Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 271/15
Data wyroku: 2015-06-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Janusz Kasnowski, Aurelia Pietrzak, Wojciech Borodziuk
Słowa kluczowe: Klauzula Wykonalności
Podstawa prawna: art. 787, art. 795 § 2 k.p.c.

Sygn. akt II Cz 271/15

POSTANOWIENIE
dnia 25 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski (spr.)
Sędziowie: SO Aurelia Pietrzak
SO Wojciech Borodziuk
po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwT.(wierzyciela)
z udziałem
E. M.(małżonki dłużnikaA. M.)
o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika
na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 21 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt: XII Co 15373/11
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
Sygn. akt II Cz 271/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2012 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku wierzyciela(...) Sp. z o.o.wT.z udziałem dłużniczkiE. M.o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, nadał klauzulę wykonalności prawomocnemu wyrokowi Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 28 sierpnia 2006 r. w sprawie IX GC 76/06 także przeciwko małżonce dłużnikaA. M.–E. M.z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością ustawową oraz orzekł o kosztach postępowania.
Na skutek zażalenia dłużniczki, Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r. uchylił powyższe postanowienie i oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że doszło do zmiany okoliczności sprawy co uzasadniało zastosowanieart. 395 § 2 k.p.c.Małżonka dłużnika bowiem składając zażalenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności wykazała dokumentem urzędowym fakt rozwiązania jej małżeństwa z dłużnikiem przez rozwód, co nastąpiło wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 17 września 2014 r. Wprawdzie powyższa okoliczność zaistniała po wydaniu zaskarżonego postanowienia, jednakże jej ujawnienie w toku postępowania zażaleniowego sprawiło, że ostatecznie nie można uznać, aby przesłanki zart. 787 k.p.c.zostały spełnione, albowiem majątek wspólny małżonków już nie istnieje z uwagi na treść wyroku rozwodowego, który jest skutecznyerga omnes.Zatem Sąd uznał zażalenie dłużniczki za oczywiście uzasadnione.
Następnie Sąd wskazał, że wnioskodawca wystąpił o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu przeciwko małżonce dłużnika – z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku wspólnego. Po przytoczeniu treściart. 787 k.p.c.iart. 41 § 1 k.r.o.w brzmieniu sprzed 20 stycznia 2005 r., z których wynikało, że za długi zaciągnięte przez jednego z małżonków wierzyciel ma możliwość żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków, Sąd wskazał, że racji istnienia prawomocnego wyroku rozwodowego dłużniczka nie jest już małżonkąA. M.i tym samym nie istnieje już majątek wspólny małżonków, do którego możliwe byłoby skierowanie egzekucji.
Wobec powyższego, na podstawieart. 787 k.p.c.a contrarioSąd oddalił wniosek.
Zażalenie na postanowienie złożył wnioskodawca domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zarzucił on Sądowi pierwszej instancji:
- naruszenieart. 787 § 1 k.p.c.w brzemieniu sprzed dnia 20 stycznia 2005 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ostateczne oddalenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika – z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku wspólnego, pomimo braku ku temu uzasadnionych przyczyn. W uzasadnieniu wierzyciel wskazał, że zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej nie ma skutku wstecznego, a więc nie może mieć znaczenia, skoro postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika zapadło wcześniej.
W odpowiedzi na zażalenie dłużniczka wniosła o jego oddalenie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie wnioskodawcy znajduje uzasadnienie, choć z innych względów aniżeli wskazanych w treści złożonego środka zaskarżenia.
W szczególności zwrócić należy uwagę, że po uwzględnieniu wniosku wierzyciela i nadaniu klauzuli przeciwko małżonce dłużnikaE. M.postanowieniem z dnia 16 lutego 2012 r. Sąd Rejonowy przesłał jego odpis małżonce dłużnika na adres wB.przyul. (...). Przesyłka mimo powtórnego awizowania nie została podjęta przezE. M.(k.27), co skutkowało uznaniem przez Sąd , że jej doręczenie było skuteczne (w ujęciuart.139 § 1 kpcw brzmieniu przed zmianą), a tym samym doprowadziło do uprawomocnienia się postanowienia, co zdaje się potwierdzać adnotacja sędziego Przewodniczącego na karcie 23 akt. Zatem złożenie przez małżonkę dłużnika zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 16 lutego 2012r. dopiero w dniu 23 września 2014r., na co wskazuje data prezentaty zamieszczona na zażaleniu (k.30), oznaczałoby, że zażalenie zostało wniesione po upływie ustawowo wymaganego terminu (art.394 § 2 kpcw związku zart.13§2 kpc). Gdyby tak uznać, to zażalenie małżonki dłużnika powinno spotkać się z odrzuceniem (zgodnie zart.370 kpcw związku zart.397 § 2 i art.13 § 2 kpc). Już te wątpliwości w zestawieniu z dalszymi czynnościami podjętymi w sprawie przez Sąd Rejonowy wymagają stosownego wyjaśnienia i właściwej oceny, co do ich ewentualnych skutków procesowych.
Zauważyć bowiem należy, że na skutek zażalenia małżonki dłużnikaE. M.sędzia Przewodniczący – zarządzeniem z dnia 14 października 2014r. – wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez wskazanie komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne na podstawie kwestionowanego postanowienia oraz sygnatury akt komorniczych, a nadto do uiszczenia opłaty sądowej należnej od zażalenia w wysokości 30 zł (w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia), a także do nadesłania odpisu wyroku rozwodowego /k.34/. z tego wnosić by należało, że wskazanie przez zobowiązaną komornika sądowego i sygnatury akt sprawy egzekucyjnej miałoby prawdopodobnie posłużyć Sądowi do ustalenia kiedy otrzymała zawiadomienie o wszczęciu wobec niej egzekucji lub odpis postanowienia o nadaniu przeciwko niej klauzuli wykonalności, a w konsekwencji czy zachowała wymagany termin do wniesienia zażalenia. Tymczasem dopiero uznanie, że uprzednie doręczenieE. M.odpisu postanowienia z dnia 16 lutego 2012r. na adres wB.przyul. (...)nie było skuteczne, a tym samym nie doprowadziło do uprawomocnienia się postanowienia, otwierałoby drogę do rozważenia i oceny, czy zażalenie zostało złożone przez nią z zachowaniem ustawowego terminu. Zarówno treść sentencji zaskarżonego postanowienia z dnia 21 stycznia 2015r., jak i jego uzasadnienie, nie wskazują, by te kwestie były prz Sąd Rejonowy rozważane, a zdają się wskazywać, że Sąd postąpił tak, jakby zażalenie małżonki dłużnika zostało złożone w terminie.
Wreszcie zwrócić należy uwagę, że zarządzenie sędziego Przewodniczącego z dnia 14 października 2014r. o wezwaniu do usunięcia braków formalnych zażalenia zostało doręczone małżonce dłużnika w dniu 22 grudnia 2014r. /potwierdzenie odbioru – k.46/. opłata sądowa od zażalenia została uiszczona przez małżonkę dłużnika w dniu 30 grudnia 2014r., a w dniu 2 stycznia 2015r. skarżąca nadesłała do Sądu odpis prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego we Bydgoszczy z dnia 17 września 2014 r. rozwiązującego jej małżeństwo z dłużnikiemA. M./k.49 i 50/. Zatem w wyznaczonym terminie nie uzupełniła ona wszystkich braków formalnych zażalenia do czego została zobowiązana, albowiem nie podała jaki komornik i pod jaką sygnaturą prowadzi postępowanie egzekucyjne. Dane te były w sprawie niezbędne do tego, aby skontrolować terminowość wniesionego zażalenia poprzez wystąpienie do właściwego komornika o przesłanie akt tej sprawy. Wówczas możliwe by było ustalenie czy małżonka dłużnika dochowała terminu tygodniowego wskazanego wart. 795 § 2 k.p.c., liczonego od dnia doręczenia jej zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, przy uwzględnieniu uprzednio poczynionej uwagi, że doręczenie postanowienia Sądu Rejonowego a dnia 16 lutego 2012r. na adres wB.przyul. (...)nie było skuteczne, a tym samym nie doprowadziło do uprawomocnienia się postanowienia. Obecnie, przy istnieniu wszystkich wyżej wskazanych wątpliwości nie można stwierdzić, że zażalenie zostało wniesione w terminie. Nadto nie może umykać z pola widzenia fakt, że opłata sądowa od zażalenia w kwocie 30 zł została uiszczona przez skarżącą w dniu 30 grudnia 2014r., a więc po upływie tygodnia od doręczenia wezwania (termin kończył bieg z dniem 29 grudnia 2014r.), co także może rodzić konsekwencje przewidziane wart.370 kpc(stosowanym w związku zart.397 § 2 kpciart.13 § 2 kpc).
Z uwagi na te wszystkie wątpliwości uznać należało, że Sąd Rejonowy co najmniej przedwcześnie postąpił dokonując uchylenia postanowienia z dnia 16 lutego 2012r. o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika na podstawieart. 395 § 2 k.p.c.Dlatego też Sąd odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania (na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Sądu Rejonowego będzie wyjaśnienie wcześniej przywołanych wątpliwości, a w konsekwencji czy zażalenie na postanowienie z dnia 16 lutego 2012r. zostało złożone w wymaganym terminie, a dopiero wówczas przeprowadzenie oceny z punktu widzeniaart.395 § 2 kpclub przekazanie do rozpoznania według właściwości Sądowi odwoławczemu.