Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 310/15
Data wyroku: 2015-10-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Zawiślak
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Bezpieczeństwu W Komunikacji
Podstawa prawna: art. 437 §1 i 2 kpk

Sygn. akt II Ka 310/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 października 2015 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Zawiślak

Protokolant:

st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz

przy udziale prokuratora Krzysztofa Czyżewskiego
po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r.
sprawyD. C. (1)
oskarżonego o przestępstwo zart. 178a § 1 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim
z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt II K 350/14
zaskarżony wyrok uchyla i sprawę oskarżonegoD. C. (1)przekazuje Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt II Ka 310/15

UZASADNIENIE

D. C. (1)
został oskarżony o to, że w dniu 05.03.2014 r. w miejsco­wościM.ul. (...), woj.(...)w ruchu lądowym prowadził pojazd mechaniczny m-kiA. (...)nr rej. (...)znajdując się w stanie nietrzeź­wości z wynikiem 1,47 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu,

tj. o czyn zart. 178a § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II K 350/14, Sąd Rejonowyw Mińsku Mazowieckim:

I
OskarżonegoD. C. (1)uznał za winnego dokonania zarzu­conego mu czynu stanowiącego występek zart. 178a § 1 k.k., i za czyn ten na podstawieart. 178a § 1 k.k.skazał go i wymierzył karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych przyjmując, na podstawieart. 33 § 3 k.k., iż jedna stawka dzienna jest równoważna kwocie 20 złotych;

II
na podstawieart. 42 § 2 k.k.orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do których uprawnia kategoria
  B prawa jazdy na okres 2 lat;

III
na podstawieart. 43 § 3 k.k.zobowiązał oskarżonego do zwrotu posiadanego prawa jazdy do właściwego Starostwa Powiatowego;

IV
zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty kwotę 200 złotych i zasądził na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 złotych tytułem zwrotu wydatków postępowania.

Apelację od przedstawionego wyżej wyroku wywiódł obrońcaD. C. (1), zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

I
obrazę prawa procesowego mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie:

a
przepisówart. 9 § 1 k.p.k.w zw. zart. 167 k.p.k.w zw. zart. 366 § 1 k.p.k.w zw. zart. 2 § 2 k.p.k.wyrażającą się w niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy poprzez zaniechanie:

- ustalenia z urzędu danych pracowników salonu fryzjerskiego, pod którym stał zaparkowany samochód m-kiA., w którym siedział oskarżony oraz przesłu­chania ich na okoliczności sprawy,
- ustalenia z urzędu danych kobiety, którą strzygłaM. B.w chwili, jak pod salon fryzjerski miał podjechać samochód, którym kierowałD. C. (1)i przesłuchania jej w charakterze świadka na okoliczności sprawy,
- uzyskania wykazu połączeń numerów telefonicznych, którymi w dniu zdarzenia posługiwały sięM. B.oraz ówczesna żona i teściowa oskarżonego,

b
przepisówart. 9 § 1 k.p.k.w zw. zart. 167 k.p.k.w zw. zart. 202 § 1 k.p.k.poprzez zaniechanie wywołania opinii biegłych lekarzy psychiatrów celem prze­pro­wadzenia badań oskarżonego i ustalenia jego stanu zdrowia psychicz­nego,

c
przepisówart. 170 § 1 pkt 4 k.p.k.w zw. zart. 2 § 2 k.p.k.wyrażającą sięw niezasadnym uznaniu, że dowodu z przesłuchaniaJ. M.nie da się przeprowadzić, co doprowadziło do niesłusznego odstąpienia od tej czyn­ności,

d
przepisówart. 4 k.p.k.,art. 5 k.p.k.,art. 7 k.p.k.,art. 92 k.p.k.,art. 410 k.p.k.,art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.polegającą na niewzięciu pod uwagę przy ferowaniu wyroku wszystkich ujawnionych w toku przewodu sądowego i mających istot­ne znaczenie dla rozstrzygnięcia okoliczności, oparciu poczynionych ustaleń faktycznych na dowolnie przeprowadzonej ocenie dowodów oraz wbrew zasa­dom prawidłowego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświad­czenia życio­wego, niedostatecznym uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy w tym okoliczności dla oskarżonego ewidentnie korzystnych, rozstrzygnięciu nieda­jących się usunąć wątpliwości na jego niekorzyść, nienależytej analizie i ocenie poszczególnych dowodów, w szczególności dowodu z wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań świadkaM. B., dokumentacji służbowej Policji; uznaniu za udowodnione faktów niemających wystarczającego oparcia w do­wo­dach i nie wskazaniu w sposób należyty dlaczego Sąd nie uznał dowodów przemawiających przeciwko sprawstwu i winie oskarżonego,

skutkiem czego nie doszło do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy,w tym okoliczności związanych z winą oskarżonego, doszło do poczynienia niepraw­dziwych ustaleń faktycznych skutkujących bezpodstawnym uznaniem, żeD. C. (1)dopuścił się zarzuconego mu przestępstwa.
W następstwie tak sformułowanych zarzutów odwołujący się wniósł o uchy­lenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim.
W toku rozprawy odwoławczej prokurator przyłączył się do apelacji obrońcy oskarżonego i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do po­now­nego rozpoznania. OskarżonyD. C. (1)nie stawił się pomimo prawi­dłowego zawiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej. Obrońca wyżej wymie­nionego nadesłał natomiast pismo, z którego wynikało, że w dniu 9 lipca 2015 r. wypowiedział oskarżonemu pełnomocnictwo do obrony.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja okazała się zasadna i dlatego też zaskarżony wyrok należało uchylić, zaś sprawęD. C. (1)przekazać Sądowi Rejonowemu w Mińsku Ma­zo­wieckim do ponownego rozpoznania.
Należy z całą mocą podkreślić, że orzeczenie takiej treści nie przesądza w żad­nej mierze o sposobie rozstrzygnięcia tej sprawy po jej ponownym rozpoznaniu i nie może zostać odebrane inaczej niż jedynie jako zalecenie ponownego jej rozpo­znania bez opisanych niżej uchybień. W chwili obecnej stwierdzić jedynie należy,że wydanie wyroku w tej sprawie było przedwczesne.
W wyprzedzeniu zasadniczej części rozważań podkreślić należy, że akt oskar­żenia w sprawieD. C. (1)został wniesiony w dniu 9 kwietnia 2014 r. (k. 21), a zatem do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w tejże sprawie m.in. przepisyart. 167 k.p.k.,art. 366 § 1 k.p.k.iart. 452 k.p.k.będą znajdowały zastosowanie w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 r. (art. 36 pkt 2 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw- Dz. U. z 2013 r., poz. 1247 z późn. zm.). Do takiego też brzmienia wskazanych regulacji odnosił się Sąd Okręgowy w swych wywodach.
Odnosząc się do zarzutów i wniosku zawartego w apelacji należy stwierdzić,że na obecnym etapie postępowania sądowego, na plan pierwszy wysuwa się kwestia związana z zaistniałym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym naruszeniem tej części unormowaniaart. 366 § 1 k.p.k., która nakłada na Przewodniczącego obowiązek baczenia, aby wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy. Zaak­centować w tym zakresie należy, że Sąd Rejonowy, wykorzystując dostępne możli­wości dowodowe, winien dążyć do wyeliminowania zarysowujących się w sprawie wątpliwości tak w zakresie zachowań zarzuconychD. C. (1),jak i stanu poczytalności tegoż. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że nale­żyta weryfikacja oświadczeń procesowych oskarżonego wymaga podjęcia wszelkich działań zmierzających do pozyskania potencjalnie możliwych środków dowodowych.
Odnosząc się do pierwszego z podniesionych wyżej zagadnień podkreślić trzeba, że rzetelne wartościowanie relacjiM. B., w świetle zmianyich treści, wymaga przede wszystkim podjęcia działań zmierzających do ustalenia danych pracowników salonu fryzjerskiego, w pobliżu którego zaparkowano samochód markiA.. Zważyć przy tym należy, iż na występowanie wspomnianej kategorii osób, mogących dysponować informacjami relewantnymi dla rozstrzygnięcia o przed­miocie procesu, wskazują zeznaniaT. L.(k. 72v). Weryfikacji oświadczeń procesowychM. B.służyć mogą również działania zmierzające do usta­le­nia danych personalnych osoby, którą strzygł świadek (k. 31),a która to oso­ba, w związku ze swą bytnością w salonie fryzjerskim mogła powziąć
informacje w przedmiocie inkrymi­nowanego zajścia. Wobec okoliczności, żeM. B.zmianę treści informacji przez siebie przekazanych umotywowała rozmową przeprowadzoną z matką ówczesnej małżonkiD. C. (1), koniecznym jest również przesłuchanieJ. M.na okoliczność ewentualnych roz­mów ze świadkami na miejscu zdarzenia. Słusznie podnosi w tym kontekście apelu­jący, że Sąd Rejonowy, odstępując w dniu 3 marca 2015 r. od przesłu­chania tejże osoby z uwagi na jej stałe zamieszkiwanie za granicą (k. 92v), rozstrzygnięciem takim uchybił regulacjiart. 170 § 1 pkt 4 k.p.k.Zważyć bowiem trzeba, że sam element prze­by­wania świadka poza granicami Polski nie jest wystar­czającą przesłanką do pozy­tywnego ustalenia istnienia podstawy odstąpienia od prze­pro­wadzenia dowodu przez przy­jęcie, że dowodu nie da się przeprowadzić. Niezbędne jest tu dodatkowo stwierdzenie, że nie można ustalić, gdzie dokładnie świadek taki przebywa. W innych bowiem sytuacjach możliwe jest skorzystanie z międzynarodo­wej pomocy prawnej i przesłu­chanie takiego świadka (

    videM. M. Kurowski,

    Komen­tarz do art. 170 Kodeksu postę­powania karnego, [w:] D. S. Świecki,

    Kodeks postępowania karnego. Komentarz, LexisNexis 2013, teza 6.). W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy winien w pierwszej kolejności podjąć działania zmierzające do ustale­nia terminu przyjazduJ. M.do Polski, zaś w razie braku takowego terminu- przemyśleć skorzystanie z przytoczonej wyżej możliwości. W celu dokonania rzetelnej analizy relacjiM. B., Sąd I instancji winien rozważyć także uzyskanie wykazu połączeń numerów telefonicznych, którymi w dniu zdarzenia posługiwały sięM. B.oraz ówczesna żona i teściowa oskarżonego. Nie bez znaczenia w tym zakresie może pozostawać również wyjaśnienie rozbieżności występujących pomiędzy zeznaniamiT. L., z których wynika, że w trak­cie podjętej interwencji jednocześnie były obecne zarównoA. M., jak iJ. M.(k. 72v- 73), a zeznaniamiA. M.podającej, że najpierw obecna była jej matka, a następnie tylko ona (k. 92v). Oparciu rozstrzygnięcia na prawdziwych ustaleniach faktycznych niewątpliwie przysłuży się także przesłuchanie drugiego z interweniujących funkcjonariuszy Policji, tj.Ł. W.(k. 40).
Zamykając rozważania w przedmiocie wymogów starannego wartościowania relacjiM. B., a tym samym, ze względu na linię obrony przyjętą przezD. C. (1), również wyjaśnień podsądnego, zaznaczyć trzeba, że nieza­leżnie od efektów oceny zeznań wymienionego świadka Sąd Rejonowy winien rozwa­żyć poinformowanie właściwego organu powołanego do ścigania przestępstw o popeł­nieniu przez wyżej wymienioną czynu zart. 233 § 1 k.k.
W dalszej kolejności zaznaczyć trzeba, że naruszenie normyart. 366 § 1 k.p.k.ma charakter pierwotny nie tylko wobec obrazyart. 4 k.p.k.iart. 5 k.p.k., ale w znacz­nym zakresie również względem naruszeniaart. 7 k.p.k.,art. 92 k.p.k.iart. 410 k.p.k., w konsekwencji czego podniesienie zarzutów naruszenia wskazanych przepi­sów uznać należało za przedwczesne, a tym samym chybione.
Przystępując do rozważań poświęconych zagadnieniu poczytalnościD. C. (1), zaakcentować należy, iż skoro ze złożonych na etapie postępowania przygotowawczego relacjiM. B.wynika, żeD. C. (1)po przyjechaniu w pobliże salonu fryzjerskiego, nie wyłączając silnika prowadzonego przezeń pojazdu, dokonał samoiniekcji bliżej niesprecyzowanej substancji, w rezul­tacie zażycia której doznał konwulsji orazde factostracił przytomność (k. 5v),to zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego poczytalności. Komplementarnez powyższym, w zakresie spostrzeżenia strzykawki z igłą i utraty przytomności przezD. C. (1), informacje przekazał równieżT. L.(k. 72v).W tym stanie rzeczy koniecznym jest ponowne przesłuchanie wymienionych na wska­zane okoliczności. Zważyć tutaj także trzeba, że przytoczone okoliczności wskazująna możliwość podjęcia próby samobójstwa, która w odbiorze zewnętrznym prze­mawia za realną możliwością występowania u oskarżonego zakłóceń w stanie zdrowia psychicznego przynajmniej w chwili czynu, albowiem możliwym jest, że mogła ona wynikać z choroby psychicznej bądź zaburzeń psychicznych (por.postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2014 r., III KK 265/14, LEX nr 1532983). W tym stanie rzeczy koniecznym jest wywołanie przewi­dzianej treściąart. 202 k.p.k.opinii biegłych lekarzy psychiatrów co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, a tym
samym sformułowany przez skarżącego zarzut obrazyart. 9 § 1 k.p.k.w zw.zart. 167 k.p.k.w zw. zart. 202 § 1 k.p.k.musiał zostać uznany za zasadny.
Suma powyższych uchybień jest tego rodzaju, iż z całą pewnością można stwierdzić, że mogły mieć one wpływ na treść orzeczenia. Czynności niezbędnedo wykonania dotyczą istoty sprawy, a Sądowi Odwoławczemu postępowania w tym zakresie prowadzić nie wolno (art. 452 § 1 k.p.k.), nadto wymagają one przepro­wadzenia przewodu sądowego w całości, w tym w szczególności podjęcia działań zmierzających do przesłuchania potencjalnych świadków oraz ponownego przesłu­chaniaA. M.,M. B.i interweniujących funkcjo­nariuszy Policji. W związku z tym zaskarżone orzeczenie należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi I in­stan­cji do ponownego rozpoznania.
Usunięcie wszystkich przedstawionych wyżej braków postępowania dowo­dowego pozwoli Sądowi Rejonowemu nie tylko na dokonanie należytej oceny zeznańM. B.i zweryfikowanie tą drogą linii obrony przyjętej przez oskarżonego, lecz również na zajęcie właściwego stanowiska w przedmiocie poczytal­ności tegoż.
Z powyższych powodów Sąd Okręgowy, na podstawieart. 437 k.p.k.w zw. zart. 456 k.p.k., orzekł jak w wyroku.