Sąd Rejonowy w Sokółce
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 220/15
Data wyroku: 2015-10-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Potrącenie
Podstawa prawna: art. 498 kc, art. 840 § 1 pkt. 2 kpc
Teza: Istotnego znaczenia nie miało przy tym złożone przez powoda oświadczenie o wzajemnym potrąceniu wierzytelności przysługującej powodowi na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 7 listopada 2014 roku o sygn. akt I ACa (...) wydanego na skutek zaskarżenia przez pozwanego wyroku Sądu Okręgowego w B. I Wydział Cywilny z dnia 27 grudnia 2013 roku o sygn. akt I C (...) (w wysokości (...) zł), z wierzytelnością przysługującą pozwanemu zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w B. XI Wydział Cywilny z dnia 25 września 2014 roku o sygn. akt XI C (...), zmienionym wyrokiem Sądu Okregowego w B. z dnia 30 kwietnia 2015 roku o sygn. akt II Ca (...). Stosownie bowiem do art. 498 k.c. potrącenie możliwe jest, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.

Sygn. aktI C 220/15

UZASADNIENIE
Pozwem datowanym na dzień 23 czerwca 2015 roku pełnomocnik powoda(...)Zakładu Opieki Zdrowotnej im. drS. D.wC.wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Rejonowego wB.XI Wydział(...)z dnia 29 września 2014 roku, sygn. akt XI C(...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 26 maja 2015 roku, o zapłatę i zobowiązanie oraz o zasądzenie od pozwanegoJ. B.na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pisma pełnomocnik powoda wskazał, iż Sąd Rejonowy wB.wyrokiem z dnia 25 września 2014 roku, w sprawie o sygn. akt XI C(...), zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 22 maja 2012 roku tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku naruszenia prawa do informacji o stanie zdrowia poprzez zwłokę w wydaniu zaświadczenia o stanie zdrowia, w pozostałym zakresie powództwo oddalił, a ponadto orzekł o kosztach postępowania. W wyniku wniesionej apelacji Sąd Okręgowy wB.II Wydział(...)30 kwietnia 2015 roku zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził od(...)ZOZ wC.na rzeczJ. B.kwotę 1 120 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 22 maja 2012 roku oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego. Na dzień 5 maja 2015 roku łączna wysokość zadłużenia powoda wynosiła 1 529,86 zł, w tym z tytułu odsetek do dnia 5 maja 2015 roku - 409,86 zł. Pomiędzy stronami toczyło się ponadto postępowanie sądowe przed Sądem Okręgowym wB.o sygn. akt I C(...), w którym to postępowaniu wyrokiem z dnia 27 grudnia 2013 roku Sąd zasądził odJ. B.na rzecz(...)ZOZ wC.kwotę 390 zł tytułem zwrotu kosztów instancji odwoławczej. Przedmiotowy wyrok stanowił do wszczęcia postępowania egzekucyjnego przed Komornikiem Sądowym wS.–B. C.w sprawie o sygn. akt Km(...). W dniu 5 maja 2015 roku strony zgodnie postanowiły, iż rozliczą przysługujące im należności poprzez dokonanie wzajemnych potrąceń. W konsekwencji kwota 1 529,86 zł wpłacona została na rzecz pozwanego w dniu 5 maja 2015 roku. Tego samego dniaJ. B.przekazał należność w wysokości 390 zł na rzecz(...)ZOZ wC.. W związku z powyższym w dniu 6 maja 2015 roku powód wystąpił do komornika z wnioskiem o zaliczenie potrąconej kwoty na poczet zasądzonych kosztów sądowych. Pomimo to w dniu 8 czerwca 2015 roku powód otrzymał od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wS.zawiadomienie o wszczęciu egzekucji w sprawie o sygn. akt Km(...)i wezwanie do zapłaty należności w wysokości 563,59 zł tytułem należności głównej wraz z odsetkami ustawowymi.
W odpowiedzi na pozew z dnia 24 sierpnia 2015 rokuJ. B.wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania od powoda na rzecz pozwanego. Podczas rozprawy w dniu 15 października 2015 roku pozwany sprecyzował, iż domaga się zasądzenia kosztów procesowych w łącznej kwocie 181,20 zł – na podstawie załączonego spisu kosztów stawiennictwa na jednej rozprawie.
Argumentując powyższeJ. B.wskazał, iż z uwagi na regulaminu obowiązujące w Zakładzie Opieki Zdrowotnej otrzymaną należność musiał wpłacić do depozytu szpitalnego. Ostatecznie, realizując wierzytelność z przedmiotowego tytułu wykonawczego, powód wypłacił pozwanemu w dniu 5 maja 2015 roku kwotę 390 zł, w dniu 14 maja 2015 roku kwotę 50 zł oraz w dniu 22 maja 2015 roku 530,39 zł.
W piśmie z dnia 14 września 2015 roku pełnomocnik powoda wyjaśnił, iż depozyty prowadzone przez Zakłady Opieki Zdrowotnej w celu zabezpieczenia rzeczy wartościowych, stanowiących własność pacjentów, na czas ich pobytu w szpitalu zostały uregulowane wRozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 lipca 2009 roku w sprawie prowadzenia depozytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej(Dz. U. z 2009r., poz. 1068 ze zm.), a także potwierdził, iż w dniu 5 maja 2015 roku pozwany wpłacił do kasy depozytowej(...)ZOZ wC.kwotę 1 100 zł.
Sąd ustalił, co następuje:
Wyrokiem Sądu Rejonowego wB.XI Wydział(...)z dnia 25 września 2014 roku o sygn. akt XI C(...), zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego wB.z dnia 30 kwietnia 2015 roku o sygn. akt II Ca(...), zaopatrzonym w klauzulę wykonalności dnia 26 maja 2015 roku, w pkt I i II sentencji wyroku zasądzono od(...)Zakładu Opieki Zdrowotnej im. drS. D.wC.na rzeczJ. B.kwotę 1120 zł z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym od dnia 22 maja 2012 roku do dnia 22 grudnia 2014 roku i w wysokości 8 % w stosunku rocznym od dnia 23 grudnia 2014 roku do dnia zapłaty, w pozostałym zakresie powództwo oddalono (k. 4 -6). Łączna wysokość zobowiązania na dzień 5 maja 2015 roku wynosiła 1529,85 zł (należność główna w wysokości 1120 zł oraz odsetku ustawowe w wysokości 409,85 zł).
Wyrokiem Sądu Okręgowego wB.I Wydział(...)z dnia 27 grudnia 2013 roku o sygn. akt I C(...), sprostowanym wyrokiem Sądu Apelacyjnego wB.z dnia 7 listopada 2014 roku o sygn. akt I ACa(...), powództwoJ. B.o ochronę dóbr osobistych oraz o zapłatę oddalono, w pozostałym zaś zakresie pozew odrzucono. Tytułem zwrotu kosztów instancji odwoławczej w wyroku Sądu Apelacyjnego wB.z dnia 7 listopada 2014 roku o sygn. akt I ACa(...)zasądzono odJ. B.na rzecz(...)ZOZ wC.kwotę 390 zł (k. 7 – 8). Na skutek wniosku egzekucyjnego złożonego przez(...)ZOZ wC.w dniu 19 stycznia 2015 roku wszczęte zostało przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym wS.B. C.postępowanie egzekucyjne przeciwkoJ. B., prowadzone pod sygn. akt Km(...)(akta sprawy Km(...)).
W dniu 5 maja 2015 roku powodowy zakład opieki zdrowotnej złożył pozwanemu oświadczenie o dokonaniu potrącenia należności w kwocie 390 zł - przysługującej(...)wC.- z należnością przysługującąJ. B.na podstawie wyroku Sądu Rejonowego wB.z dnia 29 września 2014 roku o sygn. akt XI C(...), zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego wB., sygn. akt II Ca(...). Pozwany, otrzymując powyższe oświadczenie o potrąceniu, pisemnie oświadczył, iż na potrącenie należności do kwoty 390 zł wyraża zgodę (k. 9). Tego samego dniaJ. B.wypłacono z kasy(...)wC.– pod tytułem zwrotu należności oraz odsetek z tytułu wyroku sądu sygn. akt II Ca(...)– kwotę 1529,86 zł (k. 11), zaś pozwany uiścił w kasie(...)wC.kwotę 390 zł - z tytułu wyroku sądu sygn. akt I C(...)(k. 11 – 12). JednocześnieJ. B.wpłacił do depozytu prowadzonego przez powodowy zakład opieki zdrowotnej kwotę 1 100 zł (k. 42). Wedle twierdzeńJ. B.z depozytu szpitalnego(...)ZOZ wC.otrzymał on dniu 14 maja 2015 roku do rąk własnych kwotę 50 zł w oraz przekazem pocztowym z dnia 22 maja 2015 roku kwotę 530,39 zł.
W dniu 21 maja 2015 roku, w postępowaniu egzekucyjnym o sygn. akt Km(...), Komornik Sadowy przy Sądzie Rejonowym wS.B. C.dokonał zajęcia należnościJ. B.znajdujących się w depozycie(...)ZOZ wC.. Wobec powyższego zakład opieki zdrowotnej przelał w dniu 26 maja 2015 roku na rachunek bankowy komornika znajdującą się w depozycie zakładu kwotę 516,61 zł (akta sprawy Km(...), k. 19 akt sprawy SR wS.o sygn. I Co(...)). W dniu 17 czerwca 2015 roku komornik sądowy w sprawie egzekucyjnej o sygn. akt Km(...)przelał na rachunek wierzyciela kwotę 168 zł - z tytułu opłaconej zaliczki na wydatki w wysokości 26,10 zł i niewykorzystanej zaliczki w wysokości 54,90 zł, kosztów zastępstwa w egzekucji w wysokości 15 zł oraz kosztów klauzuli w wysokości 72 zł (k. 20 akt sprawy SR wS.o sygn. I Co(...)). Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 roku komornik sądowy ustalił koszty postępowania w sprawie w łącznej wysokości 432,16 zł i obciążył nimi w całości pozwanego. Powyższe postanowienieJ. B.zaskarżył skargą z dnia 29 czerwca 2015 roku, inicjującą postępowanie prowadzone przez Sąd Rejonowy wS.pod sygn. akt I Co(...). Postanowieniem Sądu Rejonowego wS.z dnia 31 lipca 2015 roku, zmienionym postanowieniem Sądu Okręgowego wB.z dnia 21 października 2015 roku o sygn. akt II Cz(...), oddalono skargę dłużnika na czynność komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym wS.B. C.oraz zasądzono od dłużnikaJ. B.na rzecz wierzyciela(...)ZOZ wC.kwotę 90 zł tytułem kosztów postępowania odwoławczego, w tym kwotę 60 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym (akta sprawy SR wS.o sygn. I Co(...)).
Pismami z dnia 8 czerwca 2015 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym wS.zawiadomił(...)Zakład Opieki Zdrowotnej wC.o wszczęciu przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym wS.B. C.pod sygn. akt Km(...)egzekucji na wniosek wierzyciela na podstawie tytułu wykonawczego – wyroku Sądu Rejonowego wB.z dnia 25 września 2014 roku o sygn. akt XI C(...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 26 maja 2015 roku, należności głównej w wysokości 563,59 zł, odsetek od dnia 8 czerwca 2015 roku w wysokości 2,10 zł, opłaty egzekucyjnej w wysokości 330,83 zł oraz wydatków gotówkowych w wysokości 18,30 zł, a także wezwał powoda do uiszczenia powyższych należności (k. 14 – 15). Strona powodowa zakwestionowała zasadność powyższego żądania pismem z dnia 15 czerwca 2015 roku (k. 16 – 18).
Sąd zważył, co następuje:
Wytoczone w sprawie powództwo w całości zasługiwało na uwzględnienie.
Podstawę prawną powództwa opozycyjnego, będącego przedmiotem niniejszego procesu, stanowiłart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., zgodnie z którym dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie.
W niniejszej sprawie roku powodowy(...)Zakład Opieki Zdrowotnej im. drS. D.wC.należność stwierdzoną w wyroku Sądu Rejonowego wB.z dnia 25 września 2014 roku o sygn. akt XI C(...), zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego wB.z dnia 30 kwietnia 2015 roku o sygn. akt II Ca(...)uiścił na rzecz pozwanego w całości w dniu 5 maja 2015 roku - wypłacającJ. B.z kasy(...)wC.– pod tytułem zwrotu należności oraz odsetek z tytułu wyroku sądu sygn. akt II Ca(...)– kwotę 1529,86 zł. Wypłata powyższej kwoty do rąk pozwanego potwierdzona została potwierdzeniem wypłaty z kasy z dnia 5 maja 2015 roku, potwierdzonym własnoręcznym podpisem wierzyciela (k. 11) i nie była kwestionowana przez pozwanego.
Istotnego znaczenia nie miało przy tym złożone przez powoda oświadczenie o wzajemnym potrąceniu wierzytelności przysługującej powodowi na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego wB.z dnia 7 listopada 2014 roku o sygn. akt I ACa(...), wydanego na skutek zaskarżenia przez pozwanego wyroku Sądu Okręgowego wB.I Wydział(...)z dnia 27 grudnia 2013 roku o sygn. akt I C(...)(w wysokości 390 zł), z wierzytelnością przysługującą pozwanemu zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego wB.XI Wydział(...)z dnia 25 września 2014 roku o sygn. akt XI C(...), zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego wB.z dnia 30 kwietnia 2015 roku o sygn. akt II Ca(...). Stosownie bowiem doart. 498 k.c.potrącenie możliwe jest, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wszystkie z powyższych przesłanek pozytywnych zostały w niniejszym przypadku zostały spełnione. Natomiast działanieart. 505 pkt 3 k.c., zakazującego kompensacji wierzytelności wynikłej z czynu niedozwolonego, zostało wyłączone, bowiem pozwany, któremu przysługiwała wierzytelność chroniona na podstawieart. 505 pkt 3 k.c., wyraził zgodę na potrącenie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2004 roku, III CK 251/02, LEX nr 197447; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 1967 roku, I CR 481/67, OSNC 1968, nr 11, poz. 186). Zauważyć jednocześnie należy, iż potrącenie polega na wzajemnym umorzeniu jednorodnych wierzytelności, jakie dwie osoby mają jednocześnie względem siebie, uchyla obowiązek realnego wykonania zobowiązań w części objętej potrąceniem, przez co ogranicza potrzebę przemieszczania środków pieniężnych. Natomiast w niniejszej sprawie strony – pomimo złożonych oświadczeń o potrąceniu – tego samego dnia efektywnie wykonały swoje zobowiązania z pominięciem skutków przedmiotowych oświadczeń – tj. powód najpierw wypłacił pozwanemu kwotę 1529,86 zł – odpowiadającą całości jego zobowiązania z wyroku Sądu Rejonowego wB.XI Wydział(...)z dnia 25 września 2014 roku o sygn. akt XI C(...), zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego wB.z dnia 30 kwietnia 2015 roku o sygn. akt II Ca(...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności dnia 26 maja 2015 roku (w tym więc również kwotę 390 zł, jaka miała być umorzona na skutek oświadczenia o potrąceniu), a następnie pozwany z otrzymanej kwoty zapłacił powodowi kwotę 390 zł zasądzoną na rzecz(...)ZOZ wC.w wyroku Sądu Apelacyjnego wB.z dnia 7 listopada 2014 roku o sygn. akt I ACa(...)- tytułem zwrotu kosztów instancji odwoławczej.
Odnosząc się natomiast do stanowiska procesowego zajmowanego przezJ. B., dostrzec należało, iż pozwany kwestionując wykonanie przez powoda zobowiązania w części opierał się na okolicznościach zaistniałych już po spełnieniu przez powoda świadczenia objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym, niezwiązanych bezpośrednio przedmiotem niniejszego postępowania. Po otrzymaniu należnego świadczenia, pozwany część z uzyskanej kwoty (tj. 1100 zł) wpłacić miał do depozytu prowadzonego przez powoda, zaś na skutek zajęcia tejże wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym wS.B. C., z tegoż depozytu wypłacona zostać mu miała kwota 580,39 zł. Kwestia roszczeń pozwanego wynikłych z zabezpieczenia dokonanego przez Sąd Rejonowy wB., jak i ze złożenia środków pieniężnych w depozycie prowadzonym w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej - na podstawieart. 40 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta(Dz.U. 2009 nr 52 poz. 417) irozporządzenia ministra zdrowia z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie prowadzenia depozytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej(Dz. U. 2009 nr 129, poz. 1068), jak też prawidłowości postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym wS.B. C.pod sygn. akt Km(...)nie jest jednak przedmiotem niniejszego postępowania i nie ma wpływu na zasadność powództwa opozycyjnego wszczętego w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego wB.z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt XIC(...), zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego wB., sygn. akt II Ca(...)i prowadzonym na jego podstawie postępowaniu egzekucyjnym przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym wS.B. C.pod sygn. akt Km(...). Na marginesie wskazać jedynie należy, iż prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego wS.z dnia 31 lipca 2015 roku, zmienionym postanowieniem Sądu Okręgowego wB.z dnia 21 października 2015 roku o sygn. akt II Cz(...), skargę dłużnika na postanowienie komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym wS.B. C.z dnia 22 czerwca 2015 roku - ustalające koszty postępowania w sprawie egzekucyjnej o sygn. Km(...)- oddalono.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu – na mocyart. 98 § 1 i 3 k.p.c.Zgodnie z tą zasadą, pozwany jako strona przegrywająca proces w całości winna zwrócić powodowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw. Na powyższe składa się poniesiona przez(...)ZOZ wC.opłata od pozwu w wysokości 30 zł, opłata skarbowa z tytułu pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 180 zł. Wysokość wynagrodzenia należnego z tytuły zastępstwa procesowego stron Sąd ustalił na podstawie§ 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).