Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie
XI Wydział Karny
Sygnatura akt: XI W 3977/15
Data wyroku: 2015-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Syta
Teza: Przesłanki odpowiedzialności właściciela pojazdu za wkroczenie określone w art. 96 § 3 kw

Sygn. akt XI W 3977/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 września 2015 roku
Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie XI Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Barbara Syta
Protokolant: Karolina Kowalczyk
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2015 roku wW.
w postępowaniu zwyczajnym
sprawyJ. R.
synaW.iA.z domuW.
urodzonego dnia (...)wW.
obwinionego o to, że:
w dniu 01 lipca 2014r. w siedzibie Straży Miejskiej naulicy (...)wW., będąc właścicielem pojazdu markiO.onumerze rejestracyjnym (...)wbrew obowiązkowi, nie wskazał na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył w/w pojazd do kierowania w dniu 06.06.2014r. o godzinie 16:52 naul. (...)przyul. (...)wW.,
tj. o wykroczenie z art. 96 § 3 kw,
orzeka:

I
obwinionegoJ. R.uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu stanowiącego wykroczenie z art. 96 § 3 kw i za to na podstawie art. 96 § 3 kw skazuje go, zaś na podstawie art. 96 § 3 kw w zw. z art. 24 § 1 i § 3 kw wymierza obwinionemu karę grzywny w wysokości 300 (trzysta) złotych;

II
na podstawie art. 118 § 1 kpw, art. 627 kpk w zw. z art. 119 kpw zasądza od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 (sto) złotych tytułem zryczałtowanych wydatków postępowania oraz kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem opłaty.

Sygn. akt XI W 3977/15

UZASADNIENIE
Na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 06 czerwca 2014 roku o godz. 16:52 naul. (...)przyul. (...)wW., za pomocą urządzenia samoczynnie rejestrującego pomiar prędkości – TraffiStar SR520, zostało wykonane zdjęcie pojazdowi markiO.onumerze rejestracyjnym (...), którego kierowca wjechał na skrzyżowanie za linię „warunkowego zatrzymania” przy nadawaniu przez sygnalizator S-1 sygnału czerwonego, czym dopuścił się popełnienia wykroczenia z art. 92 § 1 kw.
Na podstawie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców Straż Miejska(...)W.ustaliła, w dniu 08 czerwca 2014 roku, że właścicielem w/w pojazdu jestJ. R., do którego wysłano wezwanie wraz z formularzami oświadczeń o wyrażeniu zgody na ukaranie mandatem karnym za popełnienie wykroczenia z art. 92 § 1 kw, bądź do wskazania kierowcy, który prowadził pojazd w dniu popełnienia czynu oraz formularz oświadczenia o wyrażenia zgody na przyjęcie mandatu karnego w przypadku niewskazania osoby kierującej pojazdem.
J. R.odebrał w/w wezwanie osobiście w dniu 24 czerwca 2014 roku. Po otrzymaniu wezwania odpowiedział na nie kierując w dniu 25 czerwca 2015 roku do Straży Miejskiej pismo z wnioskiem o umorzenie postępowania. W tym piśmie obwiniony zakwestionował uprawnienia Straży Miejskiej do występowania z wnioskiem o ukaranie oraz prawidłowość prowadzonych czynności wyjaśniających.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie:

-

częściowych wyjaśnień obwinionego złożonych w postępowaniu przed Sądem,

notatki urzędowej (k. 1-3),

danych z Cepik (k.16),

wezwania (k. 4),

zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 5),

pisma obwinionego (k. 6 -11).

ObwinionyJ. R.w postępowaniu przed Sądem nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że po otrzymaniu wezwania od Straży Miejskiej złożył pismo z wnioskiem o umorzenie postępowania ale do dnia 10 października 2014 roku nie otrzymał żadnej odpowiedzi na swoje pismo. W tym dniu dostał wezwanie do stawiennictwa w Straży Miejskiej. Obwiniony wyjaśnił ponadto, że nie miał możliwości wskazania sprawcy wykroczenia, ponadto nigdy nie odmówił jego wskazania, ale nie otrzymał odpowiedzi na swoje pismo złożone w Straży Miejskiej. Ponadto obwiniony wskazał, że nie pamięta, kto kierował jego samochodem, poza tym musiałby zobaczyć zdjęcie z fotoradaru, którego jednak Straż Miejska nie dołącza do wezwania. Obwiniony zakwestionował także uprawnienia Straży Miejskiej do kierowania wniosku o ukaranie do Sądu. Po zapoznaniu się ze zdjęciem z fotoradaru obwiniony potwierdził, że znajduje się na nim jego samochód oraz wskazał, że poza nim samochodem jeżdżą również członkowie jego rodziny, tj. m.in. dziadek, ojciec i brat. Samochód ten wykorzystywany jest także na potrzeby prowadzonej przez obwinionego działalności gospodarczej, a jego udostępnianie innym osobom odbywa się w sposób niesformalizowany.
Sąd zważył, co następuje:
Sąd dał wiarę wyjaśnieniom obwinionego w części, w której potwierdził on fakt, iż jest właścicielem samochodu markiO.onr rej. (...), otrzymał wezwanie od Straży Miejskiej z dnia 12.06.2014r. oraz fakt, że na zdjęciu z fotoradaru z dnia 06.06.2014r. znajduje się ten samochód. Wyjaśnienia obwinionego w tej części są potwierdzone innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, tj. notatką urzędową (k 1-3), wezwaniem i zwrotnym potwierdzeniem odbioru (k. 4-5), zdjęciem z fotoradaru (k. 59) oraz danymi z Cepiku (k. 16).
Sąd odmówił natomiast waloru wiarygodności wyjaśnieniom obwinionego w zakresie w jakim twierdził, że nie jest w stanie wskazać, komu powierzył pojazd do kierowania w dniu 06 czerwca 2014r., uznając je za przyjętą linię obrony zmierzającą do uniknięcia odpowiedzialności za popełnione wykroczenie. Linia obrony obwinionego sprowadza się bowiem do kwestionowania uprawnienia Straży Miejskiej do występowania z wnioskiem o ukaranie do Sądu oraz twierdzenia, iż nie pamięta, komu powierzył swój samochód, nie mógł zapoznać się ze zdjęciem z fotoradaru, ponadto z samochodu mogło korzystać kilka osób, którym był on udostępniany bez prowadzenia rejestru udostępniania.
Za podstawę dokonanych w przedmiotowej sprawie ustaleń faktycznych Sąd przyjął ponadto materiał dowodowy ujawniony w trybie art. 76 § 1 kpw w postaci: notatki urzędowej (k. 1-3), danych z Cepik (k.16), wezwania (k. 4), zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 5) oraz pisma obwinionego (k. 6-11). Sąd uznał powyższe dokumenty za w pełni wiarygodne. Strony nie kwestionowały ich prawdziwości ani autentyczności, Sąd natomiast z urzędu nie dostrzegł powodów, dla których należałoby im odmówić wiarygodności i mocy dowodowej.
Sąd uznał również za wiarygodne nagranie umieszczone na płycie CD (k. 59). Na nagraniu znajduje się zdjęcie samochodu onumerze rejestracyjnym (...), kierowca jest niewidoczny.
Zgodnie z treścią art. 96 § 3 kw, karze grzywny podlega ten, kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Wykroczenie określone w art. 96 § 3 kw ma na celu m.in. ustalenie kierującego pojazdem w razie popełnienia przestępstwa lub popełnienia wykroczenia z udziałem tego pojazdu. Przepis ten odnosi się do obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2012 poz. 1137), zgodnie z którym właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec. W świetle art. 96 § 3 kw oraz art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym na obwinionym jako właścicielu pojazdu ciążył obowiązek posiadania danych na temat osoby, której powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Udzielenie odpowiedzi wymijającej, bądź też zasłanianie się niepamięcią może być uznane za przejaw zachowania sprawczego z art. 96 § 3 kw. Niewskazaniem osoby, której powierzony został pojazd do kierowania lub używania poprzez udzielenie odpowiedzi negatywnej będzie bowiem zarówno niewskazanie tej osoby, jak i stwierdzenie zobowiązanego, że nie wie on, w czyjej dyspozycji pozostawał pojazd w czasie zdarzenia (Stefański R.A., Wykroczenia drogowe. Komentarz, Lex 2011). Stosownie do treści art. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym właściciel lub posiadacz zwolniony jest z obowiązku wskazanego w art. 96 § 3 kw, w przypadku użycia pojazdu przez osobę nieznaną wbrew woli i wiedzy właściciela lub posiadacza w sposób niemożliwy do zapobieżenia.
W niniejszej sprawie obwiniony nie wykazał aby spełnione zostały wyżej wskazane przesłanki wyłączające odpowiedzialność z art. 96 § 3 kw. Podkreślić należy, iż obwiniony nie ustosunkował się w żaden sposób do wezwania Straży Miejskiej, które odebrał osobiście. Złożył wprawdzie pismo do Straży Miejskiej z wnioskiem o umorzenie postępowania, jednak kwestionował w nim uprawnienia Straży Miejskiej do bycia oskarżycielem publicznym w niniejszej sprawie oraz podniósł, że wezwanie od Straży Miejskiej było bezprawne, w związku z czym nie miał obowiązku na nie odpowiadać. Obwiniony nie stawił się w siedzibie Straży Miejskiej w celu wyjaśnienia sprawy i wskazania, komu powierzył pojazd, ani też nie skierował żadnego pisma do Straży Miejskiej, w którym odpowiedziałby na wezwanie do wskazania osoby, której powierzył swój samochód w dniu 06 czerwca 2014 roku.
Nie budziło wątpliwości Sądu w niniejszej sprawie prowadzenie przez Straż Miejską postępowania w związku z tym, że w dniu 06 czerwca 2014 roku o godz. 16:52 wW.przyul. (...)/ul. (...)osoba kierująca pojazdem markiO.onumerze rejestracyjnym (...)wjechała na skrzyżowanie za linię „warunkowego zatrzymania” przy nadawanym przez sygnalizator S-1 sygnale świetlnym czerwonym. Z uwagi na ujawnienie powyższego wykroczenia, Straż Miejska zwróciła się do właściciela pojazdu o wskazanie komu powierzono ten pojazd do używania w dniu 06 czerwca 2014 roku. Wezwanie do wskazania informacji o użytkowniku pojazdu zostało dostarczone właścicielowi tego pojazdu prawidłowo (odebrał je osobiście).
W ocenie Sądu nie budzi zatem żadnej wątpliwości fakt, że obwiniony wyczerpał swoim zachowaniem znamiona wykroczenia z art. 96 § 3 kw. Nie odpowiedział bowiem na wezwanie Straży Miejskiej, tj. nie wskazał komu powierzył swój pojazd w czasie określonym w wezwaniu. Obwiniony był zobowiązany do takiego wskazania w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Poza skierowaniem wniosku o umorzenie postępowania obwiniony nie ustosunkował się w tym terminie do wezwania. Dopiero w postępowaniu przed Sądem wskazał, że poza nim z samochodu mogły korzystać także inne osoby, jednak nie pamięta kto nim kierował w czasie wskazanym w wezwaniu.
Zdaniem Sądu właściciel samochodu ma obowiązek jego zabezpieczenia i ewentualnego udostępniania innym osobom w sposób kontrolowany. Podkreślić należy, że ustawodawca nawet w przypadku użycia pojazdu wbrew woli i wiedzy właściciela przez nieznaną mu osobę, warunkuje zwolnienie go od odpowiedzialności wykazaniem, iż nie mógł temu zapobiec.
W ocenie Sądu, obwiniony powinien był wykonać obowiązek wynikający z ustawy prawo o ruchu drogowym bez względu na możliwość zapoznania się ze zdjęciem z fotoradaru i rozpoznania osoby na nim się znajdującej jako kierowca. Podkreślić należy, iż przepisy art. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie uzależniają wykonania wskazanego tam obowiązku od możliwości zapoznania się ze zdjęciem z fotoradaru i jego czytelności co do osoby kierującej znajdującej się na zdjęciu. Ponadto, w ocenie Sądu, działania uprawnionego organu polegające na kierowaniu wezwania w formie alternatywnego wskazania, mające na celu ustalenie użytkownika pojazdu w oparciu o wiedzę właściciela, stanowią czynności wyjaśniające w rozumieniu art. 54 § 1 kpw. W państwie prawnym każdy bowiem ponosi odpowiedzialność za naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawnego. Gdyby ustawodawca nie ustanowił normy sankcjonującej dla obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 4 prawa o ruchu drogowym norma sankcjonowana byłaby „martwą literą prawa”.
Biorąc zatem powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, brak jest jakichkolwiek przesłanek zwalniających obwinionego z odpowiedzialności za popełnienie zarzucanego mu czynu.
Zgodnie z art. 1 § 2 kw nie popełnia wykroczenia sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać winy w czasie czynu. Zgodnie zaś z art. 6 § 1 kw wykroczenie umyślne zachodzi wtedy, gdy sprawca ma zamiar popełnienia czynu zabronionego, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzi.
Obwiniony jest osobą pełnoletnią i nie zachodziły wątpliwości odnośnie jego poczytalności. W świetle zebranego materiału dowodowego jego wina nie budzi żadnych wątpliwości. W przedmiotowej sprawie wezwanie od Straży Miejskiej zostało skierowane do obwinionego w stosunkowo krótkim czasie od daty zdarzenia, co w ocenie Sądu umożliwiało mu ustalenie, kto w tym dniu użytkował samochód. Obwiniony miał zatem świadomość, w czyjej dyspozycji pozostawał pojazd, a nieudzielenie odpowiedzi na wezwanie było działaniem mającym na celu uniknięcie odpowiedzialności za ujawnione wykroczenie drogowe.
Biorąc zatem pod uwagę całokształt materiału dowodowego, Sąd nie miał wątpliwości, że obwiniony popełnił zarzucany mu czyn i skazując go za ten czyn wymierzył mu karę grzywny w wysokości 300 złotych. Wymierzając karę Sąd kierował się ustawowymi dyrektywami jej wymiaru określonymi w art. 33 kw. Orzeczona kara grzywny w wysokości 300 złotych w swojej dolegliwości nie przekracza stopnia winy oraz jest adekwatna do stopnia wymagalności zachowania zgodnego z prawem w odniesieniu do realiów niniejszej sprawy. Oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu obwinionego Sąd miał na uwadze, że obwiniony popełnił wykroczenie na skutek naruszenia istotnego obowiązku wynikającego z ustawy Prawo o ruchu drogowym. Sąd wymierzył jednak karę w wysokości oscylującej w dolnych granicach zagrożenia przewidzianego przez art. 96 kw. W ocenie Sądu kara w takiej wysokości sprawi, że obwiniony wyraźnie uświadomi sobie ciążący na nim obowiązek z art. 78 ust. 4 prawa o ruchu drogowym i będzie się w przyszłości wywiązywał z tego obowiązku, jak też stosował do przepisów ruchu drogowego. Taka kara, zdaniem Sądu, będzie miała również pozytywny wpływ na kształtowanie właściwych postaw społecznych w omawianym zakresie. Ponadto, w ocenie Sądu, kara taka będzie możliwa do spełnienia przez obwinionego a jej wysokość nie jest nadmierna. Orzeczona kara spełni zatem swoje cele zarówno w zakresie prewencji generalnej, jak i przede wszystkim indywidualnej. Jest ona adekwatna do okoliczności przypisanego czynu i jego społecznej szkodliwości.
Na podstawie art. 118 § 1 kpw i art. 627 kpk w zw. z art. 119 kpw, Sąd zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 złotych tytułem zryczałtowanych wydatków postępowania, których wysokość ustalono na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 października 2001 roku w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2001 r. Nr 118, poz. 1269) oraz opłatę w wysokości 30 (trzydziestu) złotych, ustaloną na podstawie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 ze zm.).