Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Cz 501/15
Data wyroku: 2015-05-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Roman Troll, Anna Hajda, Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Nierozpoznanie Istoty Sprawy
Podstawa prawna: art. 386 § 4 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc

Sygn. akt III Cz 501/15

POSTANOWIENIE
Dnia 5 maja 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Leszek Dąbek
Sędziowie SO Anna Hajda
SR (del.) Roman Troll (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2015 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy
z powództwaW. G.
przeciwkoM. G.
o uchylenie obowiązku alimentacyjnego
na skutek zażalenia pozwanej
na postanowienie Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt III RC 291/14
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i w tym zakresie sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
SSR (del.) Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Anna Hajda
Sygn. akt III Cz 501/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 roku Sąd Rejonowy w Zabrzu udzielił zabezpieczenia roszczeniu powoda poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w ZabrzuZ. R.pod sygn. akt(...). W uzasadnieniu wskazał, że powód złożył w tym zakresie wniosek w toku postępowania o uchylenie obowiązku alimentacyjnego względem pozwanej, uprawdopodobnił istnienie roszczenia oraz interes prawny w zabezpieczeniu, gdyż jego jedynym źródłem dochodu jest zasiłek przedemerytalny w kwocie 833,90 zł miesięcznie, liczy on 60 lat i możliwości zdobycia pracy w tym wieku są mocno ograniczone, a jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą 960 zł przekraczając miesięczny dochód powoda. Dlatego też aktualne obciążenie alimentami na córkę w wysokości 500 zł miesięcznie stanowi kwotę przekraczającą jego możliwości, a brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie, gdyż także w sprawie o sygn. akt I C 365/13 toczy się postępowanie z powództwa powoda przeciwko pozwanej o zapłatę z tytułu zwrotu nienależnie pobranych przez nią alimentów za okres od stycznia 2012 roku do października 2012 roku - po wyroku obniżającym ich kwotę z 1000 zł do 500 zł miesięcznie - gdzie pozwana nie zgadza się z żądaniem pozwu. Orzekając Sąd Rejonowy oparł się naart. 730 § 1 k.p.c.orazart. 7301k.p.c.
Zażalenie na to postanowienie złożyła pozwana zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, a toart. 328 § 2 k.p.c.w związku zart. 361 k.p.c.poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, gdyż: bezpodstawnie pominięto w sprawie ustalenia zawarte w aktach Sądu Rejonowego w Zabrzu prowadzonej pod sygn. III RC 388/08, z których jednoznacznie wynika stan zdrowia pozwanej, jak i stan majątkowy powoda władającego nieruchomościami, które przejął w całości ze wspólnego majątku dorobkowego zE. G.dla zapewnienia godziwego życia pozwanej; bezpodstawnie pominięto ustalenia zawarte w aktach Sądu Rejonowego w Zabrzu prowadzonych pod sygn. I C 365/13, z których jednoznacznie wynika, że gdyby sytuacja powoda rzeczywiście uzasadniała zawieszenie postępowania i była rzeczywista, to powód dochodziłby tego zawieszenia wg właściwości wydziału cywilnego; bezpodstawnie pominięto, że stan zdrowia powódki nie uległ zmianie i obowiązkiem pozwanego jest zapewnienie jej godziwego życia, od czego w niniejszym postępowaniu powód chce odstąpić pomimo posiadania wymaganego zaplecza finansowego; nie dokonano analizy prawdziwości twierdzeń powoda w kontekście dostępnych, znanych z urzędu akt spraw Sądu Rejonowego w Zabrzu sygn. III RC 388/8 oraz I C 365/13 i braku konsekwentnego stanowiska powoda, co do zabezpieczenia roszczenia oraz posiadania, pomimo deklarowanej tak trudnej sytuacji, środków pieniężnych na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego oraz zobowiązań z tytułu podatków od nieruchomości; nie rozważono sytuacji zdrowotnej i finansowej pozwanej. Jednocześnie z ostrożności procesowej zarzuciła obrazęart. 730 k.p.c.w związku z brakiem podstaw do wydania w sprawie postanowienia, a co najmniej brakiem wymaganej do wydania orzeczenia oceny formalnej i merytorycznej całokształtu zgromadzonego do 19 lutego 2015 roku materiału dowodowego, w tym kwestii posiadania przez powoda nieruchomości, której zbycie mogłoby zapewnić pozwanej i powodowi godziwe życie. Zarzuciła także błąd w ustaleniach faktycznych, albowiem brak jest w sprawie przesłanek uzasadniających wydanie postanowienia zawieszającego postępowanie egzekucyjne, a pomijanie przez Sąd Rejonowy przy ocenie sytuacji majątkowej powoda faktu posiadania nieruchomości o charakterze użytkowym i oparcie się jedynie na rachunkach dotyczących opłat bieżących godzi w interesy sprawiedliwego postępowania cywilnego.
Przy tak postawionych zarzutach wniosła uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji względnie o zmianę tego postanowienia i oddalenie wniosku oraz przyznanie kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Przede wszystkim należy zauważyć, że Sąd Rejonowy w Zabrzu - pomimo takiego obowiązku - w żaden sposób nie ustalił aktualnej sytuacji finansowej i życiowej pozwanej, a Sąd Okręgowy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 11 grudnia 2014 roku, którym uchylił poprzednie postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wyraźnie - na podstawieart. 386 § 6 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 k.p.c.- wskazał Sądowi Rejonowemu jakie ustalenia powinien poczynić przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Jednym z tych ustaleń były rozważania dotyczące sytuacji finansowej i życiowej pozwanej, a w tym zakresie brak jakichkolwiek ustaleń w uzasadnieniu Sądu Rejonowego w Zabrzu.
Sąd Rejonowy ponownie rozpoznając wniosek o zabezpieczenie w żaden sposób nie odniósł się do regulacjiart. 133 k.r.o.iart. 135 k.r.o., a także w tym zakresie Sąd Okręgowy polecił Sądowi Rejonowemu wzięcie tych przepisów pod uwagę i rozważanie, czy dziecko powoda jest w stanie utrzymać się samodzielne, czy strony żyją na równej stopie życiowej, a także jakie są usprawiedliwione potrzeby pozwanej i jakie są możliwości zarobkowe oraz majątkowe powoda. Sąd Rejonowy jedynie w zakresie możliwości majątkowych i zarobkowych powoda zobowiązanie Sądu Okręgowego wykonał, a w pozostałym zakresie żadnych ustaleń faktycznych nie dokonał, jak również nie dokonał rozważań prawnych wynikający z przepisówkodeksu rodzinnego i opiekuńczegopowołanych powyżej.
Oczywistym jest, że w toku postępowania wpadkowego w sprawie o uchylenie obowiązku alimentacyjnego - w zakresie rozpoznania wniosku o udzielenie zabezpieczenia - nie jest konieczne udowodnienie okoliczności faktycznych, wystarczy bowiem ich uprawdopodobnienie, natomiast konieczne jest rozpoznawanie przesłanek wiarygodności roszczenia przez ustalenie nie tylko sytuacji finansowej i życiowej powoda, ale również ustalenie sytuacji życiowej i materialnej pozwanej. Z tej przyczyny Sąd Okręgowy w poprzednim orzeczeniu wskazywał na potrzebę rozważenia przepisówart. 133 k.r.o.iart. 135 k.r.o.- one bowiem wyznaczają przesłanki istnienia obowiązku alimentacyjnego, a poprzezart. 138 k.r.o., w przypadku zmiany okoliczności, mogą prowadzić do uchylenia tego obowiązku, co też jest objęte pozwem, a także wnioskiem o zabezpieczenie.
Z powyższych okoliczności Sąd Rejonowy nie wykonując zobowiązania Sądu Okręgowego w powyżej wskazanym zakresie po raz kolejny nie rozpoznał istoty sprawy, albowiem nie ustalił okoliczności faktycznych związanych z sytuacją finansową i życiową pozwanej, a następnie - przy całokształcie ustalonych okoliczności faktycznych - nie dokonał oceny stanu faktycznego przez pryzmatart. 133 k.r.o.orazart. 135 k.r.o.w związku zart. 138 k.r.o.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 108 § 2 k.p.c.iart. 397 § 1 i 2 k.p.c., należało orzec jak w sentencji.
Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie wniosek o udzielenie zabezpieczenia ustali aktualną sytuację finansową i życiową pozwanej, przy czym weźmie pod uwagę również aktualną sytuację finansową i życiową powoda, a ocenę przesłanek wiarygodności jego roszczenia dokona przez pryzmatart. 133 k.r.o.iart. 135 k.r.o.w związku zart. 138 k.r.o.biorąc pod uwagę regulacjęart. 7301§ 1 i 2 k.p.c.zgodnie także z poprzednimi zaleceniami Sądu Okręgowego, którymi jest związany.
SSR (del.) Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Anna Hajda