Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 427/15
Data wyroku: 2015-06-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Nowińska, Aleksander Ostrowski, do Jolanta Pol-Kulig
Słowa kluczowe: Apelacja
Podstawa prawna: art.437kpk

Sygn. akt. IV Ka 427/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO  Aleksander Ostrowski
Sędziowie  SSO  Dorota Nowińska
SSR del. do SO Jolanta Pol-Kulig   (spr.)
Protokolant Justyna Gdula
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Tadeusza Kaczana
po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r.
sprawyŁ. S.
oskarżonego o czyn z art.127§1 kw
na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowegoA. J.
od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Krzyków
z dnia 17 grudnia 2014 roku    sygn. akt VII K 1221/11

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
zasądza od oskarżyciela posiłkowegoA. J.na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym wymierza mu opłatę w kwocie 60 zł;

III
zasądza od oskarżyciela posiłkowegoA. J.na rzecz oskarżonegoŁ. S.kwotę 420 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

Sygn. aktIV Ka 427/15

UZASADNIENIE
Prokuratura Rejonowa dla Wrocławia-Krzyki Wschód oskarżyłaŁ. S.o to ,że w okresie od lipca 2010 r. do 27 marca 2011 r. weW.przywłaszczył powierzony mu do naprawy samochód osobowy markiR. (...)nr rej. (...)o wartości nie mniejszej niż 70.000 zł, w tym w dniu 27 marca 2011 r. rozporządził pojazdem jak własnym przekazując go do użytkowania innej osobie , czym działał na szkodęA. J.tj. o czyn zart. 284 § 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy dla Wrocławia- Krzyków we Wrocławiu w VII Wydziale Karnym sygn. akt VII K 1221/11:

I
przyjmując, iż czyn oskarżonegoŁ. S.polegający na tym ,że w dniu 27 marca 2011 roku samowolnie rozporządził powierzonym mu do naprawy samochodem osobowym markiR. (...)onr rej. (...)w ten sposób, że przekazał w/w pojazd do użytkowania – na podstawie umowy użyczenia –K. L., czym działał na szkodęA. J., stanowi wykroczenie kwalifikowane zart. 127 § 1kw i na podstawieart. 5 § 1 pkt. 4 kpww zw. zart. 45 § 1kw umorzył postępowanie;

II
na podstawieart. 118 § 2 kpwkosztami postępowania obciążył Skarb Państwa .

Od powyższego wyroku apelację wywiódł oskarżyciel posiłkowy za pośrednictwem swojego pełnomocnika i zaskarżając go w całości zarzucił:

1
obrazę prawa materialnego polegającą na błędnej wykładni przepisu art. 127 §1 kw i uznanie ,że samowolne użycie przez oskarżonego przedmiotowego pojazdu markiR. (...)nr rej. (...)wbrew woli oskarżyciela posiłkowego wypełnia znamiona przywołanego przepisukodeksu wykroczeń, podczas gdy z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika wprost, że zastosowanie winien mieć przepisart. 289 k.k., który to względemart. 127kw stanowi lex specialis,

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść orzeczenia , a polegający na przyjęciu ,iż oskarżony uprawniony był do zatrzymania przedmiotowego pojazdu w ramach uprzednio zleconej jego naprawy mechanicznej , podczas gdy oskarżony po zakończonej naprawie przedmiotowego pojazdu , zmieniając miejsce jego postoju bez jednoczesnego poinformowania o tym oskarżyciela posiłkowego , a przede wszystkim odmawiając wskazania miejsca jego postoju , bezprawnie oraz wbrew woli oskarżyciela posiłkowego pozbawił go prawa władztwa i możliwości dysponowania przedmiotowym pojazdem , przez co tym samym samowolnie objął przedmiotowy pojazd we władanie , czyli de facto go przywłaszczył.

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł na podstawieart. 427 § 1 k.p.k.w zw. zart. 438 pkt. 1 i 3 kpko uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji .
Sąd Okręgowy zważył , co następuje :
Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zwrócić uwagę należy , iż w apelacji został sformułowanyexpressis verbiszarzut błędu w ustaleniach faktycznych w odniesieniu do przypisanego oskarżonemu wyrokiem czynu . Sąd nie podzielił w tym zakresie stanowiska skarżącego . Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia może wynikać bądź to z niepełności postępowania dowodowego bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów , w tym ostatnim wypadku najczęściej przybierając postać błędu logicznego w rozumowaniu , zlekceważenia niektórych dowodów , dania wiary dowodom nieprzekonywującym , bezpodstawnego pominięcia niektórych dowodów czy wreszcie oparcia się na faktach w istocie nie udowodnionych( T. Grzegorczyk , Kodeks postępowania karnego . Komentarz , Zakamycze 2005 , s. 1085). Sąd Rejonowy nie wykroczył jednak przeciwko regułom oceny dowodów ustanowionych dyspozycjąart. 7 k.p.k.w sposób mogący być zakwestionowany z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego . Stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy , w granicach swobodnej oceny dowodów poprzedzonej ujawnieniem w toku rozprawy całokształtu okoliczności . Sąd pierwszej instancji rozważył dokładnie wszystkie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego , czemu dał wyraz w pisemnych motywach wyroku wyjaśniających w sposób zgodny z zasadami prawidłowego rozumowania oraz w zgodzie ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego motywy rozstrzygnięcia .
Poruszając się w zakresie zasady swobodnej oceny dowodów Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił , iż oskarżonyŁ. S.swoim zachowaniem nie dopuścił się czynu zart. 284 §2 k.k.Zwrócić bowiem uwagę należy , zgodnie z zajmowanym stanowiskiem w literaturze i przyjętą linią orzecznictwa dla realizacji znamienia przywłaszczenia od strony podmiotowej nie jest wystarczające stwierdzenie obiektywnego rozporządzenia przez sprawcę cudza rzeczą, lecz konieczne jest oprócz tego wykazanie, że działaniu temu towarzyszył zamiar określony jako animus rem sibi habendi. Do istoty przywłaszczenia należy osiągnięcie celu w postaci uczynienia z cudzej rzeczy swojej własności przez jej zatrzymanie lub rozporządzenie nią. W zamiarze tym nie mieści się więc jedynie czasowe uniemożliwienie dysponowania rzeczą przez jej właściciela Skutek przywłaszczenia objęty zamiarem bezpośrednim stanowi utrata rzeczy przez osobę uprawnioną, wobec czego szkoda powstała w majątku tej osoby ma w zamierzeniu przywłaszczającego nieodwracalny charakter.(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2006 r.II KK 186/06)Zamiar przywłaszczenia rzeczy powierzonej (art. 284 § 2 k.k.), realizujący się w rozporządzeniu przez sprawcę tą rzeczą jak własną nie obejmuje nieuprawnionego (niezgodnego z wolą powierzającego) wykorzystania jej, nawet w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, o ile nie towarzyszy mu cel definitywnego włączenia tej rzeczy do majątku sprawcy.(V KK 316/03 wyrok SN 2004-05-06 OSNKW 2004/7-8/70...)W świetle powyższego stanowiska oraz analizy zebranego materiału dowodowego Sąd I instancji słusznie uznał ,iż oskarżony nie działał z zamiarem bezpośrednim przywłaszczenia a w tym włączenia samochodu należącego do pokrzywdzonego do własnego majątku lubspółki z o.o. (...), której był Prezesem Zarządu. Nie wynika to bowiem zarówno z zeznań pracownikówspółki (...)jak i z zeznań pracowników pokrzywdzonego, którzy to wskazywali ,iż pokrzywdzony nie zgadzał się z wartością faktur wystawionych przez(...) sp. z o.o.za naprawę samochodu . Natomiast pracownicyspółki (...)iA. B.potwierdzali wyjaśnienia oskarżonego , iż po wykonaniu naprawy pojazduA. J.był wzywany do jego odbioru jak i zapłaty wystawionych faktur jednak bezskutecznie . Słusznie przy tym Sądu I instancji uznał , iż brak jest podstaw do kwestionowania zeznań powyższych świadków jeśli zważyć , że znajdują one swoje odzwierciedlenie w wezwaniu pokrzywdzonego do zapłaty i odbioru pojazdu z dnia 23 lutego 2010 r. doręczonego w dniu 25 lutego 2010 r. , które to pozostało bez odpowiedzi z jego strony. Zwrócić także uwagę należy , iż jakkolwiek pokrzywdzony podnosił , iż według niego koszt dokonanych napraw był znacznie zawyżony i w związku z tym odmówił zapłaty za wystawione faktury i zażądał przeprowadzenia wyceny dokonanej usługi naprawczej, nie przedstawił jednak żadnego dokumentu potwierdzającego tą okoliczność. Nadto twierdzeniom pokrzywdzonego przeczy analiza akt Sądu Rejonowego dla Wrocławia –Fabrycznej Wydział XV Gospodarczy sygn. akt XV GNc 5190/11 , który to w dniu 09 listopada 2011 r. wydał prawomocny nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym potwierdzający roszczeniaspółki (...) sp. z o.o.wobecA. J.z tytułu dokonanych napraw samochodu markiR. (...).
Zwrócić także uwagę należy , iż pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego w apelacji podnosił , iż zarówno oskarżonemuŁ. S.orazspółce z o.o. (...)nie przysługiwało prawo zatrzymania pojazdu należącego do pokrzywdzonego w rozumieniuart. 461 § 1 k.c.. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie zmienia jednak oceny zachowania oskarżonego a w szczególności oceny jego zamiaru . Zaznaczyć bowiem należy , iż pokrzywdzony wiedział o takiej możliwości od samego początku , od chwili zlecania naprawyspółce z o.o. (...). Przedstawicielfirmy (...)informował pokrzywdzonego o tego rodzaju okolicznościach tj. o możliwości pozostawienia pojazdu wfirmie (...) sp. z o.o.jako zabezpieczenie płatności do momentu całkowitej zapłaty za naprawę przezTowarzystwo (...)bądź przy rozliczeniu gotówkowym przez zleceniodawcę naprawy,co wynika ze zlecenia naprawy, parkingu i holowania z dnia 14 października 2009 r. , które to pokrzywdzonyA. J.potwierdził własnoręcznym podpisem. Takie więc zachowanie nie może świadczyć o zamiarze popełnienia przez oskarżonego przestępstwa przywłaszczenia a wręcz przeciwnie wskazuje , iż sprawa ta w tym zakresie ma jedynie charakter cywilnoprawny . Tym bardziej też , że pokrzywdzony pomimo bezprawnego jak twierdził zatrzymania pojazdu nie wzywał oskarżonego ani teżspółki z o.o. (...)do jego zwrotu i zainteresował się miejscem postoju samochodu dopiero w lipcu 2010 r. . Wprawdzie przy tym pojazd należący do pokrzywdzonego nie znajdował się wówczas w dotychczasowym miejscu przyulicy (...)weW.na terniespółki (...), okoliczność ta nie jest jednak wystarczająca do przypisania oskarżonemu przestępstwa zart. 284 § 2 k.k.. Zwrócić bowiem uwagę należy , iż zmiana miejsca parkowania pojazdu pokrzywdzonego wynikała jedynie z likwidacji działalności przezspółkę (...). Nie było to więc działanie mające na celu pozbawienia pokrzywdzonego władztwa nad pojazdem lecz było podyktowane koniecznością gospodarczą . Tym bardziej też ,że sytuacja ta dotyczyła również innych samochodów znajdujących się na dotychczasowym terenie spółki.
Słusznie także Sąd I instancji wskazał , iż o zamiarze przywłaszczenia pojazdu należącego do pokrzywdzonego nie świadczy jego użyczenieK. L.skoro z okoliczności towarzyszących takiemu zachowaniu nie wynika zamiar pozbawienia osoby uprawnionej własności tej rzeczy . Jak wskazuje bowiem umowa użyczenia pojazdu z dnia 27 marca 2011 r. zawarta pomiędzyspółką (...)aK. L.oraz zeznania świadkówK. L.orazA. L.oskarżony nigdy nie informował ich by był właścicielem powyższego pojazdu, nie figuruje on również jako jego właściciel na powyższej umowie użyczenia z dnia 27 marca 2011 r. Także oskarżony konsekwentnie zaprzeczał aby kiedykolwiek traktował samochód pokrzywdzonego jako własność swoją bądźspółki (...). W świetle zatem tych okoliczności nie sposób kwestionować stanowiska Sądu I instancji w zakresie przypisania oskarżonemu czynu z art. 127 kw bowiem niewątpliwie jego zachowanie polegało jedynie na samowolnym rozporządzeniu powierzonym mu do naprawy samochodem osobowym markiR. (...)poprzez przekazanie tego pojazdu do użytkowania na podstawie użyczeniaK. L.. Słusznie też Sąd I instancji uznał, iż z uwagi na to ,że czyn przypisanyŁ. S.stanowi wykroczenie , postępowanie w tej sprawie podlegało umorzeniu z powodu przedawnienia karalności tego czynu.
Podsumowując zatem ten zakres rozważań , Sąd Odwoławczy podkreśla , iż w postępowaniu przed Sądem I instancji nie doszło do naruszenia zasad procesowych określonychart. 7 k.p.k.Sąd Rejonowy nie wykroczył przeciwko regułom oceny dowodów ustanowionych dyspozycjąart. 7 k.p.k.w sposób mogący być zakwestionowany z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego , co zostało wykazane powyżej .
W ocenie Sądu Okręgowego nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego przez Sąd I instancji polegającą na błędnej wykładni przepisu art. 127 §1 kw poprzez uznanie ,że samowolne użycie przez oskarżonego przedmiotowego pojazdu markiR. (...)nr rej. (...)wbrew woli oskarżyciela posiłkowego wypełnia znamiona przywołanego przepisukodeksu wykroczeńpodczas gdy zastosowanie winien mieć przepisart. 289 k.k.. Zwrócić bowiem uwagę należy , zgodnie ze stanowiskiem zajmowanym w literaturze i orzecznictwie , iż właściciel warsztatu , który powierzonego mu do naprawy pojazdu mechanicznego użył do celów osobistych wbrew woli właściciela , nie odpowiada za ten czyn na postawieart. 289 §1k.k. (uchwala SN z 25.09.1975 r. VI KZP 247/75 OSNKW 1975 nr 10-11) Nadto zaznaczyć należy , iż zabór pojazdu mechanicznego w rozumieniuart. 289 § 1 kpkjest przestępstwem materialnym i „zabór” oznacza wyjęcie przez sprawcę mienia ruchomego z władztwa posiadacza (właściciela) oczywiście wbrew jego woli i objęcie go we własne władanie. Tymczasem w niniejszej spawie pokrzywdzony jako właściciel pojazdu sam wyzbył się władania nim, przekazując pojazdspółce (...)w jego władanie w celu dokonania naprawy, która bez tego przekazania nie byłaby możliwa. W świetle powyższego nie można uznać zatem by oskarżony swoim zachowaniem mógł wyczerpać znamiona przestępstwa zart. 289 §1 k.k.a tym samym by Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego.
Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w treściart. 634 kpkw zw. zart. 636 k.p.k.oraz na podstawieart. 13 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(tj.: Dz.U. z 1983 r. , Nr 49 , poz. 223 ze zm.).
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawieart. 632 pkt. 2 kpkoraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2020 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.