Sąd Rejonowy w Mrągowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 462/14
Data wyroku: 2015-12-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Połomski

Sygn. akt: I C 462/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 grudnia 2015 roku
Sąd Rejonowy w Mrągowie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Krzysztof Połomski

Protokolant:

st. sekr. sądowy Milena Urbanowicz

po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 roku w Mrągowie
na rozprawie
sprawy z powództwaD. B.
przeciwko(...) S.A.z siedzibą wW.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanego(...) S.A.z siedzibą wW.na rzecz powódkiD. B.kwotę 12.000 zł (dwanaście tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi od dnia 2 grudnia 2015 roku do dnia zapłaty,

II
w pozostałym zakresie powództwo oddala,

III
koszty procesu pomiędzy stronami wzajemnie znosi.

Sygn. aktI C 462/14

UZASADNIENIE
PowódkaD. B.wniosła o zasądzenie od pozwanego(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.na jej rzecz kwoty25.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty,o ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość wobec powódki za skutki wypadkuz dnia 29 października 2013 roku, a także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje powództwo wskazała, że w dniu 29 października 2013 roku uległa wypadkowi komunikacyjnemu spowodowanemu przezJ. P., który posiadał polisę OC w pozwanym zakładzie ubezpieczeń. W wyniku wypadku powódka doznała obrażeń ciała w postaci stłuczenia szyi z otarciem naskórka, stłuczenia klatki piersiowej z masywnym krwiakiem lewego gruczołu piersiowego ograniczającym ruchomość klatki piersiowej i lewej kończyny górnej oraz nasilenia dolegliwości bólowych kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego. Odpowiedzialność za skutki tego zdarzenia przyjął na siebie pozwany, który w toku prowadzonego postępowania likwidacyjnego wypłacił dotychczas powódce tytułem zadośćuczynienia kwotę 7.000 złotych. W ocenie powódki kwota ta nie odzwierciedla jej krzywdy i nie stanowi adekwatnego zadośćuczynienia.
W odpowiedzi na pozew pozwany –(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.wniósł o oddalenie powództwa, a także o zasądzenieod powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany uznał swoją odpowiedzialność co do zasady za zaistniałą szkodę, jednakże zakwestionował wysokość zadośćuczynienia w kwocie powyżej7.000 złotych, która została powódce już wypłacona w toku postępowania likwidacyjnego.W ocenie pozwanego wymiar żądania powódki jest zdecydowanie zawyżony w relacjido ustalonego stopnia uszczerbku na zdrowiu, a suma otrzymana dotychczas przez powódkę jest adekwatna do rozmiaru uszczerbku na zdrowiu i winna rekompensować jejw zupełności poniesioną krzywdę. Nadto pozwany podniósł, że okoliczności zdarzenia sugerują, że powódka nie miała zapiętych pasów bezpieczeństwa, co stanowi przyczynienie się do powstania szkody i stosownie do postanowieńart. 362 kcpowoduje zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody przez pozwanego.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 29 października 2013 roku na trasieK.-K.G., gm.K., doszło do wypadku komunikacyjnego spowodowanego przezJ. P.kierującego samochodemM. (...)onr rej. (...). Pojazd przez niego prowadzony nie ustąpił pierwszeństwa jadącemu od stronyK.samochodowi markiV. (...)nr rej. (...)prowadzonemu przezJ. B., a którego pasażerką byłaD. B.. W trakcie wypadkuD. B.miała zapięte pasy bezpieczeństwa. Postępowanie karne prowadzone wobecJ. P.zostało warunkowo umorzone na okres próby jednego roku.
(dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Kętrzynie z dnia 9 maja 2014 roku sygn. aktII K 127/14 – k. 30, zeznania świadkaJ. B.– k. 60, przesłuchanieD. B.– k. 59-60, k. 137)
W wyniku tego zdarzeniaD. B.doznała obrażeń ciała w postaci stłuczenia szyi z otarciem naskórka, stłuczenia klatki piersiowej z masywnym krwiakiem lewego gruczołu piersiowego ograniczającym ruchomość klatki piersiowej i lewej kończyny górnej oraz nasilenia dolegliwości bólowych kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego. Bezpośredniopo zdarzeniuD. B.została przyjęta naOddział (...)OgólnejSzpitala (...)wK., gdzie przebywała do dnia 31 października 2013 roku. Zastosowano wobec niej leczenie farmakologiczne oraz kołnierz ortopedyczny. Następnie kontynuowała leczenie ambulatoryjnie wSzpitalu (...)wM., a od dnia 14 do 19 listopada 2013 roku przebywała na Oddziale(...)Ogólnej z Chirurgią(...) Szpitala (...)wB.. Tam stwierdzono krwiaka piersi lewej i zastosowano zabieg operacyjny obejmujący nacięcie piersi. Korzystała również z pomocy psychologicznej i psychiatrycznej, której konieczność wynikała ze stwierdzonych trudności adaptacyjnych i emocjonalnych.D. B.leczyła się również neurologicznie w Gabinecie Neurologicznym specjalisty neurologA. G.wB.. W grudniu 2014 przez okres 3 tygodni była na turnusie rehabilitacyjnym w sanatorium wS..
(bezsporne, a nadto dowód: dokumentacja medyczna – k. 8-24, przesłuchanieD. B.– k. 59-60, k. 137)
Przed wypadkiemD. B.była osobą zdrową i aktywną. Pracowałana gospodarstwie rolnym oraz zajmowała się domem. Po wypadku – na skutek zaleceń lekarzy – musiała zaniechać prac fizycznych. Obecnie zajmuje się jedynie prowadzeniem domu. W chwili obecnej otrzymuje świadczenie w postaci renty chorobowej z KRUS.
(dowód: zeznania świadkaJ. B.– k. 60, przesłuchanieD. B.–k. 59-60, k. 137)
Doznane przezD. B.obrażenia spowodowały powstanie trwałego uszczerbku na jej zdrowiu w wysokości 10 %. Na skalę tego uszczerbku składały się przebyte obrażenia klatki piersiowej z pourazowymi zmianami deformacyjnymi gruczołu piersiowego lewego. Odległe skutki wypadku komunikacyjnego są dość znaczne, powodując przedłużający się proces leczenia. Obecny stan zdrowiaD. B.jest zadawalający, a przebyty zabieg operacyjny usunięcia krwiaków i skrzepów z sutka lewego nie spowodował znaczących zmian dla jej stanu zdrowia.
(dowód: opinia biegłego sądowegoS. D.– k. 67-68)
W związku z wypadkiem z dnia 29 października 2013 roku uD. B.nie doszło do stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w zakresie schorzeń neurologicznych. Obecnie nie występują u niej neurologiczne następstwa wypadku.
(dowód: opinia biegłego sądowegoG. P.– k. 85-87)
W związku z wypadkiem z dnia 29 października 2013 rokuD. B.nie doznała zaburzeń zdrowia psychicznego. Zdarzenie to nie doprowadziło również do powstania trwałego uszczerbku na jej zdrowiu psychicznym. W związku z wypadkiem wystąpiły u niej problemy natury emocjonalnej, nie spowodowały one jednak trwałego uszczerbku na stanie zdrowia psychicznego.
(dowód: opinia biegłej sądowejO. P.– k. 101-102)
W toku prowadzonego postępowania likwidacyjnego(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.wypłacił na rzeczD. B.kwotę 7.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z wypadkiem z dnia 29 października 2013 roku. Zakład ubezpieczeń wyraził również wolę ugodowego zakończenia sprawy poprzez dopłatę kwoty 2.000 złotych, jednakże ta propozycja nie została zaakceptowana przezD. B..
(bezsporne, a nadto dowód: pismo(...) S.A.z dn. 21.08.2014r. – k. 25, akta szkody(...))
Sąd zważył, co następuje:
Zgłoszone powództwo w części jest zasadne i w tym zakresie zasługiwałona uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że ustalone zasadnicze okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie były objęte sporem stron, pozwany uznał bowiem swoją odpowiedzialnośćza skutki wypadku z dnia 29 października 2013 roku. Spór ten skupiał się natomiast przede wszystkim na kwestiach dotyczących wyceny wysokości należnego powódce zadośćuczynienia za krzywdę powstałą w związku z w/w zdarzeniem.
Otóż podkreślić w tej mierze należy, iż w zakresie wysokości rekompensaty szkód niemajątkowych brak jest sztywnych reguł określających jej wysokość.Art. 445 § 1 kcwskazuje jedynie, iż w przypadkach przewidzianych wart. 444 kcsąd może przyznać poszkodowanemu „odpowiednią” sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Precyzując określenie „odpowiedniości”, Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał,że w związku z charakterem kompensacyjnym zadośćuczynienia nie może ono być wyłącznie symboliczne, lecz winno stanowić ekonomicznie odczuwalną wartość (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2001 roku sygn. akt III CKN 427/00, publ. LEX nr 52766). Z drugiej strony powinno być ono utrzymane w rozsądnych granicach i dostosowanedo aktualnych stosunków majątkowych w społeczeństwie.
W praktyce sądowej nie stosuje się automatyzmu w ustalaniu wielkości zadośćuczynienia w zależności od stopnia utraty zdrowia polegającego na przyznawaniu określonej kwoty pieniężnej za każdy procent uszczerbku na zdrowiu. Automatyzm taki nie wynika bowiem z żadnego przepisu prawa, a ostateczne określenie wysokości należnego zadośćuczynienia pozostawione jest uznaniu Sądu. Również w orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreślany jest postulat, by – przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia –kierować się zasadą indywidualizacji okoliczności określających rozmiar krzywdyw odniesieniu do konkretnego poszkodowanego (tak np.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia19 stycznia 2012 roku sygn. akt IV CSK 221/11, publ. LEX nr 1119550).
Oceniając całokształt okoliczności niniejszej sprawy, w tym z jednej strony rodzaj obrażeń doznanych przez powódkę, konieczność długotrwałego leczenia i rehabilitacji, w tym dwukrotnych pobytów szpitalnych i zabiegu operacyjnego, skalę dolegliwości bólowych, utrudnienia w życiu prywatnym polegające na ograniczeniu w możliwości wykonywania pewnych prac domowych oraz rozmiar trwałego uszczerbku na zdrowiu, a z drugiej strony baczenie na fakt, by zadośćuczynienie było utrzymane w rozsądnych granicach dostosowanych do lokalnych stosunków majątkowych, Sąd doszedł do przekonania,że adekwatne zadośćuczynienie za krzywdy powódki winna stanowić łącznie kwota19.000 złotych, przy czym – przy uwzględnieniu kwoty 7.000 złotych uiszczonej przez pozwanego już w toku postępowania likwidacyjnego – w wyroku została zasądzonaod pozwanego na rzecz powódki kwota 12.000 złotych stanowiąca uzupełnienie dotychczas przyznanego zadośćuczynienia.
Ustalając wysokość tej kwoty Sąd – poza w/w okolicznościami związanymiz obrażeniami fizycznymi powódki – miał nadto na uwadze ujemne skutki wypadkuna bieżące życie powódki. Otóż przed wypadkiem powódka była osobą zdrową i aktywną, wykonującą ciężką pracę fizyczną w gospodarstwie rolnym. W chwili obecnej nie może wykonywać ani tej pracy, ani też żadnej innej cięższej pracy fizycznej. Powódka nie jest osobą wykształconą, stąd mogła być zatrudniona zasadniczo wyłącznie w charakterze fizycznym, a zatem utrata zdolności do takiej pracy praktycznie przesądziła o jej wykluczeniu zawodowym.
Stopień trwałego uszczerbku doznanego przez powódkę został określonyna poziomie 10 %. Stopień ten jest jednak tylko jednym ze wskaźników pozwalających określić rozmiar doznanej krzywdy, a – jak to już podkreślano – nie znajduje bezpośredniego i automatycznego przełożenia na wysokość zadośćuczynienia. Strona pozwana – reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika – nie zgłaszała zarzutówdo opinii biegłegoS. D., w tym do ustalonego przez niego stopnia uszczerbkuna zdrowiu powódki spowodowanego wypadkiem z dnia 29 października 2013 roku.
Nie można jednakże pominąć faktu, iż po traumatycznych przeżyciach, leczeniui rehabilitacji udało się powódce uzyskać zadowalające wyniki leczenia, a nadto że nie stwierdzono u niej aktualnie trwałych zaburzeń o charakterze neurologicznymi psychiatrycznym. Nie ulega wątpliwości, iż powódka prowadziła aktywne leczenie równieżi w tych kierunkach, a okoliczność ta nie może pozostawać bez wpływu na wysokość przyznanego jej zadośćuczynienia tylko z tej przyczyny, że udało się – na skutek jej zapobiegliwości – osiągnąć pozytywne wyniki leczenia.
Podkreślić również należy, iż w toku niniejszego procesu nie doszło do wykazania,by powódka w jakikolwiek sposób przyczyniła się do powstania szkody. Granice odpowiedzialności za skutki zdarzenia wywołującego szkodę wyznaczaart. 361 kc, któryw§ 1stanowi, iż zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Stosownie zaśdoart. 362 kc, jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności,a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.
Wbrew twierdzeniom strony pozwanej wyniki przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wskazują, że powódka w chwili wypadku z dnia 29 października 2013 roku miała zapięte pasy bezpieczeństwa. Wniosek taki wypływa nie tylko z zeznań świadkaJ. B.i przesłuchania samej powódki, lecz także z niekwestionowanej przez strony opinii biegłegoS. D., który stwierdził, że obrażenia sutka lewego w piersi powódki sugerują, że pasy bezpieczeństwa były zapięte i to one spowodowały opisywane obrażenia klatki piersiowej.
Rozważając wszystkie powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania,iż w niniejszej sprawie brak było zatem podstaw do zastosowaniaart. 362 kc.Powódka nie przyczyniła się bowiem do powstania lub zwiększenia szkody, a tym samym obowiązek jej naprawienia przez pozwanego nie uległ zmniejszeniu z tej przyczyny.
Stąd też po wyważeniu wszystkich w/w okoliczności – na podstawieart. 415 kc– orzeczono jak w punktach I i II wyroku.
Jako datę początkową naliczania odsetek ustawowych od zasądzonego świadczenia przyjęto datę wyrokowania w sprawie. Jakkolwiek stanowisko Sądu Najwyższegoco do terminów początkowych naliczania odsetek ustawowych od zasądzonego świadczenia w postaci zadośćuczynienia tudzież odszkodowania w przypadku gdy jego wysokość jest ustalana przez sąd orzekający w sprawie nie jest jednolite, to przyjąć należy, iż wszechstronna analiza tego orzecznictwa prowadzi do wniosku, iż decydujące w tym zakresie znaczenie mają niepowtarzalne okoliczności danego przypadku. W tym duchu w ocenie Sądu zmierza aktualne stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone m.in. w wyroku z dnia 7 lipca 2011 roku (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2011 roku sygn. akt II CSK 635/10, publ. LEX nr 1001288). I tak, mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, w tym przede wszystkim wypłatę znacznej części zadośćuczynienia w postępowaniu likwidacyjnym, a także fakt,iż wysokość ustalonego przez Sąd zadośćuczynienia zdecydowanie odbiega od żądania powódki, Sąd przyjął, iż w przedmiotowym przypadku dopiero od daty wyrokowania można mówić o zwłoce pozwanego w zapłacie świadczenia. Z tego też powodu orzeczono jakw punkcie I wyroku, w zakresie żądania odsetek ustawowych za okres poprzedzający dzień wydania wyroku powództwo oddalając (pkt II wyroku).
W ocenie Sądu przyjęcie przez stronę powodową zwłoki pozwanej w zakresie całego świadczenia już od dnia 29 sierpnia 2014 roku jest pozbawione prawnych podstaw. Termin ten został wskazany jako termin popadnięcia przez pozwanego w zwłokę w związkuz niezachowaniem terminu ustawowego zart. 817 § 1 kc.Jakkolwiek bowiem stosowniedo treści tegoż przepisu ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczeniew terminie 30 dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku, toart. 817 § 2zd. drugiekcwskazuje, że w przypadku ujawnienia się okoliczności uniemożliwiających wyjaśnienie wszystkich okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia, w w/w terminie ubezpieczyciel powinien spełnić bezsporną część świadczenia. W niniejszym przypadku taką bezsporną częścią świadczenia była niewątpliwie wyłącznie kwota 7.000 złotych. Niewątpliwie zatem jedyniew zakresie tej kwoty można byłoby ewentualnie mówić o zwłoce ubezpieczycielaw spełnieniu świadczenia już od dnia 29 sierpnia 2014 roku, gdyby takowa miała miejsce.
Oddaleniu podlegało również żądanie ustalenia odpowiedzialności pozwanegona przyszłość wobec powódki za skutki wypadku z dnia 29 października 2013 roku(pkt II wyroku). Kwestia interesu prawnego w ustaleniu odpowiedzialności za szkodyna osobie mogące powstać w przyszłości pod rządemart. 4421§ 3 kcbudzi wciąż pewne wątpliwości w orzecznictwie sądowym (vide: przeciwstawne wyroki Sądu Apelacyjnegow Białymstoku z dnia 15 listopada 2012 roku sygn. akt I ACa 594/12, publ. LEX nr 1235989 i Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 września 2012 roku sygn. akt I ACa 486/12, publ. LEX nr 1236085). Abstrahując jednakże od oceny powyższego zagadnienia wskazać należy,iż z niekwestionowanych w tym zakresie opinii biegłego sądowych z zakresu chirurgii, neurologii i psychiatrii wynika bezsprzecznie, iż zasadniczy proces leczenia powódki już się zakończył i nie wymaga kontynuacji. W tych okolicznościach stwierdzić zatem należy,iż – niezależnie od oceny prawnych podstaw żądania z punktu II pozwu –in concretobrak jest podstaw faktycznych dla tego żądania.
O kosztach procesu (pkt III wyroku) orzeczono w oparciu o regułę zart. 100zd. pierwszein pincipiokpc, mając na uwadze, że żądania pozwu zostały uwzględnione jedynie w części (48 %).
/-/ SSR Krzysztof Połomski