Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 595/15
Data wyroku: 2015-09-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Józef Pawłowski
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza

Sygn. akt III U 595/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Józef Pawłowski
Protokolantst. sekr. sądowy Ewelina Kowalska
po rozpoznaniu w dniu8 września 2015 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyJ. N.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
oemeryturę
na skutek odwołaniaJ. N.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia12 czerwca 2015 r.,znak:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyJ. N.prawo do emerytury w ustawowej wysokości począwszy od dnia 27 maja 2015 r.
Sygn. akt III U 595/15

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 8 września 2015 r.
Decyzją z dnia 12 czerwca 2015 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyJ. N.przyznania emerytury.
W podstawie prawnej decyzji powołano ogólnie przepisyustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U. z 2013, poz. 1440 ze zm.) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu organ rentowy powołał się na treść art. 184 ustawy emerytalnej w związku z § 4 powołanego rozporządzenia, z których wynika,iż ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948 r. emerytura przysługuje, jeżeli spełnił łącznie następujące warunki:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
- nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wnioseko przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem zakładu, na dochody budżetu państwa,
- w dniu wejścia w życie przepisów ustawy emerytalnej, tj. 1.01.1999 r. osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat dla mężczyzn,w tym okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, wykonywanego stalei w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy, wynoszący co najmniej 15 lat.
Zakład przyjął za udowodnione okresy składkowe i nieskładkowew wymiarze 26 lat, 3 miesięcy i 20 dni, a w tym okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 5 lat, 9 miesięcy i 7 dni.
Zakład nie przyjął za udowodniony okres od 15 maja 1976 r. do 30 września 1992 r. jako pracy w szczególnych warunkach z tytułu zatrudnienia wPaństwowym Ośrodku (...)wP., ponieważ jak wskazał organ rentowy, nie został on prawidłowo udokumentowany (tj. brak świadectwa pracy potwierdzającego wykonywanie pracy w szczególnych warunkach), a przedłożona dokumentacja z Archiwum(...)Urzędu Wojewódzkiego nie była wystarczająca do zaliczenia tego okresu jako pracy w szczególnych warunkach.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 2 lipca 2015 r. wnioskodawcaJ. N..
W uzasadnieniu wskazał, iż do wniosku o emeryturę dołączył komplet dokumentacji, której organ rentowy nie uwzględnił w całości. Podał, że przed złożeniem wniosku podjął starania o uzupełnienie dokumentacji potwierdzającej jego zatrudnienie wPaństwowym Ośrodku (...)wP., występując jednocześnie z prośbą do Urzędu WojewódzkiegowR.o dostarczanie mu przechowywanej dokumentacji z akt osobowych. W odpowiedzi na to, otrzymał uwierzytelnione kserokopie,z których jak stwierdził wnioskodawca, jednoznacznie wynika, iż wykonywał on prace w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako spawacz, pomimo tego, że w świadectwie brak jest wyraźnego zapisu. Wskazał ponadto, iż przywoływane przez niego okoliczności potwierdzić mogą wskazani przez niego świadkowie, którzy pracowali z nim w jednym zakładzie pracy i z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach otrzymali już prawo do świadczenia emerytalnego.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
W uzasadnieniu powołał się na treśćart. 184 ust. 1 i 2 ustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także na treść § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Organ rentowy wskazał, iż uznał, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił 26 lat, 3 miesiące i 20 dni okresów składkowychi nieskładkowych, co pozwoliło na przyjęcie, że posiada on wymagany ogólny staż pracy, tj. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Nie wykazał jednakże, że przed 1 stycznia 1999 r. posiada wymagany staż 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Zakład podniósł, iż wnioskodawca nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach zPaństwowego Ośrodka (...)wP., a jedynie kserokopię dokumentacji osoboweji legitymację ubezpieczeniową, które to dokumenty zdaniem ZUS nie zawierają informacji o zatrudnieniu w szczególnych warunkach, a zatem jak stwierdził, należało wydać odmowną decyzję.
Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaJ. N.,ur. dnia (...), w dniu 28 maja 2015 r. złożył wniosek o emeryturę, oświadczając w nim jednocześnie, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
W aktach organu rentowego zalega dokumentacja poświadczająca przebieg zatrudnienia wnioskodawcy, a w szczególności, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 4 grudnia 2012 r. sporządzone przezFabrykę (...) S.A., z którego wynika,iż wnioskodawca w okresie od 1 października 1992 r. do 31 grudnia 2008 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy spawaniui wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym, co jest ujętew wykazie A, dziale XIV, poz. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. na stanowisku spawacz w osłonie gazów obojętnych wymienionymw wykazie A, dziale XIV, poz. 12 pkt 5 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 64 Ministra Komunikacji z dnia 29 czerwca 1983 r. w sprawie prac szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu komunikacji, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej.
W aktach organu rentowego znajdują się również: świadectwo pracyz dnia 24 stycznia 1997 wystawione przezWytwórnię (...)którego wynika, iż wnioskodawca w okresie od 5 lipca 1972 r. do 25 sierpnia 1973 r. zajmował stanowisko tokarz – junak(...), tokarz rewolwerowy; świadectwo pracy z dnia 15 października 1990 r. wystawione przezPrzedsiębiorstwo (...), z którego wynika, iż wnioskodawca w okresie od 5 września 1973 r. do 22 marca 1976 r. zajmował stanowisko tokarza, a także kserokopia książeczki wojskowej, z której wynika, iżJ. N.w okresie od 24 kwietnia 1974 r. do 18 lutego 1976 odbył zasadniczą służbę wojskową.
W aktach ZUS zalegają ponadto dokumenty określające zajmowane stanowisko pracy, a także system wynagradzania w okresie zatrudnieniawPaństwowym Ośrodku (...)wP., a w szczególności świadectwo pracy z dnia 28 września 1992 r. wystawione przezPaństwowy Ośrodek (...)wP., z którego wynika, iż wnioskodawca w okresie od 15 maja 1976 r. do 30 września 1992 r. zajmował stanowisko ślusarza – spawacza.
W aktach zalegają również uwierzytelnione kserokopie kartotek wynagrodzeń oraz karty zasiłkowej wnioskodawcy dotyczące zatrudnieniawPaństwowym Ośrodku (...), a także zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu.
Na podstawie całości zgromadzonej w aktach organu rentowego dokumentacji, ZUS wydał decyzję z dnia 12 czerwca 2015 r., którą odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury, ponieważ nie został udowodniony wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, wykonywany stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującymna danym stanowisku pracy.
Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 7 miesięcy i 16 dni; składkowe – 25 lat, 8 miesięcy i 4 dni; łącznie – 26 lat 3 miesiące i 20 dni, w tym w szczególnych warunkach/charakterze w wymiarze 5 lat, 9 miesięcy i 7 dni.
Dowód– akta organu rentowego:
- wniosek emerytalny z dnia 28.05.2015 r.,
- świadectwa pracy,
- świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze z dnia 4.12.2012 r.,
- kserokopia książeczki wojskowej,
- kserokopia dokumentacji dot. systemu wynagradzania w czasie zatrudnienia wPaństwowym Ośrodku (...),
- kserokopia kartotek wynagrodzeń,
- kserokopia karty zasiłkowej,
- zaświadczenie o zatrudnianiu i wynagradzaniu,
- decyzja ZUS z dnia 12.06.2015 r.
Sąd ustalił, iż wnioskodawca podjął zatrudnienie wPaństwowym Ośrodku (...)wP.w dniu 15 maja 1976 r. i pracował tam niezmiennie do 30 września 1992 r. na stanowisku ślusarz – spawacz.W ramach swoich obowiązków świadczył usługi m.in. w postaci spawania naczep, przerabiania naczep, a także ich odnawiania. Wszystkie czynności, które wykonywał związane były ze spawaniem. Zapis pochodzący ze świadectwa pracy z dnia 28 września 1992 r. o stanowisku ślusarza nie był realizowany. Wnioskodawca wykonywał tylko i wyłącznie czynności spawalnicze. Spawacze pracowali na dwie zmiany. Z tytułu wykonywania pracy w warunkach szkodliwych otrzymywali mleko.
Wnioskodawca pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Dowód:
- zeznania świadkaT. O.,
- zeznania świadkaJ. P.,
- przesłuchanie wnioskodawcyJ. N..
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadkówT. O.iJ. P., jako logiczne, spójne, wzajemnie się uzupełniające. Sąd dał wiarę ponadto zeznaniom wnioskodawcy na okoliczność jego pracywPaństwowym Ośrodku (...)wP.. W aktach organu rentowego zalega również ogólne świadectwo pracy, z których wynika okres zatrudnienia wnioskodawcy wPaństwowym Ośrodku (...)wP.oraz zajmowane wówczas stanowisko pracy. Przesłuchaniw sprawie świadkowie, z uwagi na to, iż byli współpracownikamiJ. N.mieli bezpośrednie wiadomości o tym, w jakim charakterze pracował wnioskodawca i co należało do jego obowiązków.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcyJ. N.należy uznać za uzasadnione.
Na podstawieart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U.z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianegow art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa(ust. 2 art. 184).
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowawust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie chorobyi macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1,za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwościdla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 latdla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymido okresów zatrudnienia.
Bezspornym jest, iż wnioskodawcaJ. N.w dniu 27 maja 2015 r. ukończył 60 lat; we wniosku o emeryturę zawarł oświadczenie, iż nie jest członkiem OFE; a ponadto wykazał na dzień 1 stycznia 1999 r. wymagany okres zatrudnienia wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął również, iż na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca wykazał 5 lat, 9 miesięcy i 7 dni okresu pracyw szczególnych warunkach, uwzględniając do stażu pracy w tych warunkach okres zatrudnienia wFabryce (...)od 1 października 1992 r. do 31 grudnia 1998 r.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była natomiast kwestia ustalenia,czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało,że wnioskodawca był zatrudniony w warunkach szczególnych równieżwPaństwowym Ośrodku (...)wP.w okresie od 15 maja 1976 r. do 30 września 1992 r.
Stanowisko zajmowane przez wnioskodawcę wymienione zostałowrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.)w wykazie A, dziale XIV – „Prace różne”, poz. 12 – „Prace przy spawaniui wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym” oraz w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wykazie A, dziale XIV „Prace różne”, poz. 12 „Prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym”, pkt 1 – „spawacz”.
Podkreślenia wymaga również, iż w postępowaniu przed sądami pracyi ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami świadkówi stron.
W postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi wart. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 4778i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przeciwnie,art. 473 § 1 k.p.c.stanowi,że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza,że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i rentyoraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron.
Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał łącznie ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędnedo przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca,w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia(...)r., a więc od ukończenia 60 roku życia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono jak sentencji wyroku.