Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2470/14
Data wyroku: 2015-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Patrycja Bogacińska-Piątek
Słowa kluczowe: Wysokość Świadczenia
Podstawa prawna: art. 50 d ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktVIII U 2470/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Patrycja Bogacińska-Piątek

Protokolant:

Iwona Sławińska

po rozpoznaniu w dniu17 czerwca 2015 r. w Gliwicach
sprawyA. K.((...))
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
owysokość świadczenia
na skutek odwołaniaA. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia16 października 2014  r.nr(...)
oddala odwołanie.
(-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek
Sygn. akt VIII U 2470/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16 października 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ.przyznał ubezpieczonemuA. K.prawo do emerytury górniczej. Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy przyjął 30 lat i 10 miesięcy okresów składkowych oraz 1 rok i 1 miesiąc okresów nieskładkowych. Do 194 miesięcy pracy górniczej ZUS zastosował przelicznik 1,8 zaś do 152 miesięcy pracy górniczej przelicznik 1,2.
W załączniku do powyższej decyzji poinformowano ubezpieczonego, że ZUS nie zaliczył mu w wymiarze półtorakrotnym okresu zatrudnienia od 2 lipca 1982r. do23 października 1984r., od 7 listopada 1986r. do 30 czerwca 1991r. i od 1 maja 2002r. do16 listopada 2006r. gdyż stanowisko elektromonter i elektromonter maszyn i urządzeń górniczych układu(...)nie figurują w załączniku nr 3 do Rozporządzenia Ministra Pracyi Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. Nadto ZUS nie zaliczył z przelicznikiem 1,8 okresu zatrudnienia od 17 listopada 2006r. do 31 grudnia 2006r., na stanowisku elektromontera maszyn i urządzeń górniczych w przodku, bowiem jego obowiązki w tym czasie nie odpowiadają obowiązkom na tym stanowisku.
Ubezpieczony w odwołaniu domagał się zaliczenia spornych okresów według przelicznika 1,8. Podał, iż w tym czasie pracował przez cały czas na odkrywce wKWK (...)jako elektromonter czyli rzemieślnik wykonujący prace elektryczne w ciągu technologicznym wydobycia węgla(...). Ubezpieczony zarzucił, że ZUS zaliczył muw wymiarze półtorakrotnym tylko niektóre okresy zatrudnienia, podczas gdy w całym okresie zatrudnienia wykonywał on, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, taką samą pracę, bezpośrednio w przodku, przy zasilaniu w energię elektryczną i utrzymaniu w eksploatacji maszyn podstawowych do urabiania nakładu i węgla oraz zwałowania nakładu. W ocenie odwołującego praca ta odpowiada swym charakterem stanowisku rzemieślnika wykonującego prace elektryczne bezpośrednio w przodku, wymienionemu w pkt 7, DZ. III, Załącznika nr 3 do rozporządzenia(...)z 23 grudnia 1994r.
ZUS wniósł o oddalenie odwołania z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie podniósł ponadto, że z ustaleń Komisji Weryfikacyjnej, poczynionych w oparciu o akta osobowe odwołującego, ustalono iżw spornych okresach zajmował on kolejno stanowiska elektromonter od 2 lipca 1982r. do23 października 1984r., od 7 listopada 1986r. do 30 czerwca 1991r., elektromonter przenośników wielkogabarytowych od 1 lipca 1991r. do 30 kwietnia 2002r., elektromonter maszyn i urządzeń górniczych układu(...)od 1 maja 2002r. do 16 listopada 2006r..
Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił co następuje
OdwołującyA. K.urodził się (...)
Z dniem(...)., tj. z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego, ubezpieczony przeszedł na emeryturę górniczą, przyznaną mu zaskarżoną decyzją z dnia 16 października 2014r.
Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy przyjął 30 lat i 10 miesięcy okresów składkowych oraz 1 rok i 1 miesiąc okresów nieskładkowych. Do 194 miesięcy pracy górniczej ZUS zastosował przelicznik 1,8 zaś do 152 miesięcy pracy górniczej przelicznik 1,2.
Do pracy w wymiarze półtorakrotnym ZUS nie zaliczył dniówek z okresu zatrudnienia od 2 lipca 1982r. do 23 października 1984r., od 7 listopada 1986r. do 30 czerwca 1991r., od1 maja 2002r. do 16 listopada 2006r. i od 17 listopada 2006r. do 31 grudnia 2006r.
Sąd ustalił, że w okresie od 2 lipca 1982r. do nadal ubezpieczony jest zatrudnionyw(...) S.A.Oddział (...)wR..
W protokole Komisji Weryfikacyjnej z dnia 18 października 2009r., obejmującym okres od 2 lipca 1982r. do 23 października 1984r. i 7 listopada 1986r. do 31 grudnia 2006r. wskazano, że w tym czasie odwołujący zajmował następujące stanowiska:

-

od 2 lipca 1982r. do 23 października 1984r., od 7 listopada 1986r. do 30 czerwca 1991r. – elektromonter – oddział E-5,

od 1 lipca 1991r. do 30 kwietnia 2002r. – elektromonter przenośników wielkogabarytowych – oddział E-2,

od 1 maja 2002r. do 16 listopada 2006r. – elektromonter maszyn i urządzeń górniczych układu(...)oddział E-2

od 17 listopada 2006r. do nadal – elektromonter maszyn i urządzeń górniczychw przodku – oddział E-2

Komisja Weryfikacyjna uznała, iż w okresie od 2 lipca 1982r. do 23 października 1984r. i od 7 listopada 1986r. do 31 grudnia 2006r. ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonującego prace elektryczne wymienionym pod poz. 7 Dz. III, Załącznika nr 3 do rozporządzenia(...)z dnia 23 grudnia 1994r.
W tych okresach odwołujący przepracował odpowiednio 615 i 4.839 dniówek półtorakrotnych.
W świadectwie wykonywania pracy górniczej z 2 lipca 2014r. pracodawca wskazał, że ubezpieczony w okresie zatrudnienia w(...)od 2 lipca 1982r. do23 października 1984r. oraz od 7 listopada 1986r. do nadal wykonywał pracę górniczą na stanowisku rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce bezpośrednio w przodku stalei w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonującego prace elektryczne wymienionym pod poz. 7 Dz. III, Załącznika nr 3 do rozporządzenia(...)z dnia 23 grudnia 1994r.
W toku postępowania ustalono, iż w okresie zatrudnienia w(...)od2 lipca 1982r. do nadal ubezpieczony pracował przez cały czas na oddziale elektrycznym najpierw E5 a po przekształceniu E2. Pracownicy oddziału zajmowali się dostarczaniem energii elektrycznej do maszyn podstawowych i przenośników układu(...).
Ubezpieczony zajmował się obsługą ruchu elektrycznego przy zasilaniu maszyn podstawowych i przenośników wielkogabarytowych, tj. nadzorowaniem prawidłowej pracy infrastruktury technicznej zasilającej maszyny podstawowe, jak również znajdującej się na taśmociągach, zarówno tych zamontowanych na maszynach podstawowych, jak i tych które były bezpośrednio do nich przyłączone. Sporadycznie też był wysyłany do obsługi elektrycznej taśmociągów w innych częściach wkopu. W Wydziale E-5 zatrudnieni byli zarówno pracownicy pracujący w głównej mierze w obrębie maszyn podstawowych, tj. na samych koparkach wielonaczyniowych i zwałowarkach oraz w ich nieodległym sąsiedztwie, z kolei w Wydziale E-2 pracowali pracownicy zajmujący się obsługą elektryczną taśmociągów na całym terenie odkrywki. Po połączeniu obu tych wydziałów i przyjęciu symbolu E-2, jego pracownicy zajmują się utrzymaniem ruchu elektrycznego zarówno na koparkach wielonaczyniowych i zwałowarkach, jak też na pozostałych urządzeniach we wkopie.
Ubezpieczony zajmował się wszystkimi pracami montażowymi, konserwacyjnymi, remontowymi związanymi z działaniem infrastruktury technicznej, dostarczającej energię elektryczną do podzespołów maszyn podstawowych, w tym zamontowanych na nich przenośników taśmowych. Czynności te wykonywał przez 80 – 90% czasu pracy. Z koleiw pozostałym czasie wykonywał wprawdzie te same czynności, jednak już na przenośnikach wielkogabarytowych, umiejscowionych w odległości 150 – 200 metrów od maszyn podstawowych, a bywało też tak, że kierowany był sporadycznie również w inne części wkopu.
Razem z ubezpieczonym pracowali świadkowie:E. Z.– sztygar zmianowyi oddziałowy (przełożony ubezpieczonego) orazM. P.– elektromonteriG. Z.– elektromonter.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: akt emerytalnych ubezpieczonego – w szczególności świadectwa wykonywania pracy górniczej (k.8 a.e.), protokołuz posiedzenia Komisji Weryfikacyjnej (k.9-10 a.e.), akt osobowych ubezpieczonego dołączonych do akt niniejszej sprawy; zeznań świadków:E. Z.,M. P.iG. Z.(k.11-12) przesłuchanych w drodze pomocy prawnej udzielonej przez Sąd Rejonowy w Bełchatowie oraz przesłuchania ubezpieczonego (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 17 czerwca 2015r. minuty od 10:01 i nast.).
Co do charakteru i zakresu wykonywanych przez ubezpieczonego prac oraz ich wymiaru, Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i zeznaniom ubezpieczonego. Świadkowie pracowali w spornym okresie razem z ubezpieczonym, ponadto świadekE. Z.był przełożonym odwołującego, mieli oni zatem wiedzę na temat charakteru świadczonej przez niego pracy. Zeznania świadków były szczegółowe, spójne, wzajemnie się pokrywałyi korespondowały z zeznaniami ubezpieczonego, a nadto znalazły odzwierciedleniew pozostałym materiale dowodowym.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 51 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz.U. z 2015r. poz. 748), przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur, o których mowa wart. 50a lub 50e, stosuje się,z zastrzeżeniemust. 2, następujące przeliczniki:
1) 1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy;
2) 1,8 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50d;
3) 1,4 za każdy rok pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 1-3 i 5-9, wykonywanej częściowo na powierzchni i częściowo pod ziemią;
4) 1,2 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego,w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego.
Z kolei art. 50d, ust. 1 stanowi, że przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego zalicza się w wymiarze półtorakrotnym następujące okresy pracy na obszarze Państwa Polskiego:
1) w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych;
2) w drużynach ratowniczych.
Zgodnie z ust 3 tego przepisu minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowo stanowiska pracy, na których zatrudnienie zalicza się w myśl ust. 1 i 2 w wymiarze półtorakrotnym.
Na podstawie powyższej delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczalnej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty (Dz.U. z 1995r. Nr 2 poz.8).
Z kolei stanowiska pracy, na których zatrudnienie zalicza się wymiarze półtorakrotnym określone zostały szczegółowo w Załączniku Nr 3 do wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 23 grudnia 1994r.
Spośród wymienionych w Dziale III Załącznika nr 3 stanowisk w kopalniach węgla brunatnego zaliczanych w wymiarze półtorakrotnym w pkt 7 wymieniono rzemieślników zatrudnionych na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach, wykonujący prace górnicze, mechaniczne, elektrycznei hydrauliczne przy obsłudze, konserwacji, montażu i demontażu tych maszyn i urządzeń.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy praca ubezpieczonego w spornych okresach zatrudnienia była pracą przodkową i odnosiła się do stanowisk, o których mowaw załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczalnej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty.
Trzeba pamiętać, że art. 50d ust. 3 zawiera delegację ustawową dla wydania omawianego wyżej rozporządzenia z 23 grudnia 1994r. tj. określenia stanowisk pracy, na których zatrudnienie zalicza się w wymiarze półtorakrotnym - w myśl ust. 1 i 2. Odniesienie do ust 1 i 2 tego przepisu wyraźnie wskazuje, że wymienione szczegółowo w Załączniku nr 3 do rozporządzenia stanowiska muszą odpowiadać kryteriom określonym w ust. 1 i 2 i nie mogą wykraczać poza te kryteria.
W sytuacji zatrudnienia w kopali węgla brunatnego, stanowiska wskazanew Załączniku nr 3, Dz. III - ze względu na charakter pracy i miejsce jej wykonywania - muszą dotyczyć pracy wykonywanej w warunkach art. 50d ust. 1 pkt. 1 (wcześniej art. 37 ust. 1 pkt. 1) tj. wykonywanej w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybówi robotach szybowych, a nie każdej pracy wykonywanej na odkrywce węgla brunatnego.
Sam fakt wykonywania przez odwołującego w spornym okresie pracy górniczej na odkrywce, nie przesądza o jej zaliczeniu w wymiarze półtorakrotnym, gdyż w takim wymiarze podlegają uwzględnieniu tylko niektóre prace górnicze, wskazane w art. 50d ustawy i skonkretyzowane w załączniku Nr 3 do rozporządzenia z dnia 23 grudnia 1994r., związane bezpośrednio z zasadniczym procesem zakładu górniczego jakim jest wydobywanie urobku.
Stanowisko takie zostało już ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w wyroku z 11 lutego 2010r. (I UK 236/09, LEX nr 585722) wskazał, że „jako prace wymienione w załączniku Nr 3 do rozporządzenia z dnia 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym, przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty (Dz. U. z 1995r. Nr 2, poz. 8), mogą być tylko uznane takie czynności wykonywane przez górnika, które bezpośrednio związane są z wykonywaniem czynności w przodkach przy urabianiui ładowaniu urobku oraz, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybówi robotach szybowych. Pojecie "inne prace w przodku" (art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) musi wiązać sięz bezpośrednim i zasadniczym procesem produkcyjnym zakładu górniczego, polegającym na urobku i wydobywaniu kopalin.”
W ocenie Sądu orzekającego, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonegow przedmiotowej sprawie należy przyjąć, iż pracaA. K., w spornych okresach nie spełnia kryteriów, pozwalających zaliczyć jej do pracy przodkowej wykonywanej w warunkach pkt 7, Dział III, Załącznika Nr 3 do rozporządzenia wymieniającego prace rzemieślników zatrudnionych na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach, wykonującego m.in. prace elektryczne.
W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że zapisy tego rozporządzenia jako przepisyz zakresu ubezpieczeń muszą być interpretowane ściśle i niedopuszczalne jest ich interpretowanie w sposób rozszerzający.
Pracy ubezpieczonego nie można niewątpliwie zaliczyć do pracy, która wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w przodku, tj. na koparkach i zwałowarkach.
Zarówno z zeznań świadków, jaki wyjaśnień samego ubezpieczonego wynika jednoznacznie, że prace wykonywane przez niego na maszynach podstawowych,tj. koparkach wielonaczyniowych i zwałowarkach, w zakresie utrzymania ich zasilania, zajmowały odwołującemu 80 – 90 % czasu pracy. Z kolei w pozostałej części czasu pracy zajmował się utrzymaniem infrastruktury elektrycznej na przenośnikach wielkogabarytowych. Wprawdzie odwołujący utrzymywał, że były one umiejscowione w odległości 150 – 200 metrów od maszyn podstawowych i bezpośrednio stykały się z maszynami podstawowymi, jednak nie były ich częścią składową.
Równocześnie odwołujący nie sprecyzował i nie wykazał przez jaką konkretną ilość dniówek w spornych okresach wykonywał prace wyłącznie przodkowe i tym samym nie sprostał ciążącym na nim obowiązku dowodowym, o którym mowa wart. 6 k.c.Niemożliwe zatem było w toku niniejszego procesu uznanie za zasadne jego roszczenia o zaliczenie spornych okresów w całości, z przelicznikiem 1,8 na wysokość świadczenia.
Odnosząc się z kolei do zarzutu odwołującego, że przez cały okres zatrudnieniaw(...)B., miejsce wykonywania i charakter jego pracy nie uległy zmianie, natomiast organ rentowy w oparciu o dokumentację nadesłaną przez jego pracodawcę zaliczył mu z takim przelicznikiem okresy od 1 lipca 1991r. do 30 kwietnia 2002r. i od 1 stycznia 2007r. do nadal, należy podkreślić, że od roku 2007 pracodawca odwołującego prowadzi już ewidencję dniówek przodkowych, stanowiącą podstawę ustaleń ZUS. Natomiast odnosząc się do okresu od 1 lipca 1991r. do 30 kwietnia 2002r., Sąd wskazuje, że nieprawidłowe zaliczenie odwołującemu dniówek przodkowych z tego okresu, przez ZUS, nie może w żadnej mierze rzutować na ustalenia faktyczne i ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonane przez Sąd w niniejszym procesie.
Mając na uwadze powyższe, uznając odwołanie za nieuzasadnione – na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.– Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
SSO Patrycja Bogacińska – Piątek