Sąd Okręgowy w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1697/14
Data wyroku: 2015-09-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Irena Żarnowska-Sporysz
Podstawa prawna: art.496 k.p.c. w zw.z art.1 prawa wekslowego

Sygn. akt I C 1697/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący : SSO Irena Żarnowska-Sporysz
Protokolant: prot. sądowy Anna Łachman
po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2015 r. w Krakowie
na rozprawie
sprawy z powództwaA. C. (1)
przeciwkoJ. K. (1),T. S. (1)
o zapłatę z weksla

I
utrzymuje w mocy nakaz zapłaty Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26 maja 2014 roku sygn. I Nc 209/14 – w części tj. co do pozwanegoJ. K. (1)w zakresie kwoty głównej w wysokości 289.750,03 zł (dwieście osiemdziesiąt dziewięć tysięcy siedemset pięćdziesiąt złotych trzy grosze) i w zakresie kosztów postępowania w wysokości 10.838,90 zł;

II
w pozostałym zakresie nakaz ten uchyla i powództwo oddala;

III
zasądza od powoda na rzecz pozwanegoT. S. (1)kwotę 16.790 zł tytułem zwrotu opłaty od zarzutów.

Sygn. IC 1697/14

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 13 maja 2014 powódA. C. (1)wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla iż pozwaniJ. K. (1)iT. S. (1)mają zapłacić solidarnie na rzecz powoda kwotę 447.732,00 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu oraz koszty procesu.
W uzasadnieniu podał ,że dnia 12 stycznia 2005r zawarta została umowa pożyczki pomiędzy powodem jako pożyczkodawcą a pozwanymJ. K. (1)jako pożyczkobiorcą na kwotę 213.000 zł. Sporządzone zostało jednocześnie tego samego dnia porozumienie wekslowe o wypełnieniu weksla in blanco z dnia 12 stycznia 2005r i poręczenie przez pozwanegoT. S. (1)wystawionego przezJ. K. (1)weksla, którym to poręczeniem pozwanyT. S. (1)zobowiązał się zaJ. K. (1)do zapłaty wszelkich zobowiązań wynikających z umowy pożyczki z dnia 12 stycznia 2005r .
W związku z nieuregulowaniem zobowiązań z tejże umowy pożyczki powód dnia 7 stycznia 2014r dokonał wypełnienia weksla zgodnie z deklaracją wekslowa na kwotę 447.732,83 zł i wezwał pozwanegoJ. K.tego samego dnia do jego wykupu w terminie 14 dni. Pismem z dnia 24 stycznia powiadomił też pozwanegoT. S. (1)o terminie wykupu weksla i wezwał go również do jego wykupu .
Na podstawie weksla wystawionego przezJ. K. (1)wydany został nakaz zapłaty dnia 26 maja 2014r.
Obaj pozwani złożyli zarzuty .
PozwanyT. S. (1)wniósł o uchylenie nakazu zapłaty w całości , oddalenie powództwa w całości, zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz, wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty
W uzasadnieniu podał ,że zaprzecza twierdzeniom i zarzutom powoda podniesionym w pozwie a nadto, że w myśl zasadyart. 37 krioudzielone przez niego poręczenie wekslowe jest nieważne bowiem dokonane zostało bez zgody jego małżonki a dotyczyło czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu .
W piśmie z dnia 31 października 2014r (k.207) podniósł też zarzut niewłaściwego wypełnienie weksla, powód nie wskazał sposobu wyliczenia kwoty w nim zapisanej
PozwanyJ. K. (1)wniósł o uchylenie nakazu zapłaty w całości , oddalenie powództwa w całości , zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz, wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty.
W uzasadnieniu podał ,że zaprzecza twierdzeniom i zarzutom powoda podniesionym w pozwie a nadto ,że roszczenie powoda nie istnieje, a umowa pożyczki z dnia 12 stycznia 2005r jest nieważna z uwagi naart 83 kc .
W związku z tym iż nie istnieje stosunek podstawowy ( ważna umowa pożyczki) weksel gwarancyjny stanowiący podstawę roszczenia powoda został wypełniony niezgodnie z zawartą umową wekslową. Powód nie zawarł ważnej umowy pożyczki na którą się powołuje , bo nie było nigdy zamiarem stron zawarcie takiej umowy , a powód nigdy nie oddał do dyspozycji pozwanegoJ. K. (1)środków pieniężnych w kwocie określonej w tej umowie. Pozorna umowa pożyczki została zawarta w związku z zawartą dnia
1 października 2004r ( omyłkowo podana w zarzutach dwukrotnie data 2014) pomiędzyA. C. (1),K. C.a pozwanymJ. K.umową tzw. inwestycyjną dotyczącą zakupu przez tegoż pozwanego udziałów w(...) sp. z o.o.wK.. W punkcie(...)tejże umowy inwestycyjnej powód i jego małżonka zobowiązywali się sprzedaćJ. K.swe udziały współce (...)w terminie do 1 stycznia 2005r o ile spełnione zostaną uzgodnione w punktach(...)tej umowy warunki.
W dniu 29 grudnia 2004r doszło do sprzedaży na rzeczJ. K.udziałów: od(...), odK. C.–(...)– a pozostałe(...)udziałów sprzedanoT. S.. Do tej sprzedaży doszło pomimo niezrealizowania przez pozwanegoJ. K.wszystkich warunków umowy inwestycyjnej z 1października 2004r w szczególności tego określonego w jej p.(...)
Na dzień sprzedaży udziałów współce (...) sp.z o.o.tj. 29 grudnia 2004r istniało zadłużenie ATOS sp z o.o. z tytułu zobowiązań publicznoprawnych : VAT,CIT,PIT w łącznej wysokości 158.418,05 zł do spłaty których pozwanyJ. K.nie zdołał doprowadzić do dnia sprzedaży udziałów. Dodatkowo do zapłaty pozostawała jeszcze kwota 43.000 zł określona w punkcie(...)h umowy inwestycyjnej i załącznika do tej umowy ( str.39) która stanowiła zobowiązanieA. C. (1)względemB. Ż. (1)z tytułu zaciągniętej przez powoda u tego ostatniego pożyczki w tej wysokości a którąJ. K.zobowiązał się za powoda spłacić . Kwotę tę z odsetkami pozwanyJ. K.przekazał do rąkA. C. (1).
W związku z niewywiązaniem się przez pozwanegoJ. K.z warunków umowy inwestycyjnej strony ustaliły iż w celu zabezpieczenia ewentualnych negatywnych skutków jakie mógłby ponieść powód na skutek nie wywiązania się ostatecznie z warunków umowy przez pozwanego zawrą oni umowę pożyczki zabezpieczoną wekslem in blanco poręczonym przezT. S.. Kwota określona w tej umowie miałaby rekompensować ewentualną szkodę poniesioną przez powoda w przypadku nie wywiązania się z warunków umowy inwestycyjnej przez pozwanego. Powód w związku z umową pożyczki nie oddawał pozwanemu do jego dyspozycji żadnej kwoty ani gotówką ani przelewem. Dodatkowo – podkreśla pozwany iż tylko kwota 43.000 zł stanowiła jego zobowiązanie względem powoda , a reszta to było zobowiązaniespółki (...). Całe to zobowiązaniespółki (...)zostało uregulowane do sierpnia 2005r , spłacona też została kwota 43.000 zł , a o tym ,że umowa pożyczki była pozorna świadczy fakt iż do tej pory powód nie żądał zwrotu kwoty z tej umowy . Powód wezwał pozwanych dopiero po
9 latach do wykupu weksla co do którego uważali oni iż został zniszczony.
W piśmie z dnia 24 października 2014r pozwanyJ. K.podniósł dodatkowo ,że wszelkie kwoty wynikające z umowy zbycia udziałów przekazał powodowi ,że rozliczył się z nim całkowicie z tego zobowiązania (k.177)
W piśmie z dnia 15 grudnia 2014r – załączniku do protokołu rozprawy z dnia 15 grudnia 2014r pozwanyJ. K. (1)podniósł dodatkowo zarzut niewłaściwego wypełnienia weksla w zakresie odsetek , które jako roszczenie okresowe jego zdaniem przedawniły się w części przenoszącej kwotę 76.750,03 zł . Zasadne byłoby ich naliczenie za okres trzech lat wstecz od daty wypełnienia weksla czyli od 07.01.2011 do 07.01.2014r – tak więc weksel mógłby opiewać na kwotę 289.750,03 zł a nie na 447.731,83 zł. ( vide –k. 216)
W odpowiedzi na zarzuty pozwanych powód wniósł o utrzymanie w mocy nakazu zapłaty . Podał ,że pozwanyJ. K. (1)nie wspomniał w zarzutach do nakazu zapłaty ,że oprócz zobowiązań względem(...).
z o.o. wynikających z umowy inwestycyjnej z 1 października 2004r – ciążyły na nim jeszcze zobowiązania względemspółki jawnej (...)z punktu(...)tej umowy . Umowa pożyczki z 12 stycznia 2005r zawarta została właśnie dlatego ,że strony umowy inwestycyjnej i umowy sprzedaży udziałówspółce (...) sp. z o. o.zdawały sobie sprawę z tego ,że warunki umowy inwestycyjnej nie były jeszcze wykonane przez pozwanego.
Wartość nominalna udziałówspółki z o.o. (...)jaka przeszła na pozwanegoJ. K.wyniosła 274.000,00 zł , wartość obowiązku ciążącego na tym pozwanym z punktu(...). umowy z 1 października 2004r to kwota 190.000,00 zł , którą powód uregulował z(...) spółki jawnej (...)o numerze(...). PozwanyJ. K.uiścił na ręce powoda kwotę 19.000,00 zł w dniu 1 października 2004r i do końca roku 2004r zapłacił jeszcze 31.000,00 zł- czym wypełnił zobowiązanie z punktu(...)umowy. Kwota ta jednak pochodziła nie od pozwanego lecz odB. Ż. (1), który wręczył pieniądze powodowi , a do których wypłaty zobowiązał się pozwany. Pozwany wtedy nie miał pieniędzy i niezbędna była pożyczka odB. Ż.. ToB. Ż.zapłacił powodowi długJ. K. (1).J. K. (1)zwrócił te pieniądze które w dalszej kolejności zostały przekazaneB. Ż.. Poza w/w kwotą 50.000,00 złJ. K. (1)przelał jeszcze na rzecz powoda kwotę 3000 zł dnia 10 listopada 2004r , 6000 zł dnia 29 listopada 2004r i 2000 zł dnia
7 stycznia 2005 r. Ponadto pozwany ten przelał na konto powoda kwotę 30.000 zł dnia 22 grudnia 2004r, kwotę 40.000 zł dnia 28 grudnia 2004r i dwa razy po 40.000 zł ( 80.000 zł ) dnia 29 grudnia 2004r , przy czym w datach 28 i 29 grudnia 2004r przy przelewie widniał wpis „ za udziały” , których nominalna wartość wynosiła dlaJ. K.268.000 zł, a dlaT. S.5500 zł .
Wszystkie kwoty przekazane przez pozwanegoJ. K.w okresie od 22 grudnia 2004r zostały przez powoda przekazane na konto nr(...), który to rachunek służył obsłudze płatności(...) spółki jawnej. Powód przekazał kwotę 190.000 zł z tytułu zobowiązań tej spółki na rzecz US i ZUS wK.co musiał uczynić jako wspólnik tej spółki i odpowiedzialny za jej zobowiązania zgodnie zart. 31 k.s.h.
Dalej powód wyjaśnia ,że pozwany w sumie zapłacił powodowi 251.000 zł a udziały sprzedane jemu iT. S.współce z o.o. (...)warte były nominalnie 274.000 zł. Ponadto zobowiązaniaspółki jawnej (...)na dzień 31 grudnia 2004r wynosiły 190.000 zł – a te miał też uregulować pozwany zgodnie z p.(...)umowy z 1 października 2004r – zatem wartość zobowiązań pozwanego łącznie to była kwota 464.000 zł. Winien był zatem powodowi po zapłaceniu 251.000 zł jeszcze 213.000 zł – i na taką właśnie kwotę opiewała zawarta dnia 12 stycznia 2005r umowa pożyczki . Nie była to zatem czynność prawna pozorna ale stanowiła nowację zobowiązań pozwanego wynikających z umowy z dnia 1 października 2004r.
Powód nie naciskał na pozwanych co do zwrotu tej kwoty bo miał świadomość ich trudności finansowych , ale co jakiś czas ten temat w rozmowach między stronami powracał .
Co do zarzutówT. S.powód uważa ,że są bezzasadne a jego poręczenie jest ważne , bo nie było czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu choćby dlatego ,że pozwany ten ma znaczny majątek . Podniesiony też przez niego zarzut nieważności złożonego poręczenia godzi w zasady współżycia społecznego.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia w zakresie odsetek powód w piśmie z dnia 20 marca 2014r (k.257) wskazał iż jest on bezzasadny bowiem wypełnienie weksla nastąpiło dopiero 7 stycznia 2014r w którym to momencie doszło dopiero do konkretyzacji roszczenia . Podniesienie tego zarzutu jest ponadto nadużyciem prawa , bo pozwani zwodzili go z zapłatą należności w wysokości 213.000 zł. Dodatkowo stwierdził iż odsetki stanowią ekwiwalent szkody jaką poniósł powód na skutek utraty siły nabywczej pieniądza .
Sąd ustalił :
Dnia 01 października 2004r pomiędzy powodemA. C. (1)i jego małżonkąK. C.jako zbywcami, aJ. K. (1)jako nabywcą – przy udzialeT. C.– zawarta została umowa mocą której:
Zbywcy – prowadzący działalność gospodarczą w ramach spółki jawnej podfirmą (...)i s-ka jawna – i jako właściciele udziałów odpowiednioA. C. (1)-(...)po 100 zł każdy iK. C.(...)po 100 zł każdy w spółce z o.o. podfirmą (...)– zobowiązali się(...)– do sprzedaży na rzecz nabywcy i wskazanej przez niego osoby posiadanych udziałów współce z o.o. (...)za cenę nominalną w terminie do 01 stycznia 2005r , jeżeli nabywca spełni wszelkie ustalone przez strony warunki opisane w pkt.(...)tej umowy, a nadto zobowiązali się do wynajęcia nieruchomości będącej w wyłącznej dyspozycjispółki jawnej (...), do sprzedaży ruchomościspółki jawnej (...)oraz prawa do jej znaku firmowego.
Nabywca zaś zobowiązał się do wykonania wymienionych w tej umowie czynności w tym między innymi do zapłacenia ceny udziałów na warunkach i w terminie określonym w umowie vide pkt 4 .2a umowy i do spłaty na rzeczA. C.kwoty 43.000 zł – vide pkt4.2 h umowy.
Ponadto warunki na jakich miało dojść do przejęcia udziałówspółki z o.o. (...)zostały wymienione w pkt.(...)umowy i tak :
zbywcy zobowiązali się zawrzeć umowę zbycia udziałów pod warunkiem ,
że nabywca( tj.J. K. (1)) jako powołany z dniem 1 października 2004r prezes(...)oraz upoważniony do reprezentowania w zakresie spraw gospodarczych i regulacji zobowiązańspółki jawnej (...)w terminie do 31 grudnia 2004r – dokona między innymi :
1. spłaty wszelkich zobowiązańspółki jawnej (...)powstałych do tego dnia
2. regulacji zobowiązań publicznoprawnychspółki z o.o. (...),
3. spłaty wszelkich zobowiązań publicznoprawnychspółki z o.o. (...)powstałych do września 2004r z tytułu PIT4, ZUS
a. złoży weksel,
b. złoży numer(...)SR dla Krakowa podgórza,
c. wpłaci najpierw 19.000 zł, następnie 31.000 zł i dalej trzy raty po 50.000 zł każda do 27 każdego miesiąca poczynając od 27 lutego 2005r,
d. zawrze umowy przewłaszczenia,
e. złoży odpisy wszelkich uchwał i zobowiązań spółki
Dow: umowa z dnia 1 października 2004- k. 38 i nast.

J. K. (1)nie wykonał w terminie do dnia 29 grudnia 2004r warunków z punktu(...)umowy z dnia 1 października 2004r tj. w szczególności nie uregulował należnościspółki jawnej (...)ponieważ nie miał odpowiedniej ilości pieniędzy. Mimo to jednak z uwagi na długoletnią znajomość i współpracę stron tej umowy, zaufanie jakim powód darzyłJ. K. (1), a nadto dlatego aby zobowiązania z umowy z 1 października 2004 nie wygasły na skutek nie zawarcia umów zbycia udziałów(...). w terminie wskazanym w umowie- powód

A. C. (1)i jego małżonka zawarli w dniu 29 grudnia 2004r umowy zbycia udziałów współce z o.o. (...)za kwoty odpowiednio :(...)udziałów po(...)zł każdy =164.400 zł ,(...)udziałów po(...)zł każdy = 104.100 zł . Doszło też tego samego dnia do zawarcia umowy sprzedaży udziałów tej spółki pomiędzyK. C.aT. S. (1)w zakresie(...)udziałów po(...)zł każdy za cenę 5500 zł . ZaT. S. (1)zapłacił faktycznieJ. K. (1)zwracając mu w ten sposób należne mu wynagrodzenie za usługi czynione na jego rzecz przezT. S. (1).
W każdej z tych umów wpisano ,że cena sprzedaży została już sprzedającym wypłacona.
Faktycznie jednak pozwanyJ. K. (1)zapłacił powodowi i jego małżonce do końca grudnia 2004r kwotę 19.000 zł oraz 31.000 zł tj. łącznie 50.000 zł , oraz w ratach jeszcze 11.000 zł i wpłacił też na konto powoda prowadzone wbanku (...)również w ratach kwotę 190.000 zł. ( razem 251.000 zł ).
Z pieniędzy jakie wówczas zapłacił powodowi cześć tj. kwota 43000 zł pochodziła odB. Ż. (1), który taka kwotę wyłożył za pozwanego – ale które to pieniądze wręczył nie jemu lecz powodowiA. C.którego znał i któremu nieraz pożyczał różne kwoty. Pieniądze te w wysokości właśnie 43000 zł zobowiązał sięJ. K. (1)zwrócić powodowi – a ten zwrócić je następnieB. Ż.. Z tego też względu w umowie z dnia 1.10.(...)w pkt.(...)zaznaczono , żeJ. K.zapłaci powodowi oprócz innych kwot właśnie 43.000 zł , do czego również zobowiązał się pozwanyJ. K.w odrębnym oświadczeniu – k. 76
Dow; Dow: umowy zbycia k. 79- 84 , zeznanie pozwanych k. 374, 477-478, zeznanie powoda – k. 372, 373, dowody wpłat – przelewy –k. 278- 292, zeznanieśw. B. Ż.k. 263
Pieniądze otrzymane odJ. K. (1)powód przelał na konto nr(...)który to rachunek służył obsłudze płatnościspółki jawnej (...). Z konta tego następnie powód jeszcze w grudniu 2004r kwotę 190.000 zł przekazał na spłatę zobowiązańspółki jawnej (...)( pomimo iż miał te zobowiązania uregulowaćJ. K. (1)zgodnie z umową inwestycyjną ) a to dlatego iż wiedział już po rozmowach zJ. K. (1),że ten nie będzie w stanie w terminie wynikającym z umowy z dnia 1października 2004r – spłacić tych zobowiązań. Uczynił więc to za niego również dlatego aby nie odpowiadać jako wspólnik spółki jawnej za jej zobowiązania na zasadzieart. 31 k.s.h.zwłaszcza w stosunku do Urzędu Skarbowego.
Dow: zgodne zeznania stron –k. 372, 374-b.
12 stycznia 2005r doszło do zawarcia umowy pożyczki – pomiędzyA. C. (1)jako pożyczkodawcą aJ. K. (1)jako pożyczkobiorcą na kwotę właśnie 213.000 zł.
Kwota ta miała być spłacona przez pożyczkodawcę w ratach miesięcznych w wysokości ; pierwsze trzy raty po 50.000 zł , czwarta rata 20.000 zł i ostatnia piata rata w wysokości 43.000 zł w terminach od 27 lutego 2005r pierwsza do 27 maja 2005r czwarta a ostatnia piąta w wys. 43.000 zł terminie dwóch tygodni od wezwania o zapłatę . Ustalono oprocentowanie liczone od czerwca 2005r w wysokości 1,25% w stosunku miesięcznym ,( poza ratą 43.000 zł ) które to oprocentowanie zmieniono aneksem do tej umowy z daty 1 października 2005r do 1% w stosunku miesięcznym .
Faktycznie nie doszło wówczas do przekazania takiej kwoty przez powoda na rzecz pozwanego – tylko użyto formy umowy pożyczki dla ustalenia jaką kwotę pozwany winien zapłacić powodowi z tytułu zbycia pozwanym udziałów współce z o.o. (...)– a do zapłaty których ( po odliczeniu tego co już zostało zapłacone i pokryciu przez powoda za pozwanegoJ. K.należnościspółki jawnej (...)w wys. 190.000 zł ) pozostała właśnie taka kwota.
Dow: zeznania powoda –k.372, umowa pożyczki –k. 149-150 , aneks –k. 151
Jednocześnie w dniu zawarcia tej umowy pożyczki tj. 12 stycznia 2005r sporządzono porozumienie wekslowe , w którym pozwanyJ. K. (1)oświadczył iż z tytułu zawartej umowy pożyczki z daty 12 stycznia 2005r jest zobowiązany do zapłaty na rzecz powodaA. C. (1)kwotę 213.000 zł, dla zabezpieczenia której wystawia weksel gwarancyjny in blanco z klauzulą „ bez protestu” , który to wekselA. C. (1)ma prawo wypełnić zgodnie z postanowieniami zawartymi w wyżej powołanej umowie na kwotę odpowiadającą wysokości nieuregulowanego zobowiązania z odsetkami , kosztami .
Porozumienie to jak i wystawiony przezJ. K. (1)weksel in blanco poręczył pozwanyT. S. (1)– nie posiadający wszak na to pisemnej zgody swej małżonkiJ. S., a z którą wówczas łączyła go małżeńska wspólność majątkowa.
Jego majątek wspólny stanowiło wówczas mieszkanie położone wK.i wynagrodzenia za pracę jego i jego małżonki w wysokościach zbliżonych do średnich miesięcznych wynagrodzeń. PozwanyT. S. (1)dnia 09 maja 2013r zawarł ze swą małżonką notarialną umowę podziału majątku wspólnego (k. 245), która poprzedziła zawarta dnia 13 maja 2008r umowa rozdzielności majątkowej.
Dow; porozumienie wekslowe –k. 6 , weksel –k. 15 , zeznanie pozwanegoT. S. (1)–k. 477-478, zeznanie św.J. S.– żony pozwanego –k. 262.
Dnia 7 stycznia 2014 powód wypełnił weksel na kwotę 447.731,83 zł na którą złożyła się kwota główna z umowy pożyczki tj. 213.000 zł oraz odsetki. Wezwał pozwanegoJ. K. (1)do wykupu weksla w terminie do 14 stycznia 2014r , a pozwanegoT. S. (1)do wykupu weksla w terminie do 03 lutego 2014r , a po bezskutecznym upływie terminu - złożył pozew do Sądu.
Dow: zawiadomienia i wezwania do wykupu weksla –k. 11-13
Stan faktyczny ustalony został w parciu o cytowane dokumenty, zeznania świadków , zeznanie powoda i częściowo zeznania pozwanych.
Sąd nie dał wiary pozwanym w tej części w jakiej uzasadniali oni przyczynę zawarcia umowy pożyczki z 12 stycznia 2005r a mianowicie ,że była ona zabezpieczeniem spłaty pożyczki odB. Ż.w wys. 43.000 zł
i zobowiązań publiczno - prawnychspółki z o.o. (...)które ta miała spłacić do dnia zawarcia umowy z 12 stycznia 2005r , a których do tej pory nie spłaciła.
Po pierwsze umowa pożyczki z 12 stycznia 2005r zawarta została nie przezspółkę z o.o. (...)lecz przez pozwanegoJ. K. (1)i nie wynika z niej bynajmniej ,że chodzi o zabezpieczenie zobowiązańspółki z o.o. (...), natomiast fakt iż zawierał ją pozwanyJ. K. (1)jako osoba fizyczna wskazuje na jego zobowiązania jako osoby fizycznej względem powoda, a te wynikały z umowy tzw. inwestycyjnej z 1.10.2004r i umowy zbycia udziałówspółki z o.o. (...)w których to umowach występował równieżJ. K. (1)jako osoba fizyczna.
Po drugie wysokość kwoty na jaką opiewała umowa pożyczki tj. 213.000 zł odpowiadała aktualnemu na dzień jej zawarcia zobowiązaniu pozwanegoJ. K. (1)względem powoda z tytułu umów ; inwestycyjnej z 1.10.2004 i umów zbycia udziałówspółki z o.o. (...). Z ogólnej bowiem kwoty uiszczonej powodowi przezJ. K. (1)tj. 251.000 zł ( co wynika z przelewów ) część jej tj. 190.000 zł przeznaczona została przez powoda na zobowiązaniaspółki jawnej (...)– którą przecież miał zapłacić pozwanyJ. K. (1). Pozostała powodowi zatem kwota 61.000 zł ( 251000zł -190000 zł) . Ponieważ za udziały sprzedane przez powoda i jego małżonkę pozwanemuJ. K. (1)iT. S. (1)pozwani mieli zapłacić łącznie 274.000 zł to różnica pomiędzy kwotą 274000 zł, a kwotą 61.000 zł wynosi 213.000 zł i na taką dokładnie kwotę spisano umowę pożyczki. PozwanyJ. K. (1)uznawał wówczas dług w tej wysokości względem powoda skoro mając świadomość ile do tej pory mu zapłacił i że część tej kwoty tj. 190.000 zł powód przeznaczył na zapłatę tego co on sam miał zapłacić- podpisał umowę pożyczki właśnie na kwotę 213.000 zł. Gdyby nie miał wówczas wobec powoda zobowiązania na taką kwotę to zapewne ani umowy pożyczki ani weksla in blanco by nie podpisał – bo po cóż by miał to robić . Nie do obrony jest też jego twierdzenie że w umowie pożyczki z
12 stycznia 2005r chodziło o zabezpieczenie zobowiązańspółki z o.o. (...)– skoro to pozwany stał się z chwilą nabycia jej udziałów prezesem zarządu tej spółki i on był głównym odpowiedzialnym za jej zobowiązania finansowe, a powód zbywszy udziały w tej spółce stracił prawo do działania w niej. Ponadto gdyby tak było jak twierdziJ. K. (1)i gdyby faktycznie pozwany ten w imieniu swejspółki z o.o. (...)regulował te należności zabezpieczone wekslem to w momencie zapłaty wszystkich naleznych kwot winien zażądać od powoda zwrotu weksla – wobec wypełnienia zobowiązania a przecież tego nie zrobił . Jedynym więc logicznym wytłumaczeniem przyczyny zawarcia umowy pożyczki był faktyczny dług pozwanegoJ. K. (1)względem powoda z racji zbycia udziałów współce z o.o. (...).
Wszelkie inne ewentualne wzajemne roszczenia stron z tytułu ich działania w różnych spółkach i powiązaniach biznesowych ( np.spółka jawna (...)wynajmuje halęspółce z o.o. (...)) mogą oczywiście istnieć i być przedmiotem odrębnych procesów - na co zwracają uwagę pozwani – nie mniej roszczenie objęte niniejszym pozwem nie ma z innymi nic wspólnego i dotyczy stricte opisanego tutaj stanu faktycznego.
Sporne są między stronami okoliczności dotyczące pożyczki kwoty 43.000 zł odB. Ż.. Sąd uznał za wiarygodną wersję powoda, który twierdził ,że kwotę tę pożyczył pozwanyJ. K.odB. Ż.na poczet ceny kupna udziałówspółki z o.o. (...), ale za pośrednictwem powoda który najpierw od tegożB. Ż.te pieniądze( w imieniu pozwanego – ale o czymB.nie wiedział ) odebrał i zatrzymał, a kiedy pozwany zapłacił powodowi pierwsze 50.000 zł ten oddał z nich 43.000 złB. Ż.. O tym ,że do takiej pożyczki mogło dojść świadczy fakt ,że pozwany j.K.nie miał wówczas pieniędzy na zakup udziałówspółki z o.o. (...), a chciał je jednak kupić bo był z nią związany przez lata. Nie miał też w odpowiednim czasie pieniędzy na zapłacenie należnościspółki jawnej (...)i za niego uregulował należność powód. SamB. Ż. (1)przyznał ,że niejednokrotnie pożyczał powodowi pieniądze choć dokładnych kwot pożyczek nie pamiętał co nie jest dziwne bo od tamtej pory minęło już kilka lat, ponadto świadekB. Ż.jest w podeszłym wieku. PozwanyJ. K. (1)natomiast i w umowie inwestycyjnej i w osobnym oświadczeniu zobowiązywał się względem powoda do zapłaty jemu kwoty 43.000 zł z tytułu tej właśnie pożyczki.
Jeżeli chodzi o zeznania świadków to tak w przypadku zeznańB. Ż. (1)jak i zeznańJ. S.– nie było podstaw aby zakwestionować ich wiarygodność . ŚwiadekB. Ż.potwierdził fakt iż niejednokrotnie pożyczał powodowi pieniądze - co by się zgadzało z tym co mówi powód ,że pożyczka dla pozwanegoJ. K. (1)była załatwiana właśnie przez powoda , a świadekJ. S.potwierdziła jedynie iż nie wyrażała zgody na poręczenie jakiego udzielił jej małżonek na kwotę 213000 zł .
Stan prawny:
Powód dochodzi roszczeń z weksla.
Na wstępie zaznaczyć należy iż zobowiązanie wekslowe ma charakter abstrakcyjny co oznacza, iż weksel odrywa się od podstawy ekonomicznej, która była powodem jego wystawienia. Dla ważności zobowiązania wekslowego nie jest więc istotne, czy istniało zobowiązanie będące przyczyną wystawienia weksla oraz czy było ono ważne. Posiadaczowi weksla przysługuje w zasadzie prawo żądania zapłaty sumy wekslowej nawet wówczas, gdy wręczenie weksla było pozbawione dostatecznej podstawy. Dla ważności zobowiązania wekslowego nie ma również znaczenia, czy umowa, w związku z którą został wystawiony weksel, będzie ważna.
Każdy więc, kto złożył swój podpis na wekslu, musi liczyć się z tym, że może być zobowiązany wobec każdoczesnego posiadacza weksla do jego zapłaty. Podnoszenie zarzutów osobistych dopuszczalne jest wyjątkowo w przypadkach ściśle określonych wart. 17 prawa wekslowego.
Zobowiązanie wekslowe każdej z podpisanych na wekslu osób wynika z tego, że złożyła ona na wekslu swój podpis. Zasada ta powoduje, iż posiadacz weksla może dochodzić zapłaty sumy wekslowej na drodze sądowej przeciwko dłużnikowi, który złożył ważny podpis na wekslu.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy iż wystawienie weksla w tym przypadku nastąpiło zgodnie z deklaracją wekslową nawiązującą do zawartej pomiędzyA. C. (1)iJ. K. (1)umowy pożyczki kwoty 213.000 zł. Pieniędzy tych pozwany jako pożyczkobiorca powodowi nie zapłacił zatem zasadnym było wypełnienie weksla i wezwanie dłużnika wekslowego do jego wykupu a następnie do wystąpienia z niniejszym żądaniem. Sama umowa pożyczki z 12 stycznia 2005r nie była umową pozorną i przez to nieważną jak twierdzą pozwani, bo chociaż faktycznie nie doszło wówczas do przekazania pieniędzy w wysokości 213.000 zł to jednak faktem jest iż na ten dzień pozwanyJ. K. (1)zalegał powodowi z zapłatą takiej sumy , który to dług pozwany uznał i zobowiązał się go zwrócić w określonym czasie . Nie ma większego znaczenia czy nazwać to pożyczką czy uznaniem długu - ważne ,że istniało zobowiązanie pozwanego względem powoda do zwrotu takiej kwoty w sposób opisany w tej umowie.
W zarzutach do nakazu zapłaty pozwanyJ. K. (1)podniósł zarzut przedawnienia w zakresie odsetek słusznie zdaniem sądu argumentując iż roszczenie to jako roszczenie okresowe przedawnia się z upływem trzech lat. Mógł więc powód domagać się odsetek od kwoty głównej tj. 213.000 zł za okres trzech lat wstecz licząc od daty wypełnienia weksla . weksel został wypełniony dnia 7 stycznia 2014r więc odsetki wstecz mogą być liczone do 7 stycznia 2011r. Odsetki za ten czas w wysokości 1% w stosunku miesięcznym ( kalkulator odsetek) to kwota 76750,03 zł. W połączeniu z kwotą główną tj. 213.000 zł daje kwotę 289750,03 zł. Sąd zatem uwzględniając zarzut przedawnienia co do odsetek musiał uchylić nakaz zapłaty ponad w/w kwotę i konsekwentnie do powyższego w części dotyczącej kosztów postępowania ponad kwotę 10.838,90 zł. Zarzut przedawnienia nie może być jak to sugeruje powód postrzegany jako nadużycie prawa ze strony pozwanego bowiem w przypadku stron mamy do czynienia z osobami od wielu lat pracjącymi w biznesie i znającymi realia zobowiązań pieniężnych. Nie może też być roszczenie o odsetki traktowane jako swojego rodzaju odszkodowanie za niespłacenie pożyczki w terminie, bo są to różne gatunkowo roszczenia i żądzą się odrębnymi regułami – a powód mógł uniknąć takiej „szkody” wzywając pozwanego wcześniej do wykupu weksla.
Odnośnie pozwanegoT. S. (1)należało nakaz uchylić
i powództwo w stosunku do niego oddalić, bo pozwany ten odpowiada jako poręczyciel wekslowy . Podpisał poręczenie wekslowe bez zgody swej małżonki, a w świetle obowiązującego wówczasart. 37 kriotj. w dacie 12 stycznia 2005r – czynność prawna przekraczająca zakres zwykłego zarządu jest nieważna. Małżonka pozwanegoJ. S.nigdy też nie potwierdziła tego poręczenia. W chwili składania podpisu na wekslu pozwanyT. S. (1)i jego małżonka nie byli bardzo zamożni , bo mieli tylko jedno mieszkanie i własne wynagrodzenia za pracę nie przekraczające wiele średnich krajowych, wiec poręczenie pożyczki na kwotę 213000 zł było niewątpliwie czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu .( vide OSN z 13.04.2005r IV CK 680/04 oraz OSN z 01.12.2010r I CSK 181/10). Należało ją uznać za nieważną. Powód, który znał pozwanego – wiedział zapewne ,że ten jest żonaty i mógł zadbać obierając od niego poręczenie o zgodę na powyższe jego małżonki . Zarzut powoda nadużycia prawa przez pozwanegoT. S. (1)powołującego się na tę nieważność nie może być uznany za trafny bo powód jako wieloletni prezes różnych spółek, działający od lat w biznesie - zapewne wiedział a przynajmniej mógł wiedzieć o konsekwencjach złożenia poręczenia bez zgody małżonki poręczającego. Mając powyższe na względzie – sąd orzekł jak w sentencji na mocyart. 496 kpc. O kosztach orzeczono na mocyart. 98 kpctj. zasądzono dla pozwanegoT. S. (1)kwotę jaką uiścił tytułem opłaty od zarzutów do nakazu zapłaty.