Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 952/15
Data wyroku: 2016-01-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sebastian Mazurkiewicz, Michał Chojnowski, Beata Tymoszów

Sygn. akt VI Ka 952/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 stycznia 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Sebastian Mazurkiewicz (spr.)
Sędziowie:  SO Beata Tymoszów
SO Michał Chojnowski
protokolant: asystent sędziego Mateusz Rosłon
przy udziale prokuratora Anety Ostromeckiej
po rozpoznaniu dnia 20 stycznia 2016 r. wW.
sprawyP. H., synaW.iM.ur. (...)wW.
oskarżonego o przestępstwo zart. 156 § 1 pkt 2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ wW.
z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt III K 45/15

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
za podstawę prawną rozstrzygnięcia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary przyjmujeart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 kki okres ten skraca do 3 (trzech) lat;

2
na podstawieart. 72 § 1 pkt 1 kkzobowiązujeP. H.do informowania sądu o przebiegu okresu próby;

II
w pozostałym zakresie tenże wyrok utrzymuje w mocy;

III
zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za drugą instancję, wydatkami obciążając Skarb Państwa;

SSO Michał Chojnowski SSO Sebastian Mazurkiewicz SSO Beata Tymoszów
Sygn. akt VI Ka 952/15

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Apelacja wywiedziona przez prokuratora nie mogła spowodować zmiany wyroku w kierunku postulowanym przez skarżącego, zaś konieczność zastosowania aktualnego brzmieniaustawy Kodeks Karnyspowodowała potrzebę zmiany wyroku na korzyść oskarżonego.
Na wstępie – niejako dla usystematyzowania wywodu – należy wskazać, na dwie fundamentalne kwestie związane z rozpoznaniem w tej sprawie apelacji.
W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, iż– związku z trybem wydania wyroku, określonym wart. 387 kpk– Sąd Okręgowy podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z dnia 25 września 2013 roku, w sprawie pod sygn. akt I KZP 5/13, stosownie do której „kontrolę instancyjną wyroku wydanego w trybieart. 343 kpk, poza modyfikacją wynikającą zart. 343 § 3 kpk, przeprowadza się na zasadach ogólnych”. Oczywistym jest, że pogląd ten odnosi się także do wyroków wydanych w trybieart. 387 kpk. Tym samym – odwołując się do powyższego poglądu – istnieje możliwość zmiany wyroku niezależnie od zawartego przez strony porozumienia. Oceniając materiał dowodowy zebrany w toku postępowania przygotowawczego i ujawniony w toku rozprawy w trybieart. 394 § 2 kpkstwierdzić trzeba, że nie ma wątpliwości, że ustalenia Sądu Rejonowego, co do tego żeP. H.popełnił zarzucane mu przestępstwo są prawidłowe.
W drugiej zaś kolejności podnieść należy, iż wyrok w sprawieP. H.zapadł przed 1 lipca 2015 roku, kiedy nie było podstaw do rozważania odpowiedzialności oskarżonego w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisyustawy Kodeks Karny. Apelację prokuratury rozpoznano zaś pod rządamiustawy Kodeks Karnyw brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 roku, zatem stosownie do treściart. 4 § 1 kknależało – co do zasady – stosować ustawę nową, a poprzednią jedynie wówczas, kiedy była względniejsza dla oskarżonego. Wobec powyższego podstawową materialną kwestią w tej sprawie jest porównanie obu brzmieńustawy Kodeks Karnyz punktu widzenia całokształtu odpowiedzialnościP. H., w tym także z punktu widzenia aktualnej zasadności zarzutu apelacyjnego i wybranie tego brzmienia, które dla oskarżonego jest korzystniejsze.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iżP. H.został skazany na karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkorazart. 70 § 1 pkt 1 kk(w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 roku) warunkowo zawieszono na okres 5 lat próby.Ustawa Kodeks Karnyw brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 roku przewidywała z jednej strony możliwość warunkowego zawieszenia kary wobec osoby skazanej w czasie popełnienia przestępstwa na karę pozbawienia wolności (co aktualne brzmienieart. 69 § 1 kkwyłącza), ale z drugiej strony przewidywała wart. 70 § 1 pkt 1 kkokres próby wynoszący aż 5 lat (zaś aktualnie stosownie do treściart. 70 § 1 kkwynosi on maksymalnie 3 lata, z zastrzeżeniemart. 70 § 2 kk). Tym samym – pomijając w tym miejscu kwestię związaną ze środkiem zart. 46 § 1 kk, czyart. 72 § 2 kk– bieżące brzmienieustawy Kodeks Karnyprzy założeniu orzeczenia kary pozbawienia wolności jest względniejsze dla sprawcy wtedy, kiedy spełnione są następujące warunki formalne (poza kwestią pozytywnej prognozy kryminologicznej, wspólnej dla wcześniejszego i aktualnego brzmieniaart. 69 kk):

1
orzeczono wobec niego karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 1 roku;

2
jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa sprawca nie był skazany na karę pozbawienia wolności.

Tym samym – biorąc pod uwagę fakt, żeP. H.został skazany na karę pozbawienia wolności w wymiarze roku, należało rozważyć kwestię jego uprzedniej karalności. Stosownie do informacji z karty 209 (dane z Krajowego Rejestru Karnego) w dniu 16 listopada 2006 roku uprawomocnił się wobecP. H.wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ wW.pod sygn. akt III K 3136/06, którym wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby oraz orzeczono karę grzywny. Zgodnie zaś z informacją z karty 232 (informacja z sądu wykonującego orzeczenie) wobecP. H.nie zarządzono wykonania kary pozbawienia wolności wynikającej z tego wyroku, natomiast karę grzywny uregulował on w całości w dniu 30 kwietnia 2013 roku. Powyższe oznacza – w świetle brzmieniaart. 76 § 1 i 2 kk, czyli upływu okresu próby i kolejnych 6 miesięcy od tej daty oraz wykonania kary grzywny – że skazanie to uległo zatarciu. Stosownie zaś do treściart. 106 kkz chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a zatem – co zdaje się nie budzić wątpliwości, także w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego np. na gruncieart. 178a § 4 kk–P. H.spełnił także warunek niekaralności określony w aktualnym brzmieniuart. 69 § 1 kk.
Wobec powyższego – biorąc pod uwagę oba brzmieniaustawy Kodeks Karny– w stosunku doP. H.należy zastosować aktualne brzmienieart. 69 § 1 kk, które powoduje możliwość warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności w takim wymiarze, w jakim orzekł Sąd Rejonowy, zaś okres próby – jaki będzie odpowiedni wobecP. H.– nie mógł przekroczyć 3 lat. Stosownie doustawy Kodeks Karnyw brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 roku wniosek ten ma kolejne, niżej wskazane konsekwencje dla oskarżonego, także przez pryzmat orzeczonego wobec niego zadośćuczynienia.
Podnosząc zarzut obrazy prawa materialnego –art. 46 § 1 kk– skarżący słusznie (na gruncie brzmieniakodeksu karnegow dacie wyrokowania przez Sąd Rejonowy i wniesienia apelacji) zauważył, że nie było dopuszczalne orzeczenie obowiązku zadośćuczynienia ratalnego jako środka karnego wymienionego wart. 46 § 1 kk. W tym przedmiocie argumenty z apelacji były słuszne, ale nie można podzielić poglądów skarżącego, iż istniały (zarówno ówcześnie jak i w aktualnym stanie prawnym) podstawy do orzeczenia obowiązku zadośćuczynienia płatnego w ratach na podstawieart. 72 § 2 kk. O ileart. 74 § 1 kkprzewidywał (i w aktualnym stanie prawnym przewiduje) konieczność orzeczenia o sposobie i czasie wykonania probacyjnego obowiązku zart. 72 § 2 kk(a tym samym wskazuje na niewątpliwą możliwość rozłożenia takiej należności na raty) o tyleart. 72 § 2 kkprzewiduje (i przewidywał) jedynie możliwość probacyjnego zobowiązania sprawcy do naprawienia szkody, nie zaś do zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Wobec powyższego środek probacyjny zart. 72 § 2 kkobejmuje tzw. szkodę rzeczywistą oraz utracone przez pokrzywdzonego korzyści, nie dotyczy zaś wyrównania krzywdy, czyli zadośćuczynienia. Niezbicie świadczy o tym porównanie treściart. 46 § 1 i art. 72 § 2 kk.
Aktualne brzmienieart. 46 § 1 kk– już jako środka kompensacyjnego a nie karnego, o czym mowa niżej – powoduje, że nadal istnieje możliwość orzeczenia w oparciu o treść tego przepisu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, jednak aktualnie dodatkowo ustawa przewiduje stosowanie w tym względzie przepisów prawa cywilnego. Takie brzmienieart. 46 § 1 kkpozwala – w ocenie Sądu Okręgowego – na rozłożenie takiej należności na raty, albowiem taką instytucję przewidujeart. 320 ustawy Kodeks postępowania cywilnego. Warto przy tym zauważyć, że bieżące brzmienieart. 46 § 1 kknie wskazuje wprost na zastosowanie przepisówustawy Kodeks Cywilny(lub innych ustaw prawa materialnego, a jedynie wyłącza przepisy prawa cywilnego o zasądzeniu renty) a wskazuje po prostu na stosowanie„przepisów prawa cywilnego”,co powoduje konieczność objęcia rozważeniem instytucji przewidzianych także w cywilnej ustawie procesowej. Ustawy procesowe i materialne bowiem – z istoty rzeczy – zawierają szereg przepisów o charakterze tzw. mieszanym, w tym m.in. możliwość rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty.
Z uwagi na fakt, iż orzeczenie środka zart. 46 § 1 kkw obowiązującym stanie prawnym nie wypełnia warunku orzeczenia środka karnego (gdyż jest on obecnie środkiem kompensacyjnym), należało – zgodnie z treściąart. 72 § 1 kk– nałożyć naP. H.przynajmniej jeden z obowiązków wymienionych wart. 72 § 1 pkt 1-8 kk. Nałożenie obowiązku zart. 72 § 1 pkt 1 kkpolegające na zobowiązaniuP. H.do informowania sądu o przebiegu okresu próby (w praktyce mogące dotyczyć kwestii związanej z wykonaniem środka kompensacyjnego) w zestawieniu ze skróceniem o 2 lata okresu próby w stosunku do orzeczenia sądumeritijest rozstrzygnięciem niewątpliwie względniejszym dla oskarżonego w rozumieniuart. 4 § 1 kk, stąd brak jest podstaw do stosowania poprzedniego brzmieniaustawy Kodeks Karny.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok jak w punkcie I wyroku (podpunkty 1 i 2), w pozostałym zakresie tenże wyrok utrzymał w mocy.
O kosztach sądowych za drugą instancję Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o treśćart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 634 kpk.
SSO Sebastian Mazurkiewicz SSO Beata Tymoszów SSO Michał Chojnowski