Sąd Apelacyjny w Poznaniu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1847/14
Data wyroku: 2015-07-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Cierpiał, Dorota Goss-Kokot, Marta Sawińska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 FUS

Sygn. aktIII AUa 1847/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 lipca 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Jolanta Cierpiał
Sędziowie:  SSA Dorota Goss-Kokot (spr.)
SSA Marta Sawińska
Protokolant:  insp.ds.biurowości Krystyna Kałużna
po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2015 r. w Poznaniu
sprawyB. D.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.W..
o emeryturę
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.W..
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 7 lipca 2014 r.  sygn. akt VIII U 1328/14
oddala apelację.

SSA Marta Sawińska

SSA Jolanta Cierpiał

SSA Dorota Goss-Kokot

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.W.. decyzją z 4 grudnia 2013 roku, znak(...), odmówiłB. D.prawa do emerytury w obniżonym wieku z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał za udowodniony staż pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 5 lat, 9 miesięcy i 27 dni.
Powyższa decyzja została uchylona przez ZUS Oddział wO.W.. decyzją z 13 stycznia 2014 roku, znak(...), na mocy której odmówionoB. D.prawa do emerytury w obniżonym wieku z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Staż pracy w warunkach szczególnych został ustalony przez organ rentowy w wymiarze 7 lat, 3 miesięcy i 14 dni.
B. D.złożył odwołania od obu decyzji, domagając się przyznania mu prawa do emerytury. Odwołujący podniósł, że do jego stażu pracy w warunkach szczególnych powinien zostać zaliczony okres zatrudnienia wP.wW.na stanowisku tokarza oraz okres pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony w(...)L..
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z 7 lipca 2014 roku w sprawie VIII U. 1328/14, umorzył postępowanie z odwołania od decyzji z 4 grudnia 2013 roku (pkt 1) oraz zmienił zaskarżoną decyzję z 13 stycznia 2014 roku, przyznającB. D.prawo do emerytury od 22 stycznia 2014 roku (pkt 2).
Sąd I instancji ustalił, co następuje:
OdwołującyB. D.23 kwietnia 2012 roku ukończył(...)lat; na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił łącznie 27 lat, 6 miesięcy i 13 dni okresów składkowych.
Odwołujący nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Odwołujący od 9 listopada 1979 roku. do 3 kwietnia 1982 roku był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie(...)wL.. W tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w szczególnych warunkach na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony. W ramach swoich obowiązków odwołujący woził beton, żwir.
Odwołujący w okresie od 6 kwietnia 1982 roku do  31 października 1991 roku był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w(...) Wytwórni (...)wW..
Praca odwołującego od 19 października 1987 roku do 31 października 1991 roku w(...)wW.została uwzględniona przez organ rentowy do pracy w szczególnych warunkach.
W okresie od 6 kwietnia 1982 roku do 18 października 1987 roku odwołujący  w(...)wW.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w szczególnych warunkach na stanowisku tokarza-frezera.
W ramach swoich obowiązków odwołujący wykonywał matryce do piłek, były to matryce stalowe, następnie pracował przy wykrojnikach. Odwołujący otrzymywał ze wzorcowni szablony, naklejał je na blachę i następnie wycinał w metalu. Takie elementy przekazywane były do zatwierdzenia numeracją i następnie odwołujący wykonywał wykrójniki. Odwołujący wszystko to spawał i przygotowywał do odbioru,  tak aby było zgodne z szablonem.
Zatrudnienie odwołującego w powyższych zakładach pracy w opisanym charakterze miało charakter stały i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Odwołujący nie korzystał z urlopów bezpłatnych ani dłuższych zwolnień lekarskich.
Organ rentowy złożył apelację od wyroku w punkcie drugim, zarzucając:
- naruszenie przepisów prawa materialnego art. 184 ust. 1 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS
- naruszenie prawa procesowego, tj.art. 233 § 1 k.p.c.poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.
Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 2 i oddalenie odwołania lub jego uchylenie i przekazanie Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Odwołujący swoje prawo do emerytury wywiódł z przepisuart. 184 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który stanowi, iż ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1 )  okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)  okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa(ust. 2).
Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku będącym pracownikami, o których mowa wust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4).
Zarówno w art. 184 ust. 1 pkt 1 jak i w art. 32 ust. 4 ustawodawca odsyła do „przepisów dotychczasowych”.
Przepisy dotychczasowe to rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.
W ocenie apelującego, przeprowadzone przez Sąd postępowanie nie wyjaśniło dostatecznie, czy odwołujący od 9 listopada 1979 roku do 3 kwietnia 1982 roku w Przedsiębiorstwie(...)wL., wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, prace kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Na powyższą okoliczność Sąd przeprowadził jedynie dowód z dokumentów znajdujących się w aktach rentowych oraz zeznań odwołującego.B. D.nie przedłożył świadectwa pracy w szczególnych warunkach za powyższy okres.
Odnosząc się do powyższego, Sąd Apelacyjny na wstępie za konieczne uznał, za Sądem I instancji, powtórzyć, że w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie obowiązują ograniczenia dowodowe, charakterystyczne dla postępowania administracyjnego przed organem rentowym. W postępowaniu sądowym dopuszczalne jest przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności mających wpływ na prawo skarżącego do świadczenia i to zarówno wtedy, gdy pracodawca wystawił świadectwo pracy, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwestionuje jego treść jak i wówczas, gdy dokument taki z żadnych przyczyn nie może być sporządzony.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, odwołujący sporne okoliczności zdołał udowodnić i jak słusznie podniósł w odpowiedzi na apelację, przedstawione przez niego dowody nie zostały skutecznie przez ZUS podważone.
Dokonując oceny świadectwa pracy z 31 kwietnia 1982 roku (w aktach rentowych) wystawionego przez Przedsiębiorstwo(...)wL., Sąd II instancji zwrócił uwagę, że z jego treści wynika, iż odwołujący będąc w przedsiębiorstwie tym zatrudniony, od 9 listopada 1979 roku do 3 kwietnia 1982 roku zajmował stanowiska kierowcy,a ostatnio stanowisko pomocnika kierowcy.
W ocenie Sądu II instancji, taki zapis kłóci się z zasadami doświadczenia życiowego. Logicznym byłoby zatrudnienie najpierw na stanowisku pomocnika kierowcy i następnie, w późniejszym okresie, na stanowisku kierowcy. Tym bardziej, że jak wynika ze świadectwa pracy odwołującego za okres poprzedniego zatrudnienia, w(...)Przedsiębiorstwie(...)wW., u tego pracodawcyB. D.uzyskał dodatkowe kwalifikacje uprawniające do prowadzenia autobusu.
Jednocześnie istotnym jest, że z kart zarobków odwołującego wynika, iż otrzymywał w spornym okresie dodatek za „warunki uciążliwe”.
Powyższe świadczy w ocenie Sądu II instancji o tym, że pracodawca Przedsiębiorstwo(...)wL.prowadził dokumentację w postaci świadectw pracy w sposób nierzetelny. W oparciu o w/w opisane świadectwo pracy z 31 kwietnia 1982 roku przyjąć należało, że odwołujący w okresie od 9 listopada 1979 roku do 3 kwietnia 1982 roku w pełnym wymiarze czasu pracy był kierowcą. Dokumentacja zaś w postaci kart wynagrodzeńi wiarygodne zeznania odwołującego dają podstawy aby ustalenie to uzupełnić i przyjąć, żeB. D.był stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, kierowcą samochodu ciężarowego o masie powyżej 3,5 tony. Wykonywał zatem pracę w warunkach szczególnych wymienionąw rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku, w wykazie A, dziale VIII, pkt 2.
W dalszej kolejności apelujący podniósł, że nie ma również podstaw do przyjęcia, że odwołujący od 6 kwietnia 1982 roku do 18 października 1987 roku  będąc zatrudnionym w(...) Wytwórni (...)stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę tokarza - frezera, którą Sąd zakwalifikował jako prace wymienione w wykazie A dział III, pkt.78 w/w rozporządzenia (prace polegające na szlifowaniu lub ostrzeniu wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowaniu mechanicznym). Zdaniem organu rentowego, ustalenia Sądu I instancji co do charakteru czynności wykonywanych przez odwołującego, nie odpowiadają  opisowi prac wymielonych pod poz. 78.
Ponadto skarżący podkreślił, że w okresie zatrudnienia w(...)odwołujący wykonywał prace w szczególnych warunkach, co zostało potwierdzone świadectwem za okres od19 października 1987 roku do 31 października1991 roku (na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony). Zdaniem organu rentowego, gdyby praca odwołującego wP.w spornym okresie była kwalifikowana jako pracaw szczególnych warunkach, zakład pracy potwierdziłby ten fakt odpowiednim świadectwem pracy.
Również w powyższym zakresie Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw aby uznać argumentację apelującego za zasadną.
Kwestionując moc dowodową zeznań świadkaJ. K.i odwołującego, organ rentowy pomija, że okoliczności, na które zeznawali dotyczą okresu sprzed ponad 30 lat. Pomimo to opis czynności jakie wykonywał odwołujący i świadek pozwala przyjąć, że obejmowały one szlifowanie oraz ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne.
Ponadto podkreślić trzeba, że Sąd stosownie doart. 233 § 1 k.p.c.dokonuje wszechstronnej oceny materiału dowodowego. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie należy pomijać faktu, żeC. I.. sp. z o.o. Oddział wW., powołując się na informacje zawarte w aktach osobowych świadkaJ. K., potwierdziła w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze z 3 października 1995 roku, że świadek ten od 1 lipca 1976 roku do 28 lutego 1994 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace spawacza. Świadek wskazał, że ZUS zaliczył mu w/w okres do stażu pracy w warunkach szczególnych.
Powyższy dowód uwiarygodnia relacje świadka i odwołującego, tworząc z nimi spójną całość.
Reasumując dowody w postaci zeznań świadkaJ. K.i odwołującego orazw postaci świadectwa pracy świadka z 3 października 1995 roku, okazały się wystarczające dla przyjęcia, że odwołujący od 6 kwietnia 1982 roku do 18 października 1987 roku,  będąc zatrudnionym w(...) Wytwórni (...)stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę tokarza – frezera.
B. D.spełnia zatem wszystkie przesłanki warunkujące prawo do emeryturyw obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
Wyrok Sądu I instancji podsiada prawu i z tego względu apelacja organu rentowegona podstawieart. 385 k.p.c.podlegała oddaleniu jako bezzasadna.

SSA Marta Sawińska

SSA Jolanta Cierpiał

SSA Dorota Goss-Kokot