Sąd Okręgowy w Łodzi
X Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: X GC 555/14
Data wyroku: 2015-06-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Słowa kluczowe: Umowa O Roboty Budowlane

Sygn. akt X GC 555/14

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 9 kwietnia 2014 roku powódka,(...)Biuro (...)- spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wK.wniosła o zasądzenie od pozwanej,(...)- spółki akcyjnej Oddziału Elektrociepłowni wZ.kwoty 316.801 zł z umownymi odsetkami maksymalnymi od kwoty 247.921 zł od dnia 30 września 2013 roku do dnia zapłaty, od kwoty 7.380 zł od dnia 7 października 2013 roku i od kwoty 61.500 zł od dnia 29 listopada 2013 roku do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że jako podwykonawca zawarła umowę o roboty budowlane zespółką (...)- spółką z ograniczona odpowiedzialnością wE., która była wykonawcą dla pozwanej robót określonych, jako zadanie „Zabudowa turbozespołu upustowo kondensacyjnego”. Pozwana jako inwestor, zapoznała się z treścią umowy podwykonawczej oraz z dokumentacją dotyczącą wykonania robót określonych w umowie i w oświadczeniu złożonym w trybieart. 6471§ 2 k.c., wyraziła zgodę na zawarcie tej umowy przez co wyraziła zgodę aby powódka występowała przy realizacji opisanego wyżej zadania. Powódka wykonała przedmiot umowy dostarczając armaturę i napędy, montując te urządzenia, a ponadto realizując montaż napędów na dostarczonej armaturze oraz wykonując niezbędne próby i badania. Sporządzono dwa protokoły zdawczo – odbiorcze, w których potwierdzono odbiór armatury i urządzeń. Po zrealizowaniu umowy powód wystawił dla Gaz(...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wE.kolejne, ostatnie faktury vat, które pozwana zaakceptowała, ale nie uregulowała ich w całości. W stosunku do Gaz(...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wE.została ogłoszona upadłość likwidacyjna. W postępowaniu upadłościowym powódka złożyła wniosek o zgłoszenie wierzytelności. W tej sytuacji powódka zwróciła się do pozwanej z wezwaniem o dobrowolną zapłatę kwoty dochodzonej pozwem.
(pozew k. 2 – 5)
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym w dniu 8 maja 2014 roku Sąd Okręgowy w Łodzi, X Wydział Gospodarczy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.
(nakaz zapłaty k. 42)
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana wniosła o odrzucenie pozwu na podstawieart. 199 § 1 pkt. 3 k.p.c.z powodu braku zdolności sądowej po stronie pozwanej. W przypadku nieuwzględnienia wniosku pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwana wskazała, że pozwana(...)- spółka akcyjna Oddział Elektrociepłowni wZ.nie posiada osobowości prawnej, a tym samym zdolności sądowej, gdyż polski ustawodawca nie przyznaje odrębnej podmiotowości w sferze prawa cywilnego oddziałowi spółki. Pozwana wskazała, że stroną umowy zawartej przez Gaz(...)spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wE.z generalnym wykonawcą była(...)– spółka akcyjna wB., nie zaś jej oddział tj.E.Z.. Zdaniem pozwanej zawarta pomiędzy powódką a Gaz(...)spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wE.umowa nie obejmowała swym zakresem wykonania przez powódkę robót budowlanych. Zakres prac objętych umową oraz treść faktur i protokołów odbioru pozwalają stwierdzić, że umowa ta miała charakter umowy sprzedaży wraz z dostawą sprzedanych towarów. Ponadto, zdaniem pozwanej, odsetki powinny być liczone od wezwania do zapłaty skierowanego do pozwanej i co najwyżej w wysokości ustawowej.
(sprzeciw od nakazu zapłaty k. 50-59)
W piśmie z dnia 21 listopada 2014 roku powód uściślił oznaczenie strony pozwanej wskazując, że jest nią(...) S.A.wB..
(pismo k. 184)
W dniu 2 marca 2015 roku nastąpiło połączenie w trybieart. 492 § 1 pkt. 1 kshw zw. zart. 516 § 6 ksh(...)Biuro (...)- spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wK.(spółka przejmowana) zPrzedsiębiorstwem Handlu Krajowego i (...)– (...)spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wG.(spółka przejmująca). Następnie spółka przejmującaPrzedsiębiorstwo Handlu Krajowego i (...)– (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.zmieniła nazwę na(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG..
(odpis z KRS k. 364, postanowienie k. 360)
Na rozprawie w dniu 15 maja 2015 roku pozwany cofnął wniosek o odrzucenie pozwu.
(e protokół z dnia 15 maja 2015 roku, 00:03:00 min)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 16 maja 2012 roku między(...)- spółką akcyjną wB.jako zamawiającym a konsorcjum składającym się z(...)spółki akcyjnej wW.(lider konsorcjum),(...)spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wW.i Gaz(...)spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wE., jako wykonawcą została zawartaumowa (...), której przedmiotem była „Zabudowa turbozespołu upustowo – kondensacyjnego wElektrociepłowni (...)”.
(dowód: umowa k. 98-119, aneksy – k. 120-125, umowa konsorcjum z aneksami – k. 126-128 i k. 131 i k. 145, pełnomocnictwa – k.129-130 i k. 132-133, szczegółowa umowa wykonawcza – k. 134-144)
W dniu 8 lipca 2013 roku pomiędzy Gaz(...)spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wE.a(...)Biuro (...)– spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wK.została zawartaumowa (...)o roboty budowlane dla zadania „Zabudowa turbozespołu upustowo – kondensacyjnego w(...) S.AOddziałElektrociepłownia (...)”. Przedmiotem umowy było dostarczenie armatury, dostawa napędów, montaż dostarczonej armatury parowej i wodnej (zawory, przepustnice), wykonanie osprzętu montażowego, montaż napędówA.M.na dostarczonej armaturze, wykonanie niezbędnych prób i badań, zgodnie z wykazami armatury stanowiącymi załącznik nr 2 umowy oraz na bazie Oferty. Napędy miały być zrealizowane odpowiednio wg załączonych schematów połączeń stanowiących załącznik nr 3 do umowy. Strony ustaliły cenę za wykonanie przedmiotu umowy na kwotę 564.000 zł netto plus vat. Powódka zobowiązała się do wykonania przedmiotu umowy zgodnie z odpowiednimi Polskimi Normami i przepisami oraz mającymi zastosowanie dyrektywami UE.
(dowód: umowa k. 11 – 18)
Przedmiot umowy miał zostać wykonany na terenie budowy prowadzonej w oparciu o projekt budowalny, gdzie funkcję techniczną na budowie pełnił kierownik budowy mgr inż.J. N..
(dowód: dziennik budowy k. 209)
W dniu 10 lipca 2013 roku pozwana oświadczyła, że został jej przedstawiony przez wykonawcę, to jest Gaz(...)spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wE.projekt umowy wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie, z podwykonawcą czyli(...)Biuro (...)- spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wK., a nadto oświadczyła, że wyraża zgodę, w rozumieniuart. 6471§ 2 k.c., na zawarcie przez Gaz §(...)spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wE.umowy z(...)Biuro (...)– spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wK.o wykonanie robót budowlanych określonych w wyżej wskazanym projekcie umowy.
(dowód: oświadczenie k. 19-20, pełnomocnictwa – k. 21-22)
W dniu 22 sierpnia 2013 roku sporządzono protokół zdawczo – odbiorczy numer(...), w którym przedstawiciel Gaz §(...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wE.potwierdził dostawę armatury na budowę. W dniu 4 września 2013 roku kolejnym protokołem zdawczo – odbiorczym, potwierdzony został odbiór urządzeń – kompensatory elastomerowe kołnierzowe 2 szt. w obu protokołach wskazano, iż dotyczą one umowy na dostawę armatury(...).
(dowód: protokoły zdawczo – odbiorcze k. 23-24 i k. 25, zdjęcia k. 190 – 198)
W dniu 9 lipca 2013 roku pomiędzy(...)Biuro (...)– spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wK.a Gaz(...)spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wE.została zawartaumowa (...)na roboty montażowe. Przedmiotem umowy było wykonanie przez Gaz(...)spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wE.robót montażowych obejmujących montaż dostarczonej przez(...)Biuro (...)– spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wK.armatury parowej i wodnej (zawory, przepustnice), wykonanie osprzętu montażowego oraz wykonanie niezbędnych prób i badań, zgodnie z wykazami armatury stanowiącymi załącznik nr 1 umowy. Strony ustaliły cenę za wykonanie przedmiotu umowy na kwotę 50.000 zł netto plus vat oraz określiły miejsce wykonani umowy na terenieElektrociepłowni (...).
(umowa z załącznikami – k. 325-331)
Roboty montażowe z umowy z dnia 8 lipca 2013 roku o numerze(...)polegające na montażu dostarczonej armatury parowej i wodnej, wykonaniu osprzętu montażowego oraz wykonaniu niezbędnych robót i badań wykonane zostały na podstawie umowy z dnia 9 lipca 2013 roku o numerze(...)na roboty montażowe przez Gaz §(...)spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wE.i z tytułu montażu urządzeń spółka ta wystawiła powódcefakturę vat nr (...)na kwotę 61.500 zł brutto (50.000 zł neto plus vat). Kwota 61.500 złotych została potrącona przez Gaz §(...)spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wE.z należnościami żadanymi przez powódkę z faktur w tym postępowaniu.
(dowód: protokół odbioru – k. 349, faktura vat - k. 350, zeznania świadkaP. K.e protokół z dnia 12 grudnia 2014 roku 00:16:35 min., zeznania świadkaP. G.e protokół z dnia 12 grudnia 2014 roku 00:36:41 min, zeznania świadkaP. P.e protokół z dnia 12 grudnia 2014 roku 00:42:16 min, zeznania powoda-prezesa zarząduS. N.00:48:35 min., oświadczenie o potrąceniu – k. 351)
Powódka z tytułu umowy z dnia 8 lipca 2013 troku wystawiła dla Gaz §(...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wE.m.in. następujące faktury vat:
- nr(...)na kwotę 61.500 zł obejmująca usługę aktywacyjną z terminem płatności określonym na dzień 28 listopada 2013 roku,
- nr(...)na kwotę 7.380 zł obejmująca kompensator płatną do dnia 6 października 2013 roku,
- nr(...)na kwotę 296.799 zł obejmującą przepustnice płatną do dnia 29 września 2013 roku.
Żadna z tych faktur nie dotyczyła montażu dostarczonych urządzeń ani prób bądź sprawdzeń.
(dowód: faktury k. 26 – 28)
Faktura nr (...)została częściowo uregulowana w wyniku potrącenia z wierzytelnością w kwocie 61.500 zł wynikającą zfaktury vat nr (...)wystawionej przez Gaz(...)spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wE.za montaż urządzeń i pozostała z niej do zapłaty kwota 247.921 zł. Razem suma niezapłaconych należności z opisanych wyżej faktur wynosiła 316.801 zł.
(dowód: potwierdzenie salda - k. 29, oświadczenie o potrąceniu - k. 351, zeznania powoda-prezesa zarząduS. N.00:50:49 min )
W piśmie z dnia 28 października 2013 roku Gaz §(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwE.oświadczyła, że będzie regulować sukcesywnie i planuje zapłacić należność m.in. zafakturę nr (...).
(dowód: pismo k. 30)
Gaz §(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwE.w dniu 31 grudnia 2013 roku potwierdziła saldo wynoszące 316.801 zł.
(dowód: potwierdzenie salda k. 29)
Gaz §(...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wE.nie zapłaciła należności za opisane wyżej faktury.
(dowód: pismo k. 31)
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Elblągu, Wydział V Gospodarczy, sygn. akt V GU 24/13 ogłosił upadłość dłużnika Gaz §(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwE.z możliwością zawarcia układu. W dniu 11 lutego 2014 roku Sąd Rejonowy w Elblągu Wydział V Gospodarczy, sygn. akt V GUp 10/13 wydał postanowienie zmieniające dotychczasowy sposób prowadzenia postępowania upadłościowego Gaz §(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwE.z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku dłużnika.
(dowód: postanowienie k. 32, zawiadomienie – k. 147)
W dniu 30 grudnia 2013 roku pozwana odstąpiła odumowy nr (...)z dnia 16 maja 2012 roku na „Zabudowę turbozespołu upustowo – kondensacyjnego z(...)w zakresie wszystkich robót niedokończonych przez wykonawcę – konsorcjum:(...) SAw upadłości układowej,(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąw upadłości układowej z przyczyn leżących po stronie wykonawcy.
(okoliczność niesporna)
Mając na uwadze fakt, że wykonawca(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwE.nie zrealizowała w całości zapłaty za wykonane w ramach wykonawstwa roboty z uwagi na zaprzestanie spłacania wierzycieli, powódka wezwała pozwaną pismem z dnia 16 stycznia 2014 roku do zapłaty kwoty 316.801 zł.
(dowód: pismo k. 34)
Pozwana odmówiła zapłaty za wykonane roboty.
(dowód: pismo k. 35)
Sąd zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności zauważyć wypada, że wniosek pozwanej o odrzucenie pozwu na podstawieart. 199 § 1 pkt. 3 k.p.c.z powodu braku zdolności sądowej po stronie pozwanej nie zasługiwał, po doprecyzowaniu oznaczenia strony pozwanej przez powódkę w piśmie z dnia 21 listopada 2014 roku (k. 184), na uwzględnienie. Nie może budzić wątpliwości, iż sprawa niniejsza toczyła się z udziałem(...)– spółki akcyjnej wB., a nie z udziałem Oddziału tej spółki, czego zapewne miała świadomość strona pozwana wnosząc w imieniu spółki a nie jej oddziału sprzeciw od nakazu zapłaty i składając – także w imieniu spółki, a nie oddziału spółki - kolejne pisma procesowe, a w końcu cofając na rozprawie w dniu 15 maja 2015 roku wniosek o odrzucenie pozwu. Stąd też postepowanie w przedmiocie wniosku o odrzucenie pozwu było bezprzedmiotowe.
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą żądania pozwu jest umowa z dnia 8 lipca 2013 roku zawarta przez Gaz(...)spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wE.i powódkę i nazwana umową o roboty budowlane, na mocy której powódka zobowiązała się do dostarczenia określonej armatury i jej montażu oraz wykonania osprzętu montażowego, a także niezbędnych prób i badań, na której zawarcie pozwana, jako inwestor wyraziła zgodę. Nie może budzić jednakże wątpliwości, iż wskutek zawarcia w dniu 9 lipca 2013 roku pomiędzy tymi samymi stronami umowy mocą której to Gaz(...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wE.dokona montażu armatury oraz prób i sprawdzeń strony zmodyfikowały treść umowy z dnia 8 lipca 2013 roku. W efekcie zawartych umów zobowiązanie powódki ograniczyło się do dostarczenia określonych urządzeń i armatury, co potwierdzone zostało zarówno w treści faktur, jak i w treści protokołów odbioru sporządzonych do umowy z dnia 8 lipca 2013 roku, które dotyczą jedynie dostarczonych urządzeń i armatury bez ich montażu. Z kolei protokół odbioru do umowy z dnia 9 lipca 2013 roku oraz wystawiona do tej umowy faktura dotyczą robót montażowych. Ustalenia stanu faktycznego prowadzą zatem do jednoznacznego wniosku, iż treści umowy z dnia 8 lipca 2013 roku nie można kwalifikować jako umowy o roboty budowlane, zwłaszcza, gdy z zważy się, iż w rzeczywistości roboty montażowe zostały wykonane przez Gaz(...)spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wE..
Uzasadniając żądanie pozwu powódka wskazała treść normyart. 6471§ 5 k.p.c., zgodnie z którą zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Treść § 2 tej normy stanowi, iż do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. Natomiast regulacjaart. 6471§ 1 k.c.przewiduje, iż w umowie o roboty budowlane zawartej pomiędzy inwestorem a wykonawcą strony ustalają zakres robót, które wykonawca będzie wykonywał osobiście lub za pomocą podwykonawców.
Jakkolwiek zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sporne jest czy odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawcy zależy od ważności umowy wykonawcy z podwykonawcą (zgody inwestora na jej zawarcie), czy też od faktu wykonania przez podwykonawcę robót na rzecz inwestora, to bez względu na to którą z tych koncepcji uznać za prawidłową żądanie pozwu nie znajdzie usprawiedliwienia.
W pierwszym bowiem przypadku inwestor odpowiada wobec podwykonawcy jak za cudzy dług i tylko wtedy, gdy wyraził zgodę na zawarcie umowy pomiędzy wykonawcą a podwykonawcą. Niewątpliwie inwestor w sprawie niniejszej wyraził zgodę na zawarcie umowy z dnia 8 lipca 2013 roku, ale zgoda ta nie może mieć znaczenia, bo w rzeczywistości na podstawie tej umowy realizowana była jedynie dostawa urządzeń i armatury, a zatem umowa ta była umową sprzedaży, na której zawarcie inwestor nie musiał wyrazić zgody i za której zapłatę nie ponosi odpowiedzialności przewidzianej wart. 6471§ 5 k.c.
W drugim natomiast wypadku odpowiedzialność inwestora, zgodnie z literalnym brzmieniem normyart. 6471§ 5 k. c.wynika z faktu wykonania robót budowlanych przez podwykonawcę (powódkę) na rzecz inwestora (pozwanej) i nie jest zależna od zgody inwestora na zawarcie umowy z podwykonawcą. Niewątpliwie podstawową przesłanką solidarnej odpowiedzialności inwestora i wykonawcy wynikającą zart. 6471§ 5 k.c.w zw. zart. 6471§ 1 k.c.jest wykonanie przez podwykonawcę części robót budowlanych, jakie zgodnie z umową łącząca inwestora z wykonawcą miał wykonać wykonawca. Skoro, jak wskazano wyżej, postępowanie dowodowe przesądziło bez wątpienia, iż montażu armatury dokonał na podstawie, umowy z dnia 9 lipca 2013 roku, wykonawca, a zatem powódka nie wykazała, aby na podstawie umowy z dnia 8 lipca 2013 roku wykonała jakiekolwiek roboty budowlane, a jedynie wykazała sprzedaż określonych urządzeń i armatury odpowiedzialność inwestora przewidziana wart. 6471§ 5 k.c.nie znajdzie zastosowania
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie powołanych wyżej przepisów orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu i kosztów celowych. Na koszty powódki, jako strony proces przegrywającej, złożyła się opłata od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego.

ZARZĄDZENIE
odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron.
Dnia 22 czerwca 2015 roku