Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1068/14
Data wyroku: 2015-02-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcjanna Górska, Małgorzata Rokicka-Radoniewicz, Bogdan Świerk
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS.

Sygn. akt III AUa 1068/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 lutego 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Małgorzata Rokicka - Radoniewicz

Sędziowie:

SA Marcjanna Górska (spr.)
SA Bogdan Świerk

Protokolant: protokolant sądowy Joanna Malena

po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r. w Lublinie
sprawyW. N.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 8 października 2014 r.    sygn. akt VIII U 711/14

I
oddala apelację;

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.na rzeczW. N.kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt III AUa 1068/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 lutego 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1440 ze zm.) w związku zrozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówiłW. N.prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych podając, iż wnioskodawca nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
W odwołaniu od tej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i ustalenia prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że organ rentowy w sposób nieprawidłowy zsumował jego okresy pracy w szczególnych warunkach i w efekcie bezpodstawnie przyjął, że nie udowodnił on wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podnosząc argumentację leżącą u podstaw zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 8 października 2014 roku Sąd Okręgowy w Lublinie zmienił zaskarżoną decyzję i przyznałW. N.prawo do emerytury od dnia 6 lutego 2014 roku oraz stwierdził, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie prawa do świadczenia w przepisanym terminie.
Sąd pierwszej instancji ustalił, żeW. N.urodzony (...), w dniu 3 lutego 2014 roku złożył wniosek o prawo do emerytury dołączając do niego dokumentację dotyczącą zatrudnienia, w tym między innymi świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawione przez(...)Zakłady(...)S.A. w dniu 31 marca 1999 roku, z którego wynikało, że pracował w tym zakładzie pracy od 27 maja 1974r. do 31 marca 1999r. i w tym czasie, w okresach: od 9 kwietnia 1977r. do 1 maja 1984r., od 1 października 1984r. do 8 maja 1985r., od 14 października 1985r. do 29 kwietnia 1986r., od 6 października 1986r. do 17 kwietnia 1987r.,- od 19 października 1987r. do 31 grudnia 1987r., od 1 sierpnia 1992r. do 11 stycznia 1993r., od 1 kwietnia 1993r. do 12 maja 1996r.,od 13 sierpnia 1996r. do 31 lipca 1997r., od 1 października 1997r. do 31 maja 1998r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę – bezpośrednia obsługa stacji sprężarek oraz prace niezautomatyzowane palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego – na stanowisku montera maszyn i urządzeń, palacza, wymienionym w wykazie A dziale XIV poz. 9 pkt 2 i dziale XIV poz. 1 pkt 4 – stanowiącym załącznik do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z dnia 7 lipca 1987r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego.
Rozpoznając wniosek organ rentowy dokonał sprawdzenia okresów podlegania ubezpieczeniu i ustalił, że ubezpieczony legitymuje się ogólnym stażem ubezpieczeniowym w wymiarze 28 lat, 2 miesięcy i 6 dni, w tym żadnym okresem pracy w warunkach szczególnych.
ZUS wskazał, że nie uznał za pracę w warunkach szczególnych okresów dokumentowanych wskazanym powyżej świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych, pomniejszonych przez ten organ okresami urlopów bezpłatnych. Organ rentowy wskazał, że w dokumencie tym podano, iż skarżący wykonywał pracę na stanowisku montera maszyn i urządzeń, które nie jest zgodne z wykazem stanowisk do zarządzenia nr 7 § 6 Ministerstwa Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987r. (Dz.Urz. Nr 4 z dnia 3 sierpnia 1987r.), gdzie w wykazie A dziale XIV pod pozycją 9 pkt 2 jest wykazane inne stanowisko: maszynista sprężarek. Dodatkowo organ rentowy wskazał, iż ze świadectwa pracy nie wynika w jakim okresie odwołujący się wykonywał pracę jako palacz, zatem nie ma możliwości uwzględnienia tej pracy jako pracy w szczególnych warunkach.
W oparciu o dokumentację znajdującą się w aktach osobowych ubezpieczonego Sąd pierwszej instancji ustalił, żeW. N.ma ukończoną zasadniczą szkołę zawodową o specjalności mechanik – kierowca pojazdów samochodowych.
Z dniem 27 maja 1974 roku został przyjęty do pracy w(...)Zakładach(...)wŁ.na 7-dniowy okres próbny, a po jego upływie na czas nieokreślony na stanowisku konserwatora maszyn i urządzeń. W czasie zatrudnienia w tym zakładzie pracy odbywał służbę wojskową a po jej zakończeniu w ustawowym terminie podjął pracę. W czasie zatrudnienia pracował na różnych stanowiskach, a mianowicie od dnia 2 maja 1977 roku na stanowisku montera maszyn i urządzeń, od dnia 2 maja 1977 roku na stanowisku montera maszyn i urządzeń w dziale głównego energetyka, od dnia 1 grudnia 1979 roku na stanowisku montera aparatów i układów hydraulicznych, od dnia 1 sierpnia 1984 roku na stanowisku maszynisty kotłów w TE, od dnia 1 października 1984 roku na stanowisku montera aparatury i układów hydraulicznych, od 1 lipca 1985 roku na stanowisku palacza w dziale głównego energetyka, od 24 listopada 1984 roku na stanowisku obuwnika; od 1 grudnia 1993 roku ponownie na stanowisku palacza.
Konkludując Sąd Okręgowy wskazał, że praktycznie ubezpieczony przez cały okres zatrudnienia w(...)pracował jako maszynista sprężarek, obuwnik oraz palacz.
Będąc zatrudnionym na stanowisku maszynisty sprężarek ubezpieczony pracował przy bezpośredniej obsłudze stacji sprężarek pilnując prawidłowego stanu powietrza (poziom zanieczyszczeń), ciśnienia i temperatury (co dwie godziny sprawdzał wszystkie parametry), wymiany oleju i zapewniając bieżącą obsługę - celem zapewnienia ciągłości produkcji w zakładzie; sprężarki zasilały halę produkcyjną. W momencie kiedy spadało ciśnienie w sprężarce pozostałe maszyny używane do produkcji przestawały pracować. Pracowało dwóch maszynistów.
W okresie od 22 kwietnia 1975 roku do 9 kwietnia 1977 roku wnioskodawca odbywał służbę wojskową. Przed wojskiem pracował jako maszynista sprężarkowy, po wojsku jako palacz i przez około 6 lat jako obuwnik.
Na stanowisku palaczaW. N.pracował przy kotłach WC 80 – kotłach rusztowych niezautomatyzowanych, wodnych, typu przemysłowego. Zakład pracy dysponował dwoma kotłami wodnymi wysokotemperaturowymi (powyżej 100 stopni Celsjusza) i kotłem parowym wysokoprężnym typu przemysłowego. Skarżący sprawdzał prawidłowość poboru paliwa, przesuwania rusztu, odbioru żużlu oraz ciśnienia. Nadto ładował ręcznie węgiel łopatą na taśmę, skąd był on przesuwany do zsypów i następnie do kotłów; wywoził żużel taczkami i również taczkami przywoził węgiel.
Jako obuwnik skarżący zajmował się ścieraniem ręcznym fałdów skóry przy użyciu szlifierki taśmowej oraz ćwiekowaniem ręcznym – nakładał cholewkę na kopyto, naciągał i przyklejał skórę do podeszwy lub przyklejał boki. Klejono za pomocą butaprenu. Nadto zajmował się szyciem ręcznym obuwia, wyjmowaniem kopyt szewskich z gotowego obuwia.
Wszystkie powyższe prace odwołujący się wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na hali produkcyjnej, na której w systemie zmianowym pracowało około 700 osób. Szczególne warunki zatrudnienia na stanowisku obuwnika i maszynisty sprężarek były związane z hałasem pracujących urządzeń, kurzem unoszącym się ze skór, oparami butaprenu i innych szkodliwych substancji. Na hali panowała bardzo wysoka temperatura, około 40 stopni (trochę mniej w godzinach porannych), nie było wentylacji. Wszystkie maszyny były w bliskiej od siebie odległości. Jako palacz dodatkowo odwołujący się był narażony na kontakt z dwutlenkiem węgla, związkami siarki oraz temperaturą powyżej 200 stopni Celsjusza.
Sąd Okręgowy wskazał, że powyższy stan faktyczny ustalił w oparciu o dowody z dokumentów znajdujących się w aktach ZUS, aktach osobowych oraz zeznania wnioskodawcy i świadków:Z. K.,J. P.iM. Z..
Sąd uznał za wiarygodne zeznania wskazanych powyżej świadków podkreślając, że przesłuchani w sprawie świadkowie byli osobami obcymi dla wnioskodawcy i nie mieli żadnego powodu, by relacjonować zdarzenia niezgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym wzakładzie (...).M. Z.pracował jako ćwiekarz czubów (obuwnik),J. P.mistrz i starszy mistrz w wydziale energetycznym,Z. K.– palacz i przy obsłudze sprężarek. Świadkowie z racji swoich obowiązków pracowniczych znali zatem specyfikę czynności i sposób pracy wnioskodawcy. Stałość i powtarzalność wykonywanych przez nich prac oraz kontakt ze skarżącym spowodowały, iż wyżej przytoczone okoliczności związane z zatrudnieniem odwołującej się zostały dobrze zapamiętane przez świadków. Nadto należy dodać, iż zeznania świadków były spójne i nie zawierały sprzeczności.
Sąd pierwszej instancji obdarzył również wiarą zeznania wnioskodawcy, albowiem były jasne, spójne, logiczne oraz znajdowały potwierdzenie w zeznaniach przesłuchanych świadków i dowodach z dokumentów – umowach o pracę, angażach oraz świadectwach pracy i świadectwach wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Sąd obdarzył także wiarą zgromadzone w sprawie dowody nieosobowe w postaci dokumentów zawartych w aktach osobowych odwołującego się. Dokumenty te były przechowywane przez upoważniony podmiot i nie nosiły żadnych śladów ingerencji w ich treść.
Oceniając tak ustalony stan faktyczny Sad Okręgowy uznał, że odwołanie jest zasadne. Sąd wskazał, że prawo do wcześniejszej emerytury dla osób zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, z uwagi na datę urodzenia wnioskodawcy, regulują przepisyart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j.: Dz. U. z 2013 roku, poz. 1440, ze zm.) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43, ze zm.). Prawo do emerytury nabywają ubezpieczeni po osiągnięciu wieku przewidzianego m. in. wart. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1999 roku) spełnili enumeratywnie określone przesłanki: posiadają okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat- dla kobiet i 65 lat- dla mężczyzn, legitymują się okresem składkowym i nieskładkowym, o którym mowa w art. 27.
Natomiast, w myśl art. 184 ust. 2 emerytura, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Dokonując oceny, czy pracę wnioskodawcy można zakwalifikować jako pracę w szczególnych warunkach, Sąd Okręgowy stwierdził, że w toku postępowania dowodowego, na podstawie zeznań wnioskodawcy, świadków oraz akt osobowych ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, że w spornym okresie, ubezpieczony wykonywał prace obuwnika, maszynisty sprężarek i palacza wymienione w wykazie A, dziale VII „W przemyśle lekkim” poz. 12 „Produkcja spodów obuwniczych ze skóry, gumy i tworzyw sztucznych oraz klejenie i powlekanie tkanin obuwniczych”, poz. 14 „Prace związane ze szlifowaniem, klejeniem i wykańczaniem wyrobów przemysłu skórzanego” , dzial XIV poz. 9 „Bezpośrednia obsługa stacji sprężarek”, poz. 1 „Prace niezautomatyzowane palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego” - rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.
Sąd podniósł, że prace te zostały również wymienione w akcie resortowym, wykazie A, załączniku nr 1 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego Nr 7 z dnia 7 lipca 1987 roku w sprawie pracy wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego – dziale VII, pod pozycją 12, pkt 7, dziale XIV pod pozycją 1 pkt 4 i pod pozycją 9 pkt 2.
Reasumując powyższe Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca będąc zatrudnionym w(...)spełnił wszystkie przesłanki do przyznania mu prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych: 1) ukończył 60 lat, 2) udowodnił 25 lat zatrudnienia, w tym ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, zgodnie zrozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, 3) nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Sąd przyjął, że do okresu pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych należy uwzględnić także okres służby wojskowej od 22 kwietnia 1975 r. do 9 kwietnia 1977 r. Na poparcie swojego stanowiska Sąd powołał uchwałę składu powiększonego Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013 r., II UZP 6/13, gdzie stwierdzono, że "Czas zasadniczej służby wojskowej odbytej w okresie obowiązywaniaart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej(Dz. U. Nr 44, poz. 220, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1974 r.) zalicza się - na warunkach wynikających z tego przepisu - do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym (art. 184w związku zart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(...)".
W ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy, gdy się zważy, że wnioskodawca odbywał służbę wojskową w okresie od dnia 22 kwietnia 1975 roku do dnia 9 kwietnia 1977 roku podstawowe znaczenie, zdaniem Sądu pierwszej instancji, ma pierwotne brzmienie ustawy, obowiązujące od jej wejścia w życie do 1 stycznia 1975 roku.
Sąd wskazał, że zgodnie z obowiązującym wówczas art. 108 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zaliczał się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby albo w tej samej gałęzi pracy.
Szczegółowe zasady zaliczenia zasadniczej służby wojskowej do okresu zatrudnienia zostały uregulowane wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 roku w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin, które w § 5 ust. 1, wskazało, że pracownikowi, który podjął zatrudnienie po odbyciu służby, zaliczało się okres odbytej służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień uzależnionych od ilości lat pracy w danym zakładzie lub gałęzi pracy oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie.
Z przepisów tych wynikała zasada, że pracownikowi, który we wskazanym terminie po zakończeniu służby wojskowej podjął pracę u pracodawcy, u którego był zatrudniony w chwili powołania do tej służby, okres służby podlegał wliczeniu do okresu zatrudnienia w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie. Ustanawiały więc one tzw. fikcję prawną, z której wynika, że pracownik zatrudniony w szczególnych warunkach, który po zakończeniu czynnej służby wojskowej powraca do tego zatrudnienia w przepisanym terminie, zachowuje status pracownika zatrudnionego w szczególnych warunkach w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w okresie pełnienia tej służby.( wyrok SN z 4 grudnia 2013r. II UK 217/13, także wyrok SA w Lublinie z 10 czerwca 2010r. III AUa 446/10, wyrok SA w Lublinie z 15 marca 2011r. III AUa 118/11 ).
Bezspornym jest, że wnioskodawca podjął pracę w(...) S.A.w terminie krótszym niż 30 dni, zaś zarówno przed, jak i po odbyciu służby wojskowej pracował w warunkach szczególnych. Łączny okres pracy w warunkach szczególnych wynosi więc ponad wymagane przez ustawodawcę 15 lat.
Sąd Okręgowy, kierując się powyższymi wskazaniami, zmienił zaskarżoną decyzję ustalając wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 6 lutego 2013 r., tj. od łącznego spełnienia przesłanek do uzyskania prawa do świadczenia, zgodnie z art. 100 ustawy FUS.
W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi odpowiedzialności z art. 118 ust. 1a powołanej ustawy. Wnioskodawca nie przedłożył wraz z wnioskiem o prawo do emerytury dokumentów, które w wystarczający na potrzeby postępowania przed organem rentowym sposób potwierdzałyby wykonywanie przez niego pracy w warunkach szczególnych przez wymagany okres. Dopiero w toku postępowania przesłuchano wnioskodawcę, zatrudnionych razem z nim świadków oraz dopuszczono dowód z dokumentów zawartych w aktach osobowych wnioskodawcy. Analiza tych dowodów pozwoliła na ustalenie, że odwołujący się wykonywał pracę w szczególnych warunkach przez okres ponad 15 lat. Dowodami tymi nie dysponował organ rentowy, a zatem nie mógł dokonać prawidłowej oceny zasadności roszczenia wnioskodawcy o ustalenie prawa do emerytury w warunkach szczególnych.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz na mocyart. 47714§ 2 kpcSąd orzekł jak w sentencji.
Apelację od tego wyroku złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanieart. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz.U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz§ 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) poprzez ustalenie prawa do emerytury osobie niespełniającej przesłanki 15 lat pracy w szczególnych warunkach,
- sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach przez okres wynoszący ponad 15 lat.
Wskazując na powyższe zarzuty organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.
W uzasadnieniu apelacji skarżący podniósł miedzy innymi, że nie kwestionuje uznania przez Sąd pierwszej instancji za pracę w szczególnych warunkach okresu faktycznego wykonywania pracy przez wnioskodawcę przez okres 14 lat, 10 miesięcy i 18 dni. Zakład nie godzi się jednak ze stanowiskiem tego Sądu, w kwestii uznania okresu służby wojskowej za pracę w szczególnych warunkach.
Według apelanta, zgodnie z powołaną przez Sąd pierwszej instancji uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013 roku, II UZP 6/13, uwzględnieniu do stażu pracy w szczególnych warunkach na podstawie wskazanego przez Sąd Okręgowyart. 108 ustawy z dnia 21 listopada 1967 rokuo powszechnym obowiązku obrony PRL, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1974 roku, podlegają bowiem tylko okresy zasadniczej służby wojskowej odbywanej w okresie od 29 listopada 1967 roku do 31 grudnia 1974 roku, t.j. w okresie obowiązywaniaart. 108 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
W niniejszej sprawie natomiast wnioskodawca pełnił służbę wojskową latach 1975 – 1977, a to oznacza brak podstaw prawnych aby służbę wojskowąW. N.uwzględnić przy ustalaniu okresu pracy w szczególnych warunkach.
W rezultacie ubezpieczony nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W tej sytuacji, według apelanta, ustalenie mu prawa do emerytury nastąpiło z naruszeniem wyżej powołanych przepisów oraz w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym.
W odpowiedzi na apelację ubezpieczony wnosił o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów procesowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Ubezpieczony powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 30 września 2014 roku, III AUa 547/14 wskazał, że zaprezentowane przez apelujący organ rentowy rozumienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013 roku, II UZP 6/13 nie jest prawidłowe. Nadto wskazał, że nawet w sytuacji nieuwzględnienia okresu służby wojskowej, ubezpieczony udowodnił wymagany okres pracy w szczególnych warunkach.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja organu rentowego jest bezzasadna. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i wydał trafne odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Dokonane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia, Sąd Apelacyjny w całości podziela i przyjmuje za własne, co czyni zbędnym ich szczegółowe powtarzanie.
Ocena obu zarzutów apelacji, zdaniem Sądu odwoławczego, sprowadzała się w istocie do oceny istnienia prawnych możliwości uwzględnienia odbywanej przez ubezpieczonego zasadniczej służby wojskowej w okresie od 22 kwietnia 1975 roku do 9 kwietnia 1977 roku do stażu pracy w szczególnych warunkach.
Uwzględniając wskazany okres, Sąd pierwszej instancji ograniczył się do zacytowania uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013 roku w sprawie II UZP 6/13 (LEX nr 1385939) stwierdzającej, że „Czas zasadniczej służby wojskowej odbytej w okresie obowiązywaniaart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej(Dz.U. Nr 44, poz. 220, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1974 r.) zalicza się - na warunkach wynikających z tego przepisu - do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym (art. 184w związku zart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.)”.
Sąd Okręgowy zaniechał natomiast analizy stanu prawnego obowiązującego po dacie 31 grudnia 1974 roku, a więc nieobjętego treścią uchwały, a co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przy uwzględnieniu okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej przez ubezpieczonego (22 kwietnia 1975 – 9 kwietnia 1977).
Okoliczność ta nie prowadzi jednak do podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji, które jest prawidłowe.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, nie można zgodzić się z prezentowanym przez skarżącego poglądem, jakoby w stanie faktycznym sprawy nie było podstaw do uwzględnienia okresu zasadniczej służby wojskowej odbywanej przez wnioskodawcę od 22 kwietnia 1975 roku do 9 kwietnia 1977 roku do stażu pracy w szczególnych warunkach.
Nie ma racji apelujący, że takie stanowisko znajduje uzasadnienie w treści cytowanej wyżej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013 roku. Jak wynika bowiem z jej uzasadnienia, Sąd Najwyższy ograniczając w treści uchwały ocenę okresu zasadniczej służby wojskowej odbytej w okresie obowiązywania art. 108 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL (do 31 grudnia 1974 roku), jako pracy w szczególnych warunkach, miał na uwadze stan faktyczny, w którym sformułowane zostało przedstawione mu do rozstrzygnięcia pytanie prawne.
Na tę okoliczność zwrócił uwagę sam Sąd Najwyższy już na wstępie swoich rozważań podnosząc, że „Przedstawione w niniejszej sprawie zagadnienie prawne zostało sformułowane bardzo ogólnie, bez uwzględnienia okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, z których najistotniejsze dotyczą "statusu" (traktowania) zasadniczej służby wojskowej wnioskodawcy odbywanej w okresie od 23 kwietnia 1971 do 1 maja 1973 r., nadto w sytuacji gdy przed rozpoczęciem odbywania tej służby doszło do rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę. Oceniając przedstawiony do rozstrzygnięcia problem prawny, nie można pomijać okoliczności faktycznych sprawy, w której powstał, co wpływa bezpośrednio na treść podjętej uchwały”.
W rozpoznawanym w niniejszej sprawie stanie faktycznym kwestią sporną była natomiast możliwość uwzględniania do szczególnego stażu pracy wnioskodawcy, okresu zasadniczej służby wojskowej odbywanej przez wymienionego od 22 kwietnia 1975 roku do 9 kwietnia 1977 roku. Kluczowe zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia tego sporu posiadało ustalenie regulacji prawnych dotyczących przedmiotowej materii, obowiązujących we wskazanym okresie.
Zauważyć należy bowiem, że zgodnie z ukształtowanym i utrwalonym w judykaturze poglądem, dla oceny określonego stanu faktycznego, w tym zrealizowanego przed wejściem w życie ustawy o emeryturach i rentach, wywołującego określony skutek prawny, należy stosować przepisy obowiązujące w czasie realizacji tego stanu faktycznego (vide: cytowana wyżej uchwała Sądu Najwyższego oraz powołany w niej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2013 r., I UK 544/12 (LEX nr 1383246).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w okresie odbywania przez wnioskodawcę służby wojskowej (od  22 kwietnia 1975 roku do 9 kwietnia 1977 roku) od dnia 1 stycznia 1975 roku treść art. 108 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony uległa nieznacznej zmianie w stosunku do okresu objętego wymienioną wyżej uchwałą Sądu Najwyższego, a mianowicie przepis ten otrzymał brzmienie: „Czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wlicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby”.
Ustawodawca zaakcentował zatem wliczanie do okresu zatrudnienia okresu służby wojskowej do wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, o ile pracownik podjął pracę w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby – rezygnując z „tej samej gałęzi pracy” i stanowiąc o „tym” a nie jakimkolwiek zatrudnieniu.
Zmiana przepisu nie skutkowała zatem jakiejkolwiek zmiany sytuacji pracowników, którzy w czasie zatrudnienia zostali powołani do odbycia służby wojskowej a po jej zakończeniu wrócili w terminie określonym w art. 106 ust. 1 omawianej ustawy, t.j. ciągu 30 dni, do tego samego zakładu pracy. Czas odbywania służby podlegał wówczas uwzględnieniu do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem.
Dodatkowo podnieść należy, że w dalszym ciągu obowiązywał§ 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 roku w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin(Dz.U. Nr 44, poz. 318 ze zm.) zgodnie z którym żołnierzowi, który podjął zatrudnienie stosownie do zasad określonych w § 2-4, wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie. W przypadku wnioskodawcy, jak wynika z niekwestionowanych ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego, spełniony został warunek dotyczący wykonywania pracy w szczególnych warunkach przed powołaniem do odbycia służby wojskowej oraz podjęcia tego rodzaju pracy u dotychczasowego pracodawcy przed upływem 30 dni od zakończenia służby wojskowej. Warunki te, w stanie faktycznym sprawy zostały spełnione, co wynika jednoznacznie z zapisów zawartych w karcie obiegowej sporządzonej w dniu 19 kwietnia 1977 roku, gdzie stwierdzono, żeW. N.wrócił z wojska i został przyjęty do pracy 2 maja 1977 roku (akta osobowe).
Oznacza to, że wbrew zarzutom apelacji, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że ubezpieczony na dzień wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS legitymował się wymaganym okresem pracy w szczególnych warunkach a tym samym spełnia warunki do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku.
Powoduje to, że chybiony jest zarzut apelacji dotyczący naruszenia prawa materialnego.
Mając powyższe względy na uwadze i na podstawieart. 385 k.p.c.Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku, o kosztach orzekając na podstawie§ 12 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jednolity: Dz.U. z 2013 roku, poz. 490)