Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 536/15
Data wyroku: 2015-09-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Arkadiusz Łata, Marcin Schoenborn, Marcin Mierz
Słowa kluczowe: Umorzenie Postępowania
Podstawa prawna: art. 439 § 1 pkt. 8 kpk, art. 17 § 1 pkt 7 kpk

Sygnatura akt VI Ka 536/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia11 września 2015r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO Marcin Mierz (spr.)
Sędziowie SSO Arkadiusz Łata
SSO Marcin Schoenborn
Protokolant Sylwia Sitarz
przy udzialeM. S.
Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 11 września 2015 r.
sprawyA. G.ur. (...)wP.
synaP.iM.
oskarżonego zart. 209§1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 26 listopada 2014 r.    sygnatura akt III K 1089/14
na mocy art.art. 437 k.p.k.,art. 438 k.p.k.,art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.,

1
uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 1 i sprawęA. G.o zarzucony mu w punkcie I aktu oskarżenia czyn zart. 209 § 1 k.k.przekazuje Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania;

2
uchyla zaskarżony wyrok w punktach od 2 do 5 i na podstawieart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.umarza postępowanie karne o czyn zart. 209 § 1 k.k.zarzucony oskarżonemuA. G.w punkcie II aktu oskarżenia, na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.kosztami procesu w tym zakresie obciążając Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 536/15

UZASADNIENIE
wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 11 września 2015 roku
A. G.oskarżony został o to, że:

1
w okresach od 1.09.2000r. do 27.03.2007r., od 28.06.2007r. do 25.05.2008r., od 9.07.2008r. do 25.03.2009r., od 25.06.2009r. do 19.10.2009r. i od 15.12.2009r. do 1.02.2012r. wG.uporczywie uchylał się od obowiązku płacenia alimentów na utrzymanie synaK. G.w wysokości po 150 zł, a od lipca 2003r. po 200 zł miesięcznie wynikającego z ugód zawartych przed Sądem Rejonowym w Gliwicach przez co naraził go na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. o czyn zart. 209 § 1 k.k.,

2
w okresie od 3.08.2010r. do 1.04.2011r. wG.uporczywie uchylał się od ciążącego na nim obowiązku płacenia alimentów w łącznej kwocie 550 zł na utrzymanie synówP.iR. J.przez co naraził ich na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. o czyn zart. 209 § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 26 listopada 2014 roku (sygn. akt III K 1089/14) Sąd Rejonowy w Gliwicach orzekł, co następuje:

1
na mocyart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.umarza postępowanie przeciwko oskarżonemuA. G.o zarzucany mu w punkcie 1 aktu oskarżenia czyn zart. 209 § 1 k.k.;

2
oskarżonegoA. G.uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu w punkcie 2 aktu oskarżenia czynu wyczerpującego znamiona występku zart. 209 § 1 k.k.i za to na zasadzieart. 209 § 1 k.kskazuje go na karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności;

3
na zasadzieart. 63 § 1 k.k.zalicza oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres pozbawienia wolności w sprawie – tymczasowego aresztowania od dnia 10 czerwca 2013r. do dnia 20 czerwca 2013r. przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;

4
na zasadzieart. 72 § 1 pkt 3 k.k.zobowiązuje oskarżonego do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie synówP. J.iR. J.;

5
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.iart. 17 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychzwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, którymi obciąża Skarb Państwa.

Apelację od tego wyroku wywiódł prokurator zarzucając:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na umorzeniu postępowania na podstawieart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.przeciwko oskarżonemuA. G.o czyn zart. 209 § 1 k.k.zarzucany mu w punkcie 1 aktu oskarżenia, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego materiału dowodowego, przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego winna prowadzić do wniosku, iż oskarżonyA. G.dopuścił się czynu zart. 209 § 1 k.k.zarzucanego mu w punkcie 1 aktu oskarżenia,

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, mający wpływ na jego treść a polegający na uznaniu oskarżonegoA. G.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 209 § 1 k.k.na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w tym uprzednia karalność, winna prowadzić do umorzenia na podstawieart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.postępowania o czyn zart. 209 § 1 k.k.z punktu 2 aktu oskarżenia.

Podnosząc powyższe zarzuty, prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd zważył, co następuje:
Apelacja oskarżyciela okazała się co do zasady trafna, choć błędnie sformułowane zostały jej zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych mających prowadzić w zakresie pierwszego z zarzuconych oskarżonemu przestępstw do niezasadnego umorzenia postępowania pomimo podstaw do wydania wyroku skazującego, a w zakresie drugiego z zarzutów do uznania winy oskarżonego pomimo istnienia podstaw do umorzenia postępowania. W istocie bowiem doszło w niniejszej sprawie nie tyle do błędnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wyroku, ile do obrazy prawa procesowego mającej wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, w przypadku czynu zarzuconego oskarżonemu w punkcie 2 aktu oskarżenia mającej nawet postać tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej o której mowa wart. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.. W przypadku tego właśnie czynu brak było również podstaw do uwzględnienia wniosku apelacji o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a to z uwagi na niepodważalnie istniejące w czasie wyrokowania powody do umorzenia postępowania o czyn zarzucony oskarżonemu w punkcie 2 aktu oskarżenia.
Nieprawidłowe pozostawało zawarte w punkcie 1 zaskarżonego wyroku orzeczenie umarzające postępowanie karne o zarzucony oskarżonemu w punkcie I aktu oskarżenia czyn zart. 209 § 1 k.k.popełniony na szkodęK. G.. Powołana przez Sąd Rejonowy w punkcie 1 zaskarżonego wyroku podstawa prawna takiej decyzji, a toart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., której zaistnienie upatrywał Sąd Rejonowy w prawomocnym zakończeniu postępowania karnego co do tego samego czynu tej samej osoby, w odniesieniu do czynu zarzuconego oskarżonemu w punkcie I aktu oskarżenia nie znajdowała w realiach niniejszej sprawy zastosowania. Wprawdzie wyrokiem z dnia 25 września 2013 roku (sygn. akt III K 764/13) oskarżonyA. G.został już skazany prawomocnie za tożsame przestępstwo niealimentacji popełnione na szkodęK. G., to jednak wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2014 roku (sygn. akt IV KK 278/14) zapadłe w tej sprawie orzeczenie zostało uchylone, a sprawa przekazana Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania w efekcie którego doszło do wydania zaskarżonego orzeczenia. W odniesieniu zatem do czynu zarzuconego oskarżonemu w punkcie I aktu oskarżenia nie było podstaw do umorzenia postępowania. Nie istnieje bowiem prawomocny wyrok skazujący oskarżonego za ten czyn. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania pozostawało zatem w tych warunkach nieprawidłowe. Mając powyższe na uwadze, przy uwzględnieniu zakazu określonego wart. 454 § 1 k.p.k.sądowi odwoławczemu nie pozostawało nic innego, jak tylko uchylenie zaskarżonego wyroku w jego punkcie 1 i przekazanie sprawyA. G.o zarzucony mu w punkcie I aktu oskarżenia czyn zart. 209 § 1 k.k.do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach. W świetle zgromadzonych w dotychczasowym postępowaniu dowodów, w tym także wyjaśnień oskarżonego, nie było bowiem podstaw do jego uniewinnienia od popełnienia przestępstwa zarzuconego jego osobie w punkcie I aktu oskarżenia.
Przesłanka umorzenia postępowania określona wart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.zachodziła natomiast w odniesieniu do czynu zarzuconego oskarżonemu w punkcie 2 aktu oskarżenia objętego rozstrzygnięciami zawartymi w punktach od 2 do 5 zaskarżonego wyroku. Stanowiła ona jednocześnie tzw. bezwzględną przyczynę odwoławczą uwzględnianą przez sąd odwoławczy z urzędu i wywołującą konieczność umorzenia postępowania, bez potrzeby postulowanego we wnioskach apelacji uchylania zaskarżonego wyroku w tej części i przekazywania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Czyn zarzucony oskarżonemuA. G.w punkcie II aktu oskarżenia, to mające być popełnionym na szkodę synów oskarżonegoP.iR. J.w okresie od 3.08.2010r. do 1.04.2011r. przestępstwo niealimentacji zart. 209 § 1 k.k.. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 13 lipca 2012 roku (sygn. akt IX K 757/11) oskarżonyA. G.skazany już został jednak za przestępstwo zart. 209 § 1 k.k.popełnione na szkodęP. J.iR. J.w okresie, który w całości obejmuje okres zarzuconego oskarżonemu w punkcie II aktu oskarżenia przestępstwa, a nawet okres ten przekracza, bowiem obejmuje czas od dnia 3 sierpnia 2010 roku do maja 2011 roku. Jednocześnie w świetle treści odpisu zupełnego aktu urodzeniaP. J.(poprzednioG.k. 32 akt) nie może budzić najmniejszej wątpliwości tożsamość tego pokrzywdzonego w obydwu wyrokach. Jak wynika bowiem ze wspomnianego odpisu,P. J.przed zmianą nazwiska nosił nazwiskoG.użyte w zarzucie aktu oskarżenia wniesionego w sprawie o sygnaturze akt IX K 757/11.
Postępowanie zatem co do tego samego czynuA. G., co czyn zarzucony oskarżonemuA. G.w punkcie II aktu oskarżenia w niniejszej sprawie, zostało już prawomocnie zakończone. W ten sposób ziściła się tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza zdefiniowana wart. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.zachodząca wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie zostało wydane pomimo iż postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone. Ponieważ okoliczność ta stanowi jednocześnie o konieczności umorzenia postępowania w oparciu oart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., zgodnie z nakazem określonym wart. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.Sąd Okręgowy na podstawieart. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok w punktach od 2 do 5 i na podstawieart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.umorzył postępowanie karne o czyn zart. 209 § 1 k.k.zarzucony oskarżonemuA. G.w punkcie II aktu oskarżenia, na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.kosztami procesu w tym zakresie obciążając Skarb Państwa.
W odniesieniu natomiast do czynu zarzuconego oskarżonemu w punkcie 1 aktu oskarżenia będzie Sąd Rejonowy musiał powtórzyć postępowanie dowodowe w całości, poddając ocenie całokształt zgromadzonych dowodów, a ostatecznie rozstrzygając w przedmiocie winy lub niewinności oskarżonego.