Sąd Rejonowy w Świdnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1408/13
Data wyroku: 2015-05-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Halina Grzybowska

Sygn.akt  I  Ns  1408/13

POSTANOWIENIE
Dnia 29 maja 2015r.
Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny  w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Halina Grzybowska
Protokolant Anna Drozd
po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2015 r. w Świdnicy
na rozprawie
sprawy z wnioskuR. R.
przy udzialeL. M.
o zniesienie współwłasności
p o s t a n a w i a :
I .ustalić, żelokal mieszkalny nr (...)położony wŚ.przyulicy (...), stanowiący odrębną nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w Świdnicy prowadziksięgę wieczystą (...)i związany z prawem własności tego lokalu udział(...)części we współwłasności części wspólnych i urządzeń budynku oraz działki na której posadowiony jest budynek , dla której to nieruchomości wspólnej Sąd Rejonowy w Świdnicy prowadziksięgę wieczystą (...)oraz związany funkcjonalnie z prawem własności tego lokalu udział 376/ 10 000 części we współwłasności niezabudowanejdziałki gruntu nr (...)o powierzchni 0,0287 ha położonej wŚ.przyulicy (...), objętejksięgą wieczystą (...)- o łącznej wartości134 300,00zł ( stop trzydzieści cztery tysiące trzysta złotych) – stanowi współwłasność w równych częściach : wnioskodawczyniR. R.i uczestnikaL. M.;
II.ustalić, że uczestnikL. M.poniósł nakłady na nieruchomość lokalową wymienioną w punkcie I –szym w łącznej kwocie24 331,88 zł( dwadzieścia cztery tysiące trzysta trzydzieści jeden złotych osiemdziesiąt osiem groszy ) ;
III.dokonać zniesienia współwłasności nieruchomości lokalowej opisanej w punkcie I w ten sposób, że przyznać ją na wyłączna własność wraz z opisanymi w punkcie I przynależnościami - uczestnikowiL. M.;
IV.zasądzić od uczestnikaL. M.na rzecz wnioskodawczyniR. R.tytułem spłaty kwotę 60 400 zł ( sześćdziesiąt tysięcy czterysta złotych ) płatną w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się niniejszego postanowienia z odsetkami ustawowymi na wypadek opóźnienia w terminie płatności;
V.zasądzić od wnioskodawczyniR. R.na rzecz uczestnikaL. M.kwotę 5 415,94 zł ( pięć tysięcy czterysta piętnaście złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) tytułem zwrotu części nakładów płatną w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia niniejszego postanowienia;
VI. zasądzić od uczestnikaL. M.na rzecz wnioskodawczyniR. R.kwotę 1 355, 36 zł tytułem zwrotu połowy kosztów sądowych;
VII.w pozostałym zakresie znieść wzajemnie między uczestnikami koszty postępowania.
Sygn.akt  I  Ns  1408/13

UZASADNIENIE
We wniosku złożonym w dniu 11 października 2013 roku wnioskodawczyniR. R.domagała się zniesienia współwłasności nieruchomości lokalowej stanowiącejlokal mieszkalny nr (...)położony wŚ.przyulicy (...), dla której Sąd Rejonowy w Świdnicy prowadziksięgę wieczystą (...)i związany z prawem własności tego lokalu udział w  nieruchomości wspólnej , dla której Sąd Rejonowy w Świdnicy prowadziksięgę wieczystą (...)oraz związany funkcjonalnie z prawem własności lokalu udział 376/ 10 000 części we współwłasności niezabudowanejdziałki gruntu nr (...)o powierzchni 0,0287 ha położonej wŚ.przyulicy (...), objętejksięgą wieczystą (...)- o łącznej wartości219 420zł stanowiącej  współwłasność w równych częściach : wnioskodawczyniR. R.i uczestnikaL. M.poprzez przyznanie tej nieruchomości z przynależnościami uczestnikowiL. M.w zamian za  spłatę na rzecz wnioskodawczyni w kwocie 109 710 zł z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia uczestnikowi odpisu wniosku do dnia zapłaty oraz o przyznanie wnioskodawczyni od uczestnika kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu podała, że uczestnicy są  współwłaścicielami tej nieruchomości na podstawie umowy darowizny z dnia 03 stycznia2008roku , a korzysta z niej wyłącznie uczestnik pozbawiając wnioskodawczynię prawa wstępu , nie informuje on wnioskodawczyni o kosztach związanych z utrzymaniem nieruchomości ,a próby polubownego wyjścia ze współwłasności nie doszły do skutku, albowiem wg wnioskodawczyni wartość nieruchomości wynosi 219 420 zł, a zdaniem uczestnika 70 000 zł.
Uczestnik poparł wniosek co do zniesienia i sposobu zniesienia współwłasności ,której wartość jego zdaniem nie przekracza kwoty 109 710 zł ,  wniósł o ustalenie, że w okresie 6 lat poniósł opłaty eksploatacyjne w kwocie 23 452,70 zł, a nadto poniósł nakłady z tytułu remontów w kwocie 18 645,58 zł , wniósł tez o przyznanie mu wynagrodzenia w kwocie 18 000 zł z tytułu sprawowania zarządu rzeczą wspólną i po uwzględnieniu  rozliczenia zgłoszonych nakładów deklarował spłatę na rzecz wnioskodawczyni w kwocie 15 805,96 zł  w ratach płatnych do 15 dnia każdo miesiąca oraz o za sadzenie od wnioskodawczyni na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych .
Wskazał na niski standard mieszkania, ogrzewanie piecowe bez innej alternatywy , ciemna kuchnię , z której została wydzielona łazienka , co jego zdaniem obniża wartość lokalu. Podniósł że od chwili darowizny wnioskodawczyni nie partycypowała w kosztach eksploatacji mieszkania , na  które oprócz opłat składa się  koszt  jego ogrzewania, tj. koszt zakupu 3 ton węgla rocznie o wartości 2 000 zł , co przez 6 lat daje sumę 12 000 zł, do tego koszt ogrzewania łazienki 600 zł rocznie, a za 6 lat 3 600 zł.  ponadto uczestnik dokonał inwestycji znacznie podnoszących wartość lokalu, w tym urządzenie łazienki za o. 3 000 zł, łącznie z robocizną 7 500 zł ,wymienił stolarkę okienną, której koszt z robocizną to 5 147,16 zł, założył nowy bojler, wymienił  drzwi, położył gładzie, wymalował mieszkanie i wymienił instalację elektryczną w łazience, co kosztowało ok. 3000 zł  .Nadto położył  panele podłogowe w 1 pokoju i kuchni , co łącznie wyniosło 2 998,22 zł. Poza tym dokonywał drobnych napraw i remontów. Z uwagi na to, że wnioskodawczyni ani razu nie zaproponowała partycypowania w kosztach remontu, a uczestnik  dbał o bieżące  uiszczenie opłat bez opóźnień, zabezpieczał lokal przed ziszczeniem, brał udział w zebraniach wspólnoty, na co poświęcał wolny czas, to na podstawieart. 205 k.c.domagał  się nadto wynagrodzenia za sprawowany zarząd po 250 zł miesięcznie, łącznie 18 000 zł. Uczestnik chce spłacić udział wnioskodawczyni, ponowie się ożenił i mieszka w spornym lokalu z obecna zoną  i jej 19 letnia córką, która nadal się uczy. Podkreślił, że wyłącznie on opiekował się chorym ojcem bez udziału swoich sióstr. Deklarował spłatę w ratach, albowiem zatrudniony jest jako woźny w szkole, jego  żona jest na czas określony  , zarabia najniższa krajową i otrzymuje 460 zł renty, z uwagi na jej san zdrowia nie da się przewidzieć jak długo będzie mogła pracować. . Koszt utrzymania mieszkania to 1000 zł miesięcznie i po odliczeniu opłat i kosztów utrzymania mieszkania pozostaje w jego rodzinie  600 zł na 1 osobę miesięcznie, pasierbica uczy się , dlatego rata po 500 zł miesięcznie stanowi górna granicę pozwalająca w miarę normalnie funkcjonować i zabezpieczyć minimum jego egzystencji
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Na podstawie umowy darowizny  z dnia 03 stycznia 2008 roku zawartej przez wnioskodawczynięR. R.i uczestnikaL. M.z ich ojcemJ. M.wnioskodawczyni i uczestnik stali się współwłaścicielamilokalu mieszkalnego nr (...)położonego  wŚ.przyulicy (...), stanowiącego  odrębną  nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w Świdnicy prowadziksięgę wieczystą (...)i związanego  z prawem własności tego lokalu udziału(...)części we współwłasności części wspólnych i urządzeń budynku oraz działki na której posadowiony jest budynek , dla której to nieruchomości wspólnej Sąd Rejonowy w Świdnicy prowadziksięgę wieczystą (...)oraz związanego  funkcjonalnie z prawem własności lokalu udziału 376/ 10 000 części we współwłasności niezabudowanejdziałki gruntu nr (...)o powierzchni 0,0287 ha położonej wŚ.przyulicy (...), objętejksięgą wieczystą (...).Na mocy tej umowy została ustanowiona dożywotnia bezpłatna służebność mieszkania na rzeczJ. M.( Niesporne ).
W chwili darowizny w mieszkaniu tym zamieszkiwałJ. M.i uczestnikL. M.. Uczestnik wprowadził się do ojca , po swoim rozwodzie,   na ok. rok przed darowizną. Po zamieszkaniu z ojcem uczestnik przez kilka lat remontował bądź modernizował stopniowo mieszkanie, w rodzinie był uważany za tzw. złotą rączkę, pomagali mu w tych  remontach  synowie jD. M.iM. M..
Środki na remont mieszkania uzyskiwał m.in. z bezzwrotnej pomocy socjalnego zakładu pracy, pożyczek z funduszu mieszkaniowego zakładu pracy. Po 3 stycznia 2008 roku uczestnik wymienił stolarkę okienną w jednym pokoju na PCV, zmodernizował łazienkę wydzieloną  z części kuchni, wzmocnił jedna ścianę, położył płytki ceramiczne na ściance i na podłodze, założył nowy elektryczny podgrzewacz wody, wymienił wannę, umywalkę i muszlę  , częściowo wymienił instalacje elektryczną, wyremontował jeden pokój poprzez szpachlowanie i malowanie ścian, wyłożenie paneli podłogowych, wymienił  zlewozmywak w kuchni z wymiana instalacji wodnej, położył pas płytek ceramicznych przy urządzeniach kuchennych ,położył panele podłogowe w kuchni i przedpokoju
Dowód:  kopie faktur i rachunków k. 6 5 -  74,  częściowo zeznania świadków :J. R. (1),J. R. (2)złożone na rozprawie w dniu 14 marca 2014 roku ,M. M.złożone na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2014 roku ,  kopia pisma uczestnika z dnia 25.09.2009 r. k. 114,  odpisumowy nr (...)– k.116 o  pożyczkę  13.000 zł z fu nduszu  mieszkaniowego,  z dnia 22 lutego 2013 roku o pożyczkę 14 000 zł z funduszu mieszkaniowego – k. 115 , protokół z wizji lokalnej stanowiący załącznik do opinii biegłej k. 169-170.
Wnioskodawczyni nie partycypowała w żadnych opłatach dot. lokalu odkąd stała się współwłaścicielką, ani w kosztach remontów. Łączna wartość opłat poniesionych przez uczestnika na rzecz wspólnoty, niezależna od ilości domowników i z tytułu funduszu remontowego  w okresie ostatnich 6 lat wyniosła  10 510,08 zł , a z tytułu podatku od nieruchomości 321,80 zł
Dowód : wydruki  kartoteki z tytułu  oplat  na rzecz wspólnoty k. 48-58, potwierdzenia wpłat k. 59-64.
W związku z chorobą  ojca ,  na prośbę uczestnika – od lipca 2007 roku ustalono mu indywidualny czas pracy z uwzględnieniem przerw koniecznych na sprawowanie opieki nad ojcem , a w ostatnich 2 miesiącach życia w godzinach pracy uczestnika na jego prośbę kilka godzin dziennie  opiekowała sięJ. M.sąsiadkaS. B.,której uczestnik płacił 5 zł za 1 godzinę, albowiem dochody ojca poza jego utrzymaniem były przeznaczane na zakup leków, pampersów,  a wizyty wnioskodawczyni ograniczały się jedynie do odwiedzin, wszystkie zaś czynności pielęgnacyjne wykonywał  uczestnik
Dowód: zeznania uczestnika złożonena  rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. zeznania świadkówS. B.an rozprawie w dniu 22 sierpnia 2014 r. ,zaświadczenieSzkoły Podstawowej nr (...)wŚ.z dnia 26 marca 2014 r. – k. 117.
Aktualna wartość rynkowa spornego lokalu z przynależnościami wynosi 134 300 zł.  Natomiast aktualna  wartość nakładów poczynionych przez uczestnika w okresie od 2008 roku na remont i modernizacje mieszkania wynosi 13 500 zł. wszystkie te prace wpłynęły na wartość mieszkania i były nakładami użytecznymi
Dowód: op i ni a  biegłe j  z zakresu budownictwa i szacowania nieruchomości mgr  inż.A.p.k.  153-170  . , opinia  uzupełniająca złożona  na rozprawie w dniu 10 marca 2015 roku .
Wnioskodawczyni ma 52 lata, jest zamężna, ma dwoje dzieci, pełnoletnia córkę  i małoletniego syna, pracuje za granicą  jako opiekunka osób starszych, zarabia 800 euro i 1250 zł miesięcznie. Mieszka we własnym mieszkaniu
Dowód : zeznania wnioskodawczyn i złożone  na rozprawie w dniu 19 maja 2015 roku .
Uczestnik ma 55 lat, w 2013 roku ożenił się ponownie. Przed ślubem  jego obecna żona sprzedała własne mieszkanie o pow. ok.40 m2 i zamieszkała ze swoją  córką z uczestnikiem,.  Uczestnik pracuje nadal jako woźny w szkole zarabia netto 1370 zł netto . Spłaca kolejną  pożyczkę po 290 zł miesięcznie zaciągniętą na remont , do spłaty pozostało mu 7 000 zł  . Jego żona pracuje za najniższą krajową  i oprócz tego otrzymuje rentę ,niecałe 500 zł miesięcznie
Dowód: zeznania uczestnika z ł ożone  na   rozprawie w dniu 19 maja 2014 r.  zaświadczenie o zatrudnieniu i  zaorbkach  k. 75,
Powyższe ustalenia zostały poczynione w oparciu  opisane wyżej dokumenty, opinię biegłej , zeznania świadków i przesłuchanie uczestnika, którym sąd dal wiarę w zakresie poczynionych  wyżej ustaleń.
Opinia biegłej,  która w ocenie sądu jest wiarygodna i rzetelna została zakwestionowana przez wnioskodawczynię , ale po jej uzupełnieniu przez biegłą ustnie na rozprawie  w dniu 10 marca 2015 roku, wnioskodawczyni cofnęła wniosek o powołanie innego biegłego i ostatecznie po przeprowadzeniu postępowania dowodowego wniosła o przyjecie wartości rynkowej mieszkania zgodnie z opinią biegłej.
Wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni  uczestnik nie  pozostawał w okresie zamieszkiwania z ojcem na rencie  , co potwierdza pismo ZUS  k. 138,wynagrodzenie uczestnika nie było zajęte przez żaden organ egzekucyjny, uczestnik nie korzystał  też z pomocy socjalnej MOPS , o czym świadczą zaświadczenia pracodawcy uczestnika k. 133,pismo MOPS  k. 136, a jego ojciec nie zgłaszał do odliczenia od podatku wydatków na remont mieszkania w latach 2006-2008 , tj. w okresie kiedy mieszkał już z nim uczestnik , co potwierdza pismo Urzędu Skarbowego z dnia 07 czerwca 2014 k. 137, zgłaszał je natomiast w latach 2004 i 2005 , tj. jeszcze  przed zamieszkaniem uczestnika. W ocenie sądu oznacza to ,że zgłoszone przez uczestnika do rozliczenia inwestycje dokonywane od 2007 roku w spornym mieszkaniu finansował uczestnik  i w tym zakresie  sąd dal wiarę  twierdzeniom i zeznaniom uczestnika, który  obiektywnie przyznał, że drzwi wejściowe i stolarka okienna w jednym pokoju zostały wymienione  jeszcze  na koszt ojca i być może te wydatki ojciec odliczał od podatku w latach 2004-2005..
Sąd zwa ż ył.
Zgodnie z treścią przepisuart. 210 zd. 1 Kodeksu cywilnegokażdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. A zgodnie zart. 211 Kodeksu cywilnegokażdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości, a stosownie do przepisuart. 212 § 2 k.c.rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli albo sprzedana stosownie do przepisówkodeksu postępowania cywilnego.
W postępowaniu o zniesienie współwłasności stosownie do treści przepisuart. 618§ 1 Kodeksu postępowania cywilnego, sąd rozstrzyga także spory o prawo żądania zniesienia współwłasności i o prawo własności, jak również wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. Przy czym wzajemne roszczenia z tytułu posiadania rzeczy rozpatrywane są na podstawieart. 207 Kodeksu cywilnegow brzmieniu: pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną.
Ponadto w razie sądowego zniesienia współwłasności w myślart. 212 § 3 zd. 1 Kodeksu cywilnegojeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia.
Niespornym między uczestnikami był przedmiot współwłasności ,  po uzupełnieniu opinii przez biegłą również  aktualna wartość rynkowa nieruchomości lokalowej i wartość nakładów , a także sposób zniesienia współwłasności przez przyznanie nieruchomości lokalowej z przynależnościami uczestnikowi i dlatego na podstawie cyt. wyżej przepisów orzeczono jak w pkt.I i III sentencji postanowienia.
Zgodnie z przepisemart. 207 k.c.pożytki i inne przychody z rzecz wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości ich udziałów, w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Do takich wydatków i ciężarów należą m.in. opłaty na rzecz wspólnoty, niezależnie od osób zamieszkałych w lokalu a także świadczenia publiczno - prawne oraz wydatki na remont mieszkania. Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że uczestnik poniósł nakłady związane z ponoszeniem opłat w łącznej kwocie 10.831,88 zł oraz tytułu remontów mieszkania w kwocie 13 500 zł . Te więc zgłoszone przez uczestnika do rozliczenia nakłady w łącznej kwocie 24 331,88 zł  jako zasadne sąd uwzględnił i orzekł jak w pkt. II sentencji postanowienia .
Przy rozliczaniu nakładów sąd wziął jednak  pod uwagę, że wraz z przyznanym lokalem uczestnik zatrzymuje dla siebie poniesione nakłady związane z jego remontem i modernizacją. Dlatego też wśród nakładów przyjętych do rozliczenia uwzględnił jedynie połowę  nakładów poniesionych przez uczestnika na opłaty na rzecz wspólnoty i z tytułu podatku, tj. kwotę 5 415,94 zł. . Ponadto sąd nie uwzględnił w przedmiocie  nakładów  zgłoszonego  przez uczestnika żądania  odnośnie   wynagrodzenia za sprawowanie zarządu oraz kosztu  zakupu opału oraz ogrzewania prądem łazienki. Podkreślić bowiem należy, że sporny lokal  służy  wyłącznie zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych uczestnika i jego obecnej rodziny  i nadto ,iż z  wyłączeniem  wnioskodawczyni od 2008 roku korzysta  on z tego lokalu, a także z jego ogrzewania . Wszelkiego zaś rodzaju czynnościami administracyjnymi  dot. nieruchomości wspólnej i przynależności  zajmuje się zarządca nieruchomości wspólnej, którego wynagrodzenie mieści się w opłatach uiszczanych na rzecz  wspólnoty, które zresztą uczestnik zgłosił do rozliczenia.
Wobec przyznania nieruchomości lokalowej uczestnikowi,  oraz z uwagi na to, że uczestnik wraz z lokalem zatrzymuje poniesione przez niego nakłady zwiększające jego wartość, zasądzając od  uczestnika na rzecz wnioskodawczyni  spłatę , od wartości  rynkowej lokalu z przynależnościami odjął sumę 13 500 zł poniesionych nakładów, a z pozostałej kwoty 120 800 zł, zasądził jej połowę , tj. 60 400 zł tytułem spłaty na rzecz wnioskodawczyni – jak w pkt.IV sentencji postanowienia. Określając termin  zapłaty  sąd wziął; pod uwagę, że uczestnik od dawna wyłącznie korzystając ze spornego lokalu powinien liczyć się z obowiązkiem spłaty, tym bardziej, że założył nowa rodzinę, jego małżonka przed wprowadzeniem się do niego sprzedała swoje mieszkanie , jeśli zaś w spornym lokalu zaspokaja ona również  potrzeby mieszkaniowe swojej nowej rodziny, to także powinna partycypować w spłacie na rzecz wnioskodawczyni, z czym z pewnością uczestnik i jego obecna żona musieli się liczyć. Skoro zaś wnioskodawczyni będąc współwłaścicielką od 2008 roku nigdy z lokalu tego nie korzystała, to w ocenie sądu powinna otrzymać  spłatę jednorazowo , aby miała ona dla niej odczuwalna wartość. Uczestnik zaś o ile wraz z małżonka nie dysponują oszczędnościami ,  będzie miał co najmniej 6 miesięcy n.p. na uzyskanie kredytu hipotecznego, aby wywiązać się z obowiązku spłaty .
Sad uznał, że uczestnicy w równym  stopniu byli zainteresowani toczącym się postępowaniem w niniejszej sprawie i po połowie powinni ponieść koszty postępowania . Skoro zaś  wnioskodawczyni wyłożyła koszty sądowe w postaci opłaty  sądowej od wniosku, a  z zaliczki przez nią  wpłaconej zostało wypłacone wynagrodzenie bieglej, pozostała część zaliczki zostanie jej zwrócona i w całości zostanie zwrócona zaliczka uiszczona przez uczestnika, to na podstawie przepisuart. 520 k.p.c.sąd zasądził od uczestnika na  rzecz wnioskodawczyni połowę poniesionych przez nią  kosztów sadowych – jak w pkt. VI, postanowienia, a w pozostałym zakresie zniósł wzajemnie miedzy uczestnikami koszty postępowania obejmujące koszty zastępstwa prawnego.