Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 528/15
Data wyroku: 2016-01-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Marek
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktV U 528/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia7 stycznia 2016 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Andrzej Marek
Protokolant: star. sekr. sądowy Justyna Alfawicka
po rozpoznaniu w dniu7 stycznia 2016 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuJ. N.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o emeryturę
na skutek odwołaniaJ. N.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia20 kwietnia 2015 r.
znak(...)

zmienia decyzję  Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia  20 kwietnia 2015 r.  znak(...)w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyJ. N.prawo do  emerytury od dnia 24 kwietnia 2015 r.

sygn .  akt  VU  528/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 20 kwietnia 2015 r., znak(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówił wnioskodawcyJ. N.prawa do emerytury, podając, że wnioskodawca nie osiągnął przepisanego wieku emerytalnego, jest członkiem OFE i nie złożył wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku OFE za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa, nie wykazał przynajmniej 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, ani nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze.
Wnioskodawca wniósł od powyższej decyzji odwołanie, domagając się doliczenia do ogólnego stażu pracy okres jego zatrudnienia w okresie od 1 stycznia 1990 r. do 31 marca 1990 r. Domagał się nadto zaliczenia mu jako okresu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia na stanowisku traktorzysty w Spółdzielni(...)wP.,(...)Spółdzielni(...)wR.,(...)Gospodarstwie(...)wK.– Zakładzie(...)wL.i Zakładzie(...)wP., w Spółdzielni(...)wP.oraz w Spółdzielni(...)wK..
W odpowiedzi na powyższe odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, argumentując, jak w zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia 28 lipca 2015 r., znak(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówił wnioskodawcyJ. N.prawa do emerytury, podając, że wnioskodawca jest członkiem OFE i nie złożył wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku OFE za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa, a nadto nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, a jedynie 3 lata, 6 miesięcy i 26 dni takiej pracy. Organ rentowy powyższą decyzją zmienił decyzję z dnia 3 czerwca 2015 r., odmawiającej wnioskodawcy prawa do emerytury w zakresie ustalenia szczególnego stażu pracy.
Wnioskodawca wniósł od powyższej decyzji odwołanie, domagając się doliczenia do szczególnego stażu pracy pełnych okresów jego zatrudnienia na stanowisku traktorzysty u pracodawców wymienionych w odwołaniu od decyzji z dnia 20 kwietnia 2015 r.
W odpowiedzi na powyższe odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, argumentując, jak w zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. sprawy z odwołań wnioskodawcy od obu w.w. decyzji zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie (k. 33).
Sąd ustalił, co następuje:
WnioskodawcaJ. N.ur. dnia(...)60 lat ukończył z dniem(...)Był członkiem OFE i dnia 10 sierpnia 2015 r. złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.
Pierwszy wniosek o emeryturę złożył dnia 9 kwietnia 2015 r.
Rozpoznając powyższy wniosek, decyzją z dnia 20 kwietnia 2015 r., znak(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówił wnioskodawcyJ. N.prawa do emerytury, z powodu niespełnienia żadnych warunków do przyznania świadczenia, w tym z powodu nieudowodnienia żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy ustalił nadto sumaryczny ogólny staż ubezpieczeniowy wnioskodawcy na 24 lata, 11 miesięcy i 24 dni.
W związku ze złożeniem przez wnioskodawcę nowych dokumentów, decyzją z dnia 3 czerwca 2015 r. organ rentowy wydał ponowną decyzje odmowną, ustalając, że udowodniony przez wnioskodawcę łączny wymiar okresów składkowych i nieskładkowych wynosi 25 lat, 2 miesiące i 24 dni, a wnioskodawca nie wykazał żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych.
Po przedłożeniu kolejnych nowych dokumentów przez wnioskodawcę dnia 2 lipca 2015 r., organ rentowy decyzją z dnia 28 lipca 2015 r. zmienił w.w. decyzję z dnia 3 czerwca 2015 r., w dalszym ciągu odmawiając prawa do emerytury, z powodu nie spełnienia przesłanki wykazania co najmniej 15 lat szczególnego stażu ubezpieczeniowego. ZUS zaliczył wnioskodawcy jako staż pracy w warunkach szczególnych okres jego zatrudnienia w(...)Sp. z o.o. w wymiarze 3 lat, 6 miesięcy i 26 dni, na podstawie świadectwa pracy w warunkach szczególnych z dnia 22 maja 2015 r.

Dowód: -

w aktach emerytalnych ZUS: decyzje- k. 9, 15,24;
- w aktach sądowych: kopia wniosku z dn. 10.08.2015 r. – k. 32.
We wszystkich spornych okresach zatrudnienia wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako traktorzysta.
Prawo jazdy ciągnikowe wnioskodawca uzyskał dnia 16 kwietnia 1974 r.
Początkowona stanowisku traktorzysty był zatrudniony w Spółdzielni(...)wP., w okresie od 27 lipca 1974 r. do 31 maja 1979 r. (2 lata, 5 miesięcy i 15 dni).
W okresie od 25 stycznia 1975 r. do 16 grudnia 1976 r. (1 rok, 10 miesięcy i 23 dni) był nieobecny w pracy z powodu odbywania zasadniczej służby wojskowej. Po zwolnieniu ze służby dnia 16 grudnia 1975 r., powrócił do pracy u w.w. pracodawcy dnia 17 grudnia 1976 r.
Od dnia 6 czerwca 1979 r. do 31 grudnia 1980 r. (1 rok, 6 miesięcy i 25 dni) wnioskodawca był traktorzystą w(...)Spółdzielni(...)wR..
Okres od 7 stycznia 1981 r. do 31 lipca 1988 r. (7 lat, 6 miesięcy i 25 dni) wnioskodawca przepracował jako traktorzysta na podstawie umowy o prace zawartej z(...)Gospodarstwem(...)wK.– Zakładem(...)wL., a następnie – od dnia 28 października 1988 r. do 31 grudnia 1988 r.(2 miesiące i 4 dni) w(...)Gospodarstwie(...)wK.– Zakładzie(...)wP..
Od 9 stycznia 1989 r. do 31 marca 1990 r. (1 rok, 2 miesiące i 23 dni) pracę traktorzysty wnioskodawca wykonywał ponownie na rzecz Spółdzielni(...)wP..
Od 1 kwietnia 1990 r. do 15 kwietnia 1994 r. (4 lata i 14 dni)J. N.był traktorzystą w Spółdzielni(...)wK.z siedzibą wS..
Wnioskodawca nie był członkiem w.w.(...). Zmiany jego pracodawców wynikały z ciągłych przekształceń(...)wK.iP., zaś jego obowiązki we wszystkich wyżej wskazanych okresach zatrudnienia nie zmieniały się. Polegały one niezmiennie na typowych pracach polowych z użyciem ciągnika oraz pracach transportowych. W miesiącach zimowych wykonywał usługi transportowe przy użyciu ciągnika, na które było w tym okresie duże zapotrzebowanie. Transportował głównie zwierzęta, pasze, zboże, nawozy, opał.

      Dowód:

    -kopia akt osobowych z okresu zatrudnienia wnioskodawcy w:(...)Gospodarstwie(...)wP.Zakład(...)Lisowice w latach 1981-1988 i(...)Gospodarstwie(...)wK.Zakład(...)wP.w okresie od 28.10.1988 r. do 31.12. 1988 r.;

    - akta osobowe wnioskodawcy ze Spółdzielni(...)wP.w latach 1974-1990 ;

    - kserokopia legitymacji ubezpieczeniowej wnioskodawcy z(...)Gospodarstwa(...)wL.- k. 71-72;

    - kserokopia zaświadczenia z(...)Spółdzielni(...)wL.- k. 73;

    - kserokopia zaświadczenia z Archiwum(...)Związku(...)wL.i zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu - k.75-76;

- zeznania świadków:Z. G.– e-protokółod  00:02:52,W. Ł.– e-protokół od 00:06:21,M. W.– e-protokół od 00:16:50,H. S.– e-protokół od 00:19:43,J. Z.– e-protokół od 00:26:06;
-   przesłuchanie wnioskodawcy: e-protokół od  00:29:05.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999r. (art. 196) osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. 25 lat dla mężczyzn. Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie zaś z dyspozycją art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 01 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1. Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj.rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Z dyspozycji § 4 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, ma okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Przy czym, zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Dla oceny czy konkretna praca była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach decydujące znaczenie ma nie sama nazwa zajmowanego stanowiska a czynności w jej ramach faktycznie wykonywane. Do kognicji Sądu należy zatem samodzielne ustalenie, jakie prace wykonywał wnioskodawca i czy prace te należy zaliczyć do prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, wnioskodawca może udowadniać okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego(por. wyrok SN z dnia 02.02.1996 r., II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239).
W niniejszej sprawie jedyną kwestią sporną było wykazanie przez wnioskodawcę co najmniej 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych. Pozostałe przesłanki dotyczące ogólnego stażu pracy, jak i osiągnięcia wymaganego wieku emerytalnego przez ubezpieczonego i jego członkostwa w OFE stały się do czasu wydania wyroku niesporne.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. istotnie legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Zdaniem Sądu, do niekwestionowanego przez organ rentowy szczególnego stażu pracy w wymiarze 3 lat, 6 miesięcy i 26 dni, należało zaliczyć także wszystkie wskazywane w odwołaniuokresy zatrudnienia wnioskodawcy na stanowisku traktorzysty, tj. okresy: od 27 lipca 1974 r. do 31 maja 1979 r. (2 lata, 5 miesięcy i 15 dni), od dnia 6 czerwca 1979 r. do 31 grudnia 1980 r. (1 rok, 6 miesięcy i 25 dni), od 7 stycznia 1981 r. do 31 lipca 1988 r. (7 lat, 6 miesięcy i 25 dni) , od dnia 28 października 1988 r. do 31 grudnia 1988 r. (2 miesiące i 4 dni), od 9 stycznia 1989 r. do 31 marca 1990 r. ( 1 rok, 2 miesiące i 23 dni) oraz od 1 kwietnia 1990 r. do 15 kwietnia 1994 r. (4 lata i 14 dni).
Na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, akt ubezpieczeniowych, akt osobowych wnioskodawcy, dokumentów, zeznań świadków oraz wyjaśnień wnioskodawcy Sąd uznał, iż ubezpieczony w powyższych okresach wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę wymienione pod pozycją 3 w Dziale VIII Wykazu A, będącego załącznikiem dla w.w. rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r., tj. – pracę kierowców ciągników. Świadkowie przesłuchani w sprawie w sposób spójny opisali sposób i zakres prac wykonywanych przez wnioskodawcę w okresach, gdy byli jego współpracownikami lub przełożonymi. Z zeznań ich wynikało, że wnioskodawca wykonywał jedynie obowiązki traktorzysty, wykorzystując ciągnik do zleconych prac polowych jak i transportowych, a te ostatnie zimą wykonywał stale, z uwagi na duże zapotrzebowanie na usługi przewozu węgla, zbóż, materiałów czy zwierząt. Zdaniem Sądu nie ma podstaw, by odmówić zeznaniom świadkom wiarygodności, zwłaszcza, że wzajemnie się uzupełniają oraz korespondują z treścią dokumentów zebranych w sprawie - w tym z treścią akt osobowych wnioskodawcy, przedłożonych świadectw pracy, zaświadczeń i kopii legitymacji ubezpieczeniowej,gdzie konsekwentnie podawano jedynie stanowisko traktorzysty.
Łączny wymiar w.w. okresów uwzględnionych wnioskodawcy jako okresy pracy w warunkach szczególnych na stanowisku traktorzysty – wraz z okresem odbywania zasadniczej służby wojskowej (wobec powrotu do pracy po wojsku na dotychczasowe stanowisko pracy w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia zwolnienia ze służby)- wynosi 17 lat, 6 miesięcy i 12 dni. Po zsumowaniu tego okresu z wymiarem szczególnego stażu pracy wnioskodawcy ustalonym przez organ rentowy w decyzji z dnia 28 lipca 2015 r., wnioskodawca legitymuje się ponad 21- letnim stażem pracy w warunkach szczególnych, zatem niewątpliwie spełnia sporna przesłankę posiadania wymaganego 15- letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.
Odnośnie terminu początkowego przyznanego świadczenia należy podać, że zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy emerytalnej prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej stanowi natomiast, że świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Jak wynika z akt ubezpieczeniowych, wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury w dniu 9 kwietnia 2015 r., lecz wymagany wiek emerytalny 60 lat osiągnął dopiero w dniu(...)
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżone odmowne decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia 20 kwietnia 2015 r. i 28 lipca 2015 r., orzekając jak w sentencji.