Sąd Rejonowy w Częstochowie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 487/14
Data wyroku: 2015-01-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Słowa kluczowe: Zasiłek Pogrzebowy
Podstawa prawna: art. 78 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, art. 921 (1) kodeksu cywilnego
Teza: Upoważnienie do odbioru zasiłku pogrzebowego dla zakładu pogrzebowego wynika z instytucji przekazu z art. 921 (1) kodeksu cywilnego, nie zaś z udzielenia pełnomocnictwa, a zatem śmierć przekazującego nie ma wpływu na przekazanie przez organ rentowy zakładowi pogrzebowemu zasiłku  pogrzebowego.

Sygn. akt VII U 487/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 stycznia 2015 roku
Sąd Rejonowy w Częstochowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie: Przewodniczący sędzia Sądu Rejonowego Barbara Sobocińska
Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Rutkowska
po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2015 roku w Częstochowie
sprawy z odwołania GminyC.– Cmentarza Komunalnego wC.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.
z dnia 29 września 2014 roku, znak(...)- (...)
w sprawie GminyC.– Cmentarza Komunalnego wC.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
o zasiłek pogrzebowy

1
zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.z dnia29 września 2014 roku, znak(...)- (...)w ten sposób, że zwalnia GminęC.– Cmentarz Komunalny wC.ze zwrotu pobranego zasiłku pogrzebowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 4085,48 zł. (cztery tysiące osiemdziesiąt pięć złotych czterdzieści osiem groszy),

2
zasądza od organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych OddziałuwC.na rzecz odwołującego GminyC.– Cmentarza Komunalnego wC.kwotę 60 zł. (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 29 września 2014 roku, znak(...)- (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.zobowiązałMiejski Zakład (...)wC.do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pogrzebowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 4.085,48, na którą złożyła się należność główna – 4.000 zł. z funduszu rentowego i odsetki – 85,48 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy, powołując się na przepisyustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz na treśćart. 84 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychiart. 101 par. 2 kodeksu cywilnegowskazał, iż wypłacony w dniu 31.07.2014r. na kontoMiejskiego Zakładu (...)wC.zasiłek pogrzebowy po zmarłejJ. D.jest świadczeniem nienależnie pobranym. Organ rentowy podniósł, iż zasiłek pogrzebowy należnyA. D.przed śmiercią, powinien zostać wypłacony po jego śmierci małżonkowi, dzieciom, w razie ich braku – innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej. ZUS zarzucił, iżZakład (...)świadomie wprowadził organ rentowy w błąd, ponieważ pomimo otrzymanej informacji w dniu 22.07.2014r. o zgonieA. D., nie poinformował o tym fakcie ZUS, podpisując jednocześnie w tym dniu upoważnienie dotyczące zasiłku pogrzebowego po zmarłymA. D., a zatem nadpłata zasiłku chorobowego postała z winyZakładu (...). Wskazano, iż zgodnie zart. 101 ust. 2 kodeksu cywilnegoumocowanie udzielone przezA. D.wygasło z chwilą jego śmierci.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłaGmina M.C.– Cmentarz Komunalny wC.w dniu 15 października 2014 roku i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ZUS i odstąpienie od zobowiązania zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pogrzebowego.
Nadto odwołująca wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu odwołania odwołująca wskazała, iżA. D.zmarł 20.07.2014r. a w tym czasie dokumenty dotyczące wypłaty zasiłku pogrzebowego poJ. D.znajdowały się w ZUS. W dniu 29.07.2014r. został złożony do ZUS przez skarżącą komplet dokumentów dotyczący zasiłku pogrzebowego po zmarłymA. D., a w dniu 31.07.2014r. organ rentowy wypłacił zasiłek pogrzebowy po zmarłejJ. D.. Nadto odwołująca podniosła, że po otrzymaniu decyzji ZUS z dnia 29.09.2014r., kwota nadpłaty została przekazana na rachunek wskazany w decyzji ZUS. Zdaniem odwołującej, kwota 2.925,94 zł. była kwotą należną jej z tytułu wykonania usługi pogrzebowej zmarłejJ. D.na zlecenie jej synaA. D.na podstawie zawartej umowy z dnia 15.07.2014r., co potwierdzają załączone faktury VAT. Świadczenie to jest zapłatą za wykonaną przez skarżącego usługę w ramach umowy przekazu zart. 921 (1) k.c.W ocenie odwołującej, z przyczyn wskazanych powyżej, organ rentowy spełnił świadczenie i brak jest podstaw do zarzucania odwołującej braku prawa do otrzymania przedmiotowej kwoty.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd rejonowy ustalił, co następuje:
W trybieart. 47 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnymPrezydent MiastaC.upoważniłJ. W.– dyrektora zakładu budżetowego Cmentarza Komunalnego z siedzibą wC.do prowadzenia i zarządzania w jego imieniu majątkiem zakładu i reprezentowania go na zewnątrz, doboru kadr i prowadzenia w tym zakresie oraz dokonywania czynności prawnych co do kwoty równoważnej 14.000 Euro.
(dowód pełnomocnictwo k. – 6 akt)

J. D., pobierająca świadczenia emerytalno – rentowe, zmarła w dniu 15 lipca 2014 roku. Urządzającym pogrzebJ. D., a zarazem uprawnionym do otrzymania zasiłku pogrzebowego był syn zmarłej,A. D..A. D.urządzenie pochówku zmarłejJ. D.zleciłMiejskiemu Zakładowi (...)wC..
W celu zorganizowania pochówkuJ. D., syn zmarłejA. D.zawarł ustną umowę z przedstawicielemMiejskiego Zakładu (...). Integralną częścią umowy i dowodem jej zawarcia były kompleksowy kosztorys usługi opiewający na łączną kwotę 2925, 94 zł. zawierający oświadczenieA. D.o bezgotówkowym rozliczeniu usługi pogrzebowej z przyznanegoA. D.zasiłku pogrzebowego po osobie zmarłej, oraz upoważnienie Cmentarza Komunalnego wC.do przedłożenia do ZUS – u w imieniuA. D.podpisanego wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego wraz z wymaganymi dokumentami z dyspozycją przekazania zasiłku pogrzebowego na konto zakładu pogrzebowego.
(dowód: zeznania świadkówJ. Z.– k. 38v – 39,J. W.– k. 39v, kosztorys – k. 37, upoważnienie – k. 37v, akta rentowe)
PogrzebJ. D.odbył się w dniu 18.07.2014r. Tego samego dnia, tj. 18.07.2014r. pracownik Cmentarza Komunalnego wC.J. Z.złożyła do ZUS wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego po zmarłejJ. D.. Do w/w wniosku załączona została faktura VAT na kwotę 1.975 zł. za wykonanie usługi pogrzebowej zmarłejJ. D.oraz 2 faktury firm zewnętrznych współpracujących z odwołującą, tj. faktura wystawiona przezD. S.(...)zS.opiewająca na kwotę 464,94 zł. oraz faktura wystawiona przezP.P.H.U. Zakład (...)P. D.zR.opiewająca na kwotę 486,00 zł.
Odwołujący nie został pouczony w żadnej formie przez organ rentowy, że w sytuacji śmierci zlecającego pochówek, który jest uprawniony do zasiłku pogrzebowego, powinien o fakcie tej śmierci zawiadomić Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
(dowód: zeznania świadkówJ. Z.– k. 38v – 39,K. M.– k. 39v,J. W.– k. 39v, akta rentowe – wniosek i wypłatę zasiłku pogrzebowego – k. 2 – 3, odpis skrócony aktu zgonuJ. D.– k. 4, faktury VAT – k. 5 – 7, upoważnienie- k. 8)
W dniu 20.07.2014r. zmarłA. D.. Urządzenie pochówku po zmarłym zleciłaMiejskiemu Zakładowi (...)wC.córka zmarłegoO. D., która również upoważniła skarżącą decyzję do odbioru zasiłku pogrzebowego poA. D..
W dniu 29.07.2014r. odwołująca złożyła do ZUS - u wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego po zmarłymA. D..
W dniu 31 lipca 2014 r. ZUS dokonał przelewu na konto odwołującej pełnej kwoty (4.000 zł.) zasiłku pogrzebowego po zmarłejJ. D..
(dowód: zeznania świadkówJ. Z.– k. 39,J. W.– k. 40, akta rentowe – wniosek, upoważnienie – k. 12)
Decyzją z dnia 29 września 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.zobowiązałMiejski Zakład (...)wC.do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pogrzebowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 4.085,48, na którą złożyła się należność główna – 4.000 zł. z funduszu rentowego i odsetki – 85,48 zł.
W/w decyzja został doręczona odwołującej w dniu 01.10.2014r.
W dniu 08.10.2014r. odwołująca przelała na konto ZUS kwotę 1.074,06 zł. tytułem zwrotu różnicy z rozliczenia zasiłku pogrzebowego po zmarłejJ. D.i poniesionych rzeczywiście kosztów pochówku (4.000 – 2925, 94 zł.).
(dowód: akta rentowe: decyzja – k. 19, potwierdzenie odbioru decyzji, potwierdzenie zwrotu różnicy z rozliczenia zasiłku pogrzebowego – k. 20)

Sąd rejonowy zważył, co następuje:
Odwołujący jako zakład budżetowyGminy M.C.nie posiada osobowości prawnej. Osobowość prawną posiada GminaC.(art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym).
W zakresie ubezpieczeń społecznych nie ma regulacji szczególnej co do zdolności sądowej, tak jak to ma miejsce w odniesieniu do spraw z zakresu prawa pracy (art. 460 k.p.c.), a zatem Cmentarz Komunalny wC.jako zakład budżetowy GminyC.nie ma zdolności sądowej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1996 ., II CZP 34/96).
Zdolność sądową posiada zgodnie zart. 64 k.p.c.GminaC..
Wprawdzie decyzja ZUS z dnia 29.09.2014r. została wydana przeciwko Cmentarzowi Komunalnemu, to z uwagi, że nie posiada on zdolności sądowej w procesie przed organem sądowym, skarżący decyzję ZUS określony został jako: „GminaC.– Cmentarz Komunalny wC.” (obok gminy wskazano jednostkę organizacyjną jako statio municipii). Oczywistym jest, iż zachodzi tożsamość strony zarówno przed organem rentowym, jak i w niniejszym postępowaniu przed sądem. Nieprecyzyjne oznaczenie strony przez ZUS w postępowaniu administracyjnym nie oznacza, że postępowanie sądowe prowadzone przeciwko GminieC.statio municipii Cmentarz Komunalny wC.dotyczy innego podmiotu, który nie był stroną (adresatem) zaskarżonej decyzji.
Ustawodawca przewiduje, że zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu (art. 78 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), przy czym jedynie w sytuacji spełniania przesłanek z art. 77 ust. 1 albo 2 albo 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz przesłanek z art. 81 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie (w domyśle osobie fizycznej), która pokryła koszty pogrzebu. Zasiłek pogrzebowy przysługuje również pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku wyznaniowego, jeżeli pokryły koszty pogrzebu. (art. 78 ust. 2 ustawy).
Koszty pogrzebu zostały pokryte przezA. D..
Odwołująca dokonała pochówku zmarłejJ. D.i poniosła koszt tego pochówku w łącznej kwocie 2925, 94 zł.

A. D.zawarł umowę cywilnoprawną z odwołującą na wykonanie usług pogrzebowych za kwotę 2925, 94 zł. oraz pobrania w całości przyznanego zasiłku z ZUS oraz udzielił w zakresie odbioru tego zasiłku stosowanego upoważnienia. Nadto strony tej umowy ustaliły, że niewykorzystane środki z zasiłku pogrzebowego w kwocie 1074, 06 zł. zostaną przelane na wskazane przezA. D.konto bankowe.
Organ rentowy podnosił, iż odwołująca w zakresie odbioru zasiłku pogrzebowego działała jako pełnomocnikA. D.i że zgodnie zart. 101 kodeksu cywilnegopełnomocnictwo w chwili śmierciA. D.20 lipca 2014 r. wygasło.
Sąd rejonowy nie podzielił powyższej oceny prawnej upoważnieniaZakładu (...)przezA. D.do odbioru zasiłku pogrzebowego.
Upoważnienie do odbioru zasiłku pogrzebowego wynika z instytucji przekazu (por. uzasadnienie wyroku SO we Wrocławiu z 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II Ca 391/13, Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych). Zgodnie zart. 921 (1) k.c.kto przekazuje drugiemu (odbiorcy przekazu) świadczenie osoby trzeciej (przekazanego), upoważnia tym samym odbiorcę przekazu do przyjęcia, a przekazanego do spełnienia świadczenia na rachunek przekazującego.
GminaC.– Cmentarz Komunalny wC.była odbiorcą przekazu,A. D.przekazującym, zaś ZUS Oddział wC.był przekazanym.
Przekaz jest czynnością prawną upoważniającą do dokonania przez przekazującego. Zawiera dwa upoważnienia: dla przekazanego – do spełnienia świadczenia na rzecz odbiorcy, dla odbiorcy – do odebrania świadczenia od przekazanego. W wyniku zastosowania przekazu jedno świadczenie (przekazanego na rzecz odbiorcy przekazu) zastępuje dwa świadczenia (przekazującego na rzecz odbiorcy przekazu oraz przekazanego na rzecz przekazującego).
Przepisykodeksu cywilnegonie zawierają regulacji o wygaśnięciu przekazu w chwili śmierci przekazującego.
Moment, w którym doszło do dokonania czynności pogrzebowych (pochówek) zmarłejJ. D.otwiera drogę do dochodzenia zasiłku pogrzebowego przez uprawnionego.
Organ rentowy jako podstawę żądania zwrotu zasiłku pogrzebowego wskazał jedynieart. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Regulacja prawa do zasiłku pogrzebowego zawarta jest w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Zatem ewentualną podstawę do żądania zwrotu wypłaconego zasiłku pogrzebowego ( bez odsetek) stanowi art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zapisart. 84 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychnakłada dodatkowo obowiązek uiszczenia odsetek za zwłokę, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego.
Ustawa systemowa nie pozwala na stosowanie przez organ rentowy przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 409 i nast. kodeksu cywilnego).
Zgodnie z art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS:
1. Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
2. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się:
1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.
3. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu.
4. Nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach - za okres dłuższy niż 3 lata, z zastrzeżeniem ust. 5.
5. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń w związku z osiągnięciem przychodów, o których mowa w art. 104 ust. 1, podlegają zwrotowi za okres nie dłuższy niż 1 rok kalendarzowy poprzedzający rok, w którym wydano decyzję o rozliczeniu świadczenia, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie powiadomiła organ rentowy o osiągnięciu przychodu, w pozostałych zaś przypadkach - za okres nie dłuższy niż 3 lata kalendarzowe poprzedzające rok wydania tej decyzji.
6. Organ rentowy może odstąpić od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, zmniejszyć wysokość potrąceń, ustaloną zgodnie z art. 140 ust. 4 pkt 1, lub zawiesić dokonywanie tych potrąceń na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności.
W odniesieniu do regulacji z art. 138 ust. 2 pkt. 1 cyt. ustawy wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, iż organ rentowy nie pouczał odwołującej o braku prawa do wypłaty (poboru) zasiłku pogrzebowego w sytuacji, gdy uprawniony (A. D.) umrze zanim dojdzie do wypłaty zasiłku pogrzebowego po zmarłejJ. D.. Pouczenie musi być zindywidualizowane i wiązać się z aktywnością organu rentowego. Organ rentowy nie może opierać się na przekonaniu o spełnieniu obowiązku pouczenia na powszechności, dostępności aktów prawnych, czy funkcjonujących w ZUS punktach informacyjnych (por. wyrok SN z 26.04.1980 r., II URN 51/80, uchwała SN z 02.06.1987 r., UZP 19.87, uchwała SN z 08.10.1985 r., III UZP 38/85). O kluczowej roli pouczenia przypomniał Sąd Najwyższy w wyroku z 17 lutego 2005 r. (II UK 440/03), stwierdzając iż ma być ono na tyle zrozumiałe, aby pobierający świadczenie mógł je odnieść do swojej sytuacji.
Konsekwencją braku pouczenia jest niemożność nałożenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
W zakresie regulacji z art. 138 ust. 2 pkt. 2 cyt. ustawy wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, iż nie składano fałszywych dokumentów, fałszywych zeznań, jak również nie wprowadzono ZUS – u w błąd przez osobę składającą upoważnienie do wypłaty (przekazania) zasiłku pogrzebowego na konto Cmentarza Komunalnego wC..
Należy podkreślić, iż w dniu 29 lipca 2014 r. odwołująca złożyła wniosek do ZUS - u o wypłatę zasiłku pogrzebowego po zmarłymA. D.. Zatem w tej dacie odwołująca poinformowała ZUS, iżA. D.zmarł w dniu 20 lipca 2014 r. Mimo tych informacji, organ rentowy wydał polecenie zapłaty odwołującej kwoty 4.000 zł., w dniu 31 lipca 2014 r.
Jeśli organ rentowy zaniedbał wykonanie własnych działań polegających na dokładnym merytorycznym sprawdzeniu przedkładanych dokumentów, skutkami tych zaniedbań nie może obciążać strony (por. wyrok SA w Krakowie z 20.02.2014 r., III AUa 883/13).
Powyższa „niefrasobliwość” organu rentowego polegająca na braku sprawdzenia wszystkich dokumentów będących w posiadaniu ZUS – u przed 31 lipca 2014 r., powoduje niemożność żądania zwrotu wypłaconego świadczenia na konto odwołującej.
Pozbawione podstawy prawnej jest żądanie odsetek ustawowych od kwoty 4000 zł. w kwocie 85, 48 zł., w kwocie naliczonej według daty wydania decyzji (29.09.2014r.).
Zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy systemowej osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. Żądanie zwrotu" nienależnie pobranego świadczenia następuje przez doręczenie dotyczącej tego decyzji (można powiedzieć, że staje się wymagalne w tym momencie, a nie w czasie spełniania świadczeń). Z tą chwilą następuje też wymagalność (w prawnym znaczeniu według prawa cywilnego -art. 359 § 2 k.c.) roszczenia o odsetki, gdyż od tej chwili dłużnik pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia głównego (art. 481 § 1 k.c.). Decyzja została doręczona odwołującej w dniu 1 października 2014 r.
Niezwłocznie po otrzymaniu tej decyzji odwołująca, po ustaleniu, iż nie ma na obecnym etapie możliwości ustalenia spadkobiercówA. D., dokonała zwrotu do ZUS – u kwoty 1074, 06zł. (08.10.2014 r.).A. D.upoważnił Cmentarz Komunalny wC.do odbiory pełnej kwoty zasiłku pogrzebowego ze zobowiązaniem, po dokonaniu rozliczenia, zwrotu różnicy na wskazany przez siebie rachunek bankowy.
Organ rentowy miał pełną wiedzę w momencie złożenia przez odwołującą odwołania od decyzji z dnia 29 września 2014 r., iż odwołująca zwróciła zasiłek pogrzebowy w kwocie 1074, 06 zł. i wobec tej informacji nie zmienił decyzji w zakresie kwoty zwróconej. Zgodnie zart. 316 § 1 k.p.c.sąd wydając wyrok bierze pod rozwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, przy czym przez stan rzeczy należy rozumieć również istniejące okoliczności faktyczne (por. wyrok SN z 10.03.1998 r., II UKN 555/97). Zatem, należało uwzględnić okoliczność zwrotu zasiłku pogrzebowego w kwocie 1074, 06 zł., co wiąże się brakiem podstawy do żądania w tej kwocie zwrotu zasiłku pogrzebowego przez organ rentowy.
Zasiłek pogrzebowy poJ. D.przysługiwałA. D.po dokonaniu pochówku zmarłej matki z chwilą złożenia wniosku (18 lipca 2014 r.) do ZUS – u. W związku z takim stanem faktycznym należy ustalić, czy zasiłek pogrzebowy był świadczeniem niezrealizowanym, czy jest świadczeniem zrealizowanym.
Na mocy regulacji z art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zasiłek pogrzebowy po zmarłejJ. D.jako świadczenie niezrealizowane co do zasady winno być wypłacone osobom wymienionym w tym przepisie, na ich wniosek.
Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 4 grudnia 2013 r. ( III AUa 386/13) wskazał, iż
niezrealizowane świadczenie w rozumieniu art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, to takie świadczenie, do którego prawo zostało już ustalone lub co najmniej osoba uprawniona wystąpiła o nie jeszcze za życia, ale nie zostało ono jej wypłacone, niezależnie od przyczyn opóźnienia w wypłacie świadczenia. A contrario świadczenie zrealizowane to takie świadczenie, które dotarło do rąk osoby uprawnionej albo zostało przekazane na konto bankowe wskazane przez uprawnionego.
Obowiązek zwrotu co do zasady obciąża osobę, która nienależnie pobrała świadczenia (a więc nie tylko uprawnionego do zasiłku pogrzebowego – por. wyrok SN z dnia 3 czerwca 1986 r., II URN 78/86, PiZS 1987, nr 12; wyrok SA w Katowicach z dnia 15 stycznia 2004 r., III AUa 2870/02, PP 2006, nr 1). Stąd decyzja ZUS – u mogła być wydana na osobę prawną GminęC.– Cmentarz Komunalny wC..
Organ rentowy w tej decyzji, co oczywiste, nie odmówił skarżącej prawa do zasiłku pogrzebowego po zmarłejJ. D.(prawo to przysługiwałoA. D.), co wyklucza występowanie w sprawie osób ewentualnie uprawnionych w trybie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w niniejszym procesie w charakterze stron w rozumieniuart. 477 (11) k.p.c.Zgodnie zart. 477((

    11 ))§ 2 k.p.c.zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy. Zwolnienie, czy też odmowa zwolnienia skarżącego z obowiązku zwrotu wypłaconego mu (nie nastąpiło przyznanie skarżącemu prawa do zasiłku pogrzebowego) zasiłku pogrzebowego w żaden sposób nie wpływa na prawa osób ewentualnie uprawnionych do uzyskania w trybie cytowanego art. 136 prawa do świadczenia w postaci niezrealizowanego zasiłku pogrzebowego po zmarłejJ. D.(por. częściowo uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2007 r., IV UKL 8/07). Ewentualne rozliczenia pomiędzy skarżącą a spadkobiercamiA. D.mogą odbywać się jedynie na drodze postępowania cywilnego, co również uzasadnia decyzję procesową sądu rejonowego o niewystępowaniu tych osób (spadkobierców, czy osób z kręgu z art. 136 cyt. ustawy) w charakterze zainteresowanych.
Wobec powyższego sąd, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.oraz przepisów prawa materialnego, zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.z dnia 29 września 2014 roku, znak(...)- (...)w ten sposób, że zwolnił GminęC.– Cmentarz Komunalny wC.ze zwrotu pobranego zasiłku pogrzebowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 4085,48 zł.
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono zgodnie zart. 98 k.p.c.,art. 99 k.p.c.w zw.§ 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.