Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 267/15
Data wyroku: 2015-11-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Stanisław Rączkowski, do Tomasz Wysocki, Cezariusz Baćkowski
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286 § 1 kk

Sygnatura akt II AKa 267/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 listopada 2015 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Stanisław Rączkowski
Sędziowie: SSA Cezariusz Baćkowski
SSO del. do SA Tomasz Wysocki (spr.)
Protokolant: Beata Sienica
przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Beaty Lorenc - Kociubińskiej
po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r.
sprawyK. G.
oskarżonego zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart. 12 kkiart. 286 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu
z dnia 12 czerwca 2015 r. sygn. akt III K 40/15

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoK. G.;

II
zasądza od oskarżonegoK. G.na rzecz oskarżycieli posiłkowych:K. M. (1)iBanku (...) S.A.kwoty po 738 zł wraz z VAT tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, nadto na rzeczBanku (...) S.A.167,16 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu pełnomocnika do Sądu Apelacyjnego;

III
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 720 zł kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w Opolu oskarżyłK. G.o to, że:

I
w okresie od 26 marca 2010 r. do 6 sierpnia 2012 r. wO., działając z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc doradcą klientaBanku (...) S.A.doprowadził klientaBanku (...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, iż wykorzystując zaufanie klienta i posługując się podrobionym zleceniem wypłaty z polisy(...)przelał stanowiące mienie znacznej wartości, środki pieniężne w łącznej kwocie 148.089,09 euro na konto bankoweK. M. (1), z którego następnie posługując się podrobionymi zleceniami przelewu przelał środki pieniężne w łącznej kwocie 582.840,00 zł. oraz 14.495,00 euro z rachunku bankowego pokrzywdzonego na rachunki bankowe prowadzone dlaspółki (...) sp. z o.o.reprezentowanej przezK. G., działając tym na szkodęK. M. (1)iBanku (...) S.A.przy czym czyn ten dotyczy mienia znacznej wartości

tj. przestępstwa zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk

II
w okresie od 18 września 2011 r. do 28 września 2012 r. wO., działając z góry powziętym zamiarem w celu osiągniecia korzyści majątkowej, będąc doradcą klientaBanku (...) S.A.doprowadził klientaBanku (...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, iż wykorzystując zaufanie klienta i posługując się podrobionym zleceniem całkowitej wypłatypolisy nr (...)przelał znajdujące się na niej środki pieniężne na rachunek bankowy pokrzywdzonego, a następnie dokonał przelewu stanowiących mienie znacznej wartości środków pieniężnych w kwocie 223.765,00 zł. na rachunek bankowy nr(...)Raiffeisen Bank należący dofirmy (...) sp. z o.o.reprezentowanej przezK. G., działając tym na szkodęA. S.orazBanku (...) S.A.przy czym czyn ten dotyczy mienia znacznej wartości,

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk.

III
w okresie od 21 listopada 2008 r. do 5 grudnia 2008 r. wO., działając z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej będąc doradcą klientaBanku (...) S.A.doprowadził klientaBanku (...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, iż wykorzystując zaufanieG. Z.przedłożył jej do podpisu dyspozycję przelewu środków pieniężnych z konta pokrzywdzonej w kwocie 100.000 złotych na rachunek(...)jako dopłata do rejestru nr(...), należącego doK. K., a następnie przelał środki pieniężne w kwocie 97.627,00 zł. na szkodęG. Z.orazBanku (...) S.A.

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 kk

IV
w okresie od 23 marca 2009 r. do 9 kwietnia 2009 r. wO., działając z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc doradcą klientaBanku (...) S.A.doprowadził klientaBanku (...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, iż wykorzystując zaufanieH. C.przedłożył mu do podpisu dyspozycję przelewu środków pieniężnych z konta pokrzywdzonego w kwocie 97.000 złotych na rachunek(...)jako dopłata do rejestru nr(...), należącego doK. K., ostatecznie przelewając środki pieniężne w kwocie 98.600,00 zł. na swój rachunek bankowy nr(...)działając tym na szkodęH. C.orazBanku (...) S.A.

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 kk

V
w dniu 20 lutego 2013 r. wK., działając z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc doradcą klientaBanku (...), doprowadził klientaBanku (...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie około 25.000 złotych w ten sposób, iż wykorzystując zaufanie klientów poprzez wprowadzenie ich w błąd co do ceny złota i gwarancji otrzymania po roku inwestycji zwrotu co najmniej 100 % wniesionego wkładu nakłonił ich do dokonania zapisu naC.(...)serii(...)G.Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego, działając tym na szkodęR. M. (1)iJ. M.orazBanku (...) S.A.

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 kk
Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn.. akt III K 40/15 Sąd Okręgowy w Opolu

1
uznałK. G.:

a
w miejsce czynu opisanego w pkt I części wstępnej wyroku za winnego tego, iż w okresie od 26 marca 2010 r. do 6 sierpnia 2012 r. wO., w krótkich odstępach czasu, działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będą doradcą klientaBanku (...) S.A.wykorzystując dostęp do rachunków bankowychK. M. (1)zabrał z nich w celu przywłaszczenia, stanowiące mienie znacznej wartości, środki pieniężne w łącznej kwocie 582.840 zł. oraz 14.495 euro tj. w łącznej kwocie 643.426,20 złotych w ten sposób, że posługując się podrobionym zleceniem wypłaty przelał z polisy pokrzywdzonego środki pieniężne w łącznej kwocie 148.089,09 euro na rachunek bankowyK. M. (1), z którego następnie, posługując się podrobionymi zleceniami przelewu, przelał na rachunki bankowe prowadzonej przez siebiefirmy (...) sp. z o.o.w dniu:

- 26 marca 2010 r. kwotę 131.240 zł.
- 6 maja 2010 r. kwotę 113.000 zł.
- 21 czerwca 2010 r. kwotę 73.600 zł.
- 4 lutego 2011 r. kwotę 265.000 zł.
- 12 kwietnia 2012 r. kwotę 11.495 euro;
- 6 sierpnia 2012 r. 3.000 euro czym działał na szkodęK. M. (2)iBanku (...) S.A.tj. przestępstwa zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart. 12 kk,
b. w miejsce czynu opisanego w pkt II części wstępnej wyroku uznałK. G.za winnego tego, iż w okresie od 18 września 2012 r. do 28 września 2012 r. wO., będąc doradcą klientaBanku (...) S.A.wykorzystując dostęp do rachunku bankowegoA. S.zabrał z niego w celu przywłaszczenia, stanowiące mienie znacznej wartości, środki pieniężne w łącznej kwocie 223.765 zł. w ten sposób, że w dniu 18 września 2012 r. posługując się podrobionym zleceniem wypłat przelał z polisy pokrzywdzonego środki pieniężne na rachunek bankowyA. S., z którego następnie, posługując się podrobionym zleceniem przelewu, przelał na rachunek bankowy prowadzonej przez siebiefirmy (...) sp. z o.o.w dniu 28 września 2012 roku całą powyższą kwotę, czym działał na szkodęA. S.iBanku (...) S.A.tj. przestępstwa zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, przyjmując dodatkowo, iż przestępstwa powyżej przypisaneK. G.zostały popełnione w warunkach ciągu przestępstw zart. 91 § 1 kki za to na podstawieart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, a w oparciu oart. 33 § 2 kkkarę grzywny w ilości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych każda w kwocie po 30 (trzydzieści) złotych,
2. uznałK. G.za winnego popełnienia przestępstw opisanych w pkt III i IV części wstępnej wyroku, tj. występków zart. 286 § 1 kkprzy czym przyjął dodatkowo, iż zostały one popełnione w warunkach ciągu przestępstw zart.91 § 1 kki za to na podstawieart. 286 § 1 kkwymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, a w oparciu oart. 33 § 2 kkkarę grzywny w ilości 20 (dwudziestu) stawek dziennych każda w kwocie po 30 (trzydzieści) złotych,
3. uznałK. G.za winnego popełnienia przestępstwa opisanego w pkt. V części wstępnej wyroku, z tą zmianą w opisie czynu, iż w miejsce kwoty 25.000 złotych przyjął kwotę 63.800 złotych, tj. występku zart. 286 § 1 kki za to na podstawieart. 286 § 1 kkwymierzył mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności,
4. na podstawieart. 85 kk,art. 86 § 1 kkiart.91 § 2 kkza zbiegające się przestępstwa i ciąg przestępstw wymierzyłK. G.karę łączną 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, oraz karę łączną grzywny w ilości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych każda po 30 (trzydzieści) złotych,
5. na zasadzieart. 46 § 1 kkorzekł wobecK. G.tytułem środka karnego obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez uiszczenie na rzeczBanku (...) S.A.kwoty 1.085.283, 95 (jeden milion osiemdziesiąt pięć tysięcy dwieście osiemdziesiąt trzy złote dziewięćdziesiąt pięć groszy),
6. na podstawieart. 41 § 1 kkorzekł wobecK. G.środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu doradcy klienta w zakresie produktów bankowych i inwestycji kapitałowych w instytucjach bankowych i finansowych na okres lat 3 (trzech),
7. na podstawieart. 627 kpkzasądził odK. G.na rzecz oskarżycielki posiłkowychbanku (...) S.A.orazK. M. (1)po 1254,60 złotych (wraz z podatkiem VAT) tytułem poniesionych wydatków od udzielonego pełnomocnictwa.
8. na podstawieart. 627 kpkiart. 2 i 3 Ustawy o opłatach w sprawach karnychzasądził odK. G.na rzecz Skarbu Państwa Kasa Sądu Okręgowego w Opolu 2.051, 17 złotych tytułem wydatków, oraz 700 złotych tytułem opłat.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zaskarżając na zasadzieart. 425 § 1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 444 § 1 k.p.k.na korzyść osk.K. G.orzeczenia zawarte w pkt 3, 4, 5 i 8 części dyspozytywnej wyroku tj. w części dotyczącej skazaniaK. G.za czyn zart. 286 § 1 kkpopełniony na szkodęBanku (...) S.A.iJ.iR. M. (1), kary łącznej, obejmującej również karę wymierzoną za wskazany wyżej czyn, nadto w części dotyczącej orzeczenia wydanego na zasadzieart. 46 § 1 kki orzeczenia o kosztach postępowania.
Apelujący powołując się naart. 427 § 2 k.p.k.i438 pkt. 2 i 3 k.p.k.wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę i mający wpływ na jego treść i obrazęart. 7 k.p.k.poprzez dowolną ocenę dowodów przeprowadzoną z naruszeniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, a w wyniku tego bezpodstawne danie wiary zeznaniomJ.iR. M. (1), odmówienia natomiast takiej wiary wyjaśnieniom oskarżonegoK. G., nie nadanie właściwego znaczenia podpisanym przez pokrzywdzonych i zabezpieczonym w sprawie dokumentom – umowy o świadczenie przezBank (...) S.A.usług przekazywania zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych (k. 1503 – 1506), formularzy zapisu naC.(...)seriiA. I.G.Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego k. 1501-1502 przy czym w wyniku niewłaściwej oceny wskazanych wyżej dowodów błędnie ustalił Sąd I instancji, że oskarżony nigdy nie poinformowałJ.iR. M. (1)o ryzyku związanym z inwestycją wC.(...), nadto zapewniał ich, że zakup certyfikatów nie jest obarczony ryzykiem inwestycyjnym i gwarantuje zwrot całego zainwestowanego kapitału mimo, że w rzeczywistości takich zapewnień nie składał i o ryzyku związanych z inwestycją pokrzywdzonych poinformował o czym świadczy wyjaśnienieK. G.nadto wskazane wyżej, podpisane przezJ.iR. M. (1)dokumenty zawierające informacje o ryzyku związanym z zakupemC.(...), przy czym również błędnie Sąd ustalił, iż oskarżony działał z góry powziętym zamiarem osiągnięcia bezpośrednio korzyści majątkowej.
Apelujący zarzucił wyrokowi także obrazęart. 424 § 2 k.p.k.poprzez niewskazanie przez Sąd w pisemnym uzasadnieniu wyroku na czym polegać miało działanie oskarżonego z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej, i na czym polegało wprowadzenie w błąd pokrzywdzonych odnośnie ceny złota, nie wyjaśnienie nadto przez Sąd dlaczego przyjął iż doprowadził oskarżonyJ.iR. M. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wartości 63.800 zł. nie zaś 25.000 zł. jak przyjęto w akcie oskarżenia, wreszcie poprzez nie przytoczenie w uzasadnieniu wyroku okoliczności dotyczących pkt 5 wyroku a odnoszących się do nałożonego naK. G.tytułem środka karnego obowiązku naprawienia w całości wyrządzoną szkodę poprzez uiszczenie na rzeczBanku (...) S.A.kwotę 2.085. 283, 95 zł. niewskazanie zwłaszcza w jaki sposób Sąd I instancji kwotę tę wyliczył.
Nadto apelujący zarzucił też wyrokowi obrazęart. 78 § 1 k.p.k.poprzez nieuzasadnioną odmowę wyznaczenia oskarżonemu obrońcy z urzędu w postępowaniu jurysdykcyjnym mimo, że przemawiała za tym zła sytuacja materialnaK. G.i skomplikowany charakter sprawy, przy czym Sąd mylnie uznał, że na wyznaczenie obrońcy zgodę wyrażać musi oskarżyciel publiczny i strony winny wyrazić swe stanowisko.
W oparciu o powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienieK. G.od zarzuconego mu czynu w pkt V części wstępnej wyroku a przypisanego w 3 części dyspozytywnej wyroku i wymierzenie oskarżonemu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zmianę orzeczenia tytułem środka karnego obowiązku naprawienia szkody na rzeczBanku (...) S.A.ograniczając ten obowiązek do zakresu przestępstw opisanych w pkt 1 i 2 wyroku, odpowiednio zmianę wyroku w części dotyczącą kosztów procesu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawowym zarzutem w niej podniesionym jest zarzut naruszeniaart. 7 k.p.k.oraz błędna ocena materiału dowodowego polegająca na uznaniu za wiarygodne zeznań pokrzywdzonychJ.iR. M. (1)a odmówieniu wiary wyjaśnieniom oskarżonego. Sąd I instancji przeprowadził jednak wszystkie, istotne w sprawie dowody, respektując zasady ich oceny wskazane wart. 7 k.p.k.a wobec tego ustalenie stanu faktycznego dokonane przez ten Sąd ocenić należy jako prawidłowe.
Trafnie zauważyć należy, iż zeznaniaJ.iR. M. (1)są konsekwentne, spójne, w istocie jednolite. Świadkowie zatem stanowczo twierdzą, iż oskarżonyK. G.jako doradcaBanku (...)wW.informował ich o możliwości zakupu papierów wartościowych (tzw.C.(...)seriiA. I.G.Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego) zapewniającJ.iR. M. (1)wielokrotnie, że zakupC.nie jest obarczony ryzykiem inwestycyjnym i mają pokrzywdzeni zagwarantowany zwrot kapitału w pełnej wysokości.
Słusznie uznał Sąd Okręgowy za wiarygodne zeznaniaJ. M.iR. M. (1)podających, iż nie chcieli podjąć większego ryzyka związanego z zakupem papierów wartościowych dokonując bowiem zakupu certyfikatów za ponad 63.000 złotych inwestowali swoje oszczędności jako zabezpieczenie na starość co zważywszy choćby na wiek pokrzywdzonych (przekroczyli już w chwili zdarzenia 70 rok życia) jawi się jako logiczny i przekonujący argument.
OskarżonyK. G.wyjaśnił wprawdzie, że poinformował pokrzywdzonych o pełnym ryzyku związanym z poniesioną inwestycją, ale te depozycje w konfrontacji z zeznaniamiJ.iR. M. (1)trafnie ocenił Sąd Okręgowy za niewiarygodne mając także na względzie, że już wcześniej dopuścił sięK. G.oszustw na szkodę także innych klientówBanku (...) S.A.wW., –G. Z.iH. C., a zatem nie wahał się wejść na drogę przestępstwa i działać na szkodę klientów banku.
Dostrzegł przy tym Sąd meriti okoliczność, że pokrzywdzeniJ.iR. M. (2)podpisali umowę o świadczenie przezBank (...) S.A.usług przyjmowania i przekazywanie zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, nadto ocenę wiedzy i doświadczenia inwestycyjnego wreszcie formularza zapisu naC.(...)seriiA. I.G.Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 20 lutego 2013 r. a w dokumencie tym jest mowa, że zapoznali się z treścią prospektu dotyczącą sprzedaży tych certyfikatów, żeC.nie są depozytem, zobowiązaniem ani nie są gwarantowane przezBank (...) S.A., Skarb Państwa, Bank Funduszu Gwarancyjnego ani inną instytucję rządową jak też, żeBank (...)dokonał oceny wiedzy i doświadczenia pokrzywdzonych jako wystarczającą do inwestowania z dużą świadomością.
Należy jednak zauważyć iż wszystkie te dokumenty, łącznie z oceną wiedzy i doświadczenia inwestycyjnego klienta sporządził oskarżonyK. G., z dokumentami przybył do domuJ.iR. M. (1)i pokrzywdzeni te dokumenty podpisali będąc zapewnieni przez oskarżonego, że stratą kapitału nie ryzykują.
Wykazali pokrzywdzeni naiwność i brak ostrożności, zawierzyli słowom doradcy bankowego nie sprawdzając samemu treści prospektu emisyjnego.
Znamieniem przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.jest jednak wprowadzenie w błąd innej osoby i dla bytu tego przestępstwa okoliczność, że mogli pokrzywdzeni łatwo błędu uniknąć nie jest istotna.
W orzecznictwie i doktrynie dominuje stanowisko, że łatwowierność pokrzywdzonych a nawet nie zachowanie przez nich elementarnej ostrożności nie ma znaczenia dla oceny czy pokrzywdzony został wprowadzony w błąd.
Pogląd ten podziela również Sąd Apelacyjny.
Zasadnie uznał Sąd meriti, iż zachowanie oskarżonego doprowadziło pokrzywdzonychJ.iR. M. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Jest oczywistym, iż zakup tego typu akcji, których wartość w istocie powiązana jest ze zmiennymi wartościami rynkowymi złota, srebra, platyny i palladu (a tak było w przypadkuC.(...)G.Funduszu Inwestycyjnego ) sprawia , że zakup tych akcji obarczony był dużym ryzykiem bowiem wartość akcji po zakupie mogła znacznie się zmienić - zmaleć lub wzrosnąć, przy czym nie można jednoznacznie przewidzieć jak ceny akcji kształtować się będą w przyszłości, ale niekorzyść rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonych polegała na tym, że wystawiali swój majątek na wysokie ryzyko utraty wartości, a choć mogli osiągnąć również zyski takiego ryzyka podjąć nie chcieli.
Oskarżony przedJ.iR. M. (1)tymczasem ryzyko zataił, odwrotnie, zapewniał ich niezgodnie z prawdą, że niebezpieczeństwa pomniejszenia kapitału nie ma.
Jest oczywiste, że decyzja czy ponieść ryzyko związane z zakupem określonego rodzaju papierów wartościowych należy do inwestora, a nie pracownika banku, który inwestora wprowadza w błąd.
Rację ma apelujący, że w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy w Opolu nie wskazał na czym polegać miało wprowadzonego pokrzywdzonych w błąd przezK. G.co do ceny złota choć jak wynika z całości uzasadnienia powiązał Sąd I instancji (słusznie) to wprowadzenie w błąd z zapewnieniem przez oskarżonego, że zakup papierów wartościowych powiązanych wszak z ceną rynkową złota nie może pomniejszać zainwestowanego kapitału (gwarancja, zwrotu kapitału w całości). Nie wskazał przy tym Sąd Okręgowy w pisemnym uzasadnieniu na czym miała polegać korzyść majątkowa bezpośrednio osiągnięta przez oskarżonego, ale te niedostatki pisemnego uzasadnienia wyroku nie miały wpływu na treść orzeczenia jako, że „o trafności rozstrzygnięcia nie decyduje uzasadnienie lecz materiał dowodowy stanowiący jego podstawę….decydujące (przy tym) znaczenie ma stanowisko Sądu wyrażone w wyrokuvide wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 27 lutego 2015 r. sygn. akt II A Ka 23/15.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy przypisując sprawstwo oskarżonemu, Sąd meriti uznał, iż działałK. G.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
Poza sporem jest okoliczność, iżK. G.za sprzedażR.iJ. C.(...)otrzymał od pracodawcy wynagrodzenie w postaci tzw. prowizji w wysokości 215 złotych brutto (vide wyjaśnieniaK. G.k. 1747 Tom IX), nadto jak wyjaśniał oskarżony na pracownikówBanku (...)wymierano silną presję by realizować plan sprzedaży i osiągając dobre wyniki umacniał oskarżony swą pozycję zawodową; należy wszakże uznać, że gdy korzyść osiągnięta przez sprawcę nie jest bezpośrednim następstwem czynności dokonanej przez pokrzywdzonego lecz sprawca jest wynagradzany przez osobę trzecią sprawca nie działa bezpośrednio w celu uzyskania korzyści majątkowej w rozumieniuart. 286 § 1 k.k.gdyż „źródłem wzbogacenia się sprawcy na gruncie oszustwa musi bowiem być dyspozycja majątkowa osoby” ( vide Tomasz Oczkowski Oszustwo jako przestępstwo majątkowe gospodarcze s. 63 Zakamycze 2004 r. ).
Zauważyć jednak należy, iż pojęcie „korzyści majątkowej” oznacza korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego (art. 115 § 4 k.k.).
Oskarżony sprzedającJ.iR. M. (1)papiery wartościowe tzw.C.(...)FunduszuG.Zamknięty działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowych dlaBanku (...) S.A.wW.jest bowiem oczywiste, żeBank (...)czy też działający w ramach jego struktury jako częśćBanku (...)zajmował się obrotem papierami wartościowymi uzyskując przy tym korzyści majątkowe.
Oskarżony jako doświadczony pracownikBanku (...) S.A.wiedział, iż Bank ten osiąga korzyści majątkowe sprzedając między innymi certyfikaty, bo osiągnięcie zysku jest celem działania Banku. Oskarżony wprowadzając w błądJ.iR. M. (1)doprowadzając ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez – zakupC.(...)seriiA. I.G.Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego działał zatem w celu osiągnięcia bezpośrednio korzyści majątkowej przezBank (...) S.A.wW..
Nie ma przy tym znaczenia dla bytu przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.okoliczność, że przy tej okazji realizował oskarżony inne cele – otrzymał od Banku dodatkowe wynagrodzenie (prowizję), umocnił swą pozycję zawodową i że mógł te cele cenić wyżej niż osiągnięcie korzyści majątkowej przezBank (...) S.A.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu apelacji cyt. „Sąd Okręgowy nie wyjaśnił dlaczego przyjął, iż oskarżony działał z zamiarem doprowadzenia (J.iR. M. (3)) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem odnośnie kwoty 63.800 zł.. zauważyć, że należy powody te wynikają z ustaleń Sądu meriti, iżR.iJ. M.zainwestowali taką kwotę w zakupC.(...)(vide zeznaniaR. M. (1)) natomiast kwota 25.00 zł. przyjęta w akcie oskarżenia wynikała z pierwszych zeznań pokrzywdzonej która początkowo w przybliżeniu oceniła, że o tą sumę obniżyła się wartość zakupionych przez nią papierów wartościowych. W istocie w wyniku spadku kursu wartośćC.obniżyła się o 21.092, 75 zł. Natomiast kwota 63.800 zł. to kwota jaką niekorzystnie rozporządziliJ.iR. M. (2)w wyniku wprowadzenia ich w błąd przez oskarżonego.
Sąd I instancji nie podał też w części rozważającej uzasadnienia w jaki sposób ustalił wysokość szkody w kwocie 1.085.283, 95 zł. zobowiązując oskarżonego na zasadzieart. 46 § 1 kkdo jej naprawienia; uważna lektura uzasadnienia wskazuje jednak, iż Sąd meriti wartość tę wyliczył czyniąc ustalenia co do szkody poniesionej przez poszczególnych pokrzywdzonych klientów Banku (G. Z.100.000 zł.,H. C.97.000 zł.K. M. (1)643.426, 20 zł.,A. S.223.785, 76 iJ.iR. M. (2)21.082,75 zł. suma tych kwot wynosi 1.085.304, 60 zł. choć Sąd Okręgowy przyjął ostatecznie, błędnie, z korzyścią dla oskarżonego wartość o 20 złotych mniejszą.
Na koniec zauważyć należy, iż nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa do obronyK. G.poprzez nie wyznaczenie mu obrony z urzędu z uwagi na sytuację materialną oskarżonego.
Nie można podzielić poglądu apelującego, iż Sąd I instancji uzależnił wyznaczenie obrońcy z urzędu od zgody oskarżyciela publicznego i od stanowiska pokrzywdzonych, co ma rzekomo dokumentować protokół rozprawy z 12 czerwca 2015 r. (k. 1789 akt ).
Z treści protokołu wynika tylko, że prokurator i pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wyrazili jedynie swe stanowisko co do wniosku oskarżonego o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, w żaden zaś sposób sąd nie kierował się poglądem stron i nie powoływał się na nie, ale decyzję podjął samodzielnie uwzględniając możliwości majątkowe oskarżonego.
Ustalenia dokonane przez Sąd Okręgowy, żeK. G.choć zarejestrowany jako bezrobotny pracując na czarno, uzyskuje dochody 2.500 zł. miesięcznie, otrzymuje nadto środki pieniężne od matki, jest też współwłaścicielem dwóch spółek, jest mężczyzną w sile wieku, zdolnym do podjęcia pracy zarobkowej, nie obciążony przy tym obowiązkami rodzinnymi jako kawaler, bezdzietny, świadczą jednoznacznie, że był w stanie ponieść koszty obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.
Wobec powyższego uznając, że kary jednostkowe i łączna pozbawienia wolności wymierzoneK. G.nie noszą cech rażącej surowości zważywszy na sposób działania sprawcy który to dopuścił się kradzieży i oszustw na szkodę 5 osób, bezwzględnie wykorzystując zaufanie jakim darzyli go jako doradcę bankowego klienciBanku (...) S.A.także mając na względzie wartość przedmiotu przestępstwa na które to okoliczności słusznie wskazał Sąd I instancji Sąd Apelacyjny zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe związane z postępowaniem odwoławczym w oparciu oart. 636 § 1 k.p.k.w tym wymierzył opłatę w kwocie 700 zł. na podstawieart. 2 ust. 1 pkt. 5 i art. 3 ust. 1w zw. zart. 8 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych- apelacja wniesiona na korzyść oskarżonego nie została uwzględniona.
SSA Cezariusz Baćkowski SSA Stanisław Rączkowski SSO del. S.A.Tomasz Wysocki