Sąd Okręgowy w Krośnie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 20/15
Data wyroku: 2015-03-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SSO Arkadiusz Trojanowski, SSO Mariusz Hanus /spraw./, SSO Janusz Szarek
Słowa kluczowe: Paserstwo, Wykroczenie

Sygn. akt II Ka 20/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 marca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Krośnie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący  : SSO Arkadiusz Trojanowski
Sędziowie  : SSO Janusz Szarek
SSO Mariusz Hanus (spraw.)
Protokolant : sekr. sądowy Gabriela Szymańska-Such
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krośnie– Wiesława Klaczaka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2015 roku
sprawyM. K.
oskarżonego o przestępstwo zart.291 § 1 kkw zw. zart.91 § 1 kk
z powodu apelacji wniesionej przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Krośnie
od wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 5 grudnia 2014 roku, sygn. akt II K 470/14

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a
uznaje oskarżonegoM. K.za winnego popełnienia przestępstwa zart. 291 § 1 kk, polegającego na tym, że w okresie od 1 maja 2013 roku do 11 października 2013 roku, w dacie bliżej nie  ustalonej, wK., woj.(...)dokonał nabycia kosiarki spalinowej markiW., uzyskanej z czynu zabronionego, popełnionego na szkodęA. T., o wartości 650 zł za kwotę 200 zł odK. P. (1)i za to na podstawieart. 291 § 1 kkprzy zastosowaniuart. 58 § 1 i 3 kkw zw. zart. 33 § 1 i 3 kkskazuje go na karę grzywny w rozmiarze 50 /pięćdziesiąt/ stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł /dziesięć złotych/,

b
uznaje oskarżonegoM. K.za winnego popełnienia dwóch czynów z art. 122 § 1 kw, polegających na tym, że:

-

w okresie od 28 lipca 2013 roku do 11 października 2013 roku w dacie bliżej nie ustalonej, wK., woj.(...), dokonał nabycia odK. P. (1)wiertarkimarki R.o wartości 85 zł za kwotę 50 zł, uzyskanej za pomocą czynu zabronionego na szkodęJ. W. (1),

w okresie od 16 września 2013 roku do 11 października 2013 roku w dacie bliżej nie ustalonej, wK., woj.(...), dokonał nabycia odK. P. (1)szlifierki kątowejmarki B.o wartości 75 zł za kwotę 60 zł oraz piły spalinowej markiF.o wartości 230 zł za kwotę 100 zł, uzyskanej za pomocą czynu zabronionego na szkodęS. G.

i za to na podstawie art. 122 § 1 kw w zw. z art. 9 § 2 kw w zw. z art. 24 § 1 i 3 kw skazuje go na karę grzywny w kwocie 200 zł /dwieście złotych/,

II
w pozostałej części zaskarżony wyroku utrzymuje w mocy, za wyjątkiem orzeczenia o opłacie,

III
zasądza od oskarżonegoM. K.na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania za postępowanie odwoławcze i wymierza mu opłatę za obie instancje w kwocie 80 zł /osiemdziesiąt złotych/.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2014r. sygn. aktII K 470/14Sąd Rejonowy w Krośnie uznał oskarżonegoM. K.za winnego popełnienia przestępstw zart. 292 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkpolegających na tym, że w okresie od maja do wrzenia 2013 roku wK., woj.(...)działając ciągiem przestępstw dokonał paserstwa nieumyślnego elektronarzędzi o łącznej wartości 1040 zł czym działał na szkodęS. G.,A. T.,J. W. (2)i tak:
- w okresie od dnia 01 maja 2013 roku do dnia 11 października 2013 roku wK.woj.(...), dokonał paserstwa nieumyślnego w ten sposób, że zakupił odK. P. (1)za kwotę około 200 zł kosiarkę spalinową markiW.o wartości 650 zł, czym działał na szkodęA. T.,
- w okresie od dnia 28 lipca 2013 roku do dnia 11 października 2013 roku wK.woj.(...), dokonał paserstwa nieumyślnego w ten sposób, że zakupił odK. P. (1)za kwotę 50 zł wiertarkęmarki R.o wartości 85 zł, czym działał na szkodęJ. W. (2),
- w okresie od dnia 16 września 2013 roku do dnia 11 października 2013 roku wK.woj.(...), dokonał paserstwa nieumyślnego w ten sposób, że zakupił odA. B. (1)szlifierkę kątowąmarki B.o wartości 75 zł, za kwotę 60 zł, czym działał na szkodęS. G., oraz zakupił odK. P. (1), za kwotę 100, piłę spalinową markiF.o wartości 230 zł,
podczas gdy na podstawie towarzyszących okoliczności powinien on i mógł przypuszczać, że rzeczy te pochodzą z przestępstwa i za to na mocyart. 292 § 1 kkw zw. zart. 33 § 1 i § 3 kkskazał go na karę grzywny w liczbie 70 stawek dziennych ustalając jedną stawkę dzienną za równoważną 10 złotych, oraz na mocyart. 627 kpkiart. 3 ust. 1 ustawy z dn. 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnychzasądził od oskarżonegoM. K.koszty sądowe w tym opłatę w kwocie 70 złotych na rzecz Skarbu Państwa.
Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone apelacją prokuratora, który powołując się naart. 425 kpk,art. 427 § 1 i § 2 kpk,art. 438 pkt 3 kpkiart. 444 kpkzarzucił mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, polegający na uznaniu, iż oskarżony swoim działaniem zrealizował znamiona występku opisanego wart. 292 § 1 kka zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przypisania oskarżonym winy za zarzucane mu aktem oskarżenia umyślne przestępstwo paserstwa, opisane wart. 291 § 1 kk, podczas gdy wnikliwa analiza zebranych dowodów, a w szczególności wyjaśnień podejrzanychA. B. (2)iK. P. (1)złożonych w postępowaniu przygotowawczym w sprawie 1 Ds. 779/13 w powiązaniu z innymi dowodami i zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, dawały podstawy do przypisania oskarżonemu winy za popełnienie przestępstwa opisanego w akcie oskarżenia.
Powołując się na powyższe zarzuty prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, iż oskarżony dopuścił się przestępstw opisanych wart. 291 § 2 kki w oparciu o ten przepis wymierzenia mu kary wnioskowanej przez oskarżyciela.

Sąd Odwoławczy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora co do zasady zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy dokonując bowiem oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób całkowicie bezkrytyczny oparł się na wyjaśnieniach oskarżonegoM. K., pomijając czy też marginalizując te fragmenty wyjaśnień oraz zeznań głównych świadków zdarzenia, które odnoszą się do świadomości w/w co do pochodzenia przedmiotów zakupionych przez niego na przestrzeni maja – października 2013r. odK. P. (1).
Jak słusznie podnosi prokurator, znamiona strony podmiotowej paserstwa umyślnego zostają wypełnione zarówno gdy sprawca wie (ma pełną świadomość), że nabywane przez niego rzeczy zostały uzyskane za pomocą czynu zabronionego, jak i wówczas gdy na podstawie okoliczności związanych z nabyciem rzeczy poweźmie przypuszczenie, że pochodzą one z czynu zabronionego. Przy czym, nie jest konieczna świadomość sprawcy dotycząca okoliczności związanych z popełnieniem czynu zabronionego z którego pochodzi rzecz, stanowiąca przedmiot jego działania.
Kluczowe w okolicznościach niniejszej sprawy z punktu widzenia możliwości przypisania oskarżonemu paserki umyślnej są wypowiedziA. B., a w szczególnościK. P. (1). Zauważyć trzeba, że w/w dwójka składając wyjaśnienia w postępowaniu przeciwko nim prowadzonym (sygn. akt 1 Ds. 779/13, k. 52 – 53, k. 61) zgodnie wskazywała na wiedzę oskarżonego o przestępnym pochodzeniu kupowanych przez niego przedmiotów.
Podkreślić należy, iż w/w wypowiedzi pojawiły się w sposób spontaniczny, niejako przy okazji głównego wątku sprawy. Powyższe, jak i też brak okoliczności, które mogłyby skutecznie podważać wiarygodność twierdzeń powyższych świadków w tej materii przekonują, iż powinny stać się one podstawą czynienia w sprawie ustaleń faktycznych.
Ponadto w prawdzie Sąd Rejonowy przyjmuje, iż oskarżony przed zakupem będących przedmiotem postępowania przedmiotów był informowany, że jest to towar „ciepły”, lecz w sposób wadliwy, niezgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, nie wiąże tego z jednoznacznym wskazaniem źródła jego pochodzenia.
W ocenie Sądu Odwoławczego tego typu określenie w połączeniu z okolicznościami sprawy: systematyczne zakupy na przestrzeni wielu miesięcy w cenach wyjątkowo okazyjnych, od jednej i tej samej osoby, przedmiotów pozostających w kręgu zainteresowania oskarżonego, jasno wyartykułowanego podczas pierwszego spotkania z późniejszym dostawcą, tj. elektronarzędzi, brak jakichkolwiek czynności zmierzających chociażby do werbalnego potwierdzenia źródła ich pochodzenia i stanu prawnego (patrz: zeznaniaK. P.k. 124) jednoznacznie przekonuje, że oskarżony co najmniej miał świadomość możliwości pochodzenia kupowanych rzeczy z czynu zabronionego. Winien więc on odpowiadać za tzw. paserkę umyślną, a nie nieumyślną odmianę tego typu czynu zabronionego, jak to przyjął Sąd Rejonowy.
Pomimo tego, zakres zaskarżenia uniemożliwiał Sądowi Odwoławczemu dokonanie korekty całego kwestionowanego wyroku w sposób wskazany w środku odwoławczym.
Podkreślić należy, iż prokurator nie zarzucał w środku odwoławczym wadliwości zastosowanej przez Sąd I Instancji (zresztą przyjętej także w akcie oskarżenia) konstrukcji prawnej lokującej karnoprawną odpowiedzialność oskarżonego w ramach instytucji tzw. ciągu przestępstw przewidzianego wart. 91 § 1 kk. Tym samym każdy wchodzący w skład ciągu czyn winien wyczerpywać znamiona tego samego przestępstwa, co wyklucza możliwość jego zastosowania do wykroczeń, czy też zachowań wyczerpujących znamiona różnych przestępstw.
Tymczasem umknęło uwadze zarówno apelującego, jak i też Sądu Rejonowego, że czyny z grupy tzw. paserek są czynami przepołowionymi, tj. wartość mienia determinuje odpowiedzialność, czy to wykroczeniową, jeżeli nie przekracza ¼ minimalnego wynagrodzenia, a więc od dnia 1 stycznia 2015r. 437,50 zł, czy też uregulowaną wkodeksie karnymjeżeli jest ona wyższa.
Skoro nie jest kwestionowana zarówno ilość przestępnych zachowań oskarżonego oraz wartość nabytych wówczas przez niego przedmiotów, to tylko jeden z przypisanych mu czynów, polegający na zakupie odK. P.kosiarki spalinowej markiW.o wartości 650 zł, wyczerpuje znamiona przestępstwa.
Pozostałe zaś dwa, z uwagi na to, że dotyczyły mienia odpowiednio o wartości 85 zł i 305 zł, mogą być penalizowane jedynie na grunciekodeksu wykroczeń.
Powyższe, przy jednoczesnym przyjęciu, że oskarżony nabywając określone przedmioty, jak to wyżej wykazano, miał świadomość możliwości ich pochodzenia z czynu zabronionego, musiało skutkować zmianą zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, iż w/w dopuścił się jednego przestępstwa zart. 291 § 1 kkpolegającego na tym, że:
- w okresie od 1 maja 2013 roku do 11 października 2013 roku, w dacie bliżej nie ustalonej, wK., woj.(...)dokonał nabycia kosiarki spalinowej markiW., uzyskanej z czynu zabronionego, popełnionego na szkodęA. T., o wartości 650 zł za kwotę 200 zł odK. P. (1), oraz dwóch wykroczeń z art. 122 § 1 kw polegających na tym, że:
- w okresie od 28 lipca 2013 roku do 11 października 2013 roku w dacie bliżej nie ustalonej, wK., woj.(...), dokonał nabycia odK. P. (1)wiertarkimarki R.o wartości 85 zł za kwotę 50 zł, uzyskanej za pomocą czynu zabronionego na szkodęJ. W. (1),
- w okresie od 16 września 2013 roku do 11 października 2013 roku w dacie bliżej nie ustalonej, wK., woj.(...), dokonał nabycia odK. P. (1)szlifierki kątowejmarki B.o wartości 75 zł za kwotę 60 zł oraz piły spalinowej markiF.o wartości 230 zł za kwotę 100 zł, uzyskanej za pomocą czynu zabronionego na szkodęS. G.,
a w konsekwencji do orzeczenia nowych kar uwzględniających zarówno zmianę kwalifikacji, jak i też podstawy odpowiedzialności oskarżonego.
Dlatego też, uznającM. K.za winnego popełnienia przestępstwa zart. 291 § 1 kkSąd Odwoławczy na podstawie tegoż przepisu przy zastosowaniuart. 58 § 3 kkw zw. zart. 33 § 1 i § 3 kkskazał go na karę grzywny w rozmiarze 50 stawek dziennych określając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych.
Przy jej wymiarze uwzględniono wartość mienia nabytego przez oskarżonego, jego dotychczasową niekaralność, odzyskanie rzeczy przez pokrzywdzonego.
Zdaniem Sądu powyższe okoliczności, młody wiek oskarżonego i stałe źródło dochodu przekonują, że karą wystarczającą, spełniającą swe cele, będzie kara grzywny. Przede wszystkim bowiem sprawcę niezdemoralizowanego, którego konflikt z prawem ma charakter incydentalny, należy „skłonić” do przestrzegania porządku prawnego poprzez kary wolnościowe.
W ocenie Sądu Okręgowego, właśnie orzeczona wobec niego kara grzywny w rozmiarze wyżej wskazanym spełni swe cele wychowawcze i zapobiegawcze, z jednej strony będąc właściwą odpłatą za bezprawne zachowanie, a z drugiej skutecznie powstrzymując go przed ponownym wejściem w konflikt z prawem.
Uznając zaś oskarżonego, za winnego popełnienia dwóch wykroczeń z art. 122 § 1 kw, szczegółowo wyżej opisanych, Sąd Odwoławczy na podstawie w/w artykułu w zw. z art. 9 § 2 kw i art. 24 § 1 i § 3 kw skazał go na karę grzywny w kwocie 200 złotych, mając w tym wypadku na uwadze to, że obejmuje ono dwa czyny zabronione, chociaż z drugiej strony jedynie wyczerpujące znamiona wykroczeń, z natury rzeczy cechujących się niższym stopniem społecznej szkodliwości niż przestępstwa. Sąd również uwzględnił wartość mienia, młody wiek oskarżonego, dotychczasową niekaralność, odzyskanie przedmiotów przez pokrzywdzonych.
W ocenie Sądu Odwoławczego orzeczona grzywna jest adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonemu wykroczeń i spełni swe cele w zakresie społecznego oddziaływania jak i też zapobiegawcze oraz wychowawcze.
Podstawą orzeczenia Sądu Odwoławczego byłyart. 449 kpk,art. 437 § 1 kpk,art. 438 pkt 1 kpkiart. 434 § 2 kpk.
Orzeczenie zaś o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze i opłacie wydane zostało w oparciu oart. 634 kpkw zw. zart. 627 kpkiart. 10 ust. 1w zw. zart. 3 ust. 1 i art. 21 pkt 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych.