Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 569/15
Data wyroku: 2015-12-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożena Szponar-Jarocka, Piotr Prusinowski, Bohdan Bieniek
Słowa kluczowe: Składki Na Ubezpieczenie Społeczne
Podstawa prawna: art. 231 kp w zw. z art/. 11 pkt 2 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn.akt III AUa 569/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 grudnia 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Piotr Prusinowski (spr.)
Sędziowie: SA Bożena Szponar - Jarocka
SA Bohdan Bieniek
Protokolant:  Agnieszka Charkiewicz
po rozpoznaniu na rozprawie 2 grudnia 2015 r. wB.
sprawy z odwołaniaPrzedsiębiorstwa Handlowego (...) s.c.

      przy udziale zainteresowanychJ. D.,D. F.,K. K. (1),D. M.,B. M.,A. M.,B. O.,M. O.,P. R.,G. S.,M. S.,M. T.,G. T.,P. W.,K. W.,M. Z.,(...) Sp. z o.o.weW., syndyka masy upadłości(...).(...)+H.+B.+(...) Sp. z o.o.wO.w upadłości likwidacyjnej

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o ustalenie płatnika składek
na skutek apelacjiPrzedsiębiorstwa Handlowego (...) s.c.
od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 18 grudnia 2014 r. sygn. akt III U 559/13

I

oddala apelację,

II

zasądza odPrzedsiębiorstwa Handlowego (...) s.c.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję.

Sygn. akt III AUa 569/15

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.decyzjami z dnia 20.06.2013 r. o numerach od(...)do(...)i decyzjami z dnia 24.06.2013 r. o numerach od(...)do(...), wydanymi na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ), orazart. 81 ust. 1, 5 i 6, art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz. U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027 ze zm.), stwierdził, żeJ. D.,D. F.,D. M.,A. M.,M. O.,P. R.,M. S.,G. T.,P. W.,K. W.,M. Z.,K. K. (2),B. M.,B. O.,G. S.iM. T.z tytułu zatrudnienia w charakterze pracowników wPrzedsiębiorstwie Handlowym (...) s.c.C. Ł.iJ. Ł.wA.podlegają od dnia 1 września 2012 r. obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnym, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu. Ponadto w stosunku do każdego z ubezpieczonych ustalił wysokość podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe oraz obowiązkowe ubezpieczenia zdrowotne za okres od września 2012 r. do kwietnia 2013 r. Stwierdził również, iż płatnikiem składek na ww. ubezpieczenia w okresie od 01.09.2012 r. w stosunku do wszystkich zainteresowanych jestspółka cywilna Przedsiębiorstwo Handlowe (...).
Odwołania identycznej treści od powyższych decyzji złożyłoPrzedsiębiorstwo Handlowe (...) s.c.C. Ł.iJ. Ł.wA.(dalej:Spółka (...)). Wskazując na naruszenie wszystkich przepisów powołanych w zaskarżonych decyzjach, odwołująca Spółka domagała się ich zmiany i ustalenia, iżSpółka (...)od 01.09.2012 r. nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w stosunku do ubezpieczonych wymienionych w zaskarżonych decyzjach i zasądzenie od organu rentowego na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniach odwołań każdorazowo wskazywała, iż od 01.09.2012 r. płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i wszelkich innych danin jest(...) Sp. z o.o.weW.(dalejSpółka (...)), natomiast od 31.10.2012 r.(...).(...)+H.+B.+(...) Sp. z o.o.wO.(dalej: Spółka(...)W tym zakresie powołała się na porozumienie zawarte w dniu 01.08.2012 r. zeSpółką (...), na mocy którego doszło do przejęcia wszystkich pracowników odwołującej Spółki.
W odpowiedziach na odwołania organ rentowy domagał się ich oddalania i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Postanowieniami z dnia 16.09.2013 r., 17.09.2013 r., 01.10.2013 r. i 06.11.2013 r. Sąd Okręgowy wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanych:(...) Sp. z o.o.weW.,(...)(...)+H.+B.+(...) Sp. z o.o.wO.,J. D.,D. F.,K. K. (1),D. M.,B. M.,A. M.,B. O.,M. O.,P. R.,G. S.,M. S.,M. T.,G. T.,P. W.,K. W.iM. Z..
Sąd Okręgowy postanowieniami z dnia 30.09.2013 r. wszystkie odwołaniaSpółki (...)z uwagi na tożsamość faktyczną i prawną połączył do wspólnego rozpoznania.
Syndyk masy upadłości(...).(...)+H.+B.+(...) Sp. z o.o.wO.wniósł o oddalenie odwołań.
Sąd Okręgowy w Suwałkach wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 r. oddalił odwołaniaoraz zasądził odPrzedsiębiorstwa Handlowego (...) s.c.C. Ł.iJ. Ł.wA.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.kwotę 960 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Wydanie orzeczenia poprzedziły następujące ustalenia.K. K. (1)iB. O.od dnia 01.04.2012 r.;J. D.,D. F.,D. M.,B. M.,A. M.,M. O.,P. R.,G. S.,M. S.,G. T.,P. W.,K. W.iM. Z.od dnia 16.04.2012 r., natomiastM. T.od dnia 01.05.2012 r. byli zatrudnieni przezSpółkę (...)na podstawie umów o pracę. Wymienieni zainteresowani od daty rozpoczęcia zatrudnienia w tej Spółce byli również zgłoszeni do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego.Spółka (...)zatrudniała średnio kilkanaście osób (mniej niż 20). Z zeznańT. Ł.wynikało, iż w 2012 r.Spółka (...)wystąpiła z inicjatywą nawiązania współpracy.T. Ł.był pełnomocnikiemSpółki (...)i zajmował się kwestiami organizacyjnymi i administracyjnymi. Wstępną ofertę dlaSpółki (...)przedstawił świadekH. W.który był związany zeSpółką (...), a następnie Spółką(...)., umową zlecenia i był jej przedstawicielem w terenie.
W dniu 01.08.2012 r.Spółka (...)iSpółka (...)podpisały umowę – porozumienie, na podstawie którego z dniem 01.09.2012 r. zgodnie zart. 231k.p.dotychczasowy pracodawca –Spółka (...)- przekazał, a nowy pracodawca –Spółka (...)- przejął wszystkich pracowników na warunkach identycznych, jakie pracownicy mieli do dnia 31.08.2012 r., bez szkody dla pracowników. Pracownicy przejęci przezSpółkę (...)zostali wymienieni w wykazie, stanowiącym załącznik do powyższego porozumienia.
Pismami datowanymi na dzień 01.08.2012 r. pracownicySpółki (...)zostali poinformowani „o przejściu pracowników na nowego pracodawcę (na podstawieart. 231KP)”, którym miała byćSpółka (...). Termin przejścia na nowego pracodawcę został wyznaczony na dzień 01.09.2012 r., natomiast jako przyczynę wskazano porozumienie zakładów i wzmocnienie kapitału.
Następnie w dniu 01.09.2012 r. strony powyższego porozumienia zawarły umowę o świadczenie usług na czas określony – 3 lata. Na podstawie tej umowy usługobiorca –Spółka (...)zleciła, a usługodawca –Spółka (...)zobowiązała się świadczyć usługi będące przedmiotem działalnościSpółki (...).Spółka (...)do realizacji usług oddelegowywała osoby (wykonawców) zatrudnione wSpółce (...)na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia lub umowy o dzieło. Natomiast w celu realizacji przez pracownikówSpółki (...)usług, objętych przedmiotową umową i w ramach ustalonego wynagrodzeniaSpółka (...)była zobowiązana do nieodpłatnego udostępnienia niezbędnego sprzętu, zgodnie z obowiązującymi u niej standardami dla danego stanowiska pracy oraz umożliwienia stałego dostępu do pomieszczeń socjalnych (WC, kuchnie, pokoje śniadaniowe, stołówka, bufet, szatnie) zlokalizowanych w miejscy wykonywania usługi. Wynagrodzenie było płatne na podstawie wystawionych przezSpółkę (...)faktur VAT. PonadtoSpółka (...)przyznałaSpółce (...)rabat w wysokości 40% kosztów (na które składał się ZUS oraz podatek od wynagrodzeń) w okresie pierwszych 3 lat.
W dniu 01.09.2012 r. prezes zarządu SpółkiR.udzieliłaT. Ł.pełnomocnictwa szczególnego w sprawach z zakresu prawa pracy, w tym do wykonywania poleceń służbowych wobec wykonawcówSpółki (...), oddelegowanych od dnia 01.09.2012 r. doSpółki (...). Z kolei wSpółce (...)został wyznaczony pełnomocnik do dokonywana czynności z zakresu prawa pracy (podpisywania i rozwiązywania umów o pracę oraz cywilnoprawnych, podpisywania dokumentów pracowniczych i podpisywania zaświadczeń) w osobie zainteresowanejB. M., która pracowała na stanowisku fakturzystki.B. M.– przesłuchana w sprawie w charakterze strony potwierdziła, iż przed 01.09.2012 r., jak i po tej dacie pracowała na tym samym stanowisku (fakturzystki) i wykonywała te same czynności. Jej miejsce pracy również nie uległo zmianie. Przed dniem 01.09.2012 r. jej bezpośrednim przełożonym był właścicielfirmy (...), natomiast od 01.09.2012 r., jej przełożonym byłT. Ł.. Zainteresowana wskazała również, iż zarówno w momencie przejęcia pracowników przezSpółkę (...), jak również Spółkę(...)nie odbyło się żadne spotkanie załogi z przedstawicielami którejkolwiek ze Spółek.
Z dalszych ustaleń Sądu wynikało, iżSpółka (...)pismami datowanymi na dzień 01.10.2012 r. poinformowała wszystkich pracowników, iż od dnia 01.11.2012 r. nastąpi przejście pracowników na nowego pracodawcę, na podstawieart. 23((

    1))k.p., i będzie nim Spółka(...)W dniu 31.10.2012 r.Spółka (...)iSpółka (...)rozwiązały umowę o świadczenie usług z dniem 31.10.2012 r. W tym samym dniu doszło do podpisania kolejnej umowy – porozumienia, pomiędzySpółką (...),Spółką (...)oraz Spółką(...)., na podstawie której, w oparciu oart. 23((

    1 ))k.p.z dniem 01.11.2012 r. nowy pracodawca – Spółka(...). - przejął wszystkich pracowników, według wykazu stanowiącego załącznik umowy, na warunkach identycznych, jakie pracownicy mieli do dnia 31.10.2012 r., bez szkody dla pracowników. Treść umowy – porozumienia była identyczna z tą, którą wcześniej parafowałySpółka (...)iSpółka (...). Spółka(...). udzieliła również dalszych pełnomocnictwT. Ł.iB. M.. Zakres pełnomocnictw był taki sam, jak w przypadkuSpółki (...).
Oceniając stan faktyczny sprawy Sąd I instancji odwołał się doart. 4 ust. 2a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1442), zgodnie z którym płatnikiem składek w stosunku do pracowników jest pracodawca. W związku z tym pracodawca jako płatnik składek jest zobowiązany zgłaszać do ubezpieczeń wszystkich zatrudnionych pracowników oraz terminowo rozliczać i opłacać za nich należne składki.
Sąd Okręgowy wskazał, żeSpółka (...), a następnie Spółka(...). oferowały usługi polegające na zawieraniu umów na outsourcing kadrowo-płacowy przedsiębiorcom, pod pozorem przejęcia pracowników w trybieart. 231k.p.Zgodnie zart. 231k.p.w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Prawidłowe przejście skutkuje tym, że zakład pracy (bądź jego część) przechodzi z posiadania dotychczasowego pracodawcy w posiadanie kolejnego podmiotu, który wskutek tego staje się pracodawcą dla przejętych pracowników. W efekcie następuje zmiana pracodawcy i wejście nabywcy w miejsce nowego pracodawcy wobec pracowników związanych z działalnością przejmowanego zakładu pracy. W związku z tym nabywca zakładu wstępuje w prawa i obowiązki zbywcy, będącego do tej pory stroną w stosunkach pracy z pracownikami. W takim przypadku płatnikiem zostaje podmiot, który przejął zakład pracy. Jednak, aby doszło do rzeczywistego przejęcia pracowników w omawianym trybie, czyli na podstawieart. 231k.p., muszą być spełnione wszystkie warunki określone w tym przepisie.
Natomiast z ustaleń poczynionych w sprawie niniejszej wynikało, iż w ramach zawieranych zeSpółką (...)porozumień,Spółka (...), a później Spółka(...)., oferując outsourcing, przejmowały jedynie obsługę w zakresie dokumentacji pracowniczej i płacowej, uzyskując z tego tytułu wynagrodzenie, natomiast dla przejmowanych pracowników nic się nie zmieniało w zakresie dotychczas świadczonej pracy, zarówno w zakresie miejsca świadczenia pracy, jak również osób sprawujących nadzór. Rola obu Spółek oferujących outsourcing sprowadzała się jedynie do wypłacania pracownikom wynagrodzenia, które wcześniej, na podstawie wystawionej faktury, otrzymywały odSpółki (...). Sąd Okręgowy nie miał wątpliwości, iż działalnośćSpółki (...), a następnie Spółki K.U.K, nie spełniała wymogówart. 231k.p.Firmy te, przejmując pracownikówSpółki (...)na czas określony w celu ich obsługi, nie przejmowały jednocześnie składników majątkowych, jak i osobowych. Spółki świadczyły jedynie obsługę pracowników jako firmy zewnętrzne, a co za tym idzie, nie stały się pracodawcami. W takiej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, iżSpółka (...)i Spółka(...). były płatnikami składek w stosunku do przejętych pracowników.
W tym zakresie Sąd I instancji odwołał się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13.10.2010 r., sygn. I PK 210/09 (LEX 987058), zgodnie z którym outsourcing nie może stanowić przejścia części zakładu pracy na innego pracodawcę, jeżeli nie przemawia za tym kompleksowa ocena takich okoliczności, jak rodzaj zakładów, przejęcie składników majątkowych i niematerialnych przejęcie większości pracowników, przejęcie klientów, a zwłaszcza stopień podobieństwa działalności prowadzonej przed i po przejęciu zadań.
Sad Okręgowy zaznaczył, iż oferta współpracy, jakąSpółka (...)i Spółka(...). przedstawiały potencjalnym kontrahentom, nie wskazywała na zamiar faktycznego przejmowania pracowników w rozumieniuart. 231k.p.Podpisywanie formalnych porozumień o przejęciu od nich pracowników, na zasadachart. 231k.p., bez faktycznego zamiaru ich przejęcia oznaczało, iż istniały daleko idące przesłanki do zakwalifikowania czynności prawnych podejmowanych przezSpółkę (...)i Spółkę(...). jej klientaSpółkę (...)za nieważne z mocy prawa czynności pozorne w rozumieniuart. 83 k.c.Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, oprócz wytworzenia dokumentacji w formie papierowej w postaci umów, umów – porozumień, informacji, pełnomocnictw nie nastąpiła żadna zmiana w zakresie działaniaSpółki (...). Sąd Okręgowy uznał, że brak jest podstaw formalnych i prawnych do przyjęcia, iż w dniu 01.09.2012 r. doszło do faktycznego przejścia zakładu pracy i pracowników na rzecz innego pracodawcy. Nie można też mówić o użyczeniumienia Spółki (...), do prowadzenia działalności przezSpółkę (...), a następnie Spółkę(...).
W ocenie Sądu Okręgowego w przypadku każdego z ubezpieczonych, wobec którego zostało ustalone, iż nie doszło do przejęcia w trybieart. 231k.p., tym samym nie doszło do zmiany płatnika składek. Nie ma bowiem wątpliwości, iż płatnikiem składek nadal pozostaje dotychczasowy pracodawca i z tego tytułu ciąży na nim obowiązek opłacenia składek za pracowników, których przekazał nieskuteczną umową outsourcingu do jednej ze spółek. Podkreślenia wymaga, iż wszyscy pracownicy (zainteresowani) od 01.09.2012 r. wykonywali te same czynności w tym samym miejscu i pod tym samym kierownictwem, co przed dniem 01.09.2012 r. Również charakter prawny działaniaT. Ł.nie uległ zmianie, gdyż zarówno z ramieniaSpółki (...), jak iSpółki (...)i Spółki(...). działał w ramach udzielonych pełnomocnictw.
Sąd I instancji podkreślił, iż prawidłowość przyjętego przez organ rentowy postępowania w tej sprawie potwierdzają wyroki sądów okręgowych oraz apelacyjnych, czego przykład stanowi choćby wyrok Sadu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 20.05.2014 r. sygn. akt III AUa 30/14.
Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołania.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 490).
Przedsiębiorstwo Handlowe (...) s.c.C. Ł.iJ. Ł.wA.zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:
1. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanieart. 83 k.c.w następstwie błędnego przyjęcia przez Sąd, że czynności związane z przejęciem pracowników, które zaszły pomiędzySpółką (...)aspółką (...)i Spółką(...)były czynnościami pozornymi, a przez to nieważnymi z mocy prawa,
2. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i błędne zastosowanieart. 231k.p.w związku zart. 1 ust. 1 lit. a/ i b/ dyrektywy Rady 2001/23/WE z 21 marca 2001 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów (Dz. Urz. WE L 82 z dnia 22 marca 2001 r., s. 16 - Dz. Urz. UE - sp., t. 4, s. 98) Dyrektywy, poprzez uznanie, że do przejęcia pracowników konieczna jest zmiana stanowiska pracy, zmiana miejsca pracy, zmiana wykonywanych obowiązków pracowniczych, zmiana kierownictwa i nadzoru dotychczasowych przełożonych oraz przejęcie podstawowej działalności, co do ich przedmiotowego zakresu,
3. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnięart. 231k.p., poprzez faktyczne zaprzeczenie przez Sąd prawnej możliwości przejścia pracowników na pracodawcę –Spółkę (...),
4. naruszenieprawa materialnego przez błędną wykładnięart. 22 § 1 k.p.przez nieuwzględnienie przez Sąd, iż na mocy tego przepisu pracodawcaSpółka (...)i Spółka(...)mogli oddelegować pracownika do pracy u innego pracodawcy, co nie rodziło skutku prawnego w postaci nawiązania stosunku pracy pomiędzy oddelegowanymi pracownikamiJ. D.,D. F.,D. M.,A. M.,M. O.,P. R.,M. S.,G. T.,P. W.,K. W.,M. Z.,K. K. (2),B. M.,B. O.,G. S.iM. T.a pracodawcą, u którego świadczyli pracę –Spółką (...),
5. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanieart. 4 pkt 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychiart. 81 ust. 1, 5, 6 i 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez przyjęcie, że płatnikiem składek w stosunku do pracownika jest jego pracodawca, którym w całym okresie zatrudnienia byłaSpółka (...)i w konsekwencji ta spółka jest płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ubezpieczonych w spornym okresie, podczas gdy pracodawcą byłaSpółka (...)i Spółka(...),
6. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanieart. 9 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcypoprzez przyjęcie, żeSpółka (...)jest zobowiązana do zapłaty składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z tytułu zatrudnienia, podczas gdy pracodawcą ubezpieczonych byłaSpółka (...)i Spółka(...),
7.naruszenieart. 2w zw. zart. 7 i art. 22 Konstytucji RPw zakresie, w którym ZUS zastosowałart. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychw celu wydania decyzji polegających na całkowicie dowolnym wskazaniu nowego płatnika składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych pomimo uznawania przez okres kilku miesięcy innego płatnikaSpółki (...)i Spółki(...)i akceptowania dokonywanych przez nich wpłat na konto ubezpieczonych,
8.sprzecznośćistotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez ustalenie, że:
- czynności prawne zawarte pomiędzySpółką (...)aSpółka (...)i Spółka(...)były czynnościami pozornymi prowadzącymi w konsekwencji do obniżenia kosztów związanych z zatrudnianiem pracowników,

-

jedyną zmianą, jaka zaszła w stosunku do pracowników po przejściu przez nowego pracodawcę był fakt wypłacenia wynagrodzenia przez nowy podmiot, który oprowadził dokumentacje kadrowo - płacową,

realizacja tzw. outsourcingu kadrowo - płacowego wyklucza zastosowanie trybu przewidzianego wart. 231k.p.

Wskazując na powyższy podstawy apelacji skarżący wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie odwołań od decyzji ZUS oraz zasądzenie od ZUS na rzecz odwołującego się kosztów sądowych za obie instancje ewentualnie

2.uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego.
Ponadto w apelacji oraz w piśmie z dnia 6 listopada 2015 r. apelujący wnosił o stwierdzenie nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji z uwagi na okoliczność, iż sprawa mogła zostać rozpoznana przez sąd powszechny, ale dopiero po uprzednim wyczerpaniu drogi postępowania przed innym organem – Zakładem Ubezpieczeń Społecznych –art. 378 § 1w zw.art. 379 pkt 1 k.p.c.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja nie daje podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku albo jego uchylenia. Ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji nie są sprzeczne z materiałem dowodowym. Relacja zachodząca między zrekonstruowaniem przez sąd miarodajnych dla rozstrzygnięcia zdarzeń a zespołem przeprowadzonych dowodów należy doquestiones facti. Stwierdzenie to ma znaczenie, jeśli zestawi się je z modelem stosowania prawa. W ujęciu schematycznym można wyróżnić trzy odrębne i kolejne stadia: 1) ustalenie stanu faktycznego; 2) subsumcję stanu faktycznego pod określoną hipotezę normy prawnej; 3) zastosowanie konsekwencji wynikającej z dyspozycji lub również z sankcji związanych z tą hipotezą. Wskazanie przebiegu mechanizmu jurysdykcyjnego było potrzebne z uwagi na nieadekwatność zastrzeżeń płatnika składek względem zgłoszonego zarzutu. Pozorność czynności prawnej, jak również przesądzenie, że realizacja tzw. outsourcingu kadrowo - płacowego wyklucza zastosowanie trybu przewidzianego wart. 231k.p., należą doquestiones iuris. Nie można zatem ich postrzegać w kategorii sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Już tylko z tej przyczyny wskazany zarzut nie jest trafny.
Pozostając w tym samym nurcie rozważań, należy zauważyć, że płatnik składek uznał za nieprawidłowe ustalenie Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym jedyną zmianą, jaka zaszła w stosunku do pracowników po przejściu przez nowego pracodawcę był fakt wypłacenia wynagrodzenia przez nowy podmiot, prowadzący dokumentacje kadrowo – płacową. Apelacja, jak również dostępny materiał dowodowy, nie wskazują jednak na inne zmiany będące następstwem wprowadzonej strategii(...) Spółką (...). Ogranicza to możliwość dokonania dodatkowych ustaleń faktycznych, a w rezultacie uznanie, że Sąd pierwszej instancji z pominięciem materiału dowodowego nie poczynił adekwatnych ustaleń faktycznych.
Dotychczasowe rozważania świadczą, że ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji są miarodajne w procesie subsumpcji. Oznacza to, że pozostaje rozważyć zarzuty oparte na materialnoprawnych podstawach. Powołanie się przez skarżącego naart. 83 k.p.c.,art. 231k.p.w związku zart. 1 ust. 1 lit. a/ i b/ dyrektywy Rady 2001/23/WE z 21 marca 2001 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów (Dz. Urz. WE L 82 z dnia 22 marca 2001 r., s. 16 - Dz. Urz. UE - sp., t. 4, s. 98),art. 22 § 1 k.p.,art. 4 pkt 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychiart. 81 ust. 1, 5, 6 i 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznychorazart. 9 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, wynika z założenia, że w spornym okresie wnioskodawca nie był pracodawcą zainteresowanych. Aspekt ten został jednak komunikatywnie wyjaśniony przez Sąd pierwszej instancji. Poszczególne zarzuty, jak również ich zespół, nie upoważniają do uznania, że nie doszło do transferu pracowników (w tym zainteresowanych). Konkluzja ta ma znaczenie, jeśli się uwzględni, że zgodnie zart. 4 pkt 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U z 2013 r. nr 1442 ze zm.) płatnikiem składek dla pracowników jest pracodawca. Ten sam podmiot realizuje obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 85 ust.1 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych) oraz Fundusz Pracy (art. 104 ust.1 pkt 1 a ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy) i w końcu składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (art. 9 ustawy z dnia 13.07.2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy).
Konwersja podmiotowa głoszona przez odwołującego się przenosi rozważania na płaszczyznę „ działania w granicach prawa” w kontekście instytucji przejścia zakładu pracy na inną osobę (art. 231k.p.).
Skarżący neguje w pierwszej kolejności pozorność czynności prawnych zawartych pomiędzySpółką (...)aSpółką (...)i Spółką(...)Istota regulacji zamieszczonej wart. 83 § 1 k.c.sprowadza się do świadomości i zamiaru działania w celu ukrycia prawdziwego celu czynności prawnej. Ustalony stan faktyczny nie pozwala na tak daleki wywód, że w momencie zawierania umów stronom towarzyszyły tego rodzaju elementy świadomości woli. Z drugiej strony Sąd Okręgowy nie stwierdził wprost, że czynności (umowa) między skarżącym aSpółką (...)i Spółką(...)miała charakter pozorny w rozumieniu przepisuart. 83 § 1 k.c.Wyjaśnienia wymaga, czy chodzi tu o oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru (art. 83 § 1 k.c.), czy też o czynności pozorne mające na celu dokonanie czynności sprzecznej z prawem albo czynności mającej na celu obejście przepisów prawa (art.58 § 1 k.c.). W obu przypadkach taka czynność jest nieważna. Sąd Apelacyjny w pełni podziela wyrażone w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiska, że czynność prawna nie może jednocześnie zmierzać do obejścia prawa (art. 58 § 1 k.c.) oraz być dokonana dla pozoru (art. 83 § 1 k.c.). W tej kwestii można odwołać się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2006 r., II PK 163/05, Lex nr 232587. W kolejnym wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie I UK 101/12, Lex nr 1250560 także podkreślono różnice pomiędzy kwestią pozorności i obejścia prawa. Dodatkowo, jeżeli umowa jest przez strony uruchomiona poprzez faktyczne zdarzenia, to nie występuje w sprawie pozorność. Jednak taka sytuacja nie wyklucza możliwości badania, czy zawarcie umowy nie zmierzało do obejścia prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2001 r., II UKN 258/00, OSNP 2002 r., nr 21, poz. 527)
Warto zauważyć, że argumentacja Sądu Okręgowego nie odwołuje się do treściart. 83 § 1 k.c.W pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia wskazano na szereg czynności pozornych skarżącejSpółki, Spółki (...)i spółki(...), które miały na celu obejście przepisów prawa (art.58 § 1 k.c.). Czynności pozorne mogą składać się na obejście prawa, gdy umowa z formalnego punktu widzenia (pozornie) może nie sprzeciwiać się ustawie, choć zostaje zawarta w celu obejścia prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2012 r., I UK 101/12, Lex nr 1250560). Również tożsame stanowisko wyraził Sąd Najwyższy na gruncie podobnej sytuacji zakończonej wyrokiem z dnia 7 stycznia 2013 r., I UK 372/12, Lex nr 1303200, w którym stwierdzono, że umowa zlecenia na pracę niewielkiej wartości (ilości), która nie jest pozorna (art. 83 k.c.), może nie stanowić tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, gdy jej celem jest instrumentalne (przedmiotowe) wykorzystanie przepisów ubezpieczeń społecznych dla unikania wyższych składek na ubezpieczenia społeczne przez prowadzącego działalność gospodarczą (art. 58 § 1 i § 2 k.c.).
Ostatecznie ocenę stanowiska Sądu determinują indywidualne okoliczności niniejszej sprawy. Nie można wyłącznie oceniać zagadnienia przez pryzmatart. 3531k.c., zgodnie z którym strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Zasada wolności umów nie może być jednak wykorzystywana instrumentalnie, w szczególności do stworzenia zewnętrznych znamion realizowania umowy
Z materiału dowodowego zgromadzonego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że umowa w sposób formalny została wykonana. Dokonano przecież wyrejestrowania pracowników z ubezpieczenia społecznego przez apelującą, a następnie nowy podmiot zgłosił ich do ubezpieczenia społecznego. Również wypłata wynagrodzenia za pracę była realizowana przez nowego pracodawcę, choć dopiero w momencie uzyskania płatności za usługę od apelującego. Znamiona te nie przesądzają jeszcze, że doszło do transferu pracowników. Wypłata wynagrodzenia przez nowy podmiot nie prowadzi samoistnie do konkluzji, że stanowisko Sądu pierwszej instancji jest wadliwe. Wynika to z faktu, że wola stron w styku z instytucją przejścia zakładu pracy (art. 231k.p.) i konstrukcją podlegania ubezpieczeniu społecznemu, nie może korygować (modyfikować) bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Zatem dokonanie czynności prawnych w sposób sprzeczny ze standardami ochrony pracownika przewidzianymi wart. 231k.p.należy uznać za działanie sprzeczne z prawem, o którym mowa w treściart. 58 § 1 k.c., a tym samym nieważne. Przypisany skutek nieważności oznacza, że nie doszło do zmiany pracodawcy, a tym samym płatnika składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Decydującego znaczenia w sprawie nabiera zatem wykładniaart. 231k.p.Zagadnienie to wymaga szerszego omówienia, zwłaszcza że regulacja dotycząca transferu czerpie swoje źródła z prawodawstwa UE. (dyrektywa konsolidująca Rady 2001/23/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów). Zgodnie zart. 1 ust. 1 lit. btej dyrektywy z transferem mamy do czynienia wtedy, kiedy przejmowana jest jednostka gospodarcza, która zachowuje swoją tożsamość, oznaczającą zorganizowane połączenie zasobów, którego celem jest prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy jest to działalność podstawowa czy pomocnicza.
Obecnie nie ulega wątpliwości konieczność wykładni prawa krajowego w sposób możliwie zgodny z treścią i celem dyrektywy. Wynikające z dyrektywy zobowiązanie państw członkowskich do osiągnięcia określonego w niej rezultatu, to powinność wszystkich organów państw członkowskich, w tym także, w ramach ich właściwości, sądów. (wyrok TS z dnia 10.04.1984r. w sprawie(...)iK.14/83). Tak sformułowane stanowisko jest aprobowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego (uchwała SN z dnia 13.08.2008 r. w sprawie I PZP 11/07). Ponadto w orzecznictwie Sądu Najwyższego można zauważyć liczne odniesienia do prawa UE na tle problematyki transferu (wyrok SN z dnia 29.03.2012 r. I PK 150/11, wyrok SN z dnia 25.01.2013 r. w sprawie I PK 172/12; wyrok SN z dnia 14.05.2012 r. w sprawie II PK 228/11). Dana problematyka jest także szeroko przedstawiana w doktrynie prawa pracy (I. M.,
    Najnowsze orzecznictwo(...)w sprawach dotyczących ochrony praw pracowniczych w razie przejścia przedsiębiorstwa na innego pracodawcę,(...)Przegląd Sądowy 2008 nr 5, s. 42; Z.H.,
    Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę a prawo pracy UE, Monitor Prawa Pracy 2004r. nr 5 s.121-125 oraz
    Pojęcie jednostki gospodarczej w dyrektywie 2001/23/WE w sprawie przejęcia zakładu pracy w świetle kontrowersji dotyczących stosowania testuS.
,(...)Przegląd Sądowy 2014r. nr 1 str.24-17). Z wypowiedzi literatury przedmiotu wynika, że przy wykładniart. 23((
    1 ))k.p.nie można pominąć dorobku wspólnotowego (
    acquis communautaire), w tym orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Za dominującą obecnie należy traktować linię, która uzależnia uznanie transferu za skuteczny od charakteru działalności prowadzonej przez pracodawcę. Na poparcie tej tezy trzeba odwołać się do pkt 18 orzeczenia Trybunału z dnia 11.03.1997r. w sprawie C-13/95,

A. S.v.(...)K.
, a także wykroku z 10 grudnia 1998 r. w sprawach połączonych C-173/96 i C-247/96,

F. S.H.i inni v.A.deS. A.iS. C.M.iH.Z.v.(...)iH.B.S.
.
Przechodząc do szczegółowego wyjaśnienia przedstawianego zagadnienia należy ocenić w pierwszej kolejności rodzaj przejmowanej jednostki gospodarczej. Chodzi o to, czy jest to jednostka, której decydującym elementem są pracownicy i ich kwalifikacje, czy jest to jednostka o którejde factodecydują składniki materialne. Jeśli jednostka opiera się na pracownikach, to przejście może nastąpić bez przenoszenia majątku (np. sprzątanie, dozór). Inaczej natomiast jest w sytuacji, gdy funkcjonowanie podmiotu opiera się na składnikach materialnych. Wówczas przejęcie wyłącznie zadań nie jest wystarczające dla transferu. Obowiązek przejęcia składników majątkowych, które pozwalają normalnie prowadzić (kontynuować) działalność gospodarczą jest w takim wypadku konieczne i znajduje akceptację również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości na tle poprzednio obowiązującej dyrektywy 77/187/EWG dotyczącej przejścia zakładu pracy. (wyrok z 25 stycznia 2001 r. C-172/99,(...)v.P. L.iP. J.; wyrok TS z 20 listopada 2003 r. C-340/01,C. A.i inni v.(...)). Zaprezentowane wyżej orzeczenia dotyczyły sytuacji, gdy przejęcie obsługi przewozów autobusowych wiązało się z przejęciem składników majątkowych, czy też gdy szpital zlecał przygotowywanie posiłków nowemu wykonawcy o ile ten używa składników majątkowych swego poprzednika. W takich wypadkach możne mówić o skutkach wynikających z dyrektywy (odpowiednioart. 231k.p.).
Oczywiście, o tym czy przesłanki przejęcia zostały spełnione, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne w konkretnym wypadku. Istotne pozostaje, z jakim rodzajem przedsiębiorstwa lub zakładu mamy do czynienia, czy doszło do przejęcia składników majątkowych (budynki, ruchomości, wyposażenie, narzędzia). Elementy te muszą być zawsze oceniane całościowo w kontekście konkretnej sprawy i żaden z nich nie może być samodzielnie podstawą przyjęcia, że jednostka (przedsiębiorstwo, zakład lub część zakładu) zachowała tożsamość.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie doszło do „przejścia” naSpółkę (...)i Spółkę(...). składników majątkowych służących do prowadzenia sprzedaży hurtowej i detalicznej produktów spożywczych. W takiej zaś sytuacji, przy braku rozdysponowania infrastruktury majątkowej, sam transfer zadań nie jest wystarczający do stwierdzenia zachowania tożsamości przedsiębiorstwa, będącego warunkiem przejścia zakładu pracy. Konieczne jest bowiem także przejęcie składników majątkowych służących ich wykonywaniu. SkoroSpółka (...), a następnie Spółka(...)nie korzystała z żadnych składników mienia związanych z wykonywaniem sprzedaży, to nie można skutecznie wywodzić o uzyskaniu statusu pracodawcy przez ten podmiot.
Prowadząc rozważania na temat wykładni i rozumieniaart. 23((
    1))§ 1 k.p.nie można zignorować pozostałych kwestii. Cel wskazanej regulacji nie budzi wątpliwości. Jej funkcja została ukierunkowana na pracownika i stanowi element ochronny i stabilizacyjny zatrudnienia. W konsekwencji należy podkreślić, że punktem odniesienia jest osoba pracownika, a w szczególności jego prawo do dotychczasowych warunków pracy i płacy (w tym również w zakresie uiszczania przez płatnika należnych składek na ubezpieczenie społeczne). Wskazany wymiar regulacji określonej w przepisieart. 23((
    1))§ 1 k.p.pozostaje w opozycji do innych wartości, którym ustawodawca nadaje wartość. Zasada wolności gospodarki rynkowej przejawia się miedzy innymi swobodą w doborze przez przedsiębiorców podstaw prawnych zatrudnienia i podmiotów świadczących pracę. W tym zakresie transfer pracowników, będący ochronną instytucją prawa pracy, ogranicza swobodę prowadzenia działalności przez pracodawców. Wskazana kolizja ma charakter aksjologiczny. Zmusza do postawienia pytania o dopuszczalne granice oddziaływania ochronnej funkcji prawa pracy na inne normy prawne. Należy zauważyć, że prawo pracy jest kategorią pojęciową mocno uwikłaną w kontekst społeczno–ekonomiczny, co skutkuje rozlicznymi dylematami o ideologicznym i aksjologicznym charakterze. Podkreśla się, że u źródeł prawa pracy leży ingerencja państwa w stosunek zobowiązaniowy między pracodawcą i pracownikiem, podyktowana potrzebą ochrony pracownika jako słabszej strony tego stosunku, w celu zachowania pokoju społecznego i zapobieżenia psychofizycznej degradacji zatrudnionych. Powyższe uwarunkowania doprowadziły do przypisywania prawu pracy funkcji ochronnej. Można wyróżnić jej sferę wewnętrzną i zewnętrzną. Wewnętrzna strona funkcji ochronnej wyraża się w oddziaływaniu norm tej gałęzi prawa na stosunki społeczne bezpośrednio przez nią regulowane. Strona zewnętrzna polega na oddziaływaniu norm na zewnątrz, to jest na ogół stosunków społecznych. Należy przyjąć, że z tego punktu widzenia prawo pracy służy stabilizacji istniejących stosunków społecznych, to jest zagwarantowaniu ładu, porządku i efektywności istniejącego reżimu prawnego oraz, z drugiej strony, wprowadzeniu nowych, pożądanych z ogólnospołecznej perspektywy, zmian w tych stosunkach (Z. H.,
    Regulacja pozycji prawnej pracownika i pracodawcy a funkcje prawa pracy,(...)2000 Nr 10, str. 3.).
Inaczej rzecz ujmując w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność udzielania odpowiedzi na pytanie, które w zasadzie dotyczy istoty regulacji prawa pracy. Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym sprawę prezentuje stanowisko zgodnie, z którym nie należy bagatelizować oddziaływania funkcji ochronnej prawa pracy na inne normy systemu prawnego. Zasada swobody działalności gospodarczej nie ma charakteru bezwzględnego. Transfer pracowników w istotny sposób ogranicza jej oddziaływanie. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na coraz częstsze zjawisko eksternalizacji polegające na przekazywaniu przez przedsiębiorców określonych zadań podmiotom zewnętrznym i wykorzystywaniem w realizacji zadań podwykonawców (Ł. P.,Przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę – wybrane problemy,(...)2007, nr 5, s. 15). W ujęciu prawa pracy osłabia ono pozycję prawną pracownika. Skutkuje zmniejszeniem stabilności zatrudnienia. Aktualny wydaje się postulat „upodmiotowienia” pracownika jako strony zobowiązania pracowniczego. Rozpoznawana sprawa stanowi ilustrację przedmiotowego podejścia do pracowników. Oceniając obiektywnie, jasne jest, że przekazanie pracowników przez apelującego na rzecz zainteresowanych Spółek miało charakter instrumentalny. Jedyna racja jaką można doszukać się w tego typu rozwiązaniu wiąże się z aspektem finansowym, który ostatecznie obrócił się przeciwko pracownikom, których składki nie zostały uregulowane. W ostatecznym rozrachunku, gdyby uwzględnić zarzut apelacyjny, okazałoby się, że „płatnikiem” tego rozwiązania będą świadczący pracę na rzecz skarżącego. Paradoksem jest, że wykorzystano w tym celu konstrukcję prawną mająca z założenia chronić zatrudnionych.
Przepisart. 231§ 1 k.p.koncentruje uwagę na relacji zachodzącej miedzy trzema podmiotami (dotychczasowym pracodawcą, pracodawcą przejmującym oraz pracowniku). Przepis wskazuje na konkretne zdarzenie określane jako „przejście zakładu pracy”. Zakreślenie i wskazanie desygnatów tego pojęcia stanowi punkt wyjścia do dalszych rozważań. Następnie niezbędne jest wskazanie relacji zachodzących między tymi zwrotami.
Zakład pracy stanowi zorganizowaną całość osobową i rzeczowo – majątkową, która jest dla pracowników placówką, miejscem świadczenia pracy. Podkreśla się, że zakład pracy stanowi zorganizowany zespół środków, na który w typowym układzie składają się elementy materialne i niematerialne, system organizacyjny i załoga (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.11.2005 II PK 391/04 OSNAP 2006 nr 19-20, poz. 297,Z. H.,

N.regulacja przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę,(...)1996, nr 10, str. 17-18,R. S.,
    Kiedy następuje przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę?,(...)2007, nr 6, str. 297). W konsekwencji rozważając zakres desygnatów pojęcia zakład pracy warto zwrócić uwagę, że określenie to mieści w sobie aspekty: majątkowy, niemajątkowy, osobowy, organizacyjny i zadaniowy, które w całości wypełniają jego treść. Odniesienie pojęcia zakład pracy do instytucji transferu zmusza do podkreślenia aspektu majątkowego, zadaniowego i organizacyjnego. Ustawodawca nie przesądził, który z nich ma charakter dominujący. Nie można pominąć, że zakładem pracy jest również załoga, czyli zespół pracowników powiązanych funkcjonalnie z zadaniami i majątkiem. Denotacja pojęcia zakład pracy posiada złożony charakter. Wydaje się, że pomiędzy czynnikowymi składającymi się na pojęcie zakład pracy dochodzi do relacji o synalagmatycznym charakterze. Poszczególne składowe ściśle współzależą od siebie. Godzi się przyjąć, że niekiedy zadania i majątek nie muszą iść w parze. Mogą zaistnieć sytuacje, w których nowy pracodawca przejmie zadania, z pominięciem majątku. Eskalacja w układzie korelatów zakładu pracy uzależniona jest od uwarunkowań występujących w określonym zespole podmiotowym i przedmiotowym. Deprecjacja jednego z czynników nie przekreśla co do zasady zastosowania automatyzmuart. 23((
    1))§ 1 k.p.Warto odnotować, że podmiotowo czynnik majątkowy ukierunkowany został na pracodawcę, który w stosunku pracy kojarzony jest z kapitałem. Z kolei zadania powodują skierowanie uwagi na pracownika, jako wykonawcy. Trudno jednak z tego zestawienia komponować tezę o zdeklasowaniu czynnika majątkowego przy wykładniart. 23((
    1))§ 1 k.p.Ważny jest związek występujący między rodzajem wykonywanej pracy a zespołem majątkowym służącym do jej realizacji. W większości wypadków zadania postawione przed pracownikiem wymagają środków majątkowych, które są dostarczane przez pracodawcę. W ujęciu ekonomicznym można wartościować wysokość kosztów osobowych i nakładów majątkowych. Relacja ta nie jest jednak przydatna na gruncie prawa pracy. Konstrukcja zawarta w przepisieart. 23((
    1 ))k.p.nie nawiązuje do niej. W orzecznictwie przyjmuje się, że wygaśnięcie umowy dzierżawy (umowy o świadczenie usług) tylko wówczas jest przejęciem zakładu przez wydzierżawiającego, gdy uzyskuje on władztwo faktyczne nad zakładem. Taki punkt widzenia zaprezentował Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 26 lutego 2003 r., I PK 67/02, OSNP 2004, nr 14, poz. 240. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd Najwyższy podkreślił, iż wygaśnięcie dzierżawy (umowy o świadczenie usług) może oznaczać ponowne przejście zakładu pracy w trybieart. 23((
    1))k.p.z dotychczasowego pracodawcy (dzierżawcy) na podmiot wydzierżawiający (por. uchwałę z 7 czerwca 1994 r., I PZP 20/94, OSNAPiUS 1994, nr 9, poz. 141), ale warunkiem tego jest objęcie przez wydzierżawiającego władztwa (posiadania) nad zakładem pracy (wyrok SN z 14 października 1997 r., I PKN 299/97, OSNAPiUS 1998, nr 18, poz. 536). Jest to faktyczny aspekt przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę, który można określić stwierdzeniem, że zakład (bądź jego część), stanowiący zorganizowaną całość nastawioną na osiągnięcie określonego celu technicznego, oddawany jest do dyspozycji innego pracodawcy, który uzyskuje realną możliwość zarządzania tym zakładem, to jest korzystania z jego majątku i kierowania zespołem pracowniczym. Ważne jest jedynie, czy nowy pracodawca miał rzeczywista możliwość zarządzania majątkiem i wykonywania własnych celów, w tym kierowania pracownikami (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.04.2006 I PK 184/05 MPP 2006, nr 5, str. 230, A. Tomanek,
    Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę, Wrocław 2002, s. 50).
W rozpoznawanej przez Sąd pierwszej instancji sprawie nie doszło do przekazaniaspółce (...), a następnie Spółce(...)substancji majątkowej służącej realizacji zadań. Pracownicy wykonywali je za pomocą majątku będącego nadal w faktycznej dyspozycji apelującego. Co więcej zachowano struktury i organizację, a nowy pracodawca nie sprawował kierownictwa nad zatrudnionymi. W takich okolicznościach powoływanie się skarżącego na transfer pracowników jest nieuprawnione. Sąd pierwszej instancji miał prawo twierdzić, że nie doszło do przejścia ubezpieczonych do nowego pracodawcy (mimo wystąpienia formalnych działań wizualizujących to przejście). O tym czy dochodzi do spełnienia przesłanek zawartych wart. 23((
    1))§ 1 k.p.nie decydują umowy i porozumienia zawarte między apelującym iSpółką (...)oraz Spółką(...)., ale okoliczności faktyczne identyfikujące normatywne pojęcie przejścia zakładu pracy.
Dokonana wykładniaart. 231§ 1 k.p.nie pozwala na podzielenie stanowiska skarżącego, że Sąd pierwszej instancji naruszył wspomniany przepis. Skoro nie doszło do zmiany podmiotowej po stronie pracodawcy, toSpółka (...)nie mogła delegować pracowników do innego pracodawcy (czyli doSpółki (...), który posiadał wobec zainteresowanych uprawnienia wynikające z wiążącej umowy o pracę). Nie doszło zatem do naruszeniaart. 22 § 1 k.p.
Konsekwencją zaprezentowanego stanowiska jest twierdzenie, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował wymienione w apelacji przepisy prawa ubezpieczeń społecznych.
Na zakończenie zachodzi konieczność odniesienia się do zarzutu naruszenieart. 2w związku zart. 7 i art. 22 Konstytucji RP. Skarżący utożsamia go z wadliwym zastosowaniemart. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, a polegającym na wskazaniu nowego płatnika składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych, mimo uznawania przez okres kilku miesięcy innego płatnika (spółki(...)) i akceptowania dokonywanych przez niego wpłat na konto ubezpieczonych. Zarzut ten nie jest przekonujący. Zart. 2 Konstytucji RPwynika, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Przepisart. 7 Konstytucji RPstanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, aart. 22 Konstytucji RPprzewiduje, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Przytoczenie wskazanych w apelacji przepisówKonstytucjibyło potrzebne, aby wykazać, że nie pozostają one w opozycji względemart. 83 ust 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis ten bowiem upoważnia organ rentowy do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach dotyczących między innymi zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i przebiegu zatrudnienia. Fundament ustroju Rzeczpospolitej Polskiej (art. 2 Konstytucji) nie zostaje naruszony przez upoważnienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wydania decyzji w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym i w zakresie ustalenia wysokości składki. Nie sprzeciwia się temu sytuacja, w której inny podmiot zgłosił zainteresowanych do ubezpieczenia i opłacał za nich składki. W prawie ubezpieczeń społecznych regułą jest, że to prawo określa (a nie strony) kto pełni rolę płatnika składek, a w konsekwencji na kim spoczywają obowiązki publicznoprawne związane z zatrudnieniem. Reguła ta mieści się w granicach wskazanych wart. 7 Konstytucji, przy czym nie ma ona nic wspólnego z zasadą wolności działalności gospodarczej.
Nie ma także przesłanek do podzielenia wniosku skarżących, zawartego w apelacji oraz piśmie procesowym z dnia 6 listopada 2015 r. Otóż w sprawie nie doszło do nieważności postępowania z tego powodu, że nie została wyczerpana droga postępowania przed organem rentowym. Skarżący suponuje, że pozwany winien wydać decyzję stwierdzającą brak statusu płatnika składek względem podmioty, który faktycznie zgłosił pracownika do ubezpieczenia społecznego. Zaprezentowane stanowisko jest błędne, gdyż upatruje nieważności postępowania (art. 379 pkt 1 k.p.c.) na etapie postępowania administracyjnego, zanim sprawa została skierowana do Sądu Okręgowego, który jak wiadomo, jest sądem merytorycznym, a jego rola nie ogranicza się do formalnej kontroli zaskarżonej decyzji. Natomiast kwestia udziału wszystkich zainteresowanych stron stanowiła przedmiot działań Sądu przy pierwszych czynnościach (wstępne badanie sprawy), który wezwał do udziału w charakterze zainteresowanych(...) Sp. z o.o.weW.i(...).(...)+H.+B.+(...) Sp. z o.o.wO.oraz(...).I (...)+H.+B.+(...) Sp. z o.o.wO.. Przez pryzmatart. 379 pkt 1 k.p.c.podlega ocenie etap postępowania, które toczy się według przepisów procedury cywilnej, a zatem od momentu wniesienia odwołania. Dlatego również ten zarzut okazał się chybiony.
Mając na uwadze powyższe apelacja podlega oddaleniu z mocyart. 385 k.p.c.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z§ 11 ust. 2 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).