Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1379/14
Data wyroku: 2015-03-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janusz Madej
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VI U 1379/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 marca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Janusz Madej
Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc
po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołaniaF. M.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 17 kwietnia 2014 r. znak:(...)
w sprawie:F. M.
przeciwko:Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o emeryturę
Izmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonemuF. M.prawo do emerytury od dnia(...)
IInie stwierdza odpowiedzialności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji,
IIIzasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.na rzecz ubezpieczonegoF. M.kwotę 180 ( sto osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.
Sygn. Akt VIU 1379/14

UZASADNIENIE
Decyzją z..., odmowną z dnia 17 kwietnia 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonegoF. M.z dnia 10 kwietnia 2014 roku odmówił przyznania ubezpieczonemu prawa do emerytury, wskazując jako przyczynę nieprzyznania świadczenia nieudowodnienie 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku i uzyskanych w wyniku przeprowadzonego postępowania, organ rentowy przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 roku okresy nieskładkowe w wymiarze 1 rok, 1 miesiąc i 20 dni, składkowe 25 lat, 10 miesięcy i 3 dni, stażu sumarycznego 26 lat, 11 miesięcy, 23 dni oraz stażu w szczególnych warunkach 9 miesięcy i 6 dni. Organ rentowy wskazał także, że w związku z nieudokumentowaniem wykonywania pracy w szczególnych warunkach i nieprzedłożeniem świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wniosek o emeryturę załatwia się odmownie. A jako podstawę prawną organ rentowy wskazałartykuł 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tekst jednolity Dziennik Ustaw z 2013 roku pozycja 1440 ze zmianami orazparagraf 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, Dziennik Ustaw z 1983 roku numer 8 pozycja 43. Odwołanie od tej decyzji wniósł w imieniu ubezpieczonego jego pełnomocnik procesowy, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i przy..., przyznania prawa do emerytury od dnia zgłoszenia wniosku o to świadczenie. W zaskarżonej decyzji zarzucono w odwołaniu niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy dotyczących przebiegu ubezpieczenia ubezpieczonego, naruszeniaartykułu 184 ustępu 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychpoprzez nieprawidłowe obliczenie przez ZUS okresu zatrudnienia, a tym samym nieuwzględnienie wskazanych w decyzji okresów zatrudnienia jako pracy w szczególnych warunkach w sytuacji, gdy ze świadectw pracy wydanych przez(...) Zakłady (...)wS.,(...) Spółka AkcyjnawB.,(...) Spółkę AkcyjnąwW.orazZakład (...)-Badawczych(...)wP....
[(...):06:28.426]Pionkach.[(...):06:28.836]
WP., jednoznacznie wynika fakt zatrudnienia ubezpieczonego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach w okresie od 12 sierpnia 1969 roku do 31 grudnia 1992 roku, co ma przełożenie na osiągnięcie przez ubezpieczonego wymaganego 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych i do przyznania emerytury. Jak również zarzucono naruszenie paragrafu 2 i 4 Rozpo..., powołanegoRozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 rokupoprzez błędne uznanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, iż praca jaką wykonywał ubezpieczony nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu Rozporządzenia w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne sprawy prowadzą do wniosków odmiennych. W uzasadnieniu odwołania odniesiono się do okresów zatrudnienia ubezpieczonego, których domaga się on zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach oraz powołano dowody z zeznań świadków. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie, powołując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie przychylił się do wniosku pełnomocnika ubezpieczonego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków. Rozpoznając spór, Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje: spór w niniejszej sprawie dotyczył tego, czy ubezpieczony spełnia warunki nabycia prawa do emerytury z osiągnięciem wieku niższego od powszechnego i z tytułu z..., wykonywania zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Warunki nabycia tego rodzaju świadczenia określone są wartykule 184 i 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz w przepisachRozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Przypomnieć należy, że zgodnie z artykułem 184 ustępem 1 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w artykule 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: po pierwsze - okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz po drugie - okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w artykule 27. Artykuł 32 ustawy emerytalnej stwierdza z kolei, że ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ustępie 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w artykule 27 ustęp 2 i 3, a ustęp 2 artykułu 32 wskazuje, że dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wustępie 1za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.Artykuł 184 ustęp 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychmówiąc o dotychczasowych przepisach ma na myśli przepisyRozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Paragraf 2 ustęp 1 i ustęp 2 tego Rozporządzenia stwierdzają, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w Rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ustępie 1, stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie paragrafu 1 ustępu 2 Rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Z kolei paragraf 3 i paragraf 4 ustęp 1 punkt 1 i 3 wskazują, że za okres..., że za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej wymaganym okresem zatrudnienia, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący w przypadku mężczyzn 60 lat, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Między stronami nie było sporu co do tego, iż ubezpieczony posiada wymagany okres zatrudnienia w paragrafie 3 powołanego Rozporządzenia, albowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało, iż organ rentowy ustalił okres uprawniający do emerytury ubezpieczonego w wymiarze 26 lat, 11 miesięcy i 23 dni. Ubezpieczony nie był też członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego, co wynika z treści wniosku i co także jest, zgodnie zartykułem 184 ustępem 2, warunkiem przyznania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ewentualnie przepis ten wymaga przekazania środków zgromadzonych na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym na dochody Budżetu Państwa za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Niesporne między stronami było również to, że w momencie składania wniosku ubezpieczony miał już ukończone 60 lat. Spór sprowadzał się do tego, czy ubezpieczony posiada, w rozumieniu powołanych przepisów, co najmniej 15-letni okres zatrudnienia pracowniczego wykonywanego w szczególnych warunkach. Ubezpieczony domagał się wliczenia do okresu pracy w szczególnych warunkach swojego zatrudnienia wZakładach (...)wS., później(...) Zakłady (...)wS.od 12 sierpnia 1969 roku do 9 października 1970 roku. Następnie okresu zatrudnienia wZakładach (...)wB.od 16 listopada 1970 roku do 21 sierpnia 1971 roku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ten okres zatrudnienia zaliczył do pracy w szczególnych warunkach ubezpieczonemu, co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Następnym okresem, którego ubezpieczony domagał się zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach był okres pracy wZakładzie (...)-Badawczych(...)wP.od 15 października 1971 roku do 22 marca 1987 roku oraz wPrzedsiębiorstwie (...)wW.I.od 23 marca 1987 roku do 29 listopada 1988 roku. Na podstawie przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, w szczególności dowodów z dokumentów nadesłanych przez podmioty przechowujące akta osobowe dotyczące zatrudnienia u wyżej wskazanych pracodawców, na podstawie dowodów z przesłuchania z..., ubezpieczone..., dowodu z przesłuchania ubezpieczonego w charakterze strony oraz z zeznań świadków:W. G.,W. P.,M. S.,L. L.,S. L.,J. S.iS..
[koniec części00:18:38.396](...)_02[(...):18:38.018]
(...). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje. W okresie od 12 sierpnia 1969 roku do 9 października 1970 roku ubezpieczony zatrudniony był wZakładzie (...)numer 2 wS., później(...) Zakłady (...)na stanowisku tokarza. Okres ten nie mógł zostać zaliczony do pracy w szczególnych warunkach z uwagi na to, iż nie podlegał kwalifikacji zatrudnienia według wykazu A stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku, prace tokarskie nie były wymienione, nie są wymienione w tym wykazie, jako prace w szczególnych warunkach. Natomiast do okresu...ów, do okresu zatrudnienia pracowniczego ubezpieczonego w szczególnych warunkach Sąd Okręgowy zaliczył okresy z, z, okresy zatrudnienia: uznany przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji za pracę w szczególnych warunkach, okres pracy wZakładach (...)wB.od 16 listopada 1970 roku do 21 sierpnia 1971 roku, a także okres zatrudnienia ubezpieczonego wZakładzie (...)-Badawczych(...)wP.od 15 października 1971 roku do 22 marca 1987 roku, w tym okres służby, zasadniczej służby wojskowej odbytej przez ubezpieczonego od 5 listopada 1973 roku do 15 października 1975 roku, ubezpieczony powrócił po odbyciu zasadniczej służby wojskowej w terminie 30 dni do pracy u tego pracodawcy, co według przepisów Ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL kwalifikowało normatywnie okres służby wojskowej do pracy w szczególnych warunkach, zgodnie z obecnie niekwestionowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego. W okresie zatrudnienia wZakładzie (...)-Badawczych(...)wP.ubezpieczony najpierw pracował na stanowisku montera konstrukcji stalowych. To stanowisko określane było w dokumentach z akt osobowych ubezpieczonego, dotyczących zatrudnienia u tego pracodawcy jako ślusarz, tak jak w umowie o pracę z dnia 15 października 1971 roku, w piśmie angażującym, dotyczącym warunków wynagrodzenia z 28 maja 1973 roku jako ślusarz konstrukcji metalowych, w umowie o pracę, która została podpisana przez ubezpieczonego po powro..., po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, jako monter konstrukcji stalowych. Następnie ubezpieczony od 1 maja 1976 roku zatrudniony był na stanowisku st..., starszego technika z..., a od 1 kwietnia 1977 roku objął stanowisko mistrza. W dokumentach dotyczących zatrudnienia u tego pracodawcy, zebranych w aktach osobowych wynikało, iż ubezpieczony pracował na tych stanowiskach i tego rodzaju praca podlegała kwalifikacji według przepisów Rozporządzenia i ocenie, czy jest to praca w szczególnych warunkach, czy nie. Zdaniem Sądu Okręgowego zebrane w sprawie dowody dawały podstawę do uznania, iż ubezpieczony pracował w szczególnych warunkach. Wykonywał on kilka rodzajów pracy w szczególnych warunkach. Po pierwsze wykonywał pracę montera konstrukcji stalowych na wysokościach, k..., któ..., proszę wyłączyć komputer, telefon komórkowy. Następnie wykonywał także u, u tego pracodawcy prace w szczególnych warunkach, o kt..., wskazaną w załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w pozycji 25-tej na stanowisku montera konstrukcji stalowych, bieżącą konserwację agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Ze zn..., z przesłuchania ubezpieczonego i zeznań świadków wynikało w sposób jednoznaczny, iż pracownicy na wydziałach, na których pracował ubezpieczony wykonywali prace w szczególnych warunkach. Były to prace wykonywane na terenieZakładów (...)wB., na kt..., w których prowadzona była produkcja chemiczna szczególnie szkodliwa dla zdrowia, między innymi s..., ze stosowaniem technologicznym gazów trujących, takich jak fosgenu, a, a na stanowisku mistrza ubezpieczony wykonywał kontrolę międzyoperacyjną, kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i w wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane były prace wymienione w wykazie. Podlegli pracownicy ubezpieczonego wykonywali prace w szczególnych warunkach, czy to na stanowiskach monterów konstrukcji stalowych na wysokości, czy spawaczy, dlatego tego rodzaju praca ubezpieczonego podlegała kwalifikacji według wykazu A działu XIV - prace różne - pozycji 24-tej. Przeciwko zakwalifikowaniu pracy ubezpieczonego w przedsiębiorstw..., wZakładzie (...)-Badawczych(...)wP.nie mogły przemawiać takie okoliczności faktyczne jak to, iż ubezpieczony okazjonalnie wykonywał jakieś prace na tokarce w warsztacie, czy też prace związane z pracą biu..., biurową dotyczącą wypełniania dokumentów w ściśle związanych z pracami podległych brygad ubezpieczonemu. Tego rodzaju praca z..., ściśle związana z pracą pracowników w szczególnych warunkach nie wyklucza ustalenia, iż ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Dodatkowo tylko wskazać należy, że już zaliczenie okresu zatrudnienia ubezpieczonego, włącznie ze służbą wojskową od 15 października 1971 roku do dwu..., 22 marca 1987 roku dawało okres pracy 15 lat, 5 miesięcy i 9 dni, co już wystarczało samo w sobie do nabycia prawa do emerytury i spełnienia spornej między stronami przesłanki nabycia tego prawa. Natomiast oprócz zatrudnienia w tym zakładzie, ubezpieczony zatrudniony był w okresie od 23 marca 1987 roku do 29 listopada 1988 roku - 1 rok, 8 miesięcy i 8 dni wPrzedsiębiorstwie (...)wW., które wysłało ubezpieczonego, jako pracownika na budowę eksportową. Z akt osobowych dotyczących tego pracodawcy wynikało, że była to praca montera konstrukcji metalowych, montera instalacji technologicznych. W jednej z notatek służbowych wskazywano, że ubezpieczony pracował przy wymianie rurociągów do kotłów energetycznych. Tego rodzaju praca była pracą montera konstrukcji metalowych na wysokości w..., wskazaną w wykazie A w dziale V pod pozycją 5.U...., z, przez, dowód z przesłuchania ubezpieczonego wskazywał, iż ubezpieczony pracował na znacznych wysokościach na budowie eksportowej. Wskazać także należy, że stanowiska pracy w, u wyżej wskazanych dwóch pracodawców montera urządzeń i konstrukcji metalowych na wysokości zostały wskazane w zarządzeniu resortowym ministra numer 9, Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1 sierpnia 1983 roku w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy podległych Ministrowi Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach. Także w dziale XIV pod pozycją 25-tą wskazano prace związ..., w zarządzeniu resortowym, prace polegające na bieżącej konserwacji agregatów urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Z uwagi na to, iż ubezpieczony spełnił zatem przesłankę nabycia prawa do emerytury w postaci legitymowania się, co najmniej 15 letnim okresem pracy w szczególnych warunkach, Sąd Okręgowy na podstawieartykułu 477ze znaczkiem 14paragraf 1 Kodeksu postępowania cywilnegozmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od 1-go dnia miesiąca, w którym ubezpieczony złożył wniosek o to świadczenie zgodnie z artykułem 129 ustępem pierwszym Ustawy emerytalnej. Jednocześnie Sąd Okręgowy w punkcie drugim wyroku nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, o któ..., odpowiedzialności, o której mowa wartykule 118 ustęp 1a Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, albowiem ubezpieczony nie legitymował się świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W związku z tym organ rentowy nie miał podstaw dowodowych do uwzględnienia wniosku ubezpieczonego w postępowaniu administracyjnym, a istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne ustalane były przez Sąd dopiero w postępowaniu rozpoznawczym sądowym, w którym przeprowadzono dowody z zeznań świadków, których organ rentowy uwzględnić nie mógł. W punkcie trzecim wyroku z..., na podstawieartykułu 98-goparagrafu 1-go i paragrafu 3-goKodeksu postępowania cywilnegow związku z paragrafem 11-tym ustępem drugim Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej u..., z, przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, tekst jednolity Dziennik Ustaw z 2013 roku, pozycja 490, Sąd zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz ubezpieczonego kwotę 180-ciu złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Sąd zasądzając te koszty uwzględnił również nakład pracy pełnomocnika procesowego ubezpieczonego, zgodnie z dyrektywami paragrafu drugiego ustępu pierwszego i drugiego powołanego rozporządzenia i koszty te przyznał według trzykrotności stawki minimalnej. Na tym wygłoszenie uzasadnienia zakończono. Proszę Pana to wszystko, Pan ma pełnomocnika fachowego, więc Sąd już Panu pouczeń nie będzie udzielał. Jeżeli wpłynie apelacja to Pana pełnomocnik otrzyma z Sądu Okręgowego odpis apelacji organu rentowego. Jeżeli apelacja nie wpłynie, to Sąd z urzędu uprawomocni wyrok i przekaże organowi rentowemu w celu wydania decyzji realizującej postanowienia prawomocnego wyroku. To wszystko. Dziękuję bardzo.
[UbezpieczonyF.(...):34:59.758]Dziękuję. Do widzenia.[(...):35:05.298]Do widzenia.[(...):35:05.688]Do widzenia.