Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 2017/14
Data wyroku: 2015-08-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Pietrzak, Beata Torbus, Marek Żurecki
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 FUS

Sygn. akt III AUa 2017/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 sierpnia 2015 r.
Sąd Apelacyjny w KatowicachIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Jolanta Pietrzak (spr.)

Sędziowie

SSA Marek Żurecki
SSO del. Beata Torbus

Protokolant

Beata Kłosek

po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaA. O.(A. O.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji ubezpieczonegoA. O.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku

z dnia 17 czerwca 2014r. sygn. akt IX U 111/14

oddala apelację.
/-/SSA Marek Żurecki /-/SSA Jolanta Pietrzak /-/SSO del. Beata Torbus
Sędzia Przewodniczący Sędzia
Sygn. akt III AUa 2017/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 26.11.2013r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemuA. O.prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdy ubezpieczony na dzień 1.01.1999r.nie udokumentował wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a jedynie 13 lat, 8 miesięcy i 1 dzieńoraz nie osiągnął wieku emerytalnego.
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany przez przyznanie prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych,po uprzednim zaliczeniu do takiej pracy okresu służby wojskowej.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn, jak w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy dodał, iż brak jest podstawdo uwzględnienia do pracy w warunkach szczególnych okresu służby wojskowej ubezpieczonego, gdy w dacie powołania do wojska ubezpieczony nie był zatrudniony w szczególnych warunkach, a powrót do pracy nie nastąpił w określonym przepisami terminie, czyli w ciągu 30 dni od zakończenia służby wojskowej.
Wyrokiem z dnia 17.06.2014r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku oddalił odwołanie.
Sąd ustalił:
A. O.,ur. (...), w dniu 27.09.2013r. złożył wnioseko przyznanie prawa do emerytury.
Organ rentowy uznał za udowodniony na dzień 1.01.1999r. staż pracyw łącznym wymiarze 27 lat, 5 miesięcy i 1 dnia, w tym 13 lat, 8 miesięcy i 1 dzień pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, do której nie zaliczył okresu zasadniczej służby wojskowej ubezpieczonego od dnia 26.10.1973r. do dnia 14.10.1975r.
Ubezpieczony w okresie od dnia 11.10.1972r. do dnia 7.06.1973r. był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)Baza Nr(...)wJ.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej3,5 tony. Okres ten został uwzględniony przez organ rentowy do pracy w warunkach szczególnych.
Zatrudnienie to ustało z powodu utraty przez ubezpieczonego prawa jazdy, które ubezpieczony następnie ponownie uzyskał w trakcie odbywania zasadniczej służby wojskowej w okresie od dnia 26.10.1973r. do dnia 14.10.1975r.
Po odbyciu tej służby, w dniu 14.11.1975r. ubezpieczony podjął pracęwPrzedsiębiorstwie (...) S.A.wT., również na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego i także ten okres zatrudnienia, trwający do dnia 28.08.1976r., organ rentowy zaliczył do pracyw warunkach szczególnych.
Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Wobec poczynionych ustaleń, Sąd uznał odwołanie za niezasadne, podnoszącw motywach tego rozstrzygnięcia, że brak jest podstaw do zaliczenia do stażu pracyw warunkach szczególnych okresu służby wojskowej, gdyż w świetle obowiązujących przepisów i ukształtowanego na ich tle orzecznictwa sądowego, m.in. uchwały7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16.10.2013r., sygn. II UZP 6/13, okres służby wojskowej podlega zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych, jeżeli można przyjąć, że gdyby nie ta służba, to byłoby kontynuowane zatrudnienie w szczególnych warunkach.
W uzasadnieniu powołanej uchwały Sąd Najwyższy zaznaczył, iż okres zasadniczej służby wojskowej jest nie tylko okresem służby w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach (...), lecz także okresem pracy w warunkach szczególnych, jeżeli został spełniony przez pracownika warunek powrotudo poprzedniego zatrudnienia, zostaje zachowana ciągłość pracy.
W okolicznościach niniejszej sprawy, w świetle zeznań samego ubezpieczonego, nie można przyjąć, iż opisany powyżej warunek został spełniony, gdy ustanie pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych w dniu 7.06.1973r.nie nastąpiło w związku z powołaniem ubezpieczonego do służby wojskowej,lecz w związku z utratą przez niego uprawnień do wykonywania takiej pracy,a to utratą prawa jazdy, które ubezpieczony, jak wynika z jego zeznań, ponownie uzyskał w trakcie odbywania służby wojskowej.
Skoro brak jest podstaw do uwzględnienia do uznanej przez organ rentowy pracy w warunkach szczególnych spornego okresu służby wojskowej ubezpieczonego, z przyczyn już tylko wskazanych powyżej, to ubezpieczony nie spełnia koniecznego do przyznania prawa do dochodzonego świadczenia 15-letniego okresu pracyw warunkach szczególnych na dzień 1.01.1999r., bo posiada na ten czas zaledwie13 lat, 8 miesięcy i 1 dzień takiej pracy i stąd nie przysługuje mu prawo do tego świadczenia.
Apelację od tego wyroku wywiódł ubezpieczony, zarzucając:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 184 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 32 ust. 2 i 4 ustawy z 1998r.,a w szczególności przyjęcie przez Sąd I instancji, że zaliczenie okresu zasadniczej służby wojskowej do okresu pracy w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze następuje jedynie pod warunkiem powrotu pracownika do poprzedniego zatrudnienia, a co za tym idzie, musi zachodzić ciągłość zatrudnienia;
- naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a mianowicieart. 233 § 1 k.p.c.w związku zart. 227 k.p.c., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na ocenie tych dowodów z pominięciem faktu, że okres służby wojskowej stanowił okres zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym ubezpieczony podjął pracępo zakończeniu służby wojskowej.
Wskazując na przytoczone podstawy, skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i przyznania spornego świadczenia.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne.
Sąd Apelacyjny w pełni podziela także stanowisko Sądu I instancjico do możliwości zaliczenia ubezpieczonemu okresu służby wojskowej do stażu pracy w warunkach szczególnych, wobec czego, powtarzanie tej argumentacji w tym miejscu jest zbędne.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego, podnieść należy, co następuje:
W uzasadnieniu uchwały II UZP 6/13 SN prześledził zmiany stanu prawnegow zakresie zaliczania okresu służby wojskowej i wyjaśnił, że „Zgodniez obowiązującym do 1.01.1975r. art. 108 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony (Dz. U. z 1967r. Nr 44, poz. 220), okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zaliczał się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby albo w tej samej gałęzi pracy. Przepis art. 106 ust. 1 tej ustawy wskazywał na obowiązek pracodawcy, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do zasadniczej służby wojskowej, do zatrudnienia go na poprzednio zajmowanym stanowisku lub na stanowisku równorzędnym pod względem rodzaju pracyoraz zaszeregowania osobistego, jeżeli w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia z tej służby pracownik zgłosił swój powrót do zakładu pracy w celu podjęcia zatrudnienia”.(…)
Szczegółowe zasady zaliczenia zasadniczej służby wojskowej do okresu zatrudnienia zostały uregulowane wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia22.11.1968r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin, którew § 5 ust. 1 wskazało, że pracownikowi, który podjął zatrudnienie po odbyciu służby zaliczało się okres odbytej służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień uzależnionych od ilości lat pracy w danym zakładzie lub gałęzi pracyoraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracyna określonym stanowisku lub w określonym zawodzie. Rozporządzenie to zostało uchylone z dniem 1.09.1979r. przezrozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7.09.1979r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i osób spełniających zastępczo obowiązek służby wojskowej oraz członków ich rodzin(Dz. U. Nr 21,poz. 125). W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku (I UK 126/09) Sąd Najwyższy zauważył również, że „Przepis art. 108 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony został nieznacznie zmieniony z dniem 1.01.1975r. przez art. X pkt 2 lit. c ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Przepisy wprowadzające Kodeks pracy,(Dz. U. Nr 24, poz. 142 ze zm.) i zgodnie z jego nowym brzmieniem, czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wliczał się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby. Poważniejsza zmiana nastąpiław brzmieniu przepisów ujętym w tekście jednolitym (Dz. U. z 1979r. Nr 18, poz. 111). Zmianie uległa numeracja poszczególnych jednostek redakcyjnych ustawy, a także brzmienie niektórych przepisów. W myśl art. 120 ust. 1, pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od zwolnienia z zasadniczej lub okresowej służby wojskowej podjął pracę, czas odbywania służby wojskowej wliczał się do okresu zatrudnieniaw zakładzie pracy, w którym podjął pracę, w zakresie wszelkich uprawnień wynikających zKodeksu pracyoraz przepisów szczególnych. Jednocześnie pracownikowi, który podjął pracę lub złożył wniosek o skierowanie do pracypo upływie trzydziestu dni od zwolnienia ze służby wojskowej, czas odbywania służby wliczał się do okresu zatrudnienia tylko w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego i wysokości odprawy pośmiertnej oraz uprawnień emerytalno-rentowych(art. 120 ust. 3). (...). Pomimo kolejnych, licznych zmian redakcyjnych ustawyo powszechnym obowiązku obrony, w dalszym ciągu obowiązywało zawartew art. 120 ust. 1 i 3 ustawy „wliczanie” okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych. Zostało ono usunięte dopiero z dniem 21 października 2005r. Wówczas wszedłw życieart. 1 pkt 39 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o służbie zastępczej(Dz. U. Nr 180, poz. 1496), który nadał nową treść między innymiart. 120 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym brzmieniem, które obowiązuje do chwili obecnej, pracownikowi, który podjął pracę po upływie trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, czas odbywania tej służby wlicza siędo okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem uprawnień przysługujących wyłącznie pracownikom u pracodawcy, u którego podjęli pracę”.
Odnosząc te uwagi do sytuacji ubezpieczonegoA. O., który odbywał służbę wojskową od dnia 26.10.1973r. do dnia 14.10.1975r., a zatempod rządami regulacji obowiązujących przed 1979r., stwierdzić należy, że zasadnie uznał Sąd I instancji, że okres służby wojskowej nie podlega zaliczeniu do okresu pracy w warunkach szczególnych ponieważ zatrudnienie nie ustało z powodu powołania do odbycia służby wojskowej, a ustało wcześniej i z innych przyczyn (utrata prawa jazdy na okres ponad roku - vide zeznania ubezpieczonego),a ubezpieczony po odbyciu tej służby podjął zatrudnienie w innym zakładzie pracy.
Z przytoczonych względów, Sąd Apelacyjny na mocyart. 385 k.p.c.oddalił apelację, jako pozbawioną podstaw.
/-/SSA Marek Żurecki /-/SSA Jolanta Pietrzak /-/SSO del. Beata Torbus
Sędzia Przewodniczący Sędzia
JR