Sąd Apelacyjny w Poznaniu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUz 210/15
Data wyroku: 2015-06-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Katarzyna Schönhof-Wilkans, Katarzyna Wołoszczak, Marta Sawińska
Słowa kluczowe: Umorzenie Postępowania
Podstawa prawna: art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 kpc

Sygnatura akt III AUz 210/15

POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Katarzyna Wołoszczak
Sędziowie:SSA Marta Sawińska
del. SSO Katarzyna Schönhof-Wilkans (spr.)
Protokolant:insp.ds.biurowości Krystyna Kałużna
po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawyJ. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.W..
o przeniesienie odpowiedzialności z tytułu nieopłaconych składek
na skutek zażaleniaJ. R.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 27 marca 2015 r.  sygn. akt VII U 236/13
postanawia:

uchylić zaskarżone postanowienie.
del. SSO Katarzyna Schönhof-Wilkans   SSA Katarzyna Wołoszczak   SSA Marta Sawińska

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 27 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział VII Ubezpieczeń Społecznych w punkcie 1 umorzył postępowanie prowadzone w sprawie odwołaniaJ. R.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.W.. z dnia 23 września 2008 r. o przeniesienie odpowiedzialności z tytułu nieopłaconych składek. W punkcie 2 przedmiotowego postanowienie Sąd Okręgowy zasądził od odwołującego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.W.. kwotę 1.200,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, iż ziściła się przesłanka wskazana wart. 182 § 1 k.p.c., albowiem minął rok od zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie na podstawieart. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.i w tym czasie nie został zgłoszony wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania.
Powyższe postanowienie zażaleniem zaskarżył odwołującyJ. R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając postanowienie w całości zarzucił mu:
- naruszenieart. 182 § 1 k.p.c.poprzez jego błędną wykładnię polegającą na zaniechaniu następczej kontroli postanowienia o zawieszeniu postępowania z dnia 26 marca 2014 r. i oceny czy zawieszenie postępowania nastąpiło zasadnie i na podstawie właściwej podstawy prawnej oraz poprzez przyjęcie przez Sąd Okręgowy, iż jest on bezwzględnie związany wskazaną w postanowieniu z dnia 26 marca 2014 r. błędną podstawą prawną zawieszenia;
- naruszenie 182§ 4 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i obciążenie odwołującego kosztami zastępstwa procesowego.
Skarżący wskazał, iż utrwalone jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego (vide np. postanowienie z dnia 4 czerwca 2014 r., II CSK 561/13) pogląd, zgodnie z którym Sąd umarzając postępowanie na podstawieart. 182 § 1 k.p.c., powinien badać rzeczywiste przyczyny zawieszenia postępowania i tym samym nie jest związany podstawą prawną zawieszenia, wskazaną w postanowieniu o zawieszeniu postępowania - jeżeli z materiału dowodowego sprawy wynika, że inna była rzeczywista przyczyna zawieszenia postępowania.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania i jego zawieszenie na podstawieart. 174 § 1 pkt 1względniepkt 2 k.p.c.ewentualnie o podjęcie zawieszonego postępowania i dalsze jego prowadzenie bez udziału spółki podfirmą (...) sp. z o.o.
W razie nieuwzględnienia powyższego wniosku skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
         :
Sąd Apelacyjny stwierdza, że okoliczności sprawy oraz zarzuty zażalenia powodują konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny wskazuje, żespółka (...) sp. z o.o.w przedmiotowym postępowaniu prowadzonym z odwołaniaJ. R.od decyzji organu rentowego przenoszącej na niego odpowiedzialność za zobowiązania składkowespółki (...) sp. z o.o.względem ZUS, zgodnie z treściąart. 47711§ 2 k.p.c.posiada w sprawie status zainteresowanego. Jeżeli zatem osoba taka nie została wezwana do udziału w sprawie przed organem rentowym, sąd obowiązany jest do wezwania jej do udziału w postępowaniu z urzędu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że niewezwanie osoby/podmiotu zainteresowanego w sprawie skutkuje nieważnością postępowania polegającą na pozbawieniu możności brony praw (vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1998 r., III ZP 20/98, OSNAPiUS 1998, nr 23, poz. 690). Stąd słusznie Sąd Okręgowy wezwałspółkę (...) sp. z o.o.do udziału w sprawie i nie można sprawy prowadzić bez dalszego udziału spółki, tak jak wnioskował o to odwołujący.
Zważyć należy, że sprawy spółki, zgodnie zart. 201 § 1 k.s.h., prowadzi zarząd. Zarząd również, zgodnie z tym przepisem, jest upoważniony do reprezentacji interesów spółki. Powyższą regułę uzupełnia treśćart. 204 § 1 k.s.h., który stanowi, że prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Tak więc, według zasady wynikającej z regulacji prawa handlowego, zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością reprezentuje spółkę nie tylko w odniesieniu do czynności z zakresu prawa materialnego, ale też w postępowaniach sądowych, w których spółka uczestniczy w charakterze strony.
W niniejszej sprawie odwołującyJ. R., jako że wskazany jest w Krajowym Rejestrze Sądowym jako Prezes Zarządu spółki(...) sp. z o.o., jest osobą upoważnioną do reprezentacjispółki (...) Sp. z o.o.i dlatego został zobowiązany przez Sąd do powołania w trybie 210§ 1 k.s.h.do ustanowienia pełnomocnika do reprezentacji interesówspółki (...) sp. z o.o., pod rygorem zawieszenia postępowania, Odwołujący wskazał jednak w związku ze zobowiązaniem Sądu, iż nie jest osobą upoważnioną do powołania pełnomocnika do reprezentacji interesów spółki, albowiem złożył rezygnację z funkcji Prezesa Zarządu Spółki(...) sp. z o.o.i tym samym nie posiada uprawnień do reprezentacji spółki.
Sąd Okręgowy wobec niewywiązania się z nałożonego na odwołującego zobowiązania, postanowieniem z dnia 26 marca 2014 r. zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie, wskazując, iż podstawą prawną do zawieszenia postępowania byłart. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.Następnie po roku, zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy umorzył przedmiotowe postępowanie, podając jako podstawę rozstrzygnięciaart. 182 § 1 k.p.c.
Zważyć należy, żeartykuł 182 § 1 k.p.c.stanowi, iż Sąd umarza postępowanie zawieszone na zgodny wniosek stron lub na wniosek spadkobiercy, jak również z przyczyn wskazanych wart. 177 § 1 pkt 5 i 6 k.p.c., jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu roku od daty postanowienia o zawieszeniu (…).
Sąd Apelacyjny wskazuje, że instytucja umorzenia zawieszonego postępowania powinna być stosowana w określonych okolicznościach, dlatego korzystając z niej, Sąd powinien zawsze badać, czy w sprawie zachodzą rzeczywiście wskazane w cytowanym przepisie przesłanki do jego zastosowania. Zdarza się bowiem, iż niekiedy z całokształtu sprawy wynika, iż podstawa zawieszenia postępowania została określona błędnie.
Sąd Apelacyjny opowiada się za stanowiskiem, iż przed podjęciem decyzji o umorzeniu postępowania, należy następczo zbadać rzeczywiste przyczyny zawieszenia postępowania, a nie wyłącznie te, które zostały powołane w postanowieniu o zawieszeniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 1999 r., I CKN 535/99, niepubl., z dnia 4 września 2008 r., IV CSK 213/08, OSNC - Z 2009, nr A, poz. 23, z dnia 25 marca 2010 r., I CSK 252/09, czy z dnia 6 października 2010 r., II CSK 170/10 - niepubl., a także postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku dnia 21 lutego 2013 r., III AUz 22/13, niepubl.).
W przedmiotowej sprawie należało przyznać słuszność argumentom zażalenia. W pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny podkreśla, że nie jest jego rolą oceniać czy w rzeczywistości mandat odwołującego wygasł, czy też rezygnacja odwołującego została złożona w prawidłowy sposób, albowiem rozstrzyganie w tych kwestiach należy do kompetencji sądu rejestrowego. W sprawie mamy jednak do czynienia ze specyficzną sytuacją, bowiem osoba widniejąca w KRS, jako osoba upoważniona do reprezentacji spółki, w rzeczywistości nie ma uprawnień do jej reprezentacji, gdyż jak wynika z akt sprawy, złożyła na ręce wspólnika spółki rezygnację z tej funkcji. Tym samym w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie sposób jest zatem przyjąć, iżspółka (...) sp. z o.o.posiada organy uprawione do jej reprezentacji. Zważyć należy, że wspólnicy spółki, mimo ciążących na nich ustawowych obowiązków, nie zwołali zgromadzenia wspólników, na którym zostałby powołany nowy zarząd spółki.
Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu Apelacyjnego, do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie doszło de facto z powodu braku organów właściwych do reprezentacjispółki (...) sp. z o.o., a nie z powodu braku wypełnienia przez odwołującego nałożonego na niego zobowiązania. Wprawdzie odwołującyJ. R.wciąż widnieje w KRS jako członek zarządu spółki, a więc osoba upoważniona do reprezentacji spółki, to jednak – jak już wskazano powyżej - ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że zgromadzenie wspólnikówspółki (...) sp. z o.o.nigdy nie podjęło uchwały o powołaniu nowego zarządu (wobec rezygnacjiJ. R.) i nie doszło do wykreślenia odwołującego z akt rejestrowych. Wprawdzie były podejmowane - przez kuratora ustanowionego przez sąd dla spółki - próby powołania nowego zarządu, a następnie kurator podjął próbę likwidacji spółki, to jednak czynności te nie przyniosły zamierzonego rezultatu. W rzeczywistości mamy zatem w przedmiotowej sprawie sytuację, w której odwołujący, mimo iż złożył na ręce wspólnika rezygnację, wciąż widnieje w aktach rejestrowych jako prezes zarządu Spółki, albowiem spółka nie dopełniła ciążących na niej obowiązków, tj. nie zwołała zgromadzenia wspólników, na którym zostałby powołany nowy zarząd, a który miałby uprawnienie do złożenia wniosku o wykreślenie odwołującego z akt rejestrowych. Odwołujący zaś sam nie może złożyć wniosku o wykreślenie jego osoby z akt rejestrowych, albowiem nie posiada uprawnień do reprezentacji interesów spółki.
Sąd Apelacyjny stwierdza zatem, że rację ma skarżący, iż podstawa prawna, na którą Sąd I instancji powołał się w uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu postępowania z dnia 26 marca 2014 r., w rzeczywistości nie istniała, a zatem Sąd nie jest nią związany i winien ustalić na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego faktyczną przyczynę zawieszenia postępowania w sprawie. O umorzeniu zawieszonego postępowania decydują rzeczywiste przyczyny, a nie zaś wskazane w postanowieniu o zawieszeniu (por. wyrok z dnia 14 września 1977 r., III CRN 194/7, OSP 1978/4/80).
Reasumując, w ocenie Sądu Apelacyjnego, w przedmiotowej sprawie należało rozpatrywać dopuszczalność umorzenia postępowania przez pryzmat specyficznej opisanej powyżej sytuacji, w jakiej znalazła się spółka – albowiem wskazany w KRS członek zarządu podnosi, iż nie jest uprawniony do reprezentacji, co prowadzi do wniosku, iż nie może on dokonywać żadnych czynności w imieniu spółki. Nie może on zatem powoływać pełnomocnika w trybieart. 210 k.s.h., co jednocześnie oznacza, że spółka nie posiada organów uprawnionych do reprezentacji. W przedmiotowej sprawie należało zatem przyjąć, iż rzeczywistą przyczyną zawieszenia postępowania przez Sąd I instancji jest brak organów upoważnionych do reprezentacji spółki, a nie niewykonanie przez odwołującego zarządzenia Sądu, którego w rzeczywistości odwołujący nie mógł wykonać. Rzeczywisty powód zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, wynikający z treściart. 177 § 1 pkt 2 k.p.c., nadal istnieje, albowiem spółka, będąca zainteresowanym w przedmiotowej sprawie, nie posiada organów upoważnionych do jej reprezentacji, zachodzą więc przesłanki uniemożliwiające jej działanie.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzając brak podstaw do umorzenia postępowania, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 386 § 1w zw. zart. 397 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia, tj. uchylił zaskarżone postanowienie.
del. SSO Katarzyna Schönhof-Wilkans   SSA Katarzyna Wołoszczak  SSA Marta Sawińska