Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 109/15
Data wyroku: 2015-04-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Joanna Smycz
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 109/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 kwietnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Joanna Smycz

Protokolant:

Maria Szczęsna

po rozpoznaniu w dniu21 kwietnia 2015 r. w Gliwicach
sprawyM. F.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaM. F.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia18 listopada 2014 r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję przyznając ubezpieczonemuM. F.prawo do emerytury począwszy od 16 stycznia 2015 r.;

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.na rzecz ubezpieczonego kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Joanna Smycz

Sygn. akt. VIII U 109/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 listopada 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił ubezpieczonemuM. F.prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu oart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz.U. z 2013r., poz. 1440 z późn. zm.) w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A.
W odwołaniu od powyższej decyzji, sprecyzowanym na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015r. ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury. Podniósł, że w dniu 16 stycznia 2015r. ukończył wiek 60 lat, a zgodnie z zeznaniami świadków, o przesłuchanie których wnosił, w okresie od 2 listopada 1978r. do 31 grudnia 1983r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych wZakładzie (...), gdzie pracował jako operator koparki i zwałowarki i tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił co następuje:
UbezpieczonyM.F.,urodzony (...)w dniu 9 października 2014r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony 60 lat ukończył(...)
Skarżący, na dzień 1 stycznia 1999r., legitymuje się okresem składkowymi nieskładkowym w wymiarze ponad 25 lat, w tym ostatecznie udowodnił jedynie 13 lat, 6 miesięcy i 18 dni okresów pracy w szczególnych warunkach wymienionej w wykazie A.
Ubezpieczony nie jest członkiem OFE.
Po przeanalizowaniu sprawy ZUS wydał zaskarżoną decyzję.
Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję nie uznał za pracę w warunkach szczególnych, m.in. pracy wykonywanej w okrasie od 2 listopada 1978r. do 31 grudnia 1983r. w(...) Oddział KWK (...), ponieważ ubezpieczony nie przedłożył za ten okres świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
W toku procesu Sąd ustalił, że ubezpieczony z dniem 2 listopada 1978r. podjął zatrudnienie wKWK (...). W dokumentacji osobowej ubezpieczony początkowo był prowadzony jako ślusarz zatrudniony na powierzchni w oddziale transportowym. Faktycznie pracował jako pomocnik operatora. Następnie w trakcie zatrudnienia nabył uprawnienia do obsługi sprzętu ciężkiego. Po nabyciu stosownych uprawnień ubezpieczony pracował jako operator ładowarek i zwałowarek na oddziale transportowym. W praktyce część pracowników oddziału transportowego świadczyła pracę wZakładzie (...)i obsługiwała pracujące tam maszyny i urządzenia. Początkowo było to oddelegowanie, a następnie w listopadzie 1979r. doszło do formalnego przeniesienia części pracowników.
Ubezpieczony został przekazany do świadczenia pracy wZakładzie (...). W aktach osobowych odwołującego znajduje się karta zaszeregowania podpisana przez sztygara oddziałowego przeróbki mechanicznej węgla, z której wynika iż skarżący pracuje jako operator sprzętu ciężkiego. Ubezpieczony jako operator obsługiwał ładowarki i zwałowarki pracując stale i w pełnym wymiarze na zwałach węgla surowego, koncentratu i zwałach mułu.
Pracę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie był kierowany do innych prac.
Razem z ubezpieczonym pracowali świadkowieS. F.iK. P.– operatorzy sprzętu ciężkiego w oddziale transportowy oddelegowani do pracy wZakładzie (...)- którzy także udowadniali pracę w warunkach szczególnych w postępowaniach sądowych: VIII U 1045/13 i VIII U 1491/06.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: zeznań świadków:S. F.iK. P.(zapis rozprawy z dnia 21 kwietnia 2015r. 21 min. 56 sek. i n.),wyjaśnień odwołującego (zapis rozprawy z dnia 21 kwietnia 2015r. 50 min. 12 sek. i n.), akt osobowych ubezpieczonego (k. 27- 36 a.s.) oraz akt sprawy VIII U 1045/13, VIII U 1491/06, VIII U 168/07 i XI U 908/05 akt organu rentowego dołączonych do akt sprawy.
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom świadków i wyjaśnieniom ubezpieczonego, gdyż są spójne i wzajemnie się potwierdzają. Należy również podkreślić, że zarówno świadkowie, jak i sam ubezpieczony precyzyjnie i w sposób nie budzący najmniejszej wątpliwości określili charakter pracy odwołującego. Nadto znajdują potwierdzenie w dokumentacji osobowej odwołującego.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego,M. F.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz.U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których pracaw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, określone zostały prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. W myśl punktu 5 działu I wykazu A określającego prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, a stanowiącego Załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzedo takich prac należy:„Przeróbka mechaniczna węgla”.
Natomiast jak stanowi § 1, ust 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienionew § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami". Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B.
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zaś do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach, zalicza się także okresy pracy górniczej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz okresy zatrudnienia na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin.
Przedmiotem sporu pozostawało ustalenie, czy okres zatrudnieniaM. F.wKWK (...)od 2 listopada 1978r. do 31 grudnia 1983r. można uznać z okres pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku, wykonywanej w szczególnych warunkach, a tym samym, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, po ukończeniu 60 roku życia.
Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych wedługart. 184jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treściart. 184przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2008r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wart. 32również po dniu 31 grudnia 2008r. oraz nieprzystąpieniu do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Według oceny Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej konkretnej sprawie wykazało w sposób jednoznaczny, że ubezpieczonyM. F.ukończył 60 rok życia, i na dzień 31 grudnia 1998r. udowodnił łącznie ponad 25 lat okresów składkowychi nieskładkowych, w tym ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonegowKWK (...)od 1 listopada 1979r. do 31 grudnia 1983r. była faktycznie pracą w warunkach szczególnych określoną:
w wykazieA:
- dziale I poz. 5 tj. pracą na przeróbce mechanicznej węgla.
Bez znaczenia pozostaje fakt, że pracodawca odwołującego nie potwierdził mu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe, jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia - w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, żeM. F.z momentem osiągnięcia wieku 60 lat spełnia łącznie wszystkie warunki niezbędne do przyznania emerytury z obniżonego wieku, wynikających z treściart. 184, ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zmianami), a tym samym jej odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł, jak punkcie pierwszym wyroku. O kosztach orzeczono po myśliart. 98 k.p.c.w związku z§ 12 ust 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia.
SSO Joanna Smycz