Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 638/14
Data wyroku: 2015-09-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Kania-Zamorska
Słowa kluczowe: Najem

Sygn. akt II C 638/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 września 2015 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, II Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSRA. Z.
Protokolant: staż.K. I.
po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2015 roku w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaR.P.velD.
przeciwko MiastuŁ.AdministracjiZ. K.Ł.
o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu
oraz
sprawy z powództwaK. P.velD.
przeciwko MiastuŁ.AdministracjiZ. K.Ł.
o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu
I.w sprawie z powództwaR.P.velD.
1.oddala powództwo;
2. zasądza odR.P.velD.na rzecz MiastaŁ.Administracji Zasobów KomunalnychŁ.kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;
II. w sprawie z powództwaK. P.velD.
1.oddala powództwo;
2. zasądza odK. P.velD.na rzecz MiastaŁ.Administracji Zasobów KomunalnychŁ.kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sygn. akt II C 638/14

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 3 września 2014 roku, skierowanym przeciwko MiastuŁ.Administracji Zasobów KomunalnychŁ.,R. P.velD.iK. P.velD., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, wnieśli o ustalenie wstąpienia w stosunek najmulokalu mieszkalnego numer (...)położonego wŁ.przyulicy (...)po zmarłym najemcyJ. P. (1)velD.. W uzasadnieniu pozwu wskazali, iż najemcąlokalu numer (...)przyul. (...)wŁ.był ich ojciecJ. P. (1)velD., który stał się najemcą lokalu na skutek wstąpienia w stosunek najmu po babceW. K.. Podnieśli, że przed śmiercią ojca wspólnie zamieszkiwali razem z nim w tym lokalu. Wyjaśnili, że po śmierci ojca wystąpili do pozwanego z wnioskiem w sprawie wstąpienia w stosunek najmu po ojcu. Pozwany w oparciu o wywiad środowiskowy odmówił wydania pozytywnej opinii.
(pozew k.2-6)
W odpowiedzi na pozew pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów procesu. Zaprzeczył twierdzeniom powodów, jakoby zamieszkiwali w spornym lokalu w chwili śmierci najemcy. Oświadczył, że zgodnie z oświadczeniemJ. P. (1)velD.z dnia 11 lutego 2013 roku dzieci wraz z matką wyjechały za granicę, a od marca 2013 roku opłaty eksploatacyjne za lokal były wnoszone od jednej osoby zamieszkującej lokal – czyli najemcy.
(odpowiedź na pozew k.32-33)
W toku dalszego postępowania strony pozostały przy dotychczasowych stanowiskach.
(protokół rozprawy k.69-70, k.82 i k.86)

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
E. P.velD.iJ. P. (1)velD.zawarli związek małżeński dnia 25 czerwca 1998 roku wŁ..
Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 roku Sąd Okręgowy w Łodzi rozwiązał przez rozwód związek małżeńskiE. P.velD.iJ. P. (1)velD.. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmiK. P.velD.iR.P.velD.powierzył obojgu rodzicom, jednocześnie ustalając, że miejscem zamieszkania małoletnich będzie miejsce zamieszkania matki.
(dowód: kserokopia wyroku k.22- 23)
Najemcąlokalu numer (...)przyul. (...)na podstawie umowy najmu z dnia 8 czerwca 2001 roku byłaW. K.babkaJ. P. (1)velD..
(okoliczność bezsporna, także kserokopia umowy najmu k.10-15)
Wraz zW. K.wlokalu numer (...)przyul. (...)wŁ.zamieszkaliJ. P. (1)velD.,E. P.velD.oraz ich synK. P.velD., który miał wówczas 2 lata. GdyJ. P. (1)velD.iE. P.velD.mieszkali przyul. (...)urodziła się ich córkaR..
(dowód: przesłuchanie przedstawicielki ustawowej powodów k.84-86, zeznania świadkaW. Z.k.73-74, odpisy skrócone aktów urodzenia k.18-19)
W. K.zmarła w dniu 26 lutego 2005 roku.
W aneksie z dnia 25 kwietnia 2005 roku do umowy najmu do umowy najmu z dnia 8 czerwca 2001 roku MiastoŁ.Administracja (...)Ł.(...)iJ. P. (1)velD.wskazali, że z dniem 26 lutego 2005 roku na skutek śmierciW. K.w miejsce dotychczasowego najemcy wstępujeJ. P. (1)velD..
(okoliczność bezsporna, także kserokopia aneksu k.16, kserokopia skierowania k.17, kserokopia aktu zgonuW. K.załączonych nienumerowanych aktach lokalu)
E. P.velD.wraz z dziećmiR.iK.zamieszkuje wlokalu numer (...)wŁ.przyul. (...).
E. P.velD., przed śmierciąJ. P. (1)velD.i po jego śmierci, wyjeżdżała w celach zarobkowych do Anglii na okresy kilku miesięcy, zabierała wówczas ze sobą dzieci. Pierwszy wyjazd miał miejsce w 2009 roku, kolejne w 2012 roku i w 2013 roku.
Wyjazdy miały charakter tymczasowy. Powodowie oraz ich matka nie zabierali z lokalu wszystkich swoich rzeczy.
W czasie pobytu w AngliiE. P.velD.zapisałaR.iK.do angielskiej szkoły. W polskiej szkole, do której powodowie uczęszczali przed wyjazdem zgłosiła fakt podjęcia przez dzieci nauki w szkole w Anglii.R. P.velD.iK. P.velD.do końca roku szkolnego 2014/2015 uczęszczali do szkoły w Anglii. Powodowie nie nawiązali w Anglii przyjaźni z rówieśnikami, koncentrują się na podtrzymywaniu przyjaźni i znajomości z Polski.
Powodowie przyjeżdżali z matką do Polski w okresie wakacji, ferii oraz innych przerw w szkole, a czasem także w trakcie roku szkolnego np.K.przyjechał na pogrzeb ojca. Zamieszkiwali wówczas z matką wlokalu numer (...)przyul. (...)wŁ., który traktują jak swoje centrum życiowe, jako swój dom.
Od 2012 roku w czasie pobytów w PolsceE. P.velD.uiszczała czynsz za najemlokalu numer (...)przyul. (...)wŁ., regulowała zaległości z tego tytułu. Czasem jej teść zapłacił czynsz za lokal.
(dowód: przesłuchanie przedstawicielki ustawowej powodów k.84-86)
W. Z.o wyjeździeE. P.velD.za granicę dowiedziała się po śmierciJ. P. (1)velD.. Ponieważ widywała powodów i ich matkę, wcześniej nie wiedziała o tym, że wyjeżdżali.
J. P. (1)velD.nadużywał alkoholu, nie miał stałej pracy, pożyczał pieniądze od innych osób. W związku z tym, gdyE. P.velD.wyjeżdżała do pracy w Anglii nie mogła zostawić dzieci z ojcem. Ponieważ nie miała żadnej osoby, pod której opieką mogłaby zostawić dzieci w Polsce, zabierała je ze sobą.
(dowód: zeznania świadkaE. O.k.71-72, zeznania świadkaW. Z.k.73-74, zeznania świadkaI. K.k.75-76, zeznania świadkaA. K.k.77-78, przesłuchanie przedstawicielki ustawowej powodów k.84-86)
J. P. (1)velD.zmarł 7 maja 2014 roku wŁ., ostatnio stale zamieszkiwał wŁ.przyul. (...).
R. P.velD.iK. P.velD.są dziećmiJ. P. (1)velD.iE. P.velD..
(dowód: odpis skrócony aktu zgonu k.39, odpisy skrócone aktów urodzenia k.18-19)
W piśmie z dnia 18 stycznia 2013 roku MiastoŁ.Administracja (...)Ł.(...)poinformowałoJ. P. (1)velD.iE. P.velD.o nowej wysokości opłat zalokal numer (...)przyul. (...)wŁ..
(dowód: kserokopia pisma k.26)
Pismem z dnia 21 stycznia 2013 roku, w odpowiedzi na pismo z 16 stycznia 2013 roku, MiastoŁ.Administracja (...)Ł.(...), poinformowałoE. P.velD.o planowanej punktowej naprawie dachu.
(dowód: kserokopia pisma k.25)
W piśmie z dnia 11 lutego 2013 roku skierowanym doAdministracji (...)Ł.(...)J. P. (1)velD.zwrócił się o czasowe zwolnienie od stycznia 2013 roku do końca 2013 roku z opłat za media wlokalu numer (...)przyul. (...)wŁ., gdyż dotychczasowi lokatorzyE. P.velD.,K. P.velD.orazR. P.velD.przebywają od stycznia 2013 roku w Anglii. Pod pismem podpisała się między innymiI. K..E. O.nie złożyła podpisu pod pismem przekazała jedynie swój dowód osobisty celem spisania z niego danych.
(dowód: kserokopia pisma k.49, zeznania świadkaE. O.k.71-72, zeznania świadkaI. K.k.75-76)
We wniosku z dnia 20 maja 2014 rokuE. P.velD.wniosła o „przepisanie umowy najmu lokalu przyul. (...)na jej rzecz” z uwagi na zgon głównego najemcy.
(dowód: kserokopia wniosku w załączonych aktach lokalu)
W piśmie z dnia 11 czerwca 2014 roku, skierowanym do Departamentu Gospodarowania Majątkiem Wydział Budynków i Lokali Urzędu MiastaŁ., Administracja Zasobów KomunalnychŁ.wskazała, że do końca 2012 roku opłaty za lokal były uiszczane od 4 osób, a od stycznia 2013 roku, kiedy paniE. P.velD.wyjechała zarobkowo do Anglii z uwagi na trudną sytuację rodzinną (alkoholizm męża i znęcanie się fizyczne oraz psychiczne) do śmierciJ. P. (1)velD.od 1 osoby.
(dowód: kserokopia pisma k.45)
A. K.przeprowadziła wywiad z sąsiadamiJ. P. (1)velD.dotyczący osób zamieszkujących z nim w chwili śmierci. Sąsiedzi potwierdzili zamieszkiwanieE. P.velD.oraz dzieci zJ. P. (1)velD.. Mówili, że na początku 2013 roku z uwagi na sytuację rodzinnąE. P.velD.w celach zarobkowych wyjechała do Anglii razem z dziećmi.
(dowód: zeznania świadkaA. K.k.77-78 i k.79)
W notatce urzędowej sporządzonej przez pracownika Administracji Zasobów KomunalnychA. K.w dniu 10 czerwca 2014 roku po rozmowie zE. O.wskazano, żeJ. P. (1)velD.rzadko zamieszkiwał wlokalu numer (...)przyul. (...)wŁ., przebywał w innych miejscach.E. P.velD.mieszkała zJ. P. (1)velD.przez okres około 14 lat. Razem z nimi zamieszkiwały ich dzieci. Około rok przed śmierciąJ. P. (1)velD.E. P.velD.wyjechała zarobkowo do Anglii zabierając ze sobą dzieci. Notatkę podpisałyA. K.iE. O..
(dowód: kserokopia notatki k.46, zeznania świadkaE. O.k.71-72)
W notatce urzędowej sporządzonej przez pracownika Administracji Zasobów KomunalnychA. K.w dniu 10 czerwca 2014 roku po rozmowie zI. K.wskazano, żeJ. P. (1)velD.rzadko zamieszkiwał wlokalu numer (...)przyul. (...)wŁ..E. P.velD.mieszkała zJ. P. (1)velD.przez okres około 17 lat. Razem z nimi zamieszkiwały ich dzieci. Około dwa lata przed śmierciąJ. P. (1)velD.E. P.velD.wyjechała zarobkowo do Anglii zabierając ze sobą dzieci. Notatkę podpisałyA. K.iI. K..
(dowód: kserokopia notatki k.47, zeznania świadkaI. K.k.75-76)
W notatce urzędowej sporządzonej przez pracownika Administracji Zasobów KomunalnychA. K.w dniu 10 czerwca 2014 roku po rozmowie zW. Z.wskazano, żeJ. P. (1)velD.zamieszkiwał na stałe wlokalu numer (...)przyul. (...)wŁ.do chwili śmierci.E. P.velD.mieszkała zJ. P. (1)velD.przez okres dłuższy niż 5 lat i nadal zamieszkuje w lokalu. Razem z nimi zamieszkiwały ich dzieci. Notatkę podpisałyA. K.iW. Z..
(dowód: kserokopia notatki k.48, zeznania świadkaW. Z.k.73-74)
Pismem z dnia 26 czerwca 2014 roku skierowanym doE. P.velD.MiastoŁ.Administracja Zasobów KomunalnychŁ.wskazało, że brak jest podstaw do przyjęcia, że nastąpiło wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym najemcy, gdyż zmarły był rozwiedziony, a jego dzieci wraz z matką w styczniu 2013 roku opuściłylokal numer (...)przyul. (...)wŁ..
(dowód: kserokopia pisma k.21 i k.44)
Stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony na podstawie powołanych wyżej dowodów w postaci zeznań świadków, przesłuchania przedstawicielki ustawowej małoletnich powodów, a także złożonych do akt sprawy dokumentów oraz ich kserokopii.
Ustalając stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, Sąd nie uwzględnił zeznań świadkaE. A.(k.83), gdyż jak wynika z tych zeznań świadek nie posiada własnej wiedzy na temat zamieszkiwania w lokalu wraz z najemcą małoletnich powodów, a informacje na ten temat czerpała jedynie z notatek z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez administratora nieruchomości.
Dokonując ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia Sąd pominął kserokopię pełnomocnictwa k.24 jako pozostającego bez znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Powództwa małoletnich powodówR.P.velD.iK. P.velD.nie zasługiwały na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie powodowie wnosili o ustalenie, że wstąpili w stosunek najmulokalu mieszkalnego numer (...)położonego wŁ.przyulicy (...)po zmarłym najemcyJ. P. (1)velD..
Pozwany nie uznał powództw, wnosił o ich oddalenie. Kwestionował wspólne stałe zamieszkiwanie powodów z ojcem przed jego śmiercią.
Normy polskiego prawa cywilnego, poza kilkoma wyjątkami, w zasadzie nie dają podstawy do konstruowania żądania w postaci ustalenia stosunku prawnego lub prawa. Taką normą ogólną, mającą w swej podstawowej treści sens materialnoprawny, choć umieszczoną wkodeksie postępowania cywilnego, jestart. 189 k.p.c., zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W świetle powołanego przepisu, interes prawny stanowi przesłankę merytoryczną powództwa o ustalenie stosunku prawnego lub prawa. Decyduje o dopuszczalności badania i ustalania prawdziwości twierdzeń powoda, że wymieniony w powództwie stosunek prawny lub prawo istnieje bądź nie istnieje. Drugą przesłanką merytoryczną takiego powództwa jest wykazanie przez powoda prawdziwości jego twierdzeń o tym, że dany stosunek prawny lub prawo rzeczywiście istnieje czy też nie istnieje.
Powszechnie przyjmuje się, iż interes prawny w rozumieniuart. 189 k.p.c.zachodzi wówczas, gdy z obiektywnego punktu widzenia istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, która może zostać usunięta na skutek wydania wyroku przez sąd.
Przykładem powództwa o ustalenie opartego naart. 189 k.p.c.jest powództwo o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu.
Orzeczenie w tym przedmiocie ma charakter deklaratywny – wstąpienie w stosunek najmu następuje z mocy prawa, z chwilą zgonu najemcy. Wyrok Sądu w tych sytuacjach stanowi jedynie potwierdzenie tego faktu. Zasadność powództwa podlega badaniu na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zgonu najemcy (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2002 r., sygn. akt III CZP 36/02, opubl. OSNC z 2003 roku, Nr 4, poz. 45).
Stosownie do treściart. 691 § 1 k.c., w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Zgodnie z§ 2 art. 691 k.c., osoby wymienione w§ 1wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Natomiast, w razie braku osób wymienionych w§ 1stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa (§ 3 art.691 k.c.). Przytoczonych przepisów nie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego (art. 691 § 5 k.c.).
Zgodnie zart.6801§ 1 k.c., małżonkowie są najemcami lokalu bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe, jeżeli nawiązanie stosunku najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny nastąpiło w czasie trwania małżeństwa. Jeżeli między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa albo rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków do wspólności najmu stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności ustawowej. Powołany przepis został wprowadzony doKodeksu cywilnegoz dniem 10 lipca 2001 roku w drodze nowelizacji dokonanejustawą z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianieKodeksu cywilnego. Uregulowanie w nim zawarte dotyczy sytuacji, kiedy nawiązanie stosunku najmu lokalu (także na podstawie innej niż zawarcie umowy najmu) mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rodziny, nastąpiło w czasie trwania małżeństwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny i przesądza w pierwszym rzędzie o tym, że oboje małżonkowie - bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe - są, jako strona tego stosunku, najemcami (§ 1), a w konsekwencji prawo najmu objęte jest przymusową wspólnością majątkową małżeńską; oznacza to brak możliwości wprowadzenia odmiennych rozwiązań na drodze intercyzy (tak J. Strzebińczyk, „Prawo rodzinne”, Kraków 2003 rok, s. 141; por. też A. Doliwa, „Prawo mieszkaniowe”, s. 72 oraz J. Panowicz-Lipska, [w:] System pr. pryw., t. 8, s. 88, „Kodeks cywilny. Komentarz.” Pod red. Edwarda Gniewka, Piotra Machnikowskiego, 2014 rok, „Kodeks cywilny. Komentarz.” pod red. Krzysztofa Pietrzykowskiego, 2013 rok). Ponadto, przepis ten reguluje skutki ustania wspólności ustawowej dla stosunku najmu - wprowadzając jako zasadę trwałość wspólności najmu i dopuszczając jedynie wyjątkowo (z ważnych powodów) możliwość jej zniesienia na - stosowanych tu odpowiednio - zasadach zniesienia wspólności majątkowej, w trybie postępowania sądowego (§ 2).
Przepisyart. 691 § 1-4 k.c.nie mają zastosowania w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego (art. 691 § 5 k.c.). Jest to nowe rozwiązanie, niewystępujące dotychczas w polskim prawie. Zasadniczo dla skutków objętych omawianym tu przepisem bez znaczenia jest źródło wspólności najmu lokali mieszkalnych. Należy też przyjąć, żeart. 691 § 5 k.c.lege non dsitinguentema zastosowanie do obu rodzajów wspólności - zarówno łącznej, jak i w częściach ułamkowych. Dlatego straciły aktualność orzeczenia Sądu Najwyższego, wydane na gruncie wcześniejszego brzmieniaart.691 k.c., nie przewidującego wyłączenia wskazanego obecnie w§ 5, według których w razie śmierci jednego z małżonków będących współnajemcami mieszkania, w stosunek najmu wstępują osoby wspólnie z nim zamieszkujące np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 1993 roku (II CZP 154/93 Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rok 1994, Nr 6, poz. 126; tak również „Kodeks cywilny. Komentarz.” Pod red. Edwarda Gniewka, Piotra Machnikowskiego, 2014 rok, „Kodeks cywilny. Komentarz.” pod red. Krzysztofa Pietrzykowskiego, 2013 rok).
Do wspólności prawa najmu lokalu mieszkalnego stosuje się w drodze analogii przepisykodeksu cywilnegoo współwłasności (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1958 roku, 1 CO 22/58, OSPiKA 1960 rok, Nr 6, poz. 147, „Kodeks cywilny. Komentarz.” pod red. Edwarda Gniewka, Piotra Machnikowskiego, 2014 rok, „Kodeks cywilny. Komentarz.” pod red. Krzysztofa Pietrzykowskiego, 2013 rok).
Nie dotyczy to w zasadzie wspólności małżeńskiej majątkowej, która jako wspólność łączna została odrębnie uregulowana w przepisachart. 31 i nast. k.r.o.Jednakże zgodnie zart. 46 k.r.o.od chwili ustania wspólności ustawowej stosuje się odpowiednio do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie wpływu śmierci jednego ze współnajemców wydaje się łatwe w wypadku, gdy współnajemcami były dwie osoby, w tym małżonkowie. W takiej sytuacji podmiotem wyłącznie uprawnionym staje się drugi współnajemca, w tym pozostały przy życiu małżonek (tak również „Kodeks cywilny. Komentarz.” Pod red. Edwarda Gniewka, Piotra Machnikowskiego, 2014 rok, „Kodeks cywilny. Komentarz.” pod red. Krzysztofa Pietrzykowskiego, 2013 rok).
W doktrynie i orzecznictwie powszechnie reprezentowany jest pogląd, że powód, który wnosi o ustalenie, że wstąpił w stosunek najmu na podstawieart. 691 k.c.powinien wykazać także istnienie interesu prawnego w rozumieniuart.189 k.p.c., a więc wykazać, że powstała taka sytuacja prawna, w której doszło do wątpliwości, czy przysługuje mu przymiot najemcy danego lokalu (wynikający zart. 691 k.c.), czy też nie i dlatego konieczne jest potwierdzenie istnienia tego stosunku przez sąd w wyroku (tak między innymi Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 listopada 1996 roku, III CZP 115/96, OSNC 1997 rok, nr 4, poz.35).
Powszechnie przyjmuje się, iż żądanie ustalenia wstąpienia w stosunek najmu jako roszczenie procesowe nie ulega przedawnieniu (tak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 lutego 2002 roku,(...)527/00, OSNC 2002 rok, nr 12, poz.159).
Katalog uprawnionych wskazany w przepisieart. 691 k.c.jest zamknięty – jest to wyliczenie enumeratywne, nie dające możliwości dalszej interpretacji. Nie jest możliwa wykładnia rozszerzająca w tym zakresie.
Przesłanką pozytywną zastosowania powołanej regulacji jest także stałe zamieszkiwanie z najemcą w przedmiotowym lokalu w chwili jego śmierci. Pojęcie „stałego zamieszkiwania” zostało sprecyzowane w judykaturze jako zamieszkiwanie w konkretnym mieszkaniu, w określonej miejscowości z zamiarem stałego pobytu, wyrażonym przez to, że w tym mieszkaniu i w tej miejscowości skupia się życie osobiste i działalność osoby bliskiej najemcy (tak wyrok SN z dnia 6 maja 1980 roku, sygn. akt III CRN 61/80, opubl. Monitor Prawniczy z 1994 r., Nr 9, poz. 273).
Mieszkanie to stanowić musi miejsce ześrodkowania jej życiowej działalności, centrum jej spraw życiowych, przy czym stan ten musi trwać do chwili śmierci najemcy (tak między innymi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 marca 1981 roku, III CRN 30/81, Monitor Prawniczy 1994 roku, nr 9, poz. 273, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 stycznia 1981 roku, III CRN 314/80, OSNC 1981 rok, nr 6, poz.119, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 października 1980 roku, III CRN 230/80, Monitor Prawniczy 1994 rok, nr 9, poz. 273, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 maja 1980 roku, III CRN 61/80, Monitor Prawniczy 1994 rok, nr 9, poz. 273).
W myśl powołanego przepisu, nie są wymagane obecnie żadne inne warunki wstąpienia w stosunek najmu, w szczególności konieczność sprawowania opieki nad najemcą, czy zameldowania w lokalu.
Powodowie wykazali, że posiadają interes prawny w ustaleniu wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym ojcu, gdyż pozwany poinformował przedstawicielkę ustawową małoletnich powodów o braku podstaw do wydania pozytywnej decyzji dotyczącej ustalenia ich wstąpienia w stosunek najmu poJ. P. (2)velD..
W przedmiotowej sprawie spór skoncentrował się wokół przesłanki stałego zamieszkiwanie przez małoletnich powodów wraz z ojcem w chwili jego śmierci.
Powództwa podlegały jednak oddaleniu z innych przyczyn.
Jak wskazano powyżej, kiedy nawiązanie stosunku najmu lokalu (także na podstawie innej niż zawarcie umowy najmu) mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rodziny, nastąpiło w czasie trwania małżeństwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny, oboje małżonkowie - bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe - są, jako strona tego stosunku, najemcami lokalu. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.J. P. (1)velD.iE. P.velD.zawarli związek małżeński dnia 25 czerwca 1998 roku wŁ.. W trakcie małżeństwa w dniu 26 lutego 2005 rokuJ. P. (1)velD.wstąpił w stosunek najmu po zmarłej babceW. K.. Nawiązanie stosunku najmu nastąpiło zatem w trakcie małżeństwaJ. P. (1)velD.iE. P.velD..Lokal numer (...)przyul. (...)wŁ.służył zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych rodziny, którą założyli. Tym samym współnajemcą lokalu z mocy przepisuart.6801§ 1 k.c.stała sięE. P.velD.. W tej sytuacji, w przedmiotowej sprawie, zgodnie zart. 691 § 5 k.c., w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego -J. P. (3)velD.nie znajdowały zastosowania przepisyart. 691 § 1-4 k.c.Wprawdzie przed śmierciąJ. P. (1)velD.jego małżeństwo zE. P.velD.zostało rozwiązane przez rozwód ale jak wskazano powyżej zgodnie zart. 46 k.r.o.od chwili ustania wspólności ustawowej stosuje się odpowiednio do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku. Zaś przepisart.691 5 k.c.znajduje zastosowanie w przypadku każdego rodzaju współwłasności najmu.
Konkludując, na skutek śmierciJ. P. (1)velD.wyłącznym najemcąlokalu numer (...)przyul. (...)wŁ.stała sięE. P.velD.. Powodowie nie mogli zatem wstąpić w stosunek najmu po ojcu, bez względu na to czy zamieszkiwali z nim stale w chwili jego śmierci. Natomiast, małoletnim powodom przysługuje pochodny od matki, wynikający ze stosunku rodzinnego tytuł prawny do korzystania z tego lokalu.
W konsekwencji, skoro powodowie nie wstąpili w stosunek najmu po ojcu, powództwa przez nich wytoczone podlegały oddaleniu.
W tej sytuacji bezprzedmiotowe było przeprowadzanie analizy przesłanki wstąpienia w stosunek najmu jaką stanowi stałe zamieszkiwanie uprawnionego z najemcą w chwili jego śmierci.
Współuczestnictwo małoletnich powodów miało charakter formalny. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że każdy z uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu może dochodzić swego roszczenia w osobnym procesie.
Podstawę orzeczenia o kosztach stanowiart. 98 § 1 k.p.c., statuujący zasadę odpowiedzialności za wynik procesu.
Każdy z powodów przegrał proces, a zatem zobowiązany był do zwrotu pozwanemu, jako stronie wygrywającej, kosztów procesu, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 180 zł (ustalone na podstawie § 6 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zmn.).

ZARZĄDZENIE
(...)
(...)