Sąd Apelacyjny w Łodzi
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 574/14
Data wyroku: 2015-03-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Zajączkowski, Lucyna Guderska, Beata Michalska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt: III AUa 574/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 marca 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Jacek Zajączkowski (spr.)
Sędziowie: SSA Lucyna Guderska
SSA Beata Michalska
Protokolant: st. sekr. sądowy Patrycja Stasiak
po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 r. w Łodzi
sprawyM. G.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi wŁ.
o emeryturę,
na skutek apelacji organu rentowego
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt: VIII U 6656/13;

zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.
Sygn. akt III AUa 574/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 7 października 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeodmówiłM. G.prawa do emerytury, wskazując, że na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udokumentował wymaganych 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
W odwołaniu od decyzji ZUS, z dnia 7 listopada 2013 r.M. G.wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury, wskazując, że okres jego pobytu w Orkiestrze GarnizonuMiasta S.W.od 4 sierpnia 1967 r. do 27 marca 1970 r. nie może być traktowany jako pobyt w szkole.
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 2 grudnia 2013 r. organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
Wyrokiem z dnia 18 marca 2014 roku Sąd Okręgowy w Łodzi zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego i przyznałM. G.prawo do emerytury od dnia 17 maja 2013 roku.
Powyższe orzeczenie poprzedziły następujące ustalenia faktyczne:
Wnioskodawcaurodził się (...), w dniu 17 maja 2013 r. złożył wniosek o emeryturę.
Wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 roku udokumentował ponad 15 lat stażu pracy w szczególnych warunkach (15 lat , 10 miesięcy i 15 dni).
Na mocy rozkazu kapelmistrza Orkiestry GarnizonowejMiasta S.W.z dnia 4 sierpnia 1967 r. wnioskodawca został przyjęty na 3 miesięczny okres próbny do Orkiestry GarnizonowejMiasta S.W..
Mocą rozkazu kapelmistrza Orkiestry GarnizonowejMiasta S.W.z dnia 1 grudnia 1967 r.M. G.został zakwalifikowany do dalszej nauki w Orkiestrze GarnizonowejMiasta S.W..
Wnioskodawca przebywał w Orkiestrze GarnizonowejMiasta S.W.do dnia 27 marca 1970 r.
W okresie swojego pobytu w Orkiestrze GarnizonowejMiasta S.W.wnioskodawca pobierał naukę na instrumentach muzycznych pełniąc funkcję elewa. Ćwiczenia muzyczne odbywały się przez co najmniej 8 godzin dziennie . Wnioskodawca otrzymywał żołd oraz objęty był szkoleniem wojskowym. Wnioskodawca przebywał w jednostce wojskowej przez cały dzień podobnie jak żołnierze zasadniczej służby wojskowej. Rolą Orkiestry GarnizonowejMiasta S.W.było towarzyszenie muzyczne ćwiczeniom oraz występom kompanii reprezentacyjnej Wojska Polskiego. Wnioskodawca legitymował się zaświadczeniem o nauce w Orkiestrze GarnizonowejMiasta S.W.i z tej przyczyny został przeniesiony do rezerwy przez Wojskową Komendę Uzupełnień wK.z uwagi na zaliczenie powyższego okresu jako okresu czynnej służby wojskowej.
W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Sąd Okręgowy wskazując na treśćart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychuznał odwołanie za uzasadnione. W ocenie SaduO.wnioskodawcy w Orkiestrze GarnizonowejMiasta S.W.nosił ze sobą dla wnioskodawcy wszystkie charakterystyczne dla zasadniczej służby wojskowej elementy. Wnioskodawca objęty był typowym dla zasadniczej służby wojskowej szkoleniem, otrzymywał żołd. Ponadto zobligowany był do stałego przebywania w siedzibie swojej jednostki wojskowej, a ponadto okres ten został zaliczony przez Wojskową Komendę Uzupełnień wK.jako odbycie zasadniczej służby wojskowej. Z tych powodów Sąd Okręgowy uznał, że sporny okres był okresem składkowym, o którym mowa wart. 6 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samy w ocenie Sądu pierwszej instancji wnioskodawca wykazał 25 letni okres składkowy i nieskładkowy i spełnił wszystkie przesłanki do przyznania mu spornego świadczenia.
Powyższe orzeczenie zaskarżył apelacją organ rentowy zarzucając:

1
naruszenie prawa materialnego, art. 27 w związku z art. 184 ustawy z dnia 25.06.1999r. o emeryturach i rentach Z FUS ( t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ) poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i ustalenie, że ubezpieczony spełnia warunki do nabycia prawa do emerytury z uwagi na udowodnienie okresu ubezpieczeniowego w wymiarze co najmniej 25 lat, podczas gdy ubezpieczony nie wykazał wymaganego okresu w tymże wymiarze.

2
naruszenie prawa procesowego tj.art. 233 k.p.c.polegające na wydaniu wyroku bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wbnisół o zmianę zaskarzonego wyroku i oddalenie odwołania od decyzji z dnia 7.10.2013r. ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie apelanta wnioskodawca w spornym okresie był elewem, a zatem uczniem pobierającym naukę w jednostkach o profilu wojskowym, a nie żołnierzem realizującym powszechny obowiązek służby wojskowej. Okres ten nie może być utożsamiany z poborowym tym bardziej, iż takie przeszkolenie tylko poprzedzało odbywanie zasadniczej służby wojskowej.Ponadto nie bez znaczenia pozostaje fakt, że wnioskodawca rozpoczynał naukę w wieku 14 lat, a ukończył w wieku 17 lat, natomiast obowiązkowi służby wojskowej w zakresie określonym w ustawie z dn. 21.11,1967r. o powszechnym obowiązku obrony PRL podlegali mężczyźni począwszy od 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym kończą osiemnaście lat życia. Organ rentowy podniósł także, iz z zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 24 z dnia 18.03.1959r. wynika, że odbywanie nauki w orkiestrze wojskowej faktycznie nie zwalniało elewów od odbywania powszechnego obowiązku wojskowego (§ 15).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego jest uzasadniona.
Bezspornie w okresie od 4 sierpnia 1967 r. do 27 marca 1970 r. wnioskodawca uczył się gry na instrumentach muzycznych jako elew w Orkiestrze GarnizonowejMiasta S.W..
Wnioskodawca pobierał naukę w okresie w którym miał zaledwie 14-17 lat. Trudno zatem w ocenie Sądu Apelacyjnego uznać za uzasadnione stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, iż okres ten nosił cechy zasadniczej służby wojskowej i z tego względu okres ten powinien zostać uwzględniony przy obliczaniu okresów składkowych.

Przede wszystkim zauważenia wymaga, że obowiązek służby wojskowej w okresie spornym a zatem pod rządamiUstawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 21 listopada 1967 r.polegał na odbywaniu zasadniczej służby wojskowej przez poborowych; odbywaniu zajęć wojskowych oraz przeszkolenia wojskowego przez studentów i absolwentów szkół wyższych; odbywaniu ćwiczeń wojskowych oraz okresowej służby wojskowej przez żołnierzy rezerwy; pełnieniu czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny przez poborowych i żołnierzy rezerwy. W ramach obowiązku służby wojskowej poborowi - zamiast zasadniczej służby wojskowej - mogą być przeznaczeni do odbycia zastępczej służby poborowych albo  zasadniczej służby lub szkolenia poborowych w obronie cywilnej (art. 64 ustawy).

Ponadto żołnierzami mogli zostać stosownie do art. 27 i 66 w/w ustawy mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą osiemnaście lat życia (przedpoborowi).
Natomiast sytuacja prawna małoletnich elewów orkiestry uregulowana jest zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej nr 24/MON z dnia 13 marca 1959 r. w sprawie przyjmowania małoletnich na naukę do orkiestr wojskowych i zasad odbywania tej nauki, wydanych na podstawieart. 123 ust. 1 i 2ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych. Z przepisów wspomnianego zarządzenia wynika, że małoletni przyjmowani są na naukę do orkiestr wojskowych na mocy dobrowolnego zobowiązania się do kontynuowania nauki i wstąpienia do zawodowej służby wojskowej po odbyciu zasadniczej służby wojskowej i służby w charakterze podoficera nadterminowego. Wymagane jest nadto zobowiązanie ustawowego przedstawiciela do zwrotów utrzymania w razie zwolnienia elewa przed osiągnięciem pełnoletniości na własną prośbę lub z własnej winy. Z powyższego wynika zatem, że pobyt wnioskodawcy w Orkiestrze GarnizonowejMiasta S.W.nie nosił cech zasadniczej służby wojskowej, a pozostawanie wnioskodawcy w pewnym rygorze wojskowym czy pobieranie przez niego uposażenia nie jest niczym wyjątkowym, biorąc pod uwagę specyficzny rodzaj pobieranej nauki i warunków w jakim się odbywała.
Ponadto w kwestii uznania elewa za żołnierza wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 kwietnia 1964 r. (N 7/64, sygn.akt, Legalis 524648), uznając, że w świetle przepisówart. 123 ust. 1 i 2ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnychoraz zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 marca 1959 r. w sprawie przyjmowania małoletnich na naukę do orkiestr wojskowych i zasad odbywania tej nauki małoletni elewi orkiestr wojskowych nie są żołnierzami w rozumieniuart. 6i7prawa o ustroju sądów wojskowychi prokuratury wojskowej orazart. 5i69(...)i w związku z tym nie podlegają właściwości sądów wojskowych.
Dodatkowo wskazać należy, że tak przyjęta interpretacja ma także uzasadnienie w późniejszych orzeczeniach sądowych, które wydawane były już na gruncie innego stanu prawnego to jednak, kwalifikacja takiej nauki pozostawała bez zmian ( patrz. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2006 r., I BU 1/06 ,Legalis 85813; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt III A Ua 104/12, - portal orzeczeń SA weW.).
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu Apelacyjnego nie jest możliwe zaliczenie wnioskodawcy spornego okresu nauki w Orkiestrze Garnizonowej w charakterze elewa jako okresu składkowego w rozumieniuart. 6 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem w okresie spornym małoletni wnioskodawca nie był wówczas żołnierzem w czynnej służbie wojskowej. Wnioskodawca został przyjęty do tej szkoły w wieku 14 lat, a zatem pozostawał ze szkołą w stosunku nauki.
Tym samym wnioskodawca nie posiada wymaganego 25 letniego stażu ubezpieczenia i nie spełnia wszystkich koniecznych przesłanek do przyznania mu emerytury o której mowa wart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2015 r. poz. 552).
W związku z powyższym Sąd Apelacyjny na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że odwołanie wnioskodawcy oddalił.