Sąd Okręgowy w Elblągu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1104/14
Data wyroku: 2015-05-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alicja Romanowska
Słowa kluczowe: Emerytura Pomostowa
Podstawa prawna: art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. akt IV U 1104/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 maja 2015r.
Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Alicja Romanowska
Protokolant: stażysta Anna Barcikowska
po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015r. w Elblągu
na rozprawie
sprawy z odwołaniaK. F. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.
z dnia 24/09/2014 r. znak:(...)

o emeryturę pomostową

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyK. F. (1)prawo do emerytury pomostowej od 18 sierpnia 2014 roku.
Sygn. akt IV U 1104/14

UZASADNIENIE
WnioskodawcaK. F. (1)odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.z dnia 24 września 2014r, znak(...), którą odmówiono wnioskodawcy prawa do emerytury pomostowej z uwagi na brak udokumentowania 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniuart. 1 i 3 ustawy z 19 grudnia 2008r o emeryturach pomostowych.
W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że wykonywał pracę kierowcy autobusu ,co  odpowiadaj kryteriom pracy w szczególnych warunkach.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.wniósł o jego oddalenie wskazując, że wnioskodawca po dniu 31.12.2008r nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych( Dz. U. Nr 237, poz. 1656 z 2008r.) oraz na dzień 1.01.2009r nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach ,o których mowa wyżej.

S ą d ustalił, co nast ę puje:
SkarżącyK. F. (1)ur. (...)w dniu(...). wystąpił do pozwanego z wnioskiem o emeryturę pomostową.
Na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku oraz znajdujących się w aktach rentowych iKPskarżącego, pozwany organ rentowy ustalił, że skarżący ukończył wiek 60 lat, rozwiązał stosunek pracy oraz wykazał okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze co najmniej 25 lat.
W dniu(...). skarżący wystąpił do pozwanego o emeryturę pomostową  Skarżący przedłożył pozwanemu świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach za okres jego zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wE.od 1 marca 1978r. do 30 kwietnia 1982r., z którego wynikało, że w okresie od 14.07.1978r do 16.08.1978r wykonywał prace kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 15 wymienione w Wykazie AD.VIIIpoz 2 pkt 1,Rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze /, w okresie od 18.08.1978r do 31.12.1978r i od 18.10.1979r do 30.06.1980r wykonywał prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych na stanowisku mechanika napraw samochodowych15 wymienione w Wykazie AD.XIVpoz 16 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze /,w okresie od 1.01.1979r do 17.10.1979r i od 1.07.1980r do 30.04.1982r wykonywał prace kowala wykonując prace ręczne w kuźniach przemysłowych 15 wymienione w Wykazie A Dziale III poz 79 pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze /
.S.przedłożył też świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych z 22.07.2014r wystawione przezZarząd (...) Sp.z o.o.wE..z którego wynika,że w okresie od 5.05.1982r do 31.05.1993r stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 wymienione w Wykazie AD.VIIIpoz 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze /..K. F. (1)przedłożył także świadectwo pracy wystawione przez archiwum(...)sp.z o.o wE.,z którego wynika,że w okresie od 1.03.1996r do 9.01.200r pracował wZakładzie (...) Spółka z o.o.wE.na stanowisku kierowcy autobusu.y
Zaskarżoną decyzją z dnia 24.09 2014r. organ rentowy ponownie odmówił wnioskodawcy prawa do świadczenia, wskazując, że  po dniu 31.12.2008r nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych( Dz. U. Nr 237, poz. 1656 z 2008r.) oraz na dzień 1.01.2009r nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach ,o których mowa wyżej.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-5, karta przebiegu zatrudnienia k. 29, decyzja k. 31, wniosek k. 35, świadectwo pracy k. 37, zaświadczenie k. 39, decyzja k. 41 – plik emerytalny akt ZUS)
Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją, domagając się uwzględnienia jako pracy w szczególnych warunkach – w rozumieniuustawy o emeryturach pomostowychokresów zatrudnienia na stanowisku kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 i stanowisku kowala ręcznego.
W okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wE.K. F.w okresie od 14.07.1978r. do 16.08.1978r. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca autobusu Autosan o liczbie miejsc powyżej 15 osób w transporcie publicznym /33 dni/.
Wykonując pracę kierowcy autobusu jeździł na liniach trasowych.
W okresie od 1.01.1979r. do 17.10.1979r., a następnie od 1.07.1980r. do 30.04.1982r.K. F.pracował na stanowisku kowala ręcznego w kuźni /2 lata, 7 m-cy i 17 dni/
W okresie pracy na stanowisku kowala ubezpieczony wykonywał prace ręczne posługując się młotem i kowadłem, przez 8 godz. wykonywał prace polegające na zaginaniu i klepaniu lag i resorów. W kuźni było duże palenisko o pow. 2/ 2 metry opalane koksem.
W okresie zatrudnienia w(...)wE.ubezpieczonym od 5.05.1982r. do 31.05.1993r. /11 lat i 26 dni/ pracował jako kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 w transporcie publicznym.
W okresie zatrudnienia wZakładzie (...) sp. z o.o.wE.tj. od 1.03.1996 do 9.01.2000r./3 lata, 10 m-cy i 9 dni/K. F.pracował jako kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 osób w transporcie publicznym.
/dowód: akta osobowe k.37, zeznania świadkówJ. M./00:19:17 nagrania z rozprawy z 28.04.15r./,T. T./00:25:20 nagrania z rozprawy z 28.04.15r./ iR. U./00:29:37 nagrania z rozprawy z 28.04.15r./
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcy zasługiwało na uwzględnienie.
W świetleart. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych( Dz. U. Nr 237, poz. 1656 z 2008r.) prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniemart. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził si ę  po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynosz ą cy co najmniej 15 lat;
3) osi ą gn ą ł wiek wynosz ą cy co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla m ęż czyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach okre ś lonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynosz ą cy co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla m ęż czyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał prac ę  w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7) nast ą piło z nim rozwi ą zanie stosunku pracy.
Przepis art. 3 w/w ustawy definiuje z kolei pojęcie prac w szczególnych warunkach wskazując, że:
1. Prace w szczególnych warunkach to prace zwi ą zane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mog ą  z du ż ym prawdopodobie ń stwem spowodowa ć  trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach  ś rodowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania  ś rodków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiaj ą  przed pracownikami wymagania przekraczaj ą ce poziom ich mo ż liwo ś ci, ograniczony w wyniku procesu starzenia si ę  jeszcze przed osi ą gni ę ciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniaj ą cym ich prac ę  na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach okre ś la zał ą cznik nr 1 do ustawy.
2. Czynniki ryzyka, o których mowa w ust. 1, s ą  zwi ą zane z nast ę puj ą cymi rodzajami prac:
1) w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury:
a) prace pod ziemi ą ,
b) prace na wodzie,
c) prace pod wod ą ,
d) prace w powietrzu;
2) w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi:
a) prace w warunkach gor ą cego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach, w których warto ść  wska ź nika obci ąż enia termicznego WBGT wynosi 28 °C i powy ż ej, przy warto ś ci tempa metabolizmu pracownika powy ż ej 130 W/m 
2
         ,
b) prace w warunkach zimnego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poni ż ej 0 °C,
c) bardzo ci ęż kie prace fizyczne - prace powoduj ą ce w ci ą gu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u m ęż czyzn - powy ż ej 8.400 kJ, a u kobiet - powy ż ej 4.600 kJ,
d) prace w warunkach podwy ż szonego ci ś nienia atmosferycznego,
e) ci ęż kie prace fizyczne zwi ą zane z bardzo du ż ym obci ąż eniem statycznym wynikaj ą cym z konieczno ś ci pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała; przy  czym ci ęż kie prace fizyczne to prace powoduj ą ce w ci ą gu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u m ęż czyzn - powy ż ej 6.300 kJ, a u kobiet - powy ż ej 4.200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała to prace wymagaj ą ce znacznego pochylenia i (lub) skr ę cenia pleców przy jednoczesnym wywieraniu siły powy ż ej 10 kG dla m ęż czyzn i 5 kG dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej 50 % zmiany roboczej.
3. Prace o szczególnym charakterze to prace wymagaj ą ce szczególnej odpowiedzialno ś ci oraz szczególnej sprawno ś ci psychofizycznej, których mo ż liwo ść  nale ż ytego wykonywania w sposób niezagra ż aj ą cy bezpiecze ń stwu publicznemu, w tym zdrowiu lub  ż yciu innych osób, zmniejsza si ę  przed osi ą gni ę ciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawno ś ci psychofizycznej, zwi ą zanego z procesem starzenia si ę ; wykaz prac o szczególnym charakterze okre ś la zał ą cznik nr 2 do ustawy.
4. Za pracowników wykonuj ą cych prace w szczególnych warunkach uwa ż a si ę  pracowników wykonuj ą cych po dniu wej ś cia w  ż ycie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1.
5. Za pracowników wykonuj ą cych prace o szczególnym charakterze uwa ż a si ę  pracowników wykonuj ą cych po dniu wej ś cia w  ż ycie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 3 
.

6. Za pracowników wykonuj ą cych prace w szczególnych warunkach uwa ż a si ę  tak ż e ubezpieczonych z tytułu działalno ś ci twórczej lub artystycznej tancerzy zawodowych, wykonuj ą cych po dniu wej ś cia w  ż ycie ustawy prace zwi ą zane z bardzo ci ęż kim wysiłkiem fizycznym.
7. Za pracowników wykonuj ą cych prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uwa ż a si ę  równie ż  osoby wykonuj ą ce przed dniem wej ś cia w  ż ycie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W załączniku nr 2 doustawy o emeryturach pomostowych pod pozycją 8wymieniono pracę kierowców autobusów w transporcie publicznym, a w zał. Nr 1 pod pozycją 9 wymieniono prace bezpośrednio przy kłuciu ręcznym w kuźniach.
W tym miejscu warto zwrócić uwagę, że odmiennie, niż to było uprzednio w Rozporządzeniu RM z 7.02.83r. ustawodawca nie wymaga, aby prace bezpośrednio przy kłuciu ręcznym wykonywane były jedynie w kuźniach przemysłowych.
Z kolei zgodnie z art. 49 cyt. Ustawy,prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:
1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2) spełnia warunki okre ś lone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;
3) w dniu wej ś cia w  ż ycie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Zasadniczo więc emerytura pomostowa przysługuje tym, którzy pracowali w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz pracują po 31 grudnia 2008 r. w warunkach określonych przezustawę o emeryturach pomostowych. Jednakże emerytura pomostowa będzie przysługiwała również tej osobie, która na dzień 1 stycznia 2009 r. ma już wymagany staż pracy w szczególnych warunkach lub charakterze określony wustawie o emeryturach pomostowych, przy czym generalnie jest to okres 15 lat pracy w szczególnych warunkach za wyjątkiem osób wymienionych wart.10 ustawy o emeryturach pomostowych.
Biorąc powyższe przesłanki pod uwagę należy zauważyć, że w sprawie niekwestionowanym było, iż wnioskodawca nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach po dniu 31 grudnia 2008r.
W ocenie Sądu ubezpieczony natomiast wykazał, że spełnia wymogiustawy o emeryturach pomostowychokreślonych wart. 49, gdyż w dniu wejścia w życie ustawy legitymował się wymaganym przepisami okresem pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy.
W ocenie Sądu nie budziło wątpliwości, że ubezpieczony w okresie od 1.03.1978 do 16.08.1978r. /(...)wE./ oraz w okresie od 5.05.1982 do 31.05.1993r. /(...)wE./ oraz w okresie od 1.03.1996 do 31.12.1998 a więc przez okres w sumie 12 lat 11 m-cy i 29 dni wykonywał pracę kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 osób pracując w transporcie publicznym oraz w okresie zatrudnienia w(...)wE.od 1.01.1979r. do 17.10.1979r., a następnie od 1.07.1980r. do 30.04.1982r. /2 lata, 7 m-cy i 17 dni/. Łącznie zatem ubezpieczony przed dniem 1.01.1999 przepracował w warunkach szczególnych określonych w ustawie emerytury pomostowej okres 15 lat 7 m-cy i 16 dni.
Co prawda ubezpieczony nie przedłożył zaświadczeń wystawionych przez pracodawcę potwierdzających wykonywanie przez niego prac w warunkach szczególnych w rozumieniuart. 3 ust 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Jednakże w ocenie Sądu brak takiego świadectwa nie pozbawia strony do udowodnienia przed Sądem powyższego za pomocą innych środków dowodowych.
Fakt wykonywania pracy w charakterze kierowcy i pracownika w kuźni w(...)w E-gu potwierdzili przesłuchiwani w sprawie świadkowieJ. M./00:19:17 nagrania z rozprawy z 28.04.15r./,T. T./00:25:20 nagrania z rozprawy z 28.04.15r./ iR. U./00:29:37 nagrania z rozprawy z 28.04.15r./
Wszyscy ci świadkowie zgodnie zeznali, że ubezpieczony w(...)wE.pracował początkowo jako kierowca autobusu jeżdżąc autobusami liniowymi. Następnie pracował jako mechanik wykonując prace przy remontach autobusów w kanałach, a w latach 70-tych został przeniesiony do pracy w kuźni gdzie pracował jako kowal regenerując m.in. resory. Zeznania tych świadków zasługują na wiarę albowiem są wzajemnie wspólne i uzupełniają się. Świadkowie ci pracowali z ubezpieczonym, mają wiedze na temat charakteru pracy ubezpieczonego, a nadto w żaden sposób nie są zainteresowani ostatecznym wynikiem niniejszego postępowania.
W ocenie Sądu złożyli oni spontaniczne zeznania, które zasługują na wiarę.
Fakt zatrudnienia w charakterze kierowcy wynika również wprost z akt osobowych, z których wynika, że ubezpieczony został zatrudniony w dniu 14.07.1978 jako kierowca autobusu liniowego /arkusz obiegowy kierowców przy przyjęciu do pracy, arkusz jazdy patronackiej, pismo kierowane do Dyrektora(...)z 10.08.78r./
Również w aktach osobowych znajdują się angaże z których wynika, że z dn. 1.01.1979 ubezpieczonego przeniesiono na stanowisko kowala. Na tym stanowisku ubezpieczonemu przyznawano wynagrodzenie w wyższej kwocie zaszeregowania w dniu 28.07.79 i 28.10.79r., a następnie z dn. 18.10.79 przeniesiono go na stanowisko mechanika samochodowego.
Z akt osobowych wynika jednocześnie, że ubezpieczony w latach 80-tych ponownie wykonywał czynności na stanowisku kowala w kuźni, o czym świadczy pismo z 28.06.80r. kiedy odnotowano że samodzielnie opuścił stanowisko pracy w kuźni, a następnie np. 18.09.80r. we wniosku o urlop również określał swoje stanowisko jako kowal, w dn. 16.12.80 udzielono równieżK. F.zatrudnionego na stanowisku w kuźni w stanie nietrzeźwym na stanowisku pracy. W aktach osobowych znajdują się również wniosku urlopowe z 28.01.81r., 25.03.81r. 14.04.80r., 11.06.81r.i 19.06.81r., 10.08.81r., 23.11.81r., 5.04.82r. gdzie ubezpieczonych występując o urlop we wnioskach wpisywał stanowisko kowal.
W aktach osobowych znajduje się również opinia wystawiona przez pracodawcę datowana na 17.04.82r. gdzie odnotowano, iż ubezpieczony zatrudniony był na stanowisku kowala oraz pismo rozwiązujące przez pracodawcę umowę o prace zK. F.zatrudnionym na stanowisku kowala.
Powyższe dokumenty w sposób jednoznaczny, w ocenie Sądu potwierdzają stanowisko wnioskodawcy oraz świadków co do przebiegu pracy w(...)i zajmowanych stanowisk.
Sąd również nie miał wątpliwości, że ubezpieczony w okresie zatrudnienia w(...)wE.i(...)wE.pracował jako kierowca autobusu w transporcie publicznym i że te autobusy miały ponad 15 miejsc. Z urzędu Sądowi wiadomo, że wskazane wyżej przedsiębiorstwa jako podstawowy przedmiot działalności miały zapewnienie transportu miejskiego autobusowego. Przedsiębiorstwa te dysponowały przede wszystkim dużymi autobusami które odbywały kursy liniowe miejskie i podmiejskie.
Dlatego też Sąd dał wiarę ubezpieczonemu co do charakteru pracy w w/w okresach.
Tym samym, w ocenie Sadu skarżący wykazał wykonywanie przed 1.01.2009r. wykonywanie prac w warunkach szczególnych wymienionych wart. 3 ust 1 i 3wymienione w zał. Nr 1 doustawy o emeryturach pomostowych pod pozycją 9i w zał. Nr 2 podpozycją 8.
W tym miejscu należy zauważyć, że rodzaje prac wymienione w załącznikach doustawy o emeryturach pomostowychmimo, iż często wydają się być powtórzeniem prac ujętych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. oraz wydanych na jego podstawie przepisów resortowych, to jednak nie można ich uznać za tożsame.
Dotyczy to przede wszystkim w realiach przedmiotowej sprawy pracy wykonywanych w kuźniach. Rozporządzenie RM z 7.02.1983r. wymagało aby były to prace w kuźniach przemysłowych, albowiem tylko takie prace uznawano za prace wykonywane w warunkach szczególnych.
Ustawa o emeryturach pomostowychnie stawia już takiego wymogu odnośni eprac w kuźnia w ocenie Sądu brak podstaw aby w związku z tym dokonywać wykładni rozszerzającej i ograniczać prace które możńa uznać za prace wykonywane w warunkach szczególnych jedyni edo prac w kuźniach przemysłowych.
Z całą pewnością gdyby było to intencją ustawodawcy to zawarłby takie ograniczenie w ustawie. Skoro tego nie uczynił to zakładając racjonalność prawodawcy brak podstaw do tego by nie zaliczać do prac w warunkach szczególnych prac bezpośrednio przy kłuciu ręcznym w kuźniach, którym nie można przypisać przedmiotu kuźni przemysłowej (np. w hutach czy stalowniach).
W związku z tym należało uznać, że wnioskodawca spełnił kumulatywnie przesłanki do emerytury pomostowej i dlatego też Sąd, stosownie doart. 47714§2 k.p.c., uwzględnił odwołanie skarżącego i orzekł jak w sentencji wyroku.