Sąd Rejonowy w Tucholi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 383/15
Data wyroku: 2015-10-01 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Agnieszka Leszczyńska-Rydlewska
Słowa kluczowe: Spadek
Podstawa prawna: art. 1015 kc

Sygn. akt: I Ns 383/15

POSTANOWIENIE
Dnia 1 października 2015 r.
Sąd Rejonowy w Tucholi I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Agnieszka Leszczyńska-Rydlewska

Protokolant:

stażysta Anna Grabińska

po rozpoznaniu w dniu 1 października 2015 r. w Tucholi na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. B. (1),M. B.
o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku poI. P. (1)
postanawia:

I
oddalić wniosek,

II
kosztami sądowymi obciążyć wnioskodawców uznając je za uiszczone.

UZASADNIENIE
do postanowienia z dnia 1 października 2015 r.
WnioskodawcyJ. B. (1)iM. B.złożyli wniosek o zatwierdzenie przez Sąd uchylenia się od skutków niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku poI. P. (1)przez ich małoletnią córkęK. B. (1). W uzasadnieniu swojego wniosku wskazali, że na skutek zaistnienia oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu Sądu Rejonowego wŚ.zezwalającego na odrzuceniu spadku w imieniu małoletniej córki i konieczności sprostowania tej omyłki, oświadczenie o odrzuceniu spadku zostało złożone po terminie.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 5 grudnia 2013 r. paniM. B.złożyła przed notariuszemI. P. (2)z Kancelarii Notarialnej wŚ.oświadczenie o odrzuceniu spadku poI. P. (1), zmarłej 30 sierpnia 2013 r. wŚ..

    dowód: wypis aktu notarialnego z dnia 5 grudnia 2013 r., Rep. A nr(...)– k. 3-4 akt VIII Nsm 502/13 Sądu Rejonowego wŚ.

W dniu 6 grudnia 2013 r. paniM. B.złożyła w Sądzie Rejonowym wŚ.VIII Zamiejscowym Wydziale Rodzinnym i Nieletnich wniosek o zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu małoletniejK. B. (1).
dowód: wniosek wraz z kopertą ze wskazanie daty nadania przesyłki pocztowej – k. 1a i 4 a akt VIII Nsm 502/13 Sądu Rejonowego wŚ.
W dniu 19 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy wŚ.wydał postanowienie, którym zezwoliłM.iJ.małżonkomB.na dokonanie czynności prawnej przekraczającej zwykły zarząd majątkiem w imieniu małoletniejK. B. (2), a polegającej na złożeniu w imieniu małoletniej oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłej w dniu 30 sierpnia 2013 r. wŚ.I. P. (1). Postanowienie to uprawomocniło się z dniem 12 marca 2014 r.
dowody: postanowienie z dnia 19 lutego 2014 r. w sprawie VIII Nsm 502/13 wraz z zarządzeniem o stwierdzeniu prawomocności – k. 10 oraz 12 akt VIII Nsm 502/13
W dniu 21 lipca 2014 r. do Sądu Rejonowego wŚ.wpłynął wniosek o sprostowanie postanowienia z dnia 19 lutego 2014 r. poprzez wpisanie prawidłowego nazwiska wnioskodawców oraz małoletniej, albowiem w postanowieniu błędnie wpisano „B./B.” zamiast „B./B.”.
dowód: wniosek o sprostowanie orzeczenia – k. 14 akt VIII Nsm 502/13
Postanowieniem z dnia 21 października 2014 r.. Sąd Rejonowy wŚ.sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w postanowieniu z dnia 19 lutego 2015 r. poprzez wpisanie prawidłowego nazwiska wnioskodawców oraz małoletniej. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 6 grudnia 2014 r.
dowody: postanowienie z dnia 21 października 2014 r. wraz z zarządzeniem o stwierdzeniu prawomocności – k. 17 oraz 22 akt VIII Nsm 502/13
W dniu 16 stycznia 2015 r. wnioskodawcyM. B.orazJ. B. (1)złożyli przez notariuszemI. P. (2)oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłejI. P. (1)w imieniu małoletniejK. B. (1).
dowód: wypis aktu notarialnego z dnia 16 stycznia 2015 r., Rep. A nr(...)– k. 28-29 akt VIII Nsm 502/13
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 1015 § 1 kodeksu cywilnego(dalej:k.c.) oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.
Zauważyć należy, że w wypadku gdy spadkobiercą jest osoba małoletnia, termin określony wart. 1015 § 1 k.c.liczy się od uzyskania informacji o tytule powołania do spadku przez jej przedstawiciela ustawowego, czyli w wypadku małoletniejK. B. (1)przez jej rodziców.
Zgodnie zart. 111 § 2 k.c., jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło.
W świetle powyższego przyjąć należało, że 6-miesięczny termin na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniejK. B. (1)powinien rozpocząć swój bieg w dniu 6 grudnia 2013 r. Jednak w tym dniu (zgodnie z datą nadania przesyłki pocztowej) wnioskodawcy złożyli w Sądzie Rejonowym wŚ.VIII Zamiejscowym Wydziale Rodzinnym i Nieletnich wniosek o wyrażenie zgody na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd w imieniu małoletniejK. B. (1)polegającej na odrzuceniu spadku po zmarłejI. P. (1).
W świetle utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego złożenie wniosku o zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego powoduje zawieszenie - na czas trwania postępowania - biegu terminu określonego wart. 1015 § 1 k.c.(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2013 r. w sprawie I CSK 329/13, OSNC 2014/9/93).
W związku z tym przyjąć należało, że wobec małoletniejK. B. (1)termin na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku poI. P. (1)na skutek złożenia wniosku o wyrażenie przez Sąd Opiekuńczy zezwolenia na dokonanie tej czynności w ogóle nie zaczął biec, albowiem uległ zawieszeniu.
Następnie termin ten ponownie zaczął biec po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Rejonowego wŚ.zezwalającego na odrzucenie spadku poI. P. (1)w imieniu małoletniejK. B. (1). Termin ten zaczął zatem biec w dniu 13 marca 2014 r. (dzień po uprawomocnieniu się postanowienia) i biegł aż do momentu złożenia wniosku o sprostowanie postanowienia z dnia 19 lutego 2014 r., to jest do dnia 21 lipca 2014 r. Termin ten biegł zatem przez 4 miesiące i 8 dni.
W tym miejscu wskazać należy, że chociaż postępowanie w przedmiocie sprostowania orzeczenia ma jedynie charakter uboczny wobec zasadniczego postępowania o wyrażenie zgody na dokonanie czynności prawnej przekraczającej zakres zwykłego zarządu, tym niemniej w ocenie Sądu również powoduje zawieszenie biegu terminu określonego wart. 1015 k.c.Postanowienie dotknięte błędem pisarskim i nie może bowiem stanowić podstawy do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku i wobec tego brak sprostowania uniemożliwiał wnioskodawcom dokonanie tej czynności. Jednocześnie zasada, że opieszałość Sądu nie może szkodzić stronie, znajduje w tym wypadku w pełni zastosowanie.
Postanowienie o sprostowaniu postanowienia z dnia 19 lutego 2015 r. uprawomocniło się z dniem 6 grudnia 2014 r., a zatem już od 7 grudnia 2014 r. zaczął ponownie biec termin do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Na dzień 16 stycznia 2015 r., to jest dzień złożenia oświadczenia w imieniu małoletniejK. B. (1), przy uwzględnieniu wskazanych okresów zawieszenia biegu terminu minęło dokładnie 5 miesięcy i 9 dni, a zatem zachowany został 6-miesięczny termin określony wart. 1015 § 1 k.c.
W myślart. 1019 § 1 k.c.jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami: uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem (1), spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca (2). Stosownie doart. 1019 § 2 k.c.spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu. Natomiast w myślart. 1019 § 3 k.c.Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.
Mając na uwadze powyższe ustalenia przyjąć należało, że państwoM.iJ. B. (2)oświadczenie o odrzucenie spadku w imieniu małoletniejK. B. (1)złożyli przed upływem 6-miesięcznego terminu na jego złożenie, co czyniło bezprzedmiotowym ich wniosek o uchylenie się od skutków prawnych uchybienia temu terminowi. Nie można bowiem uchylić się od skutków prawnych uchybienia terminowi, skoro termin ten się zachowało.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie 1 postanowienia.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.