Sąd Okręgowy w Słupsku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Cz 498/15
Data wyroku: 2015-09-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Wanda Dumanowska, Mariusz Struski, Dorota Curzydło
Słowa kluczowe: Koszty Adwokacko-Radcowskie
Podstawa prawna: §2 ust. 2 rozp. MS z dn. 28.09.2002r w sprawach opłat za czynności adwokackie(..)

Sygn. akt IV Cz 498/15

POSTANOWIENIE
Dnia 9 września 2015 r.
Sąd Okręgowy wS., Wydział IV Cywilny Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Wanda Dumanowska (spr. )
Sędziowie:  SO Dorota Curzydło
SO Mariusz Struski
po rozpoznaniu w dniu 9 września 2015r., wS.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaK. M.
przeciwkoJ. M.
o ustanowienie rozdzielności majątkowej
na skutek zażalenia pozwanej
na postanowienie o kosztach zawartego w punkcie(...)wyroku Sądu Rejonowego wC.
z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt III RC 225/14
postanawia:

1
oddalić zażalenie;

2
zasądzić od pozwanejJ. M.na rzecz powodaK. M.kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Sygn. akt IV Cz 498/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem zawartym w punkcie(...)wyroku Sąd Rejonowy wC.z dnia 29 kwietnia 2015r., Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Z uzasadnienia wynika, iż według Sądu pozwana wygrała proces w całości, jednak Sąd nie znalazł podstaw faktycznych ani prawnych do zasądzenia na jej rzecz kwoty żądanej przez jej pełnomocnika, tj. kwoty 4690 zł.
Pozwana zaskarżyła postanowienie, domagając się jego zmiany i zasądzenia na jej rzecz kwoty 2160 zł tytułem zwrotu poniesionych przez nią kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów postepowania zażaleniowego. Wskazała, że nakład pracy pełnomocnika pozwanej w postaci sporządzonych pism procesowych w sprawie, udział w wyznaczonych kilku posiedzeniach Sądu, na które pełnomocnik dojeżdżała zG., uzasadniał zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej tj. kwoty 2.160 zł, która i tak jest bardzo niska, ustalona przez ustawodawcę 13 lat temu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Pozwana naruszenia § 2 ust. 2 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) upatruje w nieuwzględnieniu przez Sąd Rejonowy niezbędnego nakładu pracy swojego adwokata, a także charakteru sprawy i jego wkładu pracy w przyczynieniu się do wyjaśnienia sprawy i jej rozstrzygnięcia oraz faktu dojazdów z Kancelarii do siedziby Sądu.
Zarzut ten nie znajduje usprawiedliwienia w rozpoznawanej sprawie. Sprawa, którą rozpoznawał Sąd Rejonowy nie należała bowiem do skomplikowanych ani od strony prawnej, ani faktycznej. Powód dochodził ustanowienia rozdzielności majątkowej z pozwaną, która uznała zasadność tego żądania. Sporna była jedynie data ustanowienia rozdzielności.
Niewątpliwie pełnomocnik pozwanej sporządzał w sprawie pisma procesowe i brał udział w wyznaczonych posiedzeniach Sądu Rejonowego. Taka jest jednak rola pełnomocnika i nie można tylko z tego faktu wywodzić argumentów, które miałyby uzasadniać przyznanie zwrotu wyższych kosztów procesu, niż w wysokości stawki minimalnej.
Warto także podkreślić, że pozew został wniesiony w lipcu 2014 r. a wyrok Sądu Rejonowego zapadł w kwietniu 2015r. Sprawa, na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, liczyła co prawda 2 tomy, ale znaczna część to dokumenty, w szczególności potwierdzenia operacji bankowych.
Zatem, wbrew twierdzeniom pozwanej, sprawa nie była nadmiernie skomplikowana i nie wymagała od jej pełnomocnika szczególnego nakładu pracy.
Ocena okoliczności, które decydują o przyznaniu zwrotu kosztów procesu, należy do sądu rozpoznającego daną sprawę (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., I CZ 74/11,L.). Bez wnikliwego porównania dwóch spraw nie można więc zasadnie powoływać się na rozstrzygnięcie o kosztach w innej sprawie. Samo powołanie się przez pozwaną na fakturę, wystawioną przez jej pełnomocnika, z której nie wynika dlaczego koszty prowadzenia tej sprawy są tak wysokie.
Użycie w rozporządzeniu z dnia 28 września 2002 r. pojęcia stawki minimalnej oznacza, co do zasady, że stanowi ona minimalne ”wynagrodzenie” - według terminu użytego wart. 98 § 3 kpc- jakie przysługuje adwokatowi za prowadzenie danego rodzaju sprawy i które, jako składnik kosztów procesu, jest podstawą rozliczeń tych kosztów między stronami procesu. Nie ma przeszkód, aby strona korzystająca z pomocy adwokata umówiła się, przy zastosowaniu kryteriów określonych w§ 3 ust. 1powołanego wyżej rozporządzenia, na opłatę w wyższej wysokości od minimalnej stawki opłaty przewidzianej za pomoc prawną dla danego rodzaju sprawy. W takim jednak przypadku wysokość umówionego wynagrodzenia nie jest wiążąca dla sądu przy dokonywaniu rozliczenia kosztów procesu (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego wB.z dnia 28 listopada 2013r., I ACa 514/13,L.).
W judykaturze prezentowany jest pogląd, który Sąd Okręgowy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełno podziela, iż określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach, działając na podstawie ustawowego upoważnienia, MS rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. Tym samym w stawkach minimalnych odzwierciedlona została swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego (vide: postanowienia SN z dnia 8 października 2013r., III UK 102/13,L.).
Podkreśla się też, że w świetle § 2 ust. 2 rozporządzenia przesłanki ustalania stawek wynagrodzenia adwokackiego w sprawie są ustandaryzowane, a ich podstawę stanowią stawki minimalne. Wysokość opłaty w konkretnej sprawie uzależniona jest od takich okoliczności jak jej charakter, a także nakład pracy pełnomocnika i jego wkład w rozstrzygnięcie, przy czym znamienne jest, że rozporządzenie, którego procedura wydania obejmowała zresztą zasięgnięcie opinii Naczelnej Rady Adwokackiej i Krajowej Rady Radców Prawnych, opiera się na delegacji zawartej wart. 225ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych(t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 19, poz. 145) określającej wytyczne co do jego treści w ten sposób, że ustalenie opłaty wyższej niż stawka minimalna, o której mowa wart. 225ust. 3 ustawy o radcach prawnych, lecz nieprzekraczające sześciokrotności tej stawki, może być uzasadnione rodzajem i zawiłością sprawy oraz niezbędnym nakładem pracy adwokata. Odczytując więc treść aktu niższego rzędu w powiązaniu ze stanowiącą podstawę jego bytu prawnego ustawą (a także § 2 ust. 2 rozporządzenia regulującym „podstawę" zasądzenia opłaty), zważyć trzeba, iż co do zasady uzasadniony jest zwrot kosztów zastępstwa procesowego według wynagrodzenia w stawkach minimalnych, a dopiero konkretne okoliczności o charakterze szczególnym przemawiają za zasadnością zwrotu według stawki wyższej (vide: postanowienia Sądu Apelacyjnego wK.z dnia 6 lutego 2013r., I Acz 105/13,L.).
Zdaniem Sądu Okręgowego wskazanie konkretnych okoliczności o charakterze szczególnym, przemawiających za zasadnością zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według stawki wyższej niż minimalne, należy do strony postepowania. W realiach niniejszej sprawy strona pozwana obowiązkowi temu nie podołała. Nie czyni zadość temu wymogowi złożenie faktury VAT na kwotę 4690 zł, która nie znajduje żadnego usprawiedliwienia w przepisach rozporządzenia z dnia 28 września 2002r.
Dodać jedynie należy, iż przepisart. 98 § 3 kpcrozróżnia wynagrodzenie adwokata i wydatki adwokata. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przeważa pogląd, który Sąd Okręgowy podziela, że wydatkiem profesjonalnego pełnomocnika strony w rozumieniuart. 98 § 3 kpcsą również koszty podróży tego pełnomocnika w celu wzięcia udziału w rozprawie. Jednak do uwzględnienia ich, przy ustalaniu wysokości zwrotu kosztów zastępstwa procesowego strony, niezbędny jest wniosek i wskazanie ich wysokości. Pełnomocnik pozwanej, nie przedstawił zestawienia wydatków, a z przedłożonej faktury nie wynika jaka kwota miała być na ten cel przeznaczona. Nadto faktura wystawiona została w dniu 1 września 2014r., czyli w dacie kiedy nie można było jeszcze przewidzieć jakie będą wydatki związane ze wstawiennictwem w Sądzie Rejonowym.KPCani rozporządzenia z dnia 28 września 2002r. nie przewidują ryczałtowego rozliczenia wydatków pełnomocnika strony.
Wobec powyższego, na mocyart. 385 kpc, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawieart. 108 § 1 i 98 kpcoraz§ 13 ust. 2 pkt 1w zw. z § 7 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002r.