Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 687/15
Data wyroku: 2015-05-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Smycz
Słowa kluczowe: Podstawa Wymiaru Składki
Podstawa prawna: art. 8 ust 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktVIII U 687/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 maja 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Joanna Smycz

Protokolant:

Maria Szczęsna

po rozpoznaniu w dniu13 maja 2015 r. w Gliwicach
sprawyZakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
przy udziale zainteresowanych(...) Spółka JawnawD.,M. B.,B. B.,B. D.,T. D.
oustalenie płatnika składek i podstawę wymiaru składek
na skutek odwołaniaZakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia12 lutego 2014r.Nr28
z dnia12 lutego 2014r.Nr31
z dnia12 lutego 2014r.Nr69
z dnia12 lutego 2014r.Nr91

1
oddala odwołania;

2
zasądza od odwołującejZakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

(-) SSO Joanna Smycz

Sygn. akt VIII U 687/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 lutego 2014r. nr 28 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.ustalił dlaZakładu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.za zainteresowanegoM. B.będącego pracownikiem odwołującej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od maja 2010r. do grudnia 2010r. w związku z wykonywaniem pracy na rzecz własnego pracodawcyZakładu (...) Sp. z o.o.wG.na podstawie umowy cywilnoprawnej – umowy zlecenia zawartej z(...) Spółka Jawna.
Decyzją z tego samego dnia nr 31 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.ustalił dlaZakładu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.za zainteresowanegoB. B.będącego pracownikiem odwołującej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od lipca 2010r. do października 2010r. i za miesiąc grudzień 2010r. w związku z wykonywaniem pracy na rzecz własnego pracodawcyZakładu (...) Sp. z o.o.wG.na podstawie umowy cywilnoprawnej – umowy zlecenia zawartej z(...) Spółka Jawna.
Kolejną decyzją z tej samej daty nr 69 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.ustalił dlaZakładu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.za zainteresowanegoB. D.będącego pracownikiem odwołującej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za miesiące wrzesień i październik 2010r. w związku z wykonywaniem pracy na rzecz własnego pracodawcyZakładu (...) Sp. z o.o.wG.na podstawie umowy cywilnoprawnej – umowy zlecenia zawartej z(...) Spółka Jawna.
Decyzją z tego samego dnia nr 91 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.ustalił dlaZakładu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.za zainteresowanegoT. D.będącego pracownikiem odwołującej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za miesiące maj, czerwiec sierpień 2010r. i za okres od października 2010r. do grudnia 2010r. w związku z wykonywaniem pracy na rzecz własnego pracodawcyZakładu (...) Sp. z o.o.wG.na podstawie umowy cywilnoprawnej – umowy zlecenia zawartej z(...) Spółka Jawna.
W uzasadnieniach wyżej wymienionych decyzji ZUS podniósł, że zostały one wydane po przeprowadzonej kontroli u odwołującego, jako płatnika składek, w wyniku której ustalono niewłaściwy sposób rozliczania się z organem rentowym z należnych składek za zatrudnionych pracowników.
Od ww. decyzji odwołania złożyłZakład (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG., jako płatnik składek domagając się ich zmiany i zmiany i wyłączenia z podstawy wymiaru składek przychodów uzyskiwanych przez zainteresowanych z tytułu umowy zlecenia. W uzasadnieniu zakwestionował prawidłowość przeprowadzonego przez ZUS postępowania kontrolnego oraz postępowania w zakresie ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek z urzędu. Nadto zakwestionował prawidłowość zastosowania przepisuart. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity: Dz.U. z 2015r., poz. 121 ze zm.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.w odpowiedziach na odwołania wniósł o ich oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo podniósł, że, w rozumieniuart. 8 ust. 2 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpracownicy, którzy poza zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę u swojego pracodawcy zawierają umowy cywilnoprawne (np. umowy zlecenia) z podmiotami trzecimi, ale w ramach których praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy przez tego pracownika, są na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych traktowani jako pracownicy w rozumieniuustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji należy odprowadzać od takiej umowy cywilnoprawnej składki na ubezpieczenia społeczne. Płatnikiem tych składek jest pracodawca, z którym pracownik ma zawartą umowę o pracę. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Zainteresowani w ramach umów zlecenia wykonywali na rzecz pracodawcy tj.Zakładu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG., z którym pozostawali w stosunku pracy, mimo iż umowy zlecenia zostały zawarte z podmiotem trzecim(...) Spółka Jawna, a nie z pracodawcą na rzecz którego nastąpiło faktyczne świadczenie pracy, co zostało ustalone w trakcie kontroli przeprowadzonej przez inspektorów kontroli ZUS.
Zarządzeniami z dnia 13 maja 2015r. Sąd połączył sprawy wszczęte w wyniku złożenia odwołań od wszystkich wskazanych powyżej decyzji do wspólnego rozpoznania i wyrokowania pod sygn. akt VIII U 687/15.
ZainteresowanyB. D.nie zajął stanowiska w sprawie. Natomiast pozostali zainteresowani poparli stanowisko strony odwołującej.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.w dniu 24 października 2013r. zmienił nazwę naZakład (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG., co wynika z Krajowego Rejestru Sądowego, Nr(...).
(...) Spółka Jawnazawarli w dniu 31 października 2005r. umowę o świadczenie usług, której przedmiotem było:
- wykonywanie usług przemysłowych według wykazu jak w załączniku nr 3 do umowy,
- prace porządkowe w obiektach administracyjnych, łaźniach, umywalniach, szatniach, ubikacjach, głównych ciągach komunikacyjnych w halach produkcyjnych określone w załączniku nr 1 do umowy.
Zgodnie z załącznikiem nr 3 usługi przemysłowe obejmowały prace spawalnicze, obróbkę mechaniczną, prace ślusarskie, obróbkę tokarską, prace montażowe, naprawcze, obróbkę cieplno – mechaniczną, prace transportowe, prace robotników magazynowych, suwnicowych i podsuwnicowych. Natomiast załącznik nr 1 zawiera wykaz prac porządkowych oraz czas i częstotliwość ich wykonywania.
Za usługi, których mowa w § 1 pkt. 1 zleceniobiorca otrzyma umowne wynagrodzenie według stawki godzinowej zgodnie z załącznikiem nr 3 do umowy. Za prace wymienione w § 1 pkt. 2 według kwoty ryczałtowej.
Prace będące przedmiotem umowy miały być wykonywane w obiekcie zleceniodawcy przy wykorzystaniu pomieszczeń socjalnych należących do zleceniodawcy. Nadto dozór technicznyZakładu (...). z o.o zobowiązany był do nadzorowania i odbioru technicznego oraz potwierdzenia wykonywanych prac.
Umowa została zawarta na czas nieokreślony i mogła zostać rozwiązana z trzymiesięcznym terminem wypowiedzenia. Nadto wcześniejsze rozwiązanie umowy mogło nastąpić w przypadku rażącego łamania jej zasad przez jedną ze stron lub w przypadku porozumienia stron.
Do umowy zawarto 31 aneksów dotyczących stawek godzinowych za usługi przemysłowe.
(...) Spółka JawnawD.w ramach prowadzonej działalności zawarła umowy zlecenia z zainteresowanymi m.in. na wykonywanie usług produkcyjnych. Umowy były zawierane na okres jednego miesiąca. Na odwrocie każdej z umów zlecenia zamieszczono rachunek za wykonanie prac zgodnie z umową. Umowy zlecenia były podpisywane przy wypłacie wynagrodzenia.
Zainteresowani nie kwestionowali umów i potwierdzili fakt otrzymania kwot jak na rachunkach.
Nadto Sąd potwierdził, iż kwoty podane na rachunkach są analogiczne jak w wykaziefirmy (...).
Zainteresowani w spornych okresach pozostawali w stosunkach pracy zZakładem (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG..
W ramach zawartych umów zlecenia zainteresowani wykonywali te same czynności co w ramach zawartych umów o pracę z(...) Sp. z o.o.wG.. Prace świadczyli na swoich stanowiskach pracy. Praca wykonywana przez zainteresowanych na podstawie umów zlecenia była świadczona na rzeczZakładu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.i przy użyciu narzędzi należących do tego zakładu. Była to dodatkowa praca wykonywana przez zainteresowanych po godzinach pracy wynikających z ich umów o pracę, bądź przed pracą wykonywaną w ramach umowy o pracę. Dodatkowo prace świadczyli także w soboty.
Spółka (...)zapewniała nadzór techniczny, kierownictwo nad zleceniobiorcami, jak również zapewniała odpowiednie stanowiska pracy i wszelkie narzędzia do wykonywania pracy.
Wysokość wynagrodzenia była ustalana przez pracownikówZakładu (...)poprzez pomnożenie liczby przepracowanych godzin przez stawkę godzinową. Naliczano wynagrodzenie dla wszystkich pracowników bez względu na formę wypłaty z tym, że pracownikom posiadającym konto bankowe wynagrodzenie przelewałafirma (...), a pracownikom, którzy nie posiadali konta wypłacał wynagrodzenie w gotówce pracownik odwołującego. Rozliczeń dokonywano po zakończonym miesiącu pracy. Zleceniobiorcy posiadali karty zegarowe, przy pomocy których dokumentowano ilość przepracowanych godzin. Karty rejestrowały datę oraz godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy. Następnie karty oddawano do biura ruchuzakładu (...), gdzie podliczano przepracowane godziny i przekazywano dane dospółki (...). Na tej podstawie wystawiano fakturę naZakład (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.. Faktura była powiększona o marżęspółki (...).
W okresie od 25 czerwca 2013r. do 26 sierpnia 2013r. organ rentowy przeprowadził kontrolę u odwołującego. Przedmiotem kontroli było ustalenie prawidłowości i rzetelności obliczania, potrącania i opłacania składek i wpłat, do pobierania których zobowiązany jest wyżej wymieniony organ rentowy, zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i do ubezpieczenia zdrowotnego, ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wypłacanie tych świadczeń oraz dokonywanie rozliczeń z tego tytułu, prawidłowość i terminowość opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe oraz wystawianie zaświadczeń .
W następstwie przeprowadzonego postępowania organ rentowy wydał skarżone decyzje ustalające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowiła sumę wynagrodzenia wynikającego z umów o pracę zawartych przez zainteresowanych zZakładem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwG., które zostało podane przez płatnika składek do ZUS jako „podstawa emerytalna” i z umów zlecenia zawartych przez zainteresowanych z(...) Spółka JawnawD., w ramach których zainteresowani wykonywali pracę na rzecz swojego pracodawcy tj.Zakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwG., z którym pozostają w stosunku pracy. Natomiast podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne została pomniejszona o 13,71 % tj. w części składek finansowanych przez ubezpieczonego.
Strony nie kwestionowały ani okresów ani wyliczeń dotyczących wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.
Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie: akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w tym akt kontroli, umowy o świadczenie usług z dnia 31 października 2005r., zeznań świadków:P. Z.(k. 93-95 a.s.) złożonych do sprawy o sygn. akt VIII U 693/14 w dniu 7 listopada 2014r.,T. B.iA. P.złożonych do sprawy o sygn. akt VIII U 477/14 w dniu 22 stycznia 2015r., zeznań zainteresowanychM. B.,B. B.,T. D.(zapis rozprawy z dnia 7 listopada 2014r. 23 min. 38 sek. i n.), zeznań zainteresowanegoM. O.złożonych do sprawy o sygn. akt VIII U 477/14 w dniu 22 stycznia 2015r., zestawienia wynagrodzeń zainteresowanych wfirmie (...) Spółce Jawnej, umów zlecenia zawartych za sporne okresy (k. 131-134 a.s.).
Sąd dał wiarę zgodnym i wzajemnie ze sobą korespondującym zeznaniom świadków:P. Z.,T. B.,A. P.i zainteresowanych:M. B.,B. B.,T. D.orazM. O..
Ostatecznie stan faktyczny nie był kwestionowany przez strony, spór dotyczył jedynie oceny prawnej umów cywilnoprawnych łączącej odwołującego i zainteresowanych.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie płatnika składekZakładu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że organ rentowy ma uprawnienia do badania ważności umów cywilnoprawnych. Zgodnie, bowiem zart. 68 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. 2009, nr 205, poz. 1585) do zakresu działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy między innymi wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Po myśli natomiast art. 83 ustawy ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw w szczególności dotyczących ustalania wymiaru składek.
Organ rentowy posiada więc kompetencję do badania charakteru i do oceny prawnej umów stanowiących tytuł do zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, w tym badania prawidłowości ustalania wymiaru składek i może wydawać decyzje w tym przedmiocie.
W okresie objętym skarżonymi decyzjami zainteresowany(...) Spółka JawnawD.zawarł z zainteresowanymi umowy zlecenia. Nadto zainteresowani pozostawali w stosunku pracy zZakładem (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.i wykonywali na rzecz tej spółki pracę w ramach umowy zlecenia z(...) Spółka Jawna.
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz obliczania i opłacania składek regulujeustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity: Dz.U. z 2015r., poz. 121 ze zm.).
Zgodnie z treściąart. 6 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychpracownicy (z wyłączeniem prokuratorów), podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, z zastrzeżeniemart. 8 i 9.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 pracownicy podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu.
Z kolei w myśl art. 12 ust 1 osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu.
Po myśli art. 8 ust 1 za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a. Zgodnie z art. 8 ust. 2 a za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
Zgodnie z art. 13 pkt 1 obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają pracownicy od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
Zgodnie zart. 46, ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpłatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.
Po myśli zart. 18 ust. 1w związku zart. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychpodstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, ubezpieczenie chorobowe oraz wypadkowe z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Po myśliart. 18 ust. 1aw przypadku ubezpieczonych, o których mowa wart. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło.
Z kolei, do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników, zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 roku. Nr 164. poz. 1027 ze zm.) stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe potrąconych przez płatników, zgodnie z przepisamiustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zgodnie zaś z treściąart. 48 b ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład może sporządzać z urzędu zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, zgłoszenia wyrejestrowania ubezpieczonego z ubezpieczeń społecznych, imienne raporty miesięczne, zgłoszenia płatnika składek, zgłoszenia wyrejestrowania płatnika składek, deklaracje rozliczeniowe oraz dokumenty korygujące te dokumenty, zwane dalej "dokumentami związanymi z ubezpieczeniami społecznymi określonymi w ustawie".
W myśl art. 83 ust 1 pkt 2 ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. przebiegu ubezpieczeń.
Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne dla pracowników w rozumieniuart. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity: Dz.U. z 2015r., poz. 121 ze zm.) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 roku. Nr 164. poz. 1027 ze zm.).
Na wstępnie rozważań należy wskazać, iż postępowanie przed Sądem w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest postępowaniem kontrolnym mającym na celu sprawdzenie prawidłowości decyzji organu rentowego. Zakres rozpoznania sprawy jest wyznaczony zakresem przedmiotowym i podmiotowym zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie była decyzja deklaratoryjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która określiła wymiar składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne
W ocenie Sądu czynnikiem decydującym o tym, na rzecz jakiego podmiotu praca była de facto wykonywana, jest finalny efekt tej pracy, a ściślej rzecz ujmując należy w takiej sytuacji badać, który podmiot osiąga w ostatecznym rozrachunku korzyść z wykonania umowy. Z treści umów zlecenia zawartych między zainteresowaną(...) Spółka JawnawD., a zainteresowanymi, wynika konkluzja, że praca świadczona przez zainteresowanych na podstawie tych umów zlecenia wykonywana była na rzeczZakładu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG., tj. podmiotu z którym łączyły ich umowy o pracę, a jedynie za pośrednictwem zainteresowanej(...) Spółki JawnejwD..
Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009r., sygn. akt II UZP 6/09 pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy (art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 4, poz. 74 ze zm.)(OSNP 2010/3-4/46, Prok.i Pr.-wkł.(...), Biul.SN 2009/9/22, M.P.Pr.(...)-160, lex nr 514221)
Zgodnie zart. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(jednolity tekst: Dz.U. z 2015r., poz. 121 ze zm.) za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Przepis ten rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy. Rozszerzenie to dotyczy dwóch sytuacji. Pierwszą jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z wymienionych umów prawa cywilnego, przez osobę, która umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy. Drugą, jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z tych umów przez osobę, która umowę taką zawarła z osobą trzecią, jednakże w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Przesłanką decydującą o uznaniu takiej osoby za pracownika w rozumieniuustawy o systemie ubezpieczeń społecznychjest to, że - będąc pracownikiem związanym stosunkiem pracy z danym pracodawcą - jednocześnie świadczy na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej, zawartej z nim lub inną osobą. W konsekwencji, nawet, gdy osoba ta (pracownik) zawarła umowę zlecenia z osobą trzecią, to pracę w jej ramach wykonuje faktycznie dla swojego pracodawcy (uzyskuje on rezultaty jej pracy). Można też wskazać, żeart. 8 ust. 2adotyczy z reguły takiej pracy wykonywanej na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz pracodawcy, która mogłaby być świadczona przez jej wykonawcę w ramach stosunku pracy z tym pracodawcą, z tym, że musiałby on wówczas przestrzegać przepisów o godzinach nadliczbowych, powierzeniu pracownikowi do wykonywania pracy innej niż umówiona (art. 42 § 4 k.p.) i innych ograniczeń i obciążeń wynikających z przepisów prawa pracy.
Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej wart. 8 ust. 2aza pracownika, jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi, chorobowym i wypadkowym tak, jak pracownika (art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). W związku z tym osoba ta podlega obowiązkowi zgłoszenia do wymienionych ubezpieczeń społecznych. Obowiązek ten obciąża płatnika składek (art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Jest on także zobowiązany obliczać, rozliczać i przekazywać składki co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 17 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Ponadto, płatnicy składek w stosunku do pracownika, obliczają części składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe finansowane przez ubezpieczonych i po potrąceniu ich ze środków ubezpieczonych przekazują do Zakładu (art. 17 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
W ocenie Sądu mając na uwadze, że w stosunku do pracownika płatnikiem składek jest pracodawca (art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), aart. 8 ust. 2arozszerza pojęcie pracownika na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, jeżeli w jej ramach świadczy on pracę na rzecz swojego pracodawcy, naturalne i zgodne z wykładnią literalną tego przepisu jest uznanie, że także w zakresie tej sfery aktywności należy go uznać na potrzeby ubezpieczeń społecznych za pracownika tego właśnie pracodawcy. Za taką wykładnią przemawia takżeart. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, według którego, w przypadku ubezpieczonych, o których mowa wart. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło. Z przepisu tego wynika logicznie, że płatnikiem jest pracodawca, a przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej jedynie "uwzględnia się" w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy. Pracodawca, ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku pracy, powinien więc zsumować wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej z wynagrodzeniem ze stosunku pracy. Wniosek powyższy nie budzi wątpliwości w przypadku pracownika, z którym sam pracodawca zawarł umowę cywilnoprawną w sytuacji określonej wart. 8 ust. 2a. W takim przypadku uznanie pracodawcy za płatnika składek jest oczywiste i zgodne z ogólną zasadą wynikającą z ustawy systemowej, że płatnikiem składek jest podmiot, będący stroną stosunku uzasadniającego objęcie obowiązkiem ubezpieczenia - pracodawca, zleceniodawca. Takie rozwiązanie wydaje się również uzasadnione w sytuacji, gdy umowa cywilnoprawna została zawarta z innym podmiotem (osobą trzecią), lecz praca w jej ramach jest wykonywana na rzecz pracodawcy. Przemawiają za nim argumenty już wyżej podniesione, a ponadto to, że obowiązki płatnika powinny obciążać podmiot, na rzecz którego praca w ramach umowy cywilnoprawnej jest faktycznie świadczona, i który w związku z tym uzyskuje jej rezultaty, unikając obciążeń i obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy. Należy też wziąć pod uwagę, że wskazanej wart. 18 ust. 1aoperacji uwzględnienia w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy przychodu uzyskiwanego z tytułu umowy cywilnoprawnej nie jest w stanie wykonać osoba trzecia, będąca zamawiającym (zlecającym) w umowie cywilnoprawnej zawartej z pracownikiem. Teoretycznie może ona nawet nie wiedzieć, że zleceniobiorca (przyjmujący zamówienie) jest pracownikiem podmiotu, dla którego świadczy usługi (wykonuje dzieło) w ramach własnej umowy. Wobec tego należy przyjąć, że pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy zlecenia zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy.
W tych okolicznościach Sąd podziela stanowisko organu rentowego, zawarte w zaskarżonych decyzjach, według którego, skoro zainteresowani pozostawali w stosunku pracy zZakładem (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.i wykonywali na rzecz tej spółki pracę w ramach umowy zlecenia z(...) Spółka JawnawD.to konsekwencją takiego uznania jest ustalenie, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społecznie i ubezpieczenie zdrowotne stanowi sumę przychodów uzyskiwanych przez zainteresowanych z tytułu umowy o prace i umowy zlecenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznając odwołanie za bezzasadne na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach orzeczono po myśliart. 98 k.p.c.w związku z§ 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia.
SSO Joanna Smycz