Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 513/15
Data wyroku: 2015-09-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Obrębska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt:III U 513/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 września 2015r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Monika Obrębska

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Przemysław Dudziński

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015r. wO.
sprawy z odwołaniaJ. T.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. T.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.
z dnia22.06.2015r.znak(...)

orzeka:
1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeJ. T.prawo do emerytury począwszy od dnia 1.06.2015r.;
2. stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

UZASADNIENIE
W dniu 9.06.2015r.J. T.złożył w Oddziale ZUS wP.wniosek o ustalenie uprawnień do wcześniejszej emerytury.
Po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z dnia 22.06.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.odmówiłJ. T.prawa do tego świadczenia uznając, iż nie udowodnił on wymaganego 15 - letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
J. T.decyzję powyższą zaskarżył, wnosząc od niej odwołanie. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że nie zgadza się z decyzją ZUS, gdyż w szczególnych warunkach pracował wPrzedsiębiorstwie (...)wW.jako kierowca samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, żeJ. T.nie spełnia warunków do przyznania wcześniejszej emerytury, o których mowa wart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż nie udowodnił on żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach. ZUS nie znalazł podstaw do zaliczenia do okresów pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od 01.07.1977r. do 29.12.1996r. z tytułu zatrudnienia w(...), ponieważ w przedłożonym świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach stanowisko pracy „kierowca” nie zostało określone ściśle według wykazu, działu i pozycji oraz punktu zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31.03.1988r.
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił następujący stan faktyczny:
J. T.urodził się (...)Nie jest członkiem OFE.
Na dzień 01.01.1999 r. zgromadził okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie 27 lat, 3 miesiące i 24 dni.
Z dniem 27.04.1977r.J. T.został zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wW.. Powierzono mu stanowisko kierowcy samochodu. Do końca czerwca 1977r. odwołujący był kierowcąN.. Z dniem 01.07.1977r.J. T.powierzono obowiązki kierowcyJ.. Do 29.12.1996r. odwołujący pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony. Od 30.12.1996r. do 15.04.1997r.J. T.przebywał na urlopie bezpłatnym.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o: dokumenty z akt rentowych i dokumenty z akt osobowych, zeznania odwołującego oraz świadkaR. K..
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje:
OdwołanieJ. T.jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawą do ubiegania się przez odwołującego o prawo do emerytury jestart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdyż urodził się on 07.09.1950r. Zgodnie z tymi przepisami prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 01.01.1949r., jeżeli:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
- nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa,
- w dniu 01.01.1999r. udowodnił 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Zasadniczo okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy (tak: § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r.). Zgodnie jednak z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego możliwe jest wykazywanie okoliczności, od których zależy nabycie uprawnień, w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń wszelkimi dowodami (wyrok SN z dnia 06.09.1995r., II URN 23/95, OSNP 1996/5/77, wyrok SN z dnia 02.02.1996r., II URN 3/95, OSNP 1996/16/239).
Na okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach w(...)wW.odwołujący złożył świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach datowane na 6.04.2004r., z którego wynika, że był on zatrudniony w w/w zakładzie pracy od 27.04.1977r. do 15.04.1997r. na stanowisku kierowcy i w okresie od 01.07.1997r. do 15.04.1997r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
Powyższe świadectwo pracy zostało zakwestionowane przez ZUS z przyczyn formalnych. Wobec powyższego skuteczność odwołaniaJ. T.zależna była od wykazania czy w spornym okresie rzeczywiście pracował on stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony.
Odwołujący w swoich zeznaniach wywodził, że od samego początku w(...)pracował wyłącznie jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony. Przewoził głównie pasze. Jeździł przeważnieJ.i(...)z przyczepą. Odwołujący wyjaśnił, że nie wie skąd w jego aktach osobowych pojawił się angaż kierowcyO.. Podał, że on nie miał uprawnień do kierowania autobusami, a osinobus to samochód ciężarowy na podbudowieS., służący do przewożenia około 20 osób. Podał, że w firmie był teżR.o dopuszczalnym ciężarze całkowitym pow. 6 ton, ale jeździł nim sporadycznie.
ŚwiadekR. K.podał, że on wB.rozpoczął pracę w 1978r. Odwołujący wówczas już pracował i jeździł cały czas samochodami ciężarowymi o dopuszczalnym ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony. Były toJ.,I.,S.,K.. Świadek nie kojarzył by odwołujący pracował jako kierowcaR.iO.. Świadek dodał, że on pracował w takim samym charakterze i uzyskał prawo do emerytury, ale dopiero po odwołaniu do Sądu.
Sądowi udało się również pozyskać dokumentację osobową odwołującego za sporny okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...). Jej analiza wskazuje, żeJ. T.został zatrudniony z dniem 27.04.1977r. w charakterze kierowcy samochodu (vide umowa o pracę k. 45). Z pisma z dnia 30.06.1977r. wynika, że z dniem 01.07.1977r. odwołującemu przyznano wyższą stawkę zaszeregowania w związku z przejściem z samochoduN.na samochódJ.317 (k.47). Z dniem 01.09.1979r. odwołujący został przeniesiony na stanowisko kierowcy samochodu marki(...)(angaż z 01.09.1979r. k. 56). Z angażu z 31.10.1980r. wynika, że odwołujący był również kierowcąJ.(k. 58). Z dniem 01.11.1980r. powierzono mu obowiązki kierowcy samochoduO.(angaż k. 59). Z kolejnych dokumentów z akt osobowych wynika, że stanowisko pracy odwołującego określane było ogólnie jako kierowca, bądź kierowca sam. marki(...). Z dniem 2.12.1988r. odwołującemu powierzono obowiązki kierowcy sam.marki R.( angaż k. 72). Również pozostałe dokumenty z akt osobowych potwierdzają, że odwołujący do końca zatrudnienia był zatrudniony na stanowisku kierowcy.
Dokumenty z akt osobowych odwołującego za sporny okres zatrudnienia nie budziły wątpliwości Sądu co ich wiarygodności.
Za wiarygodne Sąd uznał też zeznania odwołującego i świadkaR. K.. Były one spójne i korespondowały z dokumentami z akt osobowych. Sąd uznał jednak, że pomimo, iż odwołujący utrzymywał, że od samego początku pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony, jako datę początkową zatrudnienia odwołującego w warunkach szczególnych należy przyjąć 01.07.1977r. Z akt osobowych wynika, że przed tą datą odwołujący był kierowcąN.. Podobnie pracodawca w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach jako datę początkową zatrudnienia odwołującego w warunkach szczególnych wskazał 01.07.1977r. Odwołujący w swoich zeznaniach zaprzeczał jakoby był kierowcąO.. Wskazać jednak należy, że nawet gdyby odwołujący sporadycznie prowadził również tego rodzaju pojazdy to również tego rodzaju prace należy zaliczyć do pracy w szczególnych warunkach.O.to samochód do przewozu większej ilości osób, produkowany na bazie samochoduS.z zabudową pasażerską w miejsce skrzyni ładunkowej. Fakt, że zamiast towarów przewożono nim ludzi w większej liczbie nie oznacza, że nie był to samochód ciężarowy. W tym wypadku „ładunkiem” była kabina i znajdujący się w niej przewożeni ludzie (por. wyrok Sądu Okręgowego w Tarnowie z 03.10.2012r., wydany w sprawie o sygn. akt IV U 692/12). PodobnieR., którym sporadycznie jeździł odwołujący ma dopuszczalny ciężar całkowity 5800 kg, a więc znacznie więcej niż 3,5 tony (por. wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24.09.2013r., wydany w sprawie o sygn. akt VU 162/13).
Reasumując powyżej omówione dowody Sąd uznał, że okres od 01.07.1977r. do 29.12.1996r. (do rozpoczęcia urlopu bezpłatnego) tj. łącznie 19 lat, 5 miesięcy i 29 dni) należy odwołującemu zaliczyć do stażu pracy w szczególnych warunkach. W tym okresieJ. T.wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony. Była to praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Prace te wyszczególnione są w wykazie Adziale VII poz. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
J. T.spełnił też wszystkie pozostałe przesłanki warunkujące nabycie uprawnień do wcześniejszej emerytury wynikające z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Osiągnął wiek 60 lat w dniu(...)i nie jest członkiem OFE (vide: dokumenty z akt emerytalnych).
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd w oparciu oart. 47714§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję z dnia 22.06.2015r. i przyznałJ. T.prawo do emerytury począwszy od dnia 01.06.2015 roku tj. od pierwszego dnia, w którym złożył on wniosek o świadczenie.
Zgodnie z treściąart. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd był zobowiązany, przyznając odwołującemu prawo do emerytury, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego odnośnie do nieustalenia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji tj. zarówno przyznającego prawo do świadczenia, jak też jego brak (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.04.2010 roku, II UK 330/09, LEX 604220). W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do obciążenia organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji o przyznaniu odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury. ZUS nie dysponował bowiem niezbędnymi i wystarczającymi dokumentami pozwalającymi na uznanie pracy odwołującego w spornych okresach jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Dopiero na etapie postępowania sądowego po przeprowadzeniu postępowania dowodowego odwołujący w sposób niewątpliwy wykazał, że zgromadził wymagany ustawą 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Z tych względów orzeczono jak w pkt. 2 wyroku.