Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 209/14
Data wyroku: 2015-03-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Bojakowska
Słowa kluczowe: Przedawnienie
Podstawa prawna: art. 117 § 2 kc, art. 750 kc, art. 751 pkt 2 kc

Sygn. akt I Ca 209/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 marca 2015 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSO Barbara Bojakowska
Protokolant: st. sekr. sąd. Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 roku w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.
przeciwkoM. C.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu
z dnia 15 kwietnia 2014 roku, sygn. akt I C 90/14

1
oddala apelację;

2
zasądza od powoda(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.na rzecz pozwanejM. C.kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt I Ca 209/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Wieluniu oddalił powództwo(...) Spółki z o.o.z siedzibą wW.przeciwkoM. C.o zapłatę oraz orzekł o kosztach procesu.
Apelację od powyższego orzeczenia wniósł powód, zaskarżając je w całości. Powód podniósł następujące zarzuty:
- naruszenieart. 750 k.c.poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że umowa o świadczenie usług edukacyjnych przez uczelnię wyższą stanowi umowę nienazwaną, przez co do tego stosunku prawnego należy stosować przepisy o zleceniu;
- naruszenieart. 751 pkt 2 k.c.w zw. z § 10. załącznika do rozporządzenia Prezesa RMz 20.06.2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej, poprzez ich błędną, rozszerzającą wykładnię wyrażającą się w zakwalifikowaniu roszczeń powoda jako roszczeń z tytułu nauki oraz stwierdzeniu, że czynności „zawodowego trudnienia się" i „utrzymywania zakładów przeznaczonych na cele" związane z nauką nie stanowi działalności gospodarczej.
W konkluzji apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 2.385,17 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, a ponadto o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowegow wysokości czterokrotności stawki minimalnej z uwagi na duży nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnieniai rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o oddalenie apelacji powoda orazo orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd II instancji podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i uznaje je za własne.
Odnosząc się do zarzutu uchybieniaart. 750 k.c., trzeba zaakcentować za Sądem I instancji, że w sprawie nie ma zastosowaniaart. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku- Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm. – dalej: „ustawa z 2005 roku”). Zgodnie bowiem z art. 277 wskazanego aktu prawnego, wszedł on w życie z dniem 1 września 2005 r., zaś umowa pomiędzy pozwaną a uczelnią została zawarta w dniu 14 października 2004 roku, natomiast roszczenia powoda dotyczą opłat – czesnego za okres od października 2004 roku do stycznia 2005 roku. Wynika to z wyrażonej wart. 3 k.c.zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), uważanej za fundamentalną dla demokratycznego porządku prawnego. Stanowisko to wzmacnia przepis art. 269 ust. 1 i 2 ustawy z 2005 roku, wedle którego studenci przyjęci na studia przed dniem wejścia w życie ustawy oraz w roku akademickim 2005/2006 wnoszą opłaty za zajęcia dydaktyczne na dotychczasowych zasadach do końca okresu studiów przewidzianego w programie studiów,a umowy, o których mowa w art. 160 ust. 3 ustawy z 2005 roku, obowiązują od roku akademickiego 2006/2007.
Ustawa z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym(Dz. U. nr 65 z 1990r., poz. 385 ze zm. – dalej: „ustawa z 1990 roku”), pod rządami której doszło do powstania stosunku prawnego międzyM. C.a cedentem i roszczeń z niego wynikających, nie tylko nie zawierała odpowiednika art. 160 ust. 3 ustawy z 2005 roku, lecz w ogóle nie przewidywała uregulowań, o jakich mowa w tej ustawie, a dotyczących umowy łączącej uczelnię i studenta. W świetle powyższego nie można więc wywodzić, iż zawarta przez pozwaną z uczelnią umowa była umową nazwaną określoną w odrębnych przepisach. Łączący strony stosunek prawny należy zatem zakwalifikować jako nieuregulowaną innymi przepisami umowę, której przedmiotem jest świadczenie usług i do której, z mocyart. 750 k.c., należy stosować odpowiednio przepisy o zleceniu.
Sąd Rejonowy prawidłowo więc zastosowałart. 750 k.c.do stosunku prawnego łączącego strony niniejszego postępowania.
Nietrafnym jest także zarzut naruszeniaart. 751 pkt 2 k.c.w zw. z § 10 załącznika do rozporządzenia Prezesa RM z 20.06.2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej.
Należy wskazać, że choć określone w powołanym przepisie pojęcie „nauki” jestw istocie pojęciem wieloznacznym, to jednak godzi się zauważyć, iż chodzi tu o termin „nauka” w znaczeniu tożsamym z pojęciem „kształcenie”. Termin „kształcić” oznacza przekazywać komuś pewien zasób wiedzy, umiejętności, wiadomości w jakiejś dziedzinie,a także uczyć kogoś, posyłać do szkół na naukę(Słownik Języka Polskiego, t. I wyd. PWN, Warszawa 1982, s. 1075).Pojęcie „nauki” oznacza zaś nie tylko zespół poglądów stanowiących usystematyzowaną całość i wchodzących w skład określonej dyscypliny badawczej, lecz również uczenie się, kształcenie się lub uczenie, kształcenie kogoś(Słownik Języka Polskiego, t. II, wyd. PWN, Warszawa 1982, s. 301).W polskiej tradycji oraz potocznie nauka oznacza przyswajanie jakichkolwiek treści (wiedzy), nabywanie umiejętności oraz to, czego się uczy lub naucza.
Z kolei co do pojęcia osoby utrzymującej zakład przeznaczony do świadczenia usług w dziedzinie nauki, trzeba zauważyć, że wskazanie przez ustawodawcę na utrzymywanie zakładu służącego świadczeniu określonych usług przesądza o stałym i zorganizowanym wykonywaniu działalności w tym zakresie. O ile ma przy tym charakter zarobkowy, oznacza, że utrzymujący taki zakład prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową(vide: K. Kopaczyńska-Pieczniak, Komentarz do art. 751 k.c., Lex).
Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym świadczenie usług edukacyjnych odpłatnie na studiach ma niewątpliwie cel zarobkowyz perspektywy uczelni(vide: postanowienie SN z dnia 6 grudnia 2013 r., I CSK 167/13, Lex nr 1418723).Uczelnia gromadzi bowiem w ten sposób środki finansowe i przeznacza je na realizację swojej działalności. Nie ulega kwestii, że cedent świadcząc usługi edukacyjne dla studentów, prowadzi działalność w sferze użyteczności publicznej, skoro na gruncieart. 70 ust. 4 Konstytucji RPzapewnienie edukacji należy do władz publicznych, a na poziomie szkolnictwa wyższego zadanie to realizują publiczne oraz niepubliczne szkoły wyższe.
Należy przyznać, że uczelnia wyższa posiada szczególny reżim prawny w zakresie dysponowania uzyskanymi środkami z tytułu kształcenia studentów, który w realiach niniejszej sprawy obejmował ustawę z 1990 roku oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia. Wobec tego trzeba przyjąć, że uczelnia wyższa prowadzi działalność zbliżoną do działalności gospodarczej. W konsekwencji Sąd II instancji uznał, mając na uwadze również zorganizowany i ciągły charakter odpłatnego świadczenia usług edukacyjnych przez cedenta, że uczelnia wyższa jest osobą utrzymującą zakład przeznaczony do świadczenia usług z zakresu nauki w rozumieniuart. 751 pkt. 2 k.c.
W tym stanie rzeczy trzeba stwierdzić, że dochodzone pozwem roszczenie przedawnia się z upływem 2-letniego terminu przedawnienia na podstawieart. 751 pkt. 2 k.c.Zestawienie tej konstatacji z datą wymagalności roszczeń – 10 listopada 2004 roku, 10 grudnia 2004 roku, 10 stycznia 2005 roku oraz datą wniesienia pozwu – 17 grudnia 2013 roku prowadzi do oczywistego wniosku, że przed wszczęciem niniejszego procesu doszło do przedawnienia,a podniesienie stosownego zarzutu - w świetleart. 117 § 2 k.c.- skutkuje koniecznością oddalenia powództwa.
Fakt wcześniejszego przedawnienia roszczeń powoduje również, że tym bardziej nie ma w sprawie zastosowania art. 160a pkt 7 ustawy z 2005 r. w obecnym brzmieniu, przewidujący 3-letni termin przedawnienia, co czyni zbędnym analizę konstytucyjnościi wykładnię art. 32 z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawieart. 385 k.p.c., o czym orzekł w punkcie 1. sentencji.
Sąd II instancji orzekł o kosztach postępowania na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.oraz § 6 pkt 3)w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1) i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r. 490).,o czym orzekł w punkcie 2. sentencji. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 300 zł tytułem zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.