Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 644/15
Data wyroku: 2015-07-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Patrycja Bogacińska-Piątek
Słowa kluczowe: Spółka Jawna
Podstawa prawna: art. 115§ 1 ordynacji podatkowej

Sygn. aktVIII U 644/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 lipca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Patrycja Bogacińska-Piątek

Protokolant:

Iwona Sławińska

po rozpoznaniu w dniu31 lipca 2015 r. w Gliwicach
sprawyJ. Z.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
oustalenie odpowiedzialności osób trzecich za składki
na skutek odwołaniaJ. Z.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia27 lutego 2015  r.nr16a/2015

1
oddala odwołanie;

2
zasądza od odwołującegoJ. Z.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.kwotę 2 400 zł (dwa tysiące czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek
Sygn. akt VIII U 644/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 27 lutego 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.stwierdził, żeJ. Z.jako osoba trzecia tj. wspólnik(...)Ł. D.,(...) spółki jawnejodpowiada solidarnie z pozostałym wspólnikiemŁ. D.za zaległości spółki powstałe w wyniku nieopłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zaległości obejmują okres od czerwca 2014r. do grudnia 2014r. ZUS objął decyzją należności z tytułu odsetek naliczonych na dzień wydania zaskarżonej decyzji, a także koszty egzekucyjne.
W uzasadnieniu organ rentowy podał, że spółka jawna nie regulowała należności za okres objęty decyzją i wspólnicy odpowiadają za zadłużenie solidarnie.
Analogiczna decyzja z tej samej daty została wydana co do zobowiązańŁ. D..
W odwołaniu od decyzjiJ. Z.wniósł o jej uchylenie i stwierdzenie braku odpowiedzialności osoby trzeciej. W uzasadnieniu odwołujący powołał się na przepis art. 115 Ordynacji podatkowej i stwierdził, że odpowiedzialność wspólników spółki jawnej jest subsydiarna. W pierwszej kolejności odpowiada spółka, a dopiero gdy egzekucja okaże się bezskuteczna odpowiadają wspólnicy.
Ł. D.nie odwołał się od decyzji organu rentowego.
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o oddalenie odwołania i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Zaskarżona decyzja została adresowana doJ. Z.. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015 roku sąd zawiadomiłE.Ł. D.,(...) Spółkę JawnąwR.orazŁ. D.o toczącym się postępowaniu i o możliwości przystąpienia do sprawy w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia zawiadomienia w charakterze zainteresowanych – na podstawieart. 47711§ 2 k.p.c.Zawiadomieni nie przystąpili do sprawy i nie zajęli stanowiska.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Ł. D.iJ. Z.umową z dnia 24 lipca 2009r. zawarli spółkę jawną. Umowa została zawarta na czas nieograniczony. Zgodnie z umową spółka prowadzona jest pod nazwą(...)Ł. D.,(...) spółka jawna. Od dnia 16 listopada 2009r. spółka zatrudnia pracowników, co implikuje obowiązek opłacania z tego tytułu należnych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W okresie od czerwca 2014r. spółka przestała się należycie wywiązywać z powyższego obowiązku. W związku z powyższym do czasu wydania zaskarżonej decyzji należne składki na:

-

ubezpieczenia społeczne, za okres od czerwca 2014r. do stycznia 2015r. wyniosły 10.167,61 zł, plus należne odsetki liczone na dzień 27 lutego 2015r. w kwocie 283,00 zł, a także koszty upomnień w kwocie 11,60 zł i koszty egzekucyjne w kwocie 322,70 zł,

ubezpieczenie zdrowotne, za okres od czerwca 2014r. do stycznia 2015r. wyniosły 2.483,71 zł, plus należne odsetki liczone na dzień 27 lutego 2015r.w kwocie 59,00 zł, a także koszty upomnień w kwocie 11,60 zł i koszty egzekucyjne w kwocie 79,10 zł,

Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od czerwca 2014r. do stycznia 2015r. wyniosły 815,59 zł, plus koszty upomnień w kwocie 11,60 zł i koszty egzekucyjne w kwocie 26,00 zł.

Łącznie powyższe zadłużenie osiągnęło kwotę 14.271,51 zł.
Równocześnie organ rentowy objął należności za okres od czerwca do września 2014r. przymusowym dochodzeniem w trybie egzekucji administracyjnej z rachunku bankowego spółki, prowadzonej przez Dyrektora(...) OddziałwC., jednak do dnia wydania zaskarżonej decyzji, nie ściągnięto żadnej kwoty na zaspokojenie należności objętej tytułami wykonawczymi.
Powyższy stan faktyczny ustalił Sąd na podstawie dowodów z akt organu rentowego. Na dowodach tych oparł się w całości uznając je za wiarygodne.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisówart. 107 § 1 i 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 i art. 115 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa(Dz. U.z 2015r., poz. 613) w zw. zart. 31 i 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 121). Przepisy te zostały prawidłowo zastosowane. W niniejszej sprawie z mocy art. 31 ustawy o s.u.s. zastosowanie znajdzie przepisart. 115 ustawy Ordynacja podatkowa, który w§ 1stanowi, że wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółkąi z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki.
Z kolei zgodnie z § 2 tego artykułu, przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem, oraz zaległości wymienionew art. 52 powstałe w czasie, gdy był on wspólnikiem. Za zobowiązania podatkowe powstałe, na podstawie odrębnych przepisów, po rozwiązaniu spółki odpowiadają osoby będące wspólnikami w momencie rozwiązania spółki.
Natomiast w myśl § 4 tego przepisu, orzeczenie o odpowiedzialności, o której mowa w § 1, za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych powstałychw sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 nie wymaga uprzedniego wydania decyzji,o których mowa w art. 108 § 2 pkt 2. W tym przypadku określenie wysokości zobowiązań podatkowych spółki, orzeczenie o odpowiedzialności płatnika (inkasenta), zwrocie zaliczki na naliczony podatek od towarów i usług lub określenie wysokości należnych odsetek za zwłokę następuje w decyzji, o której mowa w art. 108 § 1.
W ocenie Sądu powołany powyżej przepis został zastosowany przez organ rentowy prawidłowo.
Odwołujący powoływał się na okoliczność, że odpowiedzialność wspólników spółki jawnej jest subsydiarna ze spółką i powinna zostać wydana decyzja przeciwko spółcei dopiero po bezskuteczności egzekucji można wydać decyzję przeciwko wspólnikom. Twierdzenie to byłoby zasadne gdyby chodziło o należności cywilne, a nie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zobowiązanymi do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych są wspólnicy spółki jawnej jako osoby prowadzące działalność gospodarczą, a nie spółka jawna. Zagadnienie to wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 czerwca 2012r., II UK 272/11,w uzasadnieniu którego stwierdził, że „Spółki osobowe prawa handlowego mogą we własnym imieniu nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywane (art. 8 k.s.h.), są więc podmiotami prawa określonymi wart. 331 k.c.jako jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, i do których stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych.
Na podstawie organizacyjnego i majątkowego wyodrębnienia od wspólników, spółki (nie wspólnicy) prowadzą przedsiębiorstwo (pod własną firmą), więc spółki, a nie wspólnicy są przedsiębiorcami w rozumieniuart. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej(tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447). Odpowiedzialność wspólników spółki jawnej za dług spółki powstaje ex lege w stosunku do każdego ze wspólników oddzielnie.
Na podstawieart. 22 § 2 k.s.h.każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, decyzja wydana na podstawie art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej ma więc wobec wspólników spółki jawnej charakter deklaratywny.
W ramach odpowiedzialności cywilnej egzekucja wobec wspólnika nie może być prowadzona zanim egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (art. 31 § 1 k.s.h.),w czym wyraża się subsydiarność tej odpowiedzialności. Dotyczy ona wspólników, a nie spółki, która jest dłużnikiem pierwotnym i nie może być traktowana jako osoba trzeciaw rozumieniuart. 107w związku z art. 115 Ordynacji Podatkowej. Ma to ten skutek, że wskazywanie spółki jawnej (płatnika składek) w decyzji dotyczącej odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jako podmiotu odpowiedzialnego subsydiarnie nie jest konieczne (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2009 r.,I UZP 3/09). Łatwo zresztą można zakwestionować subsydiarność odpowiedzialności wspólników spółki jawnej z punktu widzenia podmiotu zobowiązanego pierwotnie do opłacania składek. Zgodnie z art. 4 pkt 2 lit. d, płatnikiem składek nie jest spółka jawna, lecz wspólnik jako ubezpieczony zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenia społeczne ustanowione jako obowiązkowe wobec wspólników spółek handlowych w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej od dnia 1 stycznia 2003 r.ustawą z dnia 18 grudnia 2002r.o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 241, poz. 2074 z późn. zm.;). Reasumując, mimo umiejscowienia art. 115 Ordynacji podatkowej w rozdziale regulującym odpowiedzialność osób trzecich, nasuwającego sugestię, że odpowiedzialność za zobowiązania wspólników spółki jawnej należy traktować tak, jakby wspólnicy byli "osobami trzecimi" wobec dłużnika (płatnika)w rozumieniu art. 108 § 4 tej ustawy, tymczasem podstawa ich odpowiedzialności jestw rzeczywistości inna, pierwotna, na co wskazuje także art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej, stwierdzający, że orzeczenie o ich odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 nie wymaga uprzedniego wydania decyzji, o których mowa w art. 108 § 2 pkt 2”.
Odwołujący nie podnosił innych okoliczności, w szczególności zarzutów co do wysokości zaległości.
Mając powyższe na uwadze odwołanie oddalono na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
Wpunkcie drugimorzeczenia, na podstawieart. 98 k.p.c.w związku z§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (Dz. U. z dnia 3 października 2002r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.), Sąd zasądził od odwołującego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wZ.kwotę 2.400,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Ustalając wysokość stawki należnej tytułem kosztów zastępstwa procesowego, Sąd przyjął stawkę zgodnie z treścią § 6 pkt 5 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r., biorąc pod uwagę, wartość przedmiotu sporu wskazaną przez organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie.
Nadto Sąd miał na uwadze, że ustalenie wynagrodzenia pełnomocnika procesowegow sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, dotyczącej ustalenia odpowiedzialności wspólnika spółki jawnej za zobowiązania z tytułu należnych składek nie może nastąpićw oparciu o § 11 ust. 2 omawianego rozporządzenia, gdyż przepis ten (o charakterze przepisu szczególnego) odnosi się wyłącznie do spraw dotyczących świadczeńz ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego i nie obejmuje spraw dotyczących składek na to ubezpieczenie. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w postanowieniuz dnia 5 czerwca 2009r. (I UZP 1/09, LEX nr 518062) oraz uchwale z dnia 9 marca 1993r.(II UZP 5/93, OSNC 1993/11/194).
Sytuacja majątkowa i osobista odwołującego nie uzasadniała odstąpienia od obciążania do kosztami zastępstwa procesowego, które jest możliwe w sytuacjach szczególnych i wyjątkowych. Odwołujący utrzymuje się z prowadzonej działalności gospodarczej, która przynosi średni miesięczny dochód w kwocie 3.000 zł. Odwołujący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, która także prowadzi działalność gospodarczą oraz z dwojgiem dzieci w wieku szkolnym. Odwołujący zamieszkuje w mieszkaniu teściów, a jego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą 600 zł. Odwołujący ponadto posiada oszczędności w kwocie 250.000 zł pochodzące ze sprzedaży domu.
(-) SSO Patrycja Bogacińska – Piątek