Sąd Okręgowy w Rzeszowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 245/15
Data wyroku: 2015-06-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Wojciechowski, Waldemar Nycz, Mariusz Sztorc
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Bezpieczeństwu W Komunikacji
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk w zw. z art. 438 pkt 1 kpk

Sygn. akt II Ka 245/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Tomasz Wojciechowski (spr.)
Sędziowie: SSO Waldemar Nycz
SSO Mariusz Sztorc
Protokolant: st.sekr.sądowy Ewa Gronko
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie - Renaty Stopińskiej-Witkowskiej
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r.
sprawyZ. K.
oskarżonego o przestępstwo zart. 178a § 4 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie
z dnia 26 lutego 2015 r., sygnatura akt X K 1333/14

I
zmieniazaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a
uchylaorzeczenie oparte na przepisieart. 63 § 1 kk,

b
z opisu czynu przypisanego oskarżonemueliminujesformułowanie: „będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn.akt X K 736/11” i kwalifikuje go jako występek zart. 178a § 1 kk,

c
za przypisany oskarżonemu występekwymierzamu karę 60 (sześćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych,

d
na podstawieart. 63 § 1 kkzaliczaoskarżonemu na poczet orzeczonej grzywny okres zatrzymania w dniu 8 grudnia 2014 r. od godziny 6.40 do godziny 12.15 przyjmując, że jeden dzień zatrzymania równa się dwóm dziennym stawkom grzywny,

e
orzeczony wobec oskarżonego na podstawieart. 42 § 2 kkśrodek karnyobniżado 2 (dwóch) lat,

f
orzeczoną na podstawieart. 627 kpkkwotęobniżado 260 (dwustu sześćdziesięciu ) złotych, ustalając równocześnie, że dotyczy ona wydatków,

II
utrzymuje w mocyzaskarżony wyrok w pozostałej części,

III
zasądzaod oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 20 (dwadzieścia) złotych tytułem wydatków za postępowanie odwoławcze oraz kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem opłaty za obie instancje.

Sygn. akt II Ka 245/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 26 lutego 2015. sygn. akt X K 1333/14 oskarżonyZ. K.został uznany za winnego tego, że w dniu 1 czerwca 2014 roku około godziny 10.25 wR.naulicy (...), znajdując się w stanie nietrzeźwości (I badanie -0,26 mg/l; II badanie - 0,38 mg/l; III badanie - 0,41 mg/l; IV badanie - 0,79 ‰ i V badanie - 0,90 ‰ alkoholu w wydychanym powietrzu) kierował pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym tj. samochodem ciężarowym markiM.onr rej. (...), będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2012 roku sygn. akt X K 736/11 tj. popełnienia występku zart. 178a § 4 kki za to z mocy powołanego przepisu skazany na karę 3 (trzy) miesięcy pozbawienia wolności,
na mocyart. 63 § 1 kkzaliczono oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres zatrzymania w dniu 8 grudnia 2014 roku od godz. 6.40 do godz. 12.15,
na mocyart. 42 § 2 kkorzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 (pięć) lat,
na mocyart. 63 § 2 kkzaliczono oskarżonemu na poczet orzeczonego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 1 czerwca 2014 roku,
na mocyart. 627 kpkzasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 420 (czterysta dwadzieścia) złotych
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, zaskarżając go w całości i zarzucając:
- obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 178a § 4 kk, poprzez jego błędne zastosowanie, albowiem zachowanie oskarżonego oraz okoliczności związane z popełnionym przez oskarżonego czynem jednoznacznie wskazują, iż zachowanie oskarżonego realizuje znamiona czynu zabronionego określonego wart. 178a § 1 kk, a nie wart. 178a § 4 kk, na co wskazywał obrońca oskarżonego w toku postępowania przed sądem I instancji wnosząc o zmianę kwalifikacji prawnej czynu, a do czego w żaden sposób nie odniósł się sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku,
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, która mogła mieć wpływ na treść wydanego wyroku w stosunku do oskarżonego poprzez błędne przypisanie mu odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa określonego wart. 178a § 4 kk, a który to błąd miał istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego nie pozwala na przyjęcie, że oskarżony dopuścił się przestępstwa stypizowanego w tymże artykule ze względu na fakt, iż wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn.akt X K 736/11 uległ z mocy prawa zatarciu w dniu 22 lutego 2015 r.,
- rażącą niewspółmierność kary i środka karnego orzeczonych w stosunku do oskarżonego, albowiem okoliczności osobiste i rodzinne oskarżonego oraz fakt przyznania się przez niego do winy skutkować powinny orzeczeniem wobec oskarżonego kary o charakterze wolnościowym lub kary pozbawienia wolności z zastosowaniem instytucji warunkowego zawieszenia oraz orzeczeniem zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres krótszy od orzeczonego,
Mając powyższe na uwadze autor apelacji wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku poprzez dokonanie zmiany kwalifikacji prawnej czynu popełnionego przez oskarżonego i przyjęcie za podstawę odpowiedzialnościart. 178a § 1 kk, a w konsekwencji zastosowanie wobec oskarżonego kary o charakterze wolnościowym bądź kary pozbawienia wolności z zastosowaniem instytucji warunkowego jej zawieszenia, z uwagi na okoliczności osobiste i rodzinne oskarżonego oraz na fakt przyznania się do winy oraz zastosowanie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres krótszy od orzeczonego w zaskarżonym wyroku
ewentualnie
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy rozważył, co następuje:
Apelacja, w zasadniczej części, okazała się zasadna. Dotyczy to w szczególności zarzutu obrazy przepisu prawa materialnego, tj.art. 178a § 4 kkpoprzez jego błędne zastosowanie oraz skorelowanego z nim postulatu zmiany zaskarżonego wyroku i zakwalifikowanie czynu zarzucanego oskarżonemu jako występku zart. 178a § 1 kk, a także wymierzenie mu kary o charakterze wolnościowym z równoczesnym obniżeniem środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym.
Zgodzić się bowiem trzeba ze skarżącym, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowało się zapatrywanie, iż fakt zatarcia z mocy prawa wcześniejszego prawomocnego skazania za przestępstwo określone wart. 178a § 1 kklub wymienione wart. 178a § 4 kk, zaistniały w dacie wyrokowania co do popełnienia czynu określonego wart. 178a § 1 kk, uniemożliwia przyjęcie odpowiedzialności sprawcy na podstawieart. 178a § 4 kktakże wtedy, gdy do popełnienia tego czynu doszło przed upływem okresu niezbędnego do zatarcia wcześniejszego skazania. Poza wyartykułowanym w tej mierze w środku odwoławczym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2012 r. IV KK 59/12 wskazać można dodatkowo chociażby wyrok tego Sądu z dnia 4 grudnia 2014 r. III KK 381/14, LEX nr 1621350.
Sąd Okręgowy nie dostrzega żadnych racjonalnych przesłanek, by odstąpić od wyrażonego powyżej poglądu prawnego.
Uwarunkowania rozpoznawanej sprawy są zaś tego rodzaju, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt X K 736/11Z. K.został skazany za przestępstwo zart. 178a § 1 kkna karę 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 2 (dwóch) lat, a ponadto orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 (trzech) lat, na poczet którego zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 6 marca 2011 r. W następstwie rozpoznania apelacji wniesionej przez obrońcęZ. K.przedmiotowy wyrok został zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt II Ka 466/12 w ten sposób, że orzeczony na podstawieart. 42 § 2 kkśrodek karny obniżono do 1 (jednego) roku.
Słusznie przeto wywiódł wnoszący środek odwoławczy, że skoro zgodnie zart. 76 § 1 kkskazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 (sześciu) miesięcy od zakończenia okresu próby, to data 23 lutego 2015 r. jest dla oceny sytuacji prawnej oskarżonego newralgiczna w aspekcie braku zarządzenia wobec niego wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie Sądu Rejonowego w Rzeszowie prowadzonej pod sygnaturą X K 736/11. Dla kompletności rozważań odnotować należy, że okres orzeczonego w tej sprawie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym upłynął w dniu 6 marca 2012 r., a więc przed popełnieniem czynu będącego przedmiotem osądu w niniejszej sprawie.
W przedstawionym układzie procesowym akceptacyjną ocenę Sądu odwoławczego zyskało stanowisko autora apelacji odnośnie do niedopuszczalności przypisania oskarżonemu sprawstwa czynu zart. 178a § 4 kk. W dacie wyrokowania przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie, tj. 23 lutego 2015 r.Z. K.był osobą niekaraną, zaś w dniu 1 czerwca 2014 r. kiedy to dopuścił się on zachowania podlegającego prawnokarnemu wartościowaniu w ramach przedmiotowego postępowania, upłynął już okres zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Dlatego też należało w pierwszym rzędzie z opisu czynu przypisanego oskarżonemu wyeliminować sformułowanie dotyczące wcześniejszego prawomocnego skazania za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt X K 736/11 i zakwalifikować go jako występek zart. 178a § 1 kk.
Powyższa zmiana zaktualizowała potrzebę ukształtowania na nowo wobec oskarżonego środków reakcji prawnokarnej związanych z popełnieniem przez niego przestępstwa zart. 178a § 1 kk.
Mając na uwadze, żeZ. K.atakując dobro o charakterze ogólnym, jakim jest bezpieczeństwo w komunikacji, ubocznie godził równocześnie (potencjalnie) w zdrowie innych uczestników ruchu drogowego, naruszył obowiązek o podstawowym znaczeniu dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym, działając przy tym z zamiarem bezpośrednim (tezę obrończą o zwiększeniu stężenia alkoholu w skutek zażycia leków rozrzedzających krew należy odrzucić nie tylko w świetle zasad wiedzy ale i zapisów zawartych w dwóch protokołach z przebiegu badań stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym części dotyczącej oświadczenia badanego w kwestii ilości i czasu spożytego piwa) i przy braku motywacji zasługującej na uprzywilejowane potraktowanie (gdyż takiego przymiotu nie posiada konieczność wykonania przewidywalnych i powtarzalnych prac w gospodarstwie ogrodniczym), prowadził samochód ciężarowy, który na domiar nie miał przeprowadzonych aktualnych badań technicznych, aczkolwiek stopień jego nietrzeźwości jedynie nieznacznie przekroczył poziom właściwy dla tego stanu, to uprawniona staje się konstatacja w kwestii znacznego stopnia społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu.
Stopień winy oskarżonego także ocenić wypada jako znaczny, skoro uwzględni się, żeZ. K.liczy 52 lata, a zatem jest mężczyzną o ukształtowanej już osobowości oraz legitymującym się zasobem doświadczenia życiowego dostatecznym do rozpoznania bezprawności przedsięwziętego działania. Podkreślić też warto, że realizując czynność sprawczą oskarżony nie znajdował się w żadnej atypowej sytuacji motywacyjnej, która usprawiedliwiałaby nie danie posłuchu normie sankcjonowanej określonej wart. 178a § 1 kk.
Uzupełniając zamieszczone powyżej uwagi o fakt ostatecznego przyznania się oskarżonego do stawianego mu zarzutu prowadzenia pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości oraz okoliczność dotychczasowej niekaralności, zdaniem Sądu Okręgowego karą współmierną do stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz stopnia winy, a przy tym respektującą cele zarówno w zakresie oddziaływania resocjalizacyjno – wychowawczego w stosunku doZ. K., jak i w aspekcie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, będzie grzywna w wymiarze 60 (sześćdziesięciu) stawek dziennych.
Z kolei, ustalając stawkę dzienną w wysokości 50 (pięćdziesiąt) złotych Sąd odwoławczy miał w polu widzenia, że jakkolwiek oskarżony uchylił się od wskazania dochodów osiąganych z działalności gospodarczej, to prowadzenie wspólnie z małżonką gospodarstwa ogrodniczego zaliczanego do działów specjalnych produkcji rolnej o powierzchni 1 ha i 18 a uzasadnia przekonanie, że sytuacja materialnaZ. K.jest tego rodzaju, że uiści on grzywnę, pomimo deklarowanej z jego strony konieczności utrzymania pięciorga członków najbliższej rodziny.
Od razu też zaznaczyć trzeba, że na poczet orzeczonej grzywny zaliczono oskarżonemu w oparciu o przepisart. 63 § 1 kkokres zatrzymania w dniu 8 grudnia 2014 r. przyjmując, że 1 (jeden) dzień zatrzymania równa się 2 (dwóm) dziennym stawkom grzywny.
Wprawdzie (jak już wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia) stężenie alkoholu w organizmie oskarżonego w czasie popełnienia przypisanego mu czynu nieznacznie tylko przekraczało próg przewidziany dla stanu nietrzeźwości, jednakże o orzeczeniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym w rozmiarze 2 (dwóch) lat, a więc przenoszącym wysokość minimalnego ustawowego zagrożenia o jedno postąpienie w pochodzie jego wymiaru, zdecydowała łatwość z jakąZ. K.podjął decyzję o prowadzeniu pojazdu mechanicznego, którego wymiary i masa sprawiały, iż mógł on spowodować większe niebezpieczeństwo dla innych uczestników ruchu drogowego, tym bardziej że nie posiadał ważnych badań technicznych.
W efekcie reformatoryjnego orzeczenia Sądu odwoławczego należało wreszcie zasądzoną na podstawieart. 627 kpkkwotę obniżyć do 260 (dwieście sześćdziesiąt) złotych ograniczając ją do wydatków za postępowanie rozpoznawcze.
Z naprowadzonych powyżej względów należało zmienić rozstrzygniecie poddane kontroli instancyjnej w sposób określony w pkt I wyroku, obciążając równocześnie oskarżonego wydatkami za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych oraz opłatą za obie instancje w wysokości 300 (trzysta) złotych, przy czym wyrok Sądu Okręgowego znajduje oparcie w przepisachart. 437 § 1 kpkw zw. zart. 438 pkt 1 kpkorazart. 634 kpkiart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. z 1983r. Nr 49, poz. 223 ze zm.).