Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Gz 67/15
Data wyroku: 2015-05-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Kala, Marek Tauer, Wiesław Łukaszewski
Słowa kluczowe: Zabezpieczenie
Podstawa prawna: art. 492 § 1 kpc

Sygn. akt VIII Gz 67/15

POSTANOWIENIE
Dnia 18 maja 2015 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy
w następującym składzie:
Przewodniczący SSO Marek Tauer
Sędziowie:  SSO Elżbieta Kala
SSO Wiesław Łukaszewski (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2015 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaJ. G.
przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.
na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy
z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt GNc 180/15
postanawia:
1. zmienić zaskarżone rozstrzygnięcie w ten sposób, że obniżyć zasądzoną od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.420,20 zł (jeden tysiąc czterysta dwadzieścia złotych dwadzieścia groszy) do kwoty 1.140,20 zł (jeden tysiąc sto czterdzieści złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania zabezpieczającego,
2. oddalić zażalenie w pozostałej części.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.420,20 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zabezpieczającego. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy podał, że powódka wniosła o zasądzenie od dłużnika kosztów postępowania zabezpieczającego w kwocie 540,20 zł oraz kwoty 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zabezpieczającym. Przedłożyła przy tym prawomocne postanowienie komornika sądowego z dnia 29.01.2015 r., którym ustalono koszty wykonania zabezpieczenia na kwotę 540,20 zł. Sąd I instancji podkreślił, że na podstawieart. 745 § 1 kpcw związku zart. 770 kpckomornik ustala wyłącznie wysokość kosztów wykonania zabezpieczenia, natomiast o poniesionych kosztach postępowania zabezpieczającego rozstrzyga Sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. Sąd Rejonowy podkreślił, że koszty postępowania zabezpieczającego obejmują wszelkie ponoszone w nim opłaty i wydatki oraz koszty zastępstwa związane z działaniem pełnomocnika lub działaniem samej strony. Istotne jest również wskazanie samej podstawy dla określenia wysokości kosztów zastępstwa. Podstawę tę stanowi w przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu I instancji, § 10 ust. 1 pkt 7 rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Z przepisu tego wynika, że za prowadzenie sprawy egzekucyjnej (nie z nieruchomości) należy się 25 % stawki obliczonej na podstawie § 6. W rozpoznawanej sprawie będzie to zatem 600 zł.
Pozwany w zażaleniu zaskarżył w/w postanowienie w całości, podnosząc naruszenie przepisów:
1/art. 98 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpciart. 745 § 1 kpcpoprzez zasądzenie na rzecz powódki kosztów postępowania zabezpieczającego, pomimo niecelowości ich poniesienia;
2/art. 102 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpcpoprzez jego niezastosowanie, pomimo że pozwany nie dał powodów do wszczęcia postępowania zabezpieczającego, dokonał dobrowolnej wpłaty zabezpieczonych kwot, a tym samym wszczęcie i prowadzenie tego postępowania oraz ponoszenie związanych z tym kosztów nie było uzasadnione, a zatem zachodzi uzasadniony przypadek, pozwalający na odstąpienie od obciążania pozwanej kosztami pomimo uwzględnienia powództwa;
3/art. 745 kpcpoprzez przyznanie powódce kosztów postępowania mimo niewykazania faktu ich poniesienia przez powódkę,
4/art. 745 kpcw zw. aart. 45 ustawy o komornikach sądowych i egzekucjipoprzez przyznanie powódce kosztów zabezpieczenia w wysokości maksymalnej, pomimo dobrowolnej wpłaty przez pozwanego kwoty zabezpieczenia, a tym samym niewielkiego nakładu pracy organu postępowania (komornika) w związku z prowadzonym zabezpieczeniem, co uzasadnia obniżenie opłaty.
Skarżący domagał się zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie wniosku powódki o przyznanie kosztów postępowania zabezpieczającego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie pozwanego podlega częściowemu uwzględnieniu.
Skarżący zarzucił, że zasądzone zaskarżonym postanowieniem koszty postępowania zabezpieczającego nie były celowe, lecz wywołane pochopnym i nielojalnym działaniem wierzyciela (powódki). Ze stanowiskiem pozwanego nie sposób się jednak zgodzić.
W przedmiotowej sprawie pozwany nie zakwestionował roszczenia powódki, nie złożył zarzutów od nakazu zapłaty, który prawidłowo doręczono mu w dniu 21.01.2015 r. , wskutek czego orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 4 lutego 2015 r. Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wywołuje jednak skutki prawne jeszcze przed jego uprawomocnieniem. W świetle bowiemart. 492 § 1 kpcstanowi on, inny niż postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia, tytuł uprawniający do zabezpieczenia wykonania roszczeń, z tą jednak różnicą, że nie wymaga zaopatrzenia go w klauzulę wykonalności. W sprawie niniejszej powódka, dysponując nieprawomocnym jeszcze nakazem zapłaty z dnia 19.01.2015 r. miała zatem podstawy prawne, aby wystąpić z wnioskiem do komornika sądowego o wszczęcie postępowania zabezpieczającego.
Nietrafny jest przy tym, w ocenie Sądu Okręgowego, zarzut pozwanego, iż nie dał powodów do wszczęcia postępowania zabezpieczającego. Zauważyć trzeba, że powódka przed procesem wzywała pozwanego do zapłaty spornej należności udokumentowanejfakturą VAT nr (...), pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego (por. korespondencja mailowa z dnia 23.12.2014 r., k. 12). Pozwany na powyższe nie odpowiedział, w związku z czym powódka miała prawo pozostawać w przekonaniu, że jej należność nie zostanie przez dłużnika zaspokojona w sposób dobrowolny. Brak przy tym, w ocenie Sądu Okręgowego, podstaw do uwzględnienia argumentacji skarżącego, że wpłaciłby dobrowolnie całą kwotę niezwłocznie po otrzymaniu nakazu zapłaty (gdyby nie doszło do zajęcia jego rachunków), skoro pozwany nie uczynił tego na etapie przedsądowym, po wezwaniu do zapłaty. Dołączone do zażalenia potwierdzenie przelewu z dnia 19.12.2014 r. na kwotę 30.900,16 zł dotyczy zaś zapłaty należności wynikających zfaktur nr (...)(pozostałość) oraz(...)(częściowo), a nie należności, wynikającej zfaktury nr (...)w oparciu o którą powódka dochodzi przedmiotowego roszczenia.
W konsekwencji, w przedmiotowym stanie faktycznym, przyjąć trzeba, że Sąd Rejonowy prawidłowo - co do zasady - obciążył pozwanego kosztami postępowania zabezpieczającego, które były niezbędne dla celowego dochodzenia praw powódki. Umknęło jednak Sądowi I instancji, iż wierzyciel we wniosku z dnia 11.02.2015 r. (k.37-38) wnosił o przyznanie kwoty 1.140,20 zł, a nie kwoty 1.420,20 zł. Wyjście przez Sąd Rejonowy ponad żądanie wierzyciela stanowiło zatem uchybienie procesowe - naruszenie przepisuart. 321 § 1 kpc.
Mając na względzie powyższą okoliczność, Sąd Okręgowy zobowiązany był zmienić zaskarżone postanowienie i obniżyć zasądzoną od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.420,20 zł do kwoty 1.140,20 zł, co uczynił na podstawieart. 386 § 1 kpcw związku zart. 397 § 2 kpc(pkt 1 sentencji).
Dalej idące zażalenie Sąd Okręgowy oddalił natomiast na podstawieart. 385 kpcw związku zart. 397 § 2 kpc(pkt 2 sentencji). Sąd Okręgowy zważył, że wierzyciel przedłożył postanowienie komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy z dnia 29.01.2015 r. w sprawie KM 882/15, którym ustalone zostały koszty postępowania w przedmiocie wykonania zabezpieczenia w kwocie 540,20 zł (k.26). Orzeczenie to jest prawomocne. Postanowienie dotyczące ustalenia przez komornika kosztów w przedmiocie wykonania zabezpieczenia nie zostało zaskarżone skargą na czynności komornika (art. 767 § 1 kpc), tak więc sama wysokość tych kosztów nie mogła już być przedmiotem oceny Sądu Rejonowego, ani Sądu Okręgowego. Sąd orzekający w sprawie nie mógł badać prawidłowości postanowienia komornika o ustaleniu wysokości kosztów wykonania zabezpieczenia.
Nie ulega ponadto wątpliwości, że w myślart. 770 kpckomornik jako organ egzekucyjny wiążąco ustala jedynie należne mu koszty wykonania zabezpieczenia, pozostałe zaś koszty ustala sąd. Sąd jest zatem związany postanowieniem komornika co do wysokości kosztów ustalonych na zasadzieart. 770 kpc. Sprzeczne z treściąart. 745 § 1 kpcbyłoby przyjęcie, że w postępowaniu zabezpieczającym komornik może ustalić wysokość kosztów innych niż mu należne, bowiem stanowiłoby to wkroczenie w zakres kompetencji sądu (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2013 r. III CZP 12/13, postanowienie z dnia 15 kwietnia 2011 r., III CZP 13/11 (Biul. SN 2011/4) oraz wyrok z dnia 3 lutego 2011 r., I CNP 36/10).
Komornik w sprawie niniejszej w sposób nieuprawniony ustalił zatem koszty zastępstwa adwokackiego w postępowaniu zabezpieczającym w kwocie 600 zł. Wątpliwości Sądu nie budził jednak udział pełnomocnika wierzyciela - adwokataP. W.w postępowaniu zabezpieczającym. Powyższa okoliczność wynika bowiem wprost z treści postanowienia komornika z dnia 19.01.2015 r. Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo przyznał wierzycielowi zwrot kwoty 600 złotych tytułem wynagrodzenia radcy prawnego. Błędnie jednak Sąd I instancji powołał się w swym uzasadnieniu narozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Zastosowanie w sprawie znajdzie bowiem § 11 ust 7 in fine w związku z§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Rozporządzenie to nie przewiduje wprost stawek wynagrodzenia za postępowanie zabezpieczające, zatem stosownie do reguły wyrażonej w § 5 rozporządzenia należy zastosować stawki w sprawach o najbardziej zbliżonym charakterze. Za takie sprawy należy przyjąć określone w § 11 ust. ust. 7 sprawy egzekucyjne. W niniejszej sprawie postępowanie zabezpieczające ograniczyło się do zajęcia rachunków bankowych. Zatem wynagrodzenie adwokata wynosi 25% stawki minimalnej określonej w§ 6 pkt 5to jest kwotę 600 złotych.