Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 554/15
Data wyroku: 2015-11-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krystyna Święcicka
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 437 §1 kpk
Teza: do wątpliwości o których mowa w art. 5 par. 2 kpk nie należą wątpliwości związane z problemem oceny dowodów, w więc który z wzajemnie sprzecznych dowodów, czy też zeznań świadków  zasługuje na wiarę, a który tego waloru nie posiada.

Sygn. akt II Ka 554/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 listopada 2015 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Krystyna Święcicka

Protokolant:

stażysta Renata Olędzka

przy udziale Prokuratora Luby Fiłoc

po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r.
sprawyS. G.
oskarżonego o przestępstwo zart. 278 § 1 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach
z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt VII K 407/14
utrzymuje wyrok w mocy; zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze stwierdzając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa.
Sygn. akt II Ka 554/15

UZASADNIENIE
S. G.został oskarżony o to, że w okresie od dnia 28 marca 2014 r. do dnia 29 marca 2014 r. w miejscowościK., gm.S.dokonał wyrębu dwóch drzew dębowych na działce leśnej onumerze ewidencyjnym (...)o wartości 3.225,09 zł na szkodęJ. C., a następnie zabrał w celu przywłaszczenia górne ich części oraz gałęzie, natomiast nie zdołał zabrać pni tych drzew ze względu na interwencję osoby pokrzywdzonej,
tj. o czyn zart. 278 § 1 kk
Sąd Rejonowy w Siedlcach wyrokiem z dnia 08 lipca 2015 r., sygn. akt VII K 407/14:
OskarżonegoS. G.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawieart. 278 § 1 kkwymierzył mu karę 4 /czterech/ miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkw zw. zart. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 2 /dwóch/ lat.
Na podstawieart. 290 § 2 kkorzekł od oskarżonego na rzeczJ. C.zam.S.,ul. (...)nawiązkę w kwocie 6450,18 złotych.
Zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 90 /dziewięćdziesiąt/ złotych tytułem kosztów postępowania oraz 120 /sto dwadzieścia/ złotych tytułem opłaty.
Apelację od przedstawionego wyżej wyroku wniósł obrońca oskarżonego, który zaskarżył go w całości. Powołując się na przepisart. 425, 444, 437 i 438 pkt 2 i 3 kpkzaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1
obrazę przepisów postępowania –art. 5 § 2 kpk, gdyż w postępowaniu dowodowym nie usunięto zasadniczej wątpliwości tzn. czy oskarżony kupił drzewa od św.K., czy też samowolnie dokonał ich ścięcia, zabrał gałęzie i w miejscu otwartym /na otwartym polu/ pozostawił tzw. odziomki.

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, przez przyjęcie, że oskarżony orientował się w tym lesie, bo był sołtysem i że bez „zażenowania” pomawia św.K..

Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienieS. G.od dokonania zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
W toku rozprawy apelacyjnej obrońca oskarżonego poparł apelację. Prokurator wniósł o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, zaś oskarżony przyłączył się do apelacji swojego obrońcy.

Sąd Okręgowy w Siedlcach zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego nie jest zasadna i jako taka nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie stwierdzić należy, że nie budzi zastrzeżeń przebieg postępowania dowodowego na rozprawie głównej, jak też przeprowadzona przez Sąd I instancji ocena wszystkich ujawnionych dowodów oraz poczynione w oparciu o nią ustalenia faktyczne.
Przede wszystkim nie ma racji skarżący podnosząc zarzut obrazyart. 5 § 2 kpk– naczelnej zasady procesu karnegoin dubio pro reo,jaką jest rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego. Do wątpliwości o których mowa wart. 5 § 2 kpknie należą bowiem wątpliwości związane z problemem oceny dowodów, a więc który z wzajemnie sprzecznych dowodów, czy też zeznań świadków zasługuje na wiarę, a który tego waloru nie posiada.
Jak wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 września 2015 r., sygn. IV KK 143/15 norma wyrażona wart. 5 § 2 kpkzostaje naruszona nie tylko wtedy, gdy nieusuwalnych wątpliwości nie rozstrzygnięto na korzyść oskarżonego, ale również wtedy, gdy organ procesowy bezzasadnie korzysta z tej dyrektywy. Warunkiem jej zastosowania jest przecież brak możliwości usunięcia wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych. Natomiast w wypadku, gdy pewne ustalenie faktyczne jest zależne od dania wiary tej lub innej grupie dowodów przeprowadzonych w toku procesu, nie można w ogóle mówić o naruszeniu zasadyin dubio pro reo.Obowiązkiem sądu jest bowiem wtedy przede wszystkim dokonanie pogłębionej analizy poszczególnych dowodów, zajęcie stanowiska co do ich wiarygodności, skonfrontowanie z innymi dowodami i dokonanie oceny, której wyniki w postaci wniosków doprowadzą do dokonania konkretnych ustaleń faktycznych. Samo zgromadzenie w sprawie różnych dowodów, nawet wspierających przeciwstawne tezy, nie daje wcale podstawy do twierdzenia, że zachodzą nie dające się usunąć wątpliwości, ale rodzi po stronie sądu obowiązek szczególnie starannego rozważenia każdego z tych dowodów i rzetelnego wskazania, które z nich i dlaczego przyjmuje za podstawę swego rozstrzygnięcia. Ewentualne zastrzeżenia dotyczące tej sfery mogą być więc jedynie rozstrzygane na płaszczyźnie utrzymania się przez sąd orzekający w granicach sędziowskiej swobody oceny wynikającej z treściart. 7 kpk. Nawet całkowite przeciwieństwo dowodów nie daje jeszcze podstaw do zaniechania ich oceny i mechanicznego powołania się na dyrektywę interpretowania wątpliwości na korzyść oskarżonego. Przepisart. 5 § 2 kpknie może więc być wykładany jako źródło obowiązku czynienia ustaleń faktycznych w oparciu o najkorzystniejszą dla oskarżonego wersję zdarzeń bez wcześniejszego przeanalizowania wszystkich dostępnych dowodów i przedstawienia argumentów uzasadniających ocenę każdego z nich. Zatem nie jest sprzeczny z dyrektywą zapisaną w tym przepisie wybór wersji mniej korzystnej z punktu widzenia oskarżonego, jeżeli znajduje ona oparcie w dowodach, które oddają obraz zdarzenia jako logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym(Legalis Numer 1341833).
W oparciu o powyższe orzeczenie Sądu Najwyższego z całą stanowczością stwierdzić należy, iż nie sposób zgodzić się ze skarżącym, o ile podnosi, iż nie usunięto wątpliwości w zakresie czy oskarżony kupił drzewa od świadkaS. K., czy też samowolnie dokonał ich ścięcia. Istnienie różnych wersji zdarzenia nie jest bowiem równoznaczne z zaistnieniem niedających się usunąć wątpliwości. W toku postępowania dowodowego w oparciu o zeznania świadków, w szczególności:S. K.(który kategorycznie zaprzeczył, jakoby miał sprzedać drzewo oskarżonemu),M. D.,J. C.orazB. C., Sąd I instancji ustalił, iż oskarżony zabrał w celu przywłaszczenia górne części drzew oraz gałęzie, natomiast nie zdążył zabrać pni tych drzew ze względu na interwencję osoby pokrzywdzonej. Zeznania wszystkich świadków zostały poddane wnikliwej analizie i ocenie Sądu I instancji, który w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku szczegółowo uargumentował dlaczego zeznania te zasługują na obdarzenie ich przymiotem wiarygodności. Wyjaśnienia oskarżonego, w których zaprzecza on swojemu sprawstwu nie wytrzymały konfrontacji ze spójnymi, jasnymi, logicznymi, wzajemnie się uzupełniającymi i zgodnymi z doświadczeniem życiowym zeznaniamiS. K.,M. D.,J. C.,B. C.,J. P.orazL. C.. Sąd I instancji wyczerpująco opisał przy tym dlaczego wyjaśnienia oskarżonego nie zasługują na danie im wiary. Argumentacja Sądu Rejonowego w tym zakresie jest w ocenie Sądu Odwoławczego zarówno przekonywująca, jak i całkowicie słuszna. Nie stwierdzono przy tym nieusuniętych w drodze postępowania dowodowego wątpliwości, a tylko takie rozstrzygnięte powinny być na korzyść oskarżonego. Zarzut obrazyart. 5 § 2 kpkjest zatem chybiony.
Dodać przy tym należy, iż w ocenie Sądu Odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jest kompletny i nie zachodzi konieczność przesłuchiwania dodatkowych świadków. Sąd I instancji na rozprawie głównej w dniu 25 maja 2015 r. na podstawieart. 170 § 1 pkt 2 kpksłusznie oddalił wniosek dowodowy obrońcy oskarżonego o przesłuchanie świadków:A. D.,J. I.iA. B., gdyż okoliczności na jakie mieliby zeznawać wskazani świadkowie nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zeznania na okoliczność uprzednich transakcji kupna drzewa jakich dokonywałS. G., prowadzący kilkadziesiąt lat tartak, który obecnie prowadzą jego zstępni, wobec braku wiedzy świadków o jakichkolwiek okolicznościach konkretnego czynu zarzucanego oskarżonemu w przedmiotowej sprawie nie byłyby celowe. A to właśnie celowość przeprowadzenia dowodu jest wytyczną przy ocenie wniosku dowodowego.
Podkreślić przy tym, należy, iż dowody dopuszcza się w celu udowodnienia konkretnych okoliczności, nie zaś w celu sprawdzenia hipotezy wnioskodawców, czy ewentualnie nie okażą się one przydatne w postępowaniu(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. V KK 260/11, Legalis Numer 1180525).O ile dopuszczalne i celowe jest przeprowadzenie dowodu na okoliczność sprawdzenia innej wersji wydarzeń, to nie należy tracić z pola uwagi, że dowód ten nie może być przeprowadzany niejako jedynie "na wszelki wypadek", dla sprawdzenia, czy za jego pomocą da się wyprowadzić kolejną wersję zdarzenia. Zgodnie z treściąart. 167 § 2 kpkdowód ma bowiem zmierzać do wykrycia lub oceny właściwego dowodu. Nadużyciem uprawnień wynikających zart. 170 kpkbędzie więc nie tylko oddalenie wniosku dowodowego mimo braku podstawy prawnej wynikającej z przepisów tego artykułu, ale również bezzasadne uwzględnienie przez sąd wniosku dowodowego i podejmowanie w konsekwencji czynności procesowych niezdatnych do realizacji celu głównego procesu jakim jest rozstrzygnięcie bez zbędnej zwłoki o prawnej odpowiedzialności oskarżonego w zakresie stawianego mu przez oskarżyciela zarzutu(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. IV KK 132/14, Legalis Numer 1047219).
W oparciu o powyższe, stwierdzić należy, iż decyzja procesowa Sądu I instancji w zakresie oddalenia wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o przesłuchanie świadków:A. D.,J. I.orazA. B.była prawidłowa i nie zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie wskazywanym przez obrońcę oskarżonego w w/w wniosku.
Chybionym jest także zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, jaki miałby w ocenie skarżącego polegać na niezasadnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że oskarżony orientował się w lesie, gdzie wycięto drzewo, bo był sołtysem i że „bez zażenowania” pomawia świadkaS. K.. Zupełnie niezrozumiałym jest przy tym podkreślanie zarówno przez obrońcę oskarżonego w złożonej apelacji, jak i samegoS. G.w toku kolejnych rozpraw głównych Sądu I instancji, wieloletniego pełnienia przez niego obowiązków sołtysa i ławnika. Taka postawa domagająca się w istocie obdarzenia wiarą wyjaśnieńS. G.z uwagi na pełnione przez niego w przeszłości funkcje i zajmowane stanowiska oraz potraktowania go przez to szczególnie i ulgowo zasługuje na dezaprobatę także w ocenie Sądu Odwoławczego. Sąd Rejonowy słusznie i zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego ustalił bowiem, iż skoro oskarżony, który urodził się wK.- oddalonym o niecały kilometr odK., całe życie mieszkał wK., przez wiele lat prowadził tartak na tym terenie, zajmował się profesjonalnie wycinką drzewa i sprawował w tej miejscowości funkcję sołtysa (a zatem pobierał od mieszkańców wsiK. (...)podatek rolny i leśny) musiał doskonale orientować się w lesie zlokalizowanym w jego rodzinnej miejscowości. Za znaczące w tej kwestii uznać należy zeznanieM. D., który stwierdził, iż działkaC.graniczy tylko z ich polem i nie jest możliwe żeby ktoś się pomylił co do właściciela działki, zwłaszcza osoba z wiedzą jaką posiadał oskarżony.
Dodać też należy, iż nie mogą być uznane za wiarygodne wyjaśnienia oskarżonego, który wskazał, iż „naszykował drzewo, żeby leśnik odbił”. Jak wynika bowiem, z zeznań świadkaP.oskarżony już w sobotę, tj. 3 dni przed zgłoszeniem kradzieży chciał zabrać drzewo z lasu, ale świadek nie miał wówczas czasu i w dniu 31 marca zgodził się przewieźć te drzewa. Wynika z tego, iż oskarżony chciał jak najszybciej drzewa te przewieźć na swoją posesję.
WyjaśnieniaS. G., w których twierdzi on, iż zakupił drzewo odS. K.(który kategorycznie zaprzecza tej okoliczności) słusznie uznane zostały zatem za przyjętą przez oskarżonego linię obrony. Dodać należy przy tym, iż w/w twierdzenie oskarżonego było dla niego wyjątkowo wygodne, ponieważ posiadał on wiedzę o tym, iż świadekS. K.był uprzednio karany. Oskarżony zakładał bowiem, że świadek ten z uwagi na uprzednią karalność nie zostanie uznany za wiarygodnego, zapominając całkowicie o tym, iż przedmiotem oceny zeznań świadków jest ich treść i powiązanie z innymi dowodami, a nie pochodzenie.
Obecny zły stan zdrowia oskarżonego, który tak podkreśla jego obrońca w złożonej apelacji, nie mógł mieć także wpływu na ocenę zachowaniaS. G.w dacie zarzucanego mu czynu, tj. w marcu 2014 r. Wiek i stan zdrowia oskarżonego zostały jednak uwzględnione przez Sąd I instancji w dacie wyrokowania jako okoliczności łagodzące przy wymiarze orzeczonej kary.
Reasumując, podkreślić należy, iż poczynione przez Sąd Rejonowy w Siedlcach ustalenia w zakresie tak stanu faktycznego, jak i winy oskarżonegoS. G.są w ocenie Sądu Okręgowego prawidłowe i nie wykazują cech błędu. Nie ma wątpliwości, co do tego, że oskarżony ten dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. Fakt ten został w sposób bezsporny dowiedziony, co ma odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, wobec oczywistej bezzasadności zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy oskarżonego oraz niestwierdzenia uchybień określonych wart. 439 kpki440 kpkpodlegających uwzględnieniu z urzędu, Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając wywiedzioną apelację za bezzasadną. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również, aby kara orzeczona w realiach niniejszej sprawy wobec oskarżonegoS. G.nosiła znamiona rażącej surowości.
Biorąc pod uwagę dochodyS. G.oraz wysokość nawiązki jaką winien uiścić on na rzecz pokrzywdzonegoJ. C., Sąd Okręgowy na podstawieart. 624 § 1 kpkiart. 17 ust. 1 i 2 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. Nr 49, poz. 223 z 83r. z późń. zm.)zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze ustalając, iż wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy w Siedlcach orzekł jak w wyroku.