Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1035/15
Data wyroku: 2015-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Milczarek
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy emerytalnej

Sygn. akt VI U 1035/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Ewa Milczarek
Protokolant – sekr. sądowy Sylwia Sawicka
po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołania:T. Ł.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 23 kwietnia 2015 r., znak:(...)
w sprawie:T. Ł.
przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o emeryturę

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuT. Ł.prawo do emerytury od dnia(...)

2
stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji,

3
zasądza od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

Na oryginale właściwy podpis.

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 18.03.2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.odmówił ubezpieczonemuT. Ł.prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS z powołaniem na niespełnienie warunku posiadania 15 letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. Kolejną decyzją z dnia 23.04.2015 r. organ rentowy odmówił ponownie ubezpieczonemu prawa do emerytury, uchylając decyzje z dnia 1803.2015 r., powołując się na brak wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy zaliczył powodowi 13 lat, 3 miesiące i 28 dni pracy w szczególnych.
W odwołaniu od tej decyzji ubezpieczony wniósł o jej zmianę i przyznanie emerytury podnosząc, że przepracował wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach wZakładach (...)wG.w okresie od 6.05.1977 r. do 30.06.1978 r. i w(...)wR.a następnie po przekształceniach pracodawcy wGospodarstwie Rolnym (...)(...)wR.i Przedsiębiorstwie(...)(...)Spółce zo.o. wK.łącznie od 4.07.1978 r. do 29.04.1996 r. jako traktorzysta i kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
UbezpieczonyT. Ł.,urodzony w dniu (...)zatrudnił się od 6.05.1977 r. do 30.06.1978 r. wZakładach (...)wG.i pracował tam jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3,5 tony, był toS. (...). Uprawnienia zdobył w czasie służby wojskowej w latach 1974-1976. Stale i w pełnym wymiarze czasu pracy ubezpieczony woził piwo do sklepów i do magazynów. Nie korzystał z urlopów bezpłatnych. Następnie ubezpieczony podjął pracę w Zakładzie(...)wK.od 4.07.1978 r. i pracował jako kierowca samochodu ciężarowego do 29.04.1996 r., także u następców prawnych, to jest wSpółce (...)i w Gospodarstwie(...). Przez dwa lata t.j. do 31.10.1981 r. ubezpieczony pracował jako kierowca samochodu ciężarowego, był toS. (...)a od 1.11. 1981r. zatrudniony został jako traktorzysta. Ubezpieczony pracował głównie w transporcie. Samochodem ciężarowym ubezpieczony woził buraki do cukrowni, przywoził materiały i paszę i podobne czynności wykonywał jako kierowca ciągnika, dodatkowo pracował przy pracach polowych. Była to stała praca w pełnym wymiarze czasu pracy. Zimą zajmował się dowozem paszy, zarówno w okresie gdy byłem kierowcą samochodu ciężarowego jak i traktorzystą. Ubezpieczony nie korzystał z urlopów bezpłatnych w tym okresie. Prace polowe ubezpieczony wykonywał po dwa, trzy dni w tygodniu a w pozostałym zakresie woził ciągnikiem różne materiały - nawozy, węgiel, trzodę chlewną i inne. Razem z ubezpieczonym pracował wZakładach (...)wG.świadekK. S.a w(...)wR.a następnie po przekształceniach pracodawcy w Gospodarstwie(...)(...)wR.i Przedsiębiorstwie(...)
(...)Spółce zo.o. wK.świadekZ. L.iZ. Z..

    dowód: umowy o pracę, zmiana angażu z dnia 8.01.1982 r. w aktach osobowych, świadectwa pracy powoda w aktach osobowych prowadzonych przez(...)wR.i Gospodarstwo(...)(...)wR.oraz Przedsiębiorstwo(...)(...)Spółkę zo.o. wK., świadectwo pracy zZakładów (...)wG.w aktach rentowych, świadectwo pracy w szczególnych warunkach za okres od 4.07.1978 r. do 30.04.1994 r. w aktach rentowych, zeznania świadkówK. S.,Z. L.iZ. Z., zeznania ubezpieczonego k.35-39
Ubezpieczony wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury 6.03.2015r.
dowód: wniosek w aktach rentowych powoda.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów w aktach osobowych i rentowych powoda, których prawdziwości strony nie kwestionowały oraz zeznań świadkówK. S.,Z. L.iZ. Z., którzy pracowali w spornych okresach razem z ubezpieczonym oraz zeznań ubezpieczonego. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i ubezpieczonego, bowiem były one spójne, logiczne, uzupełniały się wzajemnie, znajdowały też potwierdzenie w zebranych w sprawie dowodach z dokumentów a ponadto świadkowie, co istotne, pracując z powodem opisali jego pracę na podstawie własnych obserwacji.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że powód wZakładach (...)wG.w okresie od 6.05.1977 r. do 30.06.1978 r. i w(...)wR.a następnie po przekształceniach pracodawcy w Gospodarstwie(...)(...)wR.iPrzedsiębiorstwie (...)-Usługowym(...)Spółce zo.o. wK.łącznie od 4.07.1978 r. do 29.04.1996 r. pracował jako traktorzysta i kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, czyli wykonywał prace w szczególnych warunkach w rozumieniu pkt 2 i 3 działu VIII załącznika A do rozporządzenia Rady Ministrów z 8.02.1973r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Sąd dokonał następnie oceny ustalonego stanu faktycznego w kontekście przepisówart.184 i 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Zgodnie z treścią art. 184. ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32-34, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego.( art. 184 ust. 2)
Zgodnie z treścią art.32 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy -ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 ( 65 lat dla mężczyzn, 60 lat dla kobiet.) W myśl ustępu 2 art.32 cytowanej ustawy dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ustępie 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Przepisy rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r, które nadal zachowały swoją moc na warunkach określonych wart. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, mają zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, a okresy te stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Niemniej jednak należy wskazać, iż w przypadku, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczeń potwierdzających okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach z przyczyn od siebie niezależnych,art. 472 i 473 k.p.c.umożliwiają ustalenie tych okoliczności w drodze postępowania odwoławczego przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z powołanymi przepisami w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych każdy fakt mający wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Zaliczenie nieudokumentowanych, spornych okresów pracy w szczególnych warunkach do stażu pracy uprawniającego do wcześniejszej emerytury wymaga dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu o świadczenie emerytalno-rentowe dopuszczalne jest – jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 27 maja 1985 r. (III UZP 5/85, LEX nr14635) – przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy z powodu jego likwidacji lub zniszczenia dokumentów dotyczących zatrudnienia.
Okres pracy w warunkach szczególnych można również ustalić w postępowaniu sądowym na podstawie akt osobowych pracownika.
W myśl § 4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W załączeniu do tego rozporządzenia – wymieniającym prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, w wykazie A dział VIII pkt 2 wymieniono prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów a w punkcie 3  prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych.
Skoro materiał dowodowy zgromadzony zgodnie z wnioskami stron niezbicie wykazał, że powód w okresie od 6.05.1977 r. do 30.06.1978 r. i od 4.07.1978 r. do 29.04.1996 r. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony oraz kierowca ciągnika, czyli wykonywał prace w rozumieniu pkt 2 i 3 działu VIII załącznika A do rozporządzenia Rady Ministrów z 8.02.1973r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze to okresy powyższe winny zostać zaliczone jako okres pracy w rozumieniu art. 32 i 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Okres ten przekracza limit 15 lat i upłynął do dnia 31.12.1998r., co oznacza, że powód spełnił warunek posiadania 15 letniego stażu w szczególnych warunkach.
Organ rentowy nie kwestionował spełnienia przez powoda pozostałych warunków do uzyskania emerytury i dlatego Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w wyroku, przyznając powodowi prawo do emerytury od daty spełnienia warunku wieku t.j. od(...)
Na zasadzie art. 118 ust 1 a ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS Sąd Okręgowy orzekł o braku odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji z uwagi na brak właściwego świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, co wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego przed Sądem.
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono w myślart.98 k.p.c.i na podstawie przepisów rozporządzenia ministra Sprawiedliwosci z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
SSO Ewa Milczarek