Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1611/14
Data wyroku: 2015-02-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Hajda, Barbara Braziewicz, Tomasz Pawlik
Słowa kluczowe: Obowiązek Alimentacyjny
Podstawa prawna: art. 138 w zw. z art. 27 § 1 art. 60 §1 kro oraz art. 840 §1 pkt 2 kpc

Sygn. akt III Ca 1611/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Tomasz Pawlik (spr.)
Sędzia    SO Barbara Braziewicz
SO Anna Hajda
Protokolant    Renata Krzysteczko
po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. w Gliwicach na rozprawie
sprawy z powództwaS. W.
przeciwkoA. G.
o uchylenie obowiązku alimentacyjnego
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Raciborzu
z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt III RC 63/1

1
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 w ten sposób, że oddala powództwo odnośnie pozwanejA. G.;

2
nakazuje pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Raciborzu kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem opłaty sądowej od apelacji.

SSO Anna Hajda  SSO Tomasz Pawlik   SSO Barbara Braziewicz
Sygn. akt III Ca 1611/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym w pkt 2 wyrokiem Sąd Rejonowy, uchylił obowiązek alimentacyjny powoda wobec pozwanejA. G.ustalony ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Raciborzu w dniu 20 października 1995 r. w sprawie sygn. akt III RC 512/95, z dniem wniesienia pozwu.
Sąd Rejonowy ustalił, że strony były małżeństwem, a ugoda została zawarta w trakcie trwania tego związku. Następnie, wyrokiem z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie o sygn. akt XVII C 2706/95/10, Sąd Wojewódzki w Katowicach rozwiązał małżeństwo stron przez rozwód z wyłącznej winy powoda. W wyroku rozwodowym nie orzeczono o alimentach na rzecz pozwanej.
Bazując na powyższym Sąd I instancji ocenił, że obowiązek alimentacyjny wynikający z ugody, którego źródłem byłart.27 k.r.o., wygasł z chwilą prawomocności wyroku orzekającego rozwód, a więc przed wniesieniem pozwu. Stosownie do tego rozstrzygnął o żądaniu pozwu w stosunku do pozwanejA. G.z powołaniem na treśćart.27 k.r.o.w związku zart.138 k.r.o.
Od opisanej części wyroku apelację wniosła pozwana, która domagała się jego zmiany i oddalenia powództwa. W uzasadnieniu apelacji skarżąca podniosła, że nadal istnieją przesłanki obowiązku alimentacyjnego powoda wobec niej, gdyż rozwód został orzeczony z wyłącznej winy powoda(art.60 § 1 k.r.o.). Powołała się także na swoją sytuację majątkową i osobistą.
Powód wniósł o oddalenie apelacji. W piśmie procesowym z 14 października 2014 r. oraz na rozprawie apelacyjnej podtrzymał argumentację zawartą pozwie tj. twierdził, że pozwana może podjąć pracę, a powinien ją także utrzymywać mężczyzna, z którym ma obecnie dziecko. Powód wyjaśnił także, że alimenty są egzekwowane za pośrednictwem komornika.
Sąd Okręgowy zważył:
Apelacja pozwanej musiała odnieść zamierzony skutek, jednakże na podstawie argumentacji odmiennej od zaprezentowanej przez skarżącą.
Podstawę prawną żądania powoda stanowiłart.138w związku zart.27 k.r.o.. Powód powoływał się bowiem na zmianę stosunków (możliwość podjęcia przez pozwaną pracy, jej związek faktyczny z innym mężczyzną), która miała by uzasadniać wygaśnięcie jego obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Tego rodzaju powództwo jest rodzajem powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego, a zatem dla jego uwzględnienia należy wykazać przede wszystkim istnienie interesu prawnego po stronie powoda (art.189 k.p.c.). Interes prawny w wytoczeniu powództwa istnieje zaś tylko wtedy, kiedy interes stron nie może być zabezpieczony w inny, dalej idący sposób. Chodzi bowiem o to, aby orzeczenie sądowe definitywnie zakończyło istniejący spór lub zapobiegło powstaniu takiego sporu w przyszłości.
Jeżeli okaże się, że po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, na skutek którego zobowiązanie wygasło to wówczas właściwą drogą do ustalenia tego faktu jest wyłącznie powództwo przeciwegzekucyjne przewidziane wart.840 § 1 pkt 2 k.p.c.(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt I CSK 486/10 LEX 1043962).
W rozpatrywanej sprawie powód nie wykazał zatem istnienia po jego stronie interesu prawnego dla uzyskania orzeczenia a trybieart.138 k.r.o.. Rację ma Sąd Rejonowy, że bez względu na zasadność twierdzeń pozwu (co do których nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego), obowiązek alimentacyjny powoda wypływający z ugody zawartej w trakcie trwania małżeństwa stron wygasł na skutek uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, a zatem przed wytoczeniem powództwa (por. uchwała Sądu Najwyższego z 13 lipca 2011 r. sygn. akt III CZP 39/11 OSNC 2012/3/33). Tym samym właściwą drogą ochrony praw powoda mogło być w zaistniałej sytuacji jedynie powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, tym bardziej, że sporna ugoda jest wykonywana w trybie egzekucji komorniczej.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji na podstawieart.386 § 1 k.p.c.. O kosztach postępowania odwoławczego, od którym pozwana była zwolniona z mocy ustawy, rozstrzygnięto stosownie do jego wyniku przy zastosowaniu art.113 ust.1 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych w związku zart.98 § 1 i art.108 § 1 k.p.c.
Na marginesie wypada zauważyć, że współczesne orzecznictwo Sądu Najwyższego stoi na stanowisku, że nie może być mowy o "kontynuacji" obowiązku wynikającego zart. 27 k.r.o.po orzeczeniu rozwodu - na zasadach określonych wart. 60 k.r.o... Można co najwyżej mówić o powiązaniach faktycznych oraz o pewnej ciągłości w tym znaczeniu, że zawarcie i funkcjonowanie związku małżeńskiego jest konieczną przesłanką dochodzenia roszczenia alimentacyjnego przewidzianego wart. 60 k.r.o., gdyż - co oczywiste - przewidziany w tym przepisie status rozwiedzionego małżonka wymaga uprzedniego pozostawania w związku małżeńskim. Prawne źródła tego roszczenia nie mogą być natomiast upatrywane wart. 27 k.r.o..
Tym samym odrzucono przeciwne zapatrywania prawne wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 1955 r., I CO 27/55 (OSN 1956, nr 2, poz. 33), zaopatrzonej w uzasadnienie odległe od argumentów jurydycznych, przesycone za to ideologią, wątpliwymi odwołaniami do prawa radzieckiego i radzieckiej literatury prawniczej oraz oparte na tezie o rzekomym istnieniu "podstaw moralnych małżeństwa socjalistycznego".
SSO A. Hajda SSO Tomasz Pawlik (spr.) SSO B. Braziewicz