Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Cz 780/15
Data wyroku: 2015-12-07 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Paweł Szwedowski, Marian Raszewski-, Henryk Haak

Sygn. akt II Cz 780/15

POSTANOWIENIE
K., dnia 7 grudnia 2015 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:S.S.O. Henryk Haak
S.S.O. Paweł Szwedowski
S.S.O. Marian Raszewski - spr.
po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2015 r. w Kaliszu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaZ. K.
przeciwkoK. K.iS. K.
o złożenie oświadczenia woli
w przedmiocie zażalenia pozwanych
na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu
z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I C 2308/15

postanawia:
Zmienić zaskarżone postanowienie nadając ma następujące brzmienie:
„1. udzielić powódceZ. K.zabezpieczenia roszczenia poprzez: zakazanie pozwanymK. K.iS. K.sprzedaży: 133/480 części nieruchomości zapisanej wksiędze wieczystej nr (...)oraz całej nieruchomości zapisanejw księdze wieczystej Ne(...), które to księgi wieczyste prowadzone są przez Sąd Rejonowy w Kaliszu,
2. oddalić wniosek o udzielenie zabezpieczenia w zakresie ¼ częściw nieruchomości zapisanej wksiędze wieczystej nr (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kaliszu."
Sygn. akt II Cz 780/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 27 października 2015 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu udzielił zabezpieczenia na wniosek powódkiZ. K.przez zakazanie pozwanymK. K.iS. K.sprzedaży udziałów w nieruchomościach objętych pozwem oraz przez nakazanie wpisania ostrzeżenia o zakazie zbywania tych nieruchomości do prowadzonych dla nich ksiąg wieczystych.
W uzasadnieniu wskazano, że powódka uprawdopodobniła swoje roszczenie gdyż dołączyła odpis umowy darowizny, odpisy ksiąg wieczystych oraz oświadczenieo odwołaniu darowizny. W ocenie Sądu Rejonowego powódka uprawdopodobniła także interes prawny w żądaniu zabezpieczenia.
Zażalenie na powyższe orzeczenie wnieśli pozwani zaskarżając je w całościi domagając się jego uchylenia oraz przyznania kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenieart. 7301§ 1-§ 3 k.p.c.przez udzielenie zabezpieczenia mimo nie wykazania przez powódkę interesu prawnego w jego udzieleniu. Skarżący zarzucili również, iż wybór sposobu zabezpieczenia roszczenia powódki obciąża pozwanych ponad miarę.
W odpowiedzi na zażalenie powódka wniosła o jego oddalenie. Jako załącznik do odpowiedzi na zażalenie powódka przedłożył aktualny odpisksięgi wieczystej (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kaliszu, z której wynika, że objęta tą księgą wieczystą nieruchomość została zbyta w dniu 28 października 2015 r. na rzecz osób trzecich.
Sąd Okręgowy, zważył co następuje:
Zażalenie zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Analizując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz zarzuty zażalenia podkreślenia wymaga, że zgodnie z brzmieniemart. 7301§ 2 k.p.c.interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.
W ocenie Sądu Okręgowego powódka w uzasadnieniu pozwu wykazała tylko jednąz wymaganych przesłanek udzielenia zabezpieczenia, gdyż, nie rozstrzygając merytorycznie niniejszej sprawy, możliwa jest ocena, że uprawdopodobniła ona swoje roszczenie.
Wskazać należy, iż wprawdzie w uzasadnieniu pozwu brak jest merytorycznych argumentów i okoliczności, które pozwalałyby uznać, iż powódka posiada interes prawnyw udzieleniu zabezpieczenia, jednak do odpowiedzi na zażalenie powódka załączyła aktualny odpisksięgi wieczystej (...), z której jednoznacznie wynika, że w dniu28 października 2015 r., a zatem dzień po wydaniu zaskarżonego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, zawarto umowę sprzedaży tej nieruchomości. Nie ulega wątpliwości,że okoliczności tej powódka nie była w stanie powołać wcześniej, stąd w myśl brzmieniaart. 381 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.uzasadnionym było uwzględnienie faktów wynikających z tego dokumentu na etapie postępowania zażaleniowego.
Zauważenia wymaga, że w obliczu powyższych okoliczności oraz faktu,że przedmiotem niniejszego postępowania jest nakazanie pozwanym złożenia oświadczenia woli, którego treścią jest powrotne przeniesienie własności przedmiotowych nieruchomości ich sprzedaż z całą pewnością może utrudnić wykonanie mającego zapaść w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe rozważania w ocenie Sądu Okręgowego powódka wykazała istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia.
Analiza pozostałych zarzutów zażalenia prowadzi jednak do wniosku, iż orzeczenie Sądu Rejonowego prowadzi do nadmiernego obciążenia prawa własności pozwanych. Podstawą żądania powódki jest umowa darowizny, zawarta w dniu 10 maja 2005 r. (k. 8 – 10). Jej przedmiotem były określone nieruchomości, jednak dwie w nich zostały darowane pozwanym przez powódkę nie w całości a jedynie w określonym udziale. Z tych przyczyn sentencja postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, aby z jednej strony mogła wywołać zamierzone skutki prawne a nadto nie obciążała pozwanych ponad miarę, wymaga precyzyjnego wskazania zakresu obciążenia wspomnianych nieruchomości zakazemich zbywania, który swym zakresem odpowiada umowie darowizny.
Podkreślenia także wymaga, że postanowienie o zakazie zbywania nieruchomości posiadając wzmiankę o jego wykonalności, stanowi orzeczenie podlegające wpisowi do księgi wieczystej. W sytuacji gdy dana nieruchomość posiada urządzoną księgę wieczystą taka jest istota tego sposobu udzielenia zabezpieczenia. Z tej przyczyny zbędnym jest „nakazanie wpisania ostrzeżenia o zakazie zbywania nieruchomości do ksiąg wieczystych”.
Wniosek o udzielenie zabezpieczenia w zakresie ¼ części w nieruchomości zapisanej wksiędze wieczystej (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kaliszu podlegał oddaleniu jako bezprzedmiotowy.
Z aktualnego odpisuksięgi wieczystej (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kaliszu wynika jasno, że mocą umowy z dnia 28 października 2015 r. została ona zbyta przez pozwanych na rzecz osób trzecich. Co istotne zakaz zbywania nieruchomości, ustanowiony mocą postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia z dnia 27 października 2015 r., nie został wpisany do księgi wieczystej przed chwilą jej sprzedaży. Nabywcy nieruchomości działali zatem w zaufaniu do treści księgi wieczystej i chroniła ich rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych, wynikająca zart. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystychi hipotece(Dz.U. z 2013 r. poz. 707 z późn zm.). W tych okolicznościach nie jest obecnie możliwe obciążenie zakazem zbywania prawa przysługującego nie obowiązanym, będących pozwanymi w niniejszej sprawie, a prawa osób trzecich, które nie są stronami w niniejszym postępowaniu.
Wskazania wymaga, że rozpatrując wniosek o udzielenie zabezpieczenia sąd zobowiązany jest brać pod uwagę nie tylko przeciwstawne interesy stron tego postępowania wpadkowego, tj. uprawnionego i obowiązanego, ale również liczyć się z tym, że wybór określonego sposobu zabezpieczenia może naruszyć słuszne interesy osób trzecich, którez racji nieposiadania statusu strony postępowania zabezpieczającego nie będą mogły w żaden sposób przeciwdziałać temu naruszeniu, w szczególności poprzez złożenie wniosku o zmianę lub uchylenie zabezpieczenia. Podkreślić także należy, że skoro doszło już do zbycia przedmiotowej nieruchomości wniosek o ustanowienie zakazu jej zbywania stał się obecnie bezprzedmiotowy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.