Sąd Okręgowy w Przemyślu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 54/15
Data wyroku: 2015-09-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Kwaśny, Jacek Saramaga, Małgorzata Reizer

Sygn. akt I Ca 54/15

POSTANOWIENIE
Dnia 17 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu Wydział I Cywilny w składzie następującym :
Przewodniczący: SSO Elżbieta Kwaśny
Sędziowie: SO Małgorzata Reizer
SO Jacek Saramaga (spr.)
Protokolant: st. sekr. sąd. Iwona Wirkijowska
po rozpoznaniu w dniu 17 września 2015 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawy z wniosku
J. K.iD. Ś.
z udziałem
J. E. (1),M. K., GminyN.,J. O.,Z. K.,E. Ś.iZ. G.
o ustanowienie służebności drogi koniecznej
na skutek apelacji uczestnikaM. K.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Jarosławiu VI Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą wL.
z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt. VI Ns 27/13

p o s t a n a w i a:

oddalićapelację.
SSO Małgorzata Reizer SSO Elżbieta Kwaśny SSO Jacek Saramaga
Sygn. akt I Ca 54/15

UZASADNIENIE

postanowienia Sądu Okręgowego w Przemyślu
z dnia 17 września 2015 r.
WnioskodawczyniJ. K.wniosła o ustanowienie służebności drogi koniecznej przez nieruchomość stanowiącą własnośćJ. E. (2)lubM. K.położoną w miejscowościR.oznaczoną jakodziałka (...)na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w miejscowościR.oznaczonej jakodziałka nr (...)będącej własnością wnioskodawczyni.
W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że do nieruchomości numer 1947 brak jest drogi dojazdowej.
UczestnicyM. K.iZ. K.początkowo popierali wniosek (k. 31), a ostatecznie wnieśli o jego oddalenie.
UczestnikM. K.podnosił, że działka wnioskodawczyni posiada dostęp do drogi gminnej dzięki drodze zaznaczonej na mapie geodezyjnej jako droga gminna o numerze 2340 (2960), tylko trzeba ją prawidłowo rozgraniczyć. Zdaniem uczestnika droga ta z uwagi na to, że nie była używana utraciła swoje zewnętrzne cechy, „zatarła się”, stała się niewidoczna. Natomiast dzisiaj widoczna droga położona na działkach uczestnika jest efektem użytkowania pasa własnej działki jako drogi przez właściciela.
UczestnikJ. E. (1)popierał wniosek o ustanowienie drogi koniecznej na jego nieruchomości za jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 500 zł.
UczestnikD. Ś., który zgłosił się do udziału w sprawie jako nabywcadziałki numer (...)popierał wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej i wyraził zgodę na uiszczenie wynagrodzenia w kwocie 500 zł.
UczestniczkiE. Ś.,J. O.i GminaN.popierały wniosek.
Sąd Rejonowy w Jarosławiu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą wL.postanowieniem z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt VI Ns 27/13 ustanowił na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości numer 1947 o pow. 0,42 ha położonej wR.służebność drogową (drogę konieczną) na nieruchomości numer(...)o pow. 0,46 ha położonej wR.zgodnie ze szkicem przebiegu drogi koniecznej zawartym w opinii biegłego geodetyJ. G.z dnia 20 listopada 2012 roku, świadectwo numer(...)stanowiącym integralną część niniejszego postanowienia. Zasądził odD. Ś.na rzeczJ. E. (1)jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie drogi koniecznej opisanej w punkcie I -szym w kwocie 500 zł płatne w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności oraz orzekł że uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie i nakazał Skarbowi Państwa (Sądowi Rejonowemu w Jarosławiu) ściągnąć od uczestnikaD. Ś.kwotę 669,28 zł tytułem wynagrodzenia biegłego.
Sąd Rejonowy ustalił, iż działka położona wR.oznaczona numerem 1947 o powierzchni 0,42 ha objętaksięgą wieczystą nr (...)była własnościąJ. K.. Od drogi publicznej stanowiącejdziałki numer (...)nieruchomość oddzieladziałka numer (...)własnościJ. E. (1). W sąsiedztwie znajdują się równieżdziałki numer (...)własnościJ. O.,działki numer (...)własnościM. K.iZ. K.oraz numer 1946 własnościE. Ś..
Od drogi głównej do nieruchomości wnioskodawczyniJ. K.prowadzi droga dojazdowa wytyczona na gruncie bez utwardzonej nawierzchni wzdłuż nieruchomościZ. G.,J. E. (1)iM. K.. Od gruntówM. K.droga nie jest niczym oddzielona, natomiast od działkiJ. E. (1)oddzielona jest ogrodzeniem z metalowej siatki, które biegnie aż do rzeki wzdłuż działki wnioskodawczyni. Od gruntówM. K.iZ. K.działka oddzielona jest płytkim rowem. Wnioskodawczyni korzysta z drogi wytyczonej na gruncie i wcześniejM. K.jej tego nie zabraniał.
Kolejno Sąd Rejonowy ustalił, iżdziałka numer (...)będąca własnością GminyN.jest wyraźnie użytkowana w terenie jako droga i zapewnia dojazd do nieruchomości przy niej położonych. Dlatego też Sąd Rejonowy stwierdził, że drogę konieczną wystarczy ustalić tylko nadziałce (...)l/1 przy jej wschodniej granicy na długości 10,60 m i szerokości 5,20 m. Taki przebieg drogi koniecznej zapewni zdaniem Sadu Rejonowego spełnienie wszystkich potrzeb wnioskodawczyni i jest najmniejszym możliwym obciążeniem gruntu, przez który ewentualna droga miałaby przebiegać. Przebieg granicdziałki (...)według stanu na gruncie nie pokrywa się ze stanem na mapie ewidencji gruntów, ale droga nie jest zlokalizowana na działkach uczestnikaM. K..
Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy zważył, iż w myślart. 145 § 1 k.c.jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Zgodnie zaś zart. 145 § 2 i § 3 k.c.przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić i przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy.
Kolejno Sąd Rejonowy wskazał, iż w niniejszej sprawie ustalono, żedziałka (...)nie posiada dostępu do drogi publicznej oznaczonej jakodziałka (...), ponieważ oddziela ją od drogidziałka (...)i to zarówno według stanu na mapie ewidencyjnej jak i według stanu na gruncie, (k. 11, 64). Twierdzenia uczestnikaM. K., że granicedziałki (...)mają inny przebieg i droga istniejąca na gruncie znajduje się na gruncieM. K.nie potwierdziły się w tym postępowaniu, a jeśli uczestnik kwestionuje przebieg granicy służy mu prawo ustalenie tych okoliczności we właściwym postępowaniu. Z usytuowania nieruchomości wynika, że najmniej uciążliwe będzie przeprowadzenie drogi koniecznej przez cześćdziałki (...)w sposób wskazany w opinii biegłego geodety. Wytyczona droga konieczna zajmuje niewielki pas gruntu na skrajudziałki (...)i nie utrudnia znacząco korzystania z tej nieruchomości, adziałce (...)zapewnia dogodny dostęp do drogi.
Sąd pierwszej instancji wskazał dalej, iż z uwagi na fakt, żeart. 145 § 1 k.c.przewiduje ustanowienie drogi koniecznej za wynagrodzeniem, a uczestnicyD. Ś.iJ. E. (1)uzgodnili wysokość jednorazowego wynagrodzenia na kwotę 500 zł, taką też sumę Sąd zasądził odD. Ś.na rzeczJ. E. (1)i ustalił termin płatności na 1 miesiąc od uprawomocnienia się postanowienia, ponieważ kwota wynagrodzenia nie jest znaczna.
Uzasadniając rozstrzygniecie o kosztach postępowania Sąd pierwszej instancji wskazał, iż oparł je na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.
Apelację od powyższego postanowienia wniósł uczestnikM. K., zaskarżając je w całości.
Uczestnik zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego tj.art. 145 § 1 k.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na ustanowieniu drogi koniecznej w miejscu niepokrywającym się z przebiegiem tej drogi w terenie oraz niezgodnie z mapami geodezyjnymi,
- sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a polegająca na uznaniu, że droga wyznaczona przez biegłego geodetęJ. G.jest zgodna z mapami ewidencyjnymi i mapami zasadniczymi zalegającymi w aktach sprawy,
- naruszenie prawa procesowego tj.art. 233 k.p.c.polegające na przekroczeniu granic swobodnej
zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku w całości oraz zasądzenie koszów za postępowanie sądowe
ewentualni uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie
postępowania do czasu zakończenia sprawy o rozgraniczenie.
W uzasadnieniu apelacji uczestnikM. K.podniósł, iż zaskarżone orzeczenie jest dla niego krzywdzące oraz niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Biegły w opinii wyrysował przebieg drogi w całości na posesji uczestnika, po prawej stronie ogrodzenia zamiast po stronie lewej. Dołączone do akt sprawy mapy ewidencyjne i mapy zasadnicze wskazują na zupełnie inny przebieg tej drogi niż przyjął to biegły w opinii. W ocenie apelującego Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na opinii biegłego, która to jest niezgodna z mapami, z których ewidentnie wynika że na jego posesji nie ma drogi, droga gminna przebiega w innym miejscu tj. z drugiej strony ogrodzenia trwałego. Według apelującego zaskarżone orzeczenie Sądu pierwszej instancji jako nieprawidłowe nie może się ostać i funkcjonować w praktyce, gdyż powoduje przyzwolenie sąsiadów na przejeżdżanie przez jego posesję, zamiast po drodze gminnej.
Apelujący podniósł również, że w chwili obecnej w gminie toczy się sprawa o rozgraniczenie jego posesji z drogą gminną i dopiero po prawidłowym ustaleniu przebiegu granicy będzie możliwe wskazanie prawidłowego przebiegu drogi koniecznej.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja uczestnika jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Sąd Okręgowy przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy przy rozpoznawaniu sprawy oraz podziela dokonaną przez ten Sąd ocenę prawną.
Ustosunkowując się do podniesionego w apelacji zarzutu naruszeniaart. 145 § 1 k.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na ustanowieniu drogi koniecznej w miejscu niepokrywającym się z przebiegiem tej drogi w terenie oraz niezgodnie z mapami geodezyjnymi stwierdzić należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie.
Z prawidłowo poczynionych bowiem przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych wynika bowiem, że twierdzenia uczestnika postępowaniaM. K., że granicedziałki (...)będącej własnością GminyN., która jest użytkowana w terenie jako droga, mają przebieg na gruncie, który nie pokrywa się stanem na mapie ewidencyjnej gruntów, są częściowo zasadne. Jednakże wbrew twierdzeniom apelującego, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie wynika aby droga istniejąca na gruncie znajdowała się na nieruchomości będącej jego własnością, co potwierdza również treść wypisu z rejestru gruntów oraz księgi wieczystej.
Za niezasadny ocenić należało również podniesiony przez apelującego zarzut sprzeczności ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a polegający na uznaniu, że droga wyznaczona przez biegłego geodetęJ. G.jest zgodna z mapami ewidencyjnymi i mapami zasadniczymi zalegającymi w aktach sprawy.
Sąd Okręgowy po szczegółowej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie doszedł do wniosku, iż Sąd Rejonowy przeprowadził kompleksowe postępowanie dowodowe, dopuścił dowody z dokumentów, opinii biegłych geodety i dokonał oględzin nieruchomości, a poczynione na podstawie tych dowodów ustalenia faktyczne są prawidłowe. Natomiast droga wyznaczona przez biegłego geodetęJ. G.jest zgodna z mapami ewidencyjnymi i mapami zasadniczymi zalegającymi w aktach sprawy.
Odnosząc się z kolei do podniesionego w apelacji zarzutu dotyczącego przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez pominięcie przez Sąd pierwszej instancji, iż na mapach zalegających w aktach sprawy przedmiotowa droga przebiega po przeciwnej stronie ogrodzenia trwałego, a nie tak jak narysował to biegły w swojej opinii, stwierdzić należy, iż dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena dowodu z opinii biegłego nie budzi zastrzeżeń, a w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znalazły się stwierdzenia wymagane według przepisuart. 328 § 2 k.p.c.
W świetle wykładniart. 233 § 1 k.p.c.skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd tego przepisu wymaga bowiem wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego. To jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do swobodnej oceny dowodów. Przedstawione względy pozwalają uznać, że podniesiony w apelacji uczestniczki zarzut przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów w rzeczywistości nie miał miejsca.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocyart. 385 k.p.c.w zw. zart.13 § 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.
SSO Jacek Saramaga  SSO Elżbieta Kwaśny   SSO Małgorzata Reizer