Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 115/15
Data wyroku: 2015-03-12 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Klesyk, Barbara Dziewięcka, Cezary Klepacz
Słowa kluczowe: Rozgraniczenie, Powaga Rzeczy Osądzonej
Podstawa prawna: art. 153 k.c., art. 365 § 1 k.p.c.

Sygn. akt II Ca 115/15

POSTANOWIENIE
Dnia 12 marca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:SSO Cezary Klepacz (spr.)
Sędziowie:SSO Małgorzata Klesyk
SSO Barbara Dziewięcka
Protokolant: st. prot. sąd. Iwona Cierpikowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy
z wnioskuM. Z.
z udziałemA. M.iH. M.
o rozgraniczenie
na skutek apelacji uczestników
od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach
z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt VIII Ns 516/13
postanawia:uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kielcach, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcieo kosztach postępowania apelacyjnego.
Sygn. akt II Ca 115/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 25 września 2014 roku, sygn. akt VIII Ns 516/13, Sąd Rejonowy w Kielcach rozgraniczył nieruchomość położoną wK., stanowiącą działkę onumerze ewidencyjnym (...), dla której w tym Sądzie prowadzona jestksięga wieczysta nr (...), będącą własnościąA. M.iH. M.z nieruchomością położoną wK., stanowiącą działkę onumerze ewidencyjnym (...), dla której w tym Sądzie prowadzona jestksięga wieczysta nr (...), będącą własnościąM. Z., wzdłuż linii koloru niebieskiego, łączącej punkty(...)i(...)na szkicu granicznym sporządzonym przez geodetę uprawnionegoA. N., przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Prezydenta MiastaK.w dniu 6 maja 2014 roku za numerem P.(...).(...), orzekając o kosztach postępowania i kosztach sądowych.
Sąd ten poczynił następujące ustalenia w sprawie.
Aktem własności ziemi nr(...), wydanym przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wK.w dniu 26 października 1973 r. (ostatecznym z dniem 27 listopada 1973 r.), stwierdzono, żeW.iH.małżonkowieC.nabyli z mocy prawa własność nieruchomości, w skład której wchodziła między innymidziałka numer (...)(obecnie(...)), w trybieustawyo uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
Aktem własności ziemi nr(...), wydanym przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wK.w dniu 25 października 1973 r. (ostatecznym z dniem 27 listopada 1973 r.), stwierdzono, żeM. W.nabyła z mocy prawa własność nieruchomości, w skład której wchodziła między innymidziałka numer (...)(obecnie(...)), w trybie wymienionej wcześniej ustawy.
W dniu 4 listopada 1971 r. obie działki były niezabudowane, nie było pomiędzy nimi ogrodzenia, a granicę wyznaczała miedza o szerokości około 30-40 cm, w której wkopane były kamienie graniczne.
W dniu 15 stycznia 1991 r.W.iH.małżonkowieC.sprzedaliH.iM.małżonkomZ.część nieruchomości położonej przyul. (...), oznaczoną numerami(...)i(...), o łącznej powierzchni 2849 m2, dla której została urządzonaksięga wieczysta nr (...).Działka numer (...)aktualnie oznaczona jest numerem(...). Po kupnie tej działki,H. Z.iM. Z.wznieśli na niej budynek mieszkalny. Wyznaczenia na gruncie budynku dokonał geodeta w oparciu o istniejącą faktycznie granicę. W 1993 r. wnioskodawcy wybudowali od stronydziałki numer (...)ogrodzenie z metalowej siatki na podmurówce, które zostało postawione w miejscu, gdzie przebiegała faktyczna granica, tj. na linii, którą wyznaczały zakopane w ziemi znaki graniczne.
M. W.zmarła 18 czerwca 1984 r., a spadek po niej nabyli:H. W.,T. W.iJ. R.po 1/3 części. Dnia 27 grudnia 1996 r.J. R.iH. W.darowaliT. W.swoje udziały we współwłasności nieruchomości przyul. (...), składającej się m. in. zdziałki numer (...). W dniu 26 września 1998 r.T. W.sprzedałA.iH.małżonkomM.na współwłasność, na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej,działkę numer (...), która wchodziła w skład nieruchomości mającej urządzonąksięgę wieczystą nr (...). Dla działki tej urządzona zostałaksięga wieczysta (...).
Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2012 r. Sąd Rejonowy w Kielcach w sprawie o sygn. akt VIII Ns 292/11, w drodze podziału majątku wspólnego byłych małżonkówM. Z.iH. Z., przyznałM. Z.nieruchomość położoną wK.przyul. (...), oznaczoną jakodziałka numer (...).
Granica ewidencyjna wynikająca z operatu ewidencji gruntów nr(...)i z operatu modernizacji ewidencji gruntów nr(...)biegnie linią prostą koloru czarnego od punktu(...)do punktu(...)na szkicu granicznym sporządzonym przez geodetę uprawnionegoA. N., przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Prezydenta MiastaK.w dniu 6 maja 2014 r. za numerem P.(...).(...). Granica użytkowania pomiędzydziałkami (...), określona w osi podmurówki ogrodzenia, biegnie linią prostą koloru niebieskiego od punktu(...)do punktu(...)na wymienionym szkicu. Różnica pomiędzy przebiegiem obecnej granicy ewidencyjnej, a granicą użytkowania wyznaczoną przez ogrodzenie wynosi 0,53 m od stronyul. (...)i 0,94 m od strony rzekiB..
Sąd pierwszej instancji uznał, że jest związany ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez Sąd Rejonowy w Kielcach w sprawie z wnioskuH. Z.iM. Z.o zasiedzenie przygranicznego pasa gruntu, sygn. akt VII Ns 539/09 oraz w sprawie z powództwaA. M.przeciwkoH. Z.iM. Z.o eksmisję, sygn. akt I C 404/05. Przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia w tych sprawach był bowiem zakres prawa własności nieruchomości objętych rozgraniczeniem w niniejszej sprawie. W sprawie oznaczonej sygn. akt VII Ns 536/09 Sąd ustalił, że zarówno poprzednicy prawni wnioskodawczyni, jak i uczestników nabyli własność nieruchomości obejmujących aktualniedziałki oznaczone numerami (...)na podstawie decyzji administracyjnych, wydanych w oparciu o przepisuustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.W.iH.małżonkowieC.orazM. W.nabyli zatem własność tych działek zgodnie z faktycznym stanem posiadania na dzień 4 listopada 1971 r. Granice międzydziałkami nr (...)wyznaczała wówczas miedza, w której zakopane były znaki graniczne. W latach 90. XX wieku w linii miedzy wzniesiono ogrodzenie. Granica ta nie była natomiast zgodna z linią ewidencyjną.
Stanowi to podstawę do rozgraniczenia według pierwszego z kryteriów przewidzianych wart. 153 k.c., albowiem można było stwierdzić stan prawny nieruchomości wynikający ze stanu posiadania na dzień 4 listopada 1971 r.
Apelację od tego orzeczenia wnieśli uczestnicyA. M.iH. M., zarzucając:
- naruszenieart. 365 k.p.c., które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez przyjęcie, że treść uzasadnienia orzeczenia wydanego w innej sprawie (o zasiedzenie), przy innych okolicznościach i w przypadku ujawnienia nowych dowodów, wiąże sąd w sprawie o rozgraniczenie;
- naruszenie prawa materialnego –art. 153 k.c.w zw. zart. 1 ust. 2 ustawyo uregulowaniu własności gospodarstw rolnych– poprzez niewłaściwe zastosowanie i dokonanie rozgraniczenia w oparciu o stan prawny istniejący na dzień 4 listopada 1971 r., w sytuacji, gdy stan ten wg map ewidencyjnych był inny niż ustalony przez Sąd.
Wskazując na to, skarżący wnieśli o zmianę postanowienia i dokonanie rozgraniczenia według linii wynikającej z ewidencji gruntów.
Na rozprawie apelacyjnej uczestnik dodatkowo podniósł (k.263), że nie zostali przesłuchani w charakterze świadków:T. W.– poprzedni właściciel nieruchomości i sąsiadka –M. P..

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja zasługuje na uwzględnienie o tyle, że prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma zastosowanie w sprawie przepisuart. 365 § 1w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
Sąd pierwszej instancji uznał, że jest związany ustaleniami dokonanymi przez ten Sąd w sprawach: o zasiedzenie (sygn. akt VII Ns 539/09) i o eksmisję (sygn. akt I C 404/05). Jako dowód przywołał uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 30 listopada 2010 r. w sprawie o sygn. akt VII Ns 536/09 (k.230v.). Tymczasem, jak wyjaśnił to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 stycznia 2011 r.,LEX nr738402, III CSK 94/10, dowodem w sprawie nie może być uzasadnienie wyroku sporządzonego w innej sprawie. Moc wiążącą ma wydany w innej sprawie prawomocny wyrok (art. 365 k.p.c.), ale dotyczy to tylko sentencji, a nie motywów rozstrzygnięcia. We wskazanych sprawach zostały wydane orzeczenia oddalające odpowiednio: wniosekH. Z.iM. Z.o zasiedzenie przygranicznego pasa gruntu (k.2-3 i 166 akt sprawy o sygn. VII Ns 536/09) i powództwoA. M.przeciwkoH. Z.iM. Z.o wydanie tego pasa gruntu (k.2-3 i 205 akt sprawy I C 404/05). Rozstrzygnięcia o takim charakterze nie przesądzają o przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami stanowiącymi obecniedziałki o numerach (...). Warto w tym miejscu zauważyć, że w sprawie o wydanie nieruchomości Sąd Rejonowy poczynił własne ustalenia (k.208-209 akt sprawy o sygn. I C 404/05), dokonując oceny zebranych dowodów (k.210-212 tych akt), mimo wydanego wcześniej prawomocnego postanowienia oddalającego wniosekH. Z.iM. Z.o zasiedzenie (postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II Ca 564/11, oddalające apelację wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt VII Ns 536/09 – k.232 akt tej sprawy). Sąd uznał przy tym (k.212-213 akt sprawy I C 404/05), że nie może dokonać rozgraniczenia nieruchomości, gdyż w sprawie nie uczestniczą wszyscy współwłaściciele sąsiadujących ze sobą działek. Wyrok wydany w tej sprawie nie jest wiążący dla współwłaścicielki nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)–H. M., bowiem nie była stroną tego postępowania (art. 365 § 1 k.p.c.).
Nie można zatem uznać, aby dla dokonania rozgraniczenia w niniejszej sprawie wiążące były wymienione wcześniej orzeczenia, bowiem zarówno postanowienie oddalające wniosek o zasiedzenie w sprawie o sygn. akt VII Ns 536/09, jak i wyrok oddalający powództwo o wydanie nieruchomości w sprawie o sygn. akt I C 404/05 nie zawierają takich rozstrzygnięć, które określałyby przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami położonymi wK., stanowiącymi działki onumerach ewidencyjnych (...). Nie są dowodami w rozpoznawanej sprawie uzasadnienia orzeczeń wydanych we wskazanych sprawach.
W takiej sytuacji zachodzi zatem podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, gdyż zachodzi potrzeba przeprowadzenia w całości postępowania dowodowego celem ustalenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami wnioskodawców i uczestników (art. 386 § 4w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 108 § 2w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd Rejonowy dopuści zawnioskowane dowody oraz takie, które uzna za niezbędne dla rozstrzygnięcia, w szczególności rozważy celowość przesłuchania świadków, którzy składali zeznania w sprawach o sygn. akt: VII Ns 556/09 i I C 404/05, ewentualnie dopuszczenia dowodu z określonych dokumentów w aktach tych spraw, końcu zaś dowodu z przesłuchania wnioskodawców i uczestników. Dopiero na tej podstawie będzie można dokonać ustaleń co do przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami.
SSO B. DziewięckaSSO C. KlepaczSSO M. Klesyk