Sąd Okręgowy w Poznaniu
XIII Zamiejscowy Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XIII C 577/14
Data wyroku: 2015-12-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Ławecka-Skóra

Sygnatura akt XIII C 577/14/4

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia22 grudnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w PoznaniuOśrodek (...)wL.XIII Wydział Cywilny z siedzibą wL.w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Małgorzata Ławecka-Skóra
Protokolant:sekr. sąd. Magdalena Mądry
po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015 r. wL.
na rozprawie
sprawy  z powództwaPrzedsiębiorstwo (...) sp. z o.o.z siedzibą wK.
przeciwkoA. Ż.,J. Ż.
-  o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną

1
Powództwo oddala.

2
Zasądza od powoda na rzecz pozwanejJ. Ż.kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

3
Zasądza od powoda na rzecz pozwanegoA. Ż.kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

SSO Małgorzata Ławecka-Skóra

UZASADNIENIE
Pozwem złożonym w dniu 28 maja 2014 r. powódPrzedsiębiorstwo (...) spółka z o.o.z siedzibą wK.wniósł o uznanie za bezskuteczną w stosunku do powodaPrzedsiębiorstwa (...) spółka z o.o.z siedzibą wK.umowy darowizny spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wbudynku nr (...)naosiedlu (...)wP.o powierzchni użytkowej 47,30 m2, znajdującego się w zasobach(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)z siedzibą wP.zawartej dnia 5 listopada 2012 r. przezT. G.zA. Ż.iJ. Ż.przed notariuszemT. K.prowadzącą Kancelarię Notarialną wP.przyul. (...), objętą Rep. A. 10865/2012. Powód wniósł także o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na pozew z dnia 18 sierpnia 2014 r. pozwanaJ. Ż.wniosła o oddalenie powództwa i o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na pozew z dnia 20 sierpnia 2014 r. pozwanyA. Ż.wniosła o oddalenie powództwa i o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. pełnomocnik pozwanych wniósł o zasądzenie od powoda na rzecz każdego z pozwanych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, gdyż każdy z pozwanych był reprezentowany przez innego pełnomocnika.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 25 czerwca 2002 r. pozwaniJ. Ż.iA. Ż.zawarli z córkąT. G.umowę darowizny spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wbudynku nr (...)naosiedlu (...)wP.o powierzchni użytkowej 47,30 m2, znajdującego się w zasobach(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)z siedzibą wP..
W 2005 roku pozwanaJ. Ż.trafiła do szpitala, była przez pewien czas w bardzo ciężkim stanie z powodu zapalenia otrzewnej. CórkaT. Ż. (1)nie odwiedziła matki w szpitalu. Po powrocie matki do domu, również nie odwiedziła jej i w żaden sposób nie pomagała jej w chorobie. Pozwani zatrudnili do opieki nadJ. Ż.pielęgniarkę.T. Ż. (1)nie pomagała pozwanym w codziennych sprawach życiowych, nie interesowała się losem rodziców i nie pielęgnowała więzi rodzinnych. Spotykała się z pozwanymi tylko okazjonalnie i zawsze twierdziła, że jest zajęta i nie ma czasu na spotkania z nimi. Potem pozwanaJ. Ż.była w szpitalu w roku 2006 i wroku (...) córkaT.również wtedy nie odwiedzała jej w szpitalu.T. Ż. (1)nie uczestniczyła w uroczystościach rodzinnych. Na przykład nie wzięła udziału w chrzcinach wnuka pozwanych w październiku 2012 roku. Ostatecznie okolicznością, która spowodowała decyzję pozwanych o odwołaniu darowizny była okoliczność, że pozwani dowiedzieli się, iżT. Ż. (1)rozwodzi się. Pozwani są praktykującymi katolikami i nie akceptowali decyzji córki o rozwodzie.
Oświadczeniem z dnia 29 października 2012 r. pozwaniJ. Ż.iA. Ż.odwołali darowiznę wobecT. Ż. (1)(dawniejG.) z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanej. Pozwani wezwali córkę, by stawiła się u notariusza i córka dobrowolnie przystąpiła do czynności notarialnej. PozwanyA. Ż.jest człowiekiem bardzo zdecydowanym. Zagroził on córce wytoczeniem procesu jeśli nie stawi się dobrowolnie u notariusza. Córka wiedziała, że jeśli nie przystąpi dobrowolnie do zawarcia umowy to pozwani przeprowadzą proces przeciwko niej.A. Ż.groził też córce, że jeśli nie stawi się do aktu notarialnego wydziedziczy ją. Umową darowizny zawartą dnia 5 listopada 2012 r. przezT. G.zA. Ż.iJ. Ż.przed notariuszemT. K.prowadzącą Kancelarię Notarialną wP.przyul. (...), objętą Rep. A. 10865/2012 nastąpiło zwrotne przeniesienie spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wbudynku nr (...)naosiedlu (...)wP.o powierzchni użytkowej 47,30 m2, znajdującego się w zasobach(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)z siedzibą wP.na rzecz pozwanych jako skutek odwołania darowizny w dniu 29 października 2012 r.
Nakazem zapłaty z dnia 9 stycznia 2014 r. w sprawie IX GNc 1317/13 Sąd Okręgowy wK.nakazał pozwanym(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.,Ł. G.iT. G., aby zapłacili solidarnie na rzecz(...)K.sp. j. z siedzibą wK.(spółki przejętej przez powoda) kwotę 106.986,30 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 grudnia 2013 r. do dnia zapłaty oraz kwotą 4.955 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Od nakazu zapłaty zarzuty złożyłaT. Ż. (1)i podnosiła w nic, że podpis na wekslu, który był podstawą do wydania nakazu zapłaty nie pochodzi z jej ręki. Po wniesieniu zarzutów sprawa w sprawie IX GC 453/14, która toczy się przed Sądem Okręgowym IX Wydział Gospodarczy wK.przeprowadzone zostało badanie, czy podpis obrazujący nazwisko(...)na rewersie weksla pochodzi z rękiT. Ż. (1)(dawniejG.). Badanie to przeprowadził biegły sądowy mgr inż.P. K. (1), który w opinii z dnia 1 grudnia 2014 r. zawarł wniosek, iż kwestionowany podpis obrazujący nazwisko(...)nie został nakreślony przezT. Ż. (1)(dawniejG..).
Pozwani przyznali, że córkaT. Ż. (1)zamieszkuje w spornym mieszkaniu.
Na podstawie uchwały z dnia 30 grudnia 2013 r. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia WspólnikówPrzedsiębiorstwa (...) sp. z o.o.z siedzibą wK.oraz uchwały wspólników(...)K.sp. j. z siedzibą wK.doszło do przejęciaspółki (...)sp. j. z siedzibą wK.przezPrzedsiębiorstwo (...) sp. z o.o.z siedzibą wK.w trybieart. 492 § 1 pkt. 1 k.s.h.
Dowód: - umowa z dnia 5.11.2012 r. k. 70 - 74
- wyrok z 13.11.2012 r. k. 77,
- wezwanie do wykupu weksla z 2.01.2014 k. 78,
- zeznania pozwanegoA. Ż.k. 127, 233,
- zeznania pozwanejJ. Ż.k. 233,
- zeznania świadkówI. R.k. 194,
- opinia biegłegoP. K.k. 178 – 184,
- odpis KRS k. 11-12.
Sąd zważył, co następuje:
Zeznania pozwanych i świadkaI. R.sąd ocenił jako wiarygodne, albowiem były spójne i korespondowały z przedłożonymi dokumentami.
Sąd dał wiarę dokumentom stanowiącym podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy nie znajdując zastrzeżeń, co do ich wiarygodności. Strony w żaden sposób nie zakwestionowały tych dowodów.
Sąd dał wiarę opinii biegłego sądowego mgr inż.P. K. (1). Opinia ta jest sporządzona w sposób profesjonalny. Zawiera Jane i logiczne wnioski należycie uzasadnione.
Powód nie udowodnił okoliczności niezbędnych do uwzględnienia powództwa zart. 527 k.c., a taki obowiązek ciążył na powodzie z mocyart. 6 k.c.Pełnomocnik powoda nie był na ani jednej rozprawie. Prezes Zarządu powoda nie stawił się na przesłuchanie stron. Powód w ogóle nie podjął więc czynności procesowych zmierzających do obalenia twierdzeń pozwanych, co do tego, że oświadczenie z dnia 29 października 2012 r. o odwołaniu darowizny było uzasadnione rzeczywiście zaistniałą rażącą niewdzięcznościąT. Ż. (1)oraz, że w dniu 5 listopada 2012 r. pozwani nie mieli wiedzy o jakichkolwiek zobowiązaniach ich córki wobec pozwanego oraz, że zobowiązaniaT. Ż. (1)wobec powoda w ogóle nie istnieją. W wyroku z dnia 24 października 2002 r. w sprawie II CK 396/02 Sąd Najwyższy stwierdził, że nie można żądać uznania za bezskuteczną na podstawieart. 527 § 1 k.c.umowy „powrotnego” przeniesienia własności nieruchomości na darczyńcę, zawartej w następstwie odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego, chyba że została zawarta w wyniku wcześniejszej zmowy darczyńcy i obdarowanego w celu pokrzywdzenia wierzyciela (Lex 76163). Powód nie udowodnił istnienia zmowy pomiędzy pozwanymi aT. Ż. (1).
Zgodnie zart. 527 § 3 k.c.jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Zdaniem sądu pozwani w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego w niniejszym procesie obalili powyższe domniemanie. Pozwani w sposób w pełni wiarygodny wykazali, że ich córkaT. Ż. (1)prezentowała wobec nich postawę życiową nacechowaną rażącą niewdzięcznością, co skutkowało tym, że pozwani mieli podstawę faktyczną do złożenia oświadczenia woli o odwołaniu darowizny w oparciu o przepisart. 898 § 1 k.c.Oprócz tego pozwani wykazali, że nie mieli żadnej świadomości, co do istnienia jakichkolwiek zobowiązań córkiT. Ż.wobec powoda. Wezwanie do wykupu weksla skierowane doT. G.obecnieŻ.jest datowane na dzień 2 stycznia 2014 r. To jest rok i dwa miesiące po zawarciu umowy z dnia 5 listopada 2012 r. Odsetki w nakazie zapłaty z dnia 9 stycznia 2014 r. są zasądzone od dnia 1 grudnia 2013 r. Wymagalność świadczenia pieniężnego objętego nakazem zapłaty powstała więc rok i jeden miesiąc po zawarciu umowy z dnia 5 listopada 2012 r. Zatem w żadnym razie nie można wyprowadzić wniosku, że pozwani wiedzieli w dniu zawarcia umowy o ewentualnym zadłużeniuT. Ż.i że właśnie fakt istnienia zadłużeń był motywacją do zawarcia umowy z dnia 5 listopada 2012 r. Powód nie wykazał w procesie, że obalenie domniemania opisane wyżej jest nieskuteczne, że pozwani byli w zmowie z córkąT. Ż.i mieli świadomość działania przy umowie z dnia 5 listopada 2012 r. z pokrzywdzeniem powoda.
Oprócz powyższego pozwani twierdzili, że ich córkaT. Ż. (1)nadal nie ma żadnych zobowiązań wobec powoda. Natomiast przez czas trwania procesu powód nie złożył tytułu wykonawczego, na podstawie, którego chciałby przeprowadzić egzekucję z przedmiotu objętego sporem w tej sprawie. Zaś pozwani złożyli opinię biegłego sądowego mgr inż.P. K. (1), z której jednoznacznie wynika, że podpis na wekslu, który był podstawą do wydania nakazu zapłaty z dnia 9 stycznia 2014 r. nie pochodzi z rękiT. Ż. (1).
Jednym z warunków do uwzględnienia powództwa opartego o przepisart. 527 k.c.jest wykazanie przez wierzyciela istnienia wierzytelności. W tym miejscu sąd wskazuje na wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 2 czerwca 2015 r. w sprawie I ACa 50/15, w którym sąd ten zawarł tezę: „Sam fakt dokonania przez dłużnika określonej czynności prawnej nie narusza praw wierzyciela, jeżeli może on zaspokoić swą wierzytelność z innego majątku dłużnika. Warunkiem akcji pauliańskiej jest wykazanie przez skarżącego (wierzyciela), że przysługuje mu względem dłużnika wierzytelność oraz że nie może być ona zaspokojona z majątku dłużnika na skutek zdziałanej przez niego czynności prawnej, w wyniku której stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w stopniu wyższym niż był przed dokonaniem tej czynności.” Sąd Apelacyjny w Poznaniu wskazuje, że celem postępowania dowodowego inicjowanego przez powoda w procesie opartym o przepisart. 527 k.c.jest wykazanie łącznie, istnienia wierzytelności oraz braku możliwości zaspokojenia z majątku dłużnika. Powód zupełnie bezczynny w procesie nie wykazał żadnej z tych okoliczności.
Mając na uwadze powyższe rozważania sąd oddalił powództwo, gdyż powód nie udowodnił w procesie istnienia okoliczności koniecznych do zastosowaniaart. 527 k.c.Natomiast pozwani skutecznie obalili domniemanie zart. 527 § 3 k.c.
Powód wykazał, żeT. Ż. (1)nadal zamieszkuje w spornym mieszkaniu. Ten fakt przyznali również pozwani. Pozwani nie są konflikcie z córką. Mimo wszystko nie dążą do zerwania więzi rodzinnej z nią. Te fakty świadczą o istnieniu więzi rodzinnej międzyT. Ż.i jej rodzicami natomiast same w sobie nie mogą być podstawą do wyprowadzenia wniosku, że rażącej niewdzięczności córki wobec pozwanych, nie było.
Na podstawieart. 98 § 1 k.c.sąd obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego poniesionymi przez pozwanych. Ponieważ każdy z pozwanych był reprezentowany przez innego pełnomocnika koszty zastępstwa procesowego zostały zasądzone dla każdego z pozwanych osobno. Stawka kosztów zastępstwa procesowego na podstawie § 6 pkt.6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu obciążając
L., dnia 7 stycznia 2016 r. SSOM. Ł.–S.