Sąd Okręgowy w Suwałkach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 632/14
Data wyroku: 2015-02-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Witkowski
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 83 ust. 1 pkt. 1 ustawy o systemie ubezpeczeń społecznych

Sygn. akt III U 632/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lutego 2015r.
Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Piotr Witkowski

Protokolant:

sekr. sądowy Beata Dzienis

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2015r. w Suwałkach
sprawyE. Z.iK. Z.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o ustalenie
w związku z odwołaniemE. Z.iK. Z.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 25 sierpnia 2014r. znak(...)

1

oddala odwołania;

2

zasądza odE. Z.iK. Z.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt III U 632/14

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.decyzją z dnia 25.08.2014r. stwierdził, żeE. Z.jako pracownik u płatnika składekK. Z.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i chorobowemu od 22.01.2014r. do 08.08.2014r.
W uzasadnieniu wskazał, iż stosownie doart. 38 ust. 1 Ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 1442), w razie sporu dotyczącego obowiązku ubezpieczeń społecznych Zakład wydaje decyzję osobie zainteresowanej oraz płatnikowi składek. Zgodnie zaś z art. 83 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności zgłaszania do ubezpieczeń społecznych.
W świetle obowiązującej regulacji prawnej w zakresie systemu ubezpieczeń społecznych, pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę podlega ubezpieczeniom społecznym pracowników. Jednak treśćart. 68 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychnakłada na Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązek dokonywania ocen zawieranych umów, które rodzą obowiązek ubezpieczenia społecznego, ich rodzaju oraz mocy wiążącej.
Wywodził w związku z tym, że celem zawarcia umowy pomiędzyE. Z., aK. Z.nie była wola rzeczywistego świadczenia pracy lecz uzyskanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Wskazuje bowiem na to krótki okres wykazywanej przez płatnika składek w dokumentach rozliczeniowych zdolności do świadczenia pracy przezE. Z., tj. od 22.01.2014r. do 06.02.2014r. Ponadto płatnik składek nie miał rzeczywistej potrzeby zatrudnienia pracownika na nowym stanowisku. Świadczy o tym między innymi fakt, iż po udaniu sięE. Z.na długotrwałe zwolnienie lekarskieK. Z.na jej miejsce nie zatrudnił żadnej innej osoby.
Poza tym przedstawione przezK. Z.dowody świadczenia pracy przezE. Z.nie mogą być wystarczające na tę okoliczność. Były to tylko 3 faktury wystawione przezE. Z.(dnia 28.01.2014r., 17.02.2014r., 19.02.2014r.). Nie przedstawiono zaś innych obiektywnych dowodów na potwierdzenie faktu świadczenia pracy. Wprawdzie podpisyE. Z.znajdują się na listach obecności i listach płac jednak są to dokumenty kadrowe i nie mogą one stanowić miarodajnego dowodu potwierdzającego, żeE. Z.świadczyła pracę.
W ocenie więc Zakładu w niniejszej sprawie doszło jedynie do formalnego zawarcia umowy o pracę oraz stworzenia dokumentacji wyłącznie dla celów dowodowych. Zeznania przedstawionego świadkaD. J. (1)też nie stanowią wiarygodnego źródła dowodowego, gdyż osoba ta jest powiązana z pracodawcą, świadczy usługi księgowe dlaK. Z..
Zakład wskazał też, że na uwagę zasługuje fakt, iż mimo złożonych przez płatnika składek oraz ubezpieczoną oświadczeń, że strony nie są ze sobą spokrewnioneK. Z.dnia 4.07.2014r. dokonuje zmiany nazwiska osoby ubezpieczonej zT.E.naZ. E..
W tym stanie rzeczy Zakład uważał, że umowa zawarta pomiędzyE. Z., aK. Z.została zawarta dla pozoru i nie zamierzały realizować obowiązków wynikających z umowy o pracę. Formalnie zaś zawarcie umowy o pracę, figurowanie na liście płac i zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych nie stanowi tymczasem wystarczających przesłanek do uznania, że strony nawiązały stosunek pracy stanowiący tytuł do ubezpieczeń społecznych. Dla istnienia stosunku pracy nie jest wystarczające formalne zawarcie umowy o pracę, lecz faktyczne jej wykonywanie.
W odwołaniu od tej decyzjiK. Z.negował wnioski i ustalenia organu rentowego. Wskazał, iż podobny zakres obowiązkówE. Z.oprócz fakturowania i przygotowywania dokumentów finansowych wykonywałyK. K.orazK. G.w ramach umów zlecenia zawartych długo wcześniej przed zatrudnieniemE. Z.. Po zatrudnieniuE. Z.umowa zleceniaK. G.nie została przedłużona ze względu na racjonalne i ekonomiczne przyczyny. Uważał też, że wynagrodzenieE. Z.nie było wygórowane ale adekwatne do wykonywanej pracy. Zeznań zaś świadkaD. J. (2)nie można uznać za niewiarygodne, gdyż kierując się takim rozumowaniem organu rentowego każdy przedstawiony świadek będzie niewiarygodny, ponieważ ma kilku klientów, z którymi współpracuje od dłuższego czasu i jest w jakiś sposób z nimi powiązany. Z racji zaś prowadzenia sezonowej działalności nie zostały wystawione inne faktury.
E. Z.w odwołaniu od decyzji zarzuciła:

1
naruszenie przepisuart. 107 kpapoprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji niezgodnie z wymogami stawianymi przez prawo;

2
dokonanie zupełnie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny materiału dowodowego;

3
dokonanie sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym ustaleń faktycznych mających istotny wpływ na treść wydanej decyzji.

Wywodziła, że celem zawarcia umowy o pracę było faktyczne realizowanie stosunku pracy, a nie stworzenie pozorów jej realizowania w celu uzyskania świadczeń z ZUS, a po stronie płatnika składek istniała racjonalna i ekonomiczna przyczyna zatrudnienia pracownika, skoro ją zatrudnił. Podobnie jakK. Z.negowała wnioski i ustalenia organu rentowego przytaczając literaturę i orzecznictwo dotyczące oceny zebranych dowodów w sprawie. W konsekwencji wniosła o zmianę wydanej decyzji i uznanie, iż podlegała od dnia 22.01.2014r. ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu oraz chorobowemu. Ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania dla właściwego organu.
Wskazała bliżej, że stanowisko organu rentowego nie znajduje uzasadnienia, jak również nie zostało przez organ należycie uzasadnione. Pracodawca zatrudnił ją jako sprzedawcę, gdyż jego uzasadniony interes za tym przemawiał. W związku jednak z komplikacjami jej stanu zdrowia dostała zwolnienie lekarskie. W związku z tym, iż dalsze wykonywanie pracy mogło zaszkodzić dziecku, ciąży oraz dla niej samej zaprzestała pracy i przedłożyła zwolnienie lekarskie pracodawcy. Zarówno jednak ona jak i pracodawca byli przekonani, że jest to tylko i wyłącznie tymczasowe i wkrótce będzie mogła w dalszym ciągu świadczyć pracę.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie uzasadniając jak w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy w Suwałkach ustalił i zważył, co następuje:

Odwołania za uzasadnionego uznać nie można było.
Na wstępie odnosząc się do zarzutu odwołującej się co do uchybień prowadzonego postępowania administracyjnego odnośnie wydania zaskarżonej decyzji, to wskazać należy za Sądem Najwyższym wyrażonym w jego postanowieniu z dnia 14.01.2010r., I UK 238/09 (Lex 577819), że postępowanie sądowe w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, skupia się na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych – jako sąd powszechny – może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego jako przedmiotu odwołania.
W niniejszej sprawie nie można natomiast mówić o takich wadach zaskarżonej decyzji, które odbierają jej cechy aktu administracyjnego jako przedmiotu odwołania. Zgodnie zaś z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego organ rentowy, ma pełne prawo na mocy powołanych przepisówustawy o systemie ubezpieczeń społecznychdo oceny tego czy zawarte umowy o pracę dają podstawę do objęcia ubezpieczeniem społecznym i w jakim zakresie.
W sprawie więc w obliczu jej okoliczności w świetle zebranego w niej materiału dowodowego nie można było uznać żeE. Z.faktycznie jako pracownik świadczyła pracę na rzeczK. Z.. Przemawiają za tym nie tylko okoliczności wskazane w zaskarżonej decyzji ale również i inne ustalone już przed sądem. Otóż jak wskazali sami odwołujący się pracaE. Z.miała być wykonywana wbrew temu co wynikało z umowy o pracę, nie wG.ale siedzibie firmy będącej domem rodzinnymK. Z.wR., gdzie mieszka z matką.E. Z.miała zaś dojeżdżać do pracy z miejsca zamieszkania wŚ.pożyczonym samochodem od brataR. T., który - jak zeznał – nie był mu akurat na kilka miesięcy potrzebny, gdyż choć mieszka wB., to wtedy chwilowo przebywał wŚ.u taty. PonadtoE. Z.(wcześniejT.), która była już w ciąży, zostaje w niedługim czasie żoną brataK. Z..
W tych więc okolicznościach naprawdę trudno przyjąć abyE. Z.rzeczywiście świadczyła pracę na rzeczK. Z., który - jak zeznał przed sądem - zatrudnione wówczas jeszcze dwie osoby na zlecenie wykonywały tą samą pracę coE. Z.poza siedzibą jego firmy. Trudno też uznać aby miał potrzebę zatrudnieniaE. Z.jako nowego pracownika tylko na okres próbny od 22.01.2014r. do 21.04.2014r. , a później do 8.08.2014r., kiedy obecnie, jak też zeznał przed sądem, zbędny stał się mu taki pracownik jak i inni, gdyż przestawił się na dużych deweloperskich hurtowych, a nie detalicznych, odbiorców okien. Jeżeli weźmie się pod uwagę, że osoby na zlecenie zatrudniał jedną od 7.09.2013r. do 30.04.2014r., a drugą od 22.09.2012r. do 31.07.2014r. to niepotrzebny był mu nowy pracownik, gdyż już wcześniej wiedział, że przestawi się na deweloperskich odbiorów. Nie musiał więc, jak twierdził, nikogo nowego przyuczać do obsługi klienta i sprzedaży okien. Przestawienie się przecież na tylko deweloperskich odbiorców nie następuje tak od razu. Trwa to wszakże wcześniej jakiś okres. Tymczasem zatrudnia nowego pracownikaE. Z.poza sezonem, która musi pokonywać codziennie drogę około 80 km, co nie mało kosztuje i pozbawia się ze średniego swego miesięcznego dochodu ok. 3.750 zł, aż 2080 zł wynagrodzenia dla niej. Dochód wszakże wykazany przezK. Z.wynosi zgodnie ze złożoną informacją w tym zakresie do Urzędu Skarbowego za 2013r. kwotę 44.974,65 zł. Taka sytuacja jest wbrew zasadom prawidłowego prowadzenia działalności gospodarczej i w pełni uzasadnia stanowisko organu rentowego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie stwierdzono, że przy ocenie pozorności umowy o pracę racjonalność zatrudnienia oraz potrzeba zatrudnienia pracownika są przesłankami istotnymi dla oceny ważności umowy. W rozpoznawanej zaś sprawie nie można uznać, że po stronie pracodawcy istniała potrzeba zatrudnieniaE. Z.. Już zaś niejako na marginesie wskazać należy, że dziwnym jest, żeK. Z.wynagrodzenie osobom zatrudnionym na zlecenie płacił przelewem w miesięcznych kwotach po 600zł i 400 zł, gdy tymczasemE. Z.wypłacał do ręki. Dziwnym też jest, żeE. Z.chce codziennie dojeżdżać do pracy ok. 80 km będąc w ciąży. Nikt rozsądny tak nie czyni z powodu nieprzewidzianych okoliczności zachowania się organizmu podczas ciąży i związanym z tym niebezpieczeństwem.
W tych okolicznościach przedstawione dowody na świadczenie pracy przezE. Z.nie mogą być wystarczające. Uznać należy, że zostały upozorowane dla uwiarygodnienia jej pracy.D. J. (1)zeznała, że tylko sporządziła dokumenty do zawarcia umowy o pracę i jedynie raz czy dwa razy widziałaE. Z., jak przywiozła do niej dokumentację odK. Z.. Powołany zaś świadekG. B.zeznał, że dwa dni szkoliłE. Z.z ramienia firmy, której okna sprzedajeK. Z.. Tak jednakD. J. (1)jak iG. B.nic więcej nie wiedzieli co do świadczonej pracy przezE. Z..
Z tych więc wszystkich względów uznać należy w sprawie, żeE. Z.nie mogła podlegać ubezpieczeniom społecznym. Tym bardziej tak należało uznać, że jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 25.01.2005r. II UK 141/04 OSNP 2005/15/235 nawet zawieranie umów o pracę przez kobiety w zaawansowanej ciąży i ich krótkotrwałe zatrudnienie rodzące prawo do pełni świadczeń przysługujących z ubezpieczenia społecznego z tytułu choroby i macierzyństwa, może uzasadniać poczucie nadużywania prawa.
Mając więc powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w Suwałkach na mocyart. 47714§ 1 kpcoddalił odwołania.
PW/bd