Sąd Rejonowy w Lubinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2522/14
Data wyroku: 2015-12-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Bączek-Zatorska
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 448 k.c.,

Sygn. akt: I C 2522/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Lubin, dnia 8 grudnia 2015r.
Sąd Rejonowy w Lubinie I Wydział Cywilnyw składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Iwona Bączek-Zatorska
Protokolant:st. sekr. sądowy Renata Stachów
po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015r.
na rozprawie
sprawy z powództwaG. Z. (1),M. Z. (1),B. T. (1),W. B. (1)iD. Z.reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawowąW. B. (1)
przeciwko Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu wW.
o zapłatę

I
zasądza od strony pozwanej Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wW.na rzecz powodów:

-M. Z. (1)- kwotę 20.000,00 zł (dwadzieścia tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 13 maja 2014r. do dnia zapłaty,
-G. Z. (1)- kwotę 10.000,00 zł (dziesięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 13 maja 2014r. do dnia zapłaty,
-B. T. (1)- kwotę 10.000,00 zł (dziesięć tysięcy złotych) z ustawowymi
odsetkami od dnia 13 maja 2014r. do dnia zapłaty,
-W. B. (1)- kwotę 37.500,00 zł (trzydzieści siedem tysięcy pięćset złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 13 maja 2014r. do dnia zapłaty,
-D. Z.reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową
W. B. (1)- kwotę 37.500,00 zł (trzydzieści siedem tysięcy pięćset złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 13 maja 2014r. do dnia zapłaty,

II
oddala dalej idące powództwo,

III
koszty zastępstwa procesowego między stronami wzajemnie znosi,

IV
nakazuje stronie pozwanej, Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu wW.uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Lubinie kwotę 5.750,00 zł, tytułem brakujących kosztów postępowania,

V
nie uiszczonymi kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.

IC 2522/14

UZASADNIENIE
PowodowieW. B. (1)(poprzednioZ.) iD. Z.domagali się zasądzenia od strony pozwanej kwot po 75.000,00 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia13.05.2014r. do dnia zapłaty,powodowieG. Z. (1)iB. T. (1)po 20.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia13.05.2014r. do dnia zapłaty, powódkaM. Z. (1)domagała się zasądzenia kwoty 40.0000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia13.05.2014r. do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu podali że w dniu 25.08.2000 roku w miejscowości(...)miał miejsce wypadek komunikacyjny w wyniku którego zginąłP. Z., który był mężemW. B. (2), ojcemD. Z., synemM. Z. (1)i bratemG. Z. (1)orazB. T. (1). Sprawcą zdarzenia był kierujący motocyklemM. P., aP. Z.był pasażerem . Pozwany przyjmując odpowiedzialność co do zasady za skutki zdarzenia z 25 sierpnia 2000 roku odmówił wypłaty zadośćuczynienia. Powodowie w uzasadnieniu pozwu podali ,że śmierćP. Z.spowodowała znaczne zmiany w ich życiu . Byli oni bowiem związani emocjonalnie z tragicznie zmarłymP. Z.. Rodzina była bardzo zżyta , pomagali sobie nawzajem i wzajemnie wspierali. Powodowie do dzisiaj nie mogą pogodzić się ze śmierciąP. Z.i odczuwają za nim tęsknotę.
Strona pozwana Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wW.w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa. Zarzuciła,że żądanie powodów nie znajduje uzasadnienia w przepisach obowiązujących na dzień śmierciP. Z.,czyli 25.08.2000 roku. Pozwana podniosła,że zakres dóbr osobistych objętychart.448 k.c.nie obejmujeart.98 ust1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, który ściśle określa zadania strony pozwanej .Ponadto zakwestionowała wysokość dochodzonych kwot uznając je za wygórowane . Poza tym , pozwany podniósł przyczynienie się poszkodowanego do szkody na poziomie 50% oraz zarzucił ,że ewentualne odsetki od zadośćuczynienia należą się od daty wyrokowania.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny w sprawie:
W dniu 25.08.2000 roku w miejscowości(...)miał miejsce wypadek komunikacyjny w wyniku którego zginąłP. Z., który był mężemW. B. (1), ojcemD. Z., synemM. Z. (1)i bratemG. Z. (1)orazB. T. (1). Sprawcą zdarzenia był kierujący motocyklemM. P., aP. Z.był pasażerem Wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubinie z dnia 24 lipca 2001r., sygn.akt.IIK 22/01, sprawca wypadkuM. P.uznany został za winnego wypadku z dnia 25.08.2000 roku w wyniku któregoP. Z.poniósł śmierć .Pojazd sprawcy którym kierował nie był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej.P. Z.w 50 % przyczynił się do powstania szkody, gdyż w chwili zdarzenia nie posiadał kasku na głowie.
okoliczność bezsporna
Decyzją z dnia 12 maja 2014r. strona pozwana odmówiła powodom wypłaty zadośćuczynienia za śmierćP. Z..
dowód: decyzja z 12.05.2014r k.31
Powodowie,G. Z. (1),B. T. (1)orazM. Z. (1)byli związani emocjonalnie zP. Z.zarówno ze względu na pokrewieństwo jak i fakt,że utrzymywali ze sobą bliskie kontakty rodzinne. Spotykali się podczas wspólnych uroczystości rodzinnych i świąt . Pomimo upływu znacznego czasu od śmierci nadal odczuwają tęsknotę za zmarłym , wspominają go i odwiedzają jego grób. PowódG. Z. (1)przez długi okres czasu nie mógł pogodzić się ze śmiercią brata. Okres ten trwał około 7 lat i w tym czasie powód zaczął nadużywać alkoholu . Natomiast powódkaB. T. (1)po śmierci brata była w żałobie przez okres od 1-2 lat. W tym czasie była smutna i nic ją nie cieszyło. PowódkaW. B. (1)(poprzednioZ.) w krótkim czasie przed śmierciąP. Z.zawarła z nim związek małżeński. Z ich związku urodził sięD. Z., który w chwili śmierci ojca miał 2,5 roku. W chwili śmierci męża, powódka miała 20 lat , przed ślubem znali się 1,5 roku. Powódka bardzo źle znosiła śmierć męża. Wielokrotnie odczuwała jego brak.Z.ziołowe leki, nie mogła spać. Pomocą była konieczność sprawowania opieki nad synem. W późniejszym czasie syn pytał bardzo często powódkę o zmarłego i w ocenie powódki zarówno w dzieciństwie i w okresie dojrzewania odczuwał brak ojca. Domagał się opowiadania o nim i oglądania fotografii . Do chwili obecnej ,zdaniem powódki ,jej syn odczuwa brak ojca . Obecnie powódka z synem mieszka w Wielkiej Brytanii, lecz podczas pobytu w Polsce oboje odwiedzają grób zmarłego. PowódD. Z.utrzymuje kontakt telefoniczny i e-mailowy z siostrą zmarłegoB. T. (1).
dowód: zeznania powódkiW. B.k.291 i odwrót
zeznania powodów:M. Z.k.290i odwrót,G. Z.k.290 odwrót -291,B. T.k. 291
zeznania świadkówM. Z. (3)k. 183 odwrót iW. T.k.184
Na skutek śmierciP. Z.u powódkiW. B. (1)nie wystąpiły objawy wskazujące na nietypowy przebieg żałoby w zakresie intensywności doznań i czasu jej trwania ,choć można stwierdzić,że śmierćP. Z.była dla powódki tożsama z zerwaniem szczególnej więzi emocjonalnej pomiędzy osobami najbliższymi.
dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu psychologiiM. Z.i zakresu psychiatriiA. G.k.245-251
Sąd zważył co następuje:
Powództwo jest zasadne w części.
Strona powodowa wskazała, że podstawą roszczenia jestart. 448 k.c.w zw. zart. 23 k.c.iart.24 k.c.
Sąd natomiast nie podzielił wyrażonego w odpowiedzi na pozew stanowiska strony pozwanej , że powodowie nie mogą skutecznie domagać się zasądzenia zadośćuczynienia na podstawieart. 448 kcw zw. zart. 24 kc., albowiem zakres dóbr osobistych objętychart.448 k.c.nie obejmujeart.98 ust1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, który ściśle określa zadania strony pozwanej.
Z uwagi na datę śmierciP. Z.tj.25.08.2000 r. , podstawą żądania zapłaty zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej nie mógł byćart. 446 § 4 k.c., który w dacie śmierciP. Z.jeszcze nie obowiązywał , tylkoart. 448 k.c.w zw. zart. 24 kc.. Powyższe nie budzi już wątpliwości w orzecznictwie. Sąd Najwyższy przesądził, żeartykuł 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.) - w brzmieniu sprzed dnia 11 lutego 2012 r. - nie wyłączał z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawieart. 448 k.c.(uchwała z dnia 20 .12.2012 r., III CZP 93/12, niepubl.). Wbrew twierdzeniom strony pozwanej, zart. 34 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychwynika,że z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną szkodę w związku z ruchem tego pojazdu będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia, utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Pojęcie szkody obejmuje zarówno szkodę majątkową, jak i niemajątkową (krzywda). Do tak określonego zakresu szkody powstaje obowiązek jej naprawienia, poprzez także zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę. Poza tym z art. 35 w/w Ustawy wynika odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu. Odpowiedzialność cywilna obejmuje także obowiązek naprawienia krzywdy, o ile wynikła ona z ruchu pojazdu mechanicznego. Obowiązek naprawienia szkody, w tym krzywdy w powyższym zakresie, ma charakter zupełny, poprzez zapłatę odpowiedniej kwoty zadośćuczynienia. W uchwale z dnia 20 grudnia 2012 r. (III CZP 93/2012 - LexPolonica nr 44920033) SN stwierdził, żeart. 34 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychw brzmieniu sprzed 11 lutego 2012 r. nie wyłączał z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawieart. 448 kodeksu cywilnego. Zadośćuczynienie przyznawane na podstawie tego przepisu ,kompensuje bowiem szkodę niemajątkową (krzywdę), której w związku ze śmiercią spowodowaną ruchem pojazdu mechanicznego doznają osoby najbliższe zmarłego na skutek naruszenia ich własnego dobra osobistego w postaci prawa do więzi rodzinnej. Odnosi się to także do przepisuparagrafu 10 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 .03.2000 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów(Dz. U. 2000. 26. 310), zgodnie z którym , z ubezpieczenia OC przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. W konsekwencji, w ocenie Sądu strona pozwana - wbrew podniesionym zarzutom- ponosi odpowiedzialność za skutki wypadku drogowego w wyniku któregoP. Z.poniósł śmierć.
Przy ocenie, jaka suma jest, w rozumieniuart. 448 k.c., odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych, uwzględnia się charakter naruszonego dobra, które zostało naruszone oraz charakter, nasilenie i czas trwania doznawania przez osobę, której dobro zostało naruszone oraz ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem.U.te kryteria na potrzeby sprawy, w której zdarzeniem wywołującym krzywdę jest śmierć osoby najbliższej, wskazać należy, że okoliczności wpływające na wysokość świadczenia zart. 448 k.c.to m.in.: dramatyzm doznań osób bliskich zmarłego, poczucie osamotnienia, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rola jaką w rodzinie pełniła osoba zmarłego, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem odejścia (np. nerwicy, depresji), roli pełnionej w rodzinie przez osobę zmarłą, stopień, w jakim pokrzywdzony będzie umiał się znaleźć w nowej rzeczywistości i zdolności jej zaakceptowania, leczenie doznanej traumy, wiek pokrzywdzonego. Przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego ma na celu zrekompensować krzywdę za naruszenie prawa do życia w rodzinie i ból spowodowany utratą najbliższej osoby (wyrok SA w Lublinie z dnia 7 lipca 2009 r., II AKa 44/09, LEX nr 523973). Powodowie są niewątpliwie osobami bliskimi wobec zmarłego.
PowódkęB. T. (1)i powodaG. Z. (1)łączyła z bratem silna więź emocjonalna . Powodowie w/w , a takżeM. Z. (1)-matka zmarłego, utrzymywali bliskie kontakty ze zmarłym pomimo,że mieszkali już osobno . Po śmierci syna i brata w/w powodowie odczuwali niedowierzanie i poczucie ogromnej straty. Dramatyzm z powodu śmierci dziecka nie budzi wątpliwości. Natomiast jeśli chodzi o rodzeństwo, to jak wynikało z zeznańW. T., powódkaB. T. (1)była w żałobie po śmierciP. Z.przez okres 1-2 lat i w tym czasie nic ją nie cieszyło. Natomiast świadekM. Z. (3)zeznała,że powódG. Z. (1)nie mógł sobie poradzić ze śmiercią brata i zaczął nadużywać alkoholu. Stan taki trwał około 7 lat. Sąd nie stracił z pola widzenia , że obecnie powodowie nadal intensywnie odczuwają brakP. Z.,bardzo często go wspominają , często odwiedzają jego grób. Także jak wykazało postępowanie dowodowe powódkaW. B. (1)oraz powódD. Z.– synP. Z.i powódkiW. B. (1)odczuwają do chwili obecnej brakP. Z.. Bardzo często o nim mówią , oglądają fotografie. Niewątpliwie powódkaW. B. (1)pozostając z 2,5 letnim dzieckiem wskutek śmierci męża znalazła się w bardzo trudnej sytuacji życiowej. Jak wynikało z jej przesłuchania , sama odczuwała pustkę po śmierci męża, ale jednocześnie zdawała sobie sprawę ,że jej dziecko nie ma już ojca. Zdaniem Sądu, rola jaką pełniłP. Z.w życiu powodów i szczególnie bliskie z nim relacje , poczucie osamotnienia po jego śmierci przemawiały za przyznaniem zadośćuczynienia na rzecz :M. Z. (1)20.000,00 zł ,G. Z. (1)10.000,00 zł ,B. T. (1)10.000,00 zł ,W. B. (1)- 37.500,00 zł orazD. Z.reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawowąW. B. (1)37.500,00 złotych. W pozostałym zakresie natomiast ,powództwo zostało oddalone jako wygórowane.
Odsetki ustawowe zostały zasądzone, na podstawieart. 481§1 i §2 k.c.od dnia 13 maja 2014r. do dnia zapłaty zgodnie z żądaniem powodów. Z akt sprawy wynikało , że strona pozwana w dniu 12 maja 2014r . wydała decyzję odmowną w zakresie przyznania zadośćuczynienia, co zakończyło prowadzone przezeń postępowanie likwidacyjne.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte zostało w punkcie III , IV i V wyroku. W zakresie kosztów zastępstwa procesowego biorąc pod uwagę ,że zasądzono 50% kwot dochodzonych pozwem na rzecz powodów , Sąd koszty w w/w zakresie wzajemnie zniósł w oparciu o treść przepisuart. 100 kpc. Orzeczenie o nie uiszczonych kosztach sądowych w zakresie części wynagrodzenia biegłego sądowego i nie uiszczonych opłat sądowych Sąd wydał w oparciu oart.113 ust.1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. nr 167 poz.1398 z 2005r. z późn.zm.) w zw. zart.100 kpc, zaś w pozostałym zakresie z uwagi na zwolnienie powodów od kosztów postępowania w całości , kosztami obciążono Skarb Państwa (pkt. wyroku).