Sąd Okręgowy w Łodzi
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV Ko 361/15
Data wyroku: 2015-12-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Odszkodowanie Za Niesłuszne Skazanie, Tymczasowe Aresztowanie Lub Zatrzymanie
Podstawa prawna: 553§4 kpk

Sygn. akt IV Ko 361/15

UZASADNIENIE
W dniu 14 kwietnia 2013 roku o godzinie 23.50 dokonano zatrzymaniaS. K.w związku z podejrzeniem, iż jest on współsprawcą kradzieży z włamaniem artykułów spożywczych w postaci alkoholu, ze sklepu spożywczego przyul. (...)wŁ..
( dowód:  protokół zatrzymania k. 19 – akt VII K 624/13 Sądu Rejon owego dlaŁ.wŁ.) .
Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi z 17 kwietnia 2013 roku w sprawie IV1 Kp 81/13 zastosowano wobecS. K.środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy tj. do dnia 14 lipca 2013 roku
( dowód: postanowienie k. 80  akt VII K 624/13 Sądu Rejonowego dla Łodzi  -  Widzewa w Łodzi ) .
Postanowieniem z dnia 28 maja 2013 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa odwołał odroczenie wykonania kary w sprawie IVK 568/05, wskazując, iż wnioskodawca w opisanej wyżej sprawie miał zostać złapany na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa i następnie tymczasowo aresztowany, wobec czego ustały powody uzasadniające odroczenie wykonania kary.
( dowód:  post anowienie k. 391 akt IVK 568/05  Sądu Rejonowego dla Łodzi  -  Widzewa w Łodzi )
Na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowaniaS. K.złożył zażalenie. W wyniku postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie V Kz 410/13 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
( dowód: zażalenie k. 98, postanowienie SO k.149-151  akt VII K 624/13 Sądu Rejonowego dla Łodzi  -  Widzewa w Łodzi, k.104 akt IV Ko 361/15 )
Następnie czas trwania tymczasowego aresztowania przedłużono postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w sprawie IV1 Kp 134/13 z dnia 5 lipca 2013 roku – do dnia 14 października 2013 roku.
( dowód:  postanowienie k . 1 82  akt VII K 624/13 Sądu Rejonowego dla Łodzi  -  Widzewa w Łodzi , k.104 akt IV Ko 361/15 )
W dniu 30 września 2013 roku do Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi skierowano akt oskarżenia przeciwkoS. K., któremu zarzucono popełnienie wspólnie i w porozumieniu z inną osobą przestępstwa zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk.
( dowód: akt oskarżenia k. 246-249 – tom II, akt VII K 624/13 Sądu Rejonowego dla Łodzi  -  Widzewa  w Łodzi,  k.104 akt IV Ko 361/15 )
Po wniesieniu aktu oskarżenia Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi postanowieniem z dnia 1 października 2013 roku w sprawie zarejestrowanej pod numerem VII K 624/13 przedłużył czas trwania tymczasowego aresztowania względemS. K.do dnia 16 grudnia 2013 roku. Sąd powołał się na istnienie przesłanki w postaci realnej groźby wymierzeniaS. K.surowej kary pozbawienia wolności, bez warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności, za zarzucany mu czyn, wynikającej z ustawowego zagrożenia karami pozbawienia wolności jak i z uprzedniej wielokrotnej karalnościS. K..
( dowód: postanowienie k. 251 – tom II, akt VII K 624/13 Sądu Rejon owego dlaŁ.wŁ., k.104 akt IV Ko 361/15 )
Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013 roku przedłużono czas trwania tymczasowego aresztowania do dnia 18 stycznia 2014 roku względemS. K..
(dowód: protokół rozprawyk.302tom II, akt VII K 624/13 Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi, k.104 akt IV Ko 361/15)
Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2014 roku uchylono izolacyjny środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania stosowany względemS. K..
( dowód: protokół rozprawy k. 327 , tom II, akt VII K 624/13 Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi, k.104 akt IV Ko 361/15 )
Pomimo uchylenia tymczasowego aresztowaniaS. K.nie został zwolniony z Aresztu Śledczego wŁ.albowiem wykonywano względem niego karę pozbawienia wolności w sprawie IV K 568/05. W której to sprawieS. K.wyrokiem z dnia 30 listopada 2006 roku został skazany na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tejże kary na okres 3 lat próby.
( dowód: wyrok w sprawie IV K 568/05 k. 22 2 -223 tom II - akt sprawy IV K 568/05  Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi , k.104 akt IV Ko 361/15 )
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2008 roku w sprawie IV Ko 99/08 Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi zarządzono wykonanie względemS. K.kary 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie IV K 568/06.
( d owód: postanowienie k. 270  tom II - akt sprawy IV K 568/05  Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi , k.104 akt IV Ko 361/15 )
Pismem z dnia 6 lutego 2013 rokuS. K.wniósł o odroczenie wykonania kary 8 miesięcy pozbawienia wolności ze sprawy IV K 568/06.
( dowód: wniosek k. 349-350 tom III - akt sprawy IV K 568/05  Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi , k.104 akt IV Ko 361/15 )
Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2013 roku odroczonoS. K.wykonanie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności w sprawie IV K 568/05 na okres jednego roku tj. do dnia 11 kwietnia 2014 roku.
(dowód: postanowieniek. 378tom II - akt sprawy IV K 568/05 Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi, k.104 akt IV Ko 361/15)
W dniu 28 maja 2013 roku cytowanym postanowieniem w sprawie IV Ko 366/13 odwołano względemS. K.odroczenie wykonania powyżej opisanej kary. Karę pozbawienia wolności ze sprawy IV K 568/05S. K.odbywał od dnia 14 kwietnia 2013 roku do dnia 14 grudnia 2013 roku.
( dowód: informacja o pobytach i orzeczeniach k. 101-103  akt IV Ko 361/15 )
Następnie od dnia 14 grudnia 2013 roku wprowadzonoS. K.do wykonania karę pozbawienia wolności orzeczoną w sprawie VI K 942/13, którą odbywał do 14 grudnia 2014 roku.
( dowód: informacja o pobytach i orzeczeniach k. 101-103  akt IV Ko 361/15 )
W dniu 10 kwietnia 2014 roku w sprawie VII K 624/13, w którejS. K.był tymczasowo aresztowany – został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu.
( dowód: wyrok k. 383, akt VII K 624/13 Sądu Rejonowego dla Łodzi  -  Widzewa w Łodzi, uzasadnienie k.  388-398 akt VII K 624/13 Sądu Rejonowego  dla Łodzi  -  Widzewa w Łodzi,  wyrok i uzasadnienie  k. 6-19, 104 akt IV Ko 361/15 )
Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na niebudzących wątpliwości dokumentach znajdujących się w aktach spraw Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w sprawach VII K 624/13 i IV K 568/05 oraz informacji dotyczących pobytów w zakładach karnych. Brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania rzetelności i wiarygodności tych dowodów. Wynikające z powołanych dokumentów okoliczności w zasadniczej części znajdują także potwierdzenie w oświadczeniu wnioskodawcy, odnośnie którego brak przesłanek do kwestionowania wiarygodności.
Stosownie do treściartykułu 552a § 1 kpkw razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia wobec niego postępowania w wypadkach innych niż określone wart. 552 § 1-3 kpkoskarżonemu przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłe z wykonywania wobec niego w tym postępowaniu środków przymusu, o których mowa w dziale VI.
Zgodnie zart. 553 § 4 kpkroszczenie o odszkodowanie nie przysługuje, jeżeli przed wystąpieniem z tym roszczeniem okres wykonywania kar, środków karnych, środków zabezpieczających lub środków przymusu, których dotyczy wniosek o odszkodowanie, został zaliczony oskarżonemu na poczet kar, środków karnych lub środków zabezpieczających w innym postępowaniu, co nie wyklucza dochodzenia roszczeń o zadośćuczynienie z powodu ich wykonania.
Art. 552a § 1 kpkwprowadza odpowiedzialność Skarbu Państwa z tytułu niesłusznego przedstawienia zarzutów lub niesłusznego oskarżenia, ale ograniczoną tylko do sytuacji, gdy wobec osoby uniewinnionej lub wobec której umorzono postępowanie wykonawcze zostały wykonane w tym postępowaniu środki przymusu.Artykuł 553 kpkzawiera katalog okoliczności wyłączających możliwość dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia. W paragrafie czwartym tegoż artykułu wyłączono możliwość dochodzenia odszkodowania za szkodę, gdy już przed wystąpieniem z tym roszczeniem okres stosowania kar, środków karnych, środków zabezpieczających i środków przymusu zaliczono wnioskodawcy na poczet kar, środków karnych, środków zabezpieczających i środków przymusu w innym postępowaniu karnym. W tym paragrafie wprowadzono natomiast możliwość dochodzenia roszczeń o zadośćuczynienie, pomimo, że przed wystąpieniem z tym roszczeniem okres tymczasowego aresztowania został już zaliczony skazanemu.
Omówiony powyżej przepis, w brzmieniu po 1 lipca 2015 roku, dezaktualizuje dotychczas funkcjonujący w orzecznictwie pogląd, w oparciu o poprzedni stan prawny, że nie tylko odszkodowanie ale też zadośćuczynienie za niewątpliwe niesłuszne tymczasowe aresztowanie nie przysługuje w wypadku zaliczenia według reguł wynikających zart. 417 k.p.k.iart. 63 k.k., okresu tymczasowego aresztowania na poczet kar orzeczonych wobec skazanego w tej samej lub w innej sprawie. (porpost.  SN z dnia 20 września 2007 rok I KZP 28/07, publ. OSNKW 2007/10/70, Prok.i Pr.-wkł. 2007/12/18, Biul.SN 2007/10/16)
Zgodnie zart. 63 § 1 kki417 kpkna poczet kary orzeczonej w sprawie zalicza się okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, w której stosowany był środek zapobiegawczy. Jednakże w sytuacji, w której okres tymczasowego aresztowania zbiega się okresem odbywania prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności nie podlega on powtórnemu zaliczeniu. Sama tylko różnica w rygorach odbywania kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania nie daje podstaw do formułowania tezy o obowiązku zaliczenia tego samego okresu izolacji jednocześnie na poczet kary pozbawienia wolności odbywanego w innej sprawie i kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie, w której stosowano środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. (zob. Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II KK 307/12). Dopuszcza się jednoczesne stosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania wobec osób odbywających karę pozbawienia wolności, ale zastosowanie tegoż środka nie wpływa na wprowadzenie do wykonania prawomocnie orzeczonej kary, ani nie przerywa okresu jej trwania.
W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, iżS. K.został ostatecznie prawomocnie uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 §1 kkw sprawie VII K 624/13.
W okresie stosowania tymczasowego aresztowania wykonano karę pozbawienia wolności orzeczoną w sprawie IV K 568/05 - począwszy od dnia 14.04.2013 roku do dnia 14.12.2013 roku. Następnie od dnia 14.12.2013 roku wprowadzonoS. K.do wykonania karę pozbawienia wolności orzeczoną w sprawie VI K 942/13, którą odbywał do 14.12.2014 roku.
Powyżej opisane okoliczności pozwoliły na uznanie, że wniosekS. K.o odszkodowanie i zadośćuczynienie był zasadny jedynie w części dotyczącej zadośćuczynienia. W pozostałym zakresie podlegał oddaleniu, albowiem okres tymczasowego aresztowania został mu już zaliczony na poczet kar wprowadzonych mu w tym okresie do wykonania.
Wobec wnioskodawcy stosowano tymczasowe aresztowanie przez okres ponad 9 miesięcy, w jego przebiegu odwołano odroczenie wykonania kary w sprawie IV K 568/05. Wykonywanie tymczasowego aresztowania wiązało się z dolegliwościami dla wnioskodawcy jak i dla jego najbliższej rodziny, sąd w tym zakresie nie ma żadnych podstaw do kwestionowania wiarygodności relacji wnioskodawcy co do planów związanych z podjęciem zatrudnienia czy ustabilizowania związku, w którym pozostawał. Te wszystkie okoliczności w połączeniu z faktem rozłączenia z rodziną składają się na subiektywne poczucie krzywdy, które musi zostać oszacowane przez sąd z jednej strony w odniesieniu do okoliczności podmiotowych, takby miało mieć charakter kompensacyjny, z drugiej zaś wysokość tanie może być nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy,ale musi być odpowiednia w tym znaczeniu, że powinna być – przy uwzględnieniu krzywd poszkodowanego – utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa (por. odp. wyrok SA we Wrocławiu z 25 lipca 2012 roku, II AKa 201/12, nie publ). Szacując zatem wartość zadośćuczynienia, sąd uznał, że kwota 13 000 złotych będzie kwotą odpowiednią, w rozumieniu cytowanych judykatów. Stosownie do zasad doświadczenia życiowego – przekracza ona kwotę kilkukrotności przeciętnych miesięcznych zarobków w Rzeczpospolitej Polskiej i odpowiada rzędowi wartości dziewięciokrotności najniższego miesięcznego wynagrodzenia netto, nie czyniąc jednakże zasądzonej kwoty niezrozumiałym społecznie i społecznie niestosownym wzbogaceniem (por. wyrok SA we Wrocławiu, II AKa 205/12, nie publ., LEX nr 1213790, odp. wyrok SN z 3 lipca 2007 roku, II KK 321/06, LEX 299187, wyrok SA w Katowicach z 6 maja 2004 roku, II AKa 138/04, KZS 2004/9/104). Zadośćuczynienie ma służyć złagodzeniu doznanej krzywdy, a jednocześnie nie może być źródłem wzbogacenia i to Sąd miał na uwadze ustalając wysokość przyznanego zadośćuczynienia oraz oddalając wniosek w pozostałym zakresie.
O kosztach wyznaczonemu z urzędu pełnomocnika wnioskodawcy orzeczono na podstawieRozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm.), o kosztach zaś postępowania sąd orzekł w oparciu o treśćart. 554§4 kpk.