Sąd Rejonowy Wrocław Śródmieście we Wrocławiu
X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: X U 272/15
Data wyroku: 2016-01-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Szajner
Słowa kluczowe: Zasiłek Chorobowy
Podstawa prawna: art. 4 ust. 1 i 2 ust. o św. pien. z ubezp. społ. w razie choroby i macierz., art. 85 ust. 1 ust. o syst. ubezp. społ, art. 477 ^14^ kpc

Sygn. akt X U 272/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 stycznia 2016r.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu Wydział X Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Marcin Szajner
Protokolant:Paulina Sarnowska
po rozpoznaniu w dniu29 stycznia 2016 r. we Wrocławiu
sprawy z odwołaniaM. P.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.
z dnia24.03.2015r.znak:(...)
w sprawieM. P.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.
oodsetki od niewypłaconego świadczenia zasiłkowego w terminie
I. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.z dnia 24 marca 2015 roku ( znak:(...)) w ten sposób, że przyznaje wnioskodawczyniM. P.prawo do odsetek od wypłaconego świadczenia w postaci zasiłków chorobowych, liczonych odrębnie dla poszczególnych terminów wymagalności do dnia 20 marca 2015 roku;
II. zasądza od strony pozwanej na rzecz wnioskodawczyni kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie.

UZASADNIENIE
Decyzjąz dnia 24 marca 2015 r. ( znak(...)) skierowaną do wnioskodawczyniM. P., organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.na podstawie przepisówart.83 ust.1 pkt 4 i art.85 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych( tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 121) w związku zart.1 ust. 1 i art.64 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa( tekst jednolity z 2014 r.poz.159) odmówił wnioskodawczyni prawa do odsetek od wypłaconego zasiłku chorobowego liczonych odrębnie od terminu wymagalności do dnia 20.03.2015 r.
Z powyższą decyzją organu rentowego nie zgodziła się wnioskodawczyni, która zaskarżyła jąw odwołaniuz dnia 30 marca 2015 r.
W uzasadnieniuwnioskodawczyni zarzuciła, iż decyzją organu rentowego z 20.02.2014 r. nr(...)odmówiono jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 6 grudnia 2013 r. do 12 lutego 2014 r. i nadal w przypadku orzeczonej niezdolności do pracy. Na skutek złożonego odwołania wnioskodawczyni Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 6.02.2015 r. w sprawie o sygn. X U 330/14 zmienił powyższą zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyni prawo do zasiłku chorobowego za powyższy okres i nadal w przypadku orzeczonej niezdolności do pracy. Wyrok ten nie został zaskarżony przez stronę pozwaną i uprawomocnił się. Po uprawomocnieniu się wyroku strona pozwana wypłaciła wnioskodawczyni sporny zasiłek chorobowy jednak bez należnych odsetek za zwłokę. W zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji organ rentowy odmówił wypłaty odsetek, wskazując iż wypłata zasiłku została dokonana w ustawowym terminie 30 dni licząc od uzyskania prawa do zasiłku – to jest w ocenie organu rentowego- od uprawomocnienia się wyroku z dnia 6 lutego 2015 r.
W ocenie wnioskodawczyni pogląd ten jest błędny. Wyrok Sądu ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny; decyzja odmawiajaca prawa do zasiłku była pozbawiona podstaw prawnych. W toku postępowania w sprawie o sygn. X U 330/14 Sąd nie poczynił żadnych nowych ustaleń faktycznych, które nie byłyby znane wcześniej stronie pozwanej.
Organ rentowy przedstawił swoje stanowisko w niniejszym postępowaniu sądowymw odpowiedzi na odwołaniez dnia 10 kwietnia 2015 r., wnosząc o oddalenie odwołania wnioskodawczyni z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia.
W uzasadnieniuorgan rentowy odwołał się do argumentacji zawartej w spornej decyzji, podnosząc, iż odmówił wnioskodawczyni prawa wypłaty spornych odsetek od wypłaconego zasiłku chorobowego za sporny okres, ponieważ wnioskodawczyni uzyskała prawo do zasiłku chorobowego za powyższe okresy w związku z wyrokiem Sądu z 6.02.2015 r., które to orzeczenie uprawomocniło się 27.02.2015 r. Na tej podstawie ZUS ma obowiązek dokonania wypłaty świadczenia w terminie 30 dni i uczynił to zachowując ustawowy termin w dniu 20.03.2015 r. Ponadto wskazać należy iż Sąd w wyroku nie stwierdził odpowiedzialności organu za nieterminową wypłatę zasiłku chorobowego i nie orzekł o obowiązku wypłaty odsetek.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawczyniM. P.prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą.
M. P.uiszczała składki na dobrowolne ubezpieczenie z tytułu choroby i macierzyństwa i podlegała ubezpieczeniu w okresie od dnia 01 grudnia 2010 r. do dnia 31 lipca 2013 r.
W miesiącu sierpniu 2013 r. wnioskodawczyni nie uiściła składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i złożyła wniosek o wyrejestrowanie z systemu. Od dnia 01 sierpnia 2013 r. nie podlegała ona ubezpieczeniu chorobowemu.
Wnioskodawczyni w dniu 09 października 2013 r. uiściła składkę na ubezpieczenie , w tym na ubezpieczenie chorobowe w wysokości 2 333,00 zł. W dniu 24 września 2013 r. biuro rachunkowe działające na zlecenieM. P.złożyło wniosek zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego zakreślając w nim datę rozpoczęcia ubezpieczenia od dnia 01 sierpnia 2013 r.
Wnioskodawczyni opłaciła terminowo składki na ubezpieczenie społeczne, w tym dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w następujący sposób: za październik 2013 r. w wysokości 2 333,00 zł, za listopada 2013 r. w wysokości 2 333,00 zł, za grudzień 2013 r. w wysokości 360, 16 zł pomniejszając o okres niezdolności do pracy, tj. od 6 grudnia 2013 r do 31 grudnia 2013 r. oraz za styczeń 2014 r. w wysokości 661, 92 zł.
Ubezpieczona była niezdolna do pracy z powodu choroby będąc w ciąży nieprzerwanie w okresie od dnia 06 grudnia 2013 r. do dnia 12 lutego 2014 r.
Ubezpieczona złożyła wiosek o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 06 grudnia 2013 r. do dnia 12 lutego 2014 r.,
Decyzją organu rentowego z dnia 20 lutego 2013 r. nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.odmówił wnioskodawczyni wypłaty zasiłki chorobowego od dnia 06 grudnia 2013 r. do dnia 12 lutego 2014 r.
Wyrokiem z dnia 6 lutego 2015 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia Wydział X Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 20.02.2013 r. i przyznał wnioskodawczyniM. P.prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 6 grudnia 2013 r. do 12 lutego 2014 r. i nadal w przypadku orzeczonej niezdolności do pracy.
Wyrok wraz z pisemnym uzasadnieniem został doręczony stronie pozwanej w dniu 12.02.2015 r., a uprawomocnił się z dniem 27.02.2015 r.

Dowody:

akta sprawy tut. Sądu o sygnaturze X U 330/14 ( załącznik).
Organ rentowy wykonując prawomocne orzeczenie Sądu dokonał jednorazowo wypłaty zasiłku chorobowego za okres od 6.12.2013 r. do 24.04.2014 r. w dniu 20.03.2014 r.
Decyzją z dnia 24 marca 2015 r. ( znak(...)) skierowaną do wnioskodawczyniM. P., organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.odmówił wnioskodawczyni prawa do odsetek od wypłaconego zasiłku chorobowego liczonych odrębnie dla poszczególnych terminów wymagalności do dnia 20.03.2015 r.

Dowody:

akta orzecznicze organu rentowego ( załącznik);

Informacja ZUS O/W.z dnia 5.10.2015 r. ( k.22).

W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Odwołanie wnioskodawczyni jako uzasadnione zasługiwało na uwzględnienie.
Sąd oparł rozstrzygnięcie w sprawie, wyłącznie na dowodach z dokumentów zgromadzonych w materiale dowodowym, pominął także dowód z przesłuchania stron na ich wniosek- uznając iż okoliczności faktyczne w sprawie pozostają bezsporne, a spór w niniejszym postępowaniu ogniskuje się wyłącznie wokół różnic w interpretowaniu przez strony unormowań prawnych- jest więc typowym sporem co do prawa.
Zgodnie z treściąart. 4.ust. 1ustawy z 25.06.1999 o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwaubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego:
1)po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu;
2)po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie.
2. Do okresów ubezpieczenia chorobowego, o których mowa w ust. 1, wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.
Zgodnie z ustaleniami i prawomocnym rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego w sprawie o sygn. X U 330/14 początek biegu 90-dniowego terminu podlegania ubezpieczeniu w przypadku wnioskodawczyni winien być liczony od dnia 1.09.2013 r. ( okres objęty uiszczoną składką) a zatem po okresie oczekiwania uprawnienie do wypłaty zasiłku chorobowego wnioskodawczyni nabyła z dniem 29.11.2013 r.
Zgodnie z treściąart. 64.1 i 2 ustawy z 25.06.1999 o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwapłatnicy składek, o których mowa wart. 61 ust. 1 pkt 1, wypłacają zasiłki w terminach przyjętych dla wypłaty wynagrodzeń lub dochodów,a Zakład Ubezpieczeń Społecznych bieżąco po stwierdzeniu uprawnień.Zasiłki te wypłaca się nie później jednak niż w ciągu 30 dni od daty złożenia dokumentów niezbędnych do stwierdzenia uprawnień do zasiłków.
Jeżeli płatnik składek nie wypłacił zasiłku w terminie, o którym mowa w ust. 1, jest on obowiązany do wypłaty odsetek od tego zasiłku w wysokości i na zasadach określonych wustawie o systemie ubezpieczeń społecznych( ust.2 art.64 cytowanej ustawy).
Natomiast zgodnie zart. 85 ust 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychjeżeli Zakład - w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych -nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia,jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych określonych przepisami prawa cywilnego.Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności.
Nie wydaje się ulegać wątpliwości, że przewidziane w art. 85 ust. 1 zdanie drugie wyłączenie obowiązku organu rentowego wypłaty odsetek nie jest zależne od wykazania, że organ rentowy nie ponosi winy w powstaniu opóźnienia. Zdaniem Sądu Najwyższego, zawarte w tym przepisie określenie: "okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności" jest bardziej zbliżone znaczeniowo do używanego w przepisach prawa określenia:"przyczyn niezależnych od organu", co oznacza, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest obowiązany do wypłaty odsetek nie tylko wtedy, gdy nie ponosi winy w opóźnieniu, lecz także wtedy, gdy opóźnienie w ustaleniu i wypłacie prawa do świadczenia pieniężnego z ubezpieczenia społecznego jest skutkiem innych przyczyn niezależnych od Zakładu.(por. wyrok SN z 7.10.2004 sygn. II UK 485/03; OSNP 2005/10/147).
Zgodnie z poglądem zaprezentowanym wwyroku SN z 15.09.2011 r. (sygn. II UK 22/11; publ. LEX NR 1109360)W stosunkach opartych na prawie ubezpieczeń społecznych odsetki od opóźnionego świadczenia uregulowane są na potrzeby tego prawa wyczerpująco, bez możliwości odwoływania się - poza określeniem wysokości odsetek - do przepisów prawa cywilnego.
Zawarte w art. 85 ust. 1 u.s.u.s. określenie: "nie ustalił prawa do świadczenia" oznacza zarówno nie wydanie w terminie decyzji przyznającej świadczenie

,  
jak i wydanie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia, mimo spełnienia warunków do jego uzyskania.

Odsetki należą się za czas opóźnienia, tj. poczynając od dnia wymagalności długu, a kończąc na dniu jego zapłaty. Na ten zamknięty okres składają się poszczególne dni opóźnienia, a należność z tytułu odsetek narasta sukcesywnie, podwyższa się bowiem z każdym dniem o stosowną kwotę pieniężną. W prawie ubezpieczeń społecznych dniem zapłaty jest dzień określony w§ 2 ust. 6 rozporządzenia z dnia 1 lutego 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad wypłacania odsetek za opóźnienie w ustaleniu lub wypłacie świadczeń z ubezpieczeń społecznych(Dz. U. Nr 12, poz. 104), tj. dzień przekazania należności na pocztę lub do banku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy ( za słuszym poglądem ubezpieczonej) iż w toku postępowania w sprawie o prawo do zasiłku chorobowego ( sygn. akt X U 330/14) Sąd Rejonowy nie poczynił żadnych nowych ustaleń faktycznych, które nie byłyby zna wcześniej stronie pozwanej. Sąd I instancji rozstrzygnął jedynie o zasadności prawa ubezpieczonej do zasiłku chorobowego za okres sporny, przyjmując za błędną i nieprawidłową interpretację organu rentowego obowiązujących przepisów prawa.
Nieracjonalny i nietrafny jest pogląd organu rentowego, jakoby dopiero prawomocne rozstrzygnięcie Sądu o prawie do zasiłku ( z dniem 27.02.2015 r.) miało przesądzać o uzyskaniu przez ubezpieczoną tego prawa do świadczenia z tą chwilą tej prawomocności. Przyjęcie takiego założenia otwierałoby szerokie pole do nadużycia tego prawa i manipulowania przez organ rentowy ( przesuwania w czasie) wymagalności roszczenia i jego rzeczywistej wypłaty, w zależności do długości trwania postępowań sądowych których przedmiotem byłoby orzekanie o świadczenia z ubezpieczenia społecznego, nawet przy ewentualnej oczywistości naruszeń prawa przez organ rentowy.
Korekta decyzji dokonana w wykonaniu wyroku Sądu Rejonowego z dnia 6.02.2015 r. ( sygn. X U 330/14) polegająca na jednorazowym wypłaceniu równowartości zasiłku chorobowego za sporny okres ( należności głównej bez odsetek)nie może polegać wyłącznie na wyrównaniu zaległych kwot, lecz także na świadczeniu odsetek za czas, w którym ubezpieczona z należnego świadczenia nie korzystała.
Zgodnie z treściąart. 47714§ 1 k.p.c.Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia. W razie uwzględnienia odwołania sąd zmienia zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy.
Mając na względzie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, Sąd doszukał się podstaw do uwzględnienia odwołania wnioskodawczyni w omawianym zakresie i orzekł jak w sentencji wyroku, a to zgodnie z powołanymi przepisami prawa w zw. zart. 47714§ 1 k.p.c.