Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 744/14
Data wyroku: 2015-05-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Suchcicka
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt:III U 744/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 maja 2015 r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Suchcicka

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Małgorzata Laskowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu22 maja 2015 r. wO.
sprawy z odwołaniaE. L.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaE. L.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.
z dnia22 lipca 2014r.znak(...)

orzeka:

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeE. L.prawo do emerytury począwszy od 25 lipca 2014r.;

2
stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

UZASADNIENIE
E. L.wniósł odwołanie oddecyzji (...)wP.z dnia 22.07.2014r., nr(...), którą to decyzją ZUS odmówił mu prawa do emerytury wskazując, że na dzień 01.01.1999r. nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.Odwołujący domagał się zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w(...) Fabrykach (...)wW.w okresie od 06.05.1977r. do 31.12.1994r. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.Podniósł, żeE. L.nie wykazał na dzień 01.01.1999r. wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Na okoliczność zatrudnienia od 06.05.1977r. do 31.12.1994r. odwołujący złożył do akt rentowych świadectwo pracy z dnia 30.12.1994r, z którego nie wynika, czy była to praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Oddział ZUS wP.stwierdził, że ubezpieczony nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do emerytury według przepisów art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dlatego zaskarżoną decyzją z dnia 22.07.2014r. odmówił mu prawa do emerytury.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił

i zważył, co następuje:
W dniu 11.07.2014r.E. L.złożył w ZUS wniosek o ustalenie prawa do emeryturyna podstawie przepisówustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Po rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy w dniu 22.07.2014r. wydał zaskarżoną decyzję, w którejodmówił mu prawa do emerytury wskazując, że na dzień 01.01.1999r. nie wykazał 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. ZUS nie uwzględnił okresu zatrudnienia od 06.05.1977r. do 31.12.1994r. w(...) Fabrykach (...). Zdaniem ZUS, świadectwo pracy z dnia 30.12.1994r. (karta 6 akt SP5-5993824) wskazuje, że ubezpieczony zajmował stanowiska: kierowca, kierowca mechanik-spawacz, kierowca mechanik samochodowy i ostatnio kierowca mechanik-spawacz. Świadectwo to jednak nie określa, że praca na tych stanowiskach była wykonywana w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, stałe i w pełnym wymiarze czasu pracy.
E. L.urodził się w dniu (...), zatem podstawą ubiegania się o prawo do emerytury jestustawa z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z art. 24 ust 1b pkt 20 tej ustawy wiek emerytalny ubezpieczonych urodzonych po dniu 30 września 1953 r. wynosi co najmniej 67 lat.
Zgodnie z literalnym brzmieniemart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z§4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeświadczenie emerytalne przysługuje ubezpieczonemu, urodzonemu po dniu 31.12.1948r., który łącznie spełnił następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,

2
nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na dochody budżetu państwa,

3
w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 01.01.1999r.) udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn w tym co najmniej 15 lat okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obwiązującym na danym stanowisku pracy.

Kwestią sporną, a zarazem mającą istotny wpływ na zasadność odwołaniaE. L.było ustalenie, czy zgromadził on 15 -letni okres pracy w warunkach szczególnych.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przed Sądem ubezpieczeń możliwe jest wykazywanie okoliczności, od których zależy nabycie uprawnień o emerytury wszelkimi dowodami (wyrok SN z dnia 06.09.1995r., II URN 23/95, OSNP 1996/5/77, wyrok SN z dnia 02.02.1996r., II URN 3/95, OSNP 1996/16/239).
W toku postępowania przez organem emerytalnymE. L.złożył świadectwo pracy wystawione w dniu 30.12.1994r. przez(...)Fabrykę (...)z którego wynika,że w okresie 06.05.1977r. – 31.12.1954r. zajmował on stanowiska: kierowca, kierowca mechanik-spawacz, kierowca mechanik samochodowy i ostatnio kierowca mechanik-spawacz.
Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia, czyE. L.wykonywał pracę w szczególnych warunkach. W tym celu Sąd uzyskał akta pracownicze oraz przesłuchał świadków i odwołującego się w charakterze strony.
Na żądanie Sądu(...)Urząd Wojewódzki wW.nadesłał akta osobowe odwołującego się dotyczące zatrudnienia w(...) Fabrykach (...)wW.. Wynika z nich, żeodwołujący się w dniu 03.05.1977r. został przebadany przez lekarza zakładowego pod kątem zatrudnienia na stanowisku kierowcy. Stanowiska początkowo wpisane w angażach to kierowca, kierowca samochodu, kierowca samochodu ciężarowego, zaś od 1992r. - kierowca – mechanik, kierowca – mechanik samochodowy kierowca – mechanik samochodowy, spawacz. Z kart wynagrodzeń wynika, że odwołujący się był kierowcą.
Z legitymacji ubezpieczeniowejE. L.wynika, żew(...) Fabrykach (...)zajmował stanowisko kierowcy. (k. 43 a.s.)
Pozostały materiał dowodowy, a w szczególności zeznania świadków i odwołującego pozwalają na ustalenie, że w w/w spornym okresie wykonywał on tylko pracę kierowcy samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
ŚwiadekA. B. (1)zeznał, żepracował w(...) Fabrykach (...)od 01.08.1978r. do upadłości w 1995r. Był kierownikiem warsztatu samochodowego, kierownikiem transportu i zaopatrzenia. Zakład miał różne środki transportu, bo obejmował też transport gospodarczy: ciągniki, lokomotywy, koparki, spycharki oraz samochody dostawcze i ciężarowe, do przywożenia towaru i rozwożenia mebli. Odwołujący się zaczął wcześniej pracować, był kierowcą samochodu ciężarowego. W tamtym okresie jeździłS., miał przypisany samochód na stałe. Jeździł teżS.129, 28 - były to samochody ciężarowe. Odwołujący nie był mechanikiem samochodowym, ale obowiązkiem kierowcy było uczestniczenie przy przeglądzie, branie udziału w czynnościach pomocniczych, tj. wymianie oleju, kół. Bywało tak, że kierowcom przypisywano stanowisko mechanika, świadek też tak miał. Odwołujący się nie był spawaczem, spawacze byli zatrudniani w oddzielnych komórkach. Podczas wypełniania dokumentów likwidacyjnych, wszyscy otrzymywali świadectwa pracy i nikt nie zwracał uwagi, co napisano, tylko, czy okres się zgadzał. Zdarzały się błędy w stanowiskach. W okresie, kiedy świadek był kierownikiem transportu - odwołujący podlegał mu przez 5 lat. Wszyscy byli zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy. W zakładzie było 2 mechaników (rozprawa z dnia 06.05.2015r., adnotacja 00:03:26, k. 44 odwr. a.s.).
ŚwiadekJ. C.zeznał, żewFabryce (...)wW.pracował od 1968r. do 1993r. jako kierowca mechanik, tj. na początku był mechanikiem, a potem kierowcą. Odwołujący został później zatrudniony niż świadek na stanowisku kierowcy(...)powyżej 3,5 tony, innych czynności nie wykonywał. Pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, również w godzinach nadliczbowych. Świadkowi nie jest wiadomo, abyE. L.był spawaczem. W świadectwie świadka również popełniono omyłkę (rozprawa z dnia 06.05.2015r., adnotacja 00:12:58, k. 45 a.s.).
ŚwiadekW. P.zeznał, żez odwołującym pracowali wFabryce (...)wW.. Świadek pracował w latach 1971 - 1995 na stanowisku kierowcy. Odwołujący został później od świadka zatrudniony jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony:S. (...)i inneS.. Pracował co najmniej 8 godzin dziennie. W tamtych czasach kierowca uczestniczył w pracach pomocniczych przy naprawach i przeglądach. W zakładzie byli mechanicy. Świadek nie widział, żebyE. L.zajmował się spawaniem (rozprawa z dnia 06.05.2015r., adnotacja 00:16:39, k. 45 a.s.).
Z akt emerytalnychW. P.wynika, żewyrokiem z dnia 27.01.2010r. w sprawie III U 1040/09 Sąd Okręgowy w Ostrołęce, rozpatrując jego odwołanie od decyzji ZUS z dnia 16.11.2009r. – przyznał mu prawo do emerytury. Z uzasadnienia Sądu wynika, że w okresie 07.11.1988r. do 31.08.1994r.W. P.był zatrudniony w(...) Fabryce (...)wW.na stanowisku kierowcy autobusu, a dokumentacja pracownicza nie odzwierciedlała faktycznie wykonywanych obowiązków. (aktaW. P., nr(...)).
Odwołujący sięE. L.przesłuchiwany w charakterze strony zeznał, żew(...) Fabryce (...)był zatrudniony w okresie: 06.05.1977r. - 31.12.1994r. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego, w pełnym wymiarze czasu pracy, ale często pracował dłużej, nawet do 14 godzin dziennie. JeździłS.–tj. samochodem o masie powyżej 3,5 tony. Nigdy nie był mechanikiem czy spawaczem, nie pracował w kanale. Przewoził meble i elementy do mebli. W zakładzie było kilkaŻ., zatrudniano także kierowcę samochodu osobowego, który woził dyrektora. Istniały grypy za- i wyładunkowe, ale odwołujący się zajmował się tylko pracą kierowcy (rozprawa z dnia 22.05.2015r., adnotacja 00:01:02, k. 53 a.s.).
Zdaniem Sądu zeznania świadków w całości zasługują na wiarę. Są one spójne, logiczne i częściowo korelują z dokumentacją zawartą w aktach emerytalnych i pracowniczych. Świadkowie pracowali razem z odwołującym się, okresy ich zatrudnienia pokrywają się, doskonale więc orientują się, jakie prace on wykonywał, tym bardziej żeA. B. (2)był przez 5 lat przełożonym odwołującego się, aJ. C.iW. P.byli kierowcami. Świadkowie zgodnie zeznali, że odwołujący się pracował na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony, były to jego podstawowe obowiązki wykonywane co najmniej 8 godzin dziennie, a często dłużej, natomiast inne stanowiska wpisane w świadectwie pracy wynikały z omyłek i pośpiechu przy postępowaniu likwidacyjnym. Fakt, że nie potrafili oni precyzyjnie określić okresu zatrudnienia odwołującego się, nie ma zasadniczego wpływu na ocenę zasadności roszczeń odwołującego się, gdyż sam fakt i okres tego zatrudnienia jest niesporny, sporna natomiast jest kwestia, czy praca ta była wykonywana w szczególnych warunkach. W tym zakresie zeznania świadków są jednoznaczne i niewątpliwie wskazują, żeE. L.zatrudniony był na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, przy czym pracę tę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Należy podkreślić, iż wszyscy przesłuchiwani w sprawie zgodnie zeznali, że odwołujący się nie wykonywał innych czynności – niż kierowcy samochodu ciężarowego. Nie był mechanikiem, ani spawaczem, a tylko sporadycznie – kiedy auto było w naprawie – obserwował co robi mechanik, czasem posprzątał w środku, wymienił olej. Zakład zajmował się produkcją mebli i jest oczywiste, że zatrudniał m.in. kierowców przewożących towar samochodami ciężarowymi. Istotny jest także wpis w legitymacji ubezpieczeniowej o stanowisku kierowcy.
Z treści wykazu A Działu VIII pt. „W transporcie i łączności” pkt 2 stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzewynika, że praca kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów jest pracą wykonywaną w szczególnych warunkach w rozumieniu tegoż Rozporządzenia.
Tym samym w świetle zgromadzonego materiału dowodowego należało uznać za pracę w szczególnych warunkach zatrudnienie odwołującego się w(...) Fabrykach (...)w okresie 06.05.1977r. – 31.12.1994r. – tj. 17 lat, 7 miesięcy i 26 dni.
Bezspornym było, że odwołujący się spełnia pozostałe warunki do ustalenia prawa do emerytury określone w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z §4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r., bowiem na datę wyrokowania osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn (w dniu 25.07.2014r.), nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, na dzień 01.01.1999r. udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat. Odwołujący się w niniejszym postępowaniu sądowym wykazał także okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wynoszący co najmniej 15 lat.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy w oparciu oart. 47714§2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 22.07.2014r. i przyznałE. L.prawo do emerytury począwszy od dnia(...)tj. od dnia, w którym ukończył 60 lat - stosownie do treściart. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. O powyższym orzeczono w pkt 1 wyroku.
Zgodnie z treściąart. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd był zobowiązany, przyznając odwołującemu prawo do emerytury, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego co do nieustalenia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, tj. zarówno przyznającego prawo do świadczenia, jak też jego brak (wyrok SN z dnia 28.04.2010r., II UK 330/09, LEX 604220).
W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do obciążenia organu emerytalnego odpowiedzialnością za nieustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji o przyznaniu odwołującemu prawa do emerytury. ZUS nie dysponował bowiem niezbędnymi i wystarczającymi dowodami pozwalającymi na uznanie pracy odwołującego jako pracy w szczególnych warunkach, gdyż nie przedłożył on świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Dopiero na etapie postępowania sądowego odwołujący udowodnił, że faktycznie pracował na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony - co pozwoliło na zaliczenie spornego okresu do pracy w szczególnych warunkach. Z tych względów Sąd w punkcie 2 wyroku stwierdził brak odpowiedzialności organu emerytalnego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.