Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 735/15
Data wyroku: 2015-08-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Dziewięcka, Hubert Wicik, Cezary Klepacz
Słowa kluczowe: Uznanie Czynności Za Bezskuteczną
Podstawa prawna: art. 527 kc

Sygn. akt II Ca 735/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 sierpnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Cezary Klepacz (spr.)
Sędziowie: SSO Barbara Dziewięcka
SSR del. Hubert Wicik
Protokolant: starszy protokolant Beata Wodecka
po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 r. w Kielcach na rozprawie
sprawy z powództwaP. K.,K. K.
przeciwkoM. S.
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
na skutek apelacji powodów
od wyroku Sądu Rejonowego w Busku - Zdroju
z dnia 11 marca 2015 r. sygn. I C 645/14
oddala apelację i wniosek pełnomocnika powodów o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym.
Sygn. akt II Ca 735/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I C 645/14, Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju oddalił powództwoP. K.iK. K.przeciwkoM. S.o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną.
Sąd ten ustalił, żeZ. K.jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz swoich małoletnich dzieci:K. K.iP. K.. Ponieważ nie wywiązywał się z tego obowiązku, komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Busku-ZdrojuS. M.prowadzi przeciwko niemu egzekucję w sprawie Kmp 23/04.
Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy w Kielcach zasądził na rzeczZ. K.od jego zakładu pracy kwotę 20.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 14 lutego 2013 r. W dniu 11 grudnia 2012 r.Z. K.zawarł zM. Ż.umowę, na podstawie której scedował na nią całą dochodzoną wierzytelność i upoważnił ją do odbioru świadczenia. Wcześniej bowiem zawarł z nią umowę o dochodzenie roszczeń odszkodowawczych. W dniu 24 lipca 2014 r. komornik dokonał zajęcia wierzytelności zasądzonej wskazanym wyrokiem wTowarzystwie (...) SAwW., które zlikwidowało szkodę. Z zajętej wierzytelności ubezpieczyciel przekazał komornikowi kwotę 17.942,72 zł, natomiast kwotę 5.853,99 zł wypłaciłM. Ż.. Z otrzymanych środków komornik przekazał Gminnemu Ośrodkowi Pomocy(...)wS.kwotę 15.578,97 zł, a 2.336,85 zł zaliczył na koszty postępowania egzekucyjnego.
ZaległościZ. K.na rzecz jego dzieci wynosiły na dzień 27 sierpnia 2014 r. 5.493,20 zł, odsetki od alimentów – 1.581,50 zł.
Pismem z dnia 11 września 2014 r. komornik poinformował matkę powodów o umowie cesji wierzytelności i pouczył ją o możliwości wytoczenia powództwa zart. 527 k.c.
Rodzice powodów są rozwiedzeni od 2005 r., nie utrzymują żadnych kontaktów.
Mając to na względzie, Sąd pierwszej instancji uznał za bezzasadne powództwo o uznanie za bezskuteczną umowy cesji wierzytelności zawartej pomiędzyZ. K.iM. Ż., przyjmując, że brak jest dowodów na to, iż pozwana wiedziała o zadłużeniu alimentacyjnymZ. K., a nie można przyjąć, że umowa cesji wierzytelności była zawarta z dokonaniem pokrzywdzenia wierzyciela w rozumieniuart. 527 § 2 k.c., bowiem niewypłacalność dłużnika nie pozostaje w związku przyczynowym z tą czynnością i nie można mówić, że stał się on niewypłacalny albo niewypłacalny w większym stopniu niż przed dokonaniem tej czynności.
Apelację od tego orzeczenia wnieśli powodowie, zarzucając naruszenie:
-art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że pozwana nie wiedziała o zadłużeniu alimentacyjnymZ. K.;
-art. 527 § 2 k.c.poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, żeZ. K., na skutek czynności z dnia 11 grudnia 2012 r., nie stał się niewypłacalny w wyższym stopniu niż był przed jej dokonaniem;
-art. 527 § 4 k.c.poprzez jego niezastosowanie.
Wskazując na to, skarżący wnieśli o zmianę wyroku i uznanie za bezskuteczną umowy cesji z dnia 11 grudnia 2012 r., zawartej przezZ. K.zM. S.oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika powodów kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, które w żadnej części nie zostały uiszczone, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wyjaśnił to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 listopada 2003 r., III CKN 355/01,LEX nr 359441, precyzacja wierzytelności (obejmująca przynajmniej jej istnienie, tytuł prawny wierzytelności i wysokość) należy do wierzyciela, bowiem wierzyciel wyznacza w skardze zart. 527 k.c.przedmiot ochrony pauliańskiej. Przesłanką uznania czynności prawnej za bezskuteczną jest m.in. wykazanie, że przysługująca powodowi wobec określonego dłużnika wierzytelność jest realna i skonkretyzowana, a nie hipotetyczna. Ochroną pauliańską objęta jest bowiem zawsze konkretna wierzytelność, stanowiąca przedmiot żądanej przez wierzyciela ochrony, a nie wszelkie bliżej nieoznaczone prawa powoda. Powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, Sąd Najwyższy wskazał, że skoro jedną z przesłanek skuteczności skargi pauliańskiej jest wykazanie, że w wyniku zaskarżonej czynności prawnej dłużnik stał się w ogóle niewypłacalny lub niewypłacalny w większym stopniu (art. 527 § 2 k.c.), to ustalenie niewypłacalności dłużnika (lub jej stopnia) nie byłoby możliwe bez uprzedniego ustalenia tytułu i wysokości wierzytelności. Z tej racji objęta skargą pauliańską wierzytelność powinna być przez wierzyciela odpowiednio skonkretyzowana i oznaczona co do wysokości.
Żądanie pozwu w rozpoznawanej sprawie zostało sformułowane wadliwie. Powodowie wnieśli bowiem jedynie o uznanie za bezskuteczną umowy cesji z dnia 26 maja 2014 r., sprecyzowanej w toku procesu jako umowa z dnia 11 grudnia 2012 r. (k.28), na mocy którejZ. K.scedował część przysługującej mu wierzytelności na rzeczM. Ż.. Tymczasem, zgodnie z tym, co wcześniej podniesiono, pozew ten powinien zawierać żądanie uznania za bezskuteczną wobecK. K.iP. K.określonej czynności prawnej, tu: umowy cesji wierzytelności, w celu ochrony ściśle oznaczonej wierzytelności powodów. Wierzytelność ta nie została określona. Co prawda, w uzasadnieniu pozwu wskazano wyrok Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju, sygn. akt III RC 68/04, którym zasądzono odZ. K.na rzecz małoletnichK. K.iP. K.alimenty, a który stanowił podstawę wszczęcia egzekucji przez komornika sądowegoS. M., można byłoby więc domniemywać, że skarga pauliańska służyć ma ochronie wierzytelności objętej tym orzeczeniem, jednakże, jak wynika z akt sprawy komorniczej, tytuł wykonawczy w postaci zaopatrzonej w klauzulę wykonalności ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Busku-Zdroju dnia 8 czerwca 2004 r., sygn. akt III RC 68/04, stanowił podstawę egzekucji jedynie w pewnym okresie, tj. od chwili złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji w dniu 30 czerwca 2004 r. do czasu rozpoczęcia egzekucji na podstawie kolejnego tytułu wykonawczego – wyroku Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt III RC 173/05, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności dnia 14 listopada 2005 r., którym zmieniono wysokość alimentów ustalonych ugodą z dnia 8 czerwca 2004 r. W późniejszym czasie złożono kolejne tytuły wykonawcze. Oznacza to, że wierzytelność powodów objęta wskazanym przez nich tytułem wykonawczym (wadliwie wskazanym jako wyrok) nie może stanowić przedmiotu ochrony w niniejszej sprawie, bowiem została ona już zaspokojona poprzez ściągnięcie od dłużnika należnych kwot w toku egzekucji.
W takiej sytuacji, skoro nie została wskazana konkretna wierzytelność powodów, podlegająca ochronie za pomocą skargi pauliańskiej, to powództwo już z tej przyczyny podlega oddaleniu, jako bezzasadne.
Odnoszenie się wobec tego do zarzutów apelacji, dotyczących szczegółowo przesłanek określonych wart. 527 k.c., jest zbędne.
Mając to na względzie, oddalono apelację na podstawieart. 385 k.p.c.
Oddalono również wniosek pełnomocnika powodów o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Pełnomocnik został bowiem ustanowiony już w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji (k.6, 10). Nie sprecyzował on jednak powództwa w sposób odpowiadający wymogom skargi pauliańskiej, wadliwie określił również żądanie we wnioskach apelacji, powtarzając je za pozwem (k.41v.). Należy zatem uznać, że pomoc prawna została udzielona niezgodnie z zasadami profesjonalizmu, wobec czego nie powstał obowiązek Skarbu Państwa pokrycia kosztów tej pomocy, wynikający z§ 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 z późn. zm.).