Sąd Okręgowy w Łodzi
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 120/13
Data wyroku: 2015-03-31 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Rozbój
Podstawa prawna: 280§2 kk

Sygn. aktIV K 120/13.

UZASADNIENIE
OskarżonyD. P. (1)znałK. M.,R. K.,A. R. (1)iM. M. (1).
R. K.poznał w połowie lat 90 – tych przezT. S..
Nie utrzymywał z nim bliższych kontaktów, ale wie, żeR. K.pracował w biurze maklerskim i zdefraudował dużo pieniędzy.
K. M.oskarżony poznał w tym samym mniej więcej czasie, nie wyklucza, że właśnie przezR. K.(wyjaśnieniaD. P. (1)k. 519 – 520, 1029, 1375 – 1376, 1646 – 1650, k.1810 – 1811).
To zdarzenie było w maju lub czerwcu 1996 roku (zeznaniaR. K.k. 112, k.1878 – 1880 odw.).
PokrzywdzeniK. B.iI. M. (1)wyjeżdżali wtedy doC.(czynili to w tym czasie wielokrotnie), gdzie prowadzili interesy i mieli mieć przy sobie dużą ilość gotówki (zeznaniaK. M.k. 132 – 142,1827 odw. –(...).,zeznaniaR. K.k. 112, k.1878 – 1880 odw., zeznaniaM. U.k. 1003 – 1005, k.1839 – 1839 odw.).Spieszyli się wtedy doB., na samolot (zeznaniaK. U.k. 332 – 333, 1006 – 1008, 1113 – 1114, k.1837 odw. –(...).,zeznaniaE. P.k. 330 – 331, k.1848 odw. –(...)).
Było to w nocy (zeznaniaE. P.k. 330 – 331, 1100 – 1103, k.1848 odw. –(...),zeznaniaE. M.k.1073 – 1089, k.1907).

Zostali zaatakowani przed klatką bloku, w którym wtedy mieszkali, naW.(zeznaniaM. U.k. 1003 – 1005, k.1839 – 1839 odw.,zeznaniaK. U.k. 1113 – 1114, k.1837 odw. –(...).,zeznaniaE. P.k. 330 – 331, k.1848 odw. –(...),zeznaniaE. M.k.1073 – 1089, k. 1907).Zostali zaatakowani przez dwie osoby (zeznaniaE. P.k. 330 – 331, k.1848 odw. –(...),zeznaniaK. U.k. 332 – 333, 1006 – 1007, k.1837 odw. –(...).,zeznaniaJ. B.k.1849 – 1849 odw.).

Napastnicy byli przebrani, mieli peruki (zeznaniaE. M.k.1073 – 1089, k.1907).

Był tam mężczyzna przebrany za kobietę (zeznaniaK. U.k. 332 – 333, 1006 – 1007, k.1837 odw. –(...).).

Jeden z napastników przyłożyłI. M. (1)do szyi paralizator elektryczny, ale paralizator trafił na apaszkę na jej szyi i się ześlizgnął, aI. M. (1)zaczęła krzyczeć (zeznaniaK. U.k. 332 – 333, 1113 – 1114, k.1837 odw. –(...).).I. M. (1)ze względu na apaszkę nie odczuła za bardzo działania tego paralizatora (zeznaniaM. U.k. 1003 – 1005, k.1839 – 1839 odw.,zeznaniaK. U.k. 1006 – 1008, k.1837 odw. –(...).).

Napastnicy próbowali zabrać torbęK. B., ale on się obronił i te osoby uciekły (zeznaniaK. U.k. 332 – 333, 1113 – 1114, k.1837 odw. –(...).).K. B.zamachnął się teczką i uderzył jednego za napastników.
W rezultacie nic nie zostało skradzione (zeznaniaE. P.k. 306 – 311, 330 – 331, k.1848 odw. –(...),zeznaniaJ. B.k.1849 – 1849 odw.).
Pokrzywdzeni polecieli doC.(zeznaniaE. P.k.1848 odw. –(...)).
W późniejszym czasie opowiadali o tym członkom swoich rodzin i znajomym (zeznaniaE. P.k.1848 odw. –(...),zeznaniaJ. B.k.1849 – 1849 odw.,zeznaniaK. U.k.1837 odw. –(...),zeznaniaM. U.k.1839 – 1839 odw.,zeznaniaE. M.k.1073 – 1089, k.1907).
W napadzie naK. B.iI. M. (1)wzięli udziałK. M.,R. K.,D. P. (1)iA. R. (1)(zeznaniaK. M.k. 267 – 270, 1134 – 1135, k.1827 odw. –(...).,zeznaniaR. K.k. 112, 242 – 243, 1055 – 1056, k.1878 – 1880 odw.). Udział w tym napadzie był pierwszym zdarzeniem, w którymR. K.iK. M.współdziałali ze sobą podczas popełnienie przestępstw (zeznaniaR. K.k.112, 261, k.1878 – 1880 odw.).
W dniu napaduR. K.iA. R. (1)przyjechali doK. M.i około godziny 22 pojechali na miejsce zdarzenia.
Kiedy byli już na miejscu, przyjechałD. P. (1)(zeznaniaK. M.k. 132 – 142,1827 odw. –(...).).
To było przed blokiem naW.Wschodzie, gdzie mieszkali pokrzywdzeni (zeznaniaR. K.k.112, k.1878 – 1880 odw.). To był wieżowiec naosiedlu (...). Pokrzywdzeni mieszkali na dziesiątym lub jedenastym piętrze.

Ich samochódT. (...)stał naprzeciw wejścia do klatki (zeznaniaK. M.k. 132 – 142,1827 odw. –(...).).
A. R. (1)był przebrany za kobietę (zeznaniaR. K.k. 112, 121, k.1878 – 1880 odw.,zeznaniaK. M.k. 1534 – 1540, k.1827 odw. –(...).).
R. K.iA. R. (1)zgodnie z planem mieli obezwładnić mężczyznę i kobietę paralizatorem.R. K.miał podejść do mężczyzny i wyrwać mu tę walizkę, aA. R. (1)miał zająć się kobietą (zeznaniaR. K.k.112, 1152 – 1153, k.1878 – 1880 odw.).

Tam na miejscu,D. P. (1)powiedział, że przyjechał samochodem teściów i nie może po napadzie ich odebrać jak było umówione, bo pokrzywdzony może poznać samochód (zeznaniaK. M.k. 1534 – 1540, k.1827 odw. –(...).).

DlategoK. M.zgodził zabrać ich po napadzie (zeznaniaK. M.k. 1534 – 1540, k.1827 odw. –(...).).
R. K.iA. R. (1)czekali przed klatką (zeznaniaR. K.k. 112, k.1878 – 1880 odw.). Stamtąd miało wychodzić małżeństwo z teczką, aR. K.iA. R. (1)mieli tą teczkę zabrać (zeznaniaR. K.k.1878 – 1880 odw.). Mieli zorientować się, że ofiary wychodzą, gdy na piętrze miało zgasnąć światło (zeznaniaK. M.k. 1134 – 1135, 1534 – 1540, k.1827 odw. –(...).(zeznaniaR. K.k. 122 – 123, k.1878 – 1880 odw.).
D. P. (1)bezpośredniego udziału w napadzie nie brał (zeznaniaK. M.k. 1239 – 1242, k.1827 odw. –(...).). Miał stać swoim samochodem dalej, naulicy (...)(zeznaniaK. M.k.1827 odw. –(...).).
K. M.miał czekać w samochodzie „na odjeździe” naR. K.iA. R. (1)(zeznaniaR. K.k. 112, 261, 1152 – 1153, k.1878 – 1880 odw.).
Jak zgasły światłaR. K.iA. R. (1)podbiegli do tej pary wychodzącej z klatki schodowej (zeznaniaR. K.k. 112, k.1878 – 1880 odw.).
WtedyK. M.udał się w kierunku swego samochodu (zeznaniaK. M.k. 1239 – 1242, k.1827 odw. –(...).).
Doszło do konfrontacjiR. K.iA. R. (1)z tym małżeństwem (zeznaniaR. K.k. 1152 – 1153,1878 – 1880 odw.).
Mężczyzna zaczął się bronić, chciał uderzać teczkąR. K.(zeznaniaR. K.k. 242 – 243, k.1878 – 1880 odw.).
Przy napadzieR. K.miał ze sobą paralizator elektryczny (zeznaniaK. M.k. 132 – 142, 1134 – 1135, 1534 – 1540, 1541 – 1547, k.1827 odw. –(...).).
Ten paralizator nie zadziałał, bo ta kobieta miała zawiązaną na szyi apaszkę (zeznaniaK. M.k. 1134 – 1135, k.1827 odw. –(...).).
Kobieta zaczęła krzyczeć (zeznaniaR. K.k. 1152 – 1153,1878 – 1880 odw.).
WtedyR. K.iA. R. (1)uciekli do samochoduK. M.. Odjechali na miejsce gdzie miał czekaćD. P. (1), ale jego tam nie było (zeznaniaK. M.k. 132 – 142, 1239 – 1242, 1534 – 1540,1827 odw. –(...).).
Odjechali jeszcze kawałek, wysiedli i zostawili samochód, i pojechali do domu (zeznaniaK. M.k. 1239 – 1242, 1534 – 1540, k.1827 odw. –(...).,zeznaniaR. K.k. 242 – 243, k.1878 – 1880 odw.).
Prokuratura RejonowaŁ.w okresie październik 1995 roku – koniec czerwca 1996 roku nie prowadziła postępowań co do przestępstw popełnionych na szkodęI. M. (1)orazK. B.(pismo z Prokuratury RejonowejŁ.k. 1330, k.1958 odw.).

I. M. (1)iK. B.zginęli w dniu 14 stycznia 2002 roku (kopia wyroku z dnia 23 sierpnia 2006 roku w sprawie sygn. akt IV K 67/04 k. 543 – 596, k.1958 odw., kopia uzasadnienia w sprawie sygn. akt IV K 67/04 k. 597 – 756, k.1958 odw.).
K. M.iR. K.prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2006 roku w sprawie sygn. akt IV K 67/04 zostali skazani na kary łączne grzywny oraz 13 lat pozbawienia wolności (K. M.) i 12 lat (R. K.) za popełnienie sześciu przestępstw (wśród których były dwie zbrodnie zabójstwa i kwalifikowany rozbój) w latach 1997 – 1998 i jednego przestępstwa w okresie maj/czerwiec 1996 roku.
Za to ostatnie przestępstwo – popełnione na szkodęK. B.iI. M. (1)– wyczerpujące dyspozycjęart. 13 § 1 k.k.w związku zart. 280 § 2 k.k.K. M.iR. K.– w warunkach nadzwyczajnego złagodzenia im kary w związku zart. 60 § 3 k.k.– zostali skazani na kary po 1 roku pozbawienia wolności i grzywny.
Na podstawie tego samego przepisu nadzwyczajnie złagodzono im kary jednostkowe za dwa inne występki i zbrodnie zart. 280 § 2 k.k.(kopia wyroku z dnia 23 sierpnia 2006 roku w sprawie sygn. akt IV K 67/04 k. 543 – 596, k.1958 odw., kopia uzasadnienia w sprawie sygn. akt IV K 67/04 k. 597 – 756, k.1958 odw., odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 stycznia 2008 roku w sprawie sygn. akt II AKa 150/07 k. 757 – 759, k.1958 odw., odpis uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt II AKa 150/07, k. 760 – 819, k.1958 odw.).
A. R. (1)zmarł w USA w dniu 3 czerwca 2008 roku (kopia tłumaczenia aktu zgonuA. R. (1)k. 406, 409, k.1958 odw.).
Wobec śmierci podejrzanego postępowanie karne wobecA. R. (1)zostało umorzone w dniu 7 sierpnia 2008 roku (kopie postanowień k. 411 – 412).
Przed Sądem oskarżonyD. P. (1)nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i oświadczył, że chciałby skorzystać ze swego uprawnienia i odmówić składania wyjaśnień.
Po odczytaniu wyjaśnień złożonych przez niego w postępowaniu przygotowawczym oskarżonyD. P. (1)potwierdził je.
Podczas przesłuchania w dniu 7 maja 2012 rokuD. P. (1)wyjaśnił, że znaK. M.,R. K.,A. R. (1)iM. M. (1).
R. K.poznał w połowie lat 90 – tych przezT. S.. Nie utrzymywał z nim bliższych kontaktów, w ogóle widział go jedynie kilkakrotnie, ale wie, żeR. K.pracował w biurze maklerskim i zdefraudował dużo pieniędzy.
K. M.oskarżony poznał w tym samym mniej więcej czasie, nie wyklucza, że przezR. K.. Znajomość miała charakter koleżeński.D. P. (1)odwiedzał go w Niemczech, gdzieK. M.mieszkał.
Raz miał okazyjnie kupić oskarżonemu samochód;D. P. (1)dał mu 5000 marek, którychK. M.nigdy nie oddał. Oskarżony próbował odzyskać te pieniądze, aleK. M.zbywał go, a w końcu oświadczył, że nie jest mu nic winien. KiedyD. P. (1)powiedział, że zamierza zwrócić się do jego rodziców,K. M.groził mu. Był wtedy w towarzystwie jakiegoś mężczyzny. Oskarżony przestraszył się go i zrezygnował z egzekwowania długu.
Do PolskiD. P. (1)wrócił w lipcu lub sierpniu 1996 roku, a w listopadzie założył firmę komputerową.
W dniu 28 kwietnia 1998 roku wyjechał do USA.
Oskarżony wyjaśnił, żeA. R. (1)poznał przez swego brataJ..
Nie utrzymywał z nim kontaktu.A. R. (1)prowadził jakieś interesy zM. M. (1).
M. M. (1)był kolegą oskarżonego, prowadził sklep komputerowy(...)naulicy (...).M. M. (1)mieszkał w USA, oskarżony wyjaśnił, że był u niego w domu na przedmieściachC.siedem lat wstecz.
Oskarżony nie ma żadnej wiedzy o jego ewentualnym udziale w próbie rabunku lub nawet zabójstwie mężczyzny i kobiety w Polsce.
OskarżonyD. P. (1)zdecydowanie zaprzeczył, aby w jakiejkolwiek formie uczestniczył w napadzie rabunkowym na mężczyznę i kobietę w okresie maja i czerwca 1996 roku wŁ.albo w jakimkolwiek innym miejscu i czasie.
Co prawda było to 17 lat wcześniej, ale kojarzy, że w tym czasie mieszkał w Niemczech. Od dnia 1 maja 1996 roku mieszkał wH..
Według oskarżonegoA. B.(właściciel paszportu okazanego na tym przesłuchaniu) jeździł z nim do Niemiec.
D. P. (1)wyjaśnił, że jest przekonany, iż w okresie maja i czerwca w ogóle w Polsce nie przebywał, ale z uwagi na upływ czasu nie jest w stanie tego wykluczyć. Wrócił do Polski w 1996 roku, a gdyby obawiał się odpowiedzialności karnej za czyn, który mu zarzucono, to przecież by nie wracał.
Do USA wyjechał za pracą, a nie z powodu ukrywania się.
Nie wiedział wtedy, że toczą się przeciwko niemu jakieś postępowania.
W rozmowie telefonicznej z matką dowiedział się, że szuka go policja i dlatego wynajął w Polsce adwokata i wystąpił o list żelazny.
D. P. (1)wyjaśnił, że wrócił do Polski rok temu i zamieszkał u rodziców. Nie zamierzał się ukrywać. Mieszka wW.ze swoją aktualną żoną i synem.
Przed Sądem oskarżony dodał, że zarzut był taki, że podobno nie uczestniczył jak gdyby w żadnym napadzie, ale był w tym miejscu, stał i obserwował czy nikt nie idzie.
Jak się dowiedział, że jest taka sprawa sam się dobrowolnie zgłosił.
Na przesłuchaniu w dniu 7 września 2012 rokuD. P. (1)odmówił składania wyjaśnień i złożył do akt sprawy tłumaczenia dokumentów, w tym zgłoszenie rejestracji w Niemczech.
Odpowiadając na pytania przesłuchującego podczas przesłuchania w dniu 30 listopada 2012 rokuD. P. (1)wyjaśnił, że ze względu na upływ czasu nie jest w stanie podać w jakiej firmie był zatrudniony w Niemczech w okresie objętym zarzutem to jest maj i czerwiec 1996 roku i nie może tego potwierdzić dokumentami.
Mieszkał w Niemczech, w miejscowościH..
Utrzymywał wtedy kontakty zA. B.i swoimi rodzicami, a także zW. Z., który już nie żyje. Mieszkanie w Niemczech załatwiał oskarżonemuJ. K., który także już nie żyje.
W tamtym okresie oskarżony sprawdzał z Niemiec samochody, które były clone na granicy.
Oskarżony wyjaśnił, że nie pamięta czy w okresie październik – listopad 1995 roku przebywał na terenie Polski czy Niemiec.
Podczas ostatniego przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym, w dniu 31 maja 2013 roku,D. P. (1)nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i odmówił wyjaśnień. Podtrzymał swoje dotychczasowe wyjaśnienia i oświadczył, że dziś nie jest w stanie sobie przypomnieć co robił w okresie dłuższym niż ten pierwotny zarzut, ale nie brał udziału w jakimkolwiek rozboju niezależnie od czasu.
Po odczytaniu tych wyjaśnień przed SądemD. P. (1)potwierdził je i dodał, że chciałby złożyć wyjaśnienia po przesłuchaniu wszystkich świadków z uwagi na konstrukcję zarzutu w przedmiotowej sprawie.
Wyjaśnił, że on w ogóle w tej sprawie nic nie wie. A ponieważ okresy, które są podane są długie, to jest półtora roku, że to zdarzenie miało miejsce albo w 1995 albo w 1997 roku to ciężko mu jest się bronić. Ma dokumenty potwierdzające na przykład zamieszkanie w Niemczech łącznie z umową.
Na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 roku odpowiadając na pytania Sądu oskarżonyD. P. (1)wyjaśnił, że kwestionuje fakt, że w latach 1995 – 1996 podczas pobytu w Polsce korzystał z samochodu markiF. (...)jego byłej teściowejC. M..Z. P.– córka panaM.– korzystała z tego samochodu na stałe, po tym jak były teść oskarżonego dał w prezencie swojej córce ten samochód, kiedy kupili sobieR. (...). Przez parę lat ona jeździła tym samochodem „na nazwisko swojego ojca”, a dopiero w 2000 roku kiedy miała wypadek (stąd nie zgadza numer karoserii) była teściowa oskarżonego powiedziała, że nie chce mieć problemów, i ten samochód został przepisany naZ. P..
Na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 roku odpowiadając na pytania Sądu oskarżonyD. P. (1)wyjaśnił, że jest osobą rozwiedzioną, ma na utrzymaniu dwójkę dzieci w wieku 11 i 18 lat. Nadal pracuję jako prezes i współwłaścicielspółki (...) Sp. z. o.o., ale spółka w dalszym ciągu jest w fazie rozwoju i dochody są cały czas inwestowane. Ponadto oskarżony prowadzi gospodarstwo rolne w zachodnio –(...)i ma dotacje z tego tytułu. Tu osiąga realny dochód 10 – 15 000 złotych rocznie.
Przed zamknięciem przewodu sądowego w dniu 12 marca 2015 roku, oskarżonyD. P. (1)wyjaśnił, że jego adres zamieszkania jest nadal aktualny.
Nie zmieniły się także inne dane co do jego osoby.
Wyjaśnił, że nadal nie przyznaje się do winy, nie brał żadnego udziału czy współudziału w jakimś napadzie, który miał miejsce w 1995 – 1996 roku wŁ..
A po zapoznaniu się z aktami sprawy chciałbym złożyć wyjaśnienia, ponieważ znalazł dużo rzeczy, które są niespójne w sprawie.
Pierwszą z nich jest to, że podobno w 1995 roku pożyczył od teścia samochód –F. (...)i tym samochodem podobno miał być w miejscu zdarzenia. Według oskarżonego jego teść w życiu by mu samochodu nie pożyczył, a w tym czasie ten samochód już był przekazany córce jego byłego teścia i ona go użytkowała.
Drugi wątek jest taki, że samochód panaW., który na tą „akcję” pożyczyłP. (...)K. M., został zarejestrowany na panaW.dopiero 16 kwietnia 1996 roku, a przecież zdarzenie miało mieć miejsce w 1995 roku.
Z akt wynika, że wcześniej właścicielem tego samochodu był ojciec panaW.. Ponadto ojciec panaW.czy panW.stwierdził, że nigdy nie pożyczał tego samochodu na dłuższy czas, a na pewno już nie w późnych porach.
Co do daty 21 października 1995 rokuD. P. (1)wyjaśnił, że bardzo dobrze ją pamięta, bo miał ślub w ten dzień. Przyjechał 2 godziny przed ślubem, wszyscy na niego czekali, ponieważ mieszkał w tym czasie w Niemczech. Kilka dni po ślubie oskarżony wyjechał z byłą żoną z powrotem do Niemiec i do Holandii.
Przedstawił dokumentację, że miał mieszkanie wynajęte wH., samochód zarejestrowany na siebie, prawo jazdy niemieckie, bo w tym czasie zajmował się skupowaniem i sprzedażą samochodów. Zakupiony samochód często dowoził do granicy, a samochód przeprowadzałA. B..
Kolejną sprawą jestV. (...), bo od tego momentu jest jego spór z panemM.. W 1995 roku, jak panM.twierdzi, pożyczył oskarżonemu 4 000 marek na ten samochód. WedługD. P. (1)to on dał 5 000 marek na ten samochód, a z dokumentów wynika, że był jego właścicielem przez siedem lat, a wszystkie opłaty robili on i jego matka, do której należał samochód. PanM.twierdzi, że ten samochód – ponieważ oskarżony nie zapłacił tych pieniędzy – wrócił do niego i on go sprzedał.
Co do twierdzenia panaM., że napad miał miejsce naul. (...), to
ona znajduje się kilka kilometrów odul. (...).
Oskarżony wyjaśnił, że wyczytał z akt, że ten napad nigdy nie został zgłoszony
na Policję. On wyjechał do Stanów Zjednoczonych dnia 28 kwietnia 1998 roku.
Sam, dobrowolnie zgłosił się do organów ścigania, do Prokuratury. Informację o tym, że jest poszukiwany uzyskał od swojego adwokata. Wjechał bez żadnych przeszkód do Polski, mimo że był poszukiwany listem gończym.
Po powrocie wyjaśnił wszystkie zaszłości jakie zdarzyły się podczas jego nieobecności w Polsce. Były cztery listy gończe, teraz te trzy sprawy z listami gończymi są prawomocnie zakończone, zostały umorzone
(wyjaśnieniaD. P. (1)k. 519 – 520, 1029, 1375 – 1376, 1646 – 1650, k.1810 – 1811, 19398 odw., 1950 odw., 1957 odw. – 1958).
OskarżonyD. P. (1)nie był karany (karta karna k. 1751, 1865, 1917, k.1959).
W miejscu swego pobytu kurator sądowy sporządził wywiad środowiskowy (kwestionariusz wywiadu środowiskowego k. 1530 – 1531, k.1959).
Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonegoD. P. (1), że nie brał on udziału w usiłowaniu dokonania rozboju na szkodęK. B.iI. M. (1)jako sprzecznych z ustaleniami dokonanymi na podstawie zgromadzonych w tej sprawie wiarogodnych dowodów to jest zeznańK. M.i złożonych w postępowaniu w sprawie sygn. akt IV K 67/04, zeznańR. K..
W niniejszej sprawie punktem wyjścia dla rozważań dotyczących kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonegoD. P. (1), jest okoliczność czy usiłowanie rozboju naK. B.iI. M. (1)w ogóle miało miejsce.
Pokrzywdzeni nie złożyli zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa na ich szkodę. Jednakże w czasie jaki upłynął od zdarzenia do ich śmierci w styczniu 2002 roku, oboje w rozmowach z członkami swoich rodzin i znajomymi opowiadali o tym zajściu. Wynika to z zeznań brata i bratanicyK. J.B.(zeznaniaJ. B.k.1849 – 1849 odw.)iE. P.(zeznaniaE. P.k. 306 – 311, 330 – 331, 989 – 991, 1101 – 1103, k.1848 odw.(...)), córkiI. E.M.(zeznaniaE. M.k. 297 – 303, 312 – 316, 1073 – 1089, k. 1907) oraz ich znajomych –K. U.(zeznaniaK. U.k. 332 – 333, 1006 – 1008, 1113 – 1114, k.1837 odw. –(...).)iM. U.(zeznaniaM. U.k. 1003 – 1005, k.1839 – 1839 odw.).
Zeznaniom tych świadków Sąd dał w pełni wiarę, gdyż nie ma powodów, aby podważać wiarygodność tych dowodów.
Jednakże te relacje zostały przedstawione świadkom przez pokrzywdzonych po zdarzeniu, w czasie spotkań rodzinno – towarzyskich i co zrozumiałe (pokrzywdzeni nie traktowali tego zdarzenia jako szczególnie traumatycznego i w związku z tym opowiadali bez podania szczegółów) są ogólne.
Dodatkowo upływ czasu zatarł szczegóły tych relacji w pamięci świadków.
Tym niemniej te zeznania w pełni potwierdzają tezę, że takie zdarzenie w ogóle miało miejsce.
Te zeznania w pewnym zakresie uwiarygodniają również zeznania świadkówK. M.iR. K., które są jedynymi dowodami na sprawstwo i winę oskarżonegoD. P. (1).
K. M.iR. K.zostali prawomocnie skazani za usiłowanie dokonania rozboju na szkodęK. B.iI. M. (1), wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2006 roku w sprawie sygn. akt IV K 67/04 (utrzymanym w tej części w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 stycznia 2008 roku w sprawie sygn. akt II AKa 50/07).
Treść tych wyroków, i tym samym także treść uzasadnień tych wyroków – jako że nie jest to rozstrzygnięcie sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny – nie wiąże Sądu w niniejszej sprawie w kwestii dokonywanych tam ustaleń co do tego przestępstwa. Jednakże te dokumenty jako mające znaczenia dla rozstrzygnięcia istoty tej sprawy, uwzględniając wniosek Prokuratora Sąd przyjął jako dowody i wykorzystał przede wszystkim przy ocenie bezpośrednich dowodów jakimi są zeznania (a wcześniej wyjaśnienia) świadkówK. M.iR. K..
Ocena tych dowodów i uznanie ich fragmentów za zgodne z rzeczywistym przebiegiem zdarzenia, jest wynikiem analizy tych depozycji dokonanej przez Sąd w oparciu o posiadaną wiedzę, w tym także z zakresu psychologii, i doświadczenie życiowe. W efekcie tej analizy Sąd dał wiarę tym dowodom co do podstawowych elementów opisów przestępstwa popełnionego na szkodęK. B.iI. M. (1), a w tym co do udziału w nim oskarżonegoD. P. (1). Są to elementy wspólne z depozycjach obu świadków, jako że żadnemu z zeznań – z różnych powodów przedstawionych poniżej – Sąd nie dał w pełni wiary.
Ocena dowodu z zeznań świadka jest wypadkową zarówno oceny treści wypowiedzi danej osoby, jak i oceny dotyczącej samej osoby.
Przy analizie okoliczności wpływających na ocenę oświadczeń dowodowych zwrócić należy uwagę na dwa aspekty oceny takich oświadczeń: ocenę wypowiedzi i ocenę podmiotu wypowiedzi czyli potrzebę uwzględnienia przy ocenie środka dowodowego także oceny źródła dowodowego.
Odrywanie od siebie tych dwóch aspektów oceny dowodów może prowadzić do błędnych ustaleń faktycznych. I tylko w takiej koincydencji może być realizowana zasada swobodnej oceny dowodów.
Śledztwo co do tego zdarzenia zostało wszczęte po uzyskaniu przez Prokuraturę informacji, że takie zdarzenie – napad na mężczyznę i kobietę przed blokiem naosiedlu (...)na przełomie maja/czerwca 1996 roku – miał w ogóle miejsce.
Z przekazanych przez Prokuratora materiałów śledztwa w sprawie sygn. akt Ap II Ds. 4/03 (rozpoznawanej przed Sądem Okręgowym w Łodzi jako sprawa o sygn. akt IV K 67/04) wynika, że pierwszą informacje na ten temat Prokurator i organy ścigania uzyskały w dniu 21 marca 2003 roku podczas przesłuchania, ówczesnego podejrzanego,R. K.(k. 112).
Przesłuchanie rozpoczęło się od deklaracjiR. K., że chce skorzystać zart. 60 k.k.WedługR. K.było to pierwsze przestępstwo w jakim kazał mu brać udziałK. M.. Według tej relacji w napadzie, który miał mieć miejsce na przełomie maja/czerwca 1996 roku przed blokiem naulicy (...)naW.Wschodzie, brali udziałK. M.,R. K.i inni ludzie, których – jak wtedy oświadczyłR. K.– on nie znał.
Miesiąc później (w dniu 29 kwietnia 2003 roku –k. 121, 122 – 123)R. K.podczas eksperymentu wskazał blok naulicy (...)i wyjaśnił, że to tam był napad, podczas któregoK. M.kazał mu się przebrać za kobietę, aD. P. (1)to był mężczyzna, który „wystawił” im ten napad i razem z nimi obserwował okna mieszkania pokrzywdzonych.
Był tam jeszcze mężczyzna o dziwnym nazwisku.
W kolejnym przesłuchaniu (w dniu 8 stycznia 2004 roku –k. 242 – 243)R. K.wyjaśnił, że to byłA. R. (1), a napad „wystawił”D. P. (2). TuR. K.po raz pierwszy podaje pewien szczegół tego zdarzenia, a mianowicie to, żeK. M.dał mu paralizator, którymR. K.miał „potraktować tego faceta”, ale nie zrobił tego, nie użył w ogóle tego paralizatora.
Informacje w tych przesłuchaniach dotyczące napadu naK. B.iI. M. (1)są bardzo syntetyczne. Brak szczegółów co do tego zdarzenia wynika z faktu, że główny nurt śledztwa dotyczył innych przestępstw popełnionych przez zorganizowaną grupę przestępczą o charakterze zbrojnym w skład której wchodzili m.in.R. K.iK. M., w tym kwalifikowanych zbrodni zabójstw i rozboju.
Szczegółów tego zdarzeniaR. K.nie podaje również podczas ostatniego przesłuchania w tamtym postępowaniu przygotowawczym (przesłuchanie w dniu 5 lutego 2004 rokuk. 261) kiedy to wyjaśnia, żeD. P. (1)obserwował czy ci ludzie wychodzą, a on iA. R. (1)czekali na jego znak. Podkreśla jeszcze raz, że on iA. R. (1)byli tylko bezpośrednimi wykonawcami.
Przed Sądem (podczas rozprawy w sprawie sygn. akt IV K 67/04)R. K.przyznał się do popełnienia tego czynu (rozprawa w dniu 18 listopada 2004 rokuk. 1055)jako jeden z jego uczestników, ale zaprzeczył, aby użył wobec pokrzywdzonych przemocy lub paralizatora.R. K.wyjaśnił, że „na tym napadzie” z nim iK. M.byłD. P. (1)iA. R. (1).
Relacja co do przebiegu tego zdarzenia jest najbogatsza szczegóły – choć jedynie co do zachowaniaR. K.– w jego wyjaśnieniach złożonych na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006 roku (k.1152 – 1153).
Tu jednak nazwisko oskarżonego w ogóle się nie pojawia, a eksponowane jest znaczenieK. M.jako osoby, która zaplanowała i kierowała tym napadem.
Wyrok w sprawie sygn. akt IV K 67/04 został ogłoszony w dniu 23 sierpnia 2006 roku.
Kolejne przesłuchaniaR. K.na okoliczność tego zdarzenia to były jego przesłuchania jako świadka w śledztwie w niniejszej sprawie.
W tych przesłuchaniach (w dniu 29 września 2012 rokuk. 1232 – 1236, w dniu 20 maja 2013 rokuk. 1544 – 1546oraz przed Sądem w dniu 27 maja 2014 rokuk. 1878 – 1880 odw.)R. K.zaprzeczył, abyD. P. (1)brał udział w tym zdarzeniu i zeznał, że o tym, żeD. P. (1)„wystawiał” ten napad i wszystkie inne informacje na temat oskarżonego otrzymał odK. M..
Świadek (po uprzedzeniu go o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań) stwierdził, że nie było tamD. P. (1), nigdy z nim nie rozmawiał na ten temat, a wszystkiego co jest w jego przesłuchaniach na tematD. P. (1), dowiedział się odK. M..
Przed SądemR. K.zeznał „Tak muszę powiedzieć, bo wiem, że zeznaję pod odpowiedzialnością karną, a ja panaP.tam na miejscu nie widziałem i wszystkiego dowiadywałem się odM.”.
Dla Sądu orzekającego w tej sprawie nie mają znaczenia powody takiej zmiany zeznańR. K.co do roli jaką odgrywałD. P. (1)w popełnieniu tego przestępstwa. Mogą one być bardzo różne i niekoniecznie wynikać ze złej woli świadka. Wszak nie można nawet wykluczyć, że treść zeznań składanych przez świadka kilkanaście lat po zdarzeniu jest jego subiektywną prawdą, bo świadek zapomniał jak było w rzeczywistości.
Ale Sąd nie dał wiary zaprzeczeniom świadkaR. K.złożonych w tym postępowaniu, żeD. P. (1)w żaden sposób nie współdziałał z nim,K. M.iA. R. (1)w popełnieniu przestępstwa na szkodęK. B.iI. M. (1), jako sprzecznymi z depozycjami tego świadka złożonymi wiele lat wcześniej m.in. w jego sprawie sygn. akt sądowych IV K 67/04 oraz sprzecznymi z zeznaniamiK. M..

A pierwsze zeznania (wtedy wyjaśnienia) na temat tego zdarzenia,K. M.złożył podczas przesłuchania w dniu 4 sierpnia 2003 roku (k. 132 – 142).

Również to przesłuchanie rozpoczyna się od deklaracji podejrzanego, że chce skorzystać zart. 60 k.k.PóźniejK. M.opisuje jak się zaczęła i jak przebiegała jego znajomość zR. K., który jako makler giełdowy oszukał go i okradł. DalejK. M.relacjonuje jak zgłosił się do niegoD. P. (1)z prośbą o spotkanie zR. K., na którym to spotkaniuD. P. (1)przedstawił im pomysł napadu na swego znajomego.

Według świadka „K.podszedł do tego pomysłu z wielką aprobatą, mówiąc że to dla niego pestka i pytał tylko z kim miałby to zrobić” (k. 138).

Opisując planowanie tego napadu i jego przebiegK. M.wyjaśnił „… nie miałem zamiaru brać udziału w napadzie, ale pod presją całej trójki uległem.” i już na miejscu, po przywiezieniu tamR. K.iA. R. (1), zdecydował się zabrać ich stamtąd po kradzieży pieniędzy.

K. M.opisujeD. P. (1)jako spiritus movens całego przestępstwa, a posiadającego pełną aprobatę i poparcieR. K.iA. R. (1), zaś siebie przedstawiając jako osobę co prawda działającą aktywnie przy popełnianiu tego przestępstwa, ale tak naprawdę wbrew swoim chęciom i przymuszany przez pozostałych uczestników. Uczestniczył co prawda we wcześniejszych spotkaniachD. P. (1)iR. K., na których według świadka omawiali szczegóły tego przestępstwa, aleK. M.chodził na nie jedynie „z ciekawości”.

Taką postawęK. M.prezentuje w swoich kolejnych relacjach co do tego przestępstwa oraz związanych z nimi swoich kontaktów zD. P. (1)iR. K.(k.143 – 150, 213 – 214, 267 – 270, 272 – 274).

Podczas przesłuchania na rozprawie w sprawie sygn. akt IV K 67/04, w dniu 8 listopada 2004 roku,K. M.potwierdził swoje wyjaśnienia złożone w tamtym postępowaniu przygotowawczym i wyjaśnił, żeD. P. (1)iR.znali się zM., aM.iK.są „chorzy z nienawiści” do niego(k. 1051 – 1053).

Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2005 roku,K. M.stwierdził, że inspiratorem i zleceniodawcą tego napadu byłM. M. (1)oraz żeR. K.świadomie wskazał nieprawidłowy adres, aby wprowadzić w błąd organy ścigania (k. 1134 – 1135).

W dniu 20 września 2012 roku odbyło się pierwsze przesłuchanieK. M.w tej sprawie w charakterze świadka (k. 1239 – 1242).

Świadek potwierdził w nich swoje wcześniejsze wyjaśnienia na ten temat i zeznał, że wszystkie informacje otrzymał odD. P. (1), który był organizatorem tego napadu, choć bezpośredniego udziału w nim nie brał.

K. M.wskazał w tym przesłuchaniu na nową okoliczność, a mianowicie na to, że według niego (co stwierdził po przejrzeniu swych notatek sprzed 17 – 18 lat dotyczącychD. P. (1)) ten napad był w okresie październik – listopad 2005 roku, a nie tak jak jest w zarzutach maj – czerwiec 1996 roku.

Znamienne jest, że to przesłuchanie świadka odbyło się już po przesłuchaniuD. P. (1)w charakterze podejrzanego w dniu 7 września 2012 roku, kiedy to oskarżony zgłosił się do Prokuratury z dokumentami dotyczącymi jego pobytu w Niemczech na potwierdzenie swoich wyjaśnień, że w maju/czerwcu 1996 roku przebywał na stałe w miejscowościH..

K. M.w 2005 roku za pośrednictwem swego ojca zatrudnił detektywa, aby ten dokonał ustaleń gdzie dokładnie naW.Wschodzie mieszkali pokrzywdzeni. Detektyw, kierując się wskazówkami przekazanymi mu przezK. M., tę okoliczność ustalił i sporządził dokumentację fotograficzną. Podczas wizji lokalnej w dniu 5 grudnia 2012 roku,K. M.wskazał ten blok, z którego wychodzili pokrzywdzeni.

Był to blok naulicy (...)(k. 1388 – 1390).

Nie jest to okoliczność nowa. Już w swoich pierwszych wyjaśnieniach z dnia 4 sierpnia 2003 roku,K. M.opisuje to miejsce jako „wieżowiec na ulicy.E.w rejonieB.iP., przysklepie (...)na łuku ulicy.P.” (k. 138). Jest to to przesłuchanie, w którymK. M.przedstawił szczegółowy opis przebiegu zdarzenia.

Kolejny taki szczegółowy opis zdarzenia zawierający jeszcze więcej szczegółów dotyczącychD. P. (1), jest zawarty w zeznaniachK. M.z dnia 20 maja 2013 roku (k. 1534 – 1540).

W czasie konfrontacji zR. K.w dniu 20 maja 2013 roku (k. 1541 – 1547), a było to ostatnie przesłuchanieK. M.w postępowaniu przygotowawczym,K. M.zeznał m.in., żeR. K.ewidentnie kłamie w swoich pierwszych zeznaniach, a nie wiedząc, żeK. M.przyznaje się, próbował zrzucić wszystko na niego. Celowo – nie chcąc, aby wyszło na jaw, że to był „napad z użyciem narzędzia” –R. K.kłamie, wskazując inny blok, naulicy (...).

Podczas tej konfrontacjiR. K.przyznał, że mógł błędnie wskazać miejsce, bo był tam tylko raz i to w nocy.

Okoliczności gdzie dokładnie mieszkali pokrzywdzeni w tym czasie: naulicy (...)czyE., była przedmiotem bardzo dokładnych, długotrwałych, połączonych z przesłuchaniem kilkudziesięciu osób, ustaleń w czasie postępowania przygotowawczego w tej sprawie.

Ale tej okoliczności nie dało się ustalić, gdyż żadna z przesłuchanych osób (pozaT. G.byłą konkubinąK. B.) nie znałaK. B.iI. M. (1), i żadna z nich nie posiadała informacji o napadzie na mężczyznę i kobietę. To zresztą (nieprzydatność dowodu zbezpośredniego– bo tylko taka forma wprowadzenia tego dowodu do procesu satysfakcjonowała Wnioskodawcę – przesłuchania tych osób przed Sądem) było powodem oddalenia tego wniosku dowodowego Prokuratora, przez Sąd.

Jednakże ta okoliczność nie ma znaczenia dla istoty tego procesu.

Według wszystkich świadków pokrzywdzeni zostali napadnięci kiedy wychodzili z bloku, w którym mieszkali, a mieszkali w tym czasie wŁ., naW.Wschodzie.

To czy była toulicy (...)czyulica (...)było i jest okolicznością obojętną dla kwestii odpowiedzialności karnej sprawców tego napadu.

Tym niemniejK. M.poświecił wiele zachodu i środków, aby wykazać, iż było to naulicy (...)(tak jak on to mówił). Uczynił o po to, aby podważyć wiarygodność świadkaR. K.. Obaj świadkowie – skazani za popełnienie wspólnie i w porozumieniu szeregu przestępstw – są bardzo mocno skonfliktowani, a trwa to nadal – wzajemnej niechęci obaj świadkowie nie ukrywali przed Sądem. Obecnie toczy się sprawa cywilna jakąR. K.wytoczyłK. M.iM. M.za okaleczenie go.

Ale choć okoliczność dokładnego ustalenia miejsca zdarzenia nie ma istotnego znaczenia dla odpowiedzialności karnejD. P. (1), to treść supozycjiK. M.co do tej okoliczności została wzięta pod uwagę przez Sąd przy ocenie wiarygodności zeznań tego świadka.

I zdaniem Sądu nie można przyjąć, że wszystkie zeznaniaK. M.są zgodne z rzeczywistością.

K. M.w opisie przebiegu procesu przygotowania i przebiegu tego zdarzenia (choć nie tylko tego) przedstawia siebie jako osobę bierną, której przestępne zachowania były wynikiem ulegania przezeń zgubnym wpływom innych osób. Tak było również co do dawania przezK. M.„namiarów na państwaM.”do czego – według jego relacji przekazanejM. U.– był zmuszany przezM.(zeznaniaM. U.k.1839 – 1839 odw.).

Sąd dokonał bezpośredniego przesłuchaniaK. M.w czasie procesu.
Miał więc możliwość oceny tego źródła dowodowego również na innych płaszczyznach niż tylko werbalna.

K. M.jest osobą inteligentną, posiadającą w stopniu wyższym niż przeciętny umiejętność przedstawiania poszczególnych okoliczności w sposób w jaki uzna za korzystny dla siebie, próbujący manipulować odbiorem swych wypowiedzi przez słuchaczy, tak aby osiągnąć jak najwięcej korzyści dla siebie.
W tym aspekcie symptomatyczne co do tego zdarzenia, jest to, żeK. M.mimo upływu kilkunastu lat od zdarzenia pamięta marki i kolory karoserii samochodów z jakich korzystałD. P. (1), a nie pamięta kiedy miało miejsce zdarzenia, od którego (według również jego oświadczenia) zaczęła się jego przestępcza działalność. Przed Sądem – co do daty popełnienia przestępstwa – świadek powołuje się na swoje notatki odnalezione po latach. Jednakże z jego zeznań wynika, że tych notatek nie ma i nie może ich dostarczyć Sądowi (vide notatka urzędowa). Prawdopodobnie te notatki nie zostały okazane również Prokuratorowi, gdyż w przeciwnym razie Oskarżyciel by je zabezpieczył, a tego nie uczynił.
Nie jest prawdą, że zeznaniaK. M.co do pożyczenia przez niego samochodu odD. W., potwierdzaD. W.. Świadek, przesłuchany przed Sądem, takiej okoliczności nie pamiętał.

Zresztą podobny pogląd co do oceny wiarygodności wyjaśnieńK. M.w tamtym postępowaniu karnym, przedstawił Sąd w sprawie sygn. akt IV K 67/04 w pisemnym uzasadnieniu tego wyroku.

Okoliczność dokładnej daty zdarzenia również nie ma znaczenia dla istoty odpowiedzialności karnejD. P. (1), ale ma znaczenie dla jego obrony.
Nie ulega wątpliwości, że zdarzenie trwało krótko, kilkanaście – kilkadziesiąt sekund. Jednakże nie zdołano ustalić kiedy to było.

Granice czasowe to październik / listopad 1995 roku (według zeznańK. M.złożonych w 2012 roku) i maj/czerwiec 1996 roku (konsekwentne zeznaniaR. K.z postępowania w sprawie sygn. akt IV K 67/04).
Ta ostatnia data została przyjęta jako data czynu przypisanegoR. K.iK. M.w tamtym wyroku.

Nie ma innego racjonalnego powodu, dla któregoK. M.tak usilnie starałby się podważyć tę datę poza tym, że także obecnie w jego interesie jest deprecjonowanie zeznańR. K..

Również z tych powodów Sąd dał wiarę zeznaniom świadkaK. M.tylko co do tych okoliczności, które są logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym lub zostały potwierdzone przez inne dowody (głównie zeznaniaR. K.z postępowania w sprawie sygn. akt IV K 67/04).

Dlatego opis zachowania się oskarżonegoD. P. (1)podczas popełniania przypisanego mu przestępstwa, przedstawiony w pierwszej części niniejszego opracowania, jest oparty na wspólnych elementach zeznań świadkówK. M.iR. K., co do których nie ma wątpliwości że są zgodne z rzeczywistością.
D. P. (1)wziął świadomy udział w przygotowaniach do napadu naK. B.iI. M. (1).

Co do jego inspirującej, wręcz przywódczej, roli w tym przedsięwzięciu, wobec tego, że takie stwierdzenia występują jedynie z zeznaniachK. M., których ocena została dokonana powyżej – Sąd uznał, że istnieją co do tego poważne, nie dające się usunąć wątpliwości, które muszą być rozstrzygnięte na korzyść oskarżonego.
W swoich wyjaśnieniach złożonych na tę okoliczność w postępowaniu w sprawie sygn. akt IV K 67/04, równieżR. K.użył określenia, które mogłoby wskazywać na to, że toD. P. (1)był inicjatorem tego napadu.
R. K.użył określenia, że oskarżony „wystawił” im ten napad.
W tamtym postępowaniu z oczywistych względów –D. P. (1)w nim nie występował nawet jako świadek – nikt z przesłuchujących nie starał się dociec na czym to polegało. Z kolei w tym postępowaniu uniemożliwiła to postawa świadka, który kategorycznie stwierdził, że według jego pamięciD. P. (1)tam nie było i nie był on w ogóle zaangażowany w to przestępstwo.
Również przy ocenie tego dowodu, wobec niemożności jednoznacznego ustalenia czyD. P. (1)był inicjatorem i odgrywał szczególną rolę w planowaniu i popełnieniu tego przestępstwa, konieczne jest uwzględnienie treściart. 5 § 2 k.p.k.
Tak więc według ustalonej przez Sąd rekonstrukcji tego zdarzenia udziałD. P. (1)w tym popełnionym wspólnie i w porozumieniu zK. M.,R. K.iA. R. (1)przestępstwie, polegał na jego aktywnej obecności na miejscu zdarzenia, wspólnej obserwacji okien mieszkania pokrzywdzonych i gotowości zabraniaR. K.iA. R. (1)z miejsca zdarzenia po dokonaniu rozboju.
A jak wiadomo do dokonania kradzieży nie doszło, a po przybyciu na umówione miejsce spotkania pozostałych współsprawców okazało się, że nie ma tamD. P. (1). Nie udało się ustalić powodów tej jego nieobecności.
Wynika to z faktu, iż oskarżony zaprzeczył, aby w ogóle brał udział w tym zdarzeniu. Jednym z jego argumentów było to, że w okresie maja i czerwca 1996 roku (taki czas popełnienia przestępstwa przyjęto w wyroku) przebywał w Niemczech, a nie w Polsce.
Sąd nie dał wiary, żeD. P. (1)nie popełnił tego przestępstwa, choć uznał za wiarygodne jego twierdzenie o stałym pobycie oskarżonego w tym okresie za granicą.
Jednakże już w 1996 roku fizyczne przemieszczanie się pomiędzy obu tymi krajami europejskimi nie było rzeczą nadmiernie skomplikowaną i czasochłonną, nie mówiąc już o kontaktach telefonicznych dającymi możliwość omówienia szczegółów i umówienia się na bezpośrednie spotkanie. Tak więc nawet stały pobyt na terenie sąsiedniego kraju nie wykluczał możliwości przestępczej aktywności oskarżonego na terenie Polski.
W konsekwencji analizy wszystkich przeprowadzonych dowodów Sąd uznał, że działając wspólnie i w porozumieniu zK. M.,R. K.iA. R. (1)oskarżonyD. P. (1)swym zachowaniem wyczerpał dyspozycjęart. 13 § 1 k.k.w związku zart. 280 § 2 k.k.
Działając wspólnie i w porozumieniu sprawcy (a wśród nich oskarżony) stosując przemoc wobecI. M. (1)iK. B.polegającej na ich szarpaniu i użyciu wobecI. M. (1)elektrycznego środka obezwładniającego tak zwanego paralizatora, usiłowali zabrać pokrzywdzonym w celu przywłaszczenia posiadane przez nich środki pieniężne nieustalonej wartości.
Zdarzenie miało to miało miejsce wŁ., na terenieosiedla (...).
Było to w nocy, w nieustalonym bardziej precyzyjnie czasie, w maju/czerwcu 1996 roku.
Co do czasu popełnienia przestępstwa Sąd dał wiarę konsekwentnym zeznaniom (wyjaśnieniom)K. M.iR. K.złożonym w postępowaniu sygn. akt IV K 67/04. Wtedy żaden z nich nie miał wątpliwości, że było to w tym czasie. Ponadto w przesłuchaniu z dnia 4 sierpnia 2003 roku (pierwszych na tę okoliczność)K. M.opisując miejsce zdarzenia użył określenia, że był to „wieżowiec przysklepie (...)”. Do czasu tego przesłuchaniaK. M.był w tym miejscu tylko raz, w czasie napadu. Dopiero później, w grudniu 2012 roku, uczestniczył w wizji lokalnej i wskazał to miejsce. Jeżeli więc w chwili zdarzenia był tamsklep (...)musiało to być najwcześniej w 1996 roku; dopiero w tym rokusklepy (...)zaczęły działać na terenie Polski.
Zamierzonego celu sprawcy nie osiągnęli ze względu na skuteczny opórK. B.iI. M. (1).
Ich działanie miało więc charakter usiłowania.
Zdaniem Sądu nie można ustalić jakimi faktycznie środkami pieniężnymi pokrzywdzeni dysponowali w chwili zdarzenia.
Przyjęte w opisie czynu zarzucanego oskarżonemu rodzaj i ilość tych środków wynika z relacjiK. M., że wedługD. P. (1)pokrzywdzenimieli mieć(podkreślenie Sądu) przy sobie taką ilość dolarów.
Niezależnie od oceny wiarygodności tego fragmentu zeznańK. M., już samo to stwierdzenie wskazuje jedynie na możliwość posiadania przez pokrzywdzonych w chwili napadu takiej ilości i takiego rodzaju gotówki.
Żaden ze świadków nie wiedział jakie i ile środki pieniężne mieli przy sobie wtedy pokrzywdzeni. A świadekJ. B.zeznał, że o jaką kwotę chodziło, dowiedział się z korespondencji z Sądu (ten świadek jako brat pokrzywdzonego miał status pokrzywdzonego) (zeznaniaJ. B.k.1849 – 1849 odw.).
Ponieważ nie można ustalić bez żadnych wątpliwości, że była to właśnie taka kwota i w takiej, a nie innej walucie – Sąd dokonał zmiany w opisie czynu przypisanego oskarżonemu.
Jest to okoliczność irrelewantna dla kwalifikacji prawnej przestępstwa przypisanego oskarżonemu.
Nie jest taką okoliczność użycie podczas tego zdarzenia przez jednego ze sprawców niebezpiecznego narzędzia w postaci paralizatora.
To że tak było świadkowie dowiedzieli się od pokrzywdzonych (zeznaniaJ. B.k.1849 – 1849 odw.,zeznaniaE. P.k. 306 – 311, 330 – 331, 989 – 991, 1101 – 1103, k.1848 odw.(...),zeznaniaE. M.k. 297 – 303, 312 – 316, 1073 – 1089, k.1907, zeznaniaK. U.k. 1006 – 1008, k.1837 odw. –(...).,zeznaniaM. U.k. 1003 – 1005, k.1839 – 1839 odw.).
PonadtoE. P.widziała uI. M. (1)ślad na szyi powstały po użyciu tego urządzenia (zeznaniaE. P.k. 989 – 991, k.1848 odw. –(...)).
A według relacjiK. B.I. M. (1)nie była w stanie po tym napadzie prowadzić samochodu (zeznaniaE. P.k. 330 – 331, k.1848 odw. –(...)).
To użyte urządzenie, określone przez świadków jako paralizator jest – ze względu na swoje właściwości – niebezpiecznym narzędziem w rozumieniuart. 280 § 2 k.k.Posiadał on zdolność do wywołania skutku w postaci poważnego uszkodzenia poważnego ciała, nawet śmierci, w tym przypadku, pokrzywdzonej.
Jego realne zagrożenie było porównywalne z użyciem broni palnej, którą zresztą tego typu urządzenia mają zastępować.
Tak konkluzja wynika z opisu skutków jego zadziałania zawartego w relacjach pokrzywdzonych.I. M. (1)doznała uszczerbku (choć najprawdopodobniej drobnego) uszczerbku na zdrowiu, co również świadczy o faktycznych właściwościach tego konkretnego urządzenia.
Tak więc takim swym zachowaniem oskarżonyD. P. (1)wyczerpał dyspozycjęart. 13 § 1 k.k.w związku zart. 280 § 2 k.k.
W czasie popełniania przypisanego mu przestępstwa oskarżony działał w warunkach pełnej, niczym nie zakłóconej świadomości i woli, pojmując znaczenie czynu i mogąc kierować swoim postępowaniem.
Nie zachodzi w stosunku do niego żadna z okoliczności wyłączających winę lub bezprawność.
Wymierzając karę oskarżonemuD. P. (1)Sąd kierował się dyrektywami wymiaru kary zart. 53 § 1 i 2 k.k., bacząc aby wymiar kary nie przekraczał stopnia winy oskarżonego oraz uwzględniał stopień społecznej szkodliwości jego czynu.
D. P. (1)nie brał bezpośredniego udziału w napaści naK. B.iI. M. (1). Działał wspólnie i w porozumieniu w pozostałymi mężczyznami, ale z przyczyn, o których była już mowa przy ocenie dowodów w postaci zeznańK. M.iR. K., nie można ustalić jednoznacznie stopnia jego zaangażowania w przygotowanie tego przestępstwa i realizację planów poza tym, że jako osoba działająca wspólnie i w porozumieniu zK. M.,R. K.iA. R. (2), był on jednym ze jego sprawców.
Nie można więc wykluczyć, że jego rola była podrzędna.
Nadinterpretacją zeznańK. M.iR. K.co do okoliczności związanych z pobytemD. P. (1)na miejscu zdarzenia jest stwierdzenie (Prokuratora podczas głosów stron), że oskarżony stał na tzw. „lipku”. Mogło tak być, ale w tej sprawie nie ma na to żadnych dowodów.
Analogicznie rzecz się ma z twierdzeniem, żeD. P. (1)odegrał „kluczową rolę” (określenie Oskarżyciela) przy podziale pieniędzy. Nie ma na to żadnych wiarygodnych dowodów, a poza tym nie było żadnego podziału pieniędzy, bo nic nie skradziono.
Ten sposób i okoliczności popełnienia czynu przez oskarżonegoD. P. (1)zostały wzięte pod uwagę przy ocenie społecznej szkodliwości jego czynu (art. 115 § 2 k.k.). Ale przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości jego czynu Sąd uwzględnił uwagę przede wszystkim fakt, że samo przestępstwo miało charakter usiłowania i nie spowodowało negatywnych skutków dla pokrzywdzonych: pokrzywdzeni nie doznali szkody, nie utracili żadnego mienia (o niemożności ustalenia wysokości mienia jakie sprawcy usiłowali im zabrać była już mowa) i nie doznali odczuwalnej krzywdy, o czym świadczy ich niezrezygnowanie z podróży i treść późniejszej relacji przedstawianej krewnym i znajomym.
Stopień społecznej szkodliwości czynu nie jest jedyną dyrektywą wymiaru kary. Kara ma też spełnić określone cele prewencyjne (wychowawcze i zapobiegawcze) w stosunku do skazanego oraz w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Cele te były ustalane nie na czas popełnienia przestępstwa, lecz na czas wyrokowania. Miało to szczególne znaczenie w tej sprawie, kiedy między datą popełnienia czynu a czasem wyrokowania, upłynął bardzo długi okres czasu.
W takich przypadkach jeśli sprawca mimo braku kary poprawił się, żył zgodnie z prawem, pracował, to surowe ukaranie go nie jest celowe.
Kara surowa byłaby wtedy jedynie czystą represją (odwetem), która nie realizowałaby celów kary w zakresie prewencji indywidualnej.
Wart. 53 § 1 k.k.ustawodawca zobligował sądy do brania pod uwagę przy wyrokowaniu potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, a więc ukierunkował je na realizację celów z zakresu tzw. prewencji ogólnej pozytywnej.
Efekty ogólnoprewencyjne pod rządem obowiązującego prawa mają być osiągane przez nieuchronność ponoszenia odpowiedzialności i orzekanie kar odbieranych jako reakcja sprawiedliwa, nie przekraczająca stopnia winy.
To postępowanie zostało wszczęte w 2004 roku na podstawie informacji jaką przekazało dwóch podejrzanych w toczącym się wobec nich postępowaniu o popełnienie szeregu przestępstw, w tym zbrodni w latach 1997 – 1998.
Ich relacje co do usiłowania rozboju naK. B.iI. M. (1)sprawiły, że skorzystali oni zart. 60 § 3 k.k.i miały wpływ na wymiar wymierzonych im kar łącznych pozbawienia wolności.
Nikt opróczK. M.iR. K.nie był zainteresowany ani we wszczęciu, ani w prowadzeniu postępowania karnego co do tego zdarzenia.
Dotyczy to również samych pokrzywdzonych, o czym była już mowa.
Nikt poza nimi się tym postępowaniem nie interesował i nie interesuje.
W tej sprawie pomiędzy czasem popełnienia przestępstwa a wyrokowaniem upłynęło 19 lat.
W tym czasieD. P. (1)nie był karany, w chwili obecnej nie toczy się wobec niego żadne postępowanie karne. Czyli brak ukarania za popełnioną – przez tego dwudziestokilku letniego wtedy mężczyznę – zbrodnię nie sprawił, że dalej naruszał on porządek prawny.
Zdaniem Sądu izolacjaD. P. (1)w zakładzie karnym w ramach kary pozbawienia wolności jest zbędna, aby osiągnąć wobec niego cele wychowawcze i zapobiegawcze, a wobec faktu, że upłynęło już tak wiele lat byłaby jedynie odpłatą. Odpłatą, do osiągnięcia której nie dążyli pokrzywdzeni.
K. B.iI. M. (2)nie złożyli zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa na ich szkodę. Nie uczynili tego przez kilka lat jakie upłynęły od chwili tego zdarzenia do ich śmierci w 2002 roku. Jest to fakt, który Sąd nie może pominąć podczas rozważań przy ustalaniu wymiaru kary dla oskarżonego.
Nie sposób ustalić dlaczego tego nie uczynili, ale było to wynikiem ich suwerennej decyzji. A uwzględnienie woli pokrzywdzonych – ludzi dorosłych, w pełni świadomych swoich celów i skutków swoich działań – jako element poszanowania ich godności to uwzględnienie prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego i realizacja jednego z celów postępowania karnego.
Z tych względów zdaniem Sądu, w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa wart. 60 § 2 pkt. 1 k.k., kiedy to nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo opisane wart. 280 § 2 k.k.to jest kara 3 lat pozbawienia wolności, byłaby niewspółmiernie surowa dla oskarżonegoD. P. (1).
Dlatego też Sąd wymierzył oskarżonemu karę pozbawienia wolności z nadzwyczajnym jej złagodzeniem to jest poniżej dolnego progu ustawowego zagrożenia.
Wysokość kary wymierzonej sprawcy powinna uwzględniać również okoliczności związane nie tylko z przestępstwem mu przypisanym.
Każda kara ma charakter zindywidualizowany, a przy jej wymierzaniu Sąd bierze pod uwagę także właściwości i warunki osobiste sprawcy.
Współczesne prawo karne jest ukierunkowane nie tylko na czynienie zadość sprawiedliwości, ale także w nie mniejszej mierze na to, że przeciwdziała powrotowi sprawcy na drogę przestępstwa.
D. P. (1)wyjechał z Polski do USA w 1998 roku.
Postępowanie m.in. wobecD. P. (1), zostało wyłączone do odrębnego postępowania w lutym 2004 roku, a następnie w maju 2004 roku zawieszone (k. 347).
Jak wynika z jego wyjaśnień o poszukiwaniu go jako podejrzanego w tym postępowaniu, dowiedział się od swojej matki.
W 2006 roku starał się o uzyskanie listu żelaznego, a w maju 2012 roku sam zgłosił się do Prokuratury. Jest to okoliczność wynikająca nie tylko z wyjaśnień oskarżonego, ale także z treści uzasadnienia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania gdzie Prokurator wskazuje, że „Po ośmiu latach bezskutecznych poszukiwań podejrzany sam zgłosił się do Prokuratury Okręgowej w Łodzi…” (vide k. 1).
Oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Nie można więc okoliczności, że wyraził on skruchy uznać (jak to uczynił Prokurator w glosach stron) za okoliczność mającą obciążający wpływ na wymiar kary.
Jest rzeczą bezsporna, żeD. P. (1)nie osiągnął żadnych korzyści z popełnienia tego przestępstwa.
Dotychczas oskarżonyD. P. (1)nie był karany. W chwili orzekania prowadził ustabilizowany tryb życia, miał rodzinę, stałe źródło zarobkowania.
Również te okoliczności wskazują na to, że zbędne jest orzekanie wobec niego bezwzględnej kary pozbawienia wolności.
Jego pobyt w zakładzie karnym wiele lat po popełnieniu przezeń przestępstwa zamiast uniemożliwić oskarżonemu szkodzenie społeczeństwu przez określony czas i skłonienie go do przestrzegania porządku prawnego w przyszłości, tylko wyalienuje go z tego społeczeństwa i uniemożliwi, a przynajmniej znacznie utrudni, późniejsze normalne w nim funkcjonowanie.
Zgodnie z treściąart. 58 § 1 k.k.karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania Sąd orzeka tylko wtedy, gdy inna kara nie może spełnić celów kary. A w stosunku doD. P. (1)cele kary spełni kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Ze względów wskazanych powyżej taka kara będzie wystarczająca dla osiągnięcia wszystkich celów kary wobecD. P. (1). Za orzeczeniem takiej rodzajowo kary przemawiają właściwości i warunku osobiste oskarżonego, jego dotychczasowy sposób życia, także po popełnieniu tego przestępstwa.
Na podstawieart. 627 k.p.k.w związku zart.2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(tekst jednolity Dz. U. nr 61 poz. 361 z 1989 roku z późniejszymi zmianami) orazart. 624 § 1 k.p.k., Sąd zasądził od oskarżonegoD. P. (1)część kosztów sądowych w postaci opłaty za wymierzoną karę pozbawienia wolności i zwolnił go od obowiązków ponoszenia wydatków uznając, że przemawiają za tym względy słuszności.
Zarządzenie. Odpis wyroku wraz z odpisem pisemnego uzasadnienia przesłać zgodnie ze złożonymi wnioskami.