Sąd Rejonowy w Zgorzelcu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2148/14
Data wyroku: 2015-03-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maciej Dubrowski
Słowa kluczowe: Dzierżawa
Podstawa prawna: art. 4 ust. 11 ustawy z 16.09.2011r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi SP  ...

Sygn. akt. I C 2148/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 marca 2015 r.
Sąd Rejonowy w Zgorzelcu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Maciej Dubrowski
Protokolant: Dagmara Nieścierowicz
na rozprawie po rozpoznaniu w dniu 03 marca 2015 r. w Zgorzelcu sprawy
z powództwaG. B.
przeciwkoAgencji Nieruchomości Rolnej wW.
o ustalenie

I
powództwo oddala,

II
zasądza od powodaG. B.na rzecz pozwanego Agencji Nieruchomości Rolnej wW.kwotę 60 złotych tytułem kosztów procesu.

Sygn. akt I C 2 148 /14

UZASADNIENIE
Powód wniósł do tutejszego Sądu w dniu 06-10-2014r pozew przeciwko Agencja Nieruchomości Rolnych wW.o ustalenie, w oparciu oart. 189 k.p.c., prawa do dzierżawienia nieruchomości będącej przedmiotemumowy dzierżawy nr (...)zawartej pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych iG. B.zamieszkałym wE.przyulicy (...)14 położonej w gminieZ.; powiat(...); woj.(...); w obrębie geodezyjnymR., w granicachdziałki nr (...); AM 1 o łącznej powierzchni gruntów 2,28 ha, objętejksięgą wieczystą nr (...). Powodowi przysługuje bowiem na podstawie art. 39 § 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z dnia 19 października 1991r. (dalej jako: Ustawa) prawo do dalszego dzierżawienia wyżej wymienionej nieruchomości. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu wskazał, że: zgodnie zart. 189 k.p.c.powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Aby zatem niniejsze powództwo było dopuszczalne i uzasadnione należy wykazać interes prawny powoda w dochodzeniu ustalenia istnienia prawa dalszego dzierżawienia ww. nieruchomości. Strony łączyła umowa dzierżawy w której wskazano pełnomocnika do doręczeń dla powoda w osobieM. B.,ul. (...),(...)-(...) S.. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2012r. Agencja Nieruchomości Rolnych Odział(...)weW.zawiadomiła powoda na podstawie z art. 4 ust. 1 Ustawy o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw z dnia 16 września 2011 r. (Dz.U. Nr 233, poz. 1382 zwana dalej: Ustawą nr 2) o wyłączeniu zUmowy Dzierżawy nr (...)o pow. 2,28 ha, częścidziałki nr (...)o powierzchni 0,6630 ha z obrębuR.; gminaZ., co stanowi 30 % powierzchni użytków rolnych. Załącznikiem do pisma był aneks dotyczący wyłączenia 30 % użytków rolnych będących przedmiotem UmowyD.. Pismo to wraz z załącznikiem do UmowyD.zostało wysłane przez pozwanego na adres: PanG. S.16,(...)-(...) L.. Zgodnie z art. 4 ust. 2 Ustawy o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw z dnia 16 września 2011 r. (Dz.U. Nr 233, poz. 1382 zwana dalej: Ustawą nr 2) Agencja Nieruchomości Rolnych wraz z zawiadomieniem, o którym mowa w ust. 1, przesyła projekt zmiany umowy dzierżawy, o której mowa w ust. 1, określający działki ewidencyjne lub ich części, które proponuje wyłączyć z dzierżawy. Przy doręczaniu zawiadomień stosuje się przepisyKodeksu postępowania administracyjnego( zwanego dalej:k.p.a.). Natomiastk. p. a.przewiduje, iż aby doręczenie było skuteczne musi odbyć się zgodnie z jego postanowieniami. Zdaniem powoda doręczenie na adres PanG. S.16,(...)-(...) L., a nieM. B.,ul. (...),(...)-(...) S.było niezgodne zart. 40 k.p.a.wiec bezskuteczne. Powodowi nie minął jeszcze termin wskazany w cyt.art. 4ponieważ wadliwość doręczenia pisma Agencji, a w zasadzie brak poprawnego doręczenia polegającego na doręczeniu stronie zamiast jej pełnomocnikowi, musi skutkować uznaniem, że takie zawiadomienie Agencji o wyłączeniu nie weszło do obrotu prawnego. Z postanowienia § 3 pkt.l umowy zawartej pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy weW.aG. B.jednoznacznie wynika, że wniosek o przedłużenie umowy dzierżawy winien być złożony na trzy miesiące przed jej zakończeniem. Umowa obowiązywała do dnia 24.11.2013.r. Powód w dniu 02.08.2013r., złożył do Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy weW.wniosek o przedłużenieumowy dzierżawy nr (...)umotywowany uczestnictwem w programie pomocowym. Należy więc przyjąć, że dochował on wymaganego terminu, który umożliwiał mu przedłużenie umowy dzierżawy. Zdaniem powoda należy także podkreślić, że zgodnie zart. 4 pkt. 12 ustawy z dnia 16 września 2011r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz zmianie niektórych innych ustaw, w odniesieniu do nieruchomości rolnych lub ich części, których dzierżawa jest niezbędna do wykonania obowiązków lub zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy finansowej współfinansowanej lub finansowanej z udziałem środków(...) Funduszu Rolnegolub spełnienia warunków przyznania takiej pomocy, jeśli wniosek o przyznanie takiej pomocy został złożony przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, termin wyłączenia użytków zgodnie z tymi przepisami należy ustalić najwcześniej na dzień następujący po dniu dokończenia przez dzierżawcę wykonywania obowiązków lub zobowiązań bądź spełnienia warunków wynikających z powyższych przepisów ustawy. Na skutek wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowej złożonego w dniu 18 maja 2010r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wL.dnia 2 czerwca 201 lr. wydał decyzję o przyznaniu płatności na mocy której ustalono, iż terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania powoda jest dzień 15 marca 2010 r. W związku z powyższym obowiązki powoda wynikające z podjętych zobowiązań zakończą się dopiero w dniu 15.03.2015r. i dopiero w dniu następującym po tej dacie Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy weW.może ewentualnie wyłączyć części powierzchni dzierżawionych gruntów.
Pozwana Agencja Nieruchomości Rolnych wW.w odpowiedzi na pozew (k. 169-180) wniósł o oddalenie powództwa oraz o zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Podniosła, że: „Pozwany pismem z dnia 12.02.2012r. zawiadomił powoda na podstawieart. 4 ust.1 ustawy z dnia 16.09.2011r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw( Dz.U. nr 233 , poz. 1382) o wyłączeniu ze wskazanej wyżej umowy dzierżawy części działki o pow. 0,6630 ha, co stanowi 30% powierzchni użytków rolnych będących przedmiotem umowy. Załącznikiem do pisma był projekt aneks dotyczący wyłączenia części powierzchni nieruchomości stanowiącej przedmiot umowy. Powód zarzuca , że doręczenie pisma było nieskuteczne , gdyż nie zostało przesłane na wskazany adres do doręczeń , tj. na adres PaniM. B.,ul. (...),(...)-(...) S.. Bezsporne w sprawie jest , że powód nie złożył w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia mu pisma z 12.02.2012r. oświadczenia w trybie art. 4 ust.3 powołanej ustawy o wyrażeniu zgody na wyłączenie 30% użytków rolnych. Bez odpowiedzi pozostało również pismo nr WR.(...).(...).170.4.(...).2012. KG z dnia 08.06.2012r. przypominające o obowiązku złożenia oświadczenia. Pozwany stoi na stanowisku ,że w świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego powód utracił zgodnie z art. 4 ust. 11 wskazanej ustawy uprawnienia do pierwszeństwa w nabyciu nieruchomość stanowiącej przedmiot sporu oraz pierwszeństwa do przedłużenia umowy dzierżawy. Powód twierdzi natomiast ,że przyczyną braku złożenia przez niego oświadczenia jest nieprawidłowe doręczenie pisma , co stanowi naruszenieart. 40 § 1 i 2 KPA. Twierdzi jednocześnie , że pismo powinno być złożone jego pełnomocnikowi. Pozwany nie zgadza się z twierdzeniami powoda. Podnosi przede wszystkim , że powód nie ustanowił pełnomocnika do zastępowania go w wykonywaniu czynności dotyczącychumowy nr (...). Wskazał jedynie adres PaniM. B.,ul. (...),(...)-(...) S., jako adres dla doręczeń. Brak jest natomiast dokumentu, który potwierdzałby , iż udzielił pełnomocnictwa PaniM. B.. Pozwany podnosi, że powód złożył pozwanemu pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego sporządzone w dniu 14.05.2010r. w Kancelarii Notarialne NotariuszaM. R.. A nr(...), w którym udzielił pełnomocnictwa PanuJ. B. (1)do odbioru wszelkiej korespondencji nadesłanej do placówki pocztowej wL., a kierowanej na adresG. B.,(...),(...)-(...) L.. Pełnomocnictwo powyższe zostało złożone m.in. z tej przyczyny , że strony łączyło wiele różnych umów , gdzie wskazywane były różne adresy, a wskazanie adresu(...),(...)-(...) L.miało usprawnić doręczanie korespondencji. Złożenie w Agencji wskazanego wyżej pełnomocnictwa potwierdza , iż powód podał nowy adres do odbioru korespondencji. Korespondencja pod tym adresem była odbierana przez nie przez „zwykłego" pracownika gospodarstwa rolnego , ale PanaJ. B. (2), tj. przez pełnomocnika ustanowionego przez powoda, a zatem jak najbardziej zachodzą przesłanki do uznania , że zawiadomienie o wyłączeniu 30% użytków rolnych zostało prawidłowo doręczone. Również pismo z dnia 12.02.2014r zostało odebrane przez ustanowionego pełnomocnika. Dowód: potwierdzenie odbioru pisma nr WR.(...).(...).170.3.(...).2012.KG. Potwierdzeniem faktu iż adres(...)był adresem właściwym do odbioru korespondencji jest to , że wcześniej kierowana na ten adres korespondencja , w tym faktury dot. umów dzierżawy były odbierane i nigdy nie wskazywano, iż powinny być doręczane na inny adres. Również w dołączonych do pozwu pismach , min. wniosku o przedłużenie umowy dzierżawy wskazuje adres;(...). Już w 2007r. korespondencja dot. umowy dzierżawy była kierowana na adres wS., np. oświadczenie z dnia 12.09.2007r. zawierająca wykaz umów dzierżawy, w tym umowy stanowiącej przedmiot niniejszego sporu. W krótkim czasie przed odebraniem przez powoda pisma z dnia 12.04.2014r. kieruje on do pozwanego pismo w sprawie uzupełnienia wniosku , gdzie również wskazany jest adres wS.nr 16.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 25.11.2003r. została zawartaumowa dzierżawy nr (...)( dalej zwana jako: UmowaD.) pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych (Wydzierżawiający) iG. B.(Dzierżawcą) zamieszkałym wE.przyulicy (...)14. Przedmiotem umowy dzierżawy była nieruchomość rolna położona w gminieZ.; powiat(...); woj.(...); w obrębie geodezyjnymR., w granicachdziałki nr (...); AM 1 o łącznej powierzchni gruntów 2,28 ha, objętaksięgą wieczystą nr (...). W umowie, jako adres do korespondencji dla Dzierżawcy wskazanoM. B.,ul. (...),(...)-(...) S.. Umowa została zawarta na okres 10 lat licząc od dnia 25.11.2003r. do dnia 24 .11.2013r.
Umowa zgodnie z § 3 - została zawarta na okres 10 lat, przy czym mogła zostać przedłużona na dalszy okres 10 lat, pod warunkiem że którakolwiek ze stron wystąpiłaby z wnioskiem o jej przedłużenie i strony uzgodniłyby istotne jej postanowienia. Zgodnie z § 14 wydzierżawiającemu przyznano prawo rozwiązania umowy bez zachowania ustawowego okresu wypowiedzenia, w przypadku jeżeli dzierżawca dopuściłby się zwłoki z zapłatą czynszu za co najmniej dwa pełne okresy płatności. W § 16 zastrzeżono, że wszelkie zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.
[ Dowód: umowa dzierżawy z protokołem zdawczo – odbiorczym k.  13 –  1 8 ]
Powód nie przedłożył pozwanej Agencji pełnomocnictwa dlaM. B..
[bezsporne]
Powód złożył pozwanemu pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego sporządzone w dniu 14.05.2010r. w Kancelarii Notarialne NotariuszaM. R.. A nr(...), w którym udzielił pełnomocnictwa PanuJ. B. (1)do odbioru wszelkiej korespondencji nadesłanej do placówki pocztowej wL., a kierowanej na adresG. B.,(...),(...)-(...) L..
[dowód: akt notarialny Rep A 1387/2010 k 176]
Powód od 2010r w korespondencji z pozwaną Agencją posługiwał się adresem(...) (...)-(...) L.. W pismach do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wW.również jako swój adres(...),(...)-(...) L.jako adres korespondecyjny.
[dowód:  pisma powoda do pozwanej  Agencji k . 23 , 180,  korespondencja  powoda z(...)k 93 ,100,106, ]
W skutek wniosku powoda o przyznanie płatności rolno-środowiskowej złożonego w dniu 18 maja 2010r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wL.dnia 2 czerwca 2011r. wydał decyzję o przyznaniu płatności na mocy której ustalono, iż terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania powoda jest dzień 15 marca 2010r. W związku z powyższym obowiązki powoda wynikające z podjętych zobowiązań wobec(...)zakończą się dopiero w dniu 15.03.2015r.
[dowód:  w niosek o przyznanie pomocy w ramach programu rolno-środowiskowego na lata 2010-2015 z dnia 18 maja 2010r.Decyzja nr (...)o przyznaniu płatności rolno-środowiskowej;Decyzja nr (...)w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu  wspierania gospodarowania  na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania;Decyzja nr (...)w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ;  z miany do wniosku o przyznanie pomocy w ramach programu rolno-środowiskowego na lata 2010-2015 z dnia 31 maja 201 4r k 63-143]
W piśmie z dnia 12 kwietnia 2012r. Agencja Nieruchomości Rolnych Odział(...)weW.zawiadomiła powoda na podstawie z art. 4 ust. 1 Ustawy o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw z dnia 16 września 2011 r. (Dz.U. Nr 233, poz. 1382 zwana dalej: Ustawą nr 2) o wyłączeniu zUmowy Dzierżawy nr (...)o pow. 2,28 ha, częścidziałki nr (...)o powierzchni 0,6630 ha z obrębuR.; gminaZ., co stanowi 30 % powierzchni użytków rolnych. Załącznikiem do pisma był aneks dotyczący wyłączenia 30 % użytków rolnych będących przedmiotem UmowyD.. Pismo to wraz z załącznikiem do UmowyD.zostało wysłane przez pozwanego na adres: PanG. S.16,(...)-(...) L.. Pismo odebrał ustanowiony notarialnie pełnomocnikJ. B. (1)w dniu 20-04-2012r
[dowód: Zawiadomienie z dnia 12.04.2012r. wraz z załącznikiem  k ,20-22 potwierdzenie  odbioru k  177 ] ;
Powód w dniu 02-08-2013r., złożył do Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy weW.wniosek o przedłużenieumowy dzierżawy nr (...)umotywowany uczestnictwem w programie pomocowym. W odpowiedzi na wniosek Agencja Nieruchomości Rolnych z siedzibą weW.poinformowała powoda, iżumowa dzierżawy nr (...)z dnia 25.11.2003r. nie może podlegać bezprzetargowemu wydzierżawieniu na dalszy okres, w związku z utratą przez dzierżawcę prawa do przedłużenia okresu dzierżawy.
[bezsporne]
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych dokumentów, które nie były kwestionowane przez strony.

Sąd zważył, co następuje :
Powództwo jako nieuzasadnione, należało oddalić w całości.
Powód wnosił o ustalenie że na podstawie art. 39 §2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z dnia 19 października 1991r. prawo do dalszego dzierżawienia wyżej wymienionej nieruchomości, ponieważ on jako dotychczasowy dzierżawca złożył Agencji oświadczenie o zamiarze dalszego dzierżawienia nieruchomości na nowych warunkach uzgodnionych z Agencją.
Pozwany stał na stanowisku ,że w świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego powód utracił zgodnie z art. 4 ust. 11 wskazanej ustawy uprawnienia do pierwszeństwa w nabyciu nieruchomość stanowiącej przedmiot sporu oraz pierwszeństwa do przedłużenia umowy dzierżawy, ponieważ powód nie złożył w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia mu pisma z 12.02.2012r. oświadczenia w trybie art. 4 ust.3 powołanej ustawy o wyrażeniu zgody na wyłączenie 30% użytków rolnych. Bez odpowiedzi pozostało również pismo nr WR.(...).(...).170.4.(...).2012. KG z dnia 08.06.2012r. przypominające o obowiązku złożenia oświadczenia.
W bezspornym w stanie faktycznym spór stron miał charakter wyłącznie jurydyczny w zakresie interpretacjiart. 40 k.p.a.tj czy doszło do skutecznego doręczenia powodowi pisma z dnia 12-04-2012 w dniu 20-04-2012r i czy związku z tym zgodnie zart. 4 ust 3 ustawy z dnia 16.09.2011r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw( Dz.U. nr 233 , poz. 1382) termin 3 miesięczny powodowi już minął. Sąd podzielił pogląd pozwanego, że doręczenie dokonane na adres(...) (...)-(...) L.do rąk notarialnie ustanowionego pełnomocnikaJ. B. (1)było prawidłowe i zgodne zart. 40 k.p.a.Niewątpliwie powód przedstawił pozwanemu pełnomocnictwo notarialne do odbioru korespondencji jak słusznie wskazuje pozwany celem ułatwienia komunikacji stron. Nie było sporu pomiędzy stronami, że powód w korespondencji z pozwanym wskazywał jako swój adres(...) (...)-(...) L.. Poza sporem było również otrzymanie powyższego pisma przez powoda. Nie sposób, zgodzić się argumentacją powoda, że powyższe doręczenia były nieprawidłowe, a jedynym prawidłowym było wysłanie na adres dla doręczeń z umowy tj.M. B.,ul. (...),(...)-(...) S.. Zdaniem sądu wysłanie na adres z umowy zawartej 9 lat wcześniej, którym już później powód nigdy się powód nie posługiwał i nie był używany do korespondencji z Agencją byłoby właśnie nieprawidłowe i sprzeczne zart. 40 k.p.a.
Uznanie doręczenia z dnia 20-04-2012r za skuteczne przesądza o ustaleniu, że termin wskazany wart. 4 ust 3 ustawy z dnia 16.09.2011r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw( Dz.U. nr 233 , poz. 1382) minął powodowi bezskutecznie w dniu 21-07-2012r . Wniosek powoda z dnia 02-08-2013r złożony zgodnie z umową i art. art. 39 § 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z dnia 19 października 1991r. na mocyart. 4 ust 11 ustawy z dnia 16.09.2011r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw( Dz.U. nr 233 , poz. 1382) nie mógł zostać uwzględniony i umowa dzierżawy nie została skutecznie przedłużona.
Powołanie się przez powoda na potrzebę wykonania obowiązków lub zobowiązań związanych z przyznaną danemu dzierżawcy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy pomocą finansową współfinansowaną lub finansowaną z udziałem środków(...) Funduszu Rolnegona rzecz(...)O.(...)lub(...) Funduszu (...), zdaniem sądu było bezskuteczne albowiem zgadzając się na wyłączenie zgodnie z wolą pozwanego 30 % powierzchni, termin wyłączenia użytków rolnych nastąpiłby najwcześniej na dzień następujący po dniu zakończenia przez dzierżawcę wykonywania obowiązków co było szczegółowo regulowane w ustawie. Ponadto korzystanie przez powoda z pomocy środowiskowej nie zwalniało go z obowiązku złożenia oświadczenia o którym mowa w art 4 ust 3 cyt ustawy.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.
Orzeczenie w zakresie kosztów zostało wydane na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.Na koszty te składa się wynagrodzenia radcy prawnego w wysokości360 zł, zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu.
.