J. (2)iB. J.przedstawiona przez Sąd I instancji jest oceną logiczną, zgodną z doświadczeniem życiowym oraz ze wskazaniami wiedzy.
Sąd dostrzegł przy tym różnice w zeznaniach świadków w szczególnościG. J.iP. D., skorzystał z dyspozycjiart. 391 kpki w uzasadnieniu zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego w tym procesowego odniósł się do nich. Stwierdzić należy, że różnice w zeznaniachG. J.nie dyskwalifikują ich wiarygodności, w szczególności odnośnie najistotniejszej okoliczności – nabycia samochodu dla jej córki. Do uzasadnienia Sądu Rejonowego można dodać i to, że jakkolwiek Sąd odwoławczy nie miał okazji bezpośrednio przesłuchać świadka, co jest domeną Sądu I instancji, który przekonanie co do wiarygodności zeznań może powziąć również na podstawie możliwości osobistej obserwacji zachowania świadka, to już sama analiza pisemnych protokołów świadczy o szczerościG. J.w toku postępowania. Mianowicie zauważyć należy, że jeżeliby istotnie nie doszło do podpisania umowy sprzedaży międzyM. D.a córką świadka -P. J., to dużo łatwiej byłoby forsować świadkowi tezę, iż to ona nabyła samochód na swoje nazwisko, tym bardziej że toG. J.w rezultacie okazała się być głównym użytkownikiem auta.
Wskazana przez matkę jako nabywca na podstawie pisemnej umowyP. J.rzeczywiście słuchana po raz pierwszy w postępowaniu przygotowawczym odnosząc się do okoliczności podpisania umowy nie potrafiła sobie z całą pewnością przypomnieć tego faktu, ale z całokształtu jej zeznań wówczas złożonych wynika, że doszło do zawarcia pisemnej umowy, którą ona podpisała, tyle że nie pamięta kiedy. Wskazywane przez nią okoliczności rozmowy zJ. D., w której prosił on, aby wstrzymała się z przerejestrowywaniem samochodu wskazują, że w pełni świadomie nabyła ona samochód, czuła się osobą kompetentną do rozmów zJ. D.na temat rejestracji, tyle że nie uczestniczyła bezpośrednio w negocjacjach i fizycznym przekazaniu pojazdu. To, że nie pamiętała ona dokładnie okoliczności podpisania umowy nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia doświadczenia życiowego w sytuacji, gdy de factoP. J.użytkowała samochód bardzo krótko, a właściwie zajmowała się tym pojazdem jej matka. Dodatkowo świadek przed Sądem szczerze wskazała, że zeznając po raz pierwszy była zaskoczona, była w ciąży i nie pamiętała pewnych okoliczności. Na rozprawie fakt podpisania umowy podała z pewnością, po przemyśleniu całej sytuacji. Całokształt zeznańG. J.iP. D.nie wskazuje, aby miały one ukartować sprawę poprzez wymyślenie i przedstawienie wersji zawarcia umowy. Treść ich zeznań koreluje ze sobą wskazując, że nie przywiązywały uwagi do pewnych szczegółów dotyczących nabycia samochodu działając w zaufaniu doJ. D.i pierwsze zeznania składały będąc zaskoczone sytuacją, kiedyS. P. (1)z pomocąJ. D.dokonał zaboru pojazdu.
Ustaleniu przez Sąd Rejonowy, że dokumenty dotyczące pojazduC. (...)w tym również umowa kupna-sprzedaży były przechowywane w tym samochodzie nie przeczy okoliczność tego. że podczas przeszukania w pojeździe tym nie znaleziono wspomnianej umowy. Jak wynika bowiem z protokołu przeszukania, zeznań Policjantów, po zaborze samochodu niewątpliwe był on częściowo opróżniony z przedmiotów i dokumentów, o czym świadczy fakt zwrócenia części z tych rzeczy i przedmiotów, znajdujących się już poza pojazdem, przezS. P. (2). Skoro również, czemu nie przeczą oskarżeni, z samochodu został zabrany dowód rejestracyjny i oddany do(...), to znaczy, żeS. P. (1)iJ. D.mieli czas i okazję aby zabrać i ukryć bądź zniszczyć umowę kupna samochodu przezP. J.. Jak wynika z całokształtu sprawy mieli oni w tym cel, usiłując stworzyć sytuację faktyczną i prawną taką, że właścicielem auta ma byćS. P. (1)jako nabywca pojazdu bezpośrednio odM. D.. Istnieniu umowy kupna-sprzedaży nie przeczy również fakt istnienia umowy najmu użyczenia pojazdu z 7.11.2011 r., gdyż jak szeroko uzasadnił to Sąd Rejonowy jedna umowa nie przeczyła drugiej, umowa najmu została zawarta do czasu ostatecznego nabycia pojazdu po powrocieJ. D.z zagranicy i uiszczeniu brakującej kwoty ceny nabycia. Bardzo słusznie Sąd Rejonowy zauważa, że umowa najmu była umową krótkoterminową do 26.11.2011r. i tylko i wyłącznie taka umowa nie uzasadniałaby przetrzymywania samochodu przezG. J.do sierpnia 2012r. Nieracjonalnym byłoby w takiej sytuacji ponoszenie przezG. J.stosunkowo dużych kosztów naprawy samochodu, a z drugiej strony brak dochodzenia przez państwaD.zwrotu pojazdu z odwołaniem się do zakończenia terminu najmu określonego w umowie. Przy tej okazji zauważyć należy brak logiki w wyjaśnieniachJ. D., który przyznał, że kwotę 3900 zł otrzymał jako kaucję przy wynajmie samochodu, a następnie nie oddał jej z uwagi na rzekome zniszczenie auta, co jednak nie przeszkadzało mu w kolejnym zbyciu samochoduS. P. (1)za kwotę 5000 zł.
Podniesiony przez obrońcę argument iż, gdyby pojazd został rzeczywiście sprzedany przez oskarżonegoJ. D., nowy właściciel otrzymałby komplet kluczy i dokumentów, istotnie nie został rozważony przez Sąd Rejonowy, ale stwierdzić należy, że nie może on przeważyć oceny na korzyść ustalenia braku zawarcia umowy kupna samochodu przezP. J.. Zgodnie z doświadczeniem życiowym możliwe jest nabycie samochodu z jednym oryginalnym kluczykiem do niego, zwłaszcza w sytuacji nabycia samochodu używanego, sprowadzanego z zagranicy. Okoliczność ta nie może być decydująca dla oceny wiarygodności wersji podawanej przez państwaJ.. Zauważyć należy, żeG. J.po zniknięciu samochodu była tym faktem zaskoczona, pierwotnie nie podejrzewałaJ. D.o udział w zaborze i nawet szukała u niego pomocy w prawidłowym podaniu Policji danych samochodu. Bezprzedmiotowym w realiach sprawy jest retoryczne pytanie zawarte w apelacji obrońcy, po co oskarżonemu kluczyk do samochodu, który sprzedał, skoro okoliczności sprawy wskazują właśnie na celowe jego użycie przezJ. D.celem umożliwienia zaboru pojazdu przezS. P. (1).
Chybiony jest zarzut naruszeniaart. 424 § 1 kpkpoprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do okoliczności z powodu jakich sąd dał wiarę zeznaniom pokrzywdzonejP. D.oraz świadkomG. J.,B.J.,A. J. (1),A. J. (2)orazZ. J.oraz na jakiej podstawie odmówił wiarygodności wyjaśnieniom złożonym przez oskarżonych, gdyż rozważania na ten temat Sąd ujął w uzasadnieniu na kartach 401-404, a dokonana ocena uwzględnia zasady prawidłowego rozumowania, wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego.
W rezultacie za prawidłowe, mające podstawę w ujawnionym materiale dowodowym należy uznać ustalenie przez Sąd Rejonowy, że oskarżonyS. P. (1)otwierając samochód zapasowym kluczykiem zabrał go w celu przywłaszczenia. Wystarczy powtórzyć za Sądem I instancji, że za przyjęciem sprawstwaS. P. (1), jego bezpośredniego zamiaru zaboru samochodu w celu przywłaszczenia świadczy przyznanie tej okoliczności przezJ. D.w rozmowie telefonicznej, a także poszlaki w postaci zakupu samochodu jedynie formalnie na piśmie bez jednoczesnego sprawdzenia stanu pojazdu, bez możliwości natychmiastowego objęcia władztwa nad nim od dotychczasowego właściciela, zagarnięcia pojazdu ukradkiem, bez informowania użytkującej samochódG. J.. Okoliczności te świadczą o pełnej świadomościS. P. (1), że samochód w istocie nie stanowił już własnościM. D., że jest własnością kogoś ze stronyG. J.- głównego użytkownika samochodu, którąS. P. (1)znał i na dodatek miał motyw do tego, aby zagarnąć mienie na jej szkodę celem wyrównania roszczonych przez siebie należności .
Prawidłowe jest również ustalenie przez Sąd Rejonowy, żeS. P. (1)zabrał w celu przywłaszczenia znajdujący się w tym samochodzie aparat tlenowyo nazwie F. (...)o wartości 3542 zł na szkodęG. J.. ZeznaniaG. J.potwierdzone również zeznaniamiB. J.wskazują logicznie i zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, że w dniu 24 sierpnia 2012r.G. J.przewoziła w samochodzieC.taki aparat na budowę. Okoliczności kradzieży samochodu pod sklepem wskazują jednoznacznie, żeS. P. (1)przed zaborem pojazdu obserwował go, po opuszczeniu pojazdu przez pokrzywdzoną zamknął auto przy użyciu zapasowego kluczyka, a następnie po oddaleniu się przezG. J.w celu uzyskania pomocy w dostaniu się do pojazdu zabrał samochód z zawartością. Pomimo więc pozostawienia samochodu przez kilka minut przezG. J.bez zamknięcia zamka, okoliczności jednoznacznie wskazują, że przed zaborem samochodu przezS. P. (1)w sytuacji, gdy obserwował on auto, nikt inny aparatu z auta nie zabierał, następnie zaś oskarżony wydał Policji dobrowolnie część rzeczy i przedmiotów, ale nie było wśród nich aparatu tlenowego, zatem zabrał ten aparat w celu przywłaszczenia . Ustalenie to jest przy tym zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, skoro aparat ten przedstawiał wymierną wartość, a celem działaniaS. P. (1)było zaspokojenie swoich roszczeń finansowych, miał zatem motyw do przywłaszczenia tego aparatu, nawet jeśli w danym momencie nie wiedział, jakiej może być wartości. Ponadto tłumaczenieS. P. (1)doP., że nic nie wie na temat aparatu i że może aparat zabrałJ. D.należy uznać za niewiarygodne, gdyż okoliczności zaboru wskazują, że obaj oskarżeni mieli zamiar zaspokoić ich należności wobec pokrzywdzonej, więcS. P. (1)obejmował swoim sprawstwem, swoim zamiarem zabór tego aparatu.
Natomiast nie można zgodzić się z ustaleniem Sądu I instancji odnośnie zamiaru przywłaszczenia pozostałych rzeczy, dokumentów i karty bankomatowych ujętych w przypisanymS. P. (1)czynie.
Po pierwsze odnośnie ustalenia, co oskarżony zabrał oprócz aparatu stwierdzić należy, co następuje. W wyroku Sąd ustalił, żeS. P. (1)oprócz samochodu dokonał zaboru rzeczy znajdujących się w tym pojeździe stanowiących własnośćG. J., a to: aparatu tlenowegoo nazwie F. (...)o wartości 3542 złotych, dowodu osobistego na nazwiskoG. J., kart bankomatowychBanku (...) S.A.,(...),(...), pieczątkifirmy (...), telefonu komórkowegomarki S.i innych drobniejszych rzeczy, wskazując ogólną sumę stratG. J.na kwotę 4200 zł. W uzasadnieniu Sąd natomiast wskazał, że oskarżony zabrał m.in. pieniądze w kwocie 700 zł. Jednak wartości rzeczy wskazane w sentencji wyroku oznaczają, że po odjęciu od kwoty ogólnej 4200 zł wartości aparatu tlenowego, pozostałe wymienione przedmioty, a więc telefon i „drobniejsze rzeczy” były warte 658 zł. Sąd więc ewidentnie w ślad za treścią zarzutu z aktu oskarżenia nie przyjął w przypisanym czynie pieniędzy w kwocie 700 zł i ujmowanie tych pieniędzy w uzasadnieniu pisemnym wyroku Sądu Rejonowego wśród „drobniejszych rzeczy” jest nielogiczne i sprzeczne z sentencją orzeczenia.
Po drugie biorąc pod uwagę okoliczności, że: dowód osobisty na nazwiskoG. J., karty bankomatoweBanku (...) S.A.,(...),(...), pieczątkifirmy (...), telefon komórkowymarki S.i inne drobniejsze rzeczy oskarżony po wyjęciu z samochodu, natychmiast po przybyciu policjantów wydał, w przeciwieństwie do aparatu tlenowego nie ukrył tych rzeczy, dokumentów i kart, nie próbował w międzyczasie posłużyć się nimi - stwierdzić należy, że brak jest przekonywujących dowodów świadczących o zamiarze zaboru tych rzeczy, dokumentów i kart przezS. P. (1), a zamiaru tego nie można domniemywać.
Dlatego Sąd wyeliminował z opisu czynu zabór tych dokumentów, kart i przedmiotów i przyjmując, że oskarżony zabrał w celu przywłaszczenia samochód i aparat tlenowy, zmienił stosownie kwalifikację prawną czynu naart. 278 § 1 kk. Za tak kwalifikowany czyn na podstawieart. 278§ 1 kkprzy zastosowaniuart. 37a kkSąd skazałS. P. (1)na karę grzywny w wymiarze 300 (trzystu) stawek dziennych, określając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięć) złotych. Sąd zmienił podstawę i wymiar kary uważając, że poprzednio obowiązujące przepisykodeksu karnegonie są względniejsze dla oskarżonego, a zatem zgodnie z dyspozycjąart. 4 §1 kknależy stosować przepisykodeksu karnegow brzmieniu obowiązującym od 1.07.2015r. i zgodnie z normąart. 58§1 kkw aktualnym brzmieniu uznać należy, że wystarczającym jest orzeczenie wobecS. P. (1)kary grzywny , przy czym jej wymiar uwzględnia okoliczność nielegalnego dochodzenia przez oskarżonego zaspokojenia swoich roszczeń, bezzwłocznego wydania Policji samochodu, uwzględniając jednak, że w znacznej części oskarżony nie zwrócił zagarniętego mienia – aparatu tlenowego. Określając wysokość stawki Sąd miał na względzie sytuację materialną oskarżonego. Orzeczona kara grzywny powinna stanowić przestrogę dla oskarżonego oraz w wymiarze ogólnoprewencyjnym, wskazując, że w taki sposób swoich należności dochodzić nie należy.
W konsekwencji Sąd uchylił pkt II i III i VII zaskarżonego wyroku wobec zmiany kary zasadniczej na karę grzywny.
Mając na uwadze prawidłowe ustalenie przez Sąd , żeM. D.sprzedała samochód markiC. (...)onr rej. (...)P. D.Sąd Rejonowy był uprawniony do orzeczenia na podstawieart. 230 § 2 k.p.k.zwrotu pojazdu na rzecz pokrzywdzonej, jako osoby uprawnionej do władania nim. Postulowane przez obrońcę odesłanie stron na drogę procesu cywilnego i złożenie rzeczy do depozytu pożądane byłoby tylko wtedy, gdyby istniały wątpliwości, komu wydać zatrzymaną rzecz i gdyby nie było dostatecznych danych do niezwłocznego rozstrzygnięcia . Tymczasem ustalenie kwestii własności samochodu przez Sąd jest stanowcze i umożliwiało wydanie rozstrzygnięcia o zwrocie samochodu właścicielce.
Natomiast uwzględniając część apelacji obrońcy w odniesieniu doM. D.oraz uwzględniając apelację Prokuratora w doniesieniu doJ. D.Sąd uchylił wyrok w części dotyczącej tych oskarżonych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Zauważyć bowiem należy, że Sąd rozpoznając sprawę tych oskarżonych, którym postawiono zarzut działania wspólnie i w porozumieniu nie zbadał należycie roliJ. D.w wyłudzeniu poświadczenia nieprawdy przez funkcjonariusza publicznego. Zgodzić się należy ze stwierdzeniem, że toM. D.podpisała oświadczenie o zagubieniu dokumentów, ale nie przekreśla to konieczności zbadania udziałuJ. D.w sporządzeniu tego oświadczenia i przedstawieniu takiego oświadczenia w Urzędzie, w tym konieczności zbadania świadomościM. D., że podpisując oświadczenie stwierdza nieprawdę, a w przypadku przyjęcia jej sprawstwa, wypowiedzenia się co ewentualnej formy zjawiskowej współdziałania w tym zakresie zJ. D..
Rację ma Prokurator, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności dowody wskazujące, iżJ. D.brał udział bezpośrednio w spotkaniu w sprawie kupna samochodu markiC. (...)własności jego żony i odbierał pieniądze odG. J.wskazuje na fakt, iżJ. D.zajmował się sprawami samochodu swej żony, uczestniczył w spisaniu umowy najmu tego samochodu jak i w spisaniu umowy kupna sprzedaży tego samochodu, sam prosił również o nie przerejestrowanie samochodu, załatwiał ubezpieczenie pojazdu, zadecydował o ponownej sprzedaży samochodu oskarżonemuS. P. (1).J. D.składając wyjaśnienia przed Sądem na pytanie Prokuratora podał, że mógł sobie pomylić, kiedy złożył oświadczenie o zaginięciu dokumentów, co może świadczyć o tym, że brał udział składaniu takiego oświadczenia, oczywiście nie poprzez jego podpisanie, ale fizyczne przedłożenie w urzędzie celem uzyskania wystawienia dowodu rejestracyjnego naS. P. (1). Zauważyć przy tym należy, że oskarżonyJ.pomimo podjęcia decyzji o składaniu wyjaśnień i odpowiedzi na pytania stron i sądu, nie został przepytany na te okoliczności w sposób który wyczerpywałby potrzebę dążenia do ustalenia okoliczności zarzucanego jemu i jego żonie czynu. Zatem uniewinnienie oskarżonegoJ. D.od zarzutu popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 272 k.k., oraz skazanieM. D.za czyn zart. 272 kkuznając, że była ona jedynym sprawcą czynu jest przedwczesne, oraz nie uwzględnia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Zarówno zatem sprawaJ. D., jak iM. D.powinna być ponownie rozpoznana przez Sąd I instancji, który powinien przesłuchać oskarżonych i w razie skorzystania przez nich z prawa do składania wyjaśnień przepytać ich na okoliczności złożenia oświadczenia w urzędzie i uzyskania dowodu rejestracyjnego, powinien przesłuchać w charakterze świadkaS. P. (1), w zależności od wyników tych przesłuchań powinien rozważyć konieczność uzyskania z(...)komunikacji dokumentów dotyczących tego, kto ze strony państwaD.załatwiał sprawy dotyczące wydania nowego dowodu rejestracyjnego. Niewykluczone w zależności od wyniku powyższych czynności, że koniecznym będzie w tym przypadku również sięgniecie po dowód z zeznań urzędnika, który obsługiwał przedmiotową sprawę, po uprzednim ustaleniu jego danych. Przeprowadzenie ponowne postępowania w tym zakresie może doprowadzić nie tylko do odmiennych wniosków w zakresie możliwości przypisania czynuJ. D., ale w razie stwierdzenia współdziałania tego oskarżonego zM. D.może doprowadzić do ustaleń korzystnych dla niej w zakresie jej roli w przestępstwie. Stąd też uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania dotyczy nie tylko części dotyczącejJ. D.ale iM. D.- po rozpatrzeniu apelacji na jej korzyść.
Podstawą orzeczenia Sądu Okręgowego były przepisyart. 437§1 i 2 kpk.
W części dotyczącej rozstrzygnięcia kończącego postępowanie wobecS. P. (1)Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za obie instancje stosującart. 627 kpk,633 kpk,634 kpk,art. 3 ust. 1 i art.10 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych.
Koszty wg zasad słuszności przypadające od oskarżonegoS. P. (1)to:

-

1/3 kosztów opinii z zakresu badania podpisu oskarżonejD.dotyczącej w istocie sprawy wszystkich oskarżonych - 212,66 zł,

opłata za uzyskanie karty karnej oskarżonego - to 20 zł,

1/3 ryczałtów za doręczenia w post przygotowawczym i przed Sądem I instancji - 13.33 zł,

1/3 ryczałtu za doręczenia w postepowaniu odwoławczym - 6,66 zł,

opłata od orzeczonej grzywny – 10 % jej wysokości – 300 zł.

SSO Anna Romańska SSO Marzena Ossolińska-Plęs SSO Grażyna Artymiak