Sąd Okręgowy w Lublinie
XI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XI Ka 160/15
Data wyroku: 2015-05-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Włodzimierz Śpiewla, Magdalena Kurczewska–Śmiech-spr.
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze

Sygn. akt XI Ka 160/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 maja 2015r.
Sąd Okręgowy w Lublinie w XI Wydziale Karnym Odwoławczym
w składzie:Przewodniczący: SOKatarzyna Żmigrodzka
Sędziowie: SOWłodzimierz Śpiewla
SOMagdalena Kurczewska–Śmiech-spr.
Protokolant: st. prot. Małgorzata Polaczek
przy udziale Prokuratora Beaty Syk - Jankowskiej
po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015r.
sprawyP. R.
oskarżonego zart. 234 kk,233 §1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Chełmie
z dnia 24 lipca 2014r. sygn. akt VII K 1003/12
na podstawieart. 439 § 1 pkt 11 kpkuchyla zaskarżony wyrok i sprawęP. R.przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chełmie.
XI Ka 160/15

U Z A S A D A N I E N I E
P. R.został oskarżony o to, że
I. 18 kwietnia 2011 r. wD.oraz 25 sierpnia 2011 r. wC., woj.(...), przed organami powołanymi do ścigania i orzekania w sprawach o wykroczenie, fałszywie oskarżyłJ. K.o popełnienie wykroczenie drogowego w sprawie VII W 206/11,
tj. o przestępstwo zart. 234 k.k.
II. 18 kwietnia 2011r. wD.oraz 25 sierpnia 2011 r. wC., woj.(...), składając zeznania jako świadek, będąc pouczony o odpowiedzialności karanej za składanie fałszywych zeznań, złożył zeznania w sprawie czasu, miejsca i okoliczności wykroczenia drogowego(...)40/11, VII W 206/11 podczas gdy w rzeczywistości czyn taki nie miał miejsca przed organami powołanymi do ścigania i orzekania w sprawach o wykroczenie, fałszywie oskarżyłJ. K.o popełnienie wykroczenie drogowego w sprawie VII W 206/11
tj. o przestępstwo zart. 233 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r. Sąd Rejonowy w Chełmie:
I. oskarżonegoP. R.uznał za winnego tego, że w okresie od 18 kwietnia 2011 r. do 25 sierpnia 2011r. wD.iC., woj.(...), działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będąc pouczony o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy co do okoliczności mających służyć za dowód w postępowaniu karnym, przed organami powołanymi do ścigania i orzekania w sprawach o wykroczenia zeznał nieprawdę i fałszywie oskarżyłJ. K.o popełnienie wykroczenia z art. 96 § 1 pkt 2 k.w. polegającego na dopuszczeniu do prowadzenia pojazdu mechanicznego po drodze publicznej osoby niemającej wymaganych uprawnień, w tym w dniu 18 kwietnia 2011 r. w będąc przesłuchiwany w charakterze świadka w posterunku Policji wD.w sprawie RSOW 40/11, składając zeznania mające służyć za dowód w postępowania sądowym po uprzedzeniu o odpowiedzialności za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy zeznał przed organem powołanym do ścigania w sprawach o wykroczenia nieprawdę, iżD. K.w dniu 15 kwietnia 2011r. prowadził pojazd mechaniczny po drodze publicznej fałszywie oskarżając jego ojca -J. K.o dopuszczenie do prowadzenia pojazdu mechanicznego po drodze publicznej osoby niemającej wymaganych uprawnień oraz w dniu 25 sierpnia 2011 r. w będąc przesłuchiwany w charakterze świadka w sprawie VII W 206/11 składając zeznania mające służyć za dowód w postępowania sądowym po uprzednim uprzedzeniu o odpowiedzialności za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy zeznał przed organem powołanym do orzekania w sprawach o wykroczenie - Sądem Rejonowym w Chełmie nieprawdę, iżD. K.w dniu 15 kwietnia 2011r. prowadził pojazd mechaniczny po drodze publicznej, fałszywie oskarżając jego ojca -J. K.o dopuszczenie do prowadzenia pojazdu mechanicznego po drodze publicznej osoby niemającej wymaganych uprawnień czym oskarżonyP. R.popełnił przestępstwo zart. 234 k.k.w zb. zart. 233 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 233 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.skazał go na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
II. na podstawieart. 69 § 1 i § 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie orzeczonej wobecP. R.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres 5 (pięciu) lat próby;
III. na podstawieart. 71 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemuP. R.karę grzywny w wymiarze 100 (stu) stawek dziennych ustalając wysokości stawki dziennej grzywy na podstawieart. 33 § 3 k.k.kwotę 10,00 (dziesięć) złotych;
IV. zasądził od oskarżonegoP. R.na rzecz Skarbu Państwa 400,00 (czterysta ) złotych tytułem opłaty, zaś na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonego od wydatków postępowania, którymi obciążył Skarb Państwa.
Apelację od powyższego wyroku wniósł oskarżony. We wniesionym środku odwoławczym nie wskazał konkretnych zarzutów stawianych zaskarżonemu rozstrzygnięciu. Zakwestionował natomiast swoje sprawstwo w zakresie przypisanego mu czynu i domagał się uniewinnienia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Merytoryczne ustosunkowanie się do treści wniesionego środka odwoławczego nie jest możliwe z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie doszło do rażącej obrazyart. 376 § 2 k.p.k., skutkującej zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa wart. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., a w konsekwencji koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku niezależnie od granic apelacji i podniesionych zarzutów
Zgodnie z treściąart. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.tego rodzaju rozstrzygnięcie Sądu odwoławczego jest obligatoryjne w razie stwierdzenia, że sprawę rozpoznano podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa.
Przedmiotowa sprawa była rozpoznawana w trybie zwyczajnym. W myślart. 374 § 1 k.p.k.obecność oskarżonego na rozprawie głównej jest obowiązkowa, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Jakkolwiekart. 376 § 2 k.p.k.daje możliwość prowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego, jednak tylko wtedy, gdy spełnione są przesłanki, o których mowa w tym przepisie. W niniejszej sprawie przesłanki te spełnione nie zostały, bowiem oskarżony wprawdzie złożył wyjaśnienia, to nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy odroczonej do dnia 24 lipca 2014 r.
Na rozprawę w dniu 24 lipca 2014 r. oskarżonyP. R.nie stawił się. W treści protokołu znajduje się zapis, że oskarżony został „wezwany prawidłowo w trybieart. 133 § 2 k.p.k.” (k. 236).
W tych warunkach Sąd Rejonowy postanowił, stosownie do treściart. 376 § 1 i 2 k.p.k.prowadzić rozprawę pod nieobecność oskarżonego, który złożył już wyjaśnienia iprawidłowo został wezwanyna termin rozprawy, a nie stawił się na nią bez usprawiedliwienia.
Na rozprawie w tym dniu Sąd Rejonowy przesłuchał świadka, ujawnił dowody z dokumentów, po czym zamknął przewód sądowy i udzielił głosu stronom, a następnie wydał wyrok (k. 236-237).
Rzecz jednak w tym, że w aktach sprawy znajduje się korespondencja zawierająca zwrotne potwierdzenie doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie oskarżonego na rozprawę wyznaczoną na dzień 24 lipca 2014 r., dokonane w trybieart. 133 § 2 k.p.k., które nie mogło być ocenione jako skuteczne, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd Rejonowy w postanowieniu mającym za przedmiot wniosek oskarżonego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (k. 252-253v).
Dla skuteczności zastępczego doręczenia pisma na podstawieart. 139 § 1 k.p.k., ustawa wart. 133 § 2 k.p.k.wymaga powtórzenia czynności zawiadomienia o pozostawieniu pisma do odbioru przez adresata poza miejscem jego zamieszkania, jeżeli mimo upływu 7 dni od pierwszego zawiadomienia pisma tenże nie odebrał.
Z akt sprawy wynika, iż przesyłka zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy, wobec niezastania adresata w miejscu zamieszkania, była dwukrotnie awizowana – w dniach 11 i 20 czerwca 2014 r. Rzecz tylko w tym, iż mając na względzie treść przepisówart. 133 § 2 k.p.k.oraz§ 7 ust 1, 2 i 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym(Dz.U. z dnia 26 czerwca 2003 r.,), przesyłka powinna oczekiwać na odbiorcę w placówce pocztowej, po każdym awizowaniu, przez okres minimum 7 dni, a ten, po powtórnym awizowaniu, nie został zachowany. Skoro powtórne awizowanie miało miejsce w dniu 20 czerwca 2014 r., to najwcześniej przesyłka mogła zostać zwrócona nadawcy w dniu 28 czerwca 2014 r. Zwrot korespondencji w dniu 27 czerwca 2014 r. był zatem przedwczesny, a tym samym nie sposób było przyjąć prawidłowości dokonanego doręczenia zastępczego.
Powyższy sposób doręczenia nie jest zgodny z treścią przepisów regulujących kwestię tzw. doręczenia zastępczego.
Skoro zatem brak jest podstaw by uznać, iż oskarżony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 24 lipca 2014 r. został wezwany w sposób skuteczny, jak też brak jest oświadczenia oskarżonego, z którego wynikałoby że nie weźmie w niej udziału, nie istniała możliwość prowadzenia rozprawy wyznaczonej na ten dzień pod nieobecność oskarżonego w myślart. 376 § 1 i 2 k.p.k.
Stwierdzenie tego rodzaju okoliczności skutkować powinno odroczeniem rozprawy, a w żadnej mierze nie dawało podstaw do zastosowaniaart. 376 § 2 k.p.k.
Ubocznie przy tym należy wskazać, iż tego rodzaju sytuacja, zważywszy na to, że w dniu 24 lipca 2014 r. został zamknięty przewód sądowy i wydany wyrok, pośrednio wpływa również na prawo oskarżonego do obrony, albowiem z treści jego wyjaśnień, jakie złożył będąc przesłuchiwany przed Sądem Rejonowym na rozprawie dniu 1 marca 2013 r. wynika zamiar składania wniosków dowodowych – po przeprowadzeniu wszystkich dowodów w tej sprawie (k. 114).
Wyżej wskazane uchybienie spowodowało na podstawieart. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy oskarżonegoP. R.Sądowi Rejonowemu w Chełmie do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy zadba, by gwarancje procesowego oskarżonego zostały zachowane. Przeprowadzi postępowanie dowodowe od początku. Przesłucha oskarżonego (o ile nie skorzysta on z prawa odmowy wyjaśnień) i świadków. Zebrane w sprawie dowody Sąd orzekający podda należytej ocenie, zgodnie z wymogamiart. 7 kpk, poczyni prawidłowe ustalenia faktyczne i wyda rozstrzygnięcie w sprawie. W razie potrzeby Sąd Rejonowy sporządzi uzasadnienie wyroku zgodnie z wymogamiart. 424 kpk.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
Katarzyna Żmigrodzka Włodzimierz Śpiewla Magdalena Kurczewska-Śmiech