Sąd Okręgowy w Łodzi
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 1414/14
Data wyroku: 2015-10-09 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Adam Kmieciak
Podstawa prawna: art. 18 §5 pkt 1 ustawy prawo spółdzielcze, art. 6^1^ ust. 3 pkt 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych

Sygn. akt II C 1414/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 października 2015 roku
Sąd Okręgowy w Łodzi II Wydział Cywilny
Przewodniczący SSO Adam Kmieciak
Protokolant  Monika Bartos
po rozpoznaniu w dniu 25 września 2015 roku w Łodzi
sprawy z powództwa(...)Spółdzielni Mieszkaniowej wP.
przeciwko 1.A. T. (1)
2.R. T. (1)
o nakazanie udostępnienia lokalu

1
nakazuje pozwanymA. T. (1)iR. T. (1)udostępnienialokalu mieszkalnego nr (...), usytuowanego w budynku wielorodzinnym, położonym wP.przyulicy (...), celem wykonania przez powódkę(...)Spółdzielnię Mieszkaniową wP.prac w zakresie wymiany wodomierzy, polegającej na zastąpieniu wodomierzy mechanicznych, zamontowanych w punktach poboru wody w kuchni i łazience, wodomierzami elektronicznymi;

2
zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 1.200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygnatura akt II C 1414/14

UZASADNIENIE
W pozwie, który wpłynął do Sądu Okręgowego w Łodzi w dniu 18 września 2014 roku,(...)Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o nakazanie pozwanymA. T. (1)iR. T. (1)udostępnienia wnętrzalokalu mieszkalnego nr (...)usytuowanego w lokalu wielorodzinnym położonym wP.przyul. (...)celem wykonania przez Spółdzielnię prac w zakresie wymiany wodomierzy polegającej na zastąpieniu wodomierzy mechanicznych, zamontowanych w punktach poboru wody w kuchni i łazience, wodomierzami elektronicznymi oraz o zasądzenie solidarnie od pozwanychA. T. (1)iR. T. (1)na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych(pozew k. 3-9).
W odpowiedzi na pozew z dnia 9 lutego 2015 r. pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. Zdaniem pozwanych, powództwo nie ma żadnego umocowania prawnego , ponieważ ustawodawca w art. 27 ust. 3 ustawy z 7.06.2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę uregulował sprawę rozliczenia opłat za wodę dopuszczając możliwość wnoszenia opłat za wodę na podstawie wodomierzy, a w razie braku tych wodomierzy - w formie ryczałtu na podstawie stosownych norm zużycia. Obie przedstawione powyżej formy rozliczenia są ustawowo dopuszczalne, więc nikogo nie można zmuszać do tego, aby zakładał sobie wodomierze.(odpowiedź na pozew k. 71-77).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

PozwaniR. T. (1)iA. T. (1)są członkami(...)Spółdzielni Mieszkaniowej: pozwany od 1986 roku, a pozwana od roku 2007. Małżonkom przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu nr (...)przyul. (...)wP.

    (bezsporne, nadto : deklaracja przystąpienia do SpółdzielniR. T.k. 21, pismo doA. T.z 27.12.2007 k. 19).

Lokal pozwanych znajduje się w budynku wielorodzinnym , stanowiącym własność powodowej Spółdzielni. Budynek jest posadowiony na gruncie znajdującym się w wieczystym użytkowaniu ustanowionym na rzecz(...)Spółdzielni Mieszkaniowej(bezsporne , wydruk z elektronicznejksięgi wieczystej (...)k. 14-19).
(...)Spółdzielnia Mieszkaniowa liczy ponad 15.000 członków(zeznaniaZ. M.– protokół rozprawy z 25.09.2015 r. 00:42:53).
Jednym z zadań premiowych dla Zarządu(...)Spółdzielni Mieszkaniowej na IV kwartał 2012 roku było przygotowanie i przedstawienie sposobu finansowania wymiany indywidualnych wodomierzy w lokalach na wodomierze tzw. kropelkowe z odczytam radiowym tak, aby jak najszybciej rozpocząć realizację tego zadania (wyciąg zprotokołu nr (...)z posiedzenia plenarnego Rady Nadzorczej w dniu 18.09.2012 r. k. 23 -25)
W dniu 27 listopada 2012 roku Rada Nadzorcza(...)Spółdzielni Mieszkaniowej podjęła uchwałę nr(...), na mocy której zatwierdzono plan ekonomiczno – finansowy(...)Spółdzielni Mieszkaniowej na 2013 rok, stanowiący załącznik do uchwały (uchwała nr(...)k. 27).
Przedmiotowy plan przewidywał – między innymi - że zakup nowych wodomierzy za kwotę 900.000 zł zostanie pokryty z opłaty na techniczne utrzymanie zasobów(plan ekonomiczno – finansowy na rok 2013 – założenia k. 28).
Uchwała nr(...)nie została zaskarżona do Sądu przez pozwanych(bezsporne).
W dniu 14 grudnia 2014 r. Rada Nadzorcza powodowej Spółdzielni podjęła uchwałę nr(...)- Regulamin rozliczania kosztów dostawy wody , wnoszenia opłat za zużycie zimnej i ciepłej wody, odprowadzania ścieków oraz montażu indywidualnych wodomierzy w lokalach(...)Spółdzielni Mieszkaniowej.
Zgodnie z § 3 ust 5 cytowanego Regulaminu, w przypadku upływu terminu legalności (legalizacji) oraz odmowy przez użytkowników lokali montażu nowych wodomierzy elektronicznych z odczytem radiowym, obecnie stosowanych w(...)Spółdzielni Mieszkaniowej, lokale te zostaną obciążone opłatą zaliczkową w wysokości obowiązującej w Spółdzielni kwoty ryczałtu ustalonej od osoby pomnożonej przez ilość osób zamieszkałych w danym lokalu(uchwała nr(...)z załącznikami k. 42-47).
Uchwała nr(...)nie została zaskarżona przez pozwanych do Sądu(bezsporne).
Administracja powodowej Spółdzielni poinformowała lokatorów budynku przyul. (...), że w dniu 5.02.2013 r. będą wymieniane wodomierze mechaniczne wlokalach od numeru (...)do 20 na wodomierze radiowe , poprzez wywieszenie kartki na drzwiach wejściowych(informacja k. 22).
Wymiana wodomierzy nie wiązała się z żadnymi dodatkowymi kosztami dla lokatorów. Środki na rzeczoną inwestycję pochodziły z funduszu technicznego utrzymania zasobów , w tym ze środków bieżących pochodzących z prowadzonej przez Spółdzielnie działalności gospodarczej(zeznaniaL. K.– protokół rozprawy z 19.05.2015 r. – 00:17:10, 00:51:54, zeznaniaZ. M.– protokół rozprawy z 25.09.2015 r. - 01:03:17).
R. T. (1)iA. T. (1)odmówili wpuszczenia monterów do swojego mieszkania w celu wymiany wodomierzy (bezsporne) .
W dniu 8 kwietnia 2013 r. pozwany wystosował do powodowej Spółdzielni pismo, w którym wyraził zdziwienie co do konieczności wymiany liczników na wodę w jego lokalu , a to z uwagi na fakt, że zostały one wymienione w dniu 30 listopada 2012 r.(pismo z 8.04.2013 r. k. 29, protokół wymiany wodomierza z 30.11.2012 r. k. 30)
W związku z brakiem odczytu wodomierzy z powodu braku ich wymiany na wodomierze radiowe obecnie stosowane w(...)Spółdzielni Mieszkaniowej , Spółdzielnia pismem z dnia 18 marca 2014 r. poinformowała pozwanych , że z dniem 1 maja 2014 r. ich lokal zostanie obciążony kwotą ryczałtową za zużycie zimnej i ciepłej wody, zgodnie z zapisami „Regulaminu rozliczania kosztów dostawy wody, wnoszenia opłat za zużycie zimnej i cieplej wody, odprowadzania ścieków oraz montażu indywidulanych wodomierzy w lokalach(...)Spółdzielni Mieszkaniowej” zatwierdzonego Uchwałą(...)rady Nadzorczej z dnia 21.05.2013 r.(pismo z 18.03.2014 r. k. 33).
W odpowiedzi na powyższe,R. T. (1)w piśmie z 20 marca 2014 r. podniósł, że obecnie zamontowane w jego lokalu wodomierze posiadają legalizację i umożliwiają dokonywanie rozliczenia zużycia wody na podstawie wodomierzy a nie ryczałtu(pismo z 20.03.2014 r. k. 34).
Pozwani uiszczają opłaty za wodę według wskazań wodomierzy mechanicznych. Po ich stronie powstała zaległość w opłatach z tego tytułu na kwotę 11.129,29 zł na dzień 17.09.2015 r.(zestawienie opłat i zadłużenia k. 190-191).
W kolejnym piśmie datowanym na 27 maja 2014 r. powodowa Spółdzielnia zwróciła się do pozwanych o udostępnienie ich lokalu w celu wykonania prac polegających na zastąpieniu dotychczasowych wodomierzy mechanicznych – wodomierzami elektronicznymi, informując, że ich lokal jest jedynym w budynku , który nie został wyposażony w wodomierze elektroniczne z odczytem radiowym. Spółdzielnia wyjaśniła nadto przyczyny podjęcia decyzji o wymianie wodomierzy oraz przytoczyła argumenty przemawiające za instalacją wodomierzy elektronicznych(pismo z 27.05.2014 r. k. 35-37).
Pisemna prośba o udostępnienie lokalu została ponowiona w piśmie z 25 maja 2015 r.(k. 164).
R. T. (1)działając w imieniuStowarzyszenia (...)w dniu 8 kwietnia 2013 r. złożył w Prokuraturze Rejonowej w Pabianicach zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wyczerpującego dyspozycjęart. 296 k.k.przez organy powodowej Spółdzielni(uzupełnienie doniesienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z 7.05.2013 r. k. 81-82).
Postanowieniem wydanym w dniu 30 maja 2014 r. w sprawie o sygnaturze akt Ds. 725/13 Prokurator Rejonowy w Pabianicach umorzył śledztwo w sprawie nadużycia udzielonych uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez osoby powołane do zajmowania się sprawami majątkowymi(...)Spółdzielni Mieszkaniowej w latach 2012-2013 wP.przy zleceniu prac związanych z wymianą wodomierzy mechanicznych na elektroniczne, które to wyrządziło spółdzielni znaczną szkodę majątkową w kwocie co najmniej 350.000 zł , tj. o czyn zart. 296 § 1 k.k.– na podstawieart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.wobec stwierdzenia , że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (postanowienie k. 170 -171).
Sąd Rejonowy w Pabianicach postanowieniem wydanym w dniu 20 maja 2015 r. w sprawie II Kp 103/15 utrzymał w mocy zaskarżone przezR. T. (1)postanowienie Prokuratora(postanowienie k. 3-5 załączonych akt sprawy II Kp 103/15 Sądu Rejonowego w Pabianicach ).
(...) Stowarzyszenie (...), któregoR. T. (1)jest prezesem, w dniu 4 sierpnia 2015 r. skierowało do Sądu Rejonowego w Pabianicach prywatny akt oskarżenia przeciwko zarządowi(...)Spółdzielni Mieszkaniowej , zarzucając mu – między innymi narażenie spółdzielców na niepotrzebny wydatek i straty poprzez dokonanie wymiany wodomierzy mechanicznych na wodomierze elektroniczne (akt oskarżenia k.147-156).
R. T. (1)na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. powziął wiadomość, że wodomierze znajdujące się w jego lokalu utraciły cechę legalizacji z końcem grudnia 2014 r. Wobec tego, pozwany zdecydował się na samodzielną wymianę i legalizację wodomierzy mechanicznych i wystąpił do Spółdzielni o ich zaplombowanie pismem z 2 lipca 2015 r.(pismo z 2.07.2015 r. k. 161, zeznaniaR. T.– protokół rozprawy z 25.09.2015 r. – 01:11:43)
Spółdzielnia odmówiła zaplombowania samowolnie zalegalizowanych wodomierzy mechanicznych , podnosząc, że wodomierze stanowią własność Spółdzielni , a ich legalizacja bez zgody Zarządu Spółdzielni była niedopuszczalna. Podobnie , nieuprawnione było samowolne zdjęcie przezR.iA. T. (1)plomb z wodomierzy(pismo z 17.07.2015 r. k. 160).

Sąd zważył, co następuje :

Powództwo jest zasadne.
Niekwestionowanym jest, że lokalmieszkalny o numerze (...)położony przyulicy (...)wP., do którego pozwanym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, znajduje się w zasobach(...)Spółdzielni Mieszkaniowej , pozwani zaś pozostają członkami powodowej spółdzielni. Pozwani odmawiają udostępnienia powódce ich mieszkania w celu dokonania wymiany wodomierzy z mechanicznych na elektroniczne.
W okolicznościach sprawy zastosowanie znajduje przepisart. 18 § 5 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 1982 roku Prawo spółdzielcze(Dz. U. z 2012 roku, Nr 951, z późn. zm.), zgodnie z którym członek spółdzielni ma obowiązek przestrzegania przepisów prawa, postanowień statutu i opartych na nich regulaminów.
Według § 57 pkt 5 Statutu powodowej spółdzielni , członek spółdzielni jest obowiązany przestrzegać postanowień statutu, regulaminów i innych uchwał organów spółdzielni. Członkowie Spółdzielni są obowiązani także niezwłocznie udostępnić lokal w celu przeprowadzenia konserwacji , remontu lub usunięcia awarii wywołującej szkodę lub zagrażającej bezpośrednio powstaniu szkody , a także w celu wyposażenia budynku lub innych lokali w dodatkową instalację lub zainstalowania urządzeń pomiarowych i podzielnikowych dotyczących zużycia ciepła (§ 57 pkt 13 Statutu).
Wobec ustalenia, że pozwani mimo wielokrotnych, pisemnych próśb odmawiali udostępnia powódce lokalu w celu wymiany wodomierzy, przepis art. 61ust. 3 pkt 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1222) , stanowi, iż osoba korzystająca z lokalu po wcześniejszym uzgodnieniu powinna udostępnić spółdzielni lokal w celu dokonania okresowego, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach również doraźnego, przeglądu stanu wyposażenia technicznego lokalu oraz ustalenia zakresu niezbędnych prac i ich wykonania. W ocenie Sądu, obowiązek udostępnienia przez pozwanych lokalu w celu przeprowadzenia wymiany wodomierzy wynikał również pośrednio z zapisu § 3 ust. 5 uchwały nr(...)– Regulaminu rozliczania kosztów dostawy wody , wnoszenia opłat za zużycie zimnej i ciepłej wody, odprowadzania ścieków oraz montażu indywidualnych wodomierzy w lokalach(...)Spółdzielni Mieszkaniowej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć trzeba, że postawa pozwanych jednoznacznie wskazuje, iż odmawiają oni zezwolenia na wejście przedstawicieli powódki do ich mieszkania w celu wykonania wymiany wodomierzy , co więcej nie są nawet zainteresowani uzgodnieniem możliwego terminu udostępnienia powódce tego lokalu. Nie może zatem budzić żadnych wątpliwości, że opisane zachowanie pozwanych jest sprzeczne z przywołanymi wyżej postanowieniami Statutu powodowej Spółdzielni i powołanych uchwał nr(...)i(...).
W polu widzenia zachować trzeba przede wszystkim to, że uchwały nr(...)i uchwała nr(...)nie została w żaden sposób zakwestionowana przez pozwanych. Uchwały ta są ważne i wiążą wszystkich członków spółdzielni i zarząd w zakresie jej wykonania. Zatem w ocenie Sądu , bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają okoliczności dotyczące przyczyn wymiany wodomierzy. Argumentacja pozwanych mogła być prezentowana w toku procesu o uchylenie uchwał Rady Nadzorczej Spółdzielni, stanowiących podstawę wymiany wodomierzy . Bez znaczenia są również podnoszone przez pozwanych w toku całego postępowania okoliczności związane z nieprawidłowym działaniem organów powodowej spółdzielni, które w ich ocenie naruszają prawo. Pozostają one bowiem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia o przedmiocie niniejszego procesu.
W przedstawionych okolicznościach Sąd uznał, że pozwani bezprawnie odmawiają udostępnienia lokalu mieszkalnego w celu dokonania wymiany wodomierzy i uwzględnił powództwo w całości . Powódka jest bowiem właścicielem lokalu, w którym ma być przeprowadzona kontrola, a przepisy statutu i uchwał organów Spółdzielni nakazują pozwanym udostępnić lokal w celu wykonania niezbędnych prac. Dopóki ww. podstawy działania spółdzielni funkcjonują w obrocie prawnym , dopóty pozwani są obowiązani się do nich stosować.
Stosownie zatem do treściart. 222 § 2 k.c.powódka była uprawniona do żądania przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a więc nakazania pozwanym udostępnienia lokalu w celu przeprowadzenia wymiany wodomierzy.
Jedynie na marginesie rozważań należy przytoczyć przepisart. 1 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych(t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1222) , zgodnie z którym spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków.
Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni  jest wykonywany przez spółdzielnię  jak zarząd powierzony, o którym mowa wart. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, Przepisówustawy o własności lokalio zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniemart. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali) .
Wobec tego, że ustawodawca nie ograniczył pojęcia zarządu powierzonego do czynności zwykłego zarządu, uznać należy , że Spółdzielnia mieszkaniowa może samodzielnie dokonywać czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną . Sąd orzekający podziela stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w Uchwale z 27.03.2014 r. wydanej w sprawie III CZP 122/13 ,OSNC 2015/1/3),który podkreślił, że prawa właścicieli są dostatecznie chronione przez art. 241ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych , a prawa te chroni również możliwość zaskarżania do sądu uchwał walnego zgromadzenia spółdzielni oraz przewidziana w art. 4 ust. 8 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych możliwość kwestionowania na drodze sądowej wysokości opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem lokali i nieruchomości wspólnych oraz innych kosztów zarządu tymi nieruchomościami (patrz też : uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2012 r., III CZP 89/11, OSNC 2012, nr 7-8, poz. 86).
W światle powyższych uwag, nie ulega wątpliwości, że Spółdzielnia była uprawiona do samodzielnego podjęcia decyzji o wymianie wodomierzy , sprawuje bowiem zarząd nieruchomością wspólną także w zakresie czynności przekraczających zwykły zarząd, niezależnie od stanowiska właścicieli poszczególnych lokali . Nie znajduje tutaj zastosowaniaart. 199 k.c.i w związku z tym pozwani są obowiązani o udostępnienia lokalu w celu dokonania wymiany wodomierzy jako części instalacji stanowiącej nieruchomość wspólną .
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 § 1 k.p.c., statuującego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu . Pozwani przegrali sprawę w całości, wobec czego zobowiązani są do zwrotu powódce wszystkich kosztów procesu, na które złożyły się : opłata od pozwu w wysokości 600 zł oraz koszty zastępstwa procesowego przez adwokata w kwocie 600 zł ustalone w oparciu o przepis§ 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(t.j. Dz.U. z 2013 roku, poz. 461).