Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2442/14
Data wyroku: 2015-02-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Joanna Smycz
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. aktVIII U 2442/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Joanna Smycz

Protokolant:

Maria Szczęsna

po rozpoznaniu w dniu20 lutego 2015 r. w Gliwicach
sprawyC. G.(G.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaC. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia21 października 2014  r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję przyznając ubezpieczonemuC. G.prawo do emerytury począwszy od dnia 1 maja 2014r.;

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz ubezpieczonego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Joanna Smycz

Sygn. akt. VIII U 2442/14

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 października 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemuC. G.prawa do emerytury w niższym wiekuw oparciu oart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A oraz nie rozwiązał stosunku pracy.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury podnosząc, że zgodnie z przedłożoną przez niego dokumentacją oraz zeznaniami świadków, o przesłuchanie których wnosił, wykonywał pracę w warunkach szczególnych w(...)wG.w szczególności okresie od 1 stycznia 1993r. do 31 października 1996r. jako szef WydziałuW.Blach i od 1 listopada 1996r. do 31 stycznia 1998r. jako kierownik WydziałuW.Taśm i tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo ZUS wskazał, że do okresów pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach nie uwzględnił okresu zatrudnieniaw(...)wG.od 16 maja 1978r. do 31 sierpnia 1978r. jako stażysta, od 1 września 1978r. do 30 września 1978r. jako samodzielny technolog, od 1 stycznia 1993r. do 31 października 1996r. jako szef WydziałuW.Blach i od 1 listopada 1996r. do 31 stycznia 1998r. jako kierownik WydziałuW.Taśm bowiem charakter pracy na ww. stanowiskach, w ocenie organu rentowego, nie odpowiada charakterowi pracy wymienionej pod poz. 24 działu XIV wykazu A.
Sąd ustalił co następuje:
UbezpieczonyC. G.,urodzony (...)w dniu 21 maja 2014r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony 60 lat ukończył 11 września 2013r.
Wydając zaskarżoną decyzję organ rentowy uznał, że skarżący, na dzień1 stycznia 1999r., legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze ponad25 lat, z tym, że w ocenie ZUS udowodnił jedynie 14 lat, 2 miesiące i 26 dni okresów pracyw szczególnych warunkach, tj. zatrudnienie od 1 października 1978r. do 31 grudnia 1992r. w(...)wG..
Organ rentowy nie uznał za pracę w warunkach szczególnych, pracy w(...)wG.w okresie od 16 maja 1978r. do 31 sierpnia 1978r. jako stażysta, od 1 września 1978r. do 30 września 1978r. jako samodzielny technolog, od 1 stycznia 1993r. do 31 października 1996r. jako szef WydziałuW.Blach i od 1 listopada 1996r. do 31 stycznia 1998r. jako kierownik WydziałuW.Taśm bowiem charakter pracy na ww. stanowiskach, w ocenie organu rentowego, nie odpowiada charakterowi pracy wymienionej pod poz. 24 działu XIV wykazu A.
Ubezpieczony nie jest członkiem OFE.
W toku procesu Sąd ustalił, iż w czasie zatrudnienia w(...)wG., w spornych okresach od 1 stycznia 1993r. do 31 października 1996r. i od 1 listopada 1996r. do 31 stycznia 1998r. ubezpieczony pracował kolejno jako szef WydziałuW.Blach i kierownik WydziałuW.Taśm. Praca odwołującego na powyższych stanowiskach polegała na nadzorze nad pracownikami walcowni oraz kontroli produkcji. Ubezpieczony odpowiadał za całość procesu technologicznego.
Czynności wykonywanie na tych stanowiskach to: właściwa organizacja pracy wydziału, kontrola i nadzór nad przebiegiem procesów produkcji, koordynacja i kontrola nad terminowym wykonaniem produkcji zgodnie z ustalonymi wskaźnikami techniczno – technologicznymi, nadzór nad prawidłową eksploatacją urządzeń będących na wyposażeniu wydziału, współudział przy organizacji i realizacji remontów urządzeń będących na wyposażeniu wydziału, współpraca z działem technologicznym nad prowadzeniem prób mających na celu poprawę jakości materiału.
Ubezpieczony wykonywał także prace biurowe m.in. sprawdzał raporty i karty pracy. Jego biuro znajdowało się na wydziale produkcyjnym.
Pracę świadczył stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie był kierowany do innych prac.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: zeznań świadków:E. Z.,W. S. (1)iW. S. (2)(zapis rozprawy z dnia 20 lutego 2015r. 9 min. 12 sek. – 42 min. 07 sek.) oraz wyjaśnień odwołującego (zapis rozprawy z dnia 20 lutego 2015r. 42 min. 08 sek. – 55 min. 39 sek.), charakterystyki stanowisk pracy ubezpieczonego (k. 6 a.s.), pisma(...)wG.z dnia 28 lipca 2014r. (k. 7-8 a.s.), a także akt osobowych ubezpieczonego oraz akt organu rentowego dołączonych do akt niniejszej sprawy.
Wymienione wyżej dowody Sąd uznał za w pełni wiarygodne. Wyjaśnienia odwołującego oraz zeznania świadków są logiczne, wzajemnie się pokrywają i uzupełniają,a dodatkowo korelują z dokumentacją pracowniczą sporządzoną przez pracodawcę ubezpieczonego, przedstawiając łącznie rzeczywisty przebieg pracy i zakres obowiązków odwołującego w spornym okresie. W konsekwencji, Sąd uznał, że zgromadzone dowody są kompletne i pozwalają na czynienie na ich podstawie ustaleń co do stanu faktycznego, a następnie – na rozstrzygnięcie sprawy.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego,C. G.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz.U. z 2009r., nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawodo emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawodo świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. W wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, określone zostały prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. W myśl punktu 24 działu XIV wykazu A określającego prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, a stanowiącego Załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzedo takich prac należy:
„kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie”.
Przedmiotem sporu pozostawało ustalenie, czy okresy zatrudnieniaC. G.w(...)wG.od 1 stycznia 1993r. do 31 października 1996r. i od 1 listopada 1996r. do 31 stycznia 1998r. można uznać z okresy pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku, wykonywanej w szczególnych warunkach, a tym samym, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, po ukończeniu 60 roku życia.
Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych wedługart. 184jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treściart. 184przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2008r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wart. 32również po dniu 31 grudnia 2008r. oraz nieprzystąpieniu do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Według oceny Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej konkretnej sprawie wykazało, że ubezpieczonyC.G.ukończył 60 rok życia i na dzień 31 grudnia 1998r. udowodnił łącznie ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonego w(...)wG.od 1 stycznia 1993r. do 31 października 1996r. i od 1 listopada 1996r. do 31 stycznia 1998r. na stanowiskach szefa WydziałuW.Blach i kierownika WydziałuW.Taśm była faktycznie pracą w warunkach szczególnych określoną w wykazieA, dziale XIV:

-

poz. 24, tj. kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji oraz dozór inżynieryjno - techniczny oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.

Organ rentowy nie uwzględnił odwołującemu tych okresów pracy, argumentującże charakter pracy na ww. stanowiskach nie odpowiada charakterowi pracy wymienionej pod poz. 24 działu XIV wykazu A.
Trzeba jednak podkreślić, iż w myśl z ugruntowanego już stanowiskiem judykaturyi doktryny„sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznając sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dokonują kontroli zgodności decyzji administracyjnych wydanych w tych sprawach z prawem w trybie odrębnym określonym wkodeksie postępowania cywilnego, w którym to trybienie obowiązują ograniczenia dowodowe obowiązujące w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organami rentowymi ”(vide – wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 1996r., sygn. akt III AUr 235/96, Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1997r.., nr 1, poz. 2). Z kolei w wyroku z dnia 25 lipca 1997r. sygn. akt II UKN 186/97 Sąd Najwyższy stwierdził, że:„W postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty określone w § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1984r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) ”( OSNP z 1998r, Nr11, poz. 342 ).
Tak więc w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych mogą być przeprowadzane wszelkie dowody zmierzające do prawidłowego rozstrzygnięcia, w tym zeznania świadków.
Z przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania wynika, że ubezpieczony w okresie od 1 stycznia 1993r. do 31 października 1996r. i od 1 listopada 1996r. do 31 stycznia 1998r. jako szef WydziałuW.Blach i kierownik WydziałuW.Taśm wykonywał kontrolę międzyoperacyjną, kontrolę jakości produkcji i sprawował nadzór inżynieryjno - techniczny na wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.
Sąd orzekający w tej konkretnej sprawie podziela również w pełni ugruntowaną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego, zgodnie z którą: „objęcie nadzorem lub kontrolą o których mowa w pkt 24 działu XIV wykazu A rozporządzenia z 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) także innych niż wymienione w wykazie A prac nie wyłącza zakwalifikowania samego nadzoru lub kontroli jako pracy w szczególnych warunkach, jeżeli te inne (podlegające dozorowi lub kontroli) prace nie są na danym oddziale lub wydziale podstawowe”(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2007r., sygn. akt I UK 111/07, lex 375689).Sąd Najwyższy także w wyroku z dnia 30 stycznia 2008r., sygn. akt I UK 195/07 wyraził pogląd, że „osoba wykonująca dozór inżynieryjno-techniczny nad pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych nie musi stale przebywać na stanowiskach, gdzie jest wykonywana praca, w zakresie jej obowiązków musi być przewidziane sporządzanie dokumentacji, planów organizacyjnych i innych czynności. Ponoszenie odpowiedzialności za wykonywanie pracy, w której każdy błąd techniczny może narazić na niebezpieczeństwo pracowników i inne osoby, zostało uznane za wykonywanie pracy w warunkach szczególnych”(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2008r., sygn. akt I UK 195/07,OSNP 2009/7-8/105, lex 488873).
W uzasadnieniach ww. orzeczeń Sąd Najwyższy wskazał, że w sytuacji gdy dozór inżynieryjno-techniczny jest pracą w szczególnych warunkach i praca ubezpieczonego polegająca na dozorze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nie ma żadnej potrzeby ustalania, ile czasu poświęcał on na bezpośredni nadzór nad pracownikami, a ile na inne czynności, które również były związane z tym dozorem.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 marca 2009r., sygn. akt II UK 243/08 wskazał, że dana osoba wykonuje stale i w pełnym wymiarze czasu prace objęte poz. 24 działu XIV wykazu A, pomimo wykonywania pewnych czynności w warunkach nienarażających ją bezpośrednio na szkodliwe dla zdrowia czynniki. W szczególności chodzi tu o czynności ściśle związane ze sprawowanym dozorem inżynieryjno-technicznym i stanowiące jego immanentną cechę, jak sporządzanie dokumentacji dotyczącej dozoru i będącej jego integralną częścią. Czynności te, jak podkreślił Sąd Najwyższy, należy jednak oddzielić od czynności, które nie pozostają w związku z tym dozorem i stanowią dodatkowe obowiązki pracownicze(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2009 r., II UK 243/08 niepublikowany).
Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, żeC. G.w dacie złożenia wniosku o emeryturę spełnia łącznie wszystkie warunków niezbędne do przyznania emerytury z obniżonego wieku, wynikających z treściart. 184, ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.), a tym samym jego odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł, jak w pierwszym punkcie wyroku przyznając ubezpieczonemu prawo do emerytury od 1 maja 2014r., tj. od miesiąca złożenia wniosku. O kosztach orzeczono po myśliart. 98 k.p.c.w związku z§ 12 ust 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia.
SSO Joanna Smycz