Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Ga 28/15
Data wyroku: 2015-04-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Ciężar Dowodu, Postępowanie Dowodowe (Przepisy Ogólne)
Podstawa prawna: art. 233 kpc, art. 6 kc

Sygn. akt.

VIII Ga 28/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 kwietnia 2015r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy
w składzie:

Przewodniczący

SSO Wojciech Wołoszyk

Protokolant

Karolina Glazik

po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015r. w Bydgoszczy

na rozprawie

sprawy z powództwa:(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwC.

przeciwko :(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.

o zapłatę

na skutek apelacji wniesionej przez powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy
z dnia 13 listopada 2014r. sygn. akt VIII GC 1643/14 upr.

1
oddala apelację;

2
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 300,00 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania za instancję odwoławczą.

Sygn. akt VIII Ga 28/15

UZASADNIENIE
(...) sp. z o.o.domagał się zasądzenia od(...) sp. z o.o.kwoty 1.629,88 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W dniu 26 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w Częstochowie wydał w tej sprawie nakaz zapłaty, orzekając zgodnie z żądaniem pozwu. Od tego nakazu pozwany wniósł sprzeciw, w którym wniósł o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy. Pozwany zażądał oddalenia powództwa w całości i zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu. W dniu 7 lipca 2014r. Sąd Rejonowy Częstochowie stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy.
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy ustalił w szczególności , iżM. G., na przełomie roku 2012 i 2013 r. współpracował z pozwanym, wykonując na jego rzecz usługi instalacyjne. Z tego tytułu wystawił pozwanemu:fakturę VAT nr (...)z dnia 29.12.2012 r. na kwotę 24.600 zł z terminem płatności oznaczonym na 14.01.2013r. ,fakturę VAT nr (...)z dnia 31.01.2013 r. na kwotę 14.760 zł z terminem płatności oznaczonym na 14.02.2013r. ,fakturę VAT nr (...)z dnia 08.02.2013 r. na kwotę 12.430,38 zł z terminem płatności oznaczonym na 22.02.2013 r. Pozwany uregulował swoje zobowiązania wynikające z tych faktur. W dniu 11.12.2013r.M. G.wystawił pozwanemu dwie noty odsetkowe. W nocie odsetkowej nr(...)powód naliczył pozwanemu odsetki od kwoty 24.600 zł wynikającej zfaktury nr (...)r. W nocie tej wskazano, że pozwany uregulował 4.600 zł w dniu 18.04.2013r., 5.000 zł w dniu 24.05.2013r., 10.000 zł w dniu 25.06.2013r. i 5.000 zł w dniu 28.06.2013r. Łącznie należności odsetkowe wynikające z noty nr(...)r. wyniosły 1.256,35 zł. W nocie odsetkowej nr(...)M. G.naliczył pozwanemu odsetki od należności wymienionych wfakturach nr (...)przy przyjęciu , że pierwszą z nich pozwany uregulował w dniu 14.02.2013r. a drugą – 22.02.2013 r. Nie ustalono, kiedy pozwany dokonywał płatności za wskazane wyżej faktury. W dniu 9 stycznia 2014 r. powód zawarł zM. G., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą(...)umowę cesji powierniczej – w celu windykacji wierzytelności. W punkcie 3 wskazano, że cesja ma charakter powierniczy tj., że jej podstawą jest umożliwienie powodowi wykonania zlecenia odzyskania należności od dłużnika we własnym imieniu. Z treści załącznika nr 1 do umowy cesji wynikało, że jej przedmiotem są wierzytelności wynikające z not odsetkowych nr(...)i(...). W dniu 9 stycznia 2014r.M. G.skierował do pozwanej zawiadomienie o dokonanej cesji.
W niniejszej sprawie bezspornym było, żeM. G.wykonał na rzecz pozwanego usługi objęte fakturami dołączonymi do pozwu. Z tego tytułu wystawiał pozwanemu faktury , na których był oznaczony termin płatności. Bezspornym również było, że powód nabył odM. G.wierzytelność o zapłatę odsetek od opóźnionych płatności na podstawie umowy cesji powierniczej. Pozwany podniósł przeciwko żądaniu powoda zarzut braku legitymacji czynnej oraz potrącenia wierzytelności przysługującej mu względemM. G.a nadto podniósł, że pozwany nie wykazał prawidłowo wysokości przysługującego mu roszczenia, w szczególności nie przedstawił dokumentów potwierdzających terminy zapłat dokonywanych przez pozwanego.
Odnosząc się kolejno do zarzutów stawianych przez pozwanego wskazać należy, że w ocenie sądu powód miał legitymację czynną do wystąpienia z powództwem w tej sprawie. Sąd uznał również za bezskuteczny podniesiony przez pozwanego zarzut potrącenia. Pozwany podniósł również zarzut , iż pozwany nie udowodnił wysokości swego żądania. Sąd Rejonowy uznał ten zarzut za zasadny.
Pozwany dochodził roszczeń odsetkowych wynikających z opóźnienia z uregulowaniem należności wynikających z trzech faktur wystawionych przezM. G.pozwanemu. Zgodnie z treściąart. 6 k.c.i odpowiadającego muart. 232 k.p.c.strona jest zobowiązana wskazywać fakty , z których wywodzi skutki prawne. Zgodnie z treściąart. 481 § 1 k.c.jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
W myśl tych przepisów powód w toku niniejszego postępowania winien był udowodnić, że:M. G.przysługiwały wierzytelności pieniężne w określonej wysokości względem pozwanego,  wierzytelności te stały się w określonych datach wymagalne, należności zostały spłacone przez pozwanego spłacone z opóźnieniem wynoszącym oznaczoną ilość dni, nabył wierzytelność przysługującąM. G.w drodze przelewu.
Powód wykazał prawidłowo , żeM. G.przysługiwały względem pozwanego wierzytelności pieniężne wynikające z faktur o nr(...),(...),(...). Na te okoliczność powód przedstawił dowód z faktur VAT. Powód wykazał również, iż zawarł zM. G.umowę cesji powierniczej. Żaden jednak z przeprowadzonych dowodów (pomimo zgłoszenia stosowanych zarzutów prze pozwanego) nie pozwolił na ustalenie ponad wszelką wątpliwość, że pozwany uregulował swe zobowiązanie z opóźnieniem oraz ile dni to opóźnienie w stosunku do poszczególnych faktur wynosiło. W szczególności powód nie przedstawił dokumentów potwierdzających przelewy dokonywane przez pozwanego. Na dowód wysokości wierzytelności powód powołał jedynie zeznania świadkaM. G.. Ten jednak w zakresie terminów zapłaty powołał się jedynie na treść noty odsetkowej oraz wyraził przekonanie, że dane w niej zawarte są prawdziwe, gdyż biuro rachunkowe, które przygotowywało noty posiadało wszystkie potwierdzenia przelewów. W ocenie sądu zeznania te nie pozwoliły na zweryfikowanie prawidłowości wystawienia not odsetkowych. Weryfikacja prawidłowości naliczenia odsetek, wobec zarzutu postawionego przez pozwanego, mogła się bowiem w ocenie sądu odbyć jedynie w oparciu o dokumenty źródłowe potwierdzające daty dokonywania zapłat przez pozwanego.
Z tego względu sąd doszedł do wniosku, z powód nie udowodnił swojego roszczenia co do wysokości i powództwo w całości oddalił. O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.zw. zart. 99 k.p.c.
Powyższy wyrok zaskarżył powód zarzucając : naruszenie przepisów postępowania, a mianowicieart. 233 § 1 k.p.c.w związku zart. 227 k.p.c., poprzez niedokonanie przez Sąd wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oraz dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów poprzez przyjęcie, iż powód nie udowodnił swojego roszczenia, naruszenie przepisów postępowania, a mianowicieart. 233 § 1 k.p.c.przez dokonanie niewszechstronnej, dowolnej, sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania i zasadami doświadczenia życiowego oceny zgromadzanego materiału dowodowego przez nieuzasadnione przyjęcie, jakoby powód załączając do akt niniejszej sprawy tylko noty odsetkowe i faktury VAT, do których przedmiotowe noty zostały wystawione oraz zgłaszając dowód z przesłuchania świadkaM. G.nie wykazał, iż cedentowi przysługiwały wierzytelności pieniężne w określonej wysokości względem pozwanego, naruszenie przepisu zart. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów, a to na skutek braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego polegającego na niezgodnym z zasadami logiki przyjęciu, że powodowi roszczenie nie przysługuje przy jednoczesnym zgłoszeniu przez pozwanego zarzutu potrącenia tej wierzytelności , naruszenie przepisów prawa materialnego, a toart. 6 k.c.przez nieuzasadnione przyjęcie, że powód nie udowodnił swojego roszczenia w obliczu zgłoszenia przez pozwanego zarzutu potrącenia
Zdaniem powoda Sąd I instancji dopuścił się całkowicie dowolnej, nie zaś swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie. Przede wszystkim Sąd I instancji dokonał wielokrotnie oceny dowodów sprzecznej z zasadami logiki, wysuwając wnioski całkowicie sprzeczne tzn. polegające na przyjęciu, że powód nie udowodnił swojego roszczenia, w sytuacji gdy strona powodowa wykazała okoliczności przytoczone w pozwie. Ponadto Sąd Rejonowy dokonał sprzecznej z doświadczeniem życiowym (a w rezultacie błędnej ) ocenę wiarygodności zeznań świadkaM. G., przy jednoczesnym uznaniu za wiarygodne zeznań strony pozwanej, doszło do naruszenia przepisów postępowania, a mianowicieart. 233 § 1 k.p.c.Zeznania samego pozwanego, nie poparte żadnymi środkami dowodowymi, nie mogą stanowić dowodu wystarczającego do ustalenia, że powodowi należność się nie należy. Z ostrożności procesowej na dowód istnienia okoliczności przeciwnych, które ustalone zostały w toku niniejszego postępowania, a zarazem na potwierdzenie wiarygodności zeznań świadkaM. G.powód przedłożył potwierdzenia przelewów z dnia 19.03.2013r., 05.04.2013., 25.06.2013r., 24.05.2013r., 18.04.2013r., 28.06.2013r. wnosząc o przeprowadzenie dowodu z owych dokumentów.
Powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie w całości żądań powoda zawartych w pozwie z dnia 27 lutego 2014 roku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1.629,88 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, tj. od dnia 10 marca 2014 roku, do dnia zapłaty, oraz zasądzenie kosztów procesu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jak również o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego wg norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył co następuje :

Apelacja okazała się bezzasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w ocenie Sądu Okręgowego, zasady zart. 233 § 1 kpcnie zostały w sprawie naruszone, gdyż ocena zgromadzonego materiału dowodowego i poczynione na jej podstawie ustalenia faktyczne zostały dokonane przez Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy i brak jest podstaw do podzielenia stanowiska apelującego co do ich nieprawidłowości. Ustalenia te Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne.
W tym miejscu Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 23 stycznia 2001 r.(por. sygn. akt IV CKN 970/00, LEX nr 52753),zgodnie z którym  dla skuteczności zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 kpcnie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie konkretnie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając. Wymogów tych nie spełnia apelacja powoda. Podkreślenia wymaga fakt, iż powód nie przedstawił w apelacji okoliczności, które wskazywałyby na nieprawidłową, dowolną czy też dokonaną wbrew zasadom orzekania, ocenę dowodów Sądu I instancji. W szczególności prawidłowo Sąd Rejonowy przyjął , iż zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie, że pozwany uregulował swe zobowiązanie z opóźnieniem oraz ile dni to opóźnienie w stosunku do poszczególnych faktur wynosiło. Powód nie przedstawił bowiem dokumentów wskazujących kiedy miały miejsce przelewy dokonywane przez pozwanego. Dowodem takim nie mogły też być zeznania świadkaM. G., który w swoich zeznaniach powołał się jedynie na treść okazanych mu not odsetkowych. Wbrew twierdzeniom apelującego Sąd nie przeprowadził dowodu z zeznań stron , nie mógł zatem oceniać zeznań pozwanego. Dopiero w postępowaniu odwoławczym powód przedłożył stosowne potwierdzenia przelewów. Wnioski dowodowe powoda w tym zakresie , jako spóźnione , podlegały oddaleniu w myślart. 381 kpc, gdyż nie było żadnych przeszkód aby powołać je wcześniej.
Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia przepisuart. 6 k.c.Trzeba bowiem podkreślić na wstępie, iż zarzut ten został sformułowany wadliwie. Jak wskazywał Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 7 marca 2012 r. uregulowanie przepisuart. 6 k.c.stanowi o ciężarze dowodu w sensie materialnoprawnym i wskazuje, kogo obciążają skutki nieudowodnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Przepisart. 6 k.c.zawiera jedynie ogólną zasadę rozkładu ciężaru dowodu i określa reguły dowodzenia, nie stanowi natomiast samodzielnej podstawy rozstrzygnięcia, wobec czego powołanie go w apelacji nie może być skuteczne bez wskazania przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia i konkretyzującego rozkład ciężaru dowodu w danym wypadku. Zasadne kwestionowanie prawidłowości uznania przez Sąd, że przeprowadzone w sprawie dowody nie są wystarczające do przyjęcia za udowodnione okoliczności, których ciężar udowodnienia spoczywał na danej stronie procesu, może nastąpić w drodze zarzutu naruszenia odpowiednich przepisów postępowania, nie zaś przepisuart. 6 k.c.Nie reguluje on kwestii oceny skuteczności wykazania dowodzonych okoliczności, ponieważ ta kwestia podlega ocenie w świetle przepisów procesowych. O naruszeniu przepisuart. 6 k.c.można by zatem mówić dopiero wówczas, gdyby Sąd orzekający przypisał obowiązek dowodowy innej stronie, niż tej, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne(por. Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2012 r., I ACa 97/12, LEX nr 1130079).W niniejszej sprawie, apelujący, poza naruszeniem przepisuart. 6 k.c., sformułował jedynie nietrafne, jak wskazano we wcześniejszej części rozważań, zarzuty dotyczące dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny dowodów w toku procesu. Już zatem powołanie w dalszej części postępowania apelacyjnego zarzutu naruszeniaart. 6 k.c., bez korelacji z konkretnymi przepisami prawa materialnego, nie mogło stanowić skutecznej próby podważenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niemniej należy podzielić stanowisko pozwanego wskazane w odpowiedzi na apelację , iż zarzut potrącenia był podniesiony przez pozwanego jako zarzut ewentualny a powództwo oddalone z innych przyczyn. Ponadto zarzut potrącenia jest środkiem obrony i nie może stawiać pozwanego w gorszej sytuacji procesowej , niż gdyby z niego nie skorzystał a złożenie oświadczenia o potrąceniu nie może w procesie przesądzać o istnieniu wierzytelności, której dotyczy zarzut potrącenia ( por. wyrok SN z 14.11.2008 r. ,V CSK 169/2008 ).
Ze względów wskazanych powyżej, apelacja jako niewykazująca uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu w oparciu oart. 385 kpc. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w myślart. 98 kpcw zw. zart. 99 kpc.