Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 206/15
Data wyroku: 2015-06-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Edyta Gajgał Andrzej Wieja, Andrzej Tekieli
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 286 § 1 kk

Sygn. akt VI Ka 206/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia  SO Andrzej Tekieli (spr.)
Sędziowie  SO Edyta Gajgał SO Andrzej Wieja
Protokolant  Konrad Woźniak
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Roberta Remiszewskiego
po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2015 roku
sprawyS. K.
oskarżonego zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kk
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu
z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II K 111/14

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoS. K.uznając apelację obrońcy oskarżonego za oczywiście bezzasadną,

II
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 520 złotych.

UZASADNIENIE
S. K.został oskarżony o to, że:

1
w dniu 6 lipca 2011r. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając wspólnie i w porozumieniu zP. M., usiłował wyłudzić nienależne odszkodowanie komunikacyjne z policy OC z(...)weW.w kwocie nie mniejszej niż 29.634 zł w ten sposób, że w zgłoszeniu szkody komunikacyjnej wskazał, iż do uszkodzenia samochodu markiV. (...)onr rej. (...), doszło w następstwie kolizji naautostradzie (...)na terenie Niemiec w dniu 3 lipca 2011r., kiedy to kierujący samochodemV. (...)onr rej. (...)P. M.zasnął za kierownicą i zjechał na lewy pas jezdni, czym spowodował, że zajechał drogę kierującemu samochodemV. (...)onr rej. (...)S. K., który w tym czasie wykonywał manewr wyprzedzania jego pojazdu, co spowodowało, że samochódV. (...)otarł się o lewy bok samochoduV. (...), a następnie kierujący nimS. K.gwałtownie odbił w lewo i uderzył w barierkę ochronną znajdująca się po lewej stronie lewego pasa jezdni w wyniku czego w samochodzieV. (...)została uszkodzona lewa strona pojazdu, podczas gdy takie zdarzenie nie miało miejsca, jednakże zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na ujawnienie, iż uszkodzenia powstały w innych okolicznościach, czym działał na szkodę(...) S.A.,

tj. o czyn zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kk;
P. M.został oskarżony o to, że:

2
w dniu 6 lipca 2011r. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, udzielił pomocyS. K., w wyłudzeniu nienależnego odszkodowania komunikacyjnego z polisy OC z(...) S.A.weW.w kwocie nie mniejszej niż 29.634 zł w ten sposób, że złożył oświadczenie, iż do uszkodzenia samochodu markiV. (...)onr rej. (...)doszło w następstwie kolizji spowodowanej z jego winy naautostradzie (...)na terenie Niemiec w dniu 3 lipca 2011r., kiedy to kierując samochodemV. (...)onr rej. (...)zasnął za kierownicą i zjechał na lewy pas jezdni, czym spowodował że zajechał drogę kierującemu samochodemV. (...)onr rej. (...)kierowanego przezS. K., który w tym czasie wykonywał manewr wyprzedzania jego pojazdu, czym spowodował że samochódV. (...)otarł się o lewy bok samochoduV. (...)a następnie gwałtownie odbił w lewo i uderzył w barierkę ochronną znajdującą się po lewej stronie lewego pasa jezdni w wyniku czego w samochodzieV. (...)została uszkodzona lewa strona pojazdu, podczas gdy takie zdarzenie nie miało miejsca, jednakże zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na ujawnienie iż uszkodzenia powstały w innych okolicznościach, czym działał na szkodę(...) S.A.

tj. o czyn zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kk;
Sąd Rejonowy w Lubaniu wyrokiem z dnia 20 stycznia 2015 roku w sprawie o sygnaturze akt II K 111/14:

I
uznał oskarżonychS. K.iP. M.za winnych tego, że w dniu 06.07.2011 r., w celu uzyskania korzyści materialnej, działając wspólnie i w porozumieniu usiłowali wyłudzić odszkodowanie komunikacyjne z polisy OC z(...) S. A.weW.w kwocie nie mniejszej niż 29 634 złotych w ten sposób, że złożyli oświadczenie, iż do uszkodzenia samochodu markiV. (...)onr rej. (...)doszło w następstwie kolizji spowodowanej z winyP. M.naautostradzie (...)n terenie Niemiec w dniu 03.07.2011 r. kiedy to kierującyV. (...)onr rej. (...)uderzył w w/w pojazd markiV. (...)kierowany przezS. K.w sytuacji, gdy takie zdarzenie nie miało miejsca, czym działali na szkodę(...) S. A.weW.tj. czynu zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 18 § 1 k.k.i za to, na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 14 § 1 k.k.wymierzyłS. K.karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, zaśP. M.karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności,

II
na podstawieart. 69 § 1 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie wymierzonej oskarżonymS. K.iP. M.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata,

III
na podstawieart. 33 § 2 k.k.wymierzył oskarżonemuP. M.karę grzywny w wymiarze 50 (pięćdziesięciu), aS. K.80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych przy przyjęciu , że jedna stawka równoważna jest kwocie 20 (dwudziestu) złotych,

IV
na podstawieart. 627 k.p.k.w zw. zart. 633 k.p.k.zasądził od oskarżonych po na rzecz Skarbu Państwa po ½ kosztów sądowych, zaś na podstawieart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(tekst jedn. Dz. U. z 1983 r. Nr 49 poz. 223 z późn. zm.) zwolnił oskarżonych od konieczności uiszczenia opłaty

Od powyższego wyroku apelację wywiódł jedynie obrońca oskarżonegoS. K., zaskarżając w/w orzeczenie na korzyść oskarżonego. Skarżący zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na błędnym i nieznajdującym oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym przyjęciu, iż do zdarzenia drogowego z dnia 3 lipca 2011 roku nie mogło dojść w okolicznościach przedstawionych przez oskarżonego, gdyż uszkodzenia przedniej prawej części pojazduV. (...)nie korelują z uszkodzeniami pojazduV. (...), w sytuacji gdy analiza przeprowadzonych dowodów dokonana z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego powoduje, że nie sposób jest wykluczyć, że uszkodzenia te powstałe w przedstawianych przezS. K., w następstwie kontaktu z lewą częścią zderzaka tylnego samochoduV. (...),

2
naruszenie przepisów postępowania -art. 7 k.p.k.- mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a wyrażające się uznania opinii przedłożonej przez biegłego sądowegoK. D. (1)za rzetelną i pełną, w sytuacji gdy brak jest w niej ustaleń odnoszących się do możliwości powstania uszkodzeń prawej przedniej części pojazduV. (...)w następstwie kontaktu z lewą tylną części zderzaka tylnego pojazduV. (...), której nie było w pojeździe w chwili jego zwrotu właścicielowi przezP. M.,

3
naruszenie przepisów postępowania -art. 7 k.p.k.- mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a wyrażającą się całkowicie dowolną oceną wyjaśnień złożonych przez oskarżonegoS. K.skutkującą uznaniem ich za niewiarygodne, w sytuacji gdy zasługiwały one na przydanie im waloru prawdziwości, gdyż były one konsekwentne, logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego oraz korespondowały z innymi dowodami zgromadzonymi w toku postępowania,

4
naruszenie przepisu postępowania, a toart. 391 § 2 k.p.k.w zw. zart. 389 k.p.k., mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie za podstawę ustaleń faktycznych opinii biegłegoK. D. (1), która wydana została w oparciu o zeznania oskarżonego złożone uprzednio w charakterze świadka,

5
naruszenie przepisów postępowania,art. 170 § 1 k.p.k.mające wpływ na treść orzeczenia, wyrażające się oddaleniem wniosków dowodowych obrońcy oskarżonego złożonych w toku rozprawy, w sytuacji, gdy zmierzały one do wyjaśnienia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,

Stawiając powyższe zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonegoS. K.od popełnienia zarzucanego mu czynu lub ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lubaniu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja skarżącego jest niezasadna w stopniu oczywistym w rozumieniuart. 457 § 2 k.p.k.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze rozpoznając niniejszą sprawę przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, nie dopuszczając się mogącej mieć wpływ na treść wyroku podniesionych w apelacji obrońcy obrazy przepisówart. 7 k.p.k.,art. 391 § 2 k.p.k.,art. 389 k.p.k.aniart. 170 § 1 k.p.k., ani też wynikającego z nich błędu w dokonanych ustaleniach faktycznych.
Art. 7 k.p.k.stanowi, że organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.
Autor apelacji wywodzi, iż w konsekwencji sprzecznej z przepisami prawa procesowego oceny dowodów dokonanej przez Sąd Rejonowy doszło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku i niezasadnego skazania oskarżonego za przypisany mu czyn. Dla skuteczności tak skonstruowanego środka odwoławczego nie jest jednak wystarczające samo wykazywanie, że określona grupa dowodów pozwala na przyjęcie, iż zdarzenie mogło mieć inny przebieg. Należy bowiem wykazać, którym wskazaniom wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego uchybił sąd orzekający, czyniąc kwestionowane ustalenia.
Wskazać należy, iż co do przeprowadzonych w toku rozprawy głównej dowodów Sąd Rejonowy wypowiedział się szczegółowo w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zaś uzasadnienie to w pełni odpowiada wymogom stawianym przez przepisart. 424 § 1 k.p.k.Oceniając zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności wyjaśnienia obu oskarżonych oraz dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych wraz z dowodami z opinii uzupełniających, Sąd meriti nie naruszył żadnego przepisu procesowego i dokonał oceny, która jest logiczna, a zatem przekonująca, toteż zasługuje na akceptację. Apelacja obrońcy, mimo iż wskazuje na naruszenie w toku wyrokowania przepisu regulującego zasadę oceny dowodów, sprowadza się w istocie do zwykłej polemiki z oceną dowodów przeprowadzoną w pierwszej instancji i dokonanymi na tej podstawie ustaleniami faktycznymi. Apelujący nie przedstawił przekonujących argumentów, które mogłyby podważyć rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji, w szczególności nie wykazał, jakich konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania dopuścił się Sąd Rejonowy w ocenie – w szczególności – dowodu z opinii biegłego sądowego i wyjaśnień oskarżonegoS. K.. Skarżący polemizując z oceną dokonaną w postępowaniu pierwszoinstancyjnym przedstawia wyłącznie własną ocenę dowodów oraz wysuwa twierdzenia nie poparte przekonującymi argumentami.
Chybiony jest zarzut naruszeniaart. 170 § 1 § 5 k.p.k.orazart. 201 k.p.k.poprzez oddalenie wniosków obrońcy o przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej tudzież z opinii innego biegłego. Sąd Okręgowy podkreśla, że przepisyKodeksu postępowania karnegoznacząco ograniczają możliwość dopuszczania dowodów z kolejnych opinii. Zgodnie bowiem z treściąart. 201 k.p.k., wyłącznie jeśli opinia jest niepełna lub niejasna albo gdy zachodzi sprzeczność w samej opinii lub między różnymi opiniami w tej samej sprawie, można wezwać ponownie tych samych biegłych lub powołać innych.
Wskazać należy, że opinia jest „niepełna”, jeżeli nie udziela odpowiedzi na wszystkie postawione biegłemu pytania, na które zgodnie z zakresem wiadomości specjalistycznych i udostępnionych mu materiałów dowodowych może oraz powinien udzielić odpowiedzi lub jeżeli nie uwzględnia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia konkretnej kwestii okoliczności, albo też nie zawiera uzasadnienia wyrażonych w niej ocen i poglądów. Natomiast opinia „niejasna” to taka, której sformułowanie nie pozwala na zrozumienie wyrażonych w niej ocen i poglądów, a także sposobu dochodzenia do nich, lub też zawierająca wewnętrzne sprzeczności, posługująca się nielogicznymi argumentami (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2009r., III KK 122/09).
Opinia wydana w niniejszej sprawie przez biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej i rekonstrukcji wypadków drogowych (wraz z opiniami uzupełniającymi) w pełni odpowiada wymogom, jakie w tej mierze zawierają przepisyk.p.k., orzecznictwo oraz doktryna polskiego procesu karnego. Przedmiotowa opinia zawiera wszystkie elementy, które powinny zostać wzięte pod uwagę przez biegłego przy jej sporządzeniu. Biegły udzielił wyczerpujących odpowiedzi na pytania postawione przez organy prowadzące postępowanie, a wyrażone przez biegłego oceny i poglądy są logiczne, konsekwentne, poparte rzeczowymi argumentami. Biegły zapoznał się z całością dowodów przeprowadzonych w niniejszej sprawie, które mogły mieć przy wydawaniu opinii jakiekolwiek znaczenie, i ustosunkował się do istniejącej w sprawie dokumentacji uszkodzonych pojazdów, składając ustną opinię uzupełniającą na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2014 r. Biegły, zobowiązany do zachowania bezstronności zgodnie ze złożonym podczas obejmowania funkcji przyrzeczeniem, podtrzymał w całości złożoną opinię również po wykluczeniu z materiałów podlegających opiniowaniu zeznań oskarżonych złożonych w toku postępowania in rem. Wnioski końcowe opinii w całości potwierdzają stanowisko zawarte w opinii sporządzonej na potrzeby postępowania dotyczącego likwidacji zgłoszonej szkody w pojeździe, ujawnionej w niniejszej sprawie (k. 12-24). Fakt złożenia pierwszej opinii również w oparciu o zeznania oskarżonych, wobec treści ustnej opinii uzupełniającej, nie dyskwalifikuje tego dowodu. Tym samym nie zostały w toku procesu naruszone w niniejszej sprawie przepisyart. 391 § 2 k.p.k.w zw. zart. 389 k.p.k.Zasadnie zatem Sąd I instancji ocenił ww. dowód jako wiarygodny i na jego podstawie poczynił ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie, oddalając jednocześnie wniosek dowodowy obrońcy oskarżonego o przeprowadzenie opinii uzupełniającej, a także, na podstawieart. 170 § 5 k.p.k., o przeprowadzenie dowodu z kolejnej opinii sporządzonej przez innego biegłego.
Sąd I instancji zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenił pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Sąd Rejonowy czyniąc ustalenia faktyczne trafnie odrzucił jako niewiarygodne wyjaśnienia oskarżonego opisującego przebieg zdarzenia drogowego zgłoszonego do ubezpieczyciela w dniu 6 lipca 2011 r. Słusznie Sąd I instancji skonstatował, że wyjaśnienia te są sprzeczne nie tylko z treścią opinii biegłego sądowego, ale też nie przystają do wersji zdarzenia wynikającej ze szkiców sporządzonych przezP. M.. W pełni uprawniona była dokonana przez Sąd Rejonowy ocena, że wyjaśnienia oskarżonegoS. K.złożone na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r., zatem już po przeprowadzeniu wszystkich niezbędnych dowodów, opisują wersję zdarzeń przygotowaną na potrzeby procesu. Słusznie zauważył Sąd Rejonowy, że prawdziwość tych wyjaśnień podważona została również przez informację uzyskaną od Policji Autostradowej wB., z której wynika, że informując organy ścigania o przebiegu wypadku bezpośrednio po zdarzeniu, oskarżony nie wspomniał o jakimkolwiek innym uczestniku kolizji.
W tym kontekście słusznie Sąd Rejonowy uznał wyjaśnienia oskarżonych, którzy zaprzeczyli swojemu sprawstwu, za przyjętą przez nich linię obrony. Sąd Rejonowy zweryfikował twierdzenia oskarżonych co do przebiegu zdarzenia objętego aktem oskarżenia, dokonując przesłuchania świadków, a także odbierając wyczerpującą ustną opinię od biegłego sądowegoK. D. (2)i dopuszczając dodatkowo dowód z pisemnej opinii uzupełniającej. Sąd meriti dostrzegł niezgodności pomiędzy twierdzeniami oskarżonych a dowodami, które zostały ocenione jako wiarygodne, i słusznie na tej podstawie odmówił wiary ich wyjaśnieniom w całości. Sąd Okręgowy nie dostrzega w rozumowaniu Sądu I instancji żadnych błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu) ani logicznej (błędu w rozumowaniu lub wnioskowaniu), ani też sprzeczności z doświadczeniem życiowym i wskazaniami wiedzy. Apelujący nie przedstawił żadnych argumentów, które mogłyby podważyć trafną ocenę ww. dowodów dokonaną przez Sąd Rejonowy.
Reasumując, w niniejszej sprawie zostało w sposób jednoznaczny i pewny ustalone, że oskarżonyS. K.dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa. Dokonana przez Sąd I instancji ocena dowodów w żadnym razie nie jest dowolna, ocenione – zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego dowody mają jednoznacznie obciążającą wymowę i świadczą o sprawstwie i winie oskarżonego. Odmienne wywody zaprezentowane w tej kwestii przez obrońcę oskarżonego stanowią wyłącznie polemikę z prawidłowo przeprowadzoną przez Sąd Rejonowy analizą i dlatego nie zasługują na uwzględnienie.
Apelacja obrońcy oskarżonego, zwrócona przeciwko całości wyroku, obligowała Sąd Okręgowy do oceny jego zasadności także w części dotyczącej orzeczenia o karze wymierzonej oskarżonemuS. K..
Ingerencja Sądu Odwoławczego w rozstrzygnięcie co do kary Sądu I instancji ograniczona jest do wypadku uznania, iż kara ta jest niewspółmierna i to w formie kwalifikowanej, bowiem niewspółmierność musi mieć charakter rażący. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.
Orzeczona przez Sąd Rejonowy kara nie jest rażąco surowa. Oczywistym jest, iż cele prewencji indywidualnej - wychowawcze i zapobiegawcze - które kara ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego mają zwykle prymat przed innymi, zwłaszcza negatywną prewencją generalną polegającą na wymierzaniu nadmiernie surowych sankcji. Sankcja sprawiedliwa nie powinna bowiem wykraczać poza rzeczywistą potrzebę, właściwa reakcja karna to reakcja celowa, uwzględniająca wszystkie elementy decydujące o jej rodzaju i wymiarze, sprawiedliwa i akceptowana społecznie. Wymierzając oskarżonemu karę Sąd Rejonowy uwzględnił wszelkie dyrektywy, o jakich mowa wart. 53 k.k.Sąd I instancji przeanalizował i prawidłowo wyeksponował wszystkie istotne okoliczności wpływające na wymiar kary pozbawienia wolności i kary grzywny orzeczonych wobec oskarżonegoS. K., determinujące ocenę w zakresie stopnia winy, jak i stopnia szkodliwości społecznej czynu przypisanego oskarżonemu. Sąd ten podkreślił zwłaszcza działanie umyślne, z zamiarem bezpośrednim, jak również fakt, że do dokonania przestępstwa ostatecznie nie doszło. Wymierzona oskarżonemu kara roku pozbawienia wolności oraz kara 80 stawek dziennych grzywny w wysokości po 20 zł jest karą sprawiedliwą i współmierną. Wskazując ponadto na uprzednią niekaralność oskarżonego, uznać należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił okoliczności mające wpływ na treść rozstrzygnięcia o karze i właściwie je uwzględnił. Słuszne - w świetle okoliczności sprawy - było także orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Tak ukształtowanej kary w żadnej mierze nie można uznać za rażąco surową.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoS. K.(art. 437 § 1 k.p.k.), uznając zarazem apelację obrońcy oskarżonego za oczywiście bezzasadną.
Jednocześnie na podstawieart. 636 § 1 k.p.k.Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w wysokości 520 złotych. Na koszty te składały się opłata w kwocie 180 zł wymierzona na podstawieart. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychoraz opłata w kwocie 320 zł wymierzona na podstawieart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, jak również ryczałt (20 zł) za doręczenie wezwań (i innych pism) w postępowaniu odwoławczym, co wynika z przepisu § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym.