Sąd Okręgowy w Lublinie
XI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XI Ka 790/15
Data wyroku: 2016-01-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Daniluk, Magdalena Kurczewska – Śmiech, Elżbieta Kowalska
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze

Sygn. aktXI Ka 790/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 stycznia 2016r.
Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO Elżbieta Daniluk
Sędziowie SO Magdalena Kurczewska – Śmiech (spr.)
SO Elżbieta Kowalska
p.o. Protokolanta Wojciech Czajkowski
przy udziale Prokuratora Doroty Kalinowskiej - Kłos
po rozpoznaniu dnia 21 stycznia 2016r.
sprawyM. G. (1)urodzonego (...)wP.s.M.
iS.z d. Kula
Ł. C. (1)urodzonego (...)wP.s.J.iL.
z d. Szewczyk
oskarżonych o czyn zart. 158 § 1 k.k.i innych
na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonegoM. G. (1)oraz obrońcę oskarżonegoŁ. C. (1)
od wyroku Sądu Rejonowego w Puławach
z dnia 7 kwietnia 2015r. sygn. aktII K 1249/13
I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
II. zasądza od Skarbu Państwa tytułem wynagrodzenia za obronę wykonaną z urzędu w postępowaniu odwoławczym na rzecz adw.S. S.– Kancelaria Adwokacka wP.obrońcy oskarżonegoM. G. (1)oraz adw.G. S.– Kancelaria Adwokacka wP.obrońcy oskarżonegoŁ. C. (1)po 516 (pięćset szesnaście) złotych 60 groszy
III. zwalnia oskarżonych od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, wchodzącymi w ich skład wydatkami obciąża Skarb Państwa

    Elżbieta Kowalska  Elżbieta Daniluk  Magdalena Kurczewska-Śmiech

Sygn. akt XI Ka 790/15

UZASADNIENIE
Ł. C. (1)iM. G. (1)zostali oskarżeni o to, że:

I
w dniu 25 sierpnia 2013 roku wP., województwa(...), działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą dokonał pobiciaR. D.w ten sposób, że szarpiąc go za ramiona i uderzając pięściami po twarzy spowodował jego upadek na podłoże, a następnie uderzał go pięściami po twarzy, powodując obrażenia ciała w postaci rany w obrębie łuku brwiowego lewego, podbiegnięć krwawych oraz obrzęku na powiekach obu oczu, policzkach, nosie, wardze górnej, wylewu krwawego pod spojówką gałki ocznej lewej i jej powieki, otarcia naskórka na lewym kolanie, które to obrażenia spowodowały rozstrój zdrowia i naruszenie czynności narządów ciała na okres poniżej dni siedmiu, ale naraziły go na wystąpienie skutków pourazowych w obrębie kości twarzoczaszki, uzębienia, nosa, określonych wart. 157 § 1 k.k.,

to jest o czyn zart. 158 § 1 k.k.,
a nadtoM. G. (1)oskarżony o to, że:

II
w dniu 25 sierpnia 2013 roku wP., województwa(...), dokonał uszkodzenia ciałaM. K. (1)w ten sposób, że uderzając ją pięścią w twarz oraz tył głowy spowodował jej upadek na podłoże, w wyniku czego pokrzywdzona doznała obrażeń ciała w postaci podbiegnięcia krwawego na powiekach oka prawego, na skórze owłosionej głowy w okolicy ciemieniowo – potylicznej oraz otarcia naskórka na grzbiecie stopy lewej, które to obrażenia spowodowały rozstrój zdrowia i naruszenie czynności narządów ciała na okres poniżej dni siedmiu,

to jest o czyn zart. 157 § 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2015r.Sąd Rejonowy ustalił, że:

I
oskarżonegoM. G. (1):

a
w ramach czynu zarzucanego w punkcie I aktu oskarżenia uznał za winnego tego, że w dniu 25 sierpnia 2013 roku wP., województwa(...), szarpiącR. D.za ramiona i uderzając go pięściami po twarzy spowodował jego upadek na podłoże, a następnie uderzając pięściami po twarzy spowodował uR. D.obrażenia ciała w postaci rany w obrębie łuku brwiowego lewego, podbiegnięć krwawych oraz obrzęku na powiekach obu oczu, policzkach, nosie, wardze górnej, wylewu krwawego pod spojówką gałki ocznej lewej i jej powieki, otarć naskórka na lewym kolanie, które to obrażenia spowodowały rozstrój zdrowia i naruszenie czynności narządów ciała na okres poniżej dni siedmiu, to jest czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 157 § 2 k.k.;

b
uznał za winnego czynu zarzucanego w punkcie II aktu oskarżenia, wyczerpującego dyspozycjęart. 157 § 2 k.k.

i uznając, że czyny te stanowią ciąg przestępstw, o którym mowa wart. 91 § 1 k.k.na podstawieart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.skazał go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;

II
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.orazart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie tak orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemuM. G. (1)na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata;

III
na podstawieart. 71 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoM. G. (1)grzywnę w rozmiarze 80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych ustalając w oparciu oart. 33 § 3 k.k.wysokość jednej stawki dziennej na 10 (dziesięć) złotych;

IV
na podstawieart. 46 § 2 k.k.orzekł od oskarżonegoM. G. (1)na rzecz pokrzywdzonychR. D.iM. K. (1)nawiązkę w kwocie 1500 (tysiąc pięćset) złotych na rzeczR. D.i 1000 (tysiąc) złotych na rzeczM. K. (1);

V
odnośnie oskarżonegoŁ. C. (1)ustalając, że w ramach czynu opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku w dniu 25 sierpnia 2013 roku wP., województwa(...), naruszył nietykalność cielesnaR. D.w ten sposób, że gdyR. D.leżał na ziemi usiadł na nim i przytrzymując go za ramiona uniemożliwiał mu podniesienie się z ziemi, to jest dopuścił się czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 217 § 1 k.k.na podstawieart. 66 § 1 i 2 k.k.postępowanie karne wobecŁ. C. (1)warunkowo umorzył na okres próby wynoszący rok;

VI
na podstawieart. 67 § 3 k.k.orzekł od oskarżonegoŁ. C. (1)na rzecz pokrzywdzonegoR. D.nawiązkę w kwocie 300 (trzysta) złotych;

VII
zasądził solidarnie od oskarżonychM. G. (1)iŁ. C. (1)na rzecz oskarżyciela posiłkowegoR. D.kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;

VIII
zasądził od oskarżonegoM. G. (1)na rzecz oskarżycielki posiłkowejM. K. (1)kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;

IX
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokatówS. S.iG. S.kwoty po(...)(tysiąc sześćdziesiąt dwa) złote 72 (siedemdziesiąt dwa) grosze tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokatów ustanowionych z urzędu;

X
zwolnił oskarżonychM. G. (1)iŁ. C. (1)od ponoszenia kosztów sądowych ustalając, iż wchodzące w ich skład wydatki ponosi Skarb Państwa.

Z wyrokiem tym nie zgodzili się oskarżonyM. G. (1)oraz obrońca oskarżonegoŁ. C. (1)zaskarżając wyrok w części dotyczącejŁ. C. (1)na jego korzyść. Zarzuciła :
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę niniejszego wyroku, który miał istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, polegający na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż czyn oskarżonego wypełnił znamiona przestępstwa zart. 217 § 1 k.k., podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje możliwości przypisania oskarżonemu sprawstwa, wręcz przeciwnie, działanie oskarżonego było działaniem w obronie koniecznej, czy też obarczone błędnym przekonaniem, iż nie popełnia on przestępstwa, gdyż oskarżony sądził, iż działa w warunkach obrony koniecznej, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
Ewentualnie z ostrożności procesowej na podstawieart. 427 § 1 i 2 k.p.k.iart. 438 pkt 1 k.p.k.naruszenie prawa materialnego a mianowicieart. 217 § 2 k.k.poprzez jego niezastosowanie, gdy z okoliczności sprawy wynika, iż pokrzywdzony zachowywał się agresywnie, a reakcja oskarżonego była spowodowana zachowaniem pokrzywdzonego.
Wniosła o:
- zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie V, VI, VII i umorzenie postępowania na podstawieart. 17 § 1 pkt 4 k.p.k.;
- ewentualnie o uchylenie opisanego orzeczenia wpunkcie V, VI, VIIi umorzenie postępowania na podstawieart. 17 § 1 pkt 4 k.p.k.;
- ewentualnie o uchylenie opisanego orzeczenia w punkcie V, VI, VII i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
OskarżonyM. G. (1)zaskarżył wyrok w całości. Zarzucił:
1. obrazę przepisów prawa postępowania karnego, mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie:art. 4 k.p.k.,art. 5 k.p.k.,art. 7 k.p.k.,art. 92 k.p.k.,art. 167 k.p.k.,art. 345 § 1 i 2 k.p.k.,art. 410 k.p.k.iart. 424 § 1 ust. 1 i 2 k.p.k.wobec nienależytego rozważenia całokształtu materiału dowodowego sprawy i rozstrzygnięcie nie dających się usunąć istotnych wątpliwości co do winy oskarżonegoM. G. (1)na jego niekorzyść, traktując zebrane dowody w sposób wybiórczy, fragmentaryczny, a więc w sposób dowolny a nie swobodny;
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, jako wynik powyższych uchybień, polegający na bezzasadnym uznaniu, że oskarżonyM. G. (1)dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa.
Wniósł o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonegoM. G. (1)z dokonania zarzucanego mu czynu;
2. lub o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Puławach;
3. lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Prokuraturze Rejonowej w celu przeprowadzenia postępowania przygotowawczego na zasadach ogólnych.
Sąd Okręgowy zważył co następuje: apelacja jest niezasadna a wnioski w niej zawarte nie zasługują na uwzględnienie
W toku kontroli odwoławczej Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy w Puławach orzekając w niniejszej sprawie procedował prawidłowo, respektując wszystkie reguły rzetelnego procesu, które doprowadziły do wydania prawidłowego wyroku. W toku postępowania zostały wyjaśnione – zgodnie z nakazem płynącym z dyspozycji przepisuart. 366 § 1 kpk– wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy poczynił w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie i ujawnionego na rozprawie materiału dowodowego (art. 410 kpk), który ocenił z poszanowaniem reguł wynikających zart. 7 kpk, co sprawiło, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o prawidłowe ustalenia faktyczne dotyczące zachowania się oskarżonego.
PrzypisanieŁ. C. (1)sprawstwa w postaci przyjętej przez Sąd Rejonowy a polegającej na tym, że naruszył on nietykalność cielesnąR. D.w ten sposób, że gdy pokrzywdzony leżał na ziemi usiadł na nim i przytrzymując go za ramiona uniemożliwiał mu podniesienie się z ziemi, czym wyczerpał dyspozycjęart. 217 § 1 kksą prawidłowe. Zostały oparte przecież także na wyjaśnieniach oskarżonego, który faktu tego nie kwestionował a wręcz odwrotnie przyznawał go, co koreluje z twierdzeniami pokrzywdzonego orazA. K.,M. K.orazM. K.. Ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy w tym zakresie nie budzi wątpliwości.
Wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżonego, nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż oskarżonyŁ. C. (1)działał w ramachart. 25 kktj. obrony koniecznej. Wniosek taki wynika wprost z analizy jego twierdzeń złożonych w postępowaniu przygotowawczym kiedy wskazał, że po starciu zM. G.pokrzywdzony upadł na ziemię. Wyjaśnił dalej, żeM. G.odszedł od pokrzywdzonego i kiedy ten leżał na ziemiM.go już nie bił. Wówczas dopiero usiadł na pokrzywdzonym i złapał go za ręce.
Zatem wg twierdzeń samego oskarżonego jego zachowanie nastąpiło po zakończeniu starcia pomiędzy pokrzywdzonym a współoskarżonym i miało niejako charakter profilaktyczny, co nie może być traktowane jako działanie w obronie koniecznej. Nie istniał już wówczas jakikolwiek zamach na zdrowie lub inne dobro prawem chronione uczestników zajścia, które zostało zakończone w momencie kiedyR. D.leżał na ziemi aM. G. (1)zaprzestał bicia go i odszedł z miejsca zdarzenia.Ł. C.nie starał się zatem zapobiec jako osoba postronna bójce, co usiłuje wykazać skarżąca, albowiem taka już nie miała miejsca, a jego motywacja, na którą wskazuje została uwzględniona przy ocenie stopnia szkodliwości społecznej jego działania i skutkowała prawidłowym rozstrzygnięciem o warunkowym umorzeniu postępowania karnego wobec niego.
Prawidłowo Sąd Rejonowy nie znalazł podstaw do zastosowania wobec oskarżonegoart. 217 § 2 kkuznając, że nie ma żadnych przesłanek do przyjęcia, iż działanieŁ. C. (1)spowodowane było wyzywającym zachowaniem się pokrzywdzonego. Konstatacja ta, wbrew twierdzeniom obrońcy jest prawidłowa. Trudno uznać aby zachowanie się pokrzywdzonego, który został pobity przezM. G.i leżał na ziemi, co poprzedzało zachowanie sięŁ. C. (1), było zachowaniem wyzywającym. W ocenie Sądu Okręgowego ocena Sądu I instancji w tym zakresie jest prawidłowa. Na marginesie należy zauważyć, że przepisart. 217 § 2 kkdaje sądowi możliwość odstąpienia od wymierzenia kary a nie umorzenia postępowania z tego powodu, że sprawca nie podlega karze, czego domagała się skarżąca.
Sąd Rejonowy w Puławach dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie a argumentacja podniesiona przez obrońcę ma charakter stricte polemiczny, zatem nie może być uwzględniona.
Nie budzi zastrzeżeń Sądu Okręgowego warunkowe umorzenie postępowania karnego będące efektem przyjęcia właściwej kwalifikacji prawnej czynu. W sposób nie budzący zastrzeżeń Sąd Rejonowy ukształtował wysokość nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, mając na uwadze sytuację materialnąŁ. C..
Mając powyższe na uwadze i nie stwierdzając uchybień zart. 439 kpki440 kpkSąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
O kosztach obrony z urzędu wykonanej w stosunku do oskarżonegoŁ. C.w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie ustawy z dnia 16 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w zw. zpar. 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Na podstawieart. 624 par. 1 kpkw zw. zart. 634 kpkSąd Okręgowy zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych związanych z postępowaniem przed Sądem II instancji, określając jednocześnie, że wchodzące w ich skład wydatki ponosi Skarb Państwa. U podstaw rozstrzygnięcia legło to, że oskarżony uzyskuje minimalne dochody z tytułu zatrudnienia, jest zaś studentem opłacającym samodzielnie naukę, co skutkuje uznaniem, że uiszczenie kosztów sądowych byłoby dla niego zbyt uciążliwe z uwagi na sytuację majątkową i wysokość dochodów.

    Elżbieta Daniluk Magdalena Kurczewska-Śmiech Elżbieta Kowalska