Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 44/13
Data wyroku: 2015-06-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Agnieszka Czyniewska
Teza: -

Sygn. akt I Ns 44/13

POSTANOWIENIE
Dnia 29 czerwca 2015 roku
Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:SSR Agnieszka Czyniewska
Protokolant: Ewelina Potuszyńska
po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 roku w Ząbkowicach Śląskich
na rozprawie sprawy z wnioskuW. Z.
przy uczestnictwieR. K. (1)
o rozgraniczenie

postanawia:

I
dokonać rozgraniczenia nieruchomości położonej wS., oznaczonej jakodziałka numer (...), stanowiącej własnośćR. K. (2), dla której Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą (...)z nieruchomością oznaczoną jakodziałka numer (...), położoną wS.stanowiącą własnośćW. Z., dla której Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą (...)według linii granicznej oznaczonej na mapie sporządzonej przez biegłegoZ. P.kolorem czarnym, biegnącej przez punkty graniczne numer:(...)i(...), zgodnie ze szkicem granicznym stanowiącym załącznik numer 1 do opinii biegłego z zakresu geodezjiZ. P.z czerwca 2014 roku czyniąc go integralną częścią orzeczenia;

II
nakazać wnioskodawcyW. Z.uiścić na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich kwotę 1.843,91zł tytułem kosztów postępowania;

III
nakazać uczestnikowiR. K. (2)uiścić na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich kwotę 1.843,91zł tytułem kosztów postępowania;

IV
ustalić, że wnioskodawca i uczestnik ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

(...)

UZASADNIENIE
Wójt GminyK.przekazał Sądowi z urzędu do rozpoznania sprawę rozgraniczenia nieruchomości położonych w miejscowościS.stanowiącychdziałkę numer (...)stanowiącą własnośćR. K. (2), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)idziałkę numer (...)stanowiącą własnośćW. Z., dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...).
W toku postępowania administracyjnego nie dokonano ustalenia przebiegu granicy i Decyzją Wójta GminyK.z dnia 18.12.2012r., umorzono postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia i z urzędu przekazano sprawę Sadowi Rejonowemu w Ząbkowicach Śląskich.
W toku postępowania sądowego wnioskodawcaW. Z.podniósł, że na podstawie umowy z dnia 15 stycznia 1989r.,M. Z. (1)działająca w imieniu małoletniego wówczas wnioskodawcy oddała w dzierżawęA. G.działkę numer (...)i do chwili obecnej działka ta jest w jego posiadaniu.
W dacie zawarcia powyższej umowydziałka (...)i sąsiadująca z niądziałka numer (...)rozdzielone były tzw. „ miedzą”. Wraz z upływem czasu właścicieldziałki numer (...)zaorał miedzę i sukcesywnie z roku na rok wchodząc w grunt wnioskodawcy zwiększał powierzchnię użytkową swojej działki.
W 2009r., właścicieldziałki numer (...)dodatkowo worał się w działkę wnioskodawcy na szerokości dwóch metrów na całej długości.
UczestnikR. K. (2)podniósł ,że nieruchomość tą użytkuje tak jak jego poprzednicy prawni i nie zgadza się że w jego posiadaniu znajduje się obszardziałki numer (...)o pow. 0,15 ha, zarzut zasiedzenia spornego obszaru działki, a gdyby powoływany w sprawie geodeta doszedł do innego wniosku podnosi zarzut zasiedzenia tej części nieruchomości.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Właścicielemdziałki numer (...)położonej wS.jest wnioskodawcaW. Z..
( dowód: odpisksięgi wieczystej (...)k. 9).
Właścicielemdziałki numer (...)jest uczestnikR. K. (2).
( dowód: odpisksięgi wieczystej (...)).
W dniu 7.06.1983r.,S.iM. K.nabyli od Skarbu Państwa nieruchomość rolną położoną wS.składającą się z działek numerdziałkę numer (...).
( dowód: akt notarialny z dnia 7.06.1983r., Rep. A numer(...)k. 137).
W dniu 12.05.1997r.,S.iM. K.sprzedali nieruchomość rolną położoną wS.składającą się z działek numerdziałkę numer (...)J.iB. K..
( dowód: akt notarialny z dnia 12.05.1997r., Rep. A numer(...)k. 140).
W dniu 23 stycznia 2012r.,B. K.iJ. K.umową darowizny przekazali powyższą nieruchomość uczestnikowiR. K. (2).
( dowód: akt notarialny z dnia 23.01.2012r., Rep. A(...)k. 143).
W dniu 3.08.2012r., wnioskodawcaW. Z.zwrócił się do Wójta GminyK.o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości stanowiącej jego własność położonej w miejscowościS.oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jakodziałka numer (...)z nieruchomością sąsiednią stanowiącą własność uczestnikaR. K. (2)oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jakodziałka numer (...).
( dowód: - wniosek k. 5).
Administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte w dniu 14.08.2012r.
( dowód: - postanowienie Wójta GminyK.z dnia 14.08.2012r., k. 24).
Decyzją Wójta GminyK.z dnia 18.12.2012r., umorzono postępowanie rozgraniczeniowe, ponieważ strony nie zaakceptowały przebiegu granicy ustalonej przez uprawnionego geodetę i sprawę przekazano do sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich.
( dowód: - Decyzja Wójta gminyK.z dnia 18.12.2012r., k. 59).
W dniu 15 stycznia 1989r.,M. Z. (1)działająca w imieniu małoletniego wówczas wnioskodawcyW. Z.zawała umowę dzierżawydziałki numer (...)zA. G..
Powyższą działkę nadal dzierżawiA. G..
( dowód: - umowa dzierżawy z dnia 15.01.1989r., k. 79;
-aneks do umowy dzierżawy z dnia 15.01.1989 k. 80;
- umowa dzierżawy z dnia 15.03.2007r., k. 81 )
- zeznania świadkaM. Z. (1)k. 166;
W dacie zawierania umowy dzierżawy zA. G.pomiędzydziałką numer (...)adziałką sąsiednią numer (...)była zauważalna granica tzw. „ miedza”- około 4—50 cm. obecnie nie ma wyraźnej granicy miedzy działkami. Miedza została zaorana.
( dowód: - zeznania świadkaM. Z. (2)k. 166;
- zeznania świadkaA. G.. K. 167;
- zeznania świadkaB. K.k. 168;
- zeznania świadkaJ. K.k. 168;
- zeznania świadkaM. K.k., 169;
- zeznania wnioskodawcyW. Z.k. 172;
- zeznania uczestnikaR. K. (2)k. 172).
W dniu 28.07.2010r., uprawniony geodetaW. S. (1)dokonał wznowienia granic pomiędzydziałkami (...)/
( dowód: - protokół wznowienia granic k. 83).
A. G.w granicach wytyczonych przez geodetę posiał pszenicę. Pszenica ta została mu częściowo zaorana przez właściciela sąsiedniej działki.
( dowód: - zeznania świadkaA. G.k. 167).
W 2010r., na wniosek uczestnika dokonano próby ustalenia granic.
Granicy nie można było ustalić jednoznacznie z powodu rozbieżności w dokumentach,
( dowód: - zeznania świadkaK. K.k. 169-170).
We wrześniu 2011r., uprawniony geodetaZ. S.na wniosek Starosty(...)dokonał wznowienia granic pomiędzydziałkami (...).
( dowód:-zawiadomienie w sprawie wznowienia granic k. 89;
- zgłoszenie pracy geodezyjnej k. 90;
-protokół ustalenia przebiegu granic k. 91- 95).
W dniu 25.11.2010r.,A. G.złożył na Komisariacie wK.zawiadomienie, że w tym dniu na areale 10-12 arów dokonano zaorania częścidziałki numer (...), którą dzierżawi wraz ze znajdującą się tam pszenicą ozimą.
( dowód: - protokół zawiadomienia k. 85).
Sporną granicę stanowi odcinek prostej stykający się z w północnej części z drogą publiczną kategorii powiatowej numer(...)a od południa z drogą gminną wewnętrzną(...).
Dokumentami określającymi przebieg spornej granicy są: szkic wyznaczenia projektu z dnia 26.07.1973r., szkic wyznaczenia projektowanych działek obszaru scalenia z 6.07.1979r., zarys pomiarowy przy scaleniu gruntów z 1979r.,
Szkic wyznaczenia scalenia gruntów z 1979r., szkic podstawowy numer 1 z 29.08.1981r., pierworys scaleniowy. Dokumenty te zawierają sprzeczne dane nie dają możliwości ustalenia na ich podstawie przebiegu granicy.
Znajdujący się w pobliżu działek ciek wodny został przebudowany- powiększony i uregulowany; miało to wpływ na stosunki własnościowe działek położonych na wschód od jego linii brzegowej. Brak jest jednak informacji kiedy nastąpiła przebudowa cieku.
( dowód: - opinia biegłegoZ. P.z czerwca 2014r., k. 197- 271).
Sąd zważył:
Zgodnie zart. 153 k.c.jeżeli granice gruntu stały się sporne , a stanu prawnego nie można stwierdzić , ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między zainteresowanymi, sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności.
Przez rozgraniczenie rozumie się określenie jak na gruncie przebiega linia graniczna i jak mają być rozmieszczone punkty graniczne umożliwiające wytyczenie tej linii.
W postępowaniu sądowym rozgraniczenie następuje na podstawie jednego z kryteriów określonych wart. 153 k.c.Sąd nimi stan prawny, ostatni spokojny stan posiadania oraz wszelkie okoliczności. Kryteria te mają zastosowanie w kolejności w jakiej zostały wymienione. Oznacza to, że następne kryterium sąd bierze pod uwagę dopiero wówczas gdy poprzednie nie dało dostatecznych podstaw do rozgraniczenia. Kryteria te wyłączają się wzajemnie.
W pierwszej kolejności więc sąd powinien ustalić granice pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami w oparciu o aktualny stan prawny.
W istocie polega to na ustaleniu do jakiego miejsca na gruncie sięga prawo własności przysługujące właścicielom gruntów sąsiadujących stosownie do tytułów ich własności. Rozgraniczeniu według tego kryterium służą plany i dokumenty. Znaki i ślady graniczne mają przy tym znaczenie pomocnicze.
W niniejszej sprawie nie ma możliwości ustalenia przebiegu linii granicznej między spornymi działkami na podstawie kryterium stanu prawnego.
Z okoliczności sprawy wynika, że dokumentami określającymi przebieg spornej granicy są: szkic wyznaczenia projektu z dnia 26.07.1973r., szkic wyznaczenia projektowanych działek obszaru scalenia z 6.07.1979r., zarys pomiarowy przy scaleniu gruntów z 1979r., szkic wyznaczenia scalenia gruntów z 1979r., szkic podstawowy numer 1 z 29.08.1981r., pierworys scaleniowy.
Jednakże jak wynika z opinii biegłego z zakresu geodezjiZ. P.dokumenty te zawierają sprzeczne dane i nie dają możliwości ustalenia na ich podstawie przebiegu granicy. Jak podał biegły różnice w opisie granic na szkicach scaleniowych i mapach wykluczają jednoznaczne ustalenie granicy; wynika to z braku dokumentów zachowujących odpowiednie techniczne standardy geodezyjno-kartograficzne umożliwiające odtworzenie na gruncie spornej granicy.
Biorąc to pod uwagę Sąd podzielił stanowisko biegłego, ze brak jest dokumentów umożliwiających dokonanie rozgraniczenia na podstawie stanu prawnego.
Sąd wziął również pod uwagę, że stan prawny może być też konsekwencją zasiedzenia.
Sąd jednak uznał że brak jest podstaw do stwierdzenia w niniejszej sprawie, że na skutek zasiedzenia powstał nowy stan prawny, który podlegałby uwzględnieniu przy rozgraniczeniu.
UczestnikR. K. (2)twierdził, że on i jego poprzednicy prawni nieprzerwanie posiadalidziałkę numer (...)w jej obecnych granicach przez 30 lat.
Z okoliczności sprawy wynika, że w dniu 7.06.1983r.,S.iM. K.nabyli od Skarbu Państwa nieruchomość rolną położoną wS.składającą się z działek numerdziałkę numer (...).
W dniu 12.05.1997r.,S.iM. K.sprzedali nieruchomość rolną położoną wS.składającą się z działek numerdziałkę numer (...)J.iB. K..
W dniu 23 stycznia 2012r.,B. K.iJ. K.umową darowizny przekazali powyższą nieruchomość uczestnikowiR. K. (2).
UczestnikR. K. (2)twierdzi, że działkę użytkuje w takim samym zakresie jak jego poprzednicy prawni.
Z okoliczności sprawy wynika jednak, że spór dotyczący granicy pojawił się z momentem zaorania miedzy pomiędzydziałkami numer (...).
ŚwiadekM. Z. (1)zeznała, ze kiedy zawierała zA. G.umowę dzierżawydziałki numer (...)pomiędzy tą działką adziałką numer (...)był szeroka miedza.
Okoliczności te potwierdził świadekA. G.. Zeznał on, że kiedy zawierał umowę dzierżawy pomiędzy działkami był pas miedzy czyli pas ziemi nie użytkowany rolniczo. Z jego zeznań wynika, że miała ona szerokość około 40-50 cm.
Zeznał że wtedy, kiedy istniała miedza nie było sporu co do granicy, że każdy użytkował działki w swoich granicach.
Zeznał też że kiedy miedza zniknęła działkę uprawiałJ. K..
Okoliczności te potwierdzili również poprzednicy prawni uczestnikaR. K. (2).
M. K., która była właścicielem działki od 7.06.1983r., do 12.05.1997r., zeznała słuchana w charakterze świadka, że kiedy użytkowała działkę pomiędzy działkami była szeroka miedza 50-60 cm. Kiedy sprzedawali z mężem pole w 1997r.,J.iB. K.ta miedza jeszcze była.
Potwierdziła też, ze w czasie kiedy ona była właścicielem działki nie było żadnych sporów dotyczących granicy.
ŚwiadkowieB. K.iJ. K., którzy kupilidziałkę numer (...)odM.iS. K.potwierdzili, że kiedy stali się właścicielami tej działki między nią a sąsiedniadziałką numer (...)była miedza.
Z zeznań powyższych świadków wynika, że do kiedy pomiędzy działkami był pas miedzy, nie było sporu o granice.
Spór rozpoczął się z momentem zaorania miedzy.
A. G.twierdzi, że zaorania miedzy dokonałJ. K.i od tego czasu uczestnik i jego poprzednikJ. K.zabierają mu systematycznie grunt stanowiącydziałkę numer (...), zaś uczestnik twierdzi, że toA. G.dokonał zaorania miedzy i zajął działkę uczestnika.
Sąd nie dał wiary twierdzeniom uczestnika oraz świadkówM. K.,B. K.iJ. K., cały czasdziałka numer (...)użytkowana jest w tych samych granicach.
Pozostaje to w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi przez biegłego geodetę.
Z opinii uzupełniającej biegłego złożonej na rozprawie w dniu 17.11.2014r., (k. 310) wynika, że zdjęcia lotnicze upraw wskazują, że stan użytkowania właścicielidziałki numer (...)się zmieniał.
Biegły podał, że zasięg upraw jest w różnych miejscach przy pomiarach dokonywanych przez poszczególnych geodetów i zawsze jest to w kierunku działki wnioskodawcy.
Sąd uznał opinię biegłego za pełna jasną i nie budzącą żadnych wątpliwości co do rzetelności jej sporządzenia,. Biegły bardzo szczegółowo wyjaśnił swoje stanowisko, przeanalizował dokumenty sporządzone w sprawie granic przez wszystkich geodetów którzy próbowali ustalić sporne granice i porównał je z własnymi ustaleniami, szeroko uzasadniając na rozprawie w dniu n17.11.2014r., swoje stanowisko.
Z tych tez powodów sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania jego opinii.
Ponadto skoro według uczestnika toA. G.dokonał zaorania miedzy niczym nie uzasadniona pozostaje ich bierność w dochodzeniu przywrócenia poprzedniego stanu.
Jak zaś wynika z okoliczności sprawy w 2010r., to właśnie uczestnikA. G.zgłosił fakt wtargnięcia poprzednika prawnego uczestnika na teren swojej działki.
Z tych też powodów sąd uznał, że wnioskodawca skutecznie obalił domniemanie samoistnego posiadania uczestnika i jego poprzedników prawnych.
Biorąc to pod uwagę Sąd uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do przyjęcia, że uczestnik i jego poprzednicy prawni od 30 lat użytkują sporną część gruntu.
Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że kwestia spornego pasa gruntu pojawił asie z chwilą zaorania miedzy. Najwcześniej więc datę takiego objęcia w posiadanie przez uczestników należałoby liczyć od chwili kiedyJ. K.objął nieruchomość w posiadanie wiec od 1997r.
Dopiero bowiem wtedy nastąpiło- jak wynika z powyższych ustaleń p zaoranie miedzy i wtargnięcieJ. K.w częśćdziałki numer (...).
Brak jest zatem- w ocenie Sądu podstaw do przyjęcia zasiedzenia.
Jeżeli brak jest możliwości ustalenia przebiegu granicy na podstawie stanu prawnego, sąd ustala granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania.
Przez ostatni spokojny stan posiadania należy rozumieć posiadanie ustabilizowane i długotrwałe.
W ocenie Sądu kryterium tym jest stan posiadania jaki istniał przed zaoraniem miedzy. Słuchani znali przed sądem świadkowie zgodnie bowiem, że w tym czasie nie było żadnych sporów co do granic nieruchomości.
W tej kwestii sąd oparł się na opinii biegłego z zakresu geodezjiZ. P..
Z opinii biegłego wynika, że w dniach 18.09.2014r., i 3.07.2010r., wykonane zostały zdjęcia lotnicze przedstawiające stan użytkowania spornych działek.
Granica uprawy- jak wynika z opinii biegłego- precyzyjnie pokrywa się z granicą mapy ewidencji gruntów powstałą z digitalizacji rastra a tym samym ze wskazaniem jej przez geodetęW. S.w dniu 28.07.2010r.
W dniu 13.12.2012r., granica użytkowania przesuwa się o około 6mb. od punktu 833 w stronę zachodnią czyli mostku. By na dzień oględzin 20.05.2014r., zmniejszyć się do 3mb.
Zdjęcie z 18.09.2004r., przedstawia odmienny stan użytkowania potwierdzający ekspansję uczestnika na grunty wnioskodawcy. Dystans od umownego punktu 833 wynosi 9mb. w kierunku zachodnim.
Biorąc to pod uwagę sąd uznał – zgodnie z opinią biegłego że granica według ostatniego spokojnego stanu posiadania pomiędzy spornymi działkami przebiegała wzdłuż punktów(...)i(...). Tak też ustalił przebieg granicy pomiędzydziałkami numer (...).
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 520 §2 .k.p.c.uznając , ze rozstrzygnięcie sprawy leży w interesie obu stron.
Na koszty postępowania składają się koszty wynagrodzenia biegłego pokryte wydatków budżetowych w wysokości
3.687,82 zł.
Pozostał koszty strony pokrywają we własnym zakresie (art. 520 §1 k.p.c).