Sąd Rejonowy w Wałbrzychu
III Wydział Karny
Sygnatura akt: III K 1169/13
Data wyroku: 2015-04-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Glijerska-Socha
Słowa kluczowe: Przywłaszczenie
Podstawa prawna: art. 284§2 kk

Sygn. akt III K 1169/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 kwietnia 2015 r.
Sąd Rejonowy w Wałbrzychu III Wydział Karny w składzie:
PrzewodniczącyS.S.R. Anna Glijerska-Socha
ProtokolantMonika Suchecka
przy udziale Renaty Mlynarskiej - Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Wałbrzychu
po rozpoznaniu w dniach: 26 marca 2014 r., 19 maja 2014 r., 16 lipca 2014 r., 24 września 2014 r., 1 kwietnia 2015 r.
sprawy:
S. S.
urodz. (...)wW.
córkiW.,B.z domuG.
oskarżonej o to, że:
w okresie od 2008 r. daty bliżej nieustalonej do kwietnia 2013 roku wJ.woj.(...)działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru przywłaszczyła sobie powierzone jej mienie w postaci pieniędzy w łącznej kwocie 111 934,23 zł czym działała na szkodę Urzędu MiastaJ.,
tj. o czyn zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.

I
oskarżonąS. S.uznaje za winną tego, że w okresie od 2008 roku daty bliżej nieustalonej do kwietnia 2013 roku wJ., województwo(...), działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru przywłaszczyła sobie powierzone jej mienie w postaci pieniędzy w łącznej kwocie 111 420,14 złotych czym działała na szkodę GminyJ., to jest występku zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za czyn ten na podstawieart. 284 § 2 k.k.wymierza jej karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,

II
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.orazart. 70 § 1 pkt 1 k.k.zawiesza warunkowo wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności tytułem próby na okres lat 3 (trzech),

III
na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzeka od oskarżonejS. S.na rzecz oskarżyciela posiłkowego GminyJ.obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę kwoty 111 420,14 zł (sto jedenaście tysięcy czterysta dwadzieścia złotych czternaście groszy),

IV
na podstawieart. 41 § 1 k.k.orzeka wobec oskarżonejS. S.zakaz zajmowania stanowiska związanego z odpowiedzialnością materialną przez okres lat 5 (pięciu),

V
zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania i wymierza jej opłatę w wysokości 300 złotych.

Sygnatura akt III K 1169/13

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Wałbrzychu ustalił następujący stan faktyczny :

OskarżonaS. S.w okresie od 1 stycznia 2008r. do 24 kwietnia 2013r. była zatrudniona w Gimnazjum Miejskim im.(...)wJ.na stanowisku głównego księgowego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony . Do obowiązków oskarżonej należało prowadzenie rachunkowości jednostki zgodnie z określonymi przepisami i zasadami rachunkowości polegające na sporządzaniu, przyjmowaniu, obiegu archiwizowaniu i kontroli dokumentów, wykonywanie dyspozycji środkami pieniężnymi zgodnie z przepisami dotyczącymi zasad wykonywania budżetu , gospodarki środkami pozabudżetowymi i innymi będącymi w dyspozycji jednostki , dokonywanie kontroli kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących operacji gospodarczych i finansowych, opracowywanie wspólnie z dyrektorem jednostki planów dochodów i wydatków, sprawozdań z wykonywania budżetu, sporządzanie sprawozdań z planu finansowego, analiz okresowych z wykorzystaniem środków i prognozowanych zmian, sporządzanie przelewów wynagrodzeń, sporządzanie list innych wypłat zgodnie z odrębnymi przepisami. Środki za działalność Gimnazjum Miejskiego przekazywane są bezgotówkowo przez Urząd GminyJ..
Dowód:
umowa o pracę wraz z aneksem /k- 15, 16/
zakres czynności głównego księgowego/k- 17-19/
zeznania świadkaB. J./k- 9-12, 20-21, 929-931/
wyjaśnienia oskarżonejS. S./k- 840, 920/
W okresie od dnia 8 kwietnia 2013r. oskarżonaS. S.przebywała na urlopie macierzyńskim w związku z czym wprowadzono na zastępstwo nowego pracownika księgowości. Z uwagi na liczne interwencje kontrahentów i wezwania do zapłaty Dyrektor GimnazjumB. J.wraz zM. K.sprawdziły dokumentację księgową szkoły oraz bieżące płatności opierając się o wyciągi bankowe , dokonując analizy kont oskarżonej i sprawdzenia czy na konta poszczególnych kontrahentów wpłynęły kwoty wykazane fakturami. W wyniku tej kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące rozliczeń i wystąpiono do kontrahentów o ustalenie sald . Po sprawdzeniu transakcji dostępnych w serwisie(...)za lata 2010-2013 Dyrektor GimnazjumB. J.stwierdziła, że pieniądze zamiast na konto kontrahentów wpływały na konto oskarżonej .
Dowód:
zeznania świadkaB. J./k- 9-12, 20-21, 929-931/
zeznania świadkaM. K./k- 1064-1065/
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami Dyrektor Gimnazjum Miejskiego im.(...)wJ.B. J.w dniu 18 kwietnia 2013r. złożyła do Kancelarii Urzędu Miasta wJ.wniosek o przeprowadzenie kontroli zarządczej w obszarze finansów szkoły. W dniu 22 kwietnia 2013r. Skarbnik MiastaJ.przeprowadził weryfikację dokumentacji finansowej Gimnazjum Miejskiego im.(...)wJ.za lata 2007r. do 2013r. w celu potwierdzenia nieprawidłowości wskazanych we wniosku Dyrektora Gimnazjum . W wyniku przeprowadzonej kontroli wewnętrznej dokumentacji za lata 2007- 2013r. ujawniono , że w okresie od 2008r. do 8 kwietnia 2013r. oskarżonaS. S.dokonywała wpłat na osobisty rachunek bankowy wBanku (...)o nr(...)kwot należnych poszczególnym kontrahentom wpisując w dyspozycji przelewu właściwą nazwę kontrahentów i numer faktury a w numerze rachunku szkoły własny numer rachunku. Na podstawie analizy dokumentów elektronicznych wygenerowanych z systemu(...)za lata 2010-2013r. , weryfikacji wyciągów bankowych znajdujących się w dokumentach księgowych jednostki w latach 2008 -2009 wykazano straty na łączna kwotę 95.095, 38 zł.
Dowód :
zeznania świadkaB. J./k- 9-12, 20-21, 929-931/
dokumentacja dotycząca sprawozdawczości Gimnazjum Miejskiego wJ.za rok 2008, 2009, 2010r, 2011r, 2012r. /k- 41-249/
dokumenty księgowe za rok 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 i 2013/k- 250-634/
protokół kontroli zarządczej z dnia 30.04.2013r./ k- 638-647/
pismo GminyJ.z dnia 11 lipca 2014r. wraz z analizą kont oskarżonej za rok 2013r. i wyciągami z kont /k-943-1062/
wyjaśnienia oskarżonejS. S./k- 840, 920/
OskarżonaS. S.w okresie od 2008 r. do kwietnia 2013r. przywłaszczyła na szkodę pokrzywdzonego GminyJ.dysponenta środków przelewanych na rzecz Gimnazjum Miejskiego im.(...)wJ.łączną kwotę 111.420, 14 zł. , na która składają się pobrane i nierozliczone przez oskarżona środki pieniężne w kwotach : 2284, 72 złotych za 2008 rok , 38.912,55 złotych za 2009 rok, 13.221,35 złotych za 2010 rok, 19.996, 51 złotych za 2011 rok , 30.860,71 złotych , za 2012 rok i 6144,30 złotych za 2013 rok .
Dowód:
opinia biegłej z zakresu rachunkowościM. W.wraz z dokumentacją źródłową w postaci historii rachunków bankowych, dokumenty poświadczające o zamknięciu dostępu do bankowości elektronicznej głównej księgowej, dokumenty kadrowe, kserokopie dokumentów księgowo – płacowych dotyczących wypłat z tytułu zatrudnienia za lata 2008-2013r. / k- 1083 -1153, czarny segregator załączony do opinii /
OskarżonaS. S.nie cierpi na chorobę psychiczną w znaczeniu psychozy , niedorozwój umysłowy ani inne krótkotrwałe zaburzenia czynności psychicznych , w chwili czynu miała w pełni zachowaną zdolność do rozpoznania jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem , nie zachodzą warunki zart. 31§1 lub 2 kk.
Dowód:
opinia biegłych psychiatrówR. S.iM. Ż./k- 860-862/
OskarżonaS. S.nie była dotychczas karana sądownie.
Dowód:
dane o karalności oskarżonej /k-915, 1073/
OskarżonaS. S.na całym etapie postępowania przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu. Słuchana w postępowaniu przygotowawczym podała, że końcem 2008r. przestała rozliczać pobierane zaliczki , które wpływały na jej osobiste konto i z których się nie rozliczała. Wskazała, że przywłaszczyła sobie także przelewy bankowe i jak jakaś firma wystawiła fakturę za usługi lub naprawę wówczas oskarżona robiła przelew, w którym wpisywała swój numer konta bankowego, wtedy pieniądze zamiast na konto danej firmy lub kontrahenta wpływały na jej konto osobiste . Oskarżona podała, że w szkole nie było obrotu gotówkowego a pieniądze, które sobie przywłaszczyła pochodziły z zaliczek przekazywanych na jej konto. Oskarżona wyjaśniła, że pani dyrektor jej ufała i nie wnikała w sprawy finansowe . Oskarżona wskazała, że nie wie jaką kwotę pieniędzy przywłaszczyła, ale przypuszcza, że była to kwota około 40.000 zł. /k- 840/. Oskarżona słuchana przed sądem potwierdziła swoje wyjaśnienia z postępowania przygotowawczego i kwestionując wysokość kwoty wskazanej w akcie oskarżenia, odmówiła składania dalszych wyjaśnień oraz udzielenia odpowiedzi na wszelkie pytania/k- 920/ . Oskarżona w toku prowadzonego postępowania przed sądem stawiła się tylko na pierwszy termin rozprawy.

Sąd Rejonowy w Wałbrzychu zważył, co następuje :

Sprawstwo i wina oskarżonejS. S.odnośnie popełnienia czynu opisanego w części dyspozytywnej wyroku nie może budzić żadnych wątpliwości. Na powyższe wskazują zeznania świadkówM. K.iB. J., dokumenty w postaci umowy o pracę wraz z aneksem, zakres czynności głównego księgowego, dokumentacja dotycząca sprawozdawczości Gimnazjum Miejskiego im.(...)wJ.za rok 2008, 2009, 2010, 2011r, 2012r. , dokumenty księgowe za rok 2008, 2009, 2010r, 2011, 2012 i 2013, protokół kontroli zarządczej z dnia 30.04.2013r., pismo GminyJ.z dnia 11 lipca 2014r. wraz z analizą kont oskarżonej za rok 2013r. i wyciągami z kont , opinia biegłej sadowej z zakresu rachunkowościM. W.i wyjaśnienia oskarżonejS. S., w których przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest , że oskarżona w okresie od 2008r. do kwietnia 2013r. przywłaszczyła powierzone jej przez Gimnazjum Miejskie wJ.mienie w postaci pieniędzy działając szkodę dysponenta tych środków GminyJ.. Oskarżona wskazała na mechanizm działań podjętych w tym okresie i te wyjaśnienia oskarżonej znajdują potwierdzenie w zeznaniach wskazanych wyżej świadków oraz przywołanej dokumentacji Jako, że oskarżonaS. S.kwestionując wysokość przywłaszczonej kwoty w istocie nie wskazała w jakim zakresie wyliczenia te kwestionuje a jedynie w postępowaniu przygotowawczym podała, że nie wie jaką kwotę pieniędzy przywłaszczyła, przypuszcza, że była to kwota około 40.000 zł. , wobec korygowania przez pokrzywdzonego już w toku prowadzonego postępowania przed sądem wysokości przywłaszczonej kwoty i braku możliwości ich weryfikacji a także stanowiska obrońcy oskarżonej sąd dopuścił dowód z pisemnej opinii biegłej sądowej z zakresu rachunkowościM. W.na okoliczność wyliczenia kwoty przywłaszczonej przez oskarżonąS. S.na szkodę GminyJ.w okresie od 2008r. do kwietnia 2013r. z rozbiciem na poszczególne lata i wskazanie ewentualnych rozbieżności pomiędzy wyliczeniami dokonanymi przez biegłego z zestawieniem sporządzonym przez pokrzywdzonego /k- 1070/. Sporządzona pisemna opinia biegłej z zakresu rachunkowościM. W.odpowiada na postawione przez sąd pytania wskazując jednocześnie na podstawy dokonywanych wyliczeń, różnice w zakresie poszczególnych kwot wyliczonych przez biegłą w stosunku do wyliczeń sporządzonych przez pokrzywdzoną ze wskazaniem ich przyczyn. Opinia biegłej sądowejM. W.została sporządzona w oparciu o dokumenty załączone do akt sprawy a nadto o niezbędną dodatkową dokumentacje uzyskaną od pokrzywdzonego już w trakcie pracy nad opinią . Jak wynika z niniejszej opinii biegłej podstawą do wydania opinii był materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy , dokumentacja księgową Gimnazjum Miejskiego im.(...)wJ.przedłożona biegłemu w trakcie pracy nad opinią w postaci wyciągów bankowych gimnazjum za lata 1.01.2008 do 30.04.2013r. dotyczących rachunku podstawowego , rachunku ZFŚS oraz rachunku dochodów własnych, źródłowa dokumentacja kosztowa gimnazjum za okres od 1.01.2008r. do 30.04.2013r., wyciągi z ksiąg rachunkowych Gimnazjum w zakresie w jakim ich stan pozwalał na weryfikację przepływów pieniężnych zawartych w wyciągach bankowych gimnazjum oraz oświadczenie dyrektora Gimnazjum z dnia 12.03.2015r. w sprawie kompletności księgowanych w księgach rachunkowych operacji, z którego wynika, że na kartotekach rozrachunkowych nie znajdują się transakcje dotyczące kosztów zakwalifikowanych do wydatków z ZFŚS jak również transakcje dotyczące kosztów zakwalifikowanych do wydatków z dochodów własnych /załącznik nr 22 opinii/ . Jak wynika z opinii /k- 4 opinii/ biegła ustaliła stosowany w latach 2008r do 2013r. obieg środków pieniężnych w gimnazjum.. Przedstawia w sposób dokładny metodologię badania sprawy , w tym obieg środków pieniężnych i jego dokumentację , metodologię podejścia do ustaleń , pełne i dokładne wliczenia i wnioski biegłego dotyczące wyliczeń kwot za poszczególne lata i wskazuje skąd wynikają różnice w wyliczeniach poszczególnych kwot dokonanych przez biegłego w stosunku do wyliczeń przedstawionych przez pokrzywdzoną. Wnioski wynikające z treści opinii biegłejM. W.są logiczne i zostały w sposób szczegółowy i przekonujący uzasadnione. Biegła wskazując na dokumentację będącą podstawą do wydania opinii wskazała, że w księgach rachunkowych Gimnazjum w badanych okresie w znacznym stopniu występują braki w zapisach księgowych dotyczących rozrachunków i zgodnie z oświadczeniem Dyrektora Gimnazjum z dnia 12 marca 2015r.B. J.brak jest ewidencji zdarzeń gospodarczych dotyczących Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych / na kartotekach rozrachunkowych nie znajdują się transakcje dotyczące kosztów zakwalifikowanych do wydatków z ZFŚS jak również transakcje dotyczące kosztów zakwalifikowanych do wydatków z dochodów własnych /załącznik nr 22 opinii/. Wskazać należy, że jak wynika z treści opinii bieglejM. W.biegłej nie przedstawiono dokumentacji źródłowej dotyczącej wydatków z ZFŚS oraz dochodów własnych za cały 2008r. a jedynie do marca 2008r. z uwagi na brak dalszej dokumentacji. Odnosząc się do stanowiska obrońcy wnioskującego o dokumentację z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych wskazać należy, że jak wynika z treści opinii biegłej od kwoty środków pieniężnych podlegających obowiązkowi rozliczenia przez oskarżoną w danym okresie odjęto wartość wydatków gotówkowych z danego okresu, które hipotetycznie mogły być uregulowane przez oskarżoną z uprzednio pobranych zaliczek, w efekcie czego otrzymano kwotę dotycząca poszczególnych okresów./k- 5 opinii – pkt. 2.2. pkt 6 /. Biegła wskazała, że wskazane w zestawieniu nr 3 pozycje opiewające na łączną kwotę 965, 28 złotych mogły być pokryte przez oskarżoną z pobranych zaliczek, wobec czego od wskazanej przez pokrzywdzonego kwoty 3250 złotych za rok 2008 biegła odjęła kwotę 965, 28 złotych co daje kwotę 2284, 72 zł./k- 22 opinii/ . Opinia biegłejM. W.jest sporządzona w sposób rzetelny, jest opinią pełną , jasną i logiczną. Każdorazowe kwestionowanie przez oskarżoną wysokości przywłaszczonej kwoty oparte tylko na jej własnych, bliżej nieokreślonych przypuszczeniach bez wskazania merytorycznych argumentów, konkretnych zarzutów dotyczących dokonanych wyliczeń czy choćby sporządzenie własnych wyliczeń / oskarżona będąc przecież główną księgową takie kompetencje posiada/ sąd traktuje jako przyjętą linię obrony oskarżonej, która ma świadomość prawdopodobnych konsekwencji skazania w tym konieczności wyrównania szkody .
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż oskarżonaS. S.dopuściła się przestępstwa zart. 284§2 kk, który stanowi, iż odpowiedzialności w nim przewidzianej podlega ten, kto przywłaszcza sobie powierzona mu cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe. OskarżonaS. S.działała ze z góry powziętym zamiarem , w krótkich odstępach czasu o czym świadczą wskazane wyżej okoliczności podmiotowe i przedmiotowe, w tym wyjaśnienia samej oskarżonej.
W chwili popełnienia czynu należy oskarżonej przypisać winę albowiem okoliczności ją wyłączające nie zachodzą. Jak wynika z opinii biegłych psychiatrów oskarżonaS. S.nie cierpi na chorobę psychiczną w znaczeniu psychozy , niedorozwój umysłowy ani inne krótkotrwałe zaburzenia czynności psychicznych , w chwili czynu miała w pełni zachowana zdolność do rozpoznania jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem i nie zachodzą warunki zart. 31§1 lub 2 kk. Wymierzając oskarżonej karę sąd jako okoliczność obciążająca potraktował znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu wyrażający się w sposobie działania oskarżonej oraz rozmiarze wyrządzonej szkody . Oskarżona wykorzystując zaufanie jaki została obdarzona ze strony Dyrektora GimnazjumB. J.działała przez okres 5 lat systematycznie i w sposób zaplanowany , co przesądza o znacznym stopniu jej zawinienia . Oskarżona nie podjęła żadnych działań naprawiających skutki swojego zachowania od czasu pobytu na urlopie macierzyńskim, w trakcie postępowania nie wyraziła skruchy, unika wszelkich kontaktów z dyrektorem gimnazjum . Jako okoliczność łagodząca sąd potraktował przyznanie się oskarżonej co do zasady do popełnienia zarzucanego jej czynu. Przy wymiarze kary uwzględniono także dotychczasową niekaralność oskarżonej. W ocenie sądu wymierzona oskarżonej za zarzucany jej czyn kara roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności jest współmierna do stopnia zawinienia oskarżonej oraz społecznej szkodliwości czynu, uwzględnia sposób działania oskarżonej a nadto jej właściwości i warunki osobiste oraz osobowość . Przy wymiarze kary sąd uwzględnił nadto cele kary tak w zakresie prewencji szczególnej jak i ogólnej. Sąd warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary na okres 3 lat próby uznając, że jest to wystarczające dla osiągnięcia celów kary . Na podstawieart. 46§1 kkwobec złożenia wniosku przez oskarżyciela posiłkowego GminęJ.orzeczono o obowiązku naprawienia szkody w pełnej wysokości ustalonej w toku postępowania . Na podstawieart. 41§1 kkmając na względzie, że oskarżona przy popełnieniu zarzucanego jej przestępstwa w istotny sposób, przez okres 5 lat nadużywała pełnionego przez nią stanowiska głównej księgowej okazując tym samym, że dalsze wykonywanie przez nią stanowiska związanego z odpowiedzialnością materialną zagraża istotnym dobrom chronionym prawem sąd orzekł wobec oskarżonej środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowiska związanego z odpowiedzialnością materialną na okres lat 5 . Jak wynika z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez kuratora sądowego z dnia 16.08.2013r. /k 856-857/ oskarżona najczęściej pozostawała zatrudniona w księgowości a w rozmowie z kuratorem przyznała, że została zwolniona dyscyplinarnie także z(...)(...), z uwagi na nierozliczone prawidłowo zaliczki . Na podstawieart. 627 kpkorzeczono o kosztach postępowania w całości obciążając nimi oskarżoną.