Sąd Okręgowy w Koninie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 931/14
Data wyroku: 2015-03-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia – Anna Walczak-Sarnowska
Podstawa prawna: art 88 karta nauczyciela

Sygnatura akt III U 931/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Konin, dnia 19-03-2015 r.
Sąd Okręgowy w Koninie  III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący - Sędzia –SO Anna Walczak- Sarnowska
Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Lila Andrzejewska
przy udziale
po rozpoznaniu w dniu 10-03-2015r.  w Koninie
sprawyI. C.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.

o emeryturę nauczycielską
na skutek odwołaniaI. C.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.
z dnia 13-08-2014r. znak:(...)

I
Oddala odwołanie

II
Zasądza od odwołującej na rzecz pozwanego kwotę 60 zł - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego .

Sygnatura akt III U 931/14

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 13.08.2014 r. znak :(...)odmówiłI. C.prawa do emerytury opartej na przepisachart. 46 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazustawy z 26.01.1982 r. Karty Nauczyciela, gdyż wnioskodawczyni zgłosiła wniosek o przyznanie emerytury w dniu osiągnięcia przez nią podwyższonego wieku emerytalnego (60 lat i 5 miesięcy), któryI. C.ukończyła w dniu(...)
Odwołanie od decyzji złożyłaI. C., nie zgadzając się z odmową decyzją w tej sprawie. Wskazując, że zgłoszenie formalnego wniosku o przedmiotową emeryturę i rozwiązanie stosunku pracy zostało dokonane w obowiązujących terminach. Podała, że w dniu 16.04.2014 r. złożyła w ZUS wniosek o emeryturęz tytułu pracy w warunkach szkodliwych oraz o emeryturę nauczycielską i decyzją znak :(...)organ rentowy przyznał emeryturę z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach zawieszając jej wypłatę z powodu kontynuowania zatrudnienia, natomiast odmówiono emerytury w oparciu o przepisy Karty Nauczyciela z uwagi na pozostawanie w stosunku pracy. Odwołująca podała,że w uzupełnieniu wcześniej złożonego wniosku przedłożyła w ZUS informację potwierdzającą rozwiązanie umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą z dniem 19.07.2014 r. Wskazała, że świadectwo pracy otrzymała w dniu 19.07.2014 r.i dostarczyła je do ZUS w najbliższym możliwym terminie tj.(...). Zaznaczyła, że wniosek z dnia(...). został dodatkowo złożony w wyniku sugestii pracownika ZUS przyjmującego świadectwo pracy.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podano, że wniosek o emeryturę przysługującą w obniżonym wieku emertytalnym należy złożyć nie później niż przed ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego. Zgłoszenie natomiast wniosku w dniu osiągniecia wieku emerytalnego lub później nie daje podstaw do przyznania prawa do emerytury wcześniejszej z art. 88 Karty Nauczyciela.

Sąd ustalił i zważył, co następuje :

I. C.urodziła się w dniu(...)W dniu 16.04.2014 r. dyrekcja Zespołu Szkół Technicznych wK.złożyła wnioski o przyznanieI. C.emerytury na podstawieart. 88 ustawy z 26.01.1982 r.– Karta Nauczyciela oraz o przyznanie odwołującej emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Do wniosków zostały dołączone dokumenty związane z zatrudnieniemI. C.w Zespole Szkół Technicznych wK.w tym m.in. zaświadczenie o przebiegu kariery zawodowej z którego wynika, żeI. C.jest zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy od 1.09.1976 r. w Zespole Szkół Technicznych wK.i od 1.09.1976 r. do 31.09.1991 r. pracowała jako nauczyciel a od dnia 1.09.1991 r. do dnia wydania zaświadczenia (tj. do dnia 15.04.2014 r.) i nadal zajmuje stanowisko wicedyrektora.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ rentowy ustalił, żeI. C.posiada okres składkowy i nieskładkowy w łącznym wymiarze 36 lat,3 miesięcy i 4 dni i decyzją z dnia 6.05.2014 r. znak :(...)organ rentowy odmówiłI. C.przyznania emerytury opartej na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela, gdyż pozostawała ona nadal w stosunku pracy.
Rozpoznając natomiast wniosek o przyznanie emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych organ rentowy ustalił, ze odwołująca legitymuje się wymaganym wiekiem oraz okresem składkowym i nieskładkowym, w tym wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych wobec czego decyzją z dnia 6.05.2014 r. znak :(...)przyznanoI. C.emeryturę od 1.04.2014 r., której wypłata została zawieszona z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia.
W dniu 30 maja 2014 r. odwołująca przedłożyła do organu rentowego pismo w którym poinformowała, że w dniu 19 maja 2014 r. Zespół Szkół Technicznych wK.rozwiąże z nią stosunek pracy z dniem 19 lipca 2014 r. Odwołująca podała przy tym, że świadectwo pracy zostanie doręczone niezwłocznie po ustaniu zatrudnienia. W odpowiedzi organ rentowy pismem z dnia 9.06.2014 r. poinformował odwołującą,że przyznanie emerytury oraz podjęcie i wypłata świadczenia korzystniejszego nastąpi po przedłożeniu przezI. C.formalnego wniosku w powyższej sprawie razem ze świadectwem pracy potwierdzającym rozwiązanie stosunku pracy.
W dniu 21.07.2014 r. (tj. po osiągnięciu 60 lat i 5 miesięcy)I. C.złożyła do organu rentowego wniosek o przyznanie emerytury nauczycielskiej lub z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych według wysokości świadczenia najkorzystniejszego. Do wniosku zostało dołączone świadectwo pracy stwierdzające, żeI. C.była zatrudniona w Zespole Szkół Technicznych wK.w okresieod 1.09.1976 r. do 19.07.2014 r. w pełnym wymiarze czasu pracy i w okresie zatrudnienia od 1.09.1976 r. do 19.07.2014 r. podlegałaustawie z dnia 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela, zajmując stanowiska od dnia 1.09.1976 r. do 31.08.1991 r. – nauczyciela, od dnia 1.09.1991 r. do dnia 19.07.2014 r. – wicedyrektora.
Zaskarżoną decyzją z dnia 13.08.2014 r. (znak :(...)organ rentowy odmówiłI. C.przyznania prawa do emerytury nauczycielskiej wskazując, że wniosek o jej przyznanie został zgłoszony w dniu osiągnięcia przez nią podwyższonego wieku emerytalnego – 60 lat i 5 miesięcy w dniu(...)
Decyzją z dnia 18.08.2014 r. (znak :(...)organ rentowy dokonał ustaleniaI. C.wysokości emerytury i podjął jej wypłatę od dnia 1.07.2014 r. tj. od miesiąca w którym został zgłoszony wniosek.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach ZUS, częściowo na podstawie zeznań odwołującejI. C.orazna podstawie zeznań świadkówH. O.orazA. M..
Wartość dowodowa dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez strony. ZeznaniaI. C.Sąd uznał w przeważającej części za wiarygodne, albowiem znalazły one odzwierciedlenie w zeznaniach pozostałych osób oraz dokumentach znajdujących się w aktach ZUS, sąd jednakże nie uznał za przekonujące tej części zeznań, w której odwołująca podnosiła, że wniosek z dnia 21.07.2014 r. został złożony jedynie na żądanie ze strony pracownika ZUS orazże wniosek o przyznanie emerytury nauczycielskiej został złożony już w dniu 16.04.2014 r. Twierdzenia odwołującej w tej mierze pozostają bowiem w sprzeczności z treścią pisma organu rentowego z dnia 9.06.2014 r. w którym odwołująca została poinformowana, że koniecznym jest przedłożenie dodatkowego wniosku wrazz dołączeniem dokumentu świadectwa pracy. Korespondują z tym zeznaniaA. M., która opisała obowiązującą procedurę związaną z ubieganiem sięo emeryturę wskazując, że rozwiązanie stosunku pracy powinno nastąpić przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Dotyczy to także konieczności złożenia wniosku przed tą datą. Z zeznańH. O.również wynika że otrzymywała ona informację, że doręczenie świadectwa pracy nie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku. Ponadto Sąd nie uznał za trafne zeznań odwołującej, aby procedura wypłaty emerytury zainicjonowana wnioskiem z dnia(...). stanowiła niejako kontynuację wcześniejszego wniosku z dnia 16.04.2014 r. Należy bowiem zauważyć, że wniosek z dnia 16.04.2014 r. został przez organ rentowy rozpoznany czego efektem była decyzja organu rentowego z dnia 6.05.2014 r. od którejI. C.nie złożyła odwołania wobec czego jest ona decyzją prawomocną.
Zeznania świadkówH. O.orazA. M.Sąd uznał za wiarygodne, szczere i przekonujące, albowiem miały one odzwierciedlenie w dokumentach znajdujących się w aktach ZUS.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczyła prawaI. C.do emerytury opartej o przepisachustawy z dnia 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela(t.j.Dz.U.2014.191).
Zgodnie zart. 46 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j.Dz.U.2013.1440) prawo do emerytury na warunkach określonych wart. 29, 32, 33 i 39przysługuje również ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1 stycznia 1969 r., jeżeli spełniają łącznie następujące warunki:
1) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa;
2) warunki do uzyskania emerytury określone w tych przepisach spełnią do dnia 31 grudnia 2008 r.;
Zgodnie natomiast z art. 47 ustawy odrębne przepisy określają zasady przechodzenia na emeryturę, bez względu na wiek, nauczycieli urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r.
Zgodnie zart. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26.01.1982 r.- Karta Nauczyciela nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze, zaś nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich - dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym, mogą - po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy - przejść na emeryturę.
Powyższe uregulowanie jest jedną z form umożlwiających przechodzenie przez nauczycieli na wcześniejszą emeryturę. Drugą stanowią przepisy ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, które dają możliwość uzyskania przez nauczyciela emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W sytuacji odwołującej spór dotyczył pierwszej z form przejścia na wcześniejszą emeryturę, albowiem organ rentowy decyzją z dnia 6.05.2014 r. (znak : ENMS/25/054050806) przyznał odwołującej emeryturę z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie emerytury nauczycielskiej został złożony do organu rentowego już w dniu 14.06.2014 r.I. C.otrzymała wówczas decyzję negatywną, bowiem nie spełniła warunku koniecznegodo przyznania świadczenia emerytury, jakim było rozwiązanie stosunku pracy. Odwołująca nie zaskarżyła powyższej decyzji, natomiast w dniu 21.07.2014 r. złożyła do organu rentowego wniosek o przyznanie i wypłatę emerytury przedkładając świadectwo pracy stwierdzające, że stosunek pracy został rozwiązany z dniem 19.07.2014 r. Istotnym jest jednak, że powyższy wniosek został złożony w dniu którym odwołująca ukończyła 60 lat i 5 miesięcy, a ta sytuacja oznaczała, że zgodnie z art. 24 ust. 1a pkt 6 ustawy emerytalnej,I. C.osiągnęła powszechny wiek emerytalny, powodujący, że nie może ona skorzystać z prawa do ubiegania się o wcześniejszą emeryturę. Aby uzyskać prawo do emerytury wcześniejszej, odwołująca powinna złożyć przedmiotowy wniosek przed ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego. Natomiast konsekwencją zgłoszenia wniosku o wcześniejszą emeryturę dopiero po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego była konieczność obliczenia świadczenia z zastosowaniem tzw. reguł mieszanych z art. 183 ustawy emerytalnej lub według nowych zasad na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej. Emerytura mieszana z art. 183 ustawy emerytalnej dotyczy osób, które osiągną wiek emerytalny w latach 2009-2013, a jej obliczenie następuje w części na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej, a w części na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej, o ile osoby te nie przystąpią do OFE. W taki właśnie sposób organ rentowy dokonał wyliczenia odwołującej świadczenia emerytalnego. Natomiast brak było podstaw aby wyliczyć odwołującej emeryturę jedynie na podstawie „starych zasad”, gdyż wniosek o emeryturę odwołująca złożyła już po osiągnięciu przez nią powszechnego wieku emerytalnego. W niniejszej sprawie zastosowanie znajdował przepisart. 112 zd. 2 k.c., w myśl którego przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin oznaczony w latach upływa z początkiem ostatniego dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Tym samym powszechny wiek emerytalny (w przypadku odwołującej wynoszący 60 lat i 5 miesięcy)I. C.osiągnęła w dniu(...)tj. z początkiem dnia, który datą odpowiada początkowemu dniowi terminu 21.02.1954 r. Odwołująca nie zaprzeczała okoliczności, że z tym dniem złożyła przedmiotowy wniosek lecz akcentowała, iż jego złożenie nastąpiło na żądanie pracownika ZUS a ona sama uznawała, że tego dnia jedynie uzupełniła wcześniej złożony wniosek (z dnia 16.04.2014 r.) o dokument świadectwa pracy. Sąd uznał te twierdzenia, za nieprzekonujące, gdyż stosownie do treści art. 116 ust. 1 ustawy emerytalnej co do zasady postępowanie w sprawach świadczeń z ubezpieczenia społecznego wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego. Powyższy przepis wyraża obowiązującą w prawie ubezpieczeń społecznych zasadę wnioskowości postępowania w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego. To wnioskodawca inicjuje postępowanie o przyznanie świadczenia emerytalnego, a organ rentowy może wyręczyć go działając z urzędu tylko w ściśle określonych sytuacjach, przy czym w niniejszej sprawie nie zachodził przypadek stanowiący odstępstwo od tej zasady. W związku z prawomocną decyzją odmawiającą odwołującej przyznania prawa do emerytury nauczycielskiej z powodu nierozwiązania stosunku pracy, koniecznym było ponowne złożenie wniosku, o czymI. C.była informowana już w piśmie z dnia 9.06.2014 r. Reasumując należy wskazać, że wcześniejsza emerytura nauczycielska mogła zostać przyznana odwołującej, gdyby wnioseko emeryturę został przez nią złożony najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień ukończenia powszechnego wieku emerytalnego. Zaskarżona decyzja organu rentowego była więc prawidłowa.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd , na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie ubezpieczonej i orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 98 i 108 kpcw związku z§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
SSO A. Walczak - Sarnowska