Sąd Rejonowy w Zambrowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 94/15
Data wyroku: 2015-12-31 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marta Kołakowska

Sygn. akt I Ns 94/15

POSTANOWIENIE
Dnia 31 grudnia 2015 r.
Sąd Rejonowy w Zambrowie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący  Marta Kołakowska
Protokolant   Kinga Klemarczyk
po rozpoznaniu na rozprawie
w dniu 30 grudnia 2015 roku
sprawy z wnioskuJ. W.
z udziałemD. N.,E. Ś.,B. B. (1)iR.B.
o podział majątku wspólnego, dział spadku i zniesienie współwłasności
postanawia:

I
Ustalić, że w skład majątku objętego małżeńską wspólnością ustawowąB.iW.małżonkówB.wchodzi zabudowana działka położona w miejscowościC., gminaZ., oznaczona numerem(...), objętaksięgą wieczystą (...).

II
Ustalić, że w skład spadku poW. B., zmarłej dnia 11.04.1989r. wW.wchodzi udział wynoszący ½ części w majątku szczegółowo opisanym w punkcie I.

III.  Wartość przedmiotu postępowania określić na kwotę 81 379 (osiemdziesiąt jeden tysięcy trzysta siedemdziesiąt dziewięć ) złotych.

IV
Dokonać częściowego podziału majątku wspólnego, działu spadku i zniesienia współwłasności w ten sposób, że nieruchomość szczegółowo opisaną w punkcie I. przyznać na wyłączną własność uczestniczceR.B..

V
Tytułem spłaty zasądzić od uczestniczkiR.B.na rzecz wnioskodawczyniJ. W.kwotę 10 172,37 (dziesięć tysięcy sto siedemdziesiąt dwa i 37/100) złotych płatną w terminie 1 (jednego) miesiąca od daty uprawomocnienia się orzeczenia, wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia w terminie płatności.

VI
Tytułem spłaty zasądzić od uczestniczkiR.B.na rzecz uczestniczkiD. N.kwotę 10 172,37 (dziesięć tysięcy sto siedemdziesiąt dwa i 37/100) złotych płatną w terminie 1 (jednego) miesiąca od daty uprawomocnienia się orzeczenia, wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia w terminie płatności.

VII
Nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Zambrowie) odJ. W.,D. N.orazE. Ś.kwoty po 593,94 (pięćset dziewięćdziesiąt trzy i 94/100 ) złotych od każdej z nich oraz od uczestniczkiR.B.kwotę 2 969,69 (dwa tysiące dziewięćset sześćdziesiąt dziewięć i 69/100 ) złotych tytułem brakujących kosztów sądowych.

VIII
Ustalić, że wnioskodawczyni i uczestnicy sami ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie we własnym zakresie.

Sygn. akt I Ns 94/15

UZASADNIENIE
WnioskodawcaJ. W.wniosła o ustalenie, iż w skład majątku wspólnegoB. B. (1)iW. B.wchodzi działka zabudowana o nr(...)poł. wC.oraz ustalenie, że w skład majątku spadkowego poW. B.wchodzi udział ½ we własności tej działki. Wnosiła o podział majątku wspólnego, zniesienie współwłasności i dział spadku poprzez przyznanie majątku na wyłączną własność uczestniczceR.B., ze spłatą na rzecz wnioskodawczyni i uczestników postępowania. W uzasadnieniu podała m.in., żeW. B.wraz zB. B. (1), w trakcie małżeństwa kupili umową nieformalną działkę wC.. Na działce tej wybudowali dom. Własność działki nabyli na mocy postanowienia sądu.W. B.zmarła w 1989r.B. B. (1)ożenił się w 1996 r. z uczestniczkąR.B..
Uczestniczka postępowaniaD. N.poparła wniosek. Wnosiła, aby wchodzącą w skład spadku nieruchomość przyznać uczestniczce postępowaniaR.B., ze stosowaną spłatą na rzecz wnioskodawczyni i pozostałych uczestniczek postępowania.
Uczestniczka postępowaniaE. Ś.również poparła wniosek. Wnosiła, aby nieruchomość przyznać na rzeczR.B.. Nie żądała spłaty na swoją rzecz (k. 154).
Uczestnik postępowaniaB. B. (1)oraz uczestniczkaR. B.potwierdzili, że działka zabudowana położona wC., wchodzi w skład wspólności małżeńskiejB.iW. B.. Wnosili o przyznanie nieruchomości na rzeczR.B.ze spłatą na rzecz uczestników postępowania.
Sąd ustalił, co następuje:
Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 17.11.1981r. w sprawie I C 1045/81, Sąd zobowiązał pozwanego do przeniesienia na rzeczB. B. (1)działki nr (...)poł. wC.. Na tej podstawieB. B. (1)został wpisany w dniu 5.04.1996 r. doksięgi wieczystej obecnie nr (...)jako wyłączny właściciel działki. Działka ta została nabyta w 1972 r. bez zachowania formy aktu notarialnego i ze wspólnego majątku małżonków, w trakcie trwania małżeństwa międzyB. B. (1)iW. B.. W trakcie małżeństwa,B.iW. B.na przedmiotowej działce wybudowali ze wspólnych środków dom mieszkalny.W. B.zmarła w dniu 11.04.1989 r. Spadek po niej nabył mążB.oraz córkiD. N.,E. Ś.iJ. W., po ¼ części każde z nich.B. B. (1)w 1996r. zawarł związek małżeński zR.B.. Na podstawie umowy darowizny z dnia 20.03.2012r., zawartej w formie aktu notarialnego,B. B. (1)darował przedmiotową działkę na rzecz swej żonyR.B..
Na zabudowanej nieruchomości zamieszkuje i zamieszkiwał wcześniejB. B. (1)orazR. B.. W czasie, gdyB. B. (1)posiadał przedmiotową nieruchomość, wykonał on na własny koszt prace remontowe, czyniąc tym samym nakład na nieruchomość spadkową o wartości 63 021 zł.
Sąd powyższe ustalił w oparciu o: odpis z księgi wieczystej (k. 9-13), opinię biegłegoM. S.(k. 68-91, 114-115, 139-140), opinię biegłego z zakresu geodezjiM. B. (1)(k. 160-163), zawiadomienie z banku (k. 131-135), protokół (k. 136), informację UG (k. 174), zeznania świadków:B. N.(k. 168v-169),M. K.(k. 169),M. B. (2)(k. 169),T. B.(k. 169),B. J.(k. 169-169v),U. D.(k. 169v),W. S.(k. 169v-170),A. G.(k. 170), akta I C 1045/81 SR w Zambrowie, akta KW nr(...).
Sąd zważył, co następuje:
Nie budziło wątpliwości Sądu, że prawo własności zabudowanejdziałki nr (...), położonej wC.gm.Z., przysługiwało na zasadach ustawowej wspólności małżeńskiejB.iW. B.. Wnioskodawczyni i wszyscy uczestnicy byli zgodni w tym zakresie. Udział we własności tej działki stanowił schedę spadkową poW. B.. Składnik ten podlegał więc podziałowi w niniejszym postępowaniu.
W toku postępowaniaB. B. (1)wykazał, że poniósł z własnego majątku (po śmierci spadkodawczyni) oraz wraz z obecną żonąR.B.nakłady (wnosząc o ich uwzględnienie przy obliczaniu wartości nieruchomości) na przedmiotową nieruchomość w postaci prac remontowych domu (kuchni, pokoi na poddaszu, wymiany pieca, robót dekarskich i obicia płytami) oraz budowy ogrodzenia i przyłączy wodno-kanalizacyjnych na działce. Okoliczność poniesienia nakładów potwierdza w szczególności fakt, że toB. B. (1)po śmierci pierwszej żony i później wraz z drugą żonąR.B.sam posiadał i korzystał z działki i domu. Fakt poniesienia nakładów na nieruchomość potwierdza też dokument w postaci informacji Gminy o budowie na działce kanalizacji w latach 2007-2013 i protokół wyceny z 1992r. (k. 136). Także z zeznań świadków wynika, iż po śmierci spadkodawczyni w domu były wykonywane prace remontowe, choć dokładnie świadkowie nie są w stanie wskazać jakie. Z zeznań świadkaB. J.(k. 169-169v) wynika, że przed śmiercią spadkodawczyni pokoje były tylko na dole domu. Natomiast świadekU. D.(k. 169v) zeznała, że na poddaszu pokoje nie nadawały się do mieszkania (w okresie za życia spadkodawczyni), obecnie położony jest chodnik na schodach. Świadek widziała też, żeR. B.naprawiała dach, malowała też okna na poddaszu. Fakt wykonania tych prac potwierdzają zeznanieW. S.(k. 169v-170). Sama wnioskodawczyni przyznała, że były wykonane prace – obicie domu, balustrady. Nakłady te należało zatem wyodrębnić przy określaniu wartości nieruchomości spadkowej.
W celu ustalenia wartości nieruchomości, wchodzącej w skład majątku wspólnego i spadkowego, został dopuszczony dowód z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomościM. S. (2)(k. 68-91, 114-115, 139-140). Biegły, w oparciu o dane z akt sprawy, obowiązujące przepisy prawa, literaturę fachową i analizę rynku, dokonał obliczenia wartościdziałki nr (...)wraz ze znajdującym się na niej budynkiem oraz obliczył wartość nakładów dokonanych przez uczestnikaB. B. (1). Według opinii biegłego,
wartość nieruchomości po nakładach wynosi kwotę 144 400 zł. Przy wycenie nieruchomości biegły brał pod uwagę położenie, sposób korzystania, wartość znajdującego się na gruncie budynku. Opinię biegłego wraz z pisemnymi wyjaśnieniami, Sąd ocenił jako fachową, rzetelną i pełną. Należy zwrócić uwagę, że biegły dokonując prawidłowej wyceny nieruchomości, jednocześnie określił odrębnie wartość podnoszonych nakładów poniesionych na tę nieruchomość. Dlatego przy wycenie działki i budynku, przy wskazaniu ich aktualnej wartości, biegły uwzględnił łącznie nakłady. Z tego też względu wartość majątku, podlegającego podziałowi, należało pomniejszyć o wartość wyliczonych przez biegłego nakładów, czyli wartość tego składnika wyniosła kwotę 81 379 zł. Należy tu wskazać, że biegły w swej opinii określił wartość nakładów na kwotę 68 621 zł (k. 68). Na skutek jednak zarzutów wnioskodawczyniJ. W., biegły określił całość nakładów zgłoszonych z pominięciem pustaków na kwotę 63 021 zł (k. 115). Jak podniósł biegły , nie miał on wiedzy czyje były pustaki na budynek gospodarczy , zaś biegły określił wartość tych pustaków jako 20 % kosztów całości budowy . Wnioskodawczyni wielokrotnie twierdziła (na piśmie i wyjaśniając), że pustaki pochodziły z domu wybudowanego w 1982 roku (k.104), zaś uczestnikB. B. (1)okoliczności tej nie zaprzeczył (k. 53), nawet będąc słuchanym w charakterze strony (k. 177v). Słuchana w tym charakterze wnioskodawczyni, swoje wyjaśnienia w tym zakresie potwierdziła (k. 177 v). Z tego względu Sąd ustalił wartość nakładów na kwotę 63 021 zł ( czyli z pominięciem pustaków k. 115).
W toku postępowania wnioskodawczyni wskazywała na możliwość podziału nieruchomości w naturze. Celem ustalenia możliwości wydzielenia z przedmiotowej nieruchomości części z budynkiem gospodarczym, odpowiadającej udziałowi wnioskodawczyni Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu geodezjiM. B. (1)(k. 160-163). Biegły wskazał , że nie ma możliwości wydzielenia wnioskodawczyni działki, odpowiadającej jej udziałowi. Ponadto nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Opinia biegłego została sporządzona rzetelnie i należało ją ocenić jako fachową, pełną i prawidłową.
Wobec powyższej opinii biegłego i mając na względzie, że to uczestniczkaR. B.od wielu lat korzysta z nieruchomości wraz z mężemB. B. (1)i tu znajduje się jej centrum życiowe, Sąd dokonał podziału majątku, przyznając nieruchomość w całościR.B..
W związku z powyższym należało od tej uczestniczki zasądzić odpowiednie spłaty dla pozostałych współwłaścicielek nieruchomości. Przy określeniu wartości nieruchomości Sąd nie brał pod uwagę wartości nakładów poczynionych już po śmierciW. B., o czym była mowa wyżej. Wartość przedmiotowej nieruchomości, po odjęciu wartości nakładów, wynosi 81379 zł i z tej kwoty należało zasądzić spłaty na rzecz tych spadkobierczyńW. B., które spłaty się domagały, odpowiednio do udziałów w majątku spadkowym. Wnioskodawczyni jak i uczestniczkaD. N., uzyskały więc spłaty, wynoszące kwoty po 10172,37 zł. Kwoty te odpowiadają udziałowi 1/8 części wartości całego majątku (1/8 z 81379), stanowiącego schedę poW. B., tj. dziedziczyły w udziałach po ¼ cz. z połowy majątku, stanowiącego wspólność małżeńskąB.iW. B.(1/4 z ½). Sąd, w oparciu oart. 212 § 3 kc, oznaczył termin wykonania obowiązku spłaty przezR.B.. Sąd miał tu na uwadze zarówno możliwości majątkowe zobowiązanej, jak i słuszny interes i potrzeby stron, które należne im spłaty uzyskały. WprawdzieR. B.uzyskuje niewielkie dochody ( emerytura o równowartości 150 dolarów ) oraz utrzymuje się z emerytury męża, to jednak trzeba mieć na względzie, że w wyniku niniejszego postępowania uzyskała wartościowy majątek w postaci nieruchomości. Już samo to zwiększa jej możliwości finansowe, choćby możliwość uzyskania kredytu. Odroczenie terminu spłaty na żądany przez nią okres 6 lat, zdaniem Sądu, ewidentnie naruszałoby interes uprawionych do spłat. Sam upływ takiego okresu mógłby przecież wpłynąć negatywnie na wartość realną spłaty – zjawisko inflacji, jak i wpływałby na możliwość jak najszybszego uzyskania wartości majątkowej nabytej w drodze dziedziczenia przez spadkobierczynie które, jak wynika z ich wyjaśnień, mają niewielkie dochody (po 1280 zł miesięcznie). Okres jednego miesiąca jest zatem okresem wystarczającym, zarówno na zgromadzenie odpowiedniej sumy pieniędzy przez zobowiązaną, jak i uwzględnia interesy uprawnionych.
O kosztach postępowania orzeczono na mocyart. 520 § 2 kpc, obciążając kosztami sądowymi wnioskodawczynię i uczestniczki (zgodnie z ich udziałami jako spadkobierców), w częściach odpowiadających udziałom w majątku podlegającym podziałowi. Sąd wziął tu pod uwagę, że były one w równym stopniu zainteresowane ustaleniem i dokonaniem podziału majątku spadkowego. Na koszty sądowe złożyły się koszty opinii biegłych. Natomiast koszty, jakie wyłożyli zainteresowani dochodząc swych praw w niniejszym postępowaniu, poniosą we własnym zakresie na mocyart. 520 § 1 kpc.