Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1593/14
Data wyroku: 2015-02-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janina Kościelniak
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32  ustawy  z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 1593/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Janina Kościelniak

Protokolant:

Kamila Niemczyk

po rozpoznaniu w dniu4 lutego 2015 r. w Gliwicach
sprawyB. G.(G.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaB. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia17 czerwca 2014  r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury począwszy od 1 maja 2014 r.,

2
oddala odwołanie w pozostałym zakresie,

3
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz ubezpieczonegoB. G.kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Janina Kościelniak
Sygn. akt. VIII U 1593/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 17 czerwca 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuB. G.prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu oart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 1440) w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury od dnia ukończenia wieku emerytalnego. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że zgodnie z przedłożonymi przez niego świadectwami i zaświadczeniami oraz zeznaniami świadków, o przesłuchanie których wnosił, wykonywał pracę w warunkach szczególnych i tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a dodatkowo podniósł, że do okresów pracy w warunkach szczególnych nie zaliczył odwołującemu żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych. Dodatkowo ZUS zaznaczył, że do okresów takiej pracy nie zaliczył odwołującemu zatrudnienia w okresie od 25 kwietnia 1978r. do 31 października 1993r. w(...) Przedsiębiorstwie (...)wG.na stanowisku mechanika samochodowego wymienionego w wykazie A, dział XIV poz. 14 i 16 mimo, iż za ten okres przedłożył świadectwa pracy w warunkach szczególnych, bowiem w przedłożonym przez niego odpisie legitymacji ubezpieczeniowej pracodawca w tym okresie przyporządkował mu stanowisko ślusarza.
Sąd ustalił co następuje:
UbezpieczonyB. G.ur. (...)w dniu 13 maja 2014r. zgłosił wniosek o prawo do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Ubezpieczony 60 lat ukończył 4 sierpnia 2013r. i nie jest członkiem OFE
Skarżący, na dzień 1 stycznia 1999r., legitymuje się okresem składkowymi nieskładkowym w wymiarze ponad 25 lat, z tym, że w ocenie ZUS nie udowodnił 15 lat okresów pracy w szczególnych warunkach, bowiem ZUS nie uwzględnił mu żadnego okresu takiej pracy.
Po przeanalizowaniu sprawy ZUS w dniu 17 czerwca 2014r. wydał zaskarżoną decyzję odmowną.
Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję nie uznał za pracę w warunkach szczególnych okresu pracy w(...) Przedsiębiorstwie (...)wG.od 25 kwietnia 1978r. do 31 października 1993r., z uwagi na fakt, iż istnieją rozbieżności w nazewnictwie stanowisk jego pracy w tym okresie pomiędzy przedłożonym przez niego za ten okres świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych i odpisem legitymacji ubezpieczeniowej. Dodatkowo ZUS podkreślił, że odwołujący w spornym okresie wyjeżdżał na budowy eksportowe i charakter jego pracy w tych okresach nie został potwierdzony żadnym dowodem.
W postępowaniu przed Sądem ubezpieczony domagał się uznania z pracę w warunkach szczególnych jego okresów zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wG.od 25 kwietnia 1978r. do 31 października 1993r., gdzie bez względu na zajmowane stanowisko pracy, faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, z wyjątkiem okresu wyjazdów na budowy eksportowe, wykonywał pracę mechanika samochodowego, wykonującego pracę w kanałach remontowych oraz przy naprawach i regulacjach gaźników, pomp wtryskowych i wtryskiwaczy. Z kolei w trakcie kontraktów zagranicznych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował przy wykonywaniu prac antykorozyjnych i termoizolacyjnych urządzeń i instalacji technologicznych.
W toku procesu Sąd ustalił, iż(...) Przedsiębiorstwo (...)wG.było dużą firmą budowlaną zajmującą się głównie wykonywaniem różnego rodzaju instalacji na wielkich inwestycjach budowlanych. Było ono podzielone na różne oddziały. Posiadało również własny tabor samochodów osobowych, dostawczych i ciężarowych oraz autobusów i maszyn na podwoziu samochodów ciężarowych, jak dźwigi, w łącznej ilości około 100 sztuk. Były to stare, wysłużone pojazdy, które ze względu na znaczne przeciążenie i fatalny stan dróg oraz konieczność dojazdu drogami terenowymi na budowy, ulegały częstym awariom. Charakter zakładu wymuszał pozostawanie pojazdów w ciągłej sprawności i gotowości do użycia. Z tego też względu w przedsiębiorstwie tym był wydzielony osobny dział zajmujący się wyłącznie utrzymaniem nieprzerwanej sprawności i gotowości do pracy wszystkich tych pojazdów. Dział ten był oparty na warsztacie remontowym który zajmował się naprawami tych pojazdów. Warsztat ten był wyposażony w 4 – 6 kanałów remontowych. W warsztacie tym pracowało na 2 zmiany łącznie 10 mechaników, spawacz, elektryk i lakiernik w tym ubezpieczony, zatem byli oni ciągle zajęci pracami naprawczymi. Konstrukcja naprawionych samochodów w tych czasach wymuszała aby większość prac naprawczych była prowadzona z poziomu kanałów remontowych. Bywało tak, że takie podzespoły jak silniki były wymontowywane w kanale, a następnie były naprawiane na warsztacie w tym samym budynku, co kanały. Na warsztacie były w głównej mierze dokonywane naprawy pomp wtryskowych, wtryskiwaczy oraz przy regulacji gaźników.
Ubezpieczonemu w tym przedsiębiorstwie faktycznie został na stałe przypisany do warsztatu zajmującego się naprawą pojazdów, gdzie zajmował się opisanymi wyżej naprawami i regulacjami. Sąd ustalił, że w spornym okresie przeważającą część czasu pracy odwołujący wykonywał swoje obowiązki służbowe wyłącznie w kanałach remontowych. Z kolei w pozostałej części czasu pracy zajmował się naprawami i regulacjami w silnikach tych pojazdów, a w szczególności gaźników, pomp wtryskowych i wtryskiwaczy. Warunkami szkodliwymi na tym stanowisku pracy było narażenia na oddziaływanie spalin, paliwa, olejów i innych płynów eksploatacyjnych a także smarów oraz hałas pochodzący od pracujących silników.
Pracodawca przypisał ubezpieczonemu stanowisko ślusarza mechanika, bowiem w tym czasie w warsztacie pracowała już dość znaczna ilość mechaników samochodowych, a sztywne reguły rozdziału stanowisk w przedsiębiorstwach państwowych nie pozwalały na zatrudnienie ich większej ilości, natomiast ilość pracy do wykonania determinowała konieczność zatrudnienia większej ilości mechaników. Z tego względu ubezpieczonego formalnie przyjęto na stanowisko ślusarza, a faktycznie od początku pracy w tym przedsiębiorstwie zajmował się opisanymi wyżej pracami w kanałach remontowych oraz przy naprawach, regulacjach i regeneracji gaźników, pomp wtryskowych i wtryskiwaczy. Dopiero po kilku latach faktycznie ubezpieczonemu przypisano stanowisko mechanika samochodowego. Okresowo ubezpieczonemu przypisywano również inne stanowiska, jak blacharz, jednak było to związane wyłącznie z okresami jego pracy na kontraktach zagranicznych. Pracodawca powierzył odwołującemu też stanowisko brygadzisty, faktycznie jednak był on tzw. brygadzistą pracującym, tj. tak jak dotychczas wykonywał swoje obowiązki mechanika, a dodatkowo był odpowiedzialny za rozdział prac pomiędzy pozostałych mechaników i sprawdzenie czy prace te wykonali. Czynności nadzorcze zajmowały mu kilka minut na dniówkę roboczą.
Sąd ustalił również, że w trakcie zatrudnienia u tego pracodawcy odwołujący został przez swojego pracodawcę wysłany na budowy eksportowe do Czechosłowacji. Po raz pierwszy pracował na eksporcie w okresie od 14 lutego 1983r. do 15 listopada 1983r. wmiejscowości J.na budowie elektrowni atomowej na stanowisku izolarza - blacharza. W tym czasie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zajmował się wyłącznie pracami związanymi z wykonywaniem izolacji rurociągów technologicznych, tj. nakładał warstwę izolacji termicznej (waty szklanej), którą następnie należało pokryć ochronną warstwą blachy. W tym czasie ubezpieczony pracował po 12 godzin na dobę i z tego względu wypracowane nadgodziny musiał wybrać po zakończeniu kontraktu, tj. w okresie od 16 listopada 1983r. do 11 grudnia 1983r. po raz kolejny ubezpieczony pracował na budowie eksportowej w okresie od 6 marca 1989r. do 28 lutego 1990r., w miejscowościN.podP., gdzie w zakładach chemicznych, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zajmował się wyłącznie pracami związanymi z renowacją izolacji rurociągów technologicznych, tj. w pierwszej zdejmował istniejącą izolację z rurociągu, następnie ekipy antykorozyjne pokrywały rurociąg warstwą farb antykorozyjnych, zaś odwołujący po zakończeniu prac malarskich ponownie nakładał warstwę izolacji termicznej (waty szklanej), którą następnie należało pokryć ochronną warstwą blachy.
Razem z ubezpieczonym w spornych okresach pracowaliJ. T.wykonujący pracę mechanika samochodowego w warsztatach,A. Z.iA. F.wykonujący pracę blacharzy – izolarzy na budowach eksportowych.
Ubezpieczony nie jest członkiem OFE.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: akt organu rentowego, zeznań świadkówJ. T.iA. Z.(nagranie z rozprawy z dnia 27 listopada 2014r. minuty 12.08 i n.) orazA. F.(nagranie z rozprawy z dnia 4 lutego 2015r. minuty 9.45 i n.), a także wyjaśnień odwołującego (nagranie z rozprawy z dnia 4 lutego 2015r. minuty 34.50 i n.), a także akt osobowych ubezpieczonego dołączonych do akt niniejszej sprawy.
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i spójny, a tym samym za wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy.W szczególności Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom świadków i samego ubezpieczonego, gdyż są spójne i wzajemnie się potwierdzają, a nadto znajdują potwierdzenie w dokumentacji osobowej odwołującego. Ponadto świadkowie byli współpracownikami ubezpieczonego, zatem mieli oni bezpośrednie informacje w zakresie charakteru i wymiaru świadczonej przez ubezpieczonego pracy w spornym okresie.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego,B. G.zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 1440) w powiązaniuz§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat
2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których pracaw szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

W myśl ust. 2 emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku.
Ubezpieczony ukończył 60 lat życia, nie jest członkiem OFE. Kwestie te nie były sporne.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy nie zaliczył mu żadnego okresu takiej pracy.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd przyjął, że ubezpieczony posiada wymagany 15 letni okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony bez względu na nazwę zajmowanego stanowisko, wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, prace w szczególnych warunkach w całym okresie zatrudnieniaw(...) Przedsiębiorstwie (...)wG.od 25 kwietnia 1978r. do 31 października 1993r.
W całym spornym okresie, z wyjątkiem okresów pracy na kontraktach zagranicznych, ubezpieczony bez względu na nazwę zajmowanego stanowiska pracy, stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę mechanika w kanałach remontowych, łącznie z pracą mechanika przy naprawie pomp wtryskowych, wtryskiwaczy i gaźników do silników spalinowych.W szczególności jego praca odbywała się przez całe dniówki robocze w warsztacie, gdzie przez większość czasu pracy wykonywał naprawy w kanałach remontowych (wykaz A, dział XIV, poz. 16), zaś przez pozostałą część dniówki roboczej zajmował się pracami przy naprawie pomp wtryskowych, wtryskiwaczy i gaźników do silników spalinowych (wykaz A, dział XIV, poz. 14). Z kolei w trakcie pracy na kontraktach zagranicznych ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę blacharza – izolarza przy wykonywaniu prac termoizolacyjnych urządzeń i instalacji technologicznych (wykaz A, dział IV, poz. 38).
Praca w kanałach remontowych wymieniona została w wykazie A, dział XIV, poz. 16, stanowiącym załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.). Z kolei praca przy naprawie pomp wtryskowych, wtryskiwaczy i gaźników do silników spalinowych wymieniona została w wykazie A, dział XIV, poz. 14. Natomiast prace termoizolacyjne urządzeń i instalacji technologicznych wymienione zostały w wykaz A, dział IV, poz. 38.
Bez znaczenia pozostaje, że pracodawca w wystawionym mu za te okresy świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych podał inne stanowiska, niż wskazanew angażach. Fakt wykonywania takiej pracy został bowiem w stosunku do spornych okresów, wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, żeB. G.dopiero z momentem złożenia wniosku emerytalnego, spełnia łącznie wszystkie warunki niezbędne do przyznania emerytury z obniżonego wieku, wynikające z treściart. 184, ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 1440), a tym samym jego odwołanie zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie przyznania wcześniejszej emerytury od tej daty. Brak natomiast podstaw do uznania jego roszczenia przed dniem 1 maja 2014r.
Mając na względzie powyższe, Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od 1 maja 2014r. Z kolei rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim Sąd oparł na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.O kosztach orzeczono po myśliart. 98 k.p.c.w związku z§ 12 ust 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia.
SSO Janina Kościelniak