Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 481/15
Data wyroku: 2015-07-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Teresa Kołbuc, Teresa Strojnowska, Rafał Adamczyk
Słowa kluczowe: Podział Majątku Wspólnego
Podstawa prawna: 45§1 kro, 567§1 kro

Sygn. akt II Ca 481/15

POSTANOWIENIE
Dnia 27 lipca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach - Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Kołbuc

Sędziowie:

SSO Teresa Strojnowska
SSO Rafał Adamczyk (spr.)

Protokolant:   st. prot. sąd. Agnieszka Baran
po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2015 r. w Kielcach
na rozprawie
sprawy z wnioskuE. K.
z udziałemD. K.
o podział majątku wspólnego
na skutek apelacji uczestnika
od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt VII Ns 472/10
postanawia:
I zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 4. (czwartym) w ten sposób, że zapłatę zasądzonej kwoty 206901,50 zł (dwieście sześć tysięcy dziewięćset jeden złoty pięćdziesiąt groszy) rozłożyć na sześć rat:
- pierwsza w kwocie 157616,31 zł (sto pięćdziesiąt siedem tysięcy sześćset szesnaście złotych trzydzieści jeden groszy), płatna w terminie do 28 października 2015 r.,
- druga w kwocie 10000 zł (dziesięć tysięcy złotych), płatna w terminie do 31 grudnia 2016 r.,
- trzecia w kwocie 10000 zł (dziesięć tysięcy złotych), płatna w terminie do 31 grudnia 2017 r.,
- czwarta w kwocie 10000 zł (dziesięć tysięcy złotych), płatna w terminie do 31 grudnia 2018 r.,
- piąta w kwocie 10000 zł (dziesięć tysięcy złotych), płatna w terminie do 31 grudnia 2019 r.,
- szósta w kwocie 9285,19 zł (dziewięć tysięcy dwieście osiemdziesiąt pięć złotych dziewiętnaście groszy), płatna w terminie do 31 grudnia 2020 r.,
z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat;
II oddalić apelację w pozostałej części;
III zasądzić odE. K.na rzeczD. K.kwotę 13407,54 zł (trzynaście tysięcy czterysta siedem złotych pięćdziesiąt cztery grosze) z ustawowymi odsetkami od dnia 24 lipca 2015 r. do dnia zapłaty, tytułem wydatku - spłaty kredytu hipotecznego za okres od dnia 5 kwietnia 2013 r. do dnia 6 lipca 2015 r.

II Ca 481/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r. Sąd Rejonowy w Kielcach ustalił, że w skład majątku wspólnego byłych małżonkówD. K.iE. K.wchodzi własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, oznaczonego nr(...), położonego wK.przyul. (...)o wartości 209336 zł (punkt(...)), prawo własności samochodu markiS. (...)o wartości 3000 zł (punkt(...)) oraz prawo własności samochodu markiH. (...)o numerze rejestracyjnym(...), numer identyfikacyjny(...)o wartości 9000 zł (punkt(...)); w ramach podziału majątku dorobkowego Sąd przyznał: na rzeczE. K.opisane w punkcie(...)spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz prawo własności opisanego w punkcie(...)samochodu markiH. (...), a na rzeczD. K.przyznał prawo własności opisanego w punkcie(...)samochodu markiS. (...)(punkt(...).); zasądził odE. K.na rzeczD. K.kwotę 107668 zł tytułem spłaty, płatnej w terminie trzech miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia (punkt(...).); zasądził odD. K.na rzeczE. K.kwotę 206901,50 zł tytułem nakładów z majątku wspólnego na nieruchomość oznaczoną numerem(...), położoną wB., dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)(punkt(...).); zasądził tytułem nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu odE. K.na rzeczD. K.kwotę 7148 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8 maja 2013 r. i dalszymi każdorazowymi odsetkami ustawowymi do dnia zapłaty (punkt(...).); zasądził tytułem nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci spłaty kredytu hipotecznego za okres od dnia 18 listopada 2008 r. do dnia 3 kwietnia 2013 r. odE. K.na rzeczD. K.kwotę 24699,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8 maja 2013 r. i dalszymi każdorazowymi odsetkami ustawowymi do dnia zapłaty (punkt(...).); zasądził tytułem nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci spłaty kredytu debetowego odE. K.na rzeczD. K.kwotę 4693,27 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8 maja 2013 r. i dalszymi każdorazowymi odsetkami ustawowymi do dnia zapłaty (punkt(...).); oddalił roszczenia stron o zasądzenie nakładów i zwrot pożytków w pozostałym zakresie (punkt(...).); nakazał pobrać odD. K.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kielcach kwotę 2284,95 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych (punkt(...).) oraz orzekł, że wnioskodawczyni oraz uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie we własnym zakresie (punkt(...).).
Sąd Rejonowy ustalił, iż w dniu 21 kwietnia 1990 r.E. K.iD. K.zawarli związek małżeński, który został następnie rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 23 września 2008 r. w sprawie o sygn. akt I C 2436/07. W skład majątku dorobkowegoE. K.iD. K.w dacie ustania wspólności majątkowej wchodziły: własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 54,3 m2, położone wK.przyul. (...)o wartości 209336 zł, samochód osobowy markiH. (...)o wartości 9000 zł, samochód osobowy markiS. (...)o wartości 3000 zł oraz meble i sprzęt AGD. Wkład mieszkaniowy został pokryty częściowo z likwidacji stanowiących majątek osobistyD. K.książeczki mieszkaniowej (...) nr (...)w kwocie 273,39 zł (po denominacji) oraz z likwidacjiksiążeczki mieszkaniowej (...) nr (...)w kwocie 225,68 zł (po denominacji). Wkład mieszkaniowy wymagany do otrzymania przydziału stanowił 10 % kosztów budowy, tj. 1.600,84 zł (po denominacji), a zatem z likwidacji książeczek został pokryty wkład w 34,15 %. Środki na pozostałą część wkładu pochodziły z majątku wspólnego. Pozostałe składniki majątkowe zostały nabyte w trakcie trwania małżeństwa, ze środków stanowiących w całości majątek wspólny.
W trakcie małżeństwaE.iD. K.podjęli decyzję o budowie domu jednorodzinnego na działce położonej wB.przyulicy (...). Nieruchomość ta została darowana do majątku osobistegoD. K.przez jego rodziców. Budowa domu rozpoczęła się w lipcu 2003 r. MałżonkowieK.finansowali inwestycję początkowo z własnych oszczędności i bieżących dochodów, a następnie w 2004 r. zaciągnęli kredyt hipoteczny w wysokości 120000 zł wL.Banku, a wkrótce potem zaciągnęli kolejny kredyt w(...)denominowany we frankach szwajcarskich w kwocie 75741,59 CFH, stanowiący równowartość około 190000 zł, który to kredyt przeznaczyli na spłatę pierwszego kredytu, a w pozostałej części na budowę domu. Prowadzeniem prac budowlanych i organizacją procesu budowy w największym stopniu zajmowała się matka uczestnika -J. K.. W tym okresieD. K.przeważnie pracował w delegacji za granicą.J. K.oprócz organizacji procesu budowy przekazałaD. K.na cele związane z budową domu kwotę 20000 zł. Rodzice wnioskodawczyniE. K.także pomagali przy budowie, ale w znacznie mniejszym zakresie. Przekazywali równieżD.iE. K.pieniądze z przeznaczeniem na budowę domu. Inwestycja została zakończona w 2007 r. i w tym samym rokuE. K.iD. K.przeprowadzili się do nowego domu. Wartość domu (bez gruntu) w stanie istniejącym w dniu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego wynosiła 433803 zł. Latem 2007 r.E. K.wyprowadziła się z domu wB.i zamieszkała z rodzicami. We wrześniu 2007 r., po uprzednim wypowiedzeniu umowy najmu mieszkania przyul. (...), wnioskodawczyni zamieszkała wraz z córką w tym lokalu i mieszkają tam one aż do chwili obecnej, pokrywając koszty utrzymania mieszkania.E. K.po rozwodzie wymieniła w mieszkaniu stolarkę okienną i drzwi wejściowe. UczestnikD. K.przez cały czas jest właścicielem domu jednorodzinnego, który obecnie wynajmuje. W trakcie trwania małżeństwaD. K.zaciągnął kredyt odnawialny w rachunku oszczędnościowym(...)w kwocie wynoszącej 9986,54 zł na dzień ustania wspólności majątkowej. Środki z kredytu zostały przeznaczone na prace wykończeniowe. Kredyt ten został spłacony przezD. K.w dniu 29 czerwca 2011 r. W okresie po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego,D. K.spłacał raty zaciągniętego kredytu i w okresie od 18 listopada 2008 r. do 3 kwietnia 2013 r. dokonał spłaty kredytu w łącznej kwocie 14486,58 CFH.
W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd Rejonowy uznał, iż wniosekE. K.o podział majątku wspólnego zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skład majątku wspólnego nie był sporny, wnioskodawczyni i uczestnik nie kwestionowali powinności rozliczenia nakładów na rzecz majątku osobistegoD. K.w postaci kosztów budowy domu na nieruchomości będącej własnością uczestnika, choć zakres i wartość tych nakładów była już sporna. Wartości nieruchomości wK.oraz nakładów w postaci domu jednorodzinnego wB.zostały ustalone przez Sąd w oparciu o opinię biegłej z zakresu szacowania nieruchomościU. P., a dla ustalenia wartości budynku niezbędne było uprzednie ustalenie powierzchni użytkowej tej nieruchomości przez biegłą z zakresu budownictwaH. G.. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż w niniejszej sprawie uczestnicy zgodnie przedstawili wolę podziału majątku poprzez przyznanie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz prawa własności samochodu markiH. (...)na rzecz wnioskodawczyni, a prawa własności samochodu markiS. (...)na rzecz uczestnika. Ustalając wartość majątku wspólnego, Sąd oparł się na opinii biegłejU. P., która określiła wartość lokalu mieszkalnego na kwotę 209336 zł, natomiast wartość samochodów została zgodnie wskazana przez uczestników (H. (...)– 9000 zł,S. (...)– 3000 zł). Łączna wartość majątku wspólnego wyniosła 221336 zł, udziały byłych małżonków są równe, a skoro uczestnik otrzymał w ramach podziału składnik majątkowy o wartości 3000 zł, to na podstawieart. 212 § 2 k.c.Sąd pierwszej instancji zasądził na rzeczD. K.od wnioskodawczyni kwotę 107683 zł, oznaczając termin płatności tej kwoty na trzy miesiące, stosownie do treściart. 212 § 3 k.c.Sąd Rejonowy przyjął, iż ustaloną wartość nakładów z majątku wspólnego na nieruchomość położoną wB.na kwotę 433803 zł należy pomniejszyć o kwotę 20000 zł, jaką uczestnik otrzymał od swojej matki na budowę domu. W ocenie Sądu pierwszej instancji, brak było podstaw do ustalenia wysokości kwot przekazywanych przez rodziców wnioskodawczyni, darowizny te były czynione przez rodzicówE. K.na rzecz obojga małżonków, zatem nie wchodziły w skład majątku osobistego. Z kolei darowizny czynione przez matkę uczestnika były dokonywane na nieruchomość stanowiącą majątek osobistyD. K.; jeśli więc matka uczestnika dokonywała przysporzenia w postaci zapłaty za część materiałów budowlanych i zapłaty za część pracy, to nie czyniła ona przysporzeń do majątku wspólnego. Sąd Rejonowy podniósł także, iż zeznania zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestnika, a nadto zeznania świadkaJ. K.były zgodne co do tego, że matka uczestnika przekazała kwotę 20000 zł i dlatego Sąd odliczył tę kwotę od kosztów budowy domu, co ostatecznie pozwoliło na ustalenie wysokości nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestnika w kwocie 413803 zł. Wnioskodawczyni już we wniosku zgłosiła żądanie rozliczenia nakładu w postaci budowy domu, wskazując wartość tego nakładu na kwotę 750000 zł, a tym samym – zdaniem Sądu pierwszej instancji –E. K.złożyła wniosek o zasądzenie z tytułu nakładu kwoty 375000 zł. W ocenie Sądu Rejonowego, żądanie to jest zasadne jedynie do kwoty 206951,50 zł (1/2 z 413803 zł). Sąd pierwszej instancji uznał za bezzasadne żądanie wnioskodawczyni rozliczenia kosztów utrzymania lokalu przyul. (...)w okresie od października 2007 r. do marca 2013 r., wskazując, żeE. K.nie wykazała, aby dokonywała wydatki na mieszkanie ze swojego majątku osobistego, a jeżeli dokonywała je z wynagrodzenia za pracę, to stanowiło ono do czasu ustania wspólności majątek wspólny. Według Sądu Rejonowego, brak było także podstaw do rozliczenia wydatków w postaci ponoszonych przez wnioskodawczynię kosztów utrzymania mieszkania, które czyniła po rozwodzie, bowiem tylko ona korzystała z mieszkania i ponoszenie wydatków jest skorelowane z korzyściami jakie czerpała w postaci możliwości bezpłatnego korzystania z lokalu. Ponadto obciążenie uczestnika obowiązkiem partycypowania w wydatkach związanych z utrzymaniem mieszkania byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, iż nie jest zasadne domaganie się przez wnioskodawczynię zwrotu nakładów na mieszkanie w postaci wymiany okien i drzwi wejściowych w kwocie 4340 zł, bowiem nakłady te zostały poczynione już po ustaniu wspólności majątkowej, nieruchomość przypadła wnioskodawczyni zgodnie z jej żądaniem, a Sąd ustalił stan nieruchomości na datę ustania wspólności majątkowej, a więc bez nakładów. Sąd Rejonowy uznał za niezasadne żądanie rozliczenia nakładów w postaci darowizny poczynionej przez rodziców wnioskodawczyni w kwocie 10000 zł, wskazując, że nie zostało wykazane, czy rzeczywiście rodzice wnioskodawczyni darowali jej tę kwotę. Sąd pierwszej instancji dokonał natomiast rozliczenia nakładów na mieszkanie przyul. (...), podnosząc, iż z zaświadczenia likwidacji książeczek mieszkaniowych wynika, że środki zgromadzone na książeczkach bezspornie powstały przed zawarciem małżeństwa i stanowiły majątek odrębny uczestnika. Likwidacja książeczekD. K.stanowiła 34,15 % wkładu mieszkaniowego niezbędnego do ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, zatem kwota z książeczek oszczędnościowych stanowiła 3,415 % wartości mieszkania, co daje sumę 7148 zł (209336 zł x 3,415 %) wraz z odsetkami od dnia 8 maja 2013 roku. W ocenie Sądu Rejonowego, bezzasadne było żądanie uczestnika rozliczenia pożytków z tytułu zajęcia mieszkania przez wnioskodawczynię, gdyż opierało się ono na hipotetycznych podstawach i możliwościach wynajmu lokalu mieszkalnego,D. K.nigdy nie domagał się dopuszczenia do współposiadania lokalu, a jedynie raz zażądał kluczy do mieszkania, ale „po złości eksmałżonce”, a ponadto na uczestniku wciąż ciążył obowiązek wynikający zart. 27 k.r.o., m. in. polegający na zapewnieniu środków utrzymania i zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych niepełnoletniej córce, której miejsce pobytu zostało ustalone przy matce. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, uczestnik bezzasadnie domagał się obniżenia wartości spłaty z rozliczenia nakładów na dom jednorodzinny, położony wB.o wartość kredytu hipotecznego. Sąd podkreślił, iż nieruchomość obciążona hipoteką nie stanowi majątku dorobkowego, lecz wchodzi w skład majątku osobistego uczestnika i w związku z tym obniżenie spłaty o wartość obciążenia rzeczowego jest niezasadne. Umowa kredytowa zaciągnięta w celu sfinansowania domu w dalszym ciągu jest ważna i skuteczna i oboje małżonkowie są obowiązani do spełnienia świadczeń względem banku, natomiast Sąd nie jest uprawniony do „dzielenia” niespłaconego długu, gdyż byłaby to niedopuszczalna ingerencja w treść stosunku prawnego łączącego byłych małżonków z wierzycielem (osobą trzecią). Odnosząc się do żądaniaD. K.rozliczenia spłaty debetu zaciągniętego na koncie obsługującym kredyt hipoteczny o wartości 10000 zł, Sąd Rejonowy zaznaczył, że zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestnik zgodnie stwierdzili w swoich zeznaniach, iż wszelkie kredyty po wyprowadzceE. K.i córki spłacał uczestnik. Z zaświadczeniaBanku (...)wynika wartość debetu w kwocie 9998,54 zł na dzień uprawomocnienia się wyroku rozwodowego oraz, że należność ta została spłacona już po ustaniu wspólności majątkowej, zatem - zdaniem Sądu pierwszej instancji - zasadne jest roszczenie uczestnika, ale do kwoty wykazanej w zaświadczeniu zBanku (...), jako żeD. K.spłacił zobowiązanie zaciągnięte wspólnie ze swojego majątku osobistego. Dlatego też wnioskodawczyni winna spłacić uczestnika kwotą 4693,27 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8 maja 2013 r. Sąd Rejonowy przyjął, iż brak jest podstaw do uwzględnienia żądania uczestnika co do spłaty w wysokości połowy kredytu zaciągniętego na zakup pieca w kwocie 8800 zł, bowiemD. K.nie wykazał, aby taki kredyt został zaciągnięty, w jakiej dokładnie kwocie i w jakiej dacie, a w szczególności kiedy został spłacony. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, iż uczestnicy postępowania wciąż pozostają dłużnikami kredytowymiBanku (...)i zgodnie oświadczyli, że wszystkie kredyty spłacaD. K.; w związku z tym zażądał również spłaty od wnioskodawczyni w wysokości połowy spłaconego kredytu z majątku osobistego na rzecz majątku wspólnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o rozwodzie. Od 19 listopada 2008 r. do 3 kwietnia 2013 r. uczestnik spłacił kredyt w wysokości 14486 CHF. Po przeliczeniu wartości waluty obcej przez kurs 3,41 zł z dnia 13 listopada 2013 r., łączna kwota wynosi 49399 zł, zatem wnioskodawczyni winna jest zapłacić uczestnikowi kwotę 24699,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8 maja 2013 r. Na dzień zamknięcia rozprawy faktyczna należność z tego tytułu była jeszcze większa, bowiemD. K.dokonuje dalszych, systematycznych wpłat i na datę 13 maja 2014 r. pozostało do spłacenia 60643,98 CFH. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że uczestnik nie rozszerzył swojego żądania zgłoszonego w dniu 8 maja 2013 roku, a Sąd nie jest uprawniony do orzekania w przedmiocie rozliczania nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny z urzędu i z tego względu ograniczył rozstrzygnięcie do okresu od dnia uprawomocnienia rozwodu do dnia 8 maja 2013 r. O nieuiszczonych kosztach sądowych Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, a jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania Sąd wskazałart. 520 § 1 k.p.c.
UczestnikD. K.wniósł apelację od powyższego postanowienia. Zaskarżył orzeczenie Sądu Rejonowego co do rozstrzygnięcia z punktu 2, 3, 4, 8, 9, zarzucając:
- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.art. 321 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.poprzez przyjęcie, iż wnioskodawczyni w sposób określony wart. 187 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.zgłosiła w sprawie żądanie zasądzenia na jej rzecz wierzytelności odpowiadającej wartości nakładu poczynionego na majątku osobistym uczestnika, mimo iż takiego żądania zgłoszonego zgodnie zart. 187 § 1 k.p.c.w sprawie brak; nadto na podstawieart. 229 § 1 k.c.skarżący podniósł zarzut przedawnienia roszczenia wnioskodawczyni w zakresie żądanych od uczestnika wartości nakładów na majątku osobistymD. K., w postaci domu mieszkalnego - przy założonych przez Sąd Rejonowy ustaleniach, iżE. K.wyprowadziła się z domu stron wB.latem 2007 r., zaś wniosek w sprawie złożyła w dniu 27 lipca 2010 r., a więc po terminie jednego roku;
- naruszenie prawa procesowego, tj.art. 320 k.p.c.poprzez nierozłożenie należnej wnioskodawczyni zgodnie z punktem(...)postanowienia kwoty na raty, wynoszące po 450 zł miesięcznie, w sytuacji gdy raty kredytu hipotecznego uczestnik będzie regulował do 2037 r., płacąc 900 zł miesięcznie w imieniu wnioskodawczyni i swoim, a jak wynika z oświadczenia majątkowegoD. K.nie jest on w stanie spłacić wobec wnioskodawczyni swej należności jednorazowo;
- naruszenie prawa materialnego, tj.art. 45 § 1 k.r.o.przez błędną wykładnię tego przepisu i w jej wyniku niedostrzeżenie, że w sytuacji gdy kredyt w kwocie 75741,59 CHF został pobrany w czasie trwania małżeństwa wnioskodawczyni i uczestnika, przez oboje byłych małżonków i został w całości zabezpieczony na nieruchomości stanowiącej majątek osobistyD. K., wartość niespłaconego kredytu na datę orzekania w sprawie, nie różni się w istocie rzeczy od długu zaciągniętego przez jednego z małżonków, z jego odpowiedzialnością osobistą i rzeczową za ten dług i spożytkowaniem tego długu na majątek stanowiący wspólny nakład w postaci domu, a taki dług jest nakładem z majątku tego z małżonków, który zaciągnął osobiste zobowiązanie, na majątek wspólny, podlegający rozliczeniu w sprawie o podział majątku wspólnego na zasadzieart. 45 § 1 k.r.o.;
- naruszenie prawa materialnego, tj.art. 46 k.r.o.w zw. zart. 1038 k.c.,art. 1035 k.c.iart. 212 k.c.przez przyjęcie, iż obarczenie uczestnikaD. K.w wyniku podziału majątku wspólnego całkowitą odpowiedzialnością rzeczową za dług zaciągnięty przez oboje małżonkówK., w sposób zapobiegający skierowaniu przez wierzyciela roszczeń do drugiego z małżonków, podlega rozliczeniu w sprawie o podział majątku, przez zmniejszenie wartości nakładu obciążonego tym długiem o różnicę wartości nieruchomości nieobciążonej takim długiem hipotecznym, wobec nieruchomości obciążonej takim długiem;
- naruszenie prawa materialnego, tj.art. 47 § 1 i § 2 k.c.poprzez niezastosowanie tych norm do rozliczeń stron i nierozważenie, iż nakład w postaci domu mieszkalnego wzniesionego na nieruchomości stanowiącej majątek osobisty uczestnika, jako część składowa tej nieruchomości obciążonej kredytem hipotecznym ma wartość rynkową taką jak ta nieruchomość, nie zaś wartość rynkową jak nieruchomość nieobciążona długiem hipotecznym, które to rozumowanie wyklucza przyjęcie, że wnioskodawczyni winna być spłacona przez uczestnika pełną rynkową wartością tego nakładu, z pominięciem faktu obniżenia ceny rynkowej całej, a więc z nakładem, nieruchomości położonej wB., wobec obciążenia całej tej nieruchomości, wraz z jej częściami składowymi, kredytem hipotecznym.
Wskazując na powyższe zarzuty, uczestnik wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie zgodnie z jego wyliczeniem zawartym w piśmie z dnia 13 listopada 2013 r., iż obciążenie hipoteczne, wynikające z kredytu hipotecznego pobranego na budowę domu przezD. K.iE. K.zmniejsza wartość nieruchomości, a więc także tego nakładu o 254695 zł, co przy poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleniach określających wartość tego nakładu na kwotę 413803 zł, po odliczeniu od wartości nieruchomości kwoty 254695 zł wskazuje, że wartość rynkowa tego nakładu na datę 13 listopada 2013 r. wynosiła 159108 zł i wobec takiego stanu faktycznego zasądzenie od uczestnika w punkcie 4. zaskarżonego postanowienia w miejsce kwoty 206901,50 zł kwoty 79554 zł jako połowy wartości tego nakładu oraz o zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Przy podzieleniu przez Sąd Okręgowy zarzutu przedawnienia roszczenia, uczestnik wnosił o uchylenie punktu 4. zaskarżonego postanowienia w całości, a w innym wypadku domagał się rozłożenia zasądzonej na rzecz wnioskodawczyni od uczestnika kwoty na raty po 450 zł miesięcznie, równoważone spłacanym wyłącznie przez uczestnika kredytem bankowym.
W uzasadnieniu apelacjiD. K.wskazał, iż zastosowany przez Sąd Rejonowy sposób rozliczenia wierzytelności wnioskodawczyni wobec uczestnika narusza dyspozycjęart. 47 § 1 i § 2 k.c., bowiem Sąd pierwszej instancji nie ustalił wartości nieruchomości z obciążeniem hipotecznym i zasądził na rzecz wnioskodawczyni spłatę od uczestnika tak, jakby nieruchomość była wolna od obciążeń, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Skarżący podniósł, że nieruchomość obciążona jest kredytem hipotecznym w wysokości 254695 zł, a więc ma o tyle mniejszą wartość rynkową, w konsekwencji czego zasądzenie kwoty 206901,50 zł na rzecz wnioskodawczyni nie odpowiada wartości nakładuE. K..D. K.zwrócił także uwagę, iż jego trudna sytuacja finansowa nie pozwala na jednorazową spłatę wnioskodawczyni kwotą 62000 zł, dlatego też jedynym rozwiązaniem jest rozłożenie kwoty zasądzonej w punkcie 4. postanowienia na raty po 450 zł miesięcznie, odpowiadające połowie rat kredytu hipotecznego spłacanego co miesiąc przez uczestnika. Zdaniem skarżącego, rozwiązanie przyjęte przez Sąd pierwszej instancji stawia wnioskodawczynię w uprzywilejowanej pozycji, bowiem toE. K.pozbywa się długu bankowego, za który odpowiada przez 23 lataD. K., a wnioskodawczyni spłatę ma otrzymać natychmiast.
W załączniku do protokołu rozprawy z dnia 24 lipca 2015 r. uczestnik zgłosił do potrącenia ze spłatą zasądzoną odD. K.na rzeczE. K.(ale tylko na wypadek nieuwzględnienia zarzutu naruszeniaart. 321 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.orazart. 229 § 1 k.c.) kwotę stanowiącą połowę spłaconego przez uczestnika kredytu w okresie od dnia 5 kwietnia 2013 r. do dnia 6 lipca 2015 r., obciążającego po połowie oboje byłych małżonków, czyli kwotę 13407,54 zł (26815,08 zł : 2), które to potrącenie obniża kwotę zasądzoną przez Sąd Rejonowy w punkcie(...)zaskarżonego postanowienia z kwoty 206901,50 zł do kwoty 193493,96 zł na datę 24 lipca 2015 r. Na wypadek nieuwzględnienia zarzutu potrącenia, uczestnik domagał się zasądzenia od wnioskodawczyni kwoty 13407,54 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 24 lipca 2015 r. tytułem rozliczenia spłaconego przez niego w podanym okresie kredytu stron kwotą 26815,08 zł.D. K.podniósł ponadto, że zaległość kredytowa na datę 24 lipca 2015 r. wynosi 224850 zł (62285,32 CHF x 3,61 zł), połowa tej kwoty (112425 zł) obciąża wnioskodawczynię i powinna obniżać spłatę należnąE. K.ze 193493,96 zł do kwoty 81068 zł.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Skarżący nie kwestionuje ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd pierwszej instancji, zatem Sąd Okręgowy przyjmuje te ustalenia za podstawę własnego rozstrzygnięcia.
Sąd Okręgowy uzupełniająco ustalił, iż w okresie od dnia 5 kwietnia 2013 r. do dnia 6 lipca 2015 r.D. K.spłacił kwotę 7410 CHF, stanowiącą równowartość 26815,08 zł (7410 CHF x 3,61 zł) - z tytułu kredytu hipotecznego w(...)obciążającego oboje byłych małżonków. Zaległość kredytowa na datę 24 lipca 2015 r. wynosi 224850 zł (62285,32 CHF x 3,61 zł). Okoliczności te wynikają z historii operacji na kontrakcie kredytowym (k. 450 – 452) oraz z harmonogramu spłat kredytu (k. 453 – 458) i nie były kwestionowane przez wnioskodawczynię.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisówart. 321 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.poprzez przyjęcie, iż wnioskodawczyni w sposób określony wart. 187 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.zgłosiła w sprawie żądanie zasądzenia na jej rzecz wierzytelności odpowiadającej wartości nakładu poczynionego na majątek osobisty uczestnika. Stosownie doart. 45 § 1 k.r.o., każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Sposób sformułowania powyższego przepisu wskazuje na zróżnicowanie zakresu kognicji sądu rozpoznającego sprawę. Określenie: małżonek „powinien zwrócić” nakłady i wydatki poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty prowadzi do konkluzji, że w tym zakresie sąd orzeka także w braku stosownego wniosku zgłoszonego przez małżonka. Natomiast regulacja, zgodnie z którą małżonek może żądać zwrotu nakładów i wydatków poczynionych przez niego z majątku osobistego na majątek wspólny, pozwala przyjąć, iż w tym przedmiocie sąd orzeka wyłącznie na wniosek zainteresowanego małżonka. Z przeciwstawienia „powinności zwrotu” i „możności żądania zwrotu” wynika, że o ile w drugim wypadku zwrot jest uzależniony od zgłoszenia żądania (wniosku), o tyle w pierwszym wypadku jest on obowiązkiem małżonka, a jego realizacja nie wymaga inicjatywy żadnego z małżonków (por. uchwała Sądu Najwyższego z 21 lutego 2008 r., III CZP 148/07, OSNC 2009/2/23; postanowienie Sądu Najwyższego z 16 października 1997 r., II CKN 395/97, LEX nr 50532). Należy poza tym zauważyć, iż przedmiotami majątkowymi, które wchodzą w skład majątku wspólnego (art. 31 § 1 k.r.o.) są - obok rzeczy - prawa, a w szczególności wierzytelności z tytułu wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek innej osoby. Gdy tą osobą nie jest jeden z małżonków, wierzytelności te w sprawie o podział majątku wspólnego podlegają uwzględnieniu przy ustaleniu składu majątku podlegającego podziałowi (uchwała Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 1970 r., III CZP 18/70, OSNC 1971/2/18), a ustalenia tego sąd dokonuje z urzędu (art. 684 k.p.c.w związku zart. 567 § 3 k.p.c.). Uzasadnia to także orzekanie z urzędu o zwrocie wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, mimo że roszczenia o ich zwrot nie uwzględnia się przy ustaleniu składu majątku wspólnego podlegającego podziałowi i - jak wynika zart. 45 § 1 k.r.o.iart. 567 § 1 k.p.c.- rozstrzygnięcie o zwrocie tych wydatków i nakładów jest w sprawie o podział majątku wspólnego orzeczeniem dodatkowym. Natomiast o zwrocie wydatków i nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny sąd orzeka wyłącznie na wniosek zgłoszony w postępowaniu w pierwszej instancji, a domagający się ich zwrotu zobowiązany jest dokładnie określić te żądania, zgodnie zart. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.Stosownie zaś doart. 321 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., sąd jest związany tymi żądaniami (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2012 r., I CSK 323/11, LEX nr 1164719). Sąd Rejonowy prawidłowo zatem orzekał w niniejszej sprawie o zwrocie nakładów i wydatków poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobistyD. K., nawet bez sprecyzowania tego żądania przezE. K.w sposób w pełni odpowiadający wymogom zart. 187 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
Nie można zgodzić się ze skarżącym, iż roszczenie wnioskodawczyni w zakresie zwrotu nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestnika uległo przedawnieniu.
Dokonanie nakładów, poniesienie wydatków, a także zaspokojenie długu drugiego z małżonków z majątku wspólnego powoduje powstanie roszczenia o - najogólniej mówiąc - dokonanie rozliczeń z tych tytułów. Dochodzi wówczas do nawiązania stosunku obligacyjnego między małżonkami jako podmiotami majątku wspólnego oraz jednym z nich, jako podmiotem majątku osobistego. Na treść tego stosunku składają się, z jednej strony, uprawnienie do żądania zwrotu, a z drugiej - obowiązek dokonania takiego zwrotu. Stosunek ten wykazuje pewne swoiste cechy, gdyż w jednej osobie następuje połączenie długu i wierzytelności. Wbrew jednak ogólnej regule nie pociąga to za sobą wygaśnięcia zobowiązania, co - jak wskazuje się w literaturze - jest wyrazem samodzielności czy wręcz personifikacji majątku wspólnego. Konstrukcja ta ma jednak znaczenie drugoplanowe i nie odnosi się do fazy realizacji wierzytelności z tytułu nakładów i wydatków, jeżeli rozliczenia następują w toku podziału majątku objętego wspólnością. Wspólność majątkowa już wówczas nie istnieje, a objęty nią uprzednio majątek przekształcił się w pewien zespół praw majątkowych, w którym małżonkowie mają określone ułamkiem udziały (zob. J. S. Piątowski: System prawa rodzinnego i opiekuńczego, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź 1985, s. 401). Omawiane roszczenia powstają w chwili dokonania nakładów, poniesienia wydatków lub zaspokojenia długu, jednak stają się wymagalne, co do zasady, dopiero w chwili dokonywania podziału majątku objętego wcześniej wspólnością. Za takim rozwiązaniem przemawia również fakt, że dopiero w fazie dokonywania podziału majątku objętego uprzednio wspólnością majątkową małżeńską możliwe jest uwzględnienie wszystkich wydatków, nakładów oraz zaspokojonych długów. Można wówczas dokonać rozliczeń za pomocą operacji rachunkowej, która znajdzie wyraz w odpowiednich proporcjach podziału masy majątkowej. Wydatki i nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty powiększają wartość podlegających podziałowi aktywów majątku wspólnego. Małżonek, na którego majątek dokonano nakładów, powinien zatem zaliczyć część ich równowartości na poczet tego, co mu powinno przypaść w wyniku podziału. Otrzyma on w rezultacie przedmioty majątkowe o wartości mniejszej proporcjonalnie do przysługującego mu udziału w majątku wspólnym. W skrajnych przypadkach może nawet okazać się, że ma on obowiązek uiścić drugiemu z małżonków stosowną dopłatę. Jeżeli natomiast nakłady lub wydatki poczynione zostały z majątku osobistego na majątek wspólny, to małżonek będący podmiotem tego majątku otrzymuje składniki majątku wspólnego o odpowiednio wyższej wartości lub też stosowną dopłatę (por. L. Stecki: Zwrot wydatków i nakładów na tle stosunków małżeńskich majątkowych, Nowe Prawo 1967 r., nr 12, s. 1631; postanowienie Sądu Najwyższego z 13 marca 1981 r., III CRN 35/81, OSNC 1981/11/220). Rozliczenia z tytułu dokonania nakładów i wydatków na cudzą rzecz są uregulowane także w przepisachkodeksu cywilnego(art. 226 – 231 k.c.,art. 231 k.c.,art. 753 § 2 k.c.,art. 754 k.c.,art. 405i następnek.c.). W piśmiennictwie prezentowane jest stanowisko, podzielane przez Sąd odwoławczy, żeart. 45 k.r.o.stanowi

    lex specialisw stosunku do przepisówkodeksu cywilnego. Małżonek pozostający w ustroju wspólności majątkowej nie może zatem oprzeć swego żądania na wskazanych przepisachkodeksu cywilnego, które znalazłyby zastosowanie zamiast lub obokart. 45 k.r.o.Przepisart. 45 k.r.o.zawiera samodzielną przesłankę, jaką jest fakt dokonania nakładów i wydatków. Żądanie zwrotu jest przy tym, co do zasady, niezależne od tego, czy przedmiot, na który dokonano tych nakładów lub wydatków, istnieje jeszcze w majątku małżonków (por. J. S. Piątowski: System prawa rodzinnego i opiekuńczego, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź 1985, s. 401). Tym samym roszczenieE. K.co do zwrotu nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestnika stało się wymagalne w chwili dokonywania podziału majątku wspólnego i do tego roszczenia nie ma zastosowania termin przedawnienia określony wart. 229 § 1 k.c.(zob. też E. Skowrońska -Bocian: Rozliczenia majątkowe małżonków w stosunkach wzajemnych i wobec osób trzecich, LexisNexis 2013,rozdział 7.1).
Wbrew zarzutom skarżącego, Sąd Rejonowy nie naruszył przepisówart. 45 § 1 k.r.o.,art. 46 k.r.o.w zw. zart. 1038 k.c.,art. 1035 k.c.iart. 212 k.c., ani teżart. 47 § 1 i § 2 k.c.
Apelujący ma wprawdzie rację, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż przy szacowaniu składników majątku wspólnego należy uwzględnić obciążenie zmieniające rzeczywistą wartość tych składników majątkowych, w szczególności obciążenie o charakterze prawnorzeczowym, za które ponosi odpowiedzialność każdorazowy właściciel nieruchomości, zwłaszcza obciążenie hipoteką i prawami dożywocia. Wartość takich obciążeń odlicza się zarówno przy ustalaniu wartości składników majątku wspólnego, jak i przy zaliczeniu wartości przyznanej jednemu z małżonków nieruchomości na poczet przysługującego mu udziału w majątku wspólnym. Brak jest przeszkód, aby przy szacowaniu składników majątku wspólnego w postępowaniu działowym uwzględnić zakres przeznaczenia środków finansowych pochodzących z kredytu zaciągniętego tylko przez jednego z małżonków oraz uwzględnić wynikający z tego wpływ na wartość określonych składników i dokonać odpowiedniego rozliczenia w postępowaniu działowym. Skutkiem zastosowania powyższej formuły rozliczeń jest to, iż spłata długu hipotecznego uwzględnionego przy ustalaniu wartości nieruchomości przez zmniejszenie jej wartości, dokonana z osobistego majątku przez małżonka, któremu przypadła ona w wyniku podziału nie rodzi roszczenia wobec drugiego małżonka, mimo że dług zabezpieczony hipoteką obciążał oboje małżonków (postanowienie Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2009 r., IV CSK 566/08, LEX nr 564826). Czym innym jest bowiem odpowiedzialność osobista byłych małżonków wobec wierzyciela, na którą podział majątku nie ma wpływu, czym innym natomiast zasady rozliczenia między nimi wydatków z majątku osobistego jednego z małżonków z tytułu wspólnego długu. Jeżeli ze względu na istnienie odpowiedzialności rzeczowej dług obciąża rzecz i obniża jej wartość, jego spłata przez małżonka, który w wyniku podziału majątku otrzymał obciążoną rzecz, oszacowaną z uwzględnieniem tego długu stanowi realizację zasady, że zobowiązany do spłaty jest ten komu nieruchomość została przyznana, gdyż spłacając dług zapobiega skierowaniu przez wierzyciela roszczeń do tej rzeczy (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 26 listopada 2009 r., III CZP 103/09, LEX nr 55188; uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 26 października 2011 r., I CSK 41/11, LEX nr 1101323). Skarżący nie dostrzega jednak, iż przywołane orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczą odmiennej niż w niniejszej sprawie sytuacji – zmniejszanie wartości nieruchomości o związane z nią zadłużenie miało tam miejsce, gdy obciążona hipoteką nieruchomość, wchodząca w skład majątku wspólnego, była przyznawana w wyniku podziału na własność jednemu z małżonków i stawała się przedmiotem rozliczenia (spłaty) z drugim małżonkiem bądź gdy zobowiązanie było zaciągnięte tylko przez jednego małżonka. Tymczasem w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni i uczestnik zbudowali dom na nieruchomości stanowiącej majątek osobistyD. K., wspólnie zaciągnęli na ten cel kredyt, a jego zabezpieczeniem było ustanowienie hipoteki na nieruchomości uczestnika. Niewątpliwie rynkowa wartość nieruchomościD. K.uległa obniżeniu na skutek obciążenia hipotecznego, jednak nieruchomość ta nie jest przedmiotem majątku wspólnego wnioskodawczyni i uczestnika i nie podlega podziałowi ani jakiemukolwiek rozliczeniu w niniejszym postępowaniu. Oboje małżonkowie są natomiast zobowiązani nadal do spłaty zaciągniętego wspólnie kredytu. Podział majątku wspólnego obejmuje w zasadzie jedynie aktywa, natomiast pasywa pozostają poza jego zakresem (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z 18 sierpnia 1959 r., I CR 547/58, OSNCK 1959/2/59 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 września 1976 r., III CRN 83/76, OSP 1977/9/157, z 21 stycznia 2010 r., I CSK 205/09, LEX nr 560500, z 15 kwietnia 2011 r., II CSK 430/10, LEX nr 846560). Długów zaciągniętych przez oboje małżonków zasadniczo więc nie można rozliczać przy podziale majątku wspólnego, gdyż mimo takiego podziału dług nadal się utrzymuje. W powołanym postanowieniu z dnia 9 września 1976 r., III CRN 83/76, Sąd Najwyższy wyraził jednak pogląd, podzielany przez skład orzekający, że stosując odpowiednioart. 686 k.p.c.do postępowania o podział majątku wspólnego, sąd rozstrzyga w tym postępowaniu - i to ze skutkami wynikającymi z dyspozycjiart. 618 § 3 k.p.c.w związku zart. 688 i art. 567 § 3 k.p.c.- tylko o takich długach związanych z majątkiem wspólnym i ciążących w czasie trwania wspólności na obojgu małżonkach jako podmiotach wspólności majątkowej małżeńskiej, które zostały spłacone przez jednego z małżonków z własnych środków po ustaniu wspólności majątkowej a przed dokonaniem podziału majątku wspólnego. Sąd Rejonowy, nawiązując do powyższego poglądu, prawidłowo zatem uznał, iż rozliczeniu w niniejszym postępowaniu podlega dług spłacony - po ustaniu wspólności majątkowej, za okres od dnia 18 listopada 2008 r. do dnia 3 kwietnia 2013 r. - przez uczestnika postępowania z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego wspólnie przez małżonków. W świetle powyższych rozważań, brak jest jednak podstaw do pomniejszenia zasądzonej odD. K.na rzeczE. K.kwoty nakładów o wartość obciążenia hipotecznego nieruchomości stanowiącej majątek osobisty uczestnika.
Na częściowe uwzględnienie zasługuje natomiast zarzut naruszeniaart. 320 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.Przewidziana wart. 212 § 3 k.c.możliwość rozkładania na raty tylko dopłat i spłat nie wyłącza możliwości rozkładania na raty na zasadach ogólnych (art. 320 k.p.c.) innych należności zasądzanych w orzeczeniach działowych (art. 618 § 1 k.p.c.,art. 686 k.p.c.,art. 567 k.p.c.– por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 1969 r., III CRN 61/69, OSNC 1970/1/13). Zgodnie zart. 320 k.p.c., rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty albo wyznaczenie odpowiedniego terminu do spełnienia zasądzonego świadczenia jest możliwe „w szczególnie uzasadnionych wypadkach”, które zachodzą przede wszystkim wtedy, gdy ze względu na stan majątkowy, rodzinny czy zdrowotny zobowiązanego niezwłoczne lub jednorazowe spełnienie zasądzonego świadczenia byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione albo narażałoby dłużnika lub jego bliskich na niepowetowane szkody (zob. M. Jędrzejewska: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, tom 2, red. T. Ereciński, LexisNexis Warszawa 2009, s. 24 i n.). Należy zgodzić się ze skarżącym, że jednorazowa zapłata kwoty zasądzonej w punkcie 4. postanowienia Sądu Rejonowego byłaby zbyt dotkliwa dla uczestnika, jeśli wziąć pod uwagę jego sytuację majątkową, zobrazowaną w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (uzyskiwanie dochodów w kwocie 1928 zł miesięcznie, przy konieczności płacenia alimentów na córkę w kwocie 800 zł miesięcznie i obowiązku spłaty do 2036 r. kredytu w kwocie 224850 zł - k. 408 – 411, 449). Z tego względu Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie 4. w ten sposób, że zapłatę zasądzonej kwoty 206901,50 zł rozłożył na sześć rat: pierwsza w kwocie 157616,31 zł, płatna w terminie do 28 października 2015 r., cztery kolejne w kwotach po 10000 zł, płatne odpowiednio w terminie do 31 grudnia 2016 r., 31 grudnia 2017 r., 31 grudnia 2018 r., 31 grudnia 2019 r. oraz szósta w kwocie 9285,19 zł, płatna w terminie do 31 grudnia 2020 r., z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat. W ocenie Sądu odwoławczego, nie jest jednak możliwe rozłożenie wymienionej kwoty na większą ilość rat, w kwotach po 450 zł miesięcznie. Prowadziłoby to bowiem do nadmiernego uprzywilejowania dłużnika kosztem wierzycielki. Raty określone w postanowieniu Sądu Okręgowego uwzględniają fakt, żeE. K.w terminie do 28 października 2015 r. jest zobowiązana do zapłaty na rzeczD. K.łącznie kwoty 157616,31 zł (punkt 3., 5., 6., 7. zaskarżonego postanowienia), uczestnik może więc potrącić tę kwotę z pierwszą ratą i faktycznych płatności kolejnych rat na rzecz wnioskodawczyni, nieprzekraczających łącznie 50000 zł, dokonywać dopiero od 31 grudnia 2016 r., rozliczając w międzyczasie zE. K.kolejne kwoty spłacanego kredytu hipotecznego. O powyższej zmianie postanowienia Sądu Rejonowego orzeczono na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
W pozostałej części Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną - na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
W punkcie III postanowienia Sąd Okręgowy na podstawieart. 45 § 1 k.r.o.zasądził odE. K.na rzeczD. K.kwotę 13407,54 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 24 lipca 2015 r. do dnia zapłaty, tytułem wydatku - spłaty kredytu hipotecznego za okres od dnia 5 kwietnia 2013 r. do dnia 6 lipca 2015 r. Wnioskodawczyni nie kwestionowała, iżD. K.w wymienionym okresie spłacił kwotę stanowiącą równowartość 26815,08 zł - z tytułu kredytu obciążającego po połowie oboje byłych małżonków, zatemE. K.powinna zwrócić uczestnikowi kwotę 13407,54 zł (26815,08 zł : 2).