Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 5325/14
Data wyroku: 2015-06-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Łapińska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 5325/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 czerwca 2015 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Beata Łapińska
Protokolant sekr. sądowy Karolina Rudecka
po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2015 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuM. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę
na skutek odwołaniaM. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn.(...)
1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeM. K.prawo do emerytury poczynając od dnia(...)

    2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.na rzeczM. K.kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VU 5325/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 czerwca 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyM. K.prawa do emerytury.
Od decyzji powyższej wnioskodawca odwołał się w dniu 26 czerwca 2014 roku. Wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że przepracował wymagane 15 lat w warunkach szczególnych. Wskazał, że pracował w takich warunkach także w okresach od 1 października 1975 roku do 31 października 1979 roku w(...)z siedzibą wŁ.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony oraz od 2 stycznia 1992 roku do 31 sierpnia 1996 roku w(...)wS.na stanowisku kierowcy autobusu.
W dniu 7 lipca 2014 roku ZUS ponownie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do emerytury, uwzględniając jednocześnie do stażu pracy w warunkach szczególnych okres od 1 października 1975 roku do 31 października 1979 roku.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania w części dotyczącej zaliczenia do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 2 stycznia 1992 roku do 31 sierpnia 1996 roku.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje:

M. K., urodzony w dniu(...)1954 roku, złożył w dniu 2 czerwca 2014 roku wniosek o przyznanie emerytury.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-4 w aktach ZUS)
Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Niekwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach wynosił w dacie wydania zaskarżonej decyzji łącznie 9 lat i 4 miesiące (okres zatrudnienia od 1 września 1982 roku do 31 grudnia 1991 roku w(...)wS.na stanowisku kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15). W toku postępowania w niniejszej sprawie ZUS zaliczył dodatkowo do pracy w warunkach szczególnych okres zatrudnienia od 1 października 1975 roku do 31 października 1979 roku w(...)z siedzibą wŁ.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Ostatecznie niekwestionowany przez ZUS staż pracy w warunkach szczególnych wyniósł 13 lat, 3 miesiące i 28 dni.
Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
(okoliczności niesporne)
W okresie oraz od 1 września 1982 roku do 31 grudnia 1991 roku wnioskodawca był zatrudniony w(...)wS.na stanowisku kierowcy autobusu. Odnośnie wskazanego okresu zatrudnienia pracodawca wystawił wnioskodawcy świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym wskazał, że pracował on w takich warunkach na stanowisku kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 (wykaz A, Dział VIII, poz. 2 stanowiący załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze) i okres ten został zaliczony przez ZUS do pracy w warunkach szczególnych.
(dowód: świadectwo pracy k. 13, świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych k. 7 w aktach ZUS)
W okresie oraz od 2 stycznia 1992 roku do 31 sierpnia 1996 roku wnioskodawca był zatrudniony ponownie w(...)wS.. W świadectwach pracy ww. pracodawca wskazał, że wnioskodawca pracował w na stanowisku jako kierowca autobusu oraz robotnika do pracy lekkiej.
Poza świadectwem pracy odnośnie okresu zatrudnienia od 2 stycznia 1992 roku do 31 sierpnia 1996 roku pracodawca wskazał, że wnioskodawca pracował na stanowisku pracy kierowcy i robotnika do prac lekkich w umowie o pracę z dnia 2 stycznia 1992 roku oraz angażu z dnia 7 września 1993 roku. Z pozostałych angażach zawartych w aktach osobowych wnioskodawcy z dnia 25 marca 1992 roku, 23 czerwca 1992 roku, 14 maja 1993 roku, 21 lutego 1994 roku, 1 marca 1994 roku, 12 grudnia 1994 roku, 7 sierpnia 1995 roku, 4 września 1995 roku, 1 października 1995 roku wynika, że pracował on na stanowisku kierowcy.
(dowód: świadectwa pracy k. 13, 15 w aktach ZUS, umowa o pracę, angaże w aktach osobowych wnioskodawcy)
W okresie od 2 stycznia 1992 roku do 31 sierpnia 1996 roku, podobnie jak wcześniej w okresie od 1 września 1982 roku do 31 grudnia 1991 roku, wykonywał w(...)wS.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, prace na stanowisku kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15. W ramach wykonywanych obowiązków wnioskodawca woził autobusem dzieci z okolicznych wiosek do szkół wS.,T.,S.iN.. W ciągu tygodnia wnioskodawca miał codziennie 3 dowozy i 3 odwozy dzieci, a w soboty i niedziele przewoził autobusem zespoły artystyczne. W ww. okresie wnioskodawca nie pracował w ramach zawartej umowy o pracę jako robotnik pracy lekkiej.
(dowód: zeznania świadkówJ. K.k. 32 odwrót iA. Z.k. 32 odwrót, zeznania wnioskodawcy k. 33 w zw. z k. 32 w aktach sprawy)
W okresie od 2 stycznia 1992 roku do 31 sierpnia 1996 roku wnioskodawca zawierał ze(...)wS.umowy zlecenia, w ramach których zajmował się zaopatrzeniem w niezbędne artykuły stołówki szkolnej. Czynności wykonywane w ramach umowy zlecenia były niezależne od obowiązków wykonywanych przez wnioskodawcę jako pracownika.
(dowód: umowy zlecenia w aktach osobowych wnioskodawcy)
(...)wS.. nie wystawiła wnioskodawcy świadectwa pracy w warunkach szczególnych odnośnie okresu zatrudnienia od 2 stycznia 1992 roku do 31 sierpnia 1996 roku.
(okoliczność niesporna)
Przy zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 2 stycznia 1992 roku do 31 sierpnia 1996 roku, staż pracy wnioskodawcy w takich warunkach, łącznie z okresami niekwestionowanymi przez organ rentowy, wynosi więcej niż 15 lat.
(okoliczność niesporna)

Sąd Okręgowy zważył i ocenił co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1(tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2).
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.), obecnierozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. Nr 237, poz. 1412), dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.
Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, w dniu(...)2014 roku ukończył 60 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w okresie od 2 stycznia 1992 roku do 31 sierpnia 1996 roku w(...)wS.Sąd oparł się na zeznaniach świadkówJ. K.iA. Z.oraz zeznaniach wnioskodawcy. Zeznania te zasługują na wiarę, gdyż są spójne i wzajemnie się uzupełniają. Organ rentowy nie przedstawił zaś w toku postępowania żadnych dowodów, które pozwoliłyby na podważenie ich wiarygodności.
Z zeznań powyższych wynika, jakie konkretnie prace wnioskodawca wykonywał i w jakim wymiarze czasu pracy pracował.
Będąc zatrudnionym w(...)wS.wnioskodawca w okresie od 2 stycznia 1992 roku do 31 sierpnia 1996 roku pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca autobusu. W ramach wykonywanych obowiązków wnioskodawca woził autobusem dzieci z okolicznych wiosek do szkół wS.,T.,S.iN.. W ciągu tygodnia wnioskodawca miał codziennie 3 dowozy i 3 odwozy dzieci, a w soboty i niedziele przewoził autobusem zespoły artystyczne. Innych czynności, w tym w szczególności obowiązków robotnika pracy lekkiej wnioskodawca nie wykonywał.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi żadnych wątpliwości, że wnioskodawca wykonywał w spornym okresie zatrudnienia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace wymienione w Wykazie A, Dziale VIII pkt 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, tj. prace kierowcy autobusów o liczbie miejsc powyżej 15.
Bez wpływu na powyższe ustalenia pozostaje okoliczność, że wnioskodawca w spornym okresie wykonywał na rzecz pracodawcy czynności związane z zaopatrzeniem w niezbędne artykuły stołówki szkolnej. Czynności te, jak wynika z analizy akt osobowych, były bowiem wykonywane przez wnioskodawcę w ramach umów zlecenia i były wykonywane niezależne od obowiązków, które wykonywał jako pracownik w ramach stosunku pracy łączącego go ze(...)wS..
Podkreślić należy, iż adnotacje z których wynika, że w(...)wS.wnioskodawca pracował również jako robotnik do prac lekkich pracodawca zawarł jedynie w świadectwie pracy, umowie o pracę z dnia 2 stycznia 1992 roku oraz angażu z dnia 7 września 1993 roku. Z pozostałych angażach zawartych w aktach osobowych wnioskodawcy z dnia 25 marca 1992 roku, 23 czerwca 1992 roku, 14 maja 1993 roku, 21 lutego 1994 roku, 1 marca 1994 roku, 12 grudnia 1994 roku, 7 sierpnia 1995 roku, 4 września 1995 roku, 1 października 1995 roku wynika zaś jednoznacznie, że pracował wyłącznie na stanowisku kierowcy. Adnotacje te, jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe, były sprzeczne z czynnościami wykonywanymi faktycznie przez wnioskodawcę. Nie powinno zaś budzić wątpliwości, że o zakwalifikowaniu danej pracy do prac wykonywanych w warunkach szczególnych decyduje nie nazwa stanowiska pracy, a rodzaj wykonywanych czynności (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007 roku, III UK 27/07, OSNP 2008/21-22/325; z dnia 19 września 2007 roku, III UK 38/07, OSNP 2008/21-22/329; z dnia 6 grudnia 2007 roku, III UK 66/07, LEX nr 483283; z dnia 22 stycznia 2008 roku, I UK 210/07, OSNP 2009/5-6/75 i z dnia 24 marca 2009 roku, I PK 194/08, LEX nr 528152).
W związku z tym, że wykazane przez wnioskodawcę okresy pracy w warunkach szczególnych wynoszą więcej niż 15 lat, stwierdzić należało, iż spełnia on wszystkie wymagane prawem warunki do uzyskania prawa do emerytury zgodnie zart. 32 ust. 1w zw. zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w punkcie „1” sentencji.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie obowiązku zwrotu kosztów zastępstwa procesowego znajduje uzasadnienie w treściart. 98 k.p.c.oraz przepisów § 11 ust. 2 w zw.§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 490).