Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1114/14
Data wyroku: 2015-03-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Ficek, Marcin Schoenborn, Małgorzata Peteja-Żak
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Obrotowi Gospodarczemu
Podstawa prawna: art. 301 § 2 kk

Sygnatura akt VI Ka 1114/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia31 marca 2015r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Krzysztof Ficek (spr)
Sędziowie SSO Marcin Schoenborn
SSR del. Małgorzata Peteja-Żak
Protokolant Marzena Mocek
po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r.
przy udziale Jolanty Mandzij
Prokuratora Prokuratury Okręgowej
sprawyR. W.ur. (...)wŁ.,
synaJ.iE.
oskarżonego zart. 301§1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 18 września 2014 r.    sygnatura akt II K 632/12
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpk,art. 632 pkt 2 kpk

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnia oskarżonegoR. W.od popełnienia zarzucanego mu czynu;

2
kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 1114/14

UZASADNIENIE
Od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 18 września 2014 roku sygn. akt II K 632/12 apelację wywiódł obrońca oskarżonegoR. W..
Wyrok ten zaskarżył w całości, zarzucając mu:

⚫

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść orzeczenia, a polegający na przyjęciu, że oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu, w sytuacji gdy prezesem zarządu firmy(...)spółka z o.o. byłR. G.i to właśnie on zarówno formalnie, jak i faktycznie rozporządzał majątkiem firmy, a oskarżony nie wykonywał funkcji przedstawicielskich określonych wart.308 kk;

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść orzeczenia, a polegający na przyjęciu, że oskarżony utworzył nową jednostkę gospodarczą pod nazwą(...), w sytuacji gdy 20 listopada 2002 roku oskarżonyR. W.złożył jedynie wniosek do KRS o zarejestrowanie nowej nazwy firmy(...)spółki z o.o. w miejsce nazwy(...)spółka z o.o., który to podmiot gospodarczy istniał już uprzednio kilka lat;

obrazę przepisów postępowania, a toart.7 kpkpoprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów;

obrazę przepisów postępowania, a toart.4 kpkiart.5 § 2 kpkprzez uwzględnienie jedynie okoliczności na niekorzyść oskarżonego oraz rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości na jego niekorzyść,

które to uchybienia miały wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia.
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, alternatywnie o uchylenie wyroku i zwrot sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje :
Apelacja obrońcy okazała się zasadna w zakresie żądania zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonegoR. W., chociaż z całkiem innych powodów niż te wskazane w środku odwoławczym. Ustalenia faktyczne - co należy podkreślić - poczynione przez Sąd Rejonowy, musiały bowiem doprowadzić do wniosku, że swoim zachowaniem oskarżony nie wyczerpał wszystkich znamion ustawowych przypisanego mu przestępstwa zart.301 § 2 kkw zw. zart.308 kk. Nie był też możliwy powrót do pierwotnej kwalifikacji zachowania oskarżonego, czyliart.301 § 1 kkz powodów tak wyraźnie wskazanych w obu uprzednich orzeczeniach składów odwoławczych.
Przed szczegółowym wskazaniem powodów uniewinnienia oskarżonego należy krótko odnieść się do istoty apelacji obrońcy oskarżonego. Argumenty w niej zawarte nie zasługiwały na uwzględnienie. Nie można oprzeć się wrażeniu, że obrońca w ogóle nie zauważył jakiej treści wyrok zapadł w Sądzie Rejonowym w Zabrzu w dniu 18 września 2014 roku. Gdyby było inaczej nie powoływałby twierdzeń przeciwko zasadnie odrzuconej przez Sąd I instancji odpowiedzialności oskarżonego zart.301 § 1 kk. Przypomnieć trzeba, że materiał dowodowy wykluczył, by oskarżony utworzył w oparciu o przepisy prawa nową jednostkę gospodarczą i na nią przeniósł składniki swojego majątku. Prawidłowe jest ustalenie, że oskarżony w grudniu 2002 roku zbył na rzecz innego podmiotu, a to spółki z o.o.(...)towar o wartości 73.817,82 z.ł., która to spółka istniała wcześniej, a ściślej od 9 października 2000 roku, ale pod inną nazwą(...)spółka z o.o. z siedzibą wŁ.. Wskazana spółka od stycznia 2003 roku przyjęła firmę(...). Zatem nie doszło do wyczerpania znamienia ustawowego przewidzianego wart.301 § 1 kkw postaci utworzenia nowej jednostki gospodarczej. Prawidłowo Sąd Rejonowy ustalił również i to, że oskarżony jako właściciel spółki z o.o.(...)z siedzibą wZ.faktycznie zajmował się sprawami majątkowymi tej spółki i faktycznie kierował działalnością tego podmiotu gospodarczego. Wynika to nie tylko z zeznańR. G., ale także księgowej spółkiU. P., która dopiero na późniejszym etapie postępowania próbowała umniejszyć odpowiedzialność oskarżonego, zaś w postępowaniu przygotowawczym jednoznacznie wskazała, że rzeczywiście spółką kierowałR. W.(k.78-79), czy też relacjiT. D.,S. B.iD. B.. Obrońca nie zauważył także, że dzięki dopuszczeniu dowodu z opinii biegłej z zakresu rachunkowościM. E.ustalono w oparciu o dostępne dokumenty, że wartość zbytego towaru to 73.817,82 zł. Na marginesie zauważyć trzeba, że biegła z powodów od niej niezależnych nie dysponowała pełną dokumentacją (k.871-872). Gdyby skarżący zapoznał się z treścią wyroku, nie pisałby w apelacji o niewskazaniu konkretnych kilku wierzycieli, na szkodę których oskarżony działał (k.914). Dowolne jest też twierdzenie, że ani ZUS ani Urząd Skarbowy nie są podmiotami korzystającymi z ochrony przewidzianej wart.301 kk. Nie można także podzielić poglądu, że sprawa niniejsza miała wyłącznie charakter cywilny.
Pomimo krytycznego stosunku do twierdzeń zawartych w apelacji obrońcy oskarżonego i tak zaskarżony wyrok nie mógł się ostać. Przed podaniem argumentów przemawiających za uniewinnieniem oskarżonego zwrócić trzeba na ograniczenia przy rozpoznaniu sprawy wynikające z dwukrotnego uchylenia orzeczeń Sądów I instancji. Pierwszym wyrokiem ewidentnie błędnie przypisanoR. W.za aktem oskarżenia popełnienie przestępstwa zart.301 § 1 kk(k.507). Ponieważ jednak wyrok został zaskarżony nie tylko na korzyść oskarżonego, ale również w zakresie kary na niekorzyść oskarżonychR. W.iR. G.przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego (k.530-531), Sąd odwoławczy był uprawniony skorzystać zart.440 kpki nie dostrzegając możliwości przypisania oskarżonemu przestępstwa zart.301 § 1 kk, z powodów o których była już mowa, uchylić wyrok i sprawęR. W.przekazać do ponownego rozpoznania z jednoznacznym trafnym ukierunkowaniem na szersze badanie odpowiedzialności oskarżonego, ale jedynie w zakresieart.300 § 2 kk(k.571v.). To zalecenie zostało całkowicie zignorowane przez kolejny skład Sądu Rejonowego, który nie tylko nie odniósł się do możliwości zastosowaniaart.300 § 2 kk, ale ponownie uznał odpowiedzialnośćR. W.zart.301 § 1 kk(k.754). Tym razem wyrok został zaskarżony wyłącznie na korzyść oskarżonego przez jego obrońcę (k.807). W tej sytuacji, co należy podkreślić, nie było już możliwości powrotu do rozważań na gruncieart.300 § 2 kk. Jednocześnie Sąd odwoławczy, który uchylał drugi wyrok zapadły w sprawie, uznał, że nie będzie naruszeniem zakazu normowanegoartykułem 443 kpkzakwalifikowanie czynu oskarżonego jako przestępstwa zart.301 § 2 lub 3 kk. W tym też kierunku poszedł Sąd Rejonowy uznając odpowiedzialność oskarżonegoR. W.za przestępstwo zart.301 § 2 kk(§ 3tego przepisu przewiduje nieumyślną postać doprowadzenia przez dłużnika kilku wierzycieli do swojej upadłości lub niewypłacalności), a tym samym przesądzając, iż przy takiej zmianie nie doszło do wyjścia poza granice oskarżenia.
Sąd Rejonowy przeprowadził dokładne postępowanie dowodowe, dopuszczając m.in. dowód z opinii biegłej z zakresu rachunkowościM. E., który jest istotny z punktu widzenia znamion ustawowych zawartych w§ 2 art.301 kk. Zasadnie uznał opinię biegłej za pełną, jasną i wewnętrznie niesprzeczną, szeroko przytaczając jej treść (k.925). Z taką oceną Sąd Okręgowy się zgadza. Mimo tego nie może zaakceptować rozstrzygnięcia Sądu I instancji, gdyż treść opinii wskazuje jednoznacznie na konieczność uniewinnienia oskarżonego.
Czyn zart.301 § 2 kk(również z§ 3tego przepisu) jest przestępstwem materialnym. Oznacza to, że dla jego dokonania wymagany jest skutek w postaci doprowadzenia do swojej upadłości lub niewypłacalności. Doprowadzenie obejmuje każde zachowanie dłużnika, z którym należy łączyć nadejście jego niewypłacalności lub upadłości. Sąd Rejonowy przyjął, że oskarżony jako dłużnik kilku wierzycieli w grudniu 2002 roku zbywając towar spółki z o.o.(...)z siedzibą wZ.doprowadził do niewypłacalności tego podmiotu. To twierdzenie jest błędne, gdy uwzględnić ustalenia odnośnie niewypłacalności i upadłości spółki kierowanej przez oskarżonego wynikające z opinii biegłej z zakresu rachunkowości. Są one jednoznaczne, w pełni zostały zaakceptowane również przez Sąd meriti, a także Sąd Okręgowy. Zgadzając się z definicją niewypłacalności przyjętą za wypowiedziami doktryny przez biegłą, a następnie przez Sąd I instancji (k.882-883, k.924-924v. - „niewypłacalność to stan, w którym majątek dłużnika nie wystarcza na pokrycie długów”), zauważyć trzeba, że w przypadku spółki(...)z siedzibą wZ., faktycznie zarządzanej przez oskarżonego, stan upadłości zaistniał dnia 31 grudnia 1999 roku. W tym samym dniu spółka stała się również niewypłacalna, albowiem jej zobowiązania przekraczały wartość majątku (k.882-883, 885). Dla niniejszej sprawy oznacza to, że w grudniu 2002 roku (granice czasowe aktu oskarżenia), zbywając majątek spółki na rzecz innego podmiotu, oskarżony nie doprowadził do niewypłacalności spółki(...)z siedzibą wZ., gdyż stan niewypłacalności tego podmiotu istniał już trzy lata wcześniej, a mianowicie na dzień 31 grudnia 1999 roku. Nie ma zatem związku polegającego na doprowadzeniu przez oskarżonego do niewypłacalności poprzez zbycie towaru w grudniu 2002 roku. Zachowanie oskarżonego nie wywołało skutku, o którym mowa wart.301 § 2 kk. W konsekwencji nie może on ponieść odpowiedzialności za to przestępstwo. Swoim zachowaniem nie wyczerpał bowiem wszystkich znamion ustawowych przewidzianych we wskazanym przepisiekodeksu karnego. Jak już wyżej zaznaczono, z powodów faktycznych wykluczona jest odpowiedzialnośćR. W.za przestępstwo zart.301 § 1 kk, zaś z przyczyn prawnych nie jest możliwy powrót do rozważań o odpowiedzialności oskarżonego na gruncieart.300 § 2 kk.
Z tych zatem wszystkich powodów Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonegoR. W.od popełnienia zarzucanego mu czynu. Zgodnie zart.632 pkt 2 kpkkosztami procesu w sprawie obciążył Skarb Państwa.