Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 669/15
Data wyroku: 2015-10-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Wojnar, Beata Tymoszów, Włodzimierz Suwała
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Zdrowiu
Podstawa prawna: art. 157 § 1 i 2 kk

Sygn. akt VI Ka 669/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 października 2015 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Beata Tymoszów
Sędziowie:  SO Włodzimierz Suwała
SO Marek Wojnar (spr.)
Protokolant: prot. sądowy - stażysta Łukasz Sierdziński
przy udziale Prokuratora Mariusza Ejflera
po rozpoznaniu dnia 6 października 2015 r.
sprawyD. S.s.J.iE.z d.D.,ur. (...)wS.
oskarżonego o przestępstwo zart. 191 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku
z dnia 17 lutego 2015 r.    sygn. akt II K 656/13
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Otwocku do ponownego rozpoznania; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.W. W.kwotę 516,60 zł, obejmującą wynagrodzenie za obronę z urzędu w instancji odwoławczej oraz podatek VAT.
SSO Beata Tymoszów SSO Włodzimierz Suwała SSO Marek Wojnar
Sygn. akt VI Ka 669/15

UZASADNIENIE
D. S.został oskarżony o to, że w dniu 25 kwietnia 2013 r. wO.woj.(...)stosował wobecŁ. S.przemoc polegającą na czterokrotnym uderzeniu pięścią w twarz oraz groźby dotkliwego pobicia, w celu zmuszenia do kradzieży przedmiotów w postaci bluzy i konsoliP., tj. o czyn zart. 191 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Otwocku wyrokiem z dnia 17 lutego 2015 r. sygn. akt II K 656/13oskarżonegoD. S.uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu czynu i na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Apelację od powyższego wyroku wniósł prokurator.
Zaskarżył powyższy wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego i zarzucił mu:

I
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego orzeczenia, mający wpływ na jego treść a polegający w szczególności na błędnym ustaleniu, że:

- wyjaśnieniaD. S.zasługują na obdarzenie ich w całości przymiotem wiarygodności;
- pomiędzy oskarżonymD. S.aŁ. S.doszło do wzajemnej wymiany ciosów w ramach tzw. „sprawdzenia się”;
- odmówienia zeznaniomŁ. S.przymiotu wiarygodności w całości, podczas gdy w znacznej części pozostają one zgodne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym;
- swoim zachowaniemD. S.nie wypełnił znamion czynu zabronionego ustawa karną, podczas gdy prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że nawet uznając, iż nie sposób przypisaćD. S.sprawstwa czynu zart. 191 § 1 k.k.tym niemniej swoim zachowaniem wypełnił on znamiona czynu zart. 157 § 1 k.k.ewentualnie zart. 157 § 2 k.k.;
- zeznania świadkówA. C.iK. D.a w zasadniczej części także zeznania świadkaJ. K.korelują w przeważającej mierze z wyjaśnieniamiD. S.i wykluczają w całości wersję wydarzeń
co spowodowane było dokonaniem przez Sąd niezgodnej z zasadami prawidłowego rozumowania oraz względami doświadczenia życiowego, a przez to dowolnej a nie swobodnej, oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało błędnym uniewinnieniem oskarżonego podczas, gdy prawidłowo dokonana analiza prowadzi do wniosku, żeD. S.dopuścił się popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu zart. 191 § 1 k.k., ewentualnie zaś czynu zart. 157 § 1 k.k.lub 157§ 2 k.k.

II
obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, w szczególnościart. 366 k.p.k.i410 k.p.k., polegającą na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy poprzez:

- nie zasięgnięcie opinii biegłego lekarza celem wypowiedzenia się odnośnie obrażeń jakich doznał pokrzywdzonyŁ. S.tj. mechanizmu ich powstania oraz wystąpienia ewentualnych skutków określonych w ar. 157§ 1 k.k.lub 157§ 2 k.k.
- nieprzeprowadzenie konfrontacji świadkaA. C.z podejrzanymD. S.na okoliczność wskazywaną przez świadka, iż podczas jej pobytu w mieszkaniuŁ. S., do mieszkania, przez okno dostało się trzech mężczyzn a wśród nichD. S., podczas gdyD. S.wskazuje, iż w tym czasie uciekał z terenu osiedla obawiając się nieustalonych mężczyzn, którzy przyjechali dwoma autami.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja prokuratora częściowo jest zasadna i jej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zasługuje na uwzględnienie.
Wprawdzie nie można podzielić zarzutów apelacji kwestionujących ustalenia faktyczne w zakresie niemożności przypisania oskarżonemu czynu zart. 191 § 1 k.k., jednakże nie jest pozbawiony słuszności zarzut dotyczący braku rozważenia przez Sąd Rejonowy czy zachowanie oskarżonego nie wypełniło znamion czynu zart. 157 § 1 k.k.lubart. 157 § 2 k.k.
Na wstępie stwierdzić należy, że chybione są zarzuty i argumentacja apelacji, iż Sąd I instancji dokonał dowolnej oceny dowodów i poczynił błędne ustalenia faktyczne w zakresie braku w zachowaniu oskarżonego znamion czynu zart. 191 § 1 k.k.Skarżący bowiem poza subiektywną polemiką z oceną dowodów i ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez Sąd meriti nie dostarczył argumentów, które skutecznie mogłyby podważyć to stanowisko. Sąd ten zasadnie wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przypisanie oskarżonemu popełnienia czynu zart. 191 § 1 k.k.Głównym i praktycznie jedynym dowodem obciążającym oskarżonego, mającym potwierdzać tezę aktu oskarżenia są zeznania pokrzywdzonego. Zeznania jego matkiL. S.dotyczą okoliczności usłyszanych od pokrzywdzonego, przy czym w zakresie chronologii zdarzeń przeczą wyjaśnieniom pokrzywdzonego, który inaczej je umiejscawia. Prokurator polemizując z oceną sądową oceną dowodów zdaje się nie zauważać treści opinii psychologicznej dotyczącej relacji pokrzywdzonego, jak też sprzeczności zeznań pokrzywdzonego co do istotnych okoliczności z pozostałymi dowodami, zebranymi w sprawie, w tym z zeznaniami świadkówA. C.,K. D.czyJ. K.. Niezależnie więc od oceny wyjaśnień oskarżonego, który nie musi mówić prawdy, udowodnienie winy wymaga jednoznaczności pozostałego materiału dowodowego. Inna jest w związku z tym wymagana spójność dowodów obciążających, a inna dowodów odciążających oskarżonego. Tam więc nawet niewiarygodność dowodów korzystnych dla oskarżonego przy niespójności i niejednoznaczności dowodów go obciążających nie może prowadzić do wyroku skazującego za zarzucany mu czyn. W tym kontekście bez znaczenia pozostaje podnoszony przez apelację brak konfrontacji oskarżonego ze świadkiemA. C.co do ewentualnej bytności oskarżonego w mieszkaniu pokrzywdzonego, w czasie kiedy ona tam przebywała, zwłaszcza, że z zeznań świadkaA. C.wcale nie wynika, że miało to nastąpić w czasie, gdy według wyjaśnień oskarżonego miał on znajdować się w innym miejscu. Podważenie wyjaśnień oskarżonego w tym zakresie nie skutkuje bowiem możliwością przypisania mu popełnienia czynu zarzucanego w akcie oskarżenia, skoro pozostały wiarygodny zebrany w sprawie materiał dowodowy na to nie pozwala. Trudno w tej sytuacji wskazane zarzuty apelacji prokuratora kwestionujące wadliwość ustaleń w zakresie braku przypisania oskarżonemu czynu zart. 191 § 1 k.k.uznać za trafne.
Ma natomiast rację skarżący, że Sąd meriti nie rozważył czy zachowanie oskarżonego nie wypełniło znamion innego przestępstwa, w szczególności czynu zart. 157 § 1 lub 157 § 2 k.k.Bezspornym jest bowiem, że pokrzywdzony doznał obrażenia ciała w postaci stłuczenia głowy. Wynika to nie tylko z zeznań pokrzywdzonego, lecz również z relacji wszystkich świadków, pozaA. C., która nie widząc pokrzywdzonego po ich doznaniu, nie mogła ich stwierdzić, jak też ze znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń lekarskich (k-28, 29). Nie przeczy doznaniu ich przez pokrzywdzonego sam oskarżony. Z zeznań świadkówJ. K.iK. D., jak też wyjaśnień oskarżonego wynika, że między nim a pokrzywdzonym doszło do wymiany ciosów. W tej sytuacji Sąd Rejonowy nie wychodząc poza granice oskarżenia mógł bowiem poczynić ustalenia, czy zachowanie oskarżonego nie może być zakwalifikowane z innego przepisu prawnego. Brak możliwości przypisania oskarżonemu popełniania czynu zart. 191 § 1 k.k.nie wyklucza możliwości poczynienia przez Sąd meriti ustaleń, czy to samo zdarzenie, które zostało wskazane w akcie oskarżenia nie może zostać zakwalifikowane według innego przepisu. Należy w tym miejscu podkreślić, że sąd rozpoznający sprawę nie jest związany ani opisem, ani też zaproponowaną przez oskarżyciela kwalifikacją prawną czynu, wiąże go natomiast czyn jako zdarzenie faktyczne i tych granic przekroczyć nie może (por. wyrok SN z dnia 21 września 2006 r., V KK 10/06, LEX nr 196961). Zgodzić się zatem należy z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy, że obowiązkiem sądu przed wydaniem wyroku uniewinniającego jest zawsze rozważenie, czy w ramach skargi oskarżyciela, a więc w granicach zdarzenia faktycznego objętego zarzutem oskarżenia, nie można dokonać subsumpcji czynu objętego skargą pod inny przepis ustawy karnej. Dokonanie powyższych ustaleń i ewentualne przyjęcie odmiennej kwalifikacji prawnej czynu, niż uczynił to oskarżyciel w akcie oskarżenia, nie stanowi naruszenia tożsamości czynu. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. IV KK 426/06). Granice oskarżenia to granice przedmiotowe, a więc gdy co do czynu objętego aktem oskarżenia (ten sam czyn jako zdarzenie faktyczne) można przyjąć kwalifikację prawną inną niż to uczyniono w akcie oskarżenia.
Granice oskarżenia zostają utrzymane dopóty w miejsce czynu zarzuconego w ramach tego samego zdarzenia faktycznego (historycznego) można przypisać oskarżonemu czyn nawet ze zmienionym opisem i jego oceną prawną, ale mieszczącym się w tym samym zespole zachowań, które stały się podstawą poddania w akcie oskarżenia przejawów jego działalności wartościowaniu z punktu widzenia przepisów prawa karnego materialnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2006 r., IV KK 194/06., LEX nr 294949).
Brak powyższego rozważenia sprawia, że ustalenia Sądu meriti są niepełne i czyni decyzję o uniewinnieniu oskarżonego co najmniej przedwczesną.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania, w czasie którego Sąd I instancji winien przeprowadzić postępowanie dowodowe dążąc do ustalenia okoliczności i charakteru obrażeń doznanych przez pokrzywdzonego Obrażenia jakich doznał pokrzywdzony, jak już wyżej wskazano, są bezsporne i wobec faktu, że obrażenia te wypływały z tego samego zdarzenia faktycznego, które zostało ujęte w akcie oskarżenia Sąd Rejonowy powinien poczynić ustalenia, czy czyn zarzucany oskarżonemu nie wypełnia znamion innego przestępstwa. W tym celu Sąd I instancji poczyni starania o uzyskanie oryginalnej dokumentacji lekarskiej dotyczącej obrażeń, jakich doznał pokrzywdzony oraz rozważy potrzebę zasięgnięcia opinii biegłego lekarza celem ustalenia charakteru i mechanizmu obrażeń oraz ich wpływu na stan zdrowia pokrzywdzonego. Dopiero tak zgromadzony i oceniony, zgodnie wymogamiart. 7 k.p.k., materiał dowodowy pozwoli na zajęcie prawidłowego merytorycznego stanowiska, które w przypadku zaskarżenia wyroku Sąd meriti uzasadni stosownie do wymogów określonych wart. 424 k.p.k.
Reasumując - Sąd Okręgowy orzekł jak w dyspozytywnej części wyroku.
O wynagrodzeniu za obronę z urzędu w postępowaniu odwoławczym, orzeczono na podstawie§ 14 ust. 2 pkt 4 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu.
SSO Beata Tymoszów SSO Marek Wojnar SSO Włodzimierz Suwała