Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1013/15
Data wyroku: 2015-10-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSO Maciej Flinik
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS a contrario

Sygn. akt.

VI U 1013/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia

19 października 2015r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
na rozprawie w składzie:

Przewodniczący:

SSO Maciej Flinik

Protokolant:

st. sekr. sądowy Agnieszka Kozłowska

po rozpoznaniu w dniu

12 października 2015r.

wB.

odwołania

K. K.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.

z dnia

30 marca 2015 r.

Nr

(...)

w sprawie

K. K.

przeciwko:

Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.

o emeryturę

1/ oddala odwołanie,
2/zasądza od ubezpieczonegoK. K.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.kwotę 60 zł /sześćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

Sygn. Akt VIU 1013/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 20 marca 2015 roku, ZUS Oddział wB.odmówiłK. K.prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, albowiem nie udowodnił on według organu rentowego wymaganego okresu 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Na dzień 1 stycznia 99, ubezpieczony udowodnił łączny staż pracy, ogólny staż pracy wynoszący 26 lat, 2 miesiące, 19 dni i pozwany nie uwzględnił natomiast żadnego okresu pracy ubezpieczo..., ubezpieczonego w szczególnych warunkach. UbezpieczonyK. K.wniósł odwołanie od tej decyzji, opisując przebieg swego zatrudnienia i wnosząc o przyznanie mu spornego świadczenia. W uzasadnieniu powołał się na, się na okoliczność, iż pracując zarówno na stanowisku ślusarza, jak i instruktora praktycznej nauki zawodu, miał wypłacany dodatek za szkodliwe warunki, a z uwagi na to, iż jego za..., były zakład pracy od kilkunastu lat nie istnieje nie jest w stanie zwrócić się do zakładu pracy o wystawienie prawidłowego świadectwa pracy w szczególnych warunkach. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację, że na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, a wpis w zwykłym świadectwie pracy jest niewystarczający, brak powołania się na właściwe zarządzenia resortowe, którym odpowiada zakład pracy, jak wynika z świadectwa pracy z 28 lipca 2003, ubezpieczony był zatrudniony wZakładzie (...) Spółka z o.o.w okresie, w latach 76-2003, w punkcie 8 świadectwa wskazano, że wykonywał prace w szczególnych warunkach, jako ślusarz od 76 do 82 i od 92 do 2003. Pozwany podniósł, iż gdyby świadectwo pracy w warunkach szczególnych było prawidłowe, to ubezpieczony i tak udowodniłby jedynie 11 lat i 5 miesięcy i 2 dni pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy ustalił iż ubezpieczonyK. K.w okresie od 1 września 2..., od 1 września do 26 października 72 roku, był zatrudniony wZakładzie (...) Spółka z o.o.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ślusarza stażysty. Następnie odbywał służbę wojskową, a po jej zakończeniu przez 2 lata pracował w GS. Po czym od 13 października 76 został ponownie zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy we wskazanym wyżej zakładzie, to jestZakładzie (...) Spółka z o.o.gdzie pracował do 9 czerwca 2003 roku. W okresie do 30 września 1980, ubezpieczony pracował na stanowisku ślusarza konstrukcji maszyn i urządzeń przemysłowych. Organizacyjnie był przypisany do działu głównego mechanika, warsztatu mechanicznego. W warsztacie tym, obok ślusarni, funkcjonował również dział różnego typu obrabiarek, tokarek, frezarek. Z dniem 1 października 80 powierzono ubezpieczonemu obowiązki instruktora nauki zawodu i przypisano go organizacyjnie i funkcjonalnie do warsztatu szkoleniowego, w którym prowadził zajęcia teoretyczne z praktykującymi w zakładzie pracy uczniami. Następnie od 1 sierpnia 92 ubezpieczonemu ponownie powierzono angaż ślusarza konstrukcyjnego. Przestał być instruktorem nauki zawodu. Zakład pracy ubezpieczonego wykonywał usługi remontowe dla elektrowni wodnych i parowych, remontowano tam taśmociągi, taśmy i turbiny. W okresie, w którym ubezpieczony nie był instruktorem nauki zawodu, zajmował się on wykonywaniem różnego typu prac ślusarskich zw..., w tym związanych z..., lub z tym związanych, różnego typu prac ślusarskich, związanych z tymi pracami, który, które były przedmiotem działania, przedmiotem działalności zakładu pracy, w tym typu przecinanie kątowników, przykręcanie i montaż elementów, uszczelnianie stalowych śluz, fazowanie elementów, wiercenie otworów w elementach, smarowanie, szczepianie elementów i ich heftowanie, czyli prowizoryczne spawanie w kilku miejscach, stanowiące czynności przygotowawcze do spawania, prostowanie blach i tym podobne. Do wykonywania tego typu pracy ubezpieczony używał gilotyn, wiertarek, szlifierek, młotów pneumatycznych, ale również młotków ręcznych, kluczy i innych narzędzi ślusarskich. Ubezpieczony wykonywał nadto również prace malarskie. Prace przy uży..., narze..., przy użyciu narzędzi udarowych i wibracyjnych stanowiła od 60 do 100 procent jego czasu pracy, w zależności od tego, jakie elementy były wykonywane. Powyższy stan faktyczny Sąd jedynie częściowo ustalił na podstawie zeznań świadków oraz ubezpieczonego w zakresie, w jakim korespondują one z treścią dokumentacji pracowniczej ubezpieczonego. Sąd nie dał wiary twierdzeniom ubezpieczonego, jakoby nigdy nie był przypisany do warsztatu szkoleniowego i nie pełnił funkcji pełniącego obowiązki kierownika tego warsztatu. Powyższemu przeczą, bowiem dokumenty znajdujące się w aktach osobowych ubezpieczonego. Ich treść nie pozostawia wątpliwości, co do tego, iż ubezpieczony zajmował się prowadzeniem zajęć z uczniami w warsztacie szkoleniowym. W jednym z pism uzasadnia się nawet przyznanie ubezpieczonemu dodatku brygadzistowskiego, w wysokości 15 procent, właśnie z uwagi na powierzenie jego opiece grupy 15 uczniów, tak jest w pismach na kart..., to wynika z pism na kar..., znajdujących się na kartach 22, 26, 30, 32, 33, w aktach osobowych ubezpieczonego. Mało przekonujące są również twierdzenia świadków i ubezpieczonego, jakoby nie pracował na wydziale obrabiarek, gdzie znajdowały się tokarki, frezarki, w sytuacji, w której był on poza okresem pracy w warsztacie szkoleniowym i przypisany właśnie do komórki organizacyjnej, w której funkcjonowały obrabiarki, co więcej świadekZ. B.mało zdecydowanie zeznał, iż jeśli chodzi o frezowanie i toczenie, to raczej ubezpieczony tego nie robił, nie robił. Chwilę później zaś przyznał, iż uczniowie przechodzili przez wszystkie działy na przykład obrabiarek i on wtedy chodził za nimi i dozorował. Tym samym skoro ubezpieczony uczył uczniów praktycznego wykonywania zawodu również na obrabiarkach, czyli frezarkach i tokarkach, to należy domniemywać, iż wcześniej na tych urządzeniach pracował. Sąd odmiennie ocenił również charakter opisywanych przez ubezpieczonego prac pod kątem zakwalifikowania ich jako prac w szczególnych warunkach. Z zeznań ubezpieczonego i świadków nie wynika bowiem, aby ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako ślusarz obsługiwał wyłącznie narzędzia udarowe i wibra..., i wibracyjne. Obok obsługi urządzeń typu mło..., młoty pneumatyczne wykonywał bowiem również szereg innych czynności ślusarskich w tym przy pomocy, czy, czy za pomocą kluczy, wiertarek, czy szlifierek. Odwołanie nie zasługiwało w tym stanie faktycznym na uwzględnienie. W świetle zau..., zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego , nie zachodzą w ocenie Sądu przesłanki pozwalające na przyjęcie, iż ubezpieczony legitymuje się przynajmniej 15- letnim stażem pracy w szczególnych warunkach, czy w szczególnym charakterze. Brak jest bowiem podstaw, aby wykonywane przez ubezpieczonego prace kwalifikować, jako prace w szcze..., w warunkach szczególnych. W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż stosownie do treści artykułu 184 Ustawy z 17 grudnia 98 o emeryturach i rentach z FUS, z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 48, przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w artykule 32, 33, 39, 40. Jeżeli w dniu wejścia w życie Ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w artykule 27. Ustęp 2 stanowi, iż emerytura, o której mowa w ustępie 1 przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa. Zgodnie z artykułem 32 Ustawy, w związku z paragrafem 3 i 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 83, w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze prawo do emerytury może nabyć mężczyzna, który spełnia następujące przesłanki: ukończył 60 lat, posiada co najmniej 25 - letni okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Z..., zgodnie z ustęp..., z paragrafem 2, ustęp 1 cytowanego Rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w Rozporządzeniu, są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy. Stałe... Należy przy tym zauważyć, iż tylko okresy wykonywania zatu..., zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy wypełniają weryfikowalne kryterium uznania pracy o cechach znacznej szkodliwości dla zdrowia lub znacznego stopnia uciążliwości lub wymagającej wysokiej sprawności psycho- fizycznej, ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Stałe wykonywanie takich prac oznacza, że krótsze dobowo, czyli nie w pełnym wymiarze obowiązującego czasu pracy na danym stanowisku lub periodyczne a nie stałe świadczenie pracy, wyklucza dopuszczalność uznania pracy za świadczoną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wskutek niespełnienia warunku stałej znacznej szkodliwości dla zdrowia lub stałego znacznego stopnia uciążliwości wykonywanego zatrudnienia. Przenosząc to wszystko na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że o ile niektóre prace wykonywane przez Pana, to znaczy te, związane z obsługą młotów pneumatycznych, obsługą pras czy gilotyn, wreszcie te polegające na sczepianiu elementów, czyli prowizorycznym spawaniu, przygotowywaniu niejako dla spawacza, można byłoby zakwalifikować według pozycji 12, 18, Działu XIV, Wykazu A, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia, jako prace przy spawaniu, przy spawaniu i wycinaniu elektryczno - gazowym atomowodorowym lub jako obsługę urządzeń i narzędzi wibracyjnych lub udarowych, o tyle niewątpliwym jest w świetle zeznań ubez..., Pana samego oraz zawnioskowanych przez Pana świadków, iż prac takich nie wykonywał Pan stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Przynajmniej część łącznego czasu pracy stanowiły bowiem różnego typu prace ślusarskie, wykonywane przy użyciu innych, aniżeli udarowe czy wibracyjne urządzeń ślusarskich, na przykład kluczy czy wiertarek. Jeden ze świadków wskazując na konkretne czynności, opisał uszczelnianie na przykład elementów stalowych, które wykonywało się przy pomocy kluczy. Pan nie negował również faktu używania przy wykonywaniu określonych czynności wiertarki, fazarki [f], czyli rodzaj urządzenia frezuro..., frezującego, czy szlifierki. Wreszcie sam ubezpieczony przyznał, iż wykonywał również prace mala..., malarskie, czyli malował elementy. Jak wskazano w wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, sygnatura akt III AUa 4/15, wykonywanie prac w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązujące na danym stanowisku pracy oznacza, że pracownik nie ma powierzonych innych obowiązków, jak tylko te, które dotyczą pracy w szczególnych warunkach. Należy w tym miejscu zauważyć, iż stosownego wpisu o rzekomym świadczeniu przez Pana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prac w szczególnych warunkach, czyli prac polegających na obsłudze urządzeń udarowych i wibracyjnych, dokonał w 2003 roku syndyk. Nie wiadomo w oparciu, o co to uczynił. Jeśli się zważy na treść akt osobowych ubezpieczonego i wynikający z nich angaż ślusarza konstrukcyjnego. Ten sam syndyk, nie dość, że błędnie przyjął rok 82, jako czas, do którego Pan pracował w charakterze ślusarza, gdy w istocie już od 80 roku pracował Pan, jako instruktor nauki zawodu, to jeszcze ten sam syndyk, jak należy domniemywać nie uznał za okres pracy w szczególnym charakterze Pana lat pracy w latach 88, 92, kiedy to wykonywanie pracy instruktora praktycznej nauki zawodu było już, jako takie kwalifikowane. Minister Edukacji Narodowej w dniu 10 sierpnia 88 z mocą obowiązującą od 1 września 88, wydałRozporządzenie w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów karty nauczyciela na instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz na niektórych innych pracowników uspołecznionych zakładów pracy, prowadzących prace pedagogiczne i wychowawcze, zgodnie z którym pracownicy pełniący funkcję instruktorów prac..., praktycznej nauki zawodu zostali objęci przepisami karty nauczyciela między innymi w zakresie uprawnień emerytalnych. W świetle powyższego, w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy w ocenie Sądu nie ma podstaw, by zaliczyć Pana pracę na stanowisku instruktora pra..., instruktora praktycznej nauki zawodu, trwające do 31 sierpnia 88 do stażu pracy w szczególnych warunkach, natomiast należało zaliczyć prace od 88 do 92 roku. Od 1 września 82 na mocy Rozporządzenia MEN z 10 sierpnia tegoż roku, został Pan bowiem objęty regulacjami karty nauczyciela w zakresie uprawnień emerytalnych. W istocie, natomiast wcześniej, to jest pomiędzy rokiem 73 a sierpniem 88, wykonując prace instruktora praktycznej nauki zawodu niena..., nie należał Pan do wymienionego wartykule 15, Rozporządzenia w sprawie wieku emerytur..., emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze grona nauczycieli, wychowawców lub innych pracowników pedagogicznych, wykonujących prace nauczycielską, wymienioną wartykule 1, punkt 1do 7. Czyli jeszcze raz. Uwzględnieniu podlegał Pana staż pracy, jako instruktora praktycznej nauki zawodu od 88 do 92 roku, co syndyk pominął. Natomiast nie podlega uwzględnieniu Pana czas pracy w tym charakterze do 31 sierpnia 88. Należy w tym miejscu zaznaczy..., zauważyć, iż świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym, lecz dokumentem prywatnym, wystawionym przez pracodawcę, zatem wyłącznie oświadczenie wiedzy tego pracodawcy, które może być podważane w każdy sposób przed Sądem w postępowaniu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd nie jest w żaden sposób związany oceną charakteru zatrudnienia pracownika, dokonaną przez pracodawcę w wystawionym świadectwie pracy, czy w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Ma ono jedynie służyć celom dowodowym. Dokument ten podlega dla celów swojej wiarygodności i mocy dowodowej takiej samej ocenie jak każdy inny dowód. Zatem nawet wtedy, gdy pracodawca uznał pracę na danym stanowisku za pracę w szczególnych warunkach, jak w Pana przypadku syndyk, to dalej pracownik może nie otrzymać emerytury w wieku obniżonym, jeśli praca ta nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku wymienionym w wykazie takich prac. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdzie świadectwo wykon..., czy adnotacja w świade..., w zwykłym świadectwie pracy dotycząca pracy w szczególnych warunkach została wystawiona wadliwie i bezpodstawnie. Nawiązując do kwestii braku wiarygodności zeznań świadków należy wskazać na stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 22 maja 2014, III AUa 1344/13, które Sąd Okręgowy w całości podziela, iż prawo do wcześniejszej emerytury stanowi odstępstwo od zasady powszechnego wieku emerytalnego i w związku z tym nie można, nie można poprzestać tylko na jego uprawdopodobnieniu, lecz musi zostać udowodniona, a temu służą przede wszystkim dokumenty. Dlatego w tej kategorii spraw podkreśla się, że same zeznania świadków, gdy nie znajdują potwierdzenia w dokumentach, w dokumentach pracowniczych z reguły są niewystarczające do przyjęcia pracy w szczególnych warunkach. Powyższy pogląd dający w tego rodzaju sprawach prymat w stosunku do twierdzeń świadków, czy ubezpieczonego, dostępnej dokumentacji pracowniczej wydaje się ze wszechna..., ze wszech miar racjonalny, należy bowiem mieć na uwadze, iż przy ustalaniu podlega, iż ustalaniu podlega tutaj stan faktyczny często sprzed 20, 30 lub 40 lat. Ujawniają się zatem mankamenty ludzkiej pamięci, to jest tendencja do zapamiętywania ostatnio postrzeganych zjawisk oraz wypełniania luk pamięciowych dopowiedz..., dopowiedzeniami, czy też zasugerowanie świadków przez ubezpieczonego. Podsumowując, Pan spełniając 2 przesłanki, czyli nie będąc członkiem OFE, czy przekazując środki z OFE na dochody budżetu państwa i posiadając 20..., ponad 25- letni ogólny staż pracy, ale nie posiadając wymaganego minimum 15- letniego stażu pracy w szczególnych warunkach, bo w zasadzie ten..., do tego stażu pracy można zaliczyć tylko okres wykonywania pracy instruktora, no praktycznej nauki zawodu w latach 88, 92, jeśli w ogóle. Nie posiadając, nie spełniając tej przesłanki, nie spełnia Pan tego minimum, nie spełnia Pan wszystkich warunków koniecznych do przyznania emerytury określonych w cytowanych przepisach Ustawy z 17 grudnia 98 i paragrafu 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 83 w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy na postawie artykułu 477, ze znaczkiem 14,paragraf 1 kpc, oddalił Pana odwołanie jako niezasadne. To wszystko.