Sąd Okręgowy w Lublinie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 372/15
Data wyroku: 2015-06-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Danuta Dadej-Więsyk

Sygn. akt VII U 372/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 czerwca 2015 roku
Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Danuta Dadej - Więsyk
Protokolant p. o. prot. sądowego Katarzyna Sawicka
po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 roku w Lublinie
sprawyT. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaT. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia 6 lutego 2015 roku   znak(...)
zmienia zaskarżoną decyzję i ustalaT. D.prawo do emerytury począwszy od dnia(...)roku.
Sygn. akt VII U 372/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6 lutego 2015 roku, znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówiłT. D.prawa do emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013 roku, poz. 1440 ze zm.) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.), z uwagi na to, że na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawca nie udowodnił co najmniej 15 - letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy nie uznał okresu zatrudnienia wnioskodawcy od dnia 2 stycznia 1981 roku do dnia 31 grudnia 1990 roku, tj. 10 lat w(...)Ś.za pracę w warunkach szczególnych, ponieważ przedłożone świadectwo pracy z dnia 2 grudnia 2013 roku nie spełnia wymogów formalnych w zakresie nie podania charakteru pracy zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów oraz niezgodności podanego stanowiska „kierowca samochodu ciężarowego” ze wskazanym wykazem, działem, pozycją i punktem powołanych przez pracodawcę przepisów resortowych – Wykaz A, dział VIII, poz. 2, pkt 5 „kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, co powoduje niepełność nazwy (decyzja – k. 9 akt rentowych).
W odwołaniuT. D.nie zgodził się z zaskarżoną decyzją uznając ją za krzywdzącą i wskazują, że w warunkach szczególnych pracował jako kierowca autobusu w okresie od dnia 2 stycznia 1981 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku oraz że okoliczność ta nie została uwzględniona w świadectwie pracy z dnia 31 października 2013 roku (odwołanie – k. 2 – 2v. akt sądowych).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie podnosząc argumenty, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie – k. 3 – 4 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
T. D.,urodzony (...), w dniu 3 lutego 2015 roku złożył wniosek o emeryturę. W jego treści zawarł oświadczenie o tym, że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Na podstawie przedłożonych dokumentów organ rentowy uznał za udowodniony na dzień 1 stycznia 1999 roku łączny okres podlegania ubezpieczeniom w wymiarze 26 lat, 7 miesięcy i 19 dni, w tym 26 lat, 5 miesięcy i 18 dni okresów składkowych oraz 2 miesięcy i 1 dnia okresów nieskładkowych. Organ rentowy nie uwzględnił do stażu pracy w szczególnych warunkach żadnego okresu zatrudnienia ubezpieczonego (okoliczności bezsporne).

T. D.z dniem 15 maja 1972 roku został zatrudniony wWytwórni (...)Przedsiębiorstwie Państwowym (następnieWytwórnia (...)) na stanowisku ucznia – krajacza metali w Dziale HM/OHP. Następnie w okresie od dnia 2 maja 1973 roku do dnia 31 lipca 1973 roku odbywał wstępny staż pracy na stanowisku stażysty ślusarza i krajacza metali. Po jego zakończeniu obowiązki służbowe wykonywał na stanowisku ślusarza.
W okresie od dnia 22 kwietnia 1975 roku do dnia 8 kwietnia 1977 roku odbywał zasadniczą służbę wojskową, po zakończeniu której do pracy w uprzednio zatrudniającym podmiocie powrócił z dniem 2 maja 1977 roku na stanowisko mechanika – kierowcy. W okresie służby wojskowej, tj. w dniu 8 kwietnia 1978 roku uzyskał uprawnienie do prowadzenia pojazdów kategorii C. Na zajmowanym stanowisku ubezpieczony objeżdżał produkowane w ramach kooperacji z zakładem wM.samochody chłodnie na podwoziach samochodówmarki S.lubJ., w zależności od produkcji, albo sprowadzał wskazane samochody zM.doŚ.. Równocześnie wykonywał obowiązki mechanika, przeprowadzając przeglądy zerowe, co nie miało miejsca w kanałach.
Z dniem 2 stycznia 1981 roku ubezpieczony został przeniesiony do wydziału HT/170, tj. wydziału transportu na stanowisko kierowcy samochodów ciężarowych. We wskazanym wydziale znajdował się tabor różnego rodzaju, około 200 pojazdów, w tym samochody powyżej 3,5 tony i poniżej, busy, samochody osobowe. Ubezpieczony obsługiwał samochód ciężarowymarki J., zajmując się przewożeniem części i materiałów do produkcji po kraju i za granicą.
W dniu 23 września 1982 roku uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii D. Z tym dniem rozpoczął codzienną obsługę autobusumarki B., posiadającego około 50 miejsc do przewozu osób. Zajmował się przewożeniem pracowników do pracy i z pracy. Rano od godziny 5.30 rozpoczynał zbieranie pracowników i na godzinę 7.00 przywoził ich do pracy. Pomiędzy przewozami pracowników dyspozytor zlecał ubezpieczonemu kierowanie samochodami ciężarowymi powyżej 3,5 tony, karetką przyzakładową, traktorem. Jeździł równieżN.iŻ.w celu rozwiezienia żywności do bufetów przyzakładowych. Przewoził również pracowników i uczniów na wycieczki krajowe i zagraniczne, które organizowane były zarówno w dni powszednie jak i w niedziele. Wyjazdów z tym związanych było dużo, a zakład pracy współpracował z placówkę PTTK, która organizowała wycieczki. Zakład pracy świadczył również usługi przewozu pracowników podmiotom zewnętrznym. W ich ramach przez okres 3 lat ubezpieczony przewoził wyłączne pracownikówkopalni (...). Zdarzało się, że w niedziele przewoził sportowców.
Z dniem 1 marca 1991 roku wydział transportu rozpoczął świadczenie usług w zakresie transportu pasażerskiego osób na trasieŚ.–L.–Ś.. W ramach jej realizacji ubezpieczony kierowałautobusem (...), posiadającym około 40 miejsc siedzących, przewożąc pasażerów, równocześnie wykonując dotychczasowe obowiązki. Woził pasażerów w ramach rozkładu jazdy w ramach dwuzmianowego rozkładu czasu pracy. Pierwszy kurs był około godziny 4.45, a ostatni na drugiej zmianie około godziny 23.05 zL.. Do dnia 31 marca 1992 roku był realizowany przewóz pracowników. Nadto w 1992 roku ubezpieczony był ponownie skierowany do przewozu pracownikówkopalni (...). Wykonywanie obowiązków służbowych polegało na tym, że jednego dnia jechał z pracownikami, a następnego przewoził pasażerów na trasie kursów.
Z dniem 1 kwietnia 1992 roku wydział w którym był zatrudniony ubezpieczony, tj. HT/170 został przekształcony wSpółkę z o.o. (...). Z tym dniem na mocyart. 231§ 2 k.p.T. D.został pracownikiem wskazanego podmiotu i zajmował się wyłącznie przewozem autobusem pasażerów na trasieŚ.–L.–Ś., które to obowiązki wykonywał do dnia 31 grudnia 1998 roku.
(pismo ws. zatrudnienia – k. 6, zaświadczenie – k. 12, świadectwo pracy – k. 19, notatka o dokonaniu rejestracji wojskowej – k. 23, umowa o pracę – k. 25, wniosek o przeniesienie – k. 28, pismo ws. przejścia – k. 41, zaświadczenie – k. 42, zaświadczenie lekarskie – k. 60 akt osobowych – k. 12 a.s.; świadectwo pracy – k. 6 akt świadczenia przedemerytalnego; wyjaśnienia i zeznaniaT. D.– k. 16v. – 17, 29 a.s.; zeznania świadkaP. D.– k. 27v. – 28v. a.s.; zeznania świadkaR. L.– k. 28v. a.s.)
Przystępując do oceny dowodów osobowych należy stwierdzić, że przesłuchani w sprawie świadkowie to osoby obce dla ubezpieczonego. ŚwiadekP. D.pracował w zakładach zatrudniających ubezpieczonego w okresie od 1968 roku do 2011 roku. Najpierw był zatrudniony jako inspektor do spraw transportu, następnie do kwietnia 1980 roku pracował jako technik zaopatrzenia, a od kwietnia 1980 roku do końca sierpnia 2011 roku pracował jako kierownik techniczny. Był odpowiedzialny za stan techniczny wszystkich środków transportowych. ŚwiadekR. L.pracował w(...)Ś.w okresie od 1981 roku do 1992 roku jako organizator i kierownik wydziału transportu a w okresie od 1992 roku do 2011 roku jako prezes spółki wydzielonej z(...), tj.(...) Sp. z o.o.Wskazane okoliczności dotyczące świadków pozwalają w ocenie Sądu na przyjęcie, że świadkowie posiadają niezbędne wiadomości dotyczące okoliczności zatrudnienia ubezpieczonego w zakresie jego obowiązków oraz warunków w jakich były wykonywane co do okresu objętego sporem. Zeznania świadków są logiczne oraz wzajemnie się uzupełniają, wobec czego Sąd uznał je za wiarygodne. Należy wskazać, że organ rentowy nie podniósł okoliczności, które mogłyby godzić w wiarygodność ich zeznań. Świadkowie zgodnie zeznali, że ubezpieczony jeździł samochodami ciężarowymi o ciężarze powyżej 3,5 tony, autobusami oraz karetką pogotowia przyzakładowego.
Powyższa ocena dotyczy również zeznań samego ubezpieczonego, skoro były one zgodne z wiarygodnymi zeznaniami świadków. Ubezpieczony wyczerpująco opisał swoje obowiązki. Brak jest jakichkolwiek przesłanek do kwestionowania jego zeznań.
Z tym jednakże zastrzeżeniem, że Sąd nie dał wiary zeznaniom ubezpieczonego i świadkaP. D.w zakresie w jakim twierdzili, że skarżący już w 1979 roku rozpoczął wykonywanie obowiązków służbowych na wydziale transportu, kierując samochodem ciężarowymmarki J.. W tym zakresie wskazane zeznania pozostają w sprzeczności z treścią dokumentu zawartego w aktach osobowych (k. 28), z której wynika, że przeniesienie z uprzednio zajmowanego stanowiska kierowcy – mechanika na stanowisko kierowcy samochodów ciężarowych nastąpiło w dniu 2 stycznia 1981 roku. Z tego względu wskazane zeznania nie mogły stanowić podstawy ustaleń w sprawie.
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił również w oparciu o powołane dowody z dokumentów. Ich autentyczność w toku procesu nie była kwestionowana przez strony. Ich forma oraz treść nie wzbudziła ponadto wątpliwości co do ich autentyczności z urzędu, wobec czego zostały one uznane za wiarygodne w całości i jako takie stanowiły pełnowartościowe źródło informacji o okolicznościach faktycznych w sprawie. Z tym jednakże zastrzeżeniem, że nie zasługiwało na wiarę świadectwo pracy z dnia 2 grudnia 2013 roku w zakresie w jakim nie uwzględniało w swej treści okoliczności pracy ubezpieczonego od dnia 23 września 1982 roku również na stanowisku kierowcy autobusu, która to okoliczność wynika z pozostały przeprowadzonych w sprawie dowodów w postaci uznanych za wiarygodne zeznań świadków i ubezpieczonego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieT. D.jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Do okoliczności spornych w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę treść zaskarżonej decyzji oraz odwołania i składanych przez ubezpieczonego zeznań należy możliwość zakwalifikowania okresów zatrudnienia ubezpieczonego wWytwórni (...)Przedsiębiorstwie Państwowym (następnieWytwórnia (...)) od dnia 15 maja 1972 roku do dnia 31 marca 1992 roku oraz wSpółce z o.o. (...)od dnia 1 kwietnia 1992 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku, w łącznym wymiarze 26 lat, 7 miesięcy i 17 dni, jako pracy w szczególnych warunkach, celem ustalenia, w związku z nieuznaniem przez organ rentowy żadnego okresu zatrudnienia ubezpieczonego jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, czy legitymuje się on 15 – letnim okresem tak kwalifikowanej pracy.
Zgodnie zart. 24 ust. 1 b pkt 20 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 748) – zwanej dalej ustawą emerytalną, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego dla mężczyzn urodzonych po dniu 30 września 1953 roku co najmniej 67. Ubezpieczony nie ukończył wyżej wymienionego wieku, zatem nie spełnia warunków niezbędnych do ustalenia mu prawa do emerytury w oparciu o powołany przepis.
Natomiast w myśl art. 46 w związku z art. 32 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku, a przed dniem 1 stycznia 1969 roku będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym niż wskazany, jeżeli nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego i warunki do uzyskania emerytury określone w tych przepisach spełnią do dnia 31 grudnia 2008 roku. Przy czym wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których wymienionym osobom przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Według§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego w dalszej części rozporządzeniem Rady Ministrów, pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.T. D.do dnia(...)roku nie osiągnął wymaganego przez cytowany przepis wieku emerytalnego – 60 lat.
Jednakże zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej, mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat. Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Przepis art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej stanowi, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust.2przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 32 ust. 4 ustawy).
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Według § 3 rozporządzenia Rady Ministrów okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Jednocześnie § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów stanowi, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B.
Sumując powyższe, aby nabyć prawo do emeryturyT. D.musiał spełnić łącznie następujące przesłanki:

1
osiągnąć obniżony do 60 lat wiek emerytalny;

2
nie przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego;

3
na dzień i stycznia 1999 r. udowodnić:

a
co najmniej 15 - letni okres wykonywania prac w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze oraz

b
staż pracy w wymiarze co najmniej 25 lat.

Bezspornym jest, że ubezpieczony w dniu wydania zaskarżonej decyzji ukończył wymagane 60 lat, na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymuje się 25 - letnim stażem pracy oraz że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Przechodząc do oceny, czy ubezpieczony spełnia również warunek legitymowania się co najmniej 15 – letnim stażem pracy w warunkach szczególnych należy wskazać, że skarżący występując do organu rentowego o przyznanie świadczenia emerytalnego przedłożył na okoliczność wykonywania prac w szczególnych warunkach w okresie od dnia 2 stycznia 1981 roku do dnia 31 grudnia 1990 roku dokument wymagany przez prawo, tj. świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, w stosunku do którego organ rentowy podniósł zarzuty natury formalnej. Niewątpliwie w swej treści powołany dokument nie odpowiada wymaganiom formalnym jakie kreują przepisy prawa. Natomiast co do pozostałego okresu objętego sporem skarżący takiego dokumentu nie przedłożył, podnosząc w odwołaniu, że zakład pracy sporządzając świadectwo pracy nie uwzględnił jego pracy na stanowisku kierowcy autobusu. Jednakże w ocenie Sądu wskazane okoliczności nie mogą dyskwalifikować możliwości ubezpieczonego ubiegania się o przedmiotowe świadczenie. Należy mieć bowiem na uwadze, że wadliwe wystawienie jak i brak wystawienia wskazanego dokumentu nie jest wystarczającą podstawą do przyjęcia, że pracownik nie wykonywał pracy w takich warunkach. Obowiązek sporządzenia dokumentacji w tym zakresie obciąża pracodawcę, w związku z czym wyciąganie wobec pracownika jakichkolwiek negatywnych konsekwencji braku jej sporządzenia bądź wadliwości, byłoby dla niego nazbyt krzywdzące.
Należy mieć na uwadze fakt, że w postępowaniu sądowym nie znajdują zastosowania ograniczenia w zakresie dopuszczalnych źródeł dowodowych, ustanowione na potrzeby postępowania przed ZUS, a wynikających z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe (Dz. U. z 2011 roku, Nr 237, poz. 1412). Zasadniczym bowiem celem postępowania sądowego jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym, wszechstronnym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Ułatwia toart. 473 k.p.c., który wprost stanowi, iż w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron.
Powyższe oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., sygn. III UZP 6/84; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r., sygn. III UZP 48/84wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 r., sygn. II UKN 186/97; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. III AUa 808/12). Z przedstawionym poglądem i wynikającymi z niego wnioskami Sąd Okręgowy w pełni się zgadza.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe, w którym Sąd oparł się na dokumentach znajdujących się w aktach osobowych i aktach ZUS, jego zeznaniach złożonych w trybieart. 299 k.p.c.oraz zeznaniach świadków, pozwoliło ustalić w sposób pewny, że ubezpieczony wykonywała stale i w pełnym wymiarze czasu pracę w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia wWytwórni (...)Przedsiębiorstwie Państwowym (następnieWytwórnia (...)) od dnia 2 stycznia 1981 roku do dnia 31 marca 1992 roku oraz wSpółce z o.o. (...)od dnia 1 kwietnia 1992 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku, w łącznym wymiarze 18 lat.
Z poczynionych ustaleń wynika, że ubezpieczony w okresie od dnia 2 stycznia 1981 roku do dnia 31 marca 1992 roku na wydziale transportu HT/170 obsługiwał samochód ciężarowymarki J., zajmując się przewożeniem części i materiałów do produkcji po kraju i za granicę, od dnia 23 września 1982 roku również zajmował się przewożeniem pracowników do pracy i z pracy oraz pracowników i uczniów w ramach organizowanych wycieczek krajowy i zagranicznych, a pomiędzy opisanymi przewozami kierowaniem karetki przyzakładowej i traktorem. Jak ustalono ubezpieczony przez okres 3 lat przewoził wyłączne pracownikówkopalni (...)w ramach świadczonych przez zakład pracy usług przewozu pracowników podmiotów zewnętrznych. Zdarzało się, że w niedziele przewoził sportowców. Od dnia 1 marca 1991 roku, w związku z rozpoczęciem przez wydział transportu świadczenia usług w zakresie transportu pasażerskiego osób na trasieŚ.–L.–Ś., ubezpieczony kierował równieżautobusem (...), posiadającym około 40 miejsc siedzących, przewożąc pasażerów. Nadto w 1992 roku był ponownie skierowany do przewozu pracownikówkopalni (...), a wykonywanie obowiązków służbowych polegało na tym, że jednego dnia jechał z pracownikami, a następnego przewoził pasażerów na trasie kursów. Natomiast w okresie od dnia 1 kwietnia 1992 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku w związku z zatrudnieniem wSpółce z o.o. (...)T. D.zajmował się wyłącznie przewozem autobusem pasażerów na trasieŚ.–L.–Ś.. Wskazane czynności odpowiadają rodzajowi pracy opisanemu w wykazie A, Dział VIII „W transporcie i łączności”, poz. 2 „Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów”, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów.
W tym miejscu należy wskazać, że na przyjęty w orzecznictwie pogląd zgodnie z którym wykonywanie u jednego pracodawcy w tym samym czasie (okresie) różnych rodzajów pracy w szczególnych warunkach (wymienione w załączniku dorozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze- wykaz A), stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nie pozbawia pracownika uprawnienia do zaliczenia tego okresu do zatrudnienia w szczególnych warunkach wymaganego do emerytury na podstawieart. 32 ust. 1, 2 i 4u.e.r.f.u.s. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2012 roku, sygn. II UK 103/11). Sąd powołany pogląd w pełni aprobuje i przyjmuje, że wykonywanie przez ubezpieczonego równocześnie obowiązków kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 oraz samochodu uprzywilejowanego w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, było wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach.
Dokonując wskazanej kwalifikacji charakteru prawnego części spornego okresu jako pracy w szczególnych warunkach Sąd miał na uwadze ustaloną okoliczność, że zdarzało się, iż dyspozytor zlecał ubezpieczonemu kierowanieN.iŻ., tj. samochodami poniżej 3,5 tony dopuszczalnego ciężaru całkowitego, w celu rozwiezienia żywności do bufetów przyzakładowych. Jednakże jak wynika z pozostałych poczynionych ustaleń obowiązki z tym związane nie miały zakresu zasadniczego a jedynie sporadyczny i uzupełniający, podczas gdy zasadniczy zakres obowiązków wypełniała jazda samochodami wymienionymi w rozporządzeniu Rady Ministrów. Dokonują takiej oceny wpływu wykonywanej przez skarżącego pracy związanej z kierowaniemN.iŻ.na ogólną ocenę charakteru prawnego zatrudnienia, Sąd miał na uwadze wypracowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym przy dokonywaniu oceny charakteru prawnego okresu pracy uwzględnienie takiego okresu powinno nastąpić po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale szkodliwego zatrudnienia, tyle że ocena prawna tych ustaleń powinna być racjonalna, bez stosowania "aptekarskiej" miary lub "stopera w ręku" (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2013 roku, sygn. akt III AUa 1769/12).
Sąd natomiast nie znalazł podstaw do zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 15 maja 1972 roku do dnia 21 kwietnia 1975 roku oraz od dnia 2 maja 1977 roku do dnia 1 stycznia 1981 roku. W pierwszym z tych okresów ubezpieczony wykonywał obowiązki pracownicze na stanowiskach ucznia – krajacza metali w Dziale HM/OHP, stażysty ślusarza i krajacza metali oraz ślusarza. Opisane prace nie zostały wymienione w wykazie A rozporządzenia Rady Ministrów i jako takie nie mogą stanowić podstawy do uznania wskazanego okresu pracy w ramach którego były wykonywane za pracę w warunkach szczególnych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 roku, sygn. akt I UK 41/05). Natomiast w okresie od dnia 2 maja 1977 roku do dnia 1 stycznia 1981 roku skarżący na stanowisku kierowcy – mechanika objeżdżał produkowane w ramach kooperacji z zakładem wM.samochody chłodnie na podwoziach samochodówmarki S.lubJ., w zależności od produkcji, albo sprowadzał wskazane samochody zM.doŚ.oraz równocześnie wykonywał obowiązki mechanika, przeprowadzając przeglądy zerowe, co nie miało miejsca w kanałach. W ocenie Sądu poczynione ustalenia powodują, że wykonywana przez ubezpieczonego praca kierowcy samochodów ciężarowych nie spełnia podstawowego warunku świadczenia jej w sposób stały i pełnowymiarowy, co w konsekwencji wyklucza możliwość jej uznania za pracę świadczoną w szczególnych warunkach.
Powyższe wyłączenia przesądziły również o braku możliwości zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach odbywanej przez ubezpieczonego zasadniczej służby wojskowej w okresie od dnia 22 kwietnia 1975 roku do dnia 8 kwietnia 1977 roku. Zgodnie bowiem z wypracowanym w orzecznictwie poglądem, który Sąd Okręgowy w pełni podziela, zachowanie statusu pracownika zatrudnionego w szczególnych warunkach w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w okresie pełnienia służby wojskowej, co skutkuje dopuszczalnością zaliczenia czasu tej służby do stażu uprawniającego do wcześniejszej emerytury, następuje wyłącznie w sytuacji gdy pracownik zatrudniony w szczególnych warunkach przed jej rozpoczęciem, po zakończeniu czynnej służby wojskowej powraca do tego zatrudnienia w przepisanym terminie (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 grudnia 2013 roku, II UK 217/13; z dnia 25 lutego 2010 roku, II UK 215/09; z dnia 9 marca 2010 roku, I UK 333/09; z dnia 17 maja 2012 roku, I UK 399/11; z dnia 24 maja 2012 roku, II UK 265/11 oraz wyroki Sądów Apelacyjnych w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2013 roku, III AUa 1412/12 i w Gdańsku z dnia 15 października 2013 roku, III AUa 213/13). Jak wynika z poczynionych ustaleń ubezpieczony przed dniem 22 kwietnia 1975 roku nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych. Po zakończeniu służby wojskowej z dniem 2 maja 1977 roku powrócił do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy – mechanika, na którym wykonywana praca również nie została zakwalifikowana jako w warunkach szczególnych. Mając powyższe poglądy i poczynione ustalenia na uwadze wskazane wyłączenie było uzasadnione. Jednakże trzy wskazane wyłączenia nie miały jednak wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.
Jak wynika z poczynionych ustaleńT. D.legitymuje się ogólnym stażem pracy wynoszącym ponad 25 lat, ukończył 60 lat życia, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego oraz pracował w warunkach szczególnych ponad wymagany co najmniej 15 – letni okres, tj. przez 18 lat. Tym samym ubezpieczony spełnia wszystkie warunki do ustalenia mu prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych od dnia(...)roku, tj. od dnia złożenia wniosku o świadczenie, stosownie do art. 129 ust. 1 w związku z art. 100 ustawy emerytalnej. W tym bowiem dniu spełnił wszystkie warunki do ustalenia prawa do emerytury.
Z tych względów Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i na mocy wyżej wskazanych przepisów orazart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.