Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Kz 351/15
Data wyroku: 2015-06-15 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Robert Zdych, Anna Bałazińska-Goliszewska, del) Katarzyna Szafrańska
Słowa kluczowe: Umorzenie postępowania

Sygn. IV Kz 351/15

POSTANOWIENIE
Dnia 15 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Robert Zdych
Sędziowie: SSO Anna Bałazińska - Goliszewska

SSR (del) Katarzyna Szafrańska(spr.)
Protokolant: Aneta Malewska
przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. Marka Janczyńskiego
po rozpoznaniu
w sprawie przeciwkoE. F.iR. F.
na skutek zażalenia wniesionego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia - Stare Miasto
oraz zażalenie pełnomocnika oskarżyciela posiłkowegoW. O.
na postanowienie Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia, V Wydziału Karnego z dnia 10 kwietnia 2015r., sygn. akt V K 1483/14

w przedmiocie umorzenia postępowania

na podstawieart. 437 § 1 kpk

postanawia:

uchylić postanowienie w części na niekorzyśćR. F., w pozostałym zakresie utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia umorzył postępowanie karne przeciwkoE. F.iR. F.o czyn zart. 224 § 2 kkw zw. zart.12 kk.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Rejonowy wskazał, iż w sprawie zachodzi przeszkoda procesowa określona w przepisieart. 339 § 3 pkt 2 kpk(oczywisty brak faktycznych podstaw oskarżenia).
Powyższe orzeczenie zaskarżył w całości Prokurator, w stosunku do obojga oskarżonych zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść orzeczenia, a polegający na mylnym uznaniu, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia na podstawieart. 339 § 3 pkt 2 kpk, podczas, gdy z zeznań pokrzywdzonego i świadków oraz zapisu rozmów przeprowadzonych przezR. F.z pokrzywdzonymW. O.wynika, iż podstawy takie istnieją i uzasadniają przeprowadzenie postępowania przed Sądem.
Wskazując na powyższe Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Zażalenie od powyższego postanowienia złożył także pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoW. O., jedynie w części umorzenia postępowania wobecR. F., uznając umorzenie w części dotyczącejE. F.za zasadne. Zaskarżając postanowienie na niekorzyśćR. F.skarżący zarzucił orzeczeniu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść polegający na niesłusznym przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie brak jest faktycznych podstaw oskarżenia w zakresie czynu przypisanegoR. F., podczas, gdy zebrane w sprawie dowody potwierdzają, iż zachowanie oskarżonego nosi znamiona zarzuconego mu aktem oskarżenia czynu.
Rozpoznając powyższe zażalenie Sąd Okręgowy zważył, co następuje :
Zażalenie pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego oraz Prokuratora w części dotyczącej oskarżonegoR. F.zasługuje na uwzględnienie, natomiast nie zasługuje na uwzględnienie zażalenie Prokuratora w części na niekorzyść oskarżonejE. F..
Sąd Odwoławczy nie podzielił twierdzeń Sądu Rejonowego uzasadniających umorzenie postępowania bez przeprowadzenia rozprawy w oparciu o przepisart. 339§3 pkt 2 kpk, w części dotyczącej oskarżonegoR. F.. Powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, że oczywisty brak faktycznych podstaw oskarżenia zachodzi wówczas, gdy wskazane przez oskarżyciela okoliczności i dołączone do aktu oskarżenia dowody w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wskazują na to, że nie zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez osobę wskazaną w akcie oskarżenia (por. Sąd Apelacyjny w Katowicach w postanowieniu z dnia 22 października 2008 r., sygn II AKz 743/08, LEX nr 477765 , Prok. i Pr. 2009, nr 9, poz. 49). Innymi słowy, jest to taka sytuacja, gdy brak podstaw oskarżenia jest ewidentny (wręcz “rzuca się oczy”) i absolutnie oczywisty po lekturze aktu oskarżenia i akt postępowania przygotowawczego ( Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II K 116/09, LEX nr 533582). Musi to być zatem taka sytuacja, gdy nie ma żadnego prawdopodobieństwa popełnienia czynu. Na etapie wstępnej kontroli aktu oskarżenia Sąd orzekający ma jedynie sprawdzić, czy przedstawione na poparcie oskarżenia dowody uprawdopodobniają wysuwany zarzut (zob. post. SN z 3 listopada 1971 r., I KR 206/71,), czy też w sposób oczywisty, "na pierwszy rzut oka", nie wskazują, aby wobec danej osoby można go było wysuwać.
Analizując treść uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji nie można mieć wątpliwości co do tego, iż Sąd swoje rozważania całkowicie skoncentrował na prawnokarnej ocenie zachowania oskarżonejE. F.wykazując w sposób przekonujący dla Sądu Okręgowego oczywisty brak faktycznych podstaw oskarżenia, co do jej osoby. Sąd I instancji całkowicie natomiast pominął ocenę zachowaniaR. F.. W odniesieniu do oskarżonegoR. F.ograniczył się jedynie do wskazania, żeR. F.przeprowadził rozmowy zW. O., w których nawiązał do postępowania karnego wytoczonego przeciwko pokrzywdzonemu, ale biorąc pod uwagę okres popełnienia przestępstwa wskazany przez oskarżyciela w zarzucie odbywać się to miało po złożeniu przezE. F.aktu subsydiarnego, a więc kiedy postępowanie karne było już w toku. Zdaniem Sądu I instancji, wskazane zatem przez oskarżonego, że chce aby pokrzywdzony straciłprawo wykonywania zawodu, nie może być interpretowane w kategorii groźby bezprawnej w celu zaniechania egzekucji. Jednocześnie w uzasadnieniu Sąd nie odniósł się w żadnej mierze do zgromadzonych w postępowaniu przygotowawczym dowodów uprawdopodabniających zrealizowanie przez oskarżonego znamion zarzuconego mu czynu, w szczególności pomijając dowód z zeznań pokrzywdzonegoW. O.i pozostałych świadków, jak również pomijając treść opinii biegłego. W toku postępowania przygotowawczegoW. O.przedłożył nagranie z rozmowy telefonicznej zR. F.mającej miejsce wKancelarii (...), podczas której, wbrew twierdzeniom zawartym w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, wielokrotnie powoływał się znajomości z szefem(...), panemE., twierdził, że pokrzywdzony był sprawdzany wI. (...), powoływał się także na swoje rozmowy z prof.Z.oraz prof.Ć.. W świetle zeznań świadkówW. O.,B. T.,W. M.,W. B., czyR. W., oskarżony niejednokrotnie w ich obecności powoływał się na wpływy u znanych i cenionych prawników. Wskazać należy, że oskarżony wystosował także wobec pokrzywdzonego wypowiedzi o treści„…bo chcemy pana uwalić. To nie ulega wątpliwości.” {…} Żeby pan stracił prawo wykonywania zawodu”, „jak się rusza na wojnę to trzeba zrobić rozpoznanie z kim się wojuje {…}”
Zdaniem Sądu Okręgowego nie przesądzając o winie i sprawstwie oskarżonego, jego wypowiedzi winny być poddane głębokiej analizie, a analiza taka powinna być dokonana wyłącznie w toku postępowania przed Sądem. Oskarżyciel publiczny w toku postępowania przygotowawczego zgromadził zatem dowody, w świetle których oskarżony jawi się jako możliwy sprawca zarzuconego mu przestępstwa, podczas gdy umorzenie postępowania na podstawie art.art. 339 § 3 pkt 2 kpkjest możliwe jedynie wówczas, gdy samo podejrzenie popełnienia przestępstwa (nie zaś jego popełnienie) nie jest dostatecznie uzasadnione w świetle zgromadzonych danych. Brak oczywistych podstaw oskarżenia zachodzi bowiem tylko w sytuacji braku jakichkolwiek dowodów świadczących o popełnieniu przez oskarżonego przypisywanego mu przestępstwa, a nie może być efektem oceny dowodów. Dowody przestają natomiast mieć oczywistą dla każdego wymowę, jeżeli mogą być odmiennie interpretowane/postanowienie z dnia 8 grudnia 2004 r. Sąd Najwyższy IV KK 337/04/.W tej sytuacji należy podzielić pogląd zawarty we wniosku skarżącego, że bez przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego nie sposób przesądzić o odpowiedzialności oskarżonej, a dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy konieczne jest skierowanie jej na rozprawę celem merytorycznego rozpoznania.
Sąd Odwoławczy nie ma natomiast wątpliwości, że w stosunku do oskarżonejE. F.zachodzi oczywisty brak podstaw oskarżenia. Sąd Rejonowy w tym zakresie przedstawił obszerną argumentację, którą Sąd Odwoławczy w całej rozciągłości podziela. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w żadnej mierze nie uprawdopodabnia nawet, aby oskarżona działała wspólnie i w porozumieniu zR. F., nie sposób też uznać, aby skorzystanie w drogi sądowej i wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia stanowiło wyrazem groźby bezprawnej w celu zmuszenia komornika do zaniechania egzekucji. Wyczerpanie procedury karnej uprawniało oskarżoną do wniesienia aktu subsydiarnego, a zasadność stawianych w nim zarzutów poddana była kontroli sądowej. Podobnie spojrzeć należy na działania oskarżonej polegające na skierowaniu pisma do Ministra Sprawiedliwości, które również nie sposób rozpoznawać w kategoriach realizacji groźby bezprawnej.
Brak jest też jakichkolwiek dowodów na to, aby działała ona wspólnie i w porozumieniu zR. F..
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.