Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 266/15
Data wyroku: 2015-05-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Bańkowska, Anna Zawadka, Jacek Matusik
Słowa kluczowe: Oszustwo, Znamiona Czynu Zabronionego
Podstawa prawna: art. 286 § 1 kk, art. 434 § 1 kpk

Sygn. akt VI Ka 266/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 maja 2015 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Małgorzata Bańkowska
Sędziowie: SO Jacek Matusik (spr.)
SO Anna Zawadka
protokolant apl. adw. Grzegorz Ciołczyk
przy udziale prokuratora Anety Ostromeckiej
po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2015 r.
sprawyA. K.
oskarżonego o przestępstwo zart. 286 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe wW.
z dnia 3 grudnia 2014 r.    sygn. akt III K 1184/13
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oskarżonegoA. K.uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu; kosztami sądowymi za postępowanie w sprawie obciąża Skarb Państwa.
Sygn. akt VI Ka 266/15

UZASADNIENIE
A. K.został oskarżony o to, żew dniu 5 stycznia 2012 r. wW.będąc prokurentemspółki (...)z/sW.ul. (...)Spółka z o.o., działając ze z góry powziętym zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził właścicielafirmy (...)z/sW.ul. (...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 45.719 zł poprzez wprowadzenie w/wym. pokrzywdzonego w błąd co do zamiaru wywiązania się ze zobowiązania płatności wynikającej zfaktury VAT nr (...)z dnia 21.11.2011 r. tj. o czyn zart. 286 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 roku, sygn. akt III K 1184/13, Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe wW., oskarżonegoA. K.uznanał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.skazał go i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat. Na podstawieart. 627 k.p.k.zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 310 (trzysta dziesięć) złotych tytułem kosztów postępowania.
Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonegozaskarżając go w całości i w oparciu o treśćart. 427 § 2 k.p.k.zarzucił mu:
1. na podstawieart. 438 pkt 2 k.p.k.obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ natreść orzeczenia, tj.:
a) naruszenieart. 7 k.p.k.poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, polegającej na odmówieniu w części wiarygodności świadkom związanym z(...) Sp. z o.o.tylko ze względu na to, iż są one sprzeczne z zeznaniami świadków związanych z(...)A. P.,
b) naruszenieart. 410 k.p.k.poprzez pominięcie istotnych okoliczności w sprawie, mianowicie: nieustalenie czy w momencie zawierania umowy przez oskarżonego,(...) Sp. z o.o.oraz członkowie jej zarządu mieli zamiar wywiązania się z umowy zawartej zA. P.,
2. na podstawieart. 438 pkt 3 k.p.k., błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych zapodstawę orzeczenia i mający wpływ na treść tego orzeczenia tj.:
a) przyjęcie, że oskarżony zawierając umowę z pokrzywdzonym nie miał zamiaru ani możliwości wywiązania się z niej w sytuacji, gdy to nie oskarżony, ale spółka, którą reprezentował winna wywiązać się z zawartej w jej imieniu umowy,
b) przyjęcie, że oskarżony działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci kruszywa, które wykorzystał dla celów prowadzonej działalności, w sytuacji, w której oskarżony nie prowadził żadnej działalności gospodarczej, a kruszywo dostarczone przez pokrzywdzonego nie pozostawało w dyspozycji oskarżonego, a(...) Sp. z o.o.,
c) przyjęcie, że towar dostarczony przez pokrzywdzonego był dobrej jakości i nikt z zarządu jak i pracowników(...) Sp. z o.o.nie zgłaszał co do niego uwag,
d) przyjęcie, że oskarżony wprowadził pokrzywdzonego w błąd co do sytuacji finansowej(...) Sp. z o.o.w sytuacji, gdy pokrzywdzony był na bieżąco informowany o problemach z płatnościami na rzecz spółki,
ewentualnie, w razie gdyby Sąd nie podzielił zarzutów przedstawionych powyżej:
3. na podstawieart. 438 pkt 1 k.p.k., zarzucił obrazę przepisu prawa materialnego, tj.art. 286 § 1 k.k., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż oskarżony działał w zamiarze doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, w sytuacji gdy(...) Sp. z o.o.wykorzystała jedynie tę część kruszywa, za którą zapłaciła, a pozostałe kruszywo pozostało nieodebrane przez pokrzywdzonego.
Podnosząc powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu,ewentualnieo uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi - Południe wW..
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się w pełni zasadna, jednakże u podstaw rozstrzygnięcia Sądu Odwoławczego legły inne okoliczności, które należało uwzględnić z urzędu, mając na względzie treśćart. 440 k.p.k., albowiem uwzględnienie wyłącznie zarzutów podniesionych w środku odwoławczym skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Wskazać mianowicie należy, iż prokurator zarzucił oskarżonemu, że w dniu 5 stycznia 2012 r. wW.będąc prokurentemspółki (...)z/sW.ul. (...)Spółka z o.o., działając ze z góry powziętym zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził właścicielafirmy (...)z/sW.ul. (...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 45.719 zł poprzez wprowadzenie w/wym. pokrzywdzonego w błąd co do zamiaru wywiązania się ze zobowiązania płatności wynikającej zfaktury VAT nr (...)z dnia 21.11.2011 r. Taki opis czynu zaakceptował Sąd I instancji, uznając oskarżonego za winnego jego popełnienia i zakwalifikował go zart. 286 § 1 k.k.W związku z tym zauważyć należy, iż taki opis czynu nie wyczerpuje znamion występku stypizowanego wart. 286 § 1 k.k., jak również w żadnym innym przepisie prawa materialnego.
W tym miejscu przypomnieć należy, iż w realiach niniejszej sprawy, dla bytu przestępstwa oszustwa konieczne byłoby ustalenie, że oskarżony miał zamiar wprowadzenia w błąd i nieuiszczenia zapłatyfakturę VAT nr (...)z dnia 21.11.2011 r. już w chwili zawierania ustnej umowy z właścicielem właścicielafirmy (...)z/s, tj. w listopadzie 2011 roku. Oczywistym jest bowiem, że „Wprowadzenie w błąd, wykonane w ramach czynu zabronionego zart. 286 § 1 k.k.musi poprzedzać rozporządzenia mieniem dokonane przez pokrzywdzonego.”(vide m.in. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV KK 355/12). Tymczasem, jak wynika to z opisu czynu przypisanego oskarżonemu, czyn ten miał być popełniony przezA. K.w dniu 5 stycznia 2012 r., a więc już po dostarczeniu przez pokrzywdzoną firmę dostawy tłucznia, która miała miejsce w listopadzie 2011 roku. W tej sytuacji przyjąć należy, że zachowanie oskarżonego przypisane mu w zaskarżonym wyroku może być oceniane wyłącznie jako niewywiązanie się ze zobowiązania cywilnego poprzez nieuiszczenie zapłaty za wykonaną usługę.
Jednocześnie zauważyć należy, że mając na uwadze kierunek wniesionego środka odwoławczego, dokonanie na niekorzyść skazanego modyfikacji opisu czynu zarzuconego, czy ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, z uwagi na treśćart. 434 § 1 k.p.k.orazart. 443 k.p.k., nie jest już możliwe i to zarówno w Sądzie Odwoławczym, jak i w ewentualnym postępowaniu ponownym. (vide m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2005r. - IV KK 238/2005 oraz z dnia 20 lipca 2005r. – I KZP 20/2005).
Wobec powyższego w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje obrońcy oskarżonego, nie miał możliwości dokonania własnych ustaleń polegających na zmianie opisu czynu zarzucanego oskarżonemu, nie mógł również w tym celu uchylić zaskarżonego wyroku i przekazać sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W związku z powyższym, wobec tego, że czyn przypisany oskarżonemu w zaskarżonym wyroku nie zawiera znamion czynu zabronionego, Sąd Okręgowy, biorąc pod uwagę treść przepisówart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.orazart. 414 § 1 k.p.k.w zw. zart. 458 k.p.k.iart. 437 § 2 k.p.k., zmienił zaskarżony wyrok i orzekając odmiennie, co do istoty sprawy, uniewinniłA. K.od popełnienia zarzucanego mu czynu.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji wyroku.