Sąd Okręgowy w Poznaniu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 130/15
Data wyroku: 2015-03-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Hanna Bartkowiak, do Arkadiusz Rybarczyk, Dariusz Śliwiński

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 marca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Dariusz Śliwiński /spr./
Sędziowie SSO Hanna Bartkowiak
SSR del. do SO Arkadiusz Rybarczyk
Protokolant: aplik. radc.M. K.
przy udzialeD. M.Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu
po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2015 roku
sprawyM. G.oraz na podstawieart. 435 kpkM. W.
oskarżonych zart. 286 § 1 k.k.iart. 297 § 1 k.k.w związku zart. 11 § 2 k.k.
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto wP.z dnia 8.12.2014 r. sygn. akt III K 554/14

1
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób iż podstawą prawną orzeczonych dozorów w pkt. 4 i 8 czyni§ 1 art. 73 kk.

2
W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy.

3
Zwalnia oskarżonych o zwrot kosztów procesu za postępowanie odwoławcze, w tym opłatę za II instancję.

A. R.D. H.B.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto wP.w Wydziale III Karnym w sprawie o sygn. akt III K 554/14 uznał oskarżonych:

1
M. G.za winnego tego, że:

- w dniu 21 listopada 2008 roku wP., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził(...)z siedzibą wL.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym w postaci pieniędzy w kwocie 20.000 zł w ten sposób, że mając świadomość, iż jest to okoliczność o istotnym znaczeniu dla uzyskania pożyczki w w/w kwocie, składając wniosek o przyznanie pożyczki pieniężnej, przedłożył podrobione zaświadczenie o swoim zatrudnieniu wfirmie (...)z siedzibą wP.przyul (...), wprowadzając tym samym pracownika III Oddziału pokrzywdzonej instytucji przyul. (...)wP.w błąd co do autentyczności danych zawartych w przedłożonym zaświadczeniu o zatrudnieniu i zarobkach oraz możliwości i rzeczywistego zamiaru wywiązania się z warunków zawartejumowy pożyczki numer (...),
- w dniu 6 listopada 2008 roku wP., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził(...)z siedzibą wP.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym w postaci pieniędzy w kwocie 20.000 zł w ten sposób, że mając świadomość, iż jest to okoliczność o istotnym znaczeniu dla uzyskania pożyczki w w/w kwocie, składając wniosek o przyznanie pożyczki pieniężnej, przedłożył podrobione zaświadczenie o swoim zatrudnieniu wfirmie (...)z siedzibą wP.przyul. (...), wprowadzając tym samym pracownika Punktu Kasowego(...)pokrzywdzonej instytucji przyul. (...)wP.w błąd co do autentyczności danych zawartych w przedłożonym zaświadczeniu o zatrudnieniu i zarobkach oraz możliwości i rzeczywistego zamiaru wywiązania się z warunków zawartejumowy pożyczki numer (...),
tj. ciągu przestępstw zart. 286 § 1 k.k.iart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 72 § 2 k.k.warunkowo zawiesił na okres 5 lat próby;

2
M. W.za winnego tego, że w dniu 22 stycznia 2009 roku wP., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził(...)z siedzibą wL.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym w postaci pieniędzy w kwocie 10.000 zł w ten sposób, że mając świadomość, iż jest to okoliczność o istotnym znaczeniu dla uzyskania pożyczki w w/w kwocie, składając wniosek o przyznanie pożyczki pieniężnej, przedłożył podrobione zaświadczenie o swoim zatrudnieniu w firmie(...)z siedzibą wK.przyos. (...), wprowadzając tym samym pracownika(...)pokrzywdzonej instytucji przyul. (...)wP.w błąd co do autentyczności danych zawartych w przedłożonym zaświadczeniu o zatrudnieniu i zarobkach oraz o możliwości i rzeczywistego zamiaru wywiązania się z warunków zawartej umowy,

tj. występku zart. 286 § 1 k.k.iart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 4 lat próby.
Ponadto na podstawieart. 72 § 2 k.k.zobowiązano oskarżonegoM. G.w terminie 2 lat od uprawomocnienia się wyroku do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz:
-(...)z siedzibą wL.kwoty 20.000 złotych,
-(...)z siedzibą wP.kwoty 20.000 złotych,
natomiast oskarżonegoM. W.zobowiązano do naprawienia w terminie 1 roku i 4 miesięcy uprawomocnienia się wyroku szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz(...)z siedzibą wL.kwoty 10.000 złotych.
Nadto na podstawieart. 73 § 2 k.k.oddano każdego z oskarżonych w okresie próby pod dozór kuratora sądowego.
Na podstawieart. 44 § 2 k.k.orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci dokumentacji kredytowej przechowywanej na k. 59, 60 i 77, zarządzając pozostawienie w aktach sprawy.
Na podstawieart. 624 § 1 k.k.iart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(t.j.: Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223, z późn. zm.) zwolniono oskarżonych od kosztów sądowych i nie wymierzono im opłaty.
Apelację od powyższego wyroku wniósł Prokurator RejonowyP.wP., który na podstawieart. 425 § 1 i 2 k.p.k.iart. 444 k.p.k.zaskarżył go w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonegoM. G., zarzucając mu w oparciu oart. 428 § 1 i 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 4 k.p.k.rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonegoM. G.kary 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat wraz z oddaniem go pod dozór kuratora oraz zobowiązaniem oskarżonego do naprawienia wyrządzonej popełnionym przez niego przestępstwem, podczas gdy ocena dokonana na podstawie kryteriów wskazanych wart. 43 k.k.iart. 69 § 1 k.k., a przede wszystkim uwzględniająca wcześniejszą karalność oskarżonegoM. G.za przestępstwa przeciwko mieniu, stopień społecznej szkodliwości popełnionych czynów, stopień zawinienia sprawcy, a także cele zapobiegawcze prowadzić musi do wniosku, iż jedynie orzeczenie kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania na okres próby, a także zobowiązanie oskarżonego do naprawienia szkody realizować będzie ustawowe kryteria wymiaru kary oraz stanowić będzie dla oskarżonego sprawiedliwą i konsekwentną odpłatę za popełnione przez niego przestępstwa. W konkluzji apelacji wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec oskarżonegoM. G.kary 1 roku pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania oraz zobowiązanie go do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratura okazała się niezasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie Sądu Okręgowego Sąd I instancji prawidłowo i skrupulatnie przeprowadził postępowanie dowodowe, a następnie poprawnie ocenił tak zgromadzony materiał dowodowy i na tej podstawie dokonał trafnych ustaleń faktycznych. Tok rozumowania oraz wnioski płynące z analizy dowodów zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które w pełni odpowiadało wymogom procesowym określonym wart. 424 k.p.k., umożliwiając kontrolę instancyjną.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga fakt, iż podstawą apelacji w przedmiocie kary może być tylko zarzut jej rażącej niewspółmierności. Taki też zarzut zawarł w swej apelacji Prokurator RejonowyP.wP.. Tymczasem o „rażącej niewspółmierności kary” w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.nie można mówić w sytuacji, gdy Sąd wymierzając karę, uwzględnił wszystkie okoliczności wiążące się z poszczególnymi ustawowymi dyrektywami i wskaźnikami jej wymiaru, czyli wówczas, kiedy granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego ustawową, wynikającą z reguł zawartych wart. 53 § 1 k.k., zasadę sądowego wymiaru kary, nie zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się utrzymać w kontekście wymagań wynikających z ustawowych dyrektyw determinujących wymiar kary.
Ponadto należy zaznaczyć, iż niewspółmierność kary zachodzi wtedy, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzonych za przypisane przestępstwo, nie odzwierciedla należycie całego bezprawia popełnionych czynów i nie spełnia celów kary. Należy mieć na uwadze, że nie chodzi tu o każdą ewentualną różnicę, co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczą, że kara wymierzona jawi się jako kara rażąco niewspółmierna, a więc nie dającą się zaakceptować.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd Okręgowy pozytywnie ocenia orzeczoną wobec oskarżonegoM. G.karę. Zdaniem Sądu Okręgowego stanowi ona sankcję sprawiedliwą, w pełni odpowiadającą dyrektywom wymiaru kary określonym wart. 53 k.k.oraz kryteriom wskazanym wart. 69 § 1 k.k.W opinii Sądu Okręgowego Sąd I instancji, orzekając o karze wobec oskarżonegoM. G., nie przekroczył w żaden sposób zasad wyrażonych w cytowanych artykułach, tak by można było mówić o rażącej niewspółmierności, to jest niewspółmierności w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1995 r., II KRN 198/94, OSNPP 6/1995, poz. 18). Przeciwnie, Sąd I instancji wymierzył oskarżonemu karę sprawiedliwie, nie przekraczając granic przewidzianych przez ustawę, dostosował dolegliwość do stopnia winy, uwzględnił stopień społecznej szkodliwości popełnionego przestępstwa, wziął pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, jakie kara ta ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Nie można zatem podzielić opinii skarżącego, iż Sąd I instancji, kierując się kryteriami, które nie wynikają zart. 69 § 1 k.k., skazał oskarżonego na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat tytułem próby, podczas gdy prawidłowa analiza właściwości i warunków osobistych oskarżonego, a zwłaszcza dotychczasowego sposobu życia, nie pozwalała na skonstruowanie względem oskarżonego pozytywnej prognozy kryminologicznej.
Sąd Okręgowy przychyla się natomiast do poglądu Sądu I instancji, iż kara wymierzona w stosunku do oskarżonegoM. G.została prawidłowo wyważona i stanowi sprawiedliwą odpłatę za czyn oskarżonego. W toku rozważań w świetle dyrektywy zart. 53 § 1 i 2 k.k.orazart. 115 § 2 k.k.kwestii wymiaru kary Sąd I instancji jako okoliczności obciążające słusznie przyjął dotychczasową karalność oskarżonego, popełnienie przestępstw w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz godzenie w cudze mienie, natomiast jako okoliczności na korzyść oskarżonego – fakt, iż oskarżony przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czyni, złożył wyjaśnienia i zadeklarował wolę naprawienia szkody. Sąd I instancji zasadnie uwzględnił takie okoliczności jak fakt, iż oskarżonyM. G.popełnił przestępstwo stanowiące przedmiot niniejszej sprawy w 2008 roku, kiedy to miał problemy osobiste skutkujące nadużywaniem alkoholu, a także fakt, iż od tego czasu w odniesieniu do osoby oskarżonego nastąpiły pozytywne zmiany – prowadzi on ustabilizowany styl życia, jest zarejestrowany w PUP jako bezrobotny, a przy tym podejmuje prace dorywcze, by utrzymać rodzinę, czy też fakt, że w toku postępowania oskarżony przyznał się do winy i wyraził chęć naprawienia szkody. Zakreślone powyżej postępujące korzystne zmiany w odniesieniu do postawy społecznej oskarżonego z całą pewnością dają podstawę do stwierdzenia, że w odniesieniu do oskarżonego zachodzi pozytywna prognoza kryminologiczna. Takie stwierdzenie bez wątpienia stanowi podstawę do tego, aby tak ukształtować dolegliwość karną, by mogła ona efektywnie oddziaływać na oskarżonego i doprowadzić go do wdrożenia do przestrzegania porządku prawnego, co uczynił Sąd I instancji w niniejszej sprawie.
W świetle powyższych argumentów w opinii Sądu Okręgowego Sąd I instancji doszedł do znajdującego uzasadnienie wniosku, iż oskarżonyM. G.nie jest osobą na tyle zdemoralizowaną, by niezbędna była jego izolacja więzienna, stąd też należało na niego oddziaływać przede wszystkim środkami o charakterze wolnościowym. Sąd Okręgowy przychyla się zatem do podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia, aby wobec oskarżonego zastosować dobrodziejstwo warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności na 5 lat tytułem próby.
W opinii Sądu Okręgowego nie można również podzielić zarzutu skarżącego o nietrafnym skorzystaniu wobec oskarżonego z dobrodziejstwa instytucji warunkowego zawieszenia orzeczonej kary pozbawienia wolności ze względu na jego uprzednią karalność i nagminne naruszanie obowiązującego porządku prawnego.
Należy zwrócić uwagę na to, iż w chwili popełnienia czynu stanowiącego przedmiot postępowania w niniejszej sprawie oskarżonyM. G.był już co prawda uprzednio karany przez polski wymiar sprawiedliwości, jednakże za przestępstwa niepodobne, natomiast późniejszy wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 21 sierpnia 2013 roku w sprawie o sygn. akt III K 139/12, w którym uznano oskarżonego za winnego przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.iart. 297 § 1 k.k.i zart. 270 § 1 k.k.2 w zw. zart. 11 § 2 k.k., dotyczył czynów popełnionych równocześnie z czynem stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż w odniesieniu do oskarżonegoM. G.jego dotychczasowa postawa i sposób życia bez wątpliwości wskazują na to, że istnieje pozytywna prognoza resocjalizacyjna na przyszłość, a cele kary zarówno w zakresie prewencji indywidualnej (rozumianej jako konieczność osiągnięcia celów zapobiegawczych i wychowawczych kary w stosunku do skazanego), jak i prewencji ogólnej (pojmowanej jako potrzeba kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa) – pomimo warunkowego zawieszenia jej wykonania – zostaną osiągnięte.
W opinii Sądu Okręgowego dodatkowym argumentem na potwierdzenie słuszności podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest zastosowanie wobec oskarżonegoM. G.środka probacyjnego w postaci dozoru kuratora sądowego, co pozwoli na weryfikację trafności przyjętej wobec oskarżonego pozytywnej prognozy kryminologicznej.
Wobec powyższych rozważań stwierdzić należy, iż wyrok Sądu I instancji nie wymagał co do zasady żadnej korekty ze strony Sądu Okręgowego, za wyjątkiem rozstrzygnięcia w przedmiocie zastosowania wobec oskarżonegoM. G.dozoru kuratora sądowego. W tym zakresie należało bowiem stwierdzić naruszenie prawa materialnego poprzez wskazanie przez Sąd I instancji błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiocie zastosowania w/w środka probacyjnego. Sąd I instancji omyłkowo wskazał bowiemart. 73 § 2 k.k.zamiastart. 73 § 1 k.k., co sygnalizował już sam Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku zapadłego w I instancji.
Wobec powyższego Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 § 1 k.p.k., uwzględniając treśćart. 435 k.p.k., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, iż podstawą prawną orzeczonych dozorów – zarówno wobec oskarżonegoM. G., jak i oskarżonegoM. W.– uczynił§ 1 art. 73 k.k.W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.orazart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(t.j.: Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223, z późn. zm.) zwalniając oskarżonych od kosztów procesu za postępowanie odwoławcze, w tym od opłaty za II instancję, albowiem przemawiają za tym względy słuszności.

/A. R./

/D. Ś./

/H. B./