Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 6752/14
Data wyroku: 2015-02-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Sipińska-Sęk
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 32 w zw z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emryturac h i rentach z FUS ( tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.)

Sygn. akt VU 6752/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 lutego 2015 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSR del. Urszula Sipińska-Sęk
Protokolant stażysta Emilia Łopatowska
po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2015 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuB. H.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT..
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaB. H.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT..
z dnia 6 listopada 2014 r. 1sygn..(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcyB. H.prawo do emerytury z dniem 1 października 2014 roku,

2

    zasądza do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.. ma rzecz wnioskodawcy kwotę 60 ( sześćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VU 6752/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6 listopada 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.. odmówiłB. H.prawa do emerytury, z uwagi na brak 15- letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 1 grudnia 2014 roku pełnomocnik wnioskodawcy wnosząc o jej zmianę, przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniósł o zaliczenie swojemu mocodawcy do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia:
- od 31 maja 1980 roku do 29 stycznia 1988 roku w(...)I.B.,
- od 30 stycznia 1988 roku do 29 grudnia 1993 roku w(...)(...)B.
- od 30 grudnia 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku w(...)i(...)(...) S.A.wR..
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.. podniósł, iż wnioskodawca na okoliczność pracy w szczególnych warunkach nie przedłożył świadectwa pracyw szczególnych warunkach wystawionego przez zakład pracy. Organ rentowy podniósł ponadto, że wnioskodawca przebywał na urlopach bezpłatnych w okresach:
- od 6 kwietnia 1987 roku do 29 stycznia 1988 roku
- od 4 listopada 1990 roku do 18 grudnia 1992 roku
- od 18 grudnia do 31 grudnia 1992 roku
Na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 roku pełnomocnik wnioskodawcy dodatkowo wniósł o zaliczenie wnioskodawcy do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu od 13 grudnia 1976 roku do 26 maja 1980 roku na stanowisku kierowcy samochodowego wPrzedsiębiorstwie (...)wG..

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

B. H., urodzony w dniu(...)1951 roku złożył w dniu27 października 2014 roku wniosek o emeryturę. Wnioskodawca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-4 akt emerytalnych plik II)
Pierwszy wniosek o emeryturę wnioskodawca złożył w dniu 15 grudnia 2010 roku. Organ rentowy decyzją z dnia 1 lutego 2011 roku odmówił mu prawa od emerytury z uwagi na brak wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych oraz nie rozwiązania stosunku pracy.
(dowód: decyzja z dnia 1 lutego 2011 roku k. 23-24 akt emerytalnych plik I)
Wnioskodawca wniósł odwołanie od powyższej decyzji, które zostało przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. prawomocnym wyrokiem dnia 21 kwietnia 2011 roku w sprawie sygn. akt VU 286/11 oddalone.
(dowód: odpis wyroku z dnia 21 kwietnia 2011 roku k.32 w aktach emerytalnych plikI)
Na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca udowodnił okres ubezpieczenia w łącznym rozmiarze 29 lat, 7 miesięcy i 14 dni.
(dowód: decyzja z dnia 6 listopada 2014 roku k. 10-11 akt emerytalnych plik II)
Do stażu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy żadnego okresu zatrudnienia(okoliczność bezsporna.
Wnioskodawca od 12 października 1976 roku posiada prawa jazdy kategorii C – tj. uprawnienia do kierowania samochodami ciężarowymi o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony z wyjątkiem autobusów, a od 18 sierpnia 1980 roku posiada prawo jazdy kategorii D tj. do kierowania autobusami, BE i CE.
(dowód: prawo jazdy okazane na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 roku)
W okresie od 13 grudnia 1976 roku do 26 maja 1980 rokuB. H.zatrudniony był na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie (...)wG.na stanowisku kierowcy.
(dowód: świadectwo pracy z dnia 26.05.1980 roku k. 36 , umowa o pracę z dnia 13 grudnia 1976 r. k. 28, umowa o pracę z dnia 27.12.1976 r. k. 29 , angaże k. 31-34)
Przedsiębiorstwo to posiadało swój Oddział wR.i zajmowało się budową torów kolejowych zR.doP.. Wnioskodawca pracował w tym przedsiębiorstwie przez cały czas jako kierowca samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony. Przez pierwsze pół roku był kierowcą(...)o ładowności 26 ton. Samochodem tym przewoził szyny kolejowe zR.doR.. Następnie pracował jako kierowca(...)tj. samochodu ciężarowego o ładowności 12 ton, którym przewoził piasek na potrzeby budowy nasypów kolejowych. Piasek był przewożony na odległości od 5 do 10 km, w zależności od tego, gdzie znajdowała się piaskownia.
(dowód: zeznania świadkaK. M.protokół rozprawy z dnia 18 lutego 2015 roku nagranie od minuty 7.03 do minuty 19.18, zeznania wnioskodawcy protokół rozprawy z dnia 18 lutego 2015 roku nagranie od minuty 26.45 do minuty 39.30, podanie o pracę k. 24)
B. H.był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kierowcy, w okresie:
- od dnia 31 maja 1980 roku do 29 stycznia 1988 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wB., z tym że w okresie od 6 kwietnia 1987 roku do 29 stycznia 1988 roku przebywał na budowie eksportowej w ZSRR gdzie pracował jako monter.
- od dnia 30 stycznia 1988 roku do 29 grudnia 1993 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wB., z tym że okresie od 4 listopada 1990 roku do 31 grudnia 1992 roku przebywał na budowie eksportowej;
- od 30 grudnia 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku wPrzedsiębiorstwie (...) Spółce AkcyjnejOddział(...)wR.,
(dowód: świadectwo pracy z dnia 17 września 2014 roku k. 8 akt emerytalnych, umowa o prace z dnia 31 maja 1980 roku k. 1 akt osobowych, , angaże k. 4, 6, 7, 9, 13,14, 16-21,24-34, świadectwo pracy z dnia 17 września 2014 roku k. 8 akt emerytalnych, umowa o pracę eksportowa k. 10-11 akt osobowych, pismo o zgodzie na urlop bezpłatny k. 22 w aktach osobowych, świadectwo pracy z dnia 17 września 2014 roku k. 8 akt emerytalnych)
Przedsiębiorstwo (...)wB.,Przedsiębiorstwo (...)wB.,Przedsiębiorstwo (...) Spółka AkcyjnaOddział(...)wR.zajmowały się montażem konstrukcji stalowych oraz montażem instalacji i rurociągów(okoliczność bezsporna).
Wnioskodawca w okresie od dnia 31 maja 1980 roku do 5 kwietnia 1987r. oraz w okresie od 30 stycznia 1988r. do 3 listopada 1990r. i od dnia 1 stycznia 1993r. do dnia 31 grudnia 1998r. pracował jako kierowca osinobusu (samochodumarki S.z zabudowaną kabiną pasażerską w miejscu skrzyni ładunkowej, służącym do przewozu osób w liczbie około 30) oraz autosanu (liczba miejsc 40) i jednocześnie kierowca samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony. Jako kierowca osinobusu i autosanu wnioskodawca dowoził pracowników do pracy na godzinę 6 rano i odwoził ich po skończonej pracy po 14. Pomiędzy tymi kursami wnioskodawca jeździł jako kierowca samochodów ciężarowych o ładowności powyżej 3,5 tony takimi jakK.,J.,L.. Przewoził nimi materiały zaopatrzeniowe na potrzeby produkcji zakładu oraz produkowane w zakładzie rury.
(dowód: zeznania świadkaK. M.protokół rozprawy z dnia 18 lutego 2015 roku nagranie od minuty 7.03 do minuty 19.18, zeznania świadkaM. S.protokół rozprawy z dnia 18 lutego 2015 roku nagranie od minuty 19.31 do minuty 23.22, zeznania świadkaG. S.protokół rozprawy z dnia 18 lutego 2015 roku nagranie od minuty 23.39 do minuty 25.59, zeznania wnioskodawcy protokół rozprawy z dnia 18 lutego 2015 roku nagranie od minuty 26.45 do minuty 39.30)
Pracodawcy nie wystawili wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracyw warunkach szczególnych za sporne okresy(okoliczność bezsporna).

Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył co następuje:
Odwołanie jest uzasadnione, co skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.
Stosownie doart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2). Od 1 stycznia 2013 roku nie jest już wymagane rozwiązanie stosunku pracy.
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

-

osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).
Prawidłowe rozumienie pojęcia pracy w szczególnych warunkach nie jest możliwe bez wnikliwej analizyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Z zestawienia § 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynika, że pracą w szczególnych warunkach jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tego aktu. Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale, tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Odnośnie oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu zważyć należy, iż okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy.
Należy jednak wskazać, że z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Brak zatem takiego świadectwa lub jego zakwestionowanie przez organ rentowy, nie wyklucza dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Świadectwo pracy ma bowiem jedynie charakter informacyjny, samo przez się nie tworzy więc praw podmiotowych ani ich nie pozbawia. Nie stwarza ono cech wyłączności w zakresie dowodowym w postępowaniu o realizację tych praw.
W będącej przedmiotem osądu sprawie nie był sporny między stronami fakt zatrudnienia wnioskodawcy wPrzedsiębiorstwie (...)wG.oraz wPrzedsiębiorstwie (...)wB.,Przedsiębiorstwie (...)wB.,Przedsiębiorstwie (...) Spółka AkcyjnaOddział(...)wR.. Spornym pozostawał natomiast charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w okresie od 13 grudnia 1976r. do 31 grudnia 1998r. tj. czy była to praca wykonywana w szczególnych warunkach, czy też nie. Stało się tak dlatego, że z dokumentów w postaci świadectw pracy, umów o pracę, angaży oraz innych dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, potwierdzających zatrudnienie wnioskodawcy w spornych okresach, wynika jedynie, że wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku kierowcy samochodowego lub kierowcy. Okoliczność nieprecyzyjnego określenia stanowiska pracy wnioskodawcy w w/w dokumentach polegającego na niewskazaniu kierowcą jakich pojazdów był wnioskodawca, nie oznacza – jak chce organ rentowy – że wnioskodawca nie był kierowcą samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym ponad 3,5 tony.
Charakter pracy wnioskodawcy w okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wG.od dnia 13 grudnia 1976r. do dnia 26 maja 1980r. Sąd ustalił na podstawie zeznań świadkaK. M.. Z wiarygodnych zeznań tego świadka wynika, że skarżący , tak samo jak świadek, w całym okresie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony . Kierował samochodemS.orazS.przewożąc piasek na potrzeby budowy nasypów kolejowych.
Natomiast warunki pracy w okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wB.,Przedsiębiorstwie (...)wB.,Przedsiębiorstwie (...) Spółka AkcyjnaOddział(...)wR.Sąd ustalił na podstawie zeznań świadków:K. M.,M. S.iG. S., którzy w spornym okresie pracowali w tej samej firmie co wnioskodawca. Przy czym pierwszyK. M.pracował w tym samym charakterze co skarżący tj. jako kierowca osinobusu, a następnie samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony. Z koleiM. S.pracował jako operatorż., aG. S.jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Tym samym z racji swoich obowiązków spotykali często wnioskodawcę przy jego codziennej pracy. Dysponują zatem bezpośrednią wiedzą co do codziennych obowiązków pracowniczych skarżącego. Z ich podzielonych przez Sąd zeznań wynika, że w okresie od 31 maja 1980 roku do 31 grudnia 1998 roku ( za wyjątkiem okresów w których skarżący przebywał na urlopach bezpłatnych w związku z praca na budowach eksportowych) obowiązki skarżącego polegały na prowadzeniu osinobusu ( liczba miejsc 30), a następnie autobusu – Autosan (liczba miejsc 40) oraz prowadzeniu samochodów ciężarowych o ładowności powyżej 3,5 tony typuK.,J.iL.. Obowiązki te wykonywał każdego dnia naprzemiennie. Jako kierowca osinobusu oraz Autosanu przewoził pracowników, którzy pracowali w tym zakładzie do pracy na godzinę 6 rano i z pracy po godzinie 14. Pomiędzy kursami wnioskodawca na zlecenie swojego pracodawcy jeździł samochodami ciężarowymi o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, którymi przewoził materiały zaopatrzeniowe do produkcji oraz produkowane w zakładzie rury. Powyższe ustalenie wystarczają do przyjęcia, że wnioskodawca jako kierowca autobusu i samochodu ciężarowego pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Świadkowie potwierdzili zeznania wnioskodawcy, że skarżący poza obowiązkami kierowcy samochodu ciężarowego oraz kierowcy autobusu, nie miał innych obowiązków. W szczególności nie wykonywał pracy mechanika, jak to wpisano w jego angażach dotyczących nowej wyższej stawki wynagrodzenia (k. 14, 19-21 w aktach osobowych).
Zarówno praca kierowców autobusów o liczbie miejsc powyżej 15 jak i kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony jest pracą w szczególnych warunkach wymienioną w wykazie A Dziale VIII (prace w transporcie i łączności) pkt 2 będącym załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
Wnioskodawca udowodnił zatem, że wykonywał pracę w szczególnych warunkach (kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony oraz kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15) wPrzedsiębiorstwie (...)wG.w okresie od 13 grudnia 1976 roku do 26 maja 1980 roku oraz wPrzedsiębiorstwie (...)wB.,Przedsiębiorstwie (...)wB.,Przedsiębiorstwie (...) Spółka AkcyjnaOddział(...)wR.prawnych w okresach od 31 maja 1980 roku do 5 kwietnia 1987 roku, od 30 stycznia 1988 roku do 3 listopada 1990 roku, od 1 stycznia 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku.
Sąd nie zaliczył do pracy w warunkach szczególnych jedynie okresów pracy wnioskodawcy na budowach eksportowych w okresach od 6 kwietnia 1987 roku do 29 stycznia 1988 roku i od 4 listopada 1990 roku do 31 grudnia 1992 roku. Wnioskodawca nie przedstawił na okoliczność charakteru pracy w tych okresach żadnego dowodu. Zgłoszeni przez niego świadkowie nie byli razem z nim na budowach eksportowych, nie posiadają tym samym jakiejkolwiek wiedzy na temat wykonywanej przezB. H.pracy.
Podsumowując wnioskodawca wykazał, że zarówno ze względu na rodzaj wykonywanej pracy jak i warunki, w których praca była wykonywana, wykonywał prace w szczególnych warunkach przez łączny czas przekraczający 15 lat, bowiem w okresach od 13 grudnia 1976 roku do 26 maja 1980 roku , od 31 maja 1980 roku do 5 kwietnia 1987 roku, od 30 stycznia 1988 roku do 3 listopada 1990 roku, od 1 stycznia 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku.
Wnioskodawca spełnił jednocześnie pozostałe wymagane przepisami rozporządzenia warunki to jest ukończył 60 lat, jego łączny okres zatrudnienia składkowy i nieskładkowy wyniósł 25 lat, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. A zatem należy uznać, że wydana przez organ rentowy decyzja jest błędna, a żądanie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie.
Sąd przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury z pierwszym dniem miesiąca, w którym zgłosił wniosek o emeryturę tj. z dniem 1 października 2014r. Wówczas bowiem skarżący spełnił ostatnią przesłankę, od której zależało jego prawo do emerytury.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażoną wart. 98 § 1 k.p.c.i na podstawieart. 98 § 3 k.p.c.w zw. z§ 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(t.j. Dz. U. z 2013 nr 461 ). Sąd Okręgowy zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.. na rzecz wnioskodawcy kwotę 60,00 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.