Sąd Okręgowy w Szczecinie
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII GC 321/13
Data wyroku: 2015-11-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Sałamaj
Słowa kluczowe: Legitymacja Procesowa
Podstawa prawna: art. 556 kc

Sygn. akt VIII GC 321/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 listopada 2015 r.
Sąd Okręgowy w SzczecinieWydział VIII Gospodarczy
w składzie:
Przewodniczący -SSO Piotr Sałamaj
Protokolant -st. sekr. sąd. Agnieszka Grygiel
po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. w Szczecinie
na rozprawie
sprawy z powództwaB. S.
przeciwkoJ. K.
o zapłatę
oddala powództwo.
SSO Piotr Sałamaj
Sygn. akt VIII GC 321/13

UZASADNIENIE
PowódB. S.wniósł o zasądzenie od pozwanegoJ. K.kwoty 78.900 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu oraz o zasądzenie kosztów procesu.
W uzasadnieniu podał, że pozwany w dniu 17 grudnia 2010 r. sprzedał mu samochód osobowy markiV. (...), rok produkcji 2007, nr VIN(...)za kwotę 103.000 zł. W końcu 2012 r. powód dowiedział się, że pojazd pochodził z kradzieży dokonanej na terenie Francji., natomiast z postanowienia Prokuratury Rejonowej w Pyrzycach z dnia 26 czerwca 2013 r. dowiedział się , iż pojazd ten ma być zwróconyfirmie (...)France z siedzibą wP.. Okazało się więc, ze pojazd dotknięty jest wadą prawną. W tej sytuacji pismem z dnia 11.12.2012 r. powód wezwał pozwanego o zapłatę 90.000 zł. Pozwany nie odpowiedział na to wezwanie. Powód wskazał, że obecnie pojazd ma wartość 78.900 zł.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, wskazując że nie był sprzedawcą pojazdu. Podał, że jego numery NIP oraz REGON są inne niż numery sprzedawcy pojazdu wskazane na fakturze VAT.
Pismem procesowym z dnia 24 lutego 2014 r. (karta 38) powód zmienił żądanie w ten sposób, że wniósł o: wezwanie do udziału w sprawie po stronie pozwanejB. K. (1), zasądzenie solidarnie od pozwanychJ. K.iB. K. (1)kwoty 78.900 zł z odsetkami ustawowymi w stosunku do pozwanego od dnia 17.07.2013 r., a od pozwanej od wniesienia niniejszego pisma, zasądzenie solidarnie od pozwanych kosztów procesu.
W uzasadnieniu pisma wskazał, że wskazana w fakturze firma osoby fizycznej wprowadziła go w błąd, gdyż zawierała nazwisko pozwanego. Oboje pozwani uczestniczyli w sprzedaży pojazdu. Skoro pozwany zajmował się sprowadzeniem pojazdu z zagranicy, załatwieniem wszelkich formalności oraz jego rejestracją, to działał w ramach prowadzonej przez niego działalności - komisu samochodowego. Nadto pozwany na żadnym etapie realizacji umowy nie poinformował powoda, że jako sprzedawca pojazdu zostanie wskazana jego małżonka.
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie na podstawieart. 194 § 1 k.p.c.wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanejB. K. (1).
Wyrokiem zaocznym częściowym z dnia 22 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie zasądził od pozwanejB. K. (1)na rzecz powoda kwotę 78.900 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 24 lutego 2014 r. oraz kwotę 7.562 zł tytułem kosztów procesu oraz nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.
Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 16.09.2015 r.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PozwanyJ. K.prowadzi działalność gospodarczą pod nazwąFirma Handlowa (...):(...)K. J.od 1 stycznia 2007 r., pod numerem NIP(...)oraz REGON(...). Głównym przedmiotem działalności pozwanego jest sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek. Pozwany prowadzi działalność gospodarczą pod adresamiul. (...),(...)-(...) M.(adres głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej) oraz przyul. (...)wP..
PozwanaB. K. (1)prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...)- (...):(...)od 2 stycznia 1992 r., pod numerem NIP(...)oraz REGON(...). Głównym przedmiotem działalności pozwanej jest sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek. Pozwana prowadzi działalność gospodarczą pod adresami:ul. (...),(...)-(...) M.(adres głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej) oraz przyul. (...)wP..
(dowód: wydruki z(...)k. 7, k. 43)
PowódB. S.poszukiwał pojazdu, który mógłby wykorzystywać w prowadzonej działalności gospodarczej, z uwagi na problemy z dotychczas używanym. Powód znałJ. K.i zwrócił się do niego z prośbą o pomoc w sprowadzeniu konkretnej marki samochodu. Po bezskutecznej próbie znalezienia pojazdu, pozwany zaproponował powodowi zakup w atrakcyjnej cenie samochodu osobowego markiV. (...). Pozwany oświadczył, że zajmie się formalnościami związanymi z uzyskaniem przez powoda kredytu na zakup pojazdu oraz dopełni wszystkich formalności, łącznie z zarejestrowaniem pojazdu.
(dowód: protokół przesłuchania świadka w postępowaniu karnym k. 45, zeznania świadkaE. S. (1)k. 92, od 00:18:07 do 00:27:39)
W dniu 17 grudnia 2010 r. powód zakupił odB. K. (1)prowadzącej działalność gospodarczą podfirmą (...)- (...)samochód osobowy markiV. (...), rok produkcji 2007, nr VIN(...)za kwotę 103.000 zł.
Pojazd został wydany powodowi z jednym kluczykiem. Powód zgłosił pozwanemuJ. K.tę kwestię, a pozwany obiecał, że zapasowy kluczyk do pojazdu zostanie przesłany.
(dowód:faktura VAT nr (...)k. 8, wydruk z(...)k. 43, zeznania świadkaE. S.k. 92, od 00:18:07 do 00:27:39)
W drugiej połowie roku 2012 okazało się, że pojazd zakupiony przez powoda pochodził z kradzieży. W toku czynności podejmowanych przez Komendę Miejską Policji wS.w dniu 22 listopada 2012 r. przesłuchano powoda w charakterze świadka.
Według sporządzonej w dniu 28.12.2012 r., na zlecenie Komendy Powiatowej Policji wP., opinii wydanej na podstawie badań mechanoskopijnych numer identyfikacyjny VIN nadwozia samochoduV. (...),nr rej. (...), o treści(...)nie nosi widocznych śladów przerabiania, ma cechy wykonania fabrycznego; również nr silnika(...)nie nosi widocznych śladów przerabiania i ma cechy wykonania fabrycznego.
Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2013 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Pyrzycach postanowił dowody rzeczowe w postaci ww. samochodu markiV. (...)o nr VIN(...)inr rej. (...)oraz kluczyka z pilotem, oddane na przechowanieB. S.– zwrócić po uprawomocnieniu się orzeczenia właścicielowiA.France z siedzibą wP..
(dowód: postanowienie z 26.06.2013 k. 9-11, notatka urzędowa z 22.11.2012 k. 44, protokół przesłuchania świadka k. 45, opinia wydana na podstawie badań mechanoskopijnych k. 71-74. zeznania świadkaE. S. (1)k. 92, od 00:18:07 do 00:27:39)
W piśmie z dnia 11 grudnia 2012 r., działający w imieniu powoda, pełnomocnik złożył pozwanemu oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży samochodu markiV. (...)i wniósł o zapłatę na jego rzecz kwoty 90.000 zł w terminie siedmiu dni od otrzymania pisma. Powyższe pismo, wysłane listem poleconym ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, zostało zwrócone jako nie podjęte w terminie przez adresata.
(dowód: pismo z dnia 22.12.2012 k. 13, zwrócona przesyłka k. 12)
Zakupiony przez powoda samochód osobowy markiV. (...)rok produkcji 2007, nr VIN(...), onumerze rej. (...), według systemu(...)na dzień 16.07.2013 r. miał wartość rynkową w wysokości 78.600 zł.
(dowód: wycena pojazdu k. 14-15)

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo wobec pozwanegoJ. K.nie zasługiwało na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że materialnoprawna ocena niniejszego powództwa nastąpiła na podstawie przepisów obowiązujących w chwili zawarcia przez powoda umowy kupna pojazdu, a więc w brzmieniu przepisów sprzed wprowadzenia zmian ustawą z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U.2014.827). Zgodnie z art. 51 tej ustawy do umów zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa weszła w życie w dniu 25 grudnia 2012 r. (art. 55 ustawy).
Powód dochodził roszczenia na podstawie przepisów o odstąpieniu od umowy sprzedaży z tytułu rękojmi za wadę prawną przedmiotu umowy sprzedaży. Natomiast pozwanyJ. K.odmówił zapłaty twierdząc, że nie posiada legitymacji procesowej czynnej, tj. że nie on był sprzedawcą przedmiotowego pojazdu, który okazał się być obarczony wadą prawną - należał do innego podmiotu niż wynikało to przy zawieraniu umowy sprzedaży. Stąd powód reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł o wezwanieB. K. (1)jako właścicielkifirmy (...)- (...), czyli firmy, która okazała się być faktycznym sprzedawcą samochodu i osoba ta została wezwana do udziału w sprawie w charakterze strony pozwanej. Ostatecznie w stosunku doB. K. (1)zapadł wyrok zaoczny, który już jest prawomocny.
Zauważyć należało, że zgodnie z treściąart. 6 k.c.ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepisowi temu odpowiada treśćart. 232 k.p.c., według którego strony obowiązane są wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Oznacza to, w niniejszej sprawie na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia istnienia po jego stronie zasadności dochodzonego roszczenia, zaś wobec podniesienia przez pozwanego zarzutu braku legitymacji procesowej biernej, również wykazania, że pozwany jest legitymowany do bycia stroną niniejszego procesu.
Ponieważ posiadanie przez strony legitymacji czynnej i biernej w procesie jest przesłanką zasadniczą, od której istnienia uzależniona jest możliwość uwzględnienia powództwa, a jej brak, zarówno w postaci czynnej jak i biernej, prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo, zarzut pozwanego w przedmiocie braku legitymacji biernej po jego stronie należało rozstrzygnąć w pierwszej kolejności.
Legitymacja procesowa to uprawnienie do poszukiwania ochrony prawnej w konkretnej sprawie, przy czym literatura przedmiotu rozróżnia legitymację procesową czynną i bierną. Pierwsza z nich dotyczy strony powodowej i oznacza uprawnienie do wszczęcia i prowadzenia procesu, druga zaś dotyczy strony pozwanej i uzasadnia występowanie w procesie w charakterze pozwanego. Legitymacja procesowa to zatem uprawnienie konkretnego podmiotu (legitymacja czynna) do występowania z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu oznaczonemu podmiotowi (legitymacja bierna) wypływające z prawa materialnego.
Rękojmia za wady prawne rzeczy sprzedanej przy umowie sprzedaży, nie będącej sprzedażą konsumencką, znajduje swoją regulację w przepisachkodeksu cywilnego. Stosownie do treściart. 556 § 2 k.c.sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej albo jeżeli jest obciążona prawem osoby trzeciej; w razie sprzedaży praw sprzedawca jest odpowiedzialny także za istnienie praw (rękojmia za wady prawne). Z analizy tego przepisu wynika, że odpowiedzialność z tytułu rękojmi za wady prawne ponosi względem kupującego sprzedawca, czyli strona umowy, która przeniosła na kupującego własność rzeczy.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostawało, że pojazd dotknięty był wadą prawną. Sporne było natomiast to, czy pozwanyJ. K.jest odpowiedzialny wobec pozwanych z tytułu rękojmi za tę wadę prawną. Z niekwestionowanego przez żadną ze stron dowodu z dokumentu prywatnego w postacifaktury VAT o nr (...)wynika, że samochód osobowy markiV. (...)powód zakupił od pozwanejB. K. (1), która prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...)- (...). Powyższe wynika z porównania numerów NIP i REGON sprzedawcy wskazanych w ww. fakturze z numerami NIP i REGON pozwanego i pozwanejB. K.ujawnionymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ((...)).
Z nie zakwestionowanych przez strony zeznań świadka - małżonki powodaE. S. (1)- wynikało, że to pozwanyJ. K.był tą osobą, która rozmawiała z powodem na temat sprowadzenia samochodu i to on zajmował się wszystkimi formalnościami oraz rejestracją samochodu, a rozmowy były prowadzone na terenie komisu pozwanejB. K. (1). Ustalenie kto jest sprzedawcą pojazdu nie było szczególnie skomplikowane, gdyż wystarczyło jedynie porównać nazwy firm, pod którymi każde z małżonkówK.prowadzi swoją działalność gospodarczą oraz poprzez porównanie ujawnionych w(...)numerów NIP i REGON pozwanego i pozwanej z numerami NIP i REGON z wystawionejfaktury nr (...). W ocenie Sądu okoliczność, że powód nie sprawdził kto prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...)- (...), przy samym tylko fakcie, że wszystkie rozmowy były prowadzone zJ. K., nie jest wystarczająca żeby przyjąć, że tylko on był sprzedawcą. PozwanyJ. K.prowadzi co prawda działalność gospodarczą pod tym samym adresem coB. K. (1), ale w ocenie Sądu pozwany pełnił rolę pośrednika, który załatwiał wszystkie formalności związane ze sprowadzeniem i nabyciem przez powoda pojazdu, a finalnie sprzedaż nastąpiła ze strony(...), która to firma jest zarejestrowana i należy do pozwanejB. K. (1), w stosunku do której zapadł wyrok zaoczny zasądzający kwotę aktualną w dacie wytoczenia powództwa.
Skoro pozwany nie był sprzedawcą zakupionego przez powoda pojazdu, to brak było podstaw do przyjęcia zasadności powództwa wytoczonego przeciwko niemu, opartego na rękojmi przy sprzedaży, czyli jeżeli pojazd - co jest niesporne - posiadał wadę prawną (polegającą na tym, że sprzedawca nie był właścicielem pojazdu), to pozwanyJ. K., jako nie będący faktycznym sprzedawcą pojazdu, nie może być adresatem roszczeń z tytułu rękojmi.
Z powyższych względów powództwo wobec pozwanegoJ. K.podlegało oddaleniu.
SSO Piotr Sałamaj