Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 782/15
Data wyroku: 2015-11-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Tokarczyk, Małgorzata Peteja-Żak, Grzegorz Kiepura
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286 § 1 kk

Sygnatura akt VI Ka 782/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia20 listopada 2015r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Grzegorz Kiepura (spr.)
Sędziowie SSO Grażyna Tokarczyk
SSR del. Małgorzata Peteja-Żak
Protokolant Aleksandra Studniarz
przy udziale Elżbiety Ziębińskiej
Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r.
sprawyR. J. (1)synaH.iB.,
ur. (...)wZ.
oskarżonego zart. 286§1 kkw zw. zart. 12 kkprzy zast.art. 64§1 kk,art. 18§3 kkw zw. zart. 286§1 kkprzy zast.art. 64§1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 2 czerwca 2015 r. sygnatura akt IX K 655/12
na mocyart. 437 kpk,438 kpk,art. 624 § 1 kpk

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjmuje, iż skazanie z punktu 1 odnosi się do czynu zarzucanego oskarżonemu w punkcie I i z tym skazaniem związane jest orzeczenie z punktu 3;

2
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zwalnia oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając wydatkami Skarb Państwa,

VI Ka 782/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 2.06.2015 r.R. J. (1)został uznany za winnego tego, że:

1
w dniach 21.05.2007 r. i 22.05.2007 r. wG., działając wspólnie i w porozumieniu zP. W. (1)oraz inną nieustaloną kobietą, z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez wprowadzenie w błąd pracownika(...) SAz/s wG.co do zamiaru wywiązania się z warunków umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, dostarczającP. W. (1)druk zaświadczenia o zatrudnieniu wfirmie (...)D. Ż.z/s wG., które następnieP. W. (1)sfałszowała, doprowadził do zawarcia trzech umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, a to(...)nr(...)i(...)nr(...)z dnia 21.05.2007 r. oraz nr(...)z dnia 22.05.2007 r., na podstawie którychP. W. (1)otrzymała dwa telefony komórkowemarki S. (...)i telefon komórkowymarki N. (...), a następnie wspólnie z nią sprzedał w lombardzie telefon komórkowymarki N. (...), czym doprowadził(...) SAz/s wW.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 2.581,75 zł, przy czym zarzucanego czynu dopuścił się przed upływem 5 lat od odbycia w okresie od 5.10.2000 r. do 30.12.2003 r. i od 9.11.2005 r. do 27.02.2006 r. oraz od 14.03.2006 r. do 2.05.2006 r. kary 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 28.06.2002 r., sygn. III K 337/02, obejmującego wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 6.09.2001 r., sygn. III K 538/01 za przestępstwo podobne zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kkoraz wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 15.10.2001 r., sygn. III K 1731/00, za przestępstwo podobne zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 279 § 1 kk,art. 12 kkiart. 11 § 2 kk– tj. przestępstwa zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 12 kkiart. 64 § 1 kki za to na mocyart. 286 § 1 kkskazany został na karę 1 roku pozbawienia wolności;

2
w czerwcu 2007 r. wG., będąc osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu, poświadczył w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne poprzez wystawienieZ. K. (1)zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach w B.H.U.(...)R. J. (1)z siedzibą wG., pomógł mu w doprowadzeniu w dniu 15.06.2007 r., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez wprowadzenie w błąd pracownika(...) SAco do prawdziwości przedłożonego zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach oraz co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych i do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1.344,94 zł(...) SAi w celu użycia przezZ. K. (1)za autentycznego przedstawionego dokumentu, przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat od odbycia w okresie od 5.10.2000 r. do 30.12.2003 r. i od 9.11.2005 r. do 27.02.2006 r. oraz od 14.03.2006 r. do 2.05.2006 r. kary 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 28.06.2002 r., sygn. III K 337/02, obejmującego wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 6.09.2001 r., sygn. III K 538/01 za przestępstwo podobne zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kkoraz wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 15.10.2001 r., sygn. III K 1731/00 za przestępstwo podobne zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 279 § 1 kk,art. 12 kkiart. 11 § 2 kk– tj. przestępstwa zart. 271 § 1 kkiart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart. 64 § 1 kki za to na mocyart. 19 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 11 § 3 kkskazany został na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.

Na podstawieart. 46 § 1 kkzobowiązano oskarżonego do naprawienia szkody poprzez zapłatę kwoty 2.581,75 zł na rzecz(...) SA.
Na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkpołączono orzeczone wpkt. 1 i 2kary pozbawienia wolności i wymierzono oskarżonemu karę łączną 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 624 § 1 kpkiart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnychzwolniono oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, którymi obciążono Skarb Państwa.
Apelację od wyroku wniósł oskarżony. Kwestionował on rozstrzygnięcie zawarte w pkt. 1 wyroku, podnosząc, iż nie dawał ani nie wystawiałP. W.zaświadczeńfirmy (...)i nie ma nic wspólnego z uzyskanymi przez nią telefonami. Wywodził, że od początku nie przyznawał się do winy. Zarzucał, że nie dokonano konfrontacji zP. W.i nie przeprowadzono badań wariograficznych. Podważał treść opinii psychiatrycznej. Domagał się ponownego zbadania sprawy, przeprowadzenia konfrontacji zP. W.i przebadania obojga na wykrywaczu kłamstw.
Apelacja nie jest zasadna. Sąd rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku w oparciu o wszystkie dowody ujawnione w toku rozprawy, ocenione swobodnie z uwzględnieniem kryteriów określonych wart. 7 kpk. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na przypisanie oskarżonemu winy co do obu zarzucanych czynów.
Podstawę ustaleń faktycznych odnośnie czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 1 wyroku, tj. występku zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 12 kkiart. 64 § 1 kk, stanowiły zeznaniaP. W.iJ. G..P. W.przesłuchiwana w charakterze świadka w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową(...), 1 Ds. 2194/07, zeznała, iż zaświadczenie o zatrudnieniu wfirmie (...), którym następnie posłużyła się przy zawieraniu umowy o świadczenia telekomunikacyjne, otrzymała od swego znajomegoR. J.. Jeden z telefonów razem sprzedali w komisie, drugi przekazali dziewczynie oskarżonego o imieniuJ., a trzeci pozostawiła dla siebie (k. 18-19). Przesłuchiwana w tym samym postępowaniu w charakterze podejrzanejP. W.wyjaśniła, że nigdy nie pracowała wfirmie (...), ponownie wskazała, że zaświadczenie o zatrudnieniu otrzymała odR. J.. Zaświadczenie opatrzone było pieczęciami. Nie pamiętała kto je wypisał, ale nie wykluczyła, że zrobiła to ona. Telefonmarki S.-E.przekazałaJ., a telefonmarki N.razem zR. J.sprzedała w komisie za kwotę 300-350 zł, którą podzielili się po połowie (k. 21-22). ZeznaniaP. W.były zbieżne z tym, co wyjaśniała w charakterze podejrzanej. W swych relacjach nie umniejszała roli jaką odegrała w popełnieniu przestępstwa, szczegółowo opisując zarówno swoje zachowanie, jak i działanie oskarżonego. Nie starała się przerzucać odpowiedzialności na inne osoby. Jeżeli jakiegoś fragmentu zdarzenia nie pamiętała, szczerze to przyznawała. Nie ujawniły się jakiekolwiek okoliczności pozwalające na uznanie, żeP. W.fałszywie pomawiaR. J.o współudział w popełnieniu przestępstwa. W tym stanie rzeczy sąd rejonowy słusznie uznał jej relacje za wiarygodne.

J. G.przesłuchiwana w charakterze podejrzanej w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową(...), 1 Ds 824/08, wyjaśniła, że wiedziała, że telefon który otrzymała odP. W.wzięty był na „lewe” zaświadczenie dostarczone przezR. J.(k. 202). Przesłuchiwana na rozprawie zeznała, że wie, iż oskarżony dał takie zaświadczenieP. W., bo ona przychodziła wtedy do mieszkania, w którym mieszkali (k. 406). Zarówno wyjaśnienia, jak i zeznaniaJ. G.zasługiwały na wiarę. Korespondowały one i wzajemnie się uzupełniały z relacjamiP. W.. Podkreślić należy, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 13.08.2008 r., sygn. III K 773/08,P. W.została skazana za wyłudzenie w dniach 21 i 22 maja 2007 r. wspólnie zR. J.dwóch telefonówmarki S. (...)i jednego telefonumarki N.na szkodę(...) SAwW.(k. 441), natomiastJ. G.została skazana wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24.01.2012 r., IX K 1469/11, za nabycie w dniu 21.05.2007 r. odP. W.telefonumarki S. (...)uzyskanego w wyniku oszustwa popełnionego przezP. W.(k. 433). RelacjeP. W.iJ. G.co do roli jaką w wyłudzeniu telefonów komórkowych odegrał oskarżonyR. J.były zbieżne. Ich zeznania i wyjaśnienia dawały sądowi rejonowemu podstawę do uznania oskarżonegoR. J.za winnego popełnienia przestępstwa zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 12 kkiart. 64 § 1 kk. Linia obrony oskarżonego sprowadzała się do twierdzenia, że w chwili postawienia mu zarzutu jeszcze nie znałP. W.. Przeczą temu zarówno zeznaniaP. W., jak iJ. G., która stwierdziła „Ja wiem, że oskarżony dawał takie zaświadczenieP. W.bo ona przychodziła wtedy do mieszkania oskarżonego, w którym ja też mieszkałam” (k. 406 – verte). Słusznie więc sąd uznał wyjaśnienia oskarżonego jedynie jako wyraz przyjętej przez niego linii obrony, która została skutecznie podważona przez stanowcze i niezmienne zeznania ww. świadków.
Odnosząc się do zarzutu zaniechania konfrontacji pomiędzy oskarżonym a świadkiemP. W.zauważyć należy, iż przeprowadzenie tego dowodu było obiektywnie niemożliwe z uwagi na przebywanieP. W.za granicą (k. 519, k. 591). W tej sytuacji sąd był uprawniony do ujawnienia protokołów jej zeznań w trybieart. 391 § 1 kpkw zw. zart. 394 § 2 kpk.
Wbrew twierdzeniom oskarżonego zawartym w apelacji w toku procesu nie składał on wniosku dowodowego o dokonanie badań wariograficznych. Natomiast przeprowadzenie takiego dowodu po upływie wielu lat od popełnienia przypisanego mu czynu byłoby nieprzydatne dla oceny wiarygodności jego wyjaśnień. Sam wynik badania wariograficznego dowodzi wyłącznie tego, jakie były reakcje osoby badanej na zadawane jej pytania i ma jedynie pomocnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia. W realiach dowodowych niniejszej sprawy przeprowadzenie takich badań było zbędne.
Nietrafny okazał się zarzut dotyczący badań psychiatrycznych jakim poddany został oskarżony. W sprawie niniejszej wydane były trzy opinie biegłych lekarzy psychiatrów (k. 203-205, k. 228-232 i k. 242-244). Biegli stwierdzili brak podstaw do kwestionowania poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia zarzucanych mu czynów, natomiast rozpoznali u niego osobowość nieprawidłową. Biegli zapoznali się z dokumentacją medyczną oskarżonego i zbadali go w trybie ambulatoryjnym. Opinie biegłych były pełne i jasne – nie nasuwały wątpliwości co do sformułowanych w nich wniosków. Jak wynika z opinii dyrektora Zakładu Karnego weW.oskarżony odbywa karę pozbawienia wolności w systemie terapeutycznym – powodem skierowania go do oddziału terapeutycznego były zaburzenia osobowości z zaznaczonym rysem dyssocjalnym. Zaburzenia tego rodzaju stwierdzili u oskarżonego również biegli lekarze psychiatrzy wydający opinie w niniejszej sprawie – nie miały one jednak wpływu na stan poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia zarzucanych mu czynów i jego zdolność do udziału w postępowaniu. Po uzyskaniu pierwszej opinii psychiatrycznej z dnia 27.10.2010 r., z której wynikało, że poczytalność oskarżonego nie budzi wątpliwości, w trybieart. 79 § 4 kpkcofnięto wyznaczenie oskarżonemu obrońcy (k. 270-verte). O treści tej decyzji procesowej oskarżony został powiadomiony (k. 270-verte). W toku dalszego procesu oskarżony bronił się samodzielnie, nie składał wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu w trybieart. 78 § 1 kk. Należało zatem uznać, że jego prawo do korzystania z pomocy obrońcy nie zostało naruszone.
Sprawstwo i wina oskarżonego co do czynu przypisanego mu w pkt. 2 wyroku, tj. występku zart. 271 § 1 kkiart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart. 64 § 1 kk, nie budziły wątpliwości. Oskarżony przyznał się do jego popełnienia, a złożone przez niego wyjaśnienia znalazły potwierdzenie w zeznaniach świadkaZ. K..
Wymierzając oskarżonemu karę 1 roku pozbawienia wolności za czyn zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 12 kkiart. 64 § 1 kk(pkt 1 wyroku) oraz karę 8 miesięcy pozbawienia wolności za czyn zart. 271 § 1 kkiart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart. 64 § 1 kk(pkt 2 wyroku) sąd rejonowy miał w polu widzenia ustawowe dyrektywy wymiaru kary określone wart. 53 kk. Wymierzone oskarżonemu kary jednostkowe są adekwatne tak do stopnia zawinienia, jak i do stopnia społecznej szkodliwości czynów. Orzeczona kara łączna 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności we właściwy sposób odzwierciedla związek przedmiotowo-podmiotowy pomiędzy oboma przestępstwami.
Z powyższych względów brak było podstaw do uwzględnienia apelacji oskarżonego. Wyrok sądu rejonowego należało jednak skorygować poprzez przyjęcie, że skazanie z pkt. 1 odnosi się do czynu zarzuconego oskarżonemu w pkt. I części wstępnej wyroku i z tym skazaniem związane jest orzeczenie na podstawie 46§ 1 kkśrodka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody albowiem redakcja sentencji wyroku nie była w tym zakresie wystarczająco precyzyjna.
Z tych względów orzeczono jak w wyroku. Na podstawieart. 624 § 1 kpkzwolniono oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając wydatkami Skarb Państwa.