Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 626/15
Data wyroku: 2015-10-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska, Elżbieta Gawda, Małgorzata Rokicka-Radoniewicz
Słowa kluczowe: Świadczenia Przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 4 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych i art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 626/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 października 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Elżbieta Gawda

Sędziowie:

SA Małgorzata Rokicka-Radoniewicz (spr.)
SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

Protokolant: protokolant sądowy Kinga Panasiuk-Garbacz

po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. w Lublinie
sprawyM. Ż.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o prawo do świadczenia przedemerytalnego
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach
z dnia 14 maja 2015 r.    sygn. akt IV U 749/14

oddala apelację.
Małgorzata Rokicka-Radoniewicz  Elżbieta Gawda  Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

III AUa 626/15

UZASADNIENIE
Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.decyzją z dnia 9 maja 2014 r. odmówił ubezpieczonejM. Ż.prawa do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ nie udokumentowała 35 letniego okresu ubezpieczenia. Organ przyjął okres ubezpieczenia wynoszący łącznie 32 lata, 1 miesiąc i 11 dni okresów składkowych i nieskładkowych, nie zaliczając z okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 26.03.1977r. do 05.07.1981r.
Od tej decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego w Siedlcach złożyłaM. Ż.zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych poprzez nie uwzględnienie przy obliczeniu okresów składkowych i nieskładkowych okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Podnosząc ten zarzut wnosiła o zmianę decyzji i uznanie okresu pracy w gospodarstwie rolnym w zakresie niezbędnym do uzyskania świadczenia przedemerytalnego.
Sąd Okręgowy w Siedlcach wyrokiem z dnia 14 maja 2015 roku zmienił zaskarżoną decyzję i ustaliłM. Ż.prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 15 kwietnia 2014 roku. Sąd Okręgowy orzekł, że zgodnie zart.2 ust. 1 pkt. 5 oraz ust.3 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz.U. z 2013r. poz.170) prawo do świadczeń przedemerytalnych przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Ponadto zgodnie zust.3cytowanego przepisu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej wust. 1po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:
1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna;
2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;
3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Jest w sprawie poza sporem, że ubezpieczona spełnia warunki zawarte w ust.3 cytowanego przepisu. Umowa o pracę została rozwiązana z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Ubezpieczona jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i pobiera zasiłek dla bezrobotnych. W okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych.
W ocenie Sądu Okręgowego ubezpieczona spełniła również warunek stażu pracowniczego. Bezspornym jest w sprawie, żeM. Ż.udokumentowała 32 lata, 1 miesiąc i 11 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Sąd Okręgowy dał wiarę zeznaniom ubezpieczonej i świadków, uznając, że są logiczne, spójne i wzajemnie się uzupełniają. Świadkowie zeznali, żeM. Ż.w okresie nauki w szkole średniej każdą wolną chwilę oraz wakacje poświęcała pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Wykonywała różne prace związane z uprawą ziemi i hodowlą takie jak: obrządek i dojenie, suszenie siana, praca przy żniwach. Czynności te w okresie wakacji zajmowały jej cały dzień, ponad 8 godzin w ciągu doby, a w okresie nauki szkolnej ponad 4 godziny dziennie. Gospodarstwo miało ponad 1,5 ha powierzchni. Ojciec ubezpieczonej pracował poza rolnictwem, a matka zajmowała się opieka nad młodszymi dziećmi. Większość prac w gospodarstwie rolnym spadła na ubezpieczoną.
Zgodnie z art. 10 ust.1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględnia się również okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
Sąd Okręgowy zaznaczył, że pracaM. Ż.nie była tylko doraźną pomocą wykonywaną zwyczajowo przez dzieci osób zamieszkałych na terenach wiejskich, o czym świadczą takie fakty jak stałość tej pracy, wykonywanej codziennie niezależnie od pory dnia i pogody, długość dniówki roboczej przekraczającej 4 godziny w ciągu doby, a w okresach wakacji 8 godzin, oraz niezbędność tej pracy do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. W ocenie Sądu nauka ubezpieczonej w zasadniczej szkole zawodowej oddalonej od miejsca zamieszkania o 9 km. i w technikum oddalonym o 16 km. nie była przeszkodą w wykonywaniu prac rolniczych w rozmiarze co najmniej 4 godziny w ciągu doby. Były to odległości na tyle małe, że ubezpieczona mogła je pokonać w kilkanaście minut. Również doświadczenie życiowe i znajomość zwyczajów panujących w stosunkach wiejskich w tamtym okresie przemawia za wiarygodnością zeznań ubezpieczonej. Gospodarstwo rolne było podstawą egzystencji rodziny wiejskiej i praca na roli była podstawowym obowiązkiem każdego członka rodziny, wyprzedzającym obowiązek szkolny.
Od tego wyroku apelację wniósł organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał:
- naruszenie prawa materialnego, tj.art.2 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnychw związku zart.10 ust.1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychpoprzez błędną wykładnię i ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego osobie niespełniającej przesłanki 35 letniego okresu uprawniającego do emerytury;
- naruszenie prawa procesowego, tj.art. 233 § 1 kpcpoprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie przez Sąd ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału odwodowego polegających na przyjęciu, że przy ustaleniu prawa do świadczenia przedemerytalnego należy uwzględnić okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 26 marca 1977 roku do 5 lipca 1981 roku podczas gdy w tym okresie ubezpieczona kontynuowała naukę w Zasadniczej Szkole(...)wC.a następnie w Państwowym Technikum(...)wJ.i codzienne dojazdy do szkoły oraz konieczność przygotowania się do lekcji uniemożliwiały jej stałą pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika, a ponadto z uwagi na niewielką powierzchnię gospodarstwa nie istniała potrzeba jej stałej pracy w gospodarstwie.
Wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest bezzasadna.
Sąd Apelacyjny nie stwierdza zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego ani sprzeczności w ustaleniach faktycznych.
Wbrew zarzutom apelacji Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i ocenił materiał dowodowy zgodnie z zasadami proceduralnymi, nie przekraczając granic zakreślonych wart.233 § 1 KPC. Zebrany materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że wnioskodawczyni po ukończeniu 16 roku życia pracowała stale w gospodarstwie rolnym rodziców jednocześnie uczęszczając do zasadniczej szkoły(...), a następnie podejmując naukę w Technikum(...). Niewielkie rozmiary gospodarstwa (1,5 ha) nie mają istotnego znaczenia dla ustalonego przez Sąd Okręgowy stanu faktycznego. W spornym okresie za gospodarstwo rolne zdolne do towarowej produkcji według§ 1 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnychuważano gospodarstwo, którego obszar przekraczał 0,5 ha. Organ rentowy kwestionuje możliwość wykonywania przez wnioskodawczynię codziennej pracy w gospodarstwie rolnym z uwagi na obowiązek szkolny – należy mieć na względzie, że wnioskodawczyni uczęszczała do szkoły rolniczej, znajdującej się nieopodal miejsca zamieszkania i mogła wykonywać pracę przy codziennym obrządku zwierząt bez uszczerbku dla czasu przeznaczonego na naukę. Okres pracy ustalony przez Sad przypada do 26 marca 1977 roku do 5 lipca 1981 roku i nawet przy przyjęciu, że w ciągu ostatniego roku nauki w Technikum musiała znacznie więcej czasu poświęcić na naukę własną przygotowując się do egzaminu dojrzałości, to i tak pozostały okres wystarcza do uzupełnienia wymaganego stażu ubezpieczeniowego do 35 lat.
Sąd Okręgowy postępowanie dowodowe przeprowadził prawidłowo, a ocena dowodów została dokonana bez przekroczenia granic zakreślonych wart.233 § 1 KPC. Pogląd prawny Sądu Okręgowego został należycie uzasadniony, a wywody w tym zakresie są logiczne i wyczerpujące i dokonane na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i powołaniem się na orzecznictwo Sądu Najwyższego w podobnych stanach faktycznych i prawnych. Rozstrzygnięcie zostało oparte na właściwej podstawie prawnej. Chybiony zatem jest zarzut apelacji w przedmiocie niewłaściwej oceny materiału dowodowego przez Sąd Okręgowy.
Wywody apelacji sprowadzając się do podważenia oceny dowodów dokonanej przez Sąd Okręgowy i stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami tego Sądu. Sąd Okręgowy wyczerpująco w uzasadnieniu wypowiedział się, co do powodów, dla których obdarzył wiarygodnością dowody przedstawione przez wnioskodawczynię i Sąd Apelacyjny nie znajduje podstaw do uznania, że przy tej ocenie została przekroczona granica swobodnej oceny dowodów i naruszony został przepisart.233 § 2 KPC. Przepis ten zawiera nakaz - nie doznający wyjątku, aby wyrażona ocena w aspekcie wiarygodności dokonana była na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału w sprawie oraz uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu (por. m. in. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1996 r., III CKN 8/96 - OSNC 1997, nr 3, poz. 30) Wyraz tej oceny Sądu Okręgowego znalazł się w motywach wyroku, a zatem uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogomart. 328 § 2 KPC.
W świetle prawidłowych ustaleń Sądu Okręgowego bezzasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego. Skoro postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawczyni legitymuje się ponad 35-letnim okresem składkowym i nieskładkowym uzupełnionym okresem pracy w gospodarstwie rolnym zostały spełnione przesłanki określone przez powołane przez skarżącego przepisy i zostały one prawidłowo zastosowane przez Sąd w tym stanie faktycznym.
Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny na mocyart.385 KPCoddalił apelację.