Sąd Okręgowy w Łodzi
XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
Sygnatura akt: XIII Ga 618/15
Data wyroku: 2015-12-14 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SO Mariola Szczepańska, SSO Jarosław Pawlak (ref.), SR (del.) Jacek Leśniak
Słowa kluczowe: Kurator
Podstawa prawna: art. 385 k.p.c.

Sygnatura aktXIII Ga 618/15

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowienie z dnia 17 kwietnia 2015r. Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi, w sprawie z wniosku Starosty Powiatu(...)z udziałem(...) Klubu Sportowego (...)z siedzibą wP., o ustanowienie kuratora dla Stowarzyszenia(...)Klub Sportowy(...)z siedzibą wP., postanowił ustanowić dla Stowarzyszenia(...)Klub Sportowy(...)z siedzibą wP.kuratora w osobie adwokataM. W.prowadzącego Kancelarię Adwokacką wŁ.do zwołania w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy licząc od daty postanowienia umożliwiającego przyjęcie zakończenie postępowania w sprawie, Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia w celu wyboru zarządu. Powyższe orzeczenie Sąd I instancji oparł na następujących ustaleniach faktycznych: w dniu 10 czerwca 2014r. Starosta Powiatu(...)działając jako organ nadzoru na podstawieart. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach/Dz.U.2001.79.855 j.t./ złożył wniosek o ustanowienie kuratora dla(...) Klubu Sportowego (...)z siedzibą wP.z uwagi na brak zarządu zdolnego do działań prawnych. Wnioskodawca nie wskazał kandydata na kuratora. W piśmie z dnia 23 września 2014r. pełnomocnik(...) Klubu Sportowego (...)z siedzibą wP.ustanowiony przezR. L.iM. B.członków Stowarzyszenia(...)Klub Sportowy(...)wniósł o odrzucenie wniosku z uwagi na to że w związku z treścią art. 43 pkt 1 ustawy o stowarzyszeniach art. 30 ustawy nie ma zastosowania ewentualnie o oddalenie wniosku. Sąd Rejonowy wskazał, że zasady powstania i działania uczniowskich klubów sportowych regulujeustawa z dnia 25 czerwca 2010r. o sporcie/Dz. U. 2014.715/orazustawa z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach/Dz.U.2001.79.855 j.t./. Zgodnie zart. 3 ustawy o sporciedziałalność sportowa jest prowadzona w szczególności w formie klubu sportowego. Klub sportowy działa jako osoba prawna. Uczniowski klub sportowy na mocy art. 4 ust.1 wskazanej ustawy jest szczególnym rodzajem klubu sportowego. Podlega wpisowi do ewidencji prowadzonej przez starostę właściwego ze względu na siedzibę klubu. Zgodnie z art. 4 ust. 6 ustawy sporcie z chwilą wpisania do ewidencji uzyskuje osobowość prawną. Uczniowski klub sportowy działa na zasadach przewidzianych w przepisachustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach(Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z późn. zm.) z wyłączeniem przepisów dotyczących rejestracji. Na zebraniu założycielskim w dniu 9 grudnia 2003r.(...) Klubu Sportowego (...)podjęto uchwałę o powołaniu Komitetu Założycielskiego w składzie trzech osób. Na wniosek osób wchodzących w skład komitetu(...) Klub Sportowy (...)z siedzibą wP.został wpisany na podstawiedecyzji numer (...)Starosty(...)do Ewidencji(...) Klubów Sportowychpod numerem 9/03 w dniu 17 grudnia 2003r. Z chwilą wpisu Klub uzyskał osobowość prawną. Stowarzyszenie na dzień wpisu do ewidencji liczyło 18 osób. Statut, załączony do wniosku o wpis, określa w § 17, że władzami klubu są: Walne Zebranie Klubu , Zarząd i Komisja Rewizyjna. Wnioskodawca nie złożył dokumentów wskazujących na wybór władz klubu - zarządu i komisji rewizyjnej. Kadencja wybieralnych władz trwa 3 lata. Do kompetencji Walnego Zebrania należy wybór Zarządu w składzie pięcioosobowym, i Komisji Rewizyjnej. Z kolei Walne Zebranie Klubu zwoływane jest przez zarząd. W złożonych przez wnioskodawcę dokumentach brak dokumentu wskazującego na powołanie zarządu na dzień rejestracji. Pierwszy dokument o powołaniu zarządu pochodzi z dnia z 14 lutego 2006r. i został złożony organowi nadzoru z wnioskiem o dokonanie zmiany składu zarządu wraz z uchwałą z dnia 8 stycznia 2006r. o powołaniu zarządu w składzie pięcioosobowym w głosowaniu jawnym. Do wniosku o dokonanie zmian w składzie organów nie załączono listy członków stowarzyszenia i protokołu z zebrania. Dokumenty te powinny wskazywać aktualną na dzień zebrania liczbę wszystkich członków stowarzyszenia oraz członków obecnych uprawnionych do uczestniczenia w głosowaniu. Stosownie bowiem do § 19 ust. 2 statutu Walne Zebranie Klubu jest prawomocne w pierwszym terminie przy obecności co najmniej VI członków uprawnionych do głosowania, a dopiero w drugim terminie bez względu na liczbę obecnych o ile termin był podany w zawiadomieniu. W statucie brak także postanowień wskazujących na sposób i tryb zawiadamiania o terminie zwołanego zebrania. Brak takiego zapisu nie pozwala na weryfikację prawidłowości zwołania zebrania. W konsekwencji protokół z dnia 8 stycznia 2006r. który jest pierwszym od chwili zawiązania stowarzyszenia o wyborze zarządu nie może stanowić podstawy do przyjęcia iż zarząd został prawidłowo wybrany a kadencja tego zarządu upłynęła w dniu 8 stycznia 2009r. i od tego czasu klub nie posiada zarządu. Należy stwierdzić iż rejestracja klubu wprawdzie mogła nastąpić bez powołania organów to jest zarządu i komisji rewizyjnej ale po rejestracji klubu, zgodnie ze statutem, to zarząd był uprawniony do zwołania zebrania. Nie powołanie zarządu, przy czym do chwili rejestracji powołanie było możliwie przez członków założycieli, pozbawiło stowarzyszenie możliwości zwołania zgromadzenia przez statutowy uprawniony do tego organ w celu powołania czy zmian w zarządzie. Powyższe prowadzi do wniosku, że Klub od chwili zawiązania nie posiada statutowych prawidłowo powołanych organów, w tym zarządu. Wbrew stanowisku pełnomocnika upoważnionego przezR. L.iM. B.do reprezentowania(...) Klubu Sportowegopodmiot nie jest stowarzyszeniem zwykłym. Dla założenia stowarzyszenia zwykłego ustawa o stowarzyszeniach wymaga uchwalenia przez założycieli regulaminu działalności i złożenia organowi nadzoru właściwemu ze względu na siedzibę stowarzyszenia regulaminu wraz z uchwałą o jego przyjęciu oraz danych przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Dla ważności uchwały o założeniu stowarzyszenia ustawa wymaga minimum trzech osób. Oznacza to że stowarzyszenie mogą założyć trzy lub więcej osób. Założyciele stowarzyszenia stają się jego pierwszymi członkami. Datą utworzenia stowarzyszenia co wynika z art. 40 ust 3 ustawy o stowarzyszeniach jest data zebrania członków założycieli. Wpis do rejestru ma charakter ujawniający deklaratywny, nie łączą się z nim żadne skutki prawne. Wpis stowarzyszenia będącego uczniowskim klubem sportowym do ewidencji z woli ustawodawcy skutkuje powstaniem osoby prawnej. Zgodnie z art. 30 ustawy o stowarzyszeniach, jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, sąd, na wniosek organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy, ustanawia dla niego kuratora. Kurator jest obowiązany do zwołania w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy walnego zebrania członków (zebrania delegatów) stowarzyszenia w celu wyboru zarządu. Do czasu wyboru zarządu, kurator reprezentuje stowarzyszenie w sprawach majątkowych wymagających bieżącego załatwienia. Wobec zaistnienia warunków wskazanych w powołanym przepisie sąd I instancji ustanowił dla Stowarzyszenia(...)Klub Sportowy(...)z siedzibą wP.adwokataM. W.prowadzącego Kancelarię Adwokacką wŁ.pl. (...).
Powyższe orzeczenie w całości apelacją zaskarżył uczestnik postępowania, który zarzucając rozstrzygnięciu: brak doręczenia uczestnikowi pism wpływających do akt sprawy, błędne oznaczenie uczestnika, jego siedziby, jak i formy prowadzenia podmiotu, wydanie orzeczenia w sprawie na podstawie kserokopii części akt rejestrowych uczestnika, w sytuacji, gdy kserokopia nie stanowi dokumentu, ani jakiegokolwiek innego środka dowodowego w rozumieniu przepisówKodeksu postępowania cywilnego, rozstrzygnięcie sprawy z naruszeniemartykułu 233 § 1 k.p.c.w drodze wydania orzeczenia, bez zapoznania się z kompletem dokumentacji, która według oświadczenia Starosty znajduje się w zasobach Centralnego Biura Antykorupcyjnego, bezpodstawne przyjęcie za Starostą, że akta rejestrowe uczestnika znajdują się w zasobach CBA, w sytuacji, czemu uczestnik zaprzeczył, gdy akta te znajdują się w Sądzie Okręgowym w Sieradzu II Wydział Karny, w związku z aktem oskarżenia złożonym do tego Sądu przez Prokuraturę Okręgową w Sieradzu. Naruszenieartykułu 28 i 29 Ustawy prawo o stowarzyszeniach, poprzez zaniechanie postępowania naprawczego i skierowanie sprawy do Sądu bez wyczerpania procedury przewidzianej przez ustawę, wyznaczenie na kuratora osoby niebędącej członkiem stowarzyszenia, nieznającej specyfiki tego stowarzyszenia, mimo że stowarzyszenie co roku składa sprawozdania podatkowe do właściwego Urzędu Skarbowego, wyznaczenie na kuratora osoby niebędącej członkiem stowarzyszenia i prowadzącej w tym zakresie działalność zarobkową, w sytuacji gdy stowarzyszenie nie ma żadnych środków na pokrycie tychże wydatków, wyznaczenie osoby kuratora bez wysłuchania wszystkich zainteresowanych osób, wniósł o uchylenie postanowienia w całości i odrzucenie wniosku w związku z treściąartykułu 43 punkt 1 Ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku prawo o stowarzyszeniach, Dziennik Ustaw 1989, numer 20, pozycja 104 ze zmianami, a więc z uwagi na okoliczność, że wobec stowarzyszenia nie stosuje się przepisuartykułu 30 prawa o stowarzyszeniach, zwrócenie się do Sądu Okręgowego w Sieradzu II Wydział Karby o przesłanie akt rejestrowych uczestnika celem zapoznania się z kompletem dokumentacji uczestnika lub wyznaczenie sędziego do zapoznania się z aktami rejestrowymi uczestnika w Sądzie Okręgowym w Sieradzu, w dalszej kolejności skarżący wniósł o oddalenie wniosku, jako przedwczesnego i oczywiście niezasadnego wobec faktu wprowadzenia Sądu przez Starostę w błąd, co do miejsca i okoliczności położenia, jak i treści akt rejestrowych uczestnika. Ponadto skarżący wniósł o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja uczestnika postępowania podlegała oddaleniu jako bezzasadna. Odnośnie zarzutu braku doręczeń uczestnikowi pism wpływających do akt sprawy, wydania orzeczenia w sprawie na podstawie kserokopii części akt rejestrowych uczestnika, rozstrzygnięcia sprawy z naruszeniemartykułu 233 § 1 k.p.c.w drodze wydania orzeczenia, bez zapoznania się z kompletem dokumentacji, bezpodstawne przyjęcie za Starostą, że akta rejestrowe uczestnika znajdują się w zasobach CBA, skarżący przede wszystkim nie wykazał, że uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo podkreślić należy, że skarżący nie kwestionuje prawdziwości i treści dokumentów, których kserokopie zostały złożone przez wnioskodawcę, tak więc uznać należy, że skarżący nie wykazał jakie w istocie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało niezłożenie pełnej dokumentacji rejestrowej i wydanie orzeczenia przez Sąd Rejestrowy, bez zapoznania się z kompletem tej dokumentacji w oryginale. Nie została bowiem podważona prawdziwość i autentyczność dokumentów, których kserokopie zostały już złożone do akt rejestrowych. Ponadto faktami mającymi dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie jest, czy kadencja zarządu wpisanego do rejestru klubu upłynęła oraz czy została podjęta uchwała walnego zebrania klubu o powołaniu nowego zarządu. Powyższe fakty są w sprawie bezsporne. Uczestnik nie złożył żądanych kserokopii dokumentów potwierdzających wybór władz klubu na kolejne kadencje. Wydanie orzeczenia, bez zapoznania się z kompletem dokumentacji rejestrowej uczestnika, nie stanowi naruszeniaartykułu 233 § 1 k.p.c.Uczestnik działa jako osoba prawna, co wynika z powołanego wyżejart. 3 ust. 2 Ustawy z dnia 25 czerwca 2010 roku o sporcie, który wprost stanowi, że klub sportowy działa jako osoba prawna. Uczestnik nie jest uczniowskim klubem sportowym, jak stwierdził Sąd Rejonowy. Został on wpisany do ewidencji stowarzyszeń kultury fizycznej StarostyW.pod numerem pod określonym numerem. Wprawdzie do tego rodzaju klubów stosuje się odpowiednio przepisy o klubach sportowych, o uczniowskich klubach sportowych, jednakże na mocyart. 4 ust. 7, iust. 1 Ustawy o sporcie, szczególnym rodzajem klubu sportowego jest uczniowski klub sportowy. Klub ten działa na zasadach przewidzianych przepisem Ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku o stowarzyszeniach, z wyłączeniem przepisów dotyczących rejestracji, to jestart. 4 ust. 2w związku zart. 4 ust. 7. Klub sportowy podlega wpisowi do ewidencji prowadzonej przez starostę właściwego ze względu na siedzibę klubu i klub sportowy uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do ewidencji. Z samego literalnego brzmienia powołanych przepisów wynika zatem, że klub sportowy posiada osobowość prawną, działa na zasadach przewidzianych wUstawie prawo o stowarzyszeniach, z wyłączeniem jedynie przepisów dotyczących jego rejestracji i nie jest stowarzyszeniem zwykłym, o którym mowa w art. 40 Ustawy o stowarzyszeniach. Pozbawiony racji jest zarzut naruszeniaart. 28 i 29 Ustawy prawo o stowarzyszeniach. Artykuł 28 ustawy o stowarzyszeniach stanowi jedynie, że w razie stwierdzenia, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza postanowienia statutu w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2 tej ustawy, nadzorujący w zależności od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości może wystąpić o ich usunięcie w określonym terminie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia, bądź wystąpić do Sądu o zastosowanie środka określonego w artykule 29. Ta sytuacja w ogóle nie dotyczy niniejszej sprawy, ponieważ przedmiotem tego postępowania nie było stwierdzenie zgodności statutu z obowiązującymi przepisami prawa. Stan faktyczny zaś w rozpoznawanej sprawie nie dotyczy postanowienia artykułu 29 Ustawy o stowarzyszeniach, który stanowi, że Sąd na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora może, po pierwsze - udzielić upomnienia władzom stowarzyszenia, uchylić niezgodną z prawem lub statutem uchwałę stowarzyszenia, bądź też rozwiązać stowarzyszenie, jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszenia prawa albo postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem. Żadna z wymienionych sytuacji nie występuje w odniesieniu do uczestnika postępowania. W sytuacji, gdy organ nadzorujący stwierdzi, że stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, czego dotyczy właśnie przepis art. 30 Ustawy o stowarzyszeniach, zgodnie z którym to przepisem jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, Sąd na wniosek organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy ustanowi dla niego kuratora. Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Skoro zarząd dysponowałby uchwałami o ich powołaniu, to niewątpliwie by je złożył. Takie uchwały, pomimo wezwania, nie zostały złożone. Wbrew stanowisku skarżącego, wyznaczając na kuratora osobę niebędącą członkiem stowarzyszenia, w żaden sposób nie naruszono obowiązujących przepisów prawa. Wyznaczony w sprawie kurator jest wpisany na listę kuratorów Sądu Rejestrowego, jest więc przygotowany merytorycznie do wykonania takich czynności. W postępowaniu nieprocesowym, zgodnie zart. 514 § 1 k.p.c., rozprawa odbywa się w wypadkach wskazanych w ustawie. W innych wypadkach wyznaczenie rozprawy zależy od uznania Sądu, mimo niewyznaczenia rozprawy, Sąd przed rozstrzygnięciem sprawy może wysłuchać uczestników na posiedzeniu sądowym lub zażądać od nich oświadczeń na piśmie i taka sytuacja w niniejszej sprawie wystąpiła - Sąd zażądał bowiem zajęcia stanowiska na piśmie i takie stanowisko zostało zajęte.
Mając na uwadze powyższe, na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.iartykułem 7 Ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym[tekst jednolity, Dziennik Ustaw z 2013 roku, pozycja 1203 ze zmianami], oddalił apelację jako bezzasadną orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.