Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 146/15
Data wyroku: 2015-09-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Suchcicka
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.)

Sygn. akt:III U 146/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Suchcicka

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Małgorzata Laskowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu4 września 2015 r. wO.
sprawy z odwołaniaJ. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.
z dnia13 lutego 2015r.znak(...)

orzeka:

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeJ. K.prawo do emerytury począwszy od 1 stycznia 2015r.;

2
stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

UZASADNIENIE
J. K.wniósł odwołanie od decyzji(...) OddziałuwP.z dnia 13.02.2015r., odmawiającej mu prawa do wcześniejszej emerytury. Odwołujący domagał się przyznania mu tego świadczenia i zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia na stanowisku spawacza wPrzedsiębiorstwie (...)wM.i w(...)wW..
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie.W uzasadnieniu podał, że odwołujący na dzień 01.01.1999r. wykazał okres pracy wynoszący okres pracy w łącznej ilości 25 lat. 3 miesiące i 15 dni, w tym: 24 lata i 20 dni okresów składkowych oraz 1 rok, 2 m-ce i 25 dni okresów nieskładkowych. Do ilości udokumentowanych okresów ubezpieczenia Zakład nie uwzględnił okresów:
- od 21.12.1995r. do 31.12.1995r., ponieważ w tym okresie odwołujący się przebywał na urlopie bezpłatnym,
- od 08.06.1994r. do 23.12.1994r. w(...)Serwis (...)- ponieważ brak dokumentu potwierdzającego zatrudnienie.
Po analizie zgromadzonej w aktach dokumentacji ustalono ponadto, żeJ. K.na dzień 01.01.1999r. nie udowodnił 15 lat pracy okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Do pracy w szczególnych warunkach Oddział ZUS nie uwzględnił odwołującemu okresów pracy: od 27.10.1971r. do 3.11.1973r. i od 16.06.1978r. do 30.04.1992r. z tytułu zatrudnienia w(...)*’ wM.M.., ponieważ przedłożone świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach budzi wątpliwości. W świadectwie tym podano, iż odwołujący się pracował na stanowisku ślusarz - spawacz, a według ogólnego świadectwa pracy i wpisów legitymacji ubezpieczeniowej podano stanowiska - w pierwszym okresie: ślusarz-stażysta i ślusarz oraz w drugim okresie ślusarz, ślusarz-spawacz. Wynika z tego, zdaniem ZUS, iż nie w całym okresie odwołujący się pracował tylko jako ślusarz - spawacz jak podano w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach. Ponadto podany charakter pracy i stanowiska pracy nie odpowiadają wymienionym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. i zarządzeniu Nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1.08.1983r. W związku z tym, że podano podwójne stanowisko pracy zachodzi wątpliwość czy wykonywana praca była w pełnym wymiarze czasu pracy dla poszczególnych stanowisk.
Biorąc powyższe pod uwagę Oddział ZUS wP.stwierdził, żeJ. K.nie spełnił warunków do nabycia prawa do emerytury według przepisówart.184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Odwołujący się osiągnął wiek 60 lat, legitymuje się na dzień 01.01.1999r. wymaganym 25 letnim stażem pracy, lecz na dzień 01.01.1999r. nie posiada prawidłowo udokumentowanego I5-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
W związku z powyższym Oddział ZUS wP.Inspektorat wO.decyzją z dnia13.02.2015r. odmówiłJ. K.prawa do wcześniejszej emerytury.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
J. K.,urodzony w dniu (...)posiada prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W dniu 27.01.2014r. w Oddziale ZUS wP.Inspektoracie wM.wystąpił z wnioskiem o ustalenie uprawnień do emerytury, w oparciu o przepisyustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Na podstawie przedstawionych przez odwołującego dokumentów Oddział ZUS uznałJ. K.za udowodniony na dzień 01.01.1999r. okres pracy w łącznej ilości 25 lat. 3 miesiące i 15 dni, w tym: 24 lata i 20 dni okresów składkowych oraz 1 rok, 2 m-ce i 25 dni okresów nieskładkowych. Do ilości udokumentowanych okresów ubezpieczenia Zakład nie uwzględnił okresów:
- od 21.12.1995r. do 31.12.1995r., ponieważ w tym okresie odwołujący się przebywał na urlopie bezpłatnym,
- od 08.06.1994r. do 23.12.1994r. w(...)Serwis (...)- ponieważ brak dokumentu potwierdzającego zatrudnienie.
Po analizie zgromadzonej w aktach dokumentacji ustalono ponadto, żeJ. K.na dzień 01.01.1999r. nie udowodnił 15 lat pracy okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do pracy w szczególnych warunkach Oddział ZUS nie uwzględnił odwołującemu okresów pracy: od 27.10.1971r. do 3.11.1973r. i od 16.06.1978r. do 30.04.1992r. z tytułu zatrudnienia w(...)*’ wM.M.., ponieważ przedłożone świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach budziło wątpliwości organu rentowego.
Odwołujący się nie jest członkiem OFE.
W dniu 13.02.2015r. organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję, znak(...).
(dowód: akta(...)nr(...))
W okresie od 18.06.1978r. do 30.04.1992r.J. K.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę spawacza w(...)*’ wM.M.. Razem z nim pracowaliT. N.,P. C.iM. S..
W okresie od 1.03.1995r. do 31.12.1995r. i od 1.04.1997r. do 31.12.1998r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę spawacza konstrukcji stalowych wfirmie (...)– serwis” wW..
(dowód: akta osobowe ze(...), akta osobowe(...)– w tym umowa o pracę i świadectwa pracy., zeznania świadków:T. N.k.22a.s., adnotacja 3:16,P. C.k.22v adnotacja 9:34,M. S.k.32v, adnotacja 1:59 zeznania odwołującego sięJ. K.k.33, adnotacja 15:33, akta III U 779/11 i III U 604/08).

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie okazało się zasadne, co skutkowało zmianą zaskarżonej decyzji.
J. K.urodził się w dniu (...), zatem podstawą ubiegania się o prawo do emerytury jestustawa z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U.2013.1440). Zgodnie z art. 24 ust 1b pkt 16 tej ustawy wiek emerytalny ubezpieczonych urodzonych od dnia 01.10.1952 r. do dnia 31.12.1952 r. wynosi co najmniej 66 lat i 8 miesięcy.
Osoby zatrudnione w szczególnych warunkach mogą przejść na wcześniejszą emeryturę. Muszą udowodnić odpowiedni staż ubezpieczeniowy oraz okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a niekiedy fakt osiągnięcia wieku emerytalnego w czasie takiego zatrudnienia.
Możliwość uzyskania emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przewidujeart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j.Dz.U.2013.1440). Szczegółowe warunki, na jakich można otrzymać to świadczenie, zawarte są w rozporządzeniu z dnia 07.02.1983r. Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Przepisy ustawy emerytalnej za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uznają pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia, o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne i otoczenia. Rozporządzenie zaś zawiera w formie załączników dwa wykazy rodzajów prac w szczególnych warunkach: wykaz A i B. W pierwszym z nich umieszczono prace m.in. w górnictwie, w energetyce, w hutnictwie przemyśle metalowym, w chemii, w budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych, w transporcie i łączności, w rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym.
Zgodnie z art. 184 ustawy emerytalnej prawo do emerytury mężczyźnie urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 ust. 4 w zw. z§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, tj. 60 lat, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 01.01.1999 r. osiągnął: co najmniej 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach, tj. 25 lat.
Powyższa emerytura przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego, ewentualnie złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE na dochody Skarbu Państwa oraz rozwiązania stosunku pracy, z tym, że warunek rozwiązania stosunku pracy obowiązywał do 31.12.2012r. Od 01.01.2013r. warunek niepozostawania w stosunku pracy nie stanowi przesłanki nabycia prawa do wcześniejszej emerytury.
Prawo do emerytury na podstawie art. 184 nabywa zatem ubezpieczony, który na dzień 1 stycznia 1999r. legitymował się wymaganym okresem ogólnym i szczególnym, natomiast wiek emerytalny osiągnął po tej dacie, niezależnie od tego, czy w chwili dożycia 60 lat miał status pracownika, wykonywał inną pracę (np. prowadził działalność gospodarczą), czy też w ogóle nie był zatrudniony (zob. uchwałę SN z dnia 8 lutego 2007r., II UZP 14/06, OSNPUSiSP 2007, nr 13-14, poz. 199; wyrok SN z dnia 18 lipca 2007r., I UK 62/07, OSNPUSiSP 2008, nr 17-18, poz. 269 i wyrok SA w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2007 r., III AUa 791/06, Apel. - W-wa 2007, nr 3; por. też uzasadnienie wyroku SA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2005 r., III AUa 462/05, OSA 2006, z. 9, poz. 28).
Ze złożonych dokumentów w sposób jednoznaczny wynika, iż odwołujący ukończył już 60 lat życia i nie przystąpił do OFE.
Przy ustalaniu długości wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ZUS uwzględnia tylko te okresy, wskazane w świadectwie pracy, w których praca ta była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Natomiast w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okresów także w oparciu o inne dowody (tak Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 21 września 1984r., III UZP 48/84, LEX nr 14630). Przeprowadzenie innych dowodów przewidzianych na podstawieKodeksu postępowania cywilnegona okoliczność pracy w warunkach szczególnych dopuszczalne jest, gdy pracodawca wystawił świadectwo pracy a ZUS kwestionuje jego treść, jak i wówczas, gdy dokument ten nie może zostać sporządzony. Postępowanie przed sądem (na skutek odwołania od decyzji organu rentowego) nie podlega ograniczeniom dowodowym, co wynika wprost zart. 473 k.p.c., zatem każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, Sąd nie jest związany środkami dowodowymi dla dowodzenia przed organami rentowymi (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1999 r., II UKN 69/98, OSNP 2000/11/439).
ZUS zakwestionował zatrudnienie odwołującego się w:
-  od 27.10.1971r. do 3.11.1973r. i od 16.06.1978r. do 30.04.1992r. z tytułu zatrudnienia w(...)*’ wM.M.., ponieważ przedłożone świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach budziło wątpliwości organu rentowego;
- od 1.03.1995r. do 31.12.1995r. i od 1.04.1997r. do 31.12.1998r. wfirmie (...)– serwis” wW..
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że stanowisko ZUS nie jest zasadne.
Przedmiotem sporu pomiędzy stronami była ocena charakteru pracy wykonywanej przez odwołującego się oraz możliwość jej zakwalifikowania jako pracy świadczonej w warunkach szczególnych.
W tym miejscu wskazać należy, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie obowiązują ograniczenia dopuszczalności dowodów przewidziane wart. 246 k.p.c.i247 k.p.c.w zw. zart. 304 in fine k.p.c.Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających charakter pracy, okres zatrudnienia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przed Sądem ubezpieczeń możliwe jest wykazywanie okoliczności, od których zależy nabycie uprawnień o emerytury wszelkimi dowodami (wyrok SN z dnia 06.09.1995r., II URN 23/95, OSNP 1996/5/77, wyrok SN z dnia 02.02.1996r., II URN 3/95, OSNP 1996/16/239).
Sąd dał wiarę zeznaniom zawnioskowanych przez odwołującego się świadków, jak i jego zeznaniom, albowiem w większości są one ze sobą zgodne, wzajemnie się uzupełniają i znajdują potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym zebranym w niniejszej sprawie. W toku postępowania nie ujawniła się żadna okoliczność osłabiająca ich wiarygodność i moc dowodową.
ŚwiadekT. N.zeznał, żeJ. K.był jego pracownikiem, razem pracowali wZakładach (...)wM.M.. Świadek pracował od 1966r. do 1992r. jako spawacz - brygadzista. Odwołujący - dokładnie świadek nie pamiętał od kiedy, ale pracował razem z nim przez 20 lat. Jak świadek podjął pracę, to odwołujący się już był zatrudniony. Świadek od początku był spawaczem brygadzistą,J. K.pracował na początku w innej brygadzie, robił pobielanie rurek i pracował na tzw. uszczelkach, gdzie lutował pierścienie. Potem był w brygadzie świadka i cały czas wykonywał tylko roboty spawalnicze. Robili(...)tj. formy na budowę, filtry – odwołujący się też to spawał.J. K.zajmował się tylko i wyłącznie spawaniem, nie wykonywał prac ślusarskich. Na początku spawał bez uprawnień, a potem zrobił uprawnienia. Nawet jak nie miał uprawnień, to spawał, bo umiał to robić. Było to spawanie elektryczne a później w(...). Świadek też miał świadectwo źle wystawione, też odwoływał się do Sądu i Sąd przyznał mu prawo do emerytury. Odwołujący pracował w pełnym wymiarze czasu pracy przez 8 godzin dziennie, innych czynności nie wykonywał.
ŚwiadekP. C.zeznał, że pracował zJ. K.wZ.wM.M.. Zakład robił konstrukcje stalowe. Były to formy budowlane, filtry. Świadek pracował od 1971-1992 jako spawacz, ze dwa lata jako ślusarz. Odwołujący pracował w tych samych latach, co świadek – odwołujący się zajmował się tylko i wyłącznie spawaniem. Spawał elektrycznie, gazowo mało spawali. Prac ślusarskich nie wykonywał. Pracowali w jednej brygadzie, ich brygadzistą był panN.. Świadek też odwoływał się do Sądu Pracy 6 lat temu, Sąd przyznał mu prawo do emerytury. Mieli błędnie wypełnione świadectwa, zdarzały się tam pomyłki. Odwołujący zajmował się wyłącznie spawaniem przez 8 godzin dziennie.
ŚwiadekM. S.zeznał, że pracował razem w(...)w latach 1964-1965, 1966-1975 – razem z odwołującym. Świadek pracował na działach z uszczelkami, tam było lutowanie twarde, spawanie, wytłaczanie. Jak przyszedł do(...), to odwołującego jeszcze nie było, przyszedł później, dokładnie kiedy świadek nie pamięta. Jak przyszedł, to lutował uszczelki i zajmował się klejeniem i lutowaniem uszczelek harmonijkowych. Odwołujący kleił i lutował w tym czasie.
Odwołujący sięJ. K.słuchany w charakterze strony, zeznał zaś, że od 27.10.1971r. do 3.11.1973r. pracował w(...), spawał tam, pracował także przy kwasach, uszczelkach harmonijkowych - lutował je. Miał stanowisko ślusarza, bo wszystkim takie wpisywano. Faktycznie zajmował się lutowaniem uszczelek i kleił je butaprenem, moczył w denaturacie, rozciągał na bębnach i kleił. Do pracy przychodził na zmiany.
Od 1978r. do 1992r. spawał filtry w(...). Nabył uprawnienia spawacza formalnie po roku, ale spawał od pierwszego dnia, bez uprawnień. Spawał drabiny metalowe, filtry, formy - albo elektrodą albo migomatem. Wtedy był tylko i wyłącznie spawaczem. Tak pracował do maja lub kwietnia 1992r. Miał płacony dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Później pracował wfirmie (...), tam spawał bramy dwuskrzydłowe na zawiasach, przęsła ogrodzeniowe, konstrukcje na budowy, drzwi przeciwpożarowe. Firma zatrudniała 5-7 osób, to było prywatne przedsiębiorstwo, którego właścicielem byłK. T.. Tam pracował nieraz dłużej niż 8 godzin dziennie. Odwołujący zeznał, że nie jest w stanie podać świadka z tego zakładu, jeden leży w szpitalu, ktoś wyjechał za granicę, pracowało dwóch obcokrajowców.
Sąd uznał, że zeznania świadków i odwołującego się stanowią miarodajny środek dowodowy na okoliczność charakteru, stałości i pełnowymiarowości pracy odwołującego się w warunkach szczególnych.  Zeznania świadków i odwołującego się ponadto mają potwierdzenie tak w dokumentacji pracowniczej dotyczącej odwołującego się , jak też w aktach spraw toczących się w tut. Wydziale z odwołań P.C.i T.N.. Nie bez znaczenia dla ich oceny pozostaje również okoliczność wystawienia przezzakład (...)świadectwa pracy z dnia 22.04.1992r., w którym wskazywano, żeJ. K.w okresie od 16.06.1978r. do 30 kwietnia 1992r. pracował jako spawacz. Pracodawca także kwalifikował pracę odwołującego jako pracę w warunkach szczególnych, za którą wypłacał odwołującemu dodatek szkodliwy. Ponadto, począwszy od 25.02.1980r. odwołujący się nabył już formalnie uprawnienia spawacza ( książka spawacza k. 4 a.s.).
Na okoliczność rodzaju czynności wykonywanych wfirmie (...)nie zeznawali świadkowie, albowiem była to mała firma kilkuosobowa i odwołujący się nie był w stanie wskazać aktualnie żadnego z nich. Niemniej jednak z zachowanych dokumentów znajdujących się w aktach osobowych jednoznacznie wynika, że zarówno z umowy o pracę, jak i ze świadectw pracy stanowisko odwołującego się było jednoznacznie określane jako spawacz konstrukcji stalowych.
Zarówno zeznania świadków - współpracowników, jak i dokumenty zgromadzone w aktach osobowych i akt ZUS odwołującego się ze spornego okresu zatrudnienia wskazują, że faktycznie odwołujący się stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach tak na stanowisku spawacza, o której mowa w wykazie A, dział XIV „Prace różne” poz. 12 „Prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym”Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U.1983.8.43).
Jako początek wykonywania faktycznego wykonywania pracy spawacza Sąd przyjął datę 18.06.1978r. – wskazaną w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawionym przez(...), wcześniej odwołujący się nie wykonywał prac spawalniczych. Data końcowa 30.04.1992r. wynika także z przedłożonego świadectwa pracy. Łącznie zatem przez okres 13 lat, 10 miesięcy i 13 dni odwołujący się stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach tak na stanowisku spawacza, o której mowa w wykazie A, dział XIV „Prace różne” poz. 12„Prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym”.
W okresie od 1.03.1995r. do 31.12.1995r. tj. przez okres 10 miesięcy i od 1.04.1997r. do 31.12.1998r.tj. przez 1 rok, i 9 miesięcy wfirmie (...)– serwis” wW.odwołujący się stale i w pełnym wymiarze czasu pracował jako spawacz konstrukcji stalowych.
Reasumując, w niniejszej sprawie odwołujący się udowodnił, że w okresach od 18.06.1978r. do 30.04.1992r. oraz od 1.03.1995r. do 31.12.1995r i stale i 1.04.1997r. do 31.12.1998r. – łącznie przez okres 16 lat, 5 miesięcy i 13 dni w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w warunkach szczególnych.
Tym samym wykazał wymagane prawem 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a więc korzysta z prawa do dochodzonego świadczenia. Z tych względów Sąd zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy emeryturę od dnia 01.01.2015r., tj. miesiąca złożenia wniosku. Zgodnie bowiem zart. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychświadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.
Stosownie do treściart. 118 ust. 1 a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych– Sąd, orzekając o prawie do emerytury, ma obowiązek stwierdzenia, czy organ rentowy ponosi lub nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji i przyznanie tego prawa na etapie postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie ZUS nie ponosi takiej odpowiedzialności. Dopiero przeprowadzenie szerszego postępowania dowodowego, uzyskanie akt osobowych, przesłuchanie świadków i analiza ich akt przed Sądem umożliwiło stwierdzenie, że w spornych okresach odwołujący pracował w szczególnych warunkach. Zgromadzony na etapie postępowania przed organem rentowym materiał dowodowy nie pozwalał jednoznacznie na ustalenie, czy odwołujący spełnił wszelkie wymagane prawem warunki uprawniające do prawa do emerytury.