Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 865/15
Data wyroku: 2015-12-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Czernecka-Kozak
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 865/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 09 grudnia 2015 roku
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Ewa Czernecka-Kozak
Protokolant: Małgorzata Olesiak
po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2015 roku w Nowym Sączu
na rozprawie
odwołaniaA. W. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.
z dnia 13 lipca 2015 roku  znak:(...)
w sprawieA. W. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.
o emeryturę
I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu sięA. W. (1)emeryturę od dnia 1 lipca 2015 roku;
II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.na rzecz odwołującego sięA. W. (1)kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.
Sygn. akt IV U 865/15

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 9 grudnia 2015 roku
Decyzją z dnia 13 lipca 2015 roku, znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.odmówiłA. W. (1)przyznania emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach. ZUS przyjął za udowodniony na dzień 1 stycznia 1999 roku staż pracy wynoszący łącznie 25 lat , w tym żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy powołał się na przepisyustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 roku, poz. 747) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz.43 ze zm.).
Od powyższej decyzji odwołał sięA. W. (1)wnosząc o jej zmianę i przyznanie emerytury. Wskazał, że posiada wymagany okres pracy w warunkach szczególnych na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych wSpółdzielni (...)wL..
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.wniósł o jego oddalenie. Ustosunkowując się do argumentacji zawartej w odwołaniu wskazał, że decyzja jest zasadna i zgodna z przepisamiustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ odwołujący się nie wykazał na dzień 1 stycznia 1999 roku 15 lat pracy w szczególnych warunkach. ZUS wskazał, żeA. W. (1)nie przedłożył świadectwa pracy w warunkach szczególnych, natomiast zeznania świadków w postępowaniu przed organem rentowym nie stanowią dowodu na potwierdzenie okresów pracy w szczególnych warunkach.
Bezspornymw niniejszej sprawie było, że odwołujący sięA. W. (1)(ur. (...)), na dzień 1 stycznia 1999 roku wykazał 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych uzupełnionych okresami pracy w gospodarstwie rolnym. Odwołujący się nie jest członkiem OFE. Wniosek o emeryturę złożył w dniu 1 lipca 2015 roku.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W okresie od 30 października 1976 roku do 16 maja 1977 rokuA. W. (1)był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy wSpółdzielni (...) OddziałwL.na stanowisku kierowcy. W w/w okresie jeździł samochodem ciężarowymmarki S.o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Innych obowiązków nie miał.

dowód:

świadectwo pracy z 16 maja 1977 roku k.12 akt ZUS, zeznania odwołującego nagranie od 00:39:07 min – k. 37/2.
A. W. (1)posiada prawo jazdy kategorii „C” od 6 lipca 1976 roku oraz prawo jazdy kategorii „D” (uprawniające do kierowania autobusami) od 23 lutego 1981 roku.
W okresie od 18 maja 1977 roku do 3 marca 1997 rokuA. W. (1)był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy wSpółdzielni (...)wL.. W trakcie zatrudnienia w wyżej wymienionym zakładzie od 18 maja 1977 roku do końca 1981 roku pracował jako kierowca samochodu ciężarowegoL.(...)o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Woził surowce do produkcji do zakładu odzieżowego i poligraficznego, które funkcjonowały w Spółdzielni (np. tekturę, tkaniny) oraz gotowe wyroby (np. kartony, odzież). Innych obowiązków w tym okresie nie miał.
W okresie od 1982 roku do końca 1988 roku odwołujący pracował jako kierowca autobusumarki J. (...)o liczbie miejsc 32. Autobus ten był wykorzystywany do przewozu pracowników. Praca odwołującego w tym okresie była zorganizowana w następujący sposób: około godziny 4.00 rano wyjeżdżał autobusem spod swojego domu i jechał po pracowników doS., zawoził ich do pracy na godzinę 6.00. Pomiędzy godz. 6.00 a godz. 11.00 wykonywał drobne prace naprawcze oraz porządkowe przy autobusie, następnie o godz. 11.00 jechał z zakładu doS.i przywoził pracowników drugiej zmiany na godzinę 14.00. Po godzinie 14.00 odwoził pracowników pierwszej zmiany doK.i doS.. Do zakładu wracał około godziny 17.00, następnie miał przerwę i o godzinie 22.00 odwoził pracowników drugiej zmiany. Do domu wracał około godziny 24.00. Każdego dnia odwołujący jeździł autobusem co najmniej osiem godzin. Innych obowiązków nie miał.
W okresie od 1 stycznia 1989 roku do połowy 1990 rokuA. W. (1)pracował jako kierowca samochodumarki Ż..
Od połowy 1990 do końca zatrudnienia w Spółdzielni (tj. do 3 marca 1997 roku)A. W. (1)pracował jako kierowca samochoduS.o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Woził surowce do produkcji oraz gotowe wyroby z zakładu odzieżowego i zakładu poligraficznego. Innych obowiązków nie miał.
W lutym 1994 roku Prezes Zarządu Spółdzielni wydał polecenie o przeniesieniuA. W. (1)do pracy na stanowisko nakładacza-odbieracza maszyn drukarskich w zakładzie poligraficznym na okres od 1 marca 1994 roku do 31 maja 1994 roku. Odwołujący odmówił przyjęcia powyższego polecenia i nie podjął pracy na proponowanym stanowisku.
Wraz z odwołującym pracowaliA. W. (2)iW. K..W. K.był zatrudniony wSpółdzielni (...)wL.w okresie od 5 lipca 1975 roku do 2000 roku, zaśA. W. (2)od 1980 roku do 2000 roku – obaj na stanowiskach kierowców.
Zakład nie wystawiał pracownikom świadectw pracy w warunkach szczególnych.

dowód:

zeznania odwołującego nagranie od 00:39:07 min – k. 37/2, zeznania świadkaW. K.nagranie od 00:06:37 min k. 36/2, świadkaA. W. (2)nagranie od 00:22:43 min k.37, kserokopia prawa jazdy k. 21,22, akta osobowe odwołującego: świadectwo pracy z dnia 3 marca 1997 roku, zaświadczenia z 19 listopada 1980 roku i 20 lutego 1981 roku, polecenie służbowe, angaże.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, której wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania. Sąd oparł również swoje ustalenia na zeznaniach odwołującego sięA. W. (1), uznając je za wiarygodne, spójne, logiczne oraz zgodne w zasadniczych kwestiach z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie w postaci zeznań świadkówA. W. (2)iW. K., którym Sąd dał wiarę. Zeznania odwołującego oraz świadków nie były kwestionowane przez organ rentowy. Zeznania te Sąd uznał za wiarygodne. W zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy były one zbieżne, logiczne i przekonujące. Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków oraz zgodne z nimi zeznania odwołującego potwierdziły w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości charakter zatrudnienia i rodzaj pracy wykonywanej przez odwołującego w spornym okresie.
Pozostałe okoliczności sprawy uznał Sąd za bezsporne, bowiem nie były one kwestionowane przez strony. Również dokumenty przedstawione na stwierdzenie powyższych okoliczności zostały ocenione jako w pełni wiarygodne i prawdziwe.

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie czy odwołujący się spełnia przesłanki do przyznania emerytury.
W związku z tym, żeA. W. (1)nie osiągnął powszechnego wieku emerytalnego, jest osobą urodzoną po 31 grudnia 1948 roku należało rozważyć czy spełnia przesłanki do przyznania wcześniejszej emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015r., poz. 748). Stosownie do tego przepisu ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. 20 lat w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku mężczyzn.
Stosownie do ust. 2 cytowanego przepisu, emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z ust. 2 art. 32 cyt. ustawy dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Warunki przejścia na emeryturę przez wymienionych powyżej pracowników określa rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983r. Nr 8 poz. 43 ze zm.). Wyszczególnienie prac uznawanych za wykonywane w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zawierają wykazy A i B stanowiące załącznik do wskazanego wyżej rozporządzenia. Do treści tych załączników były dostosowane resortowe wykazy stanowisk.
Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełni łącznie następujące warunki: osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla kobiet 55 lat, 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Za wymagany okres zatrudnienia uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.( § 3 i 4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku).
W świetle § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia zakład pracy stwierdza zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach. Natomiast w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okoliczności także w oparciu o inne dowody. Sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organami rentowymi, stąd też w niniejszej sprawie Sąd – wobec braku świadectwa pracy w szczególnych warunkach - dopuścił dowód z zeznań świadków oraz przesłuchania odwołującego się na okoliczność wykonywania przez niego pracy w szczególnych warunkach.
Bezspornym w niniejszej sprawie było, że odwołujący się osiągnął z dniem(...)wiek 60 lat i w dniu 1 stycznia 1999 roku posiadał wymagany okres zatrudnienia wynoszący co najmniej 25 lat. Odwołujący nie przystąpił też do otwartego funduszu emerytalnego. Spór dotyczył zatem wymaganego okresu 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a w szczególności czy praca, którąA. W. (1)świadczył w trakcie zatrudnienia wSpółdzielni (...)wL.może być uznana za pracę, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Za pracę w szczególnych warunkach uznać należy taką pracę, która spełnia kryteria określone w przepisach w/w rozporządzenia Rady Ministrów – a mianowicie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowiskach wymienionych w wykazie A lub B stanowiących załącznik do rozporządzenia. Zgodnie z wykazem A, dział VIII, pkt 2 rozporządzenia prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony oraz kierowców autobusów o liczbie miejsc powyżej 15 należą do prac w warunkach szczególnych..
Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że w okresie zatrudnienia wSpółdzielni (...)wL.A. W. (1)wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracę na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony w okresach: od 18 maja 1977 roku do końca 1981 roku (samochódL.) i od połowy 1990 roku do końca zatrudnienia (samochódS.) oraz kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 w latach 1982-1988. Odwołujący się pracował również jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony wSpółdzielni (...)wL.w okresie od 30 października 1976 roku do 16 maja 1977 roku.
Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe wykazało zatem, że odwołujący w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu powołanych wyżej przepisów.A. W. (1)pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony oraz kierowcy autobusu o liczbie miejsc ponad 15 wymienionym w wykazie A, dziale VIII pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i na dzień 1 stycznia 1999 roku, tj. na dzień wejścia w życieustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiada ponad 15 - letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wymagany przez powołany wyżej art. 184 tej ustawy.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, żeA. W. (1)spełnił wszystkie przesłanki wymagane do przyznania emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W tym stanie rzeczy, Sąd - na zasadzie 47714§ 2 k.p.c.i na podstawie powołanych wyżej przepisów - zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu sięA. W. (1)emeryturę od dnia 1 lipca 2015 roku, tj. od miesiąca złożenia wniosku (pkt I wyroku). Sąd, na mocyart. 98 k.p.c.w zw. z § 12 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 poz. 461 ze zm.) zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.na rzecz odwołującego sięA. W. (1)kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.