Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 952/12
Data wyroku: 2016-01-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt IV K 952/12

UZASADNIENIE
Na podstawie materiału dowodowego ujawnionego na rozprawie głównej Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
I. K.na mocy decyzji ZUS z dnia 01.10.2003 r pobierał rentę socjalną w związku z orzeczeniem Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia wW.zaliczającego go do drugiej grupy inwalidów. W okresie od 18.05.2009 r do 18.02.2012 rI. K.przebywał w Zakładzie Karnym. Powyższego faktuI. K.nie zgłosił do ZUS w związku z czym renta była mu wypłacana również w wyżej wymienionym okresie w łącznej kwocie 20.130,20 zł. Rentę na mocy upoważnienia odbierał ojciecI. K.H. K.i przekazywał mu do zakładu karnego.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji nadesłanej z ZUS, przyznania się przez oskarżonego na rozprawie do zarzucanego czynu, zeznańŁ. D. (1)(k.3-4, 35-36) iH. K.(k.18), kopii dokumentacji lekarskiej oskarżonego i opinii sądowo psychiatrycznej wydanej w sprawie 1 Ds. 1177/11 (k. 64-65, 67, 252, 179-180) opinii sądowo- psychiatrycznej (k.79-80), opinii sądowo-psychiatrycznej uzupełniającej (k.255), pisma ZUS (k. 149, 201), informacji z(...)(k.185-187).
Oskarżony przed Sądem przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień i odpowiedzi na pytania (k.229 v). Obrońca oskarżonego w imieniu oskarżonego złożył wniosek w trybieart. 387 kpko wydanie wyroku skazującego i wymierzenie oskarżonemu kary 2 miesięcy pozbawienia wolności i 3 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym oraz obowiązek naprawienia szkody na rzecz ZUS w wysokości 20.130,20 zł.
Prokurator nie sprzeciwił się powyższemu wnioskowi, sprzeciwiał się natomiast wcześniejszym propozycjom dobrowolnego poddania się karze pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Sąd przychylił się do wniosku oskarżonego o dobrowolne poddanie się karze albowiem w ocenie Sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wina oskarżonego i okoliczności popełnienia zarzucanego mu przestępstwa nie budzą wątpliwości.
Z dokumentacji nadesłanej przez ZUS wynika, że oskarżony w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności w okresie od 11.09.2005 r do 19.01.2009 r nie pobierał renty socjalnej i 4.03.2009 r zgłosił się do ZUS celem wznowienia renty socjalnej. Zatem odbywając po raz kolejny karę w okresie od 18.05.2009 r do 18.02.2012 r musiał mieć świadomość, że w tracie pobytu w zakładzie karnym nie przysługuje mu prawo do renty socjalnej i w związku z tym w przypadku jej otrzymania powinien zgłosić fakt pobytu w zakładzie karnym do ZUS. Wówczas wypłata renty byłaby wstrzymana. O świadomości oskarżonego, że nie powinien pobierać renty socjalnej w trakcie pobytu w zakładzie karnym świadczą również zeznania świadkaŁ. D. (2), który przebywał w jednej celi z oskarżonym. Świadek zeznał, że oskarżony wiedział o tym, iż w trakcie pobytu w zakładzie karnym nie przysługuje mu renta socjalna, potwierdził również, że rentę pobierał ojciec oskarżonego i pieniądze z renty przesyłał oskarżonemu do aresztu. W ocenie Sądu nie ustalono motywu poinformowania przez świadka prokuratury o popełnieniu przestępstwa przezI. K., ale z uwagi na to, iż zeznania świadka znajdują potwierdzenie w innych dowodach zasługują na wiarę.
Zeznania świadkaH. K.ojcaI. K.również zasługują na wiarę albowiem są logiczne i świadek nie miał powodów aby składać niezgodne z prawdą zeznania. Świadek potwierdził, że pobierał rentę socjalną syna i nie wiedział, że syn będąc w zakładzie karnym nie mógł pobierać renty. Dowiedział się o tym dopiero w trakcie składania zeznań. W ocenie świadka „syn jest dorosły, nie jest ubezwłasnowolniony więc sam powinien pilnować i załatwiać swoje sprawy.
Pozostałe dowody w postaci dokumentacji ZUS, pism z ZUS oraz dokumentacji lekarskiej oskarżonego nie budzą wątpliwości co do ich autentyczności i wiarygodności zawartych w nich treści.
Z uwagi na wątpliwości co do poczytalności oskarżonego oskarżony był badany przez biegłych lekarzy psychiatrówK. M.iT. B.. Biegłe na podstawie akt sprawy dokumentacji lekarskiej i badania psychiatrycznego oskarżonego nie stwierdziły u niego objawów choroby psychicznej, rozpoznały organiczne zaburzenia osobowości z lekkim stopniem upośledzenia umysłowego. W ocenie biegłych poczytalność oskarżonego w czasie czynu budziła nieznaczne wątpliwości (k.79-80). Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej w/w biegłych celem ustalenia na podstawie aktualnej dokumentacji lekarskiej stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, możliwości udziału w rozprawie oraz poczytalności w czasie zarzucanego czynu. Biegłe po zapoznaniu się z nadesłaną z ZKS.dokumentacją lekarską oraz opinią sądowo-psychiatryczną wydaną w innej sprawie (k.59-60) podtrzymały swoją opinię (k.255). Biegłe podniosły, że w opinii wydanej na zlecenie Prokuratury Rejonowej w Siedlcach biegli stwierdzili znacznie ograniczoną poczytalność, ale w tamtej sprawie czyn był afektywny. Jak wynika z opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 29.07.2011r biegli wypowiadali się odnośnie zarzucanego oskarżonemu czynu z 257kkw zw. zart. 12 kkpolegającym na tym, że: w okresie od grudnia 2010 r do 18 lipca 2011 r w Zakładzie Karnym wS.działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wielokrotnie publicznie znieważyłM. A.z powodu jego przynależności narodowej.
W ocenie Sądu opinie biegłych lekarzy psychiatrówK. M.iT. B.nie budzą wątpliwości co do zasadności wniosków pomimo, iż wypowiedzi biegłych były skrótowe. Zdaniem Sądu przez sformułowanie biegłych, że poczytalność budziła nieznaczne wątpliwości należy rozumieć, że oskarżony miał w nieznacznym stopniu ograniczoną zdolność rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Sąd podziela stanowisko biegłych, że czyn obecnie przypisany oskarżonemu różni się od czynu zarzucanego mu przez Prokuraturę Rejonową w Siedlcach tym, że nie jest to czyn popełniony w afekcie. Należy w tym miejscu podnieść, że w większości spraw w których oskarżony był skazany nie stwierdzono ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności (k.242-244).
Kwalifikacja prawna zarzucanego oskarżonemu czynu również nie budzi wątpliwości. Jaj wynika zart. 8 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r o rencie socjalnejrenta socjalna nie przysługuje za okres tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności. Oskarżony swoim zachowaniem wypełnił kwalifikację zart. 286§1kkw zw. zart. 12 kkw zw. zart. 64§1kkalbowiem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził ZUS do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wyzyskania błędu, że oskarżonemu należy się renta socjalna podczas gdy z uwagi na pobyt w zakładzie karnym, o którym oskarżony nie poinformował pokrzywdzonego oskarżonemu nie należała się renta. Oskarżony działał w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru (art. 12 kk).
Sąd uwzględniając wniosek oskarżonego w trybieart. 387 kpkw zakresie kary i wymierzając oskarżonemu karę miał na uwadze zarówno okoliczności obciążające jak i łagodzące dla oskarżonego, a także stopień winy i społecznej szkodliwości czynu.
Okolicznością obciążającą jest dotychczasową karalność oskarżonego. Oskarżony był karany wielokrotnie od 1990 r (k.242-244), głównie za przestępstwa przeciwko mieniu. Obecnie przypisanego czynu oskarżony dopuścił się w warunkach recydywy zart. 64§1kk, albowiem wyrokiem Sądu Rejonowego dla WarszawyP.wW.z dnia 3 marca 2006 r został skazany za przestępstwa podobne zart. 278§1kkw zw. zart. 64§1kki zart. 279§1kkw zw. zart. 64§1kkna karę łączną 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności na poczet której zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 11.09.2005 r do 02.02.2006 r i karę tę odbywał w okresie od 12.08.2007 r do 19.01.2009 r (k. 95-96), a zatem w ciągu pięciu lat po obyciu co najmniej 6 miesięcy kary za przestępstwo umyślne popełnił kolejne przestępstwo umyślne podobne do przestępstwa za które był skazany (art. 64§1kk). Przestępstwami podobnymi są m.in. przestępstwa tego samego rodzaju i przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
Okolicznością łagodzącą jest niewątpliwie stan zdrowia oskarżonego tj. stwierdzone przez biegłych organiczne zaburzenia osobowości z lekkim stopniem upośledzenia umysłowego.
Ponadto przy wymiarze kary Sąd wziął pod uwagę długi okres popełnienia zarzucanego czynu i wartość szkody, która była duża, także charakter popełnionego przestępstwa.
Mając powyższe okoliczności na uwadze oraz stopień winy i stopień społecznej szkodliwości czynu Sąd uwzględnił wniosek oskarżonego w zakresie kary i wymierzył oskarżonemu przy zastosowaniuart. 37a kkkarę 2 miesięcy pozbawienia wolności i 3 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. W ocenie Sądu powyższa kara powinna spełnić funkcję wychowawczą i zapobiegawczą w stosunku do oskarżonego oraz cele w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
W ocenie Sądu biorąc pod uwagę karalność oskarżonego i popełnienie przestępstwa w warunkach recydywy, a także dużą wartość szkody kara wymierzona oskarżonemu jest karą łagodną.
W związku z wnioskiem pokrzywdzonego Sąd na podstawieart. 46§1kkzobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody w wysokości wskazanej przesz Zakład Ubezpieczeń Społecznych tj. w kwocie 20.130,20 zł, która to kwota została wypłacona oskarżonemu w okresie od maja 2009 r do lutego 2012 r (k.201). Pokrzywdzony początkowo wnosił o naprawienie szkody w kwocie 17.817, 26 zł wynikającej z decyzji z dnia 29 sierpnia 2012 r (k.149). Jednak decyzja ta obejmowała okres od 01.08.2009 r do 31.01.2012 r, a więc nie dotyczyła całego okresu w którym oskarżony nienależnie pobierał rentę socjalną. Sąd orzekł obowiązek naprawienia szkody omyłkowo na podstawieart. 46§1dkkczyli stosując starą ustawę. W związku z orzeczeniem kary na podstawie nowej ustawy tj. obowiązującej od 1 lipca 2015 r obowiązek naprawienia szkody powinien być orzeczony również na podstawie nowej ustawy.
Z uwagi na to, że oskarżony jest pozbawiony wolności i nie posiada żadnych dochodów ani majątku Sąd na podstawieart. 624§1kpkzwolnił go od zapłaty kosztów sądowych i przejął je na rachunek Skarbu Państwa. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawieart. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.w zw. z§ 14 ust. 1 pkt.1 i ust. 2 pkt 3 oraz § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.