Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1015/15
Data wyroku: 2015-10-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Tyrka
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art.477^14^ § 2 k.p.c. o  emeryturach i rentach z  funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 1015/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 października 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR del. Grzegorz Tyrka

Protokolant:

Zuzanna Gulcz

po rozpoznaniu w dniu27 października 2015 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawyA. K.(K.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaA. K.(K.)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia26 maja 2015  r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeA. K.prawo do emerytury od dnia 19 czerwca 2015 roku;

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzeczA. K.kwotę 60 zł (słownie: sześćdziesiąt złotych) tytułem poniesionych kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSR del. Grzegorz Tyrka
VIII U 1015/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 26 maja 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówiłA. K.(K.) prawa do emerytury.
Na uzasadnienie podano, żeA. K.nie ukończył wymaganych 60 lat życia oraz na dzień 1 stycznia 1999 roku nie udokumentował okresu zatrudnienia co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
A. K.wniósł odwołanie i domagał się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do emerytury oraz zasądzenia na swoją rzecz od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na uzasadnienie podano, że w dniu sporządzenia odwołania od decyzjiA. K.ukończył 60 lat życia. Odwołujący dodał, że był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w(...) SAwG.na stanowiskach zbrojarza, spawacza w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od dnia 7 września 1972 roku do dnia 31 stycznia 1995 roku. Odwołujący wskazał, że praca na stanowiskach zbrojarza oraz spawacza jest zaliczana do prac w warunkach szczególnych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.wniósł o oddalenie odwołania.
Na uzasadnienie podano, organ rentowy nie uwzględnił do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od dnia 7 września 1972 roku do dnia 31 stycznia 1995 roku, bowiem odwołujący nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z powołaniem się na odpowiednie akty normatywne, gdzie wskazano zajmowanego stanowiska pracy. Organ rentowy dodał, że na dzień złożenia wniosku o emeryturę i wydania zaskarżonej decyzji odwołujący nie ukończył 60 lat życia.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
OdwołującyA. K.wystąpił z wnioskiem o emeryturę dnia 19 maja 2015 roku; natomiast wiek 60 lat życia ukończył dnia(...)
Na dzień 1 stycznia 1999 roku odwołujący osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie 25 lata, 4 miesiące i 12 dni.
Odwołujący nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, nie złożył wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem organu rentowego, na dochody budżetu państwa.
Odwołujący zawarł z(...) Przedsiębiorstwem Budownictwa (...)wG.((...)) umowę o naukę zawodu betoniarza (wraz ze wstępnym stażem) na okres od dnia 7 września 1972 roku do dnia 30 września 1973 roku. Po zakończonym stażu odwołujący podjął zatrudnienie w(...)na stanowiskach pracownika budowlanego, zbrojarza. Z dokumentacji osobowej wynika, że od 1978 roku odwołujący pracował na stanowisku zbrojarza.
Dnia 1 stycznia 1980 roku odwołujący zawarł z(...)wG.umowę o pracę, na podstawie której świadczył pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku spawacza od dnia 1 stycznia 1980 roku. Pracodawca w umowie o pracę wskazał, że stanowisko spawacza jest zaliczone do pracy w warunkach szczególnych (dział XIV, poz. 12). Odwołujący od 1974 roku posiada uprawnienia spawacza.
Dnia 22 marca 1985 roku odwołujący zawarł z(...)wG.umowę o pracę, na podstawie której świadczył pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku zbrojarza od dnia 22 marca 1985 roku. Pracodawca w umowie o pracę wskazał, że stanowisko zbrojarza jest zaliczone do pracy w warunkach szczególnych (dział V, poz. 4).
Odwołujący pracował na budowie eksportowej za granicą na stanowisku montażysty w okresie od dnia 12 marca 1987 roku do dnia 31 marca 1988 roku. W tym celu odwołujący zawarł umowę o pracę z(...)wG.. Po powrocie z pracy eksportowej odwołujący ponownie pracował w(...)wG.na stanowisku zbrojarza od dnia 1 kwietnia 1988 roku. Odwołujący uzyskał zawód zbrojarza, natomiast po kilku latach praktyki przystąpił do egzaminu i w lipcu 1988 roku uzyskał tytuł mistrza zbrojarza.
Odwołujący pracował na budowie eksportowej za granicą (ZSRR) na stanowisku zbrojarza stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy budowie hotelu w okresie od dnia 5 kwietnia 1990 roku do dnia 17 lutego 1991 roku. Po powrocie z pracy eksportowej odwołujący ponownie pracował w(...)wG.na stanowisku zbrojarza od dnia 18 lutego 1991 roku do dnia 7 kwietnia 1992 roku.
Odwołujący w okresie korzystania z urlopu bezpłatnego w(...)wG.– od dnia 8 grudnia 1992 roku do dnia 31 grudnia 1994 roku – był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku zbrojarza na terenie Republiki Niemiec przy wznoszeniu budowli użyteczności publicznej, przy czym: w okresie od dnia 9 grudnia 1992 roku do dnia 25 czerwca 1993 roku i od dnia 4 sierpnia 1993 roku do dnia 21 stycznia 1994 roku przez pracodawcęPrzedsiębiorstwo Budowlane (...) Sp. z o.o.wW.oraz w okresie od dnia 22 lutego 1994 roku do dnia 29 listopada 1994 roku przez pracodawcę(...) SAwO.. Po zakończeniu urlopu bezpłatnego odwołujący świadczył pracę na rzecz(...)wG.stale i w pełnym wymiarze pracy na stanowisku zbrojarza przez styczeń 1995 roku.
Stosunek pracy w(...)wG.uległ rozwiązaniu z dniem 31 stycznia 1995 roku na mocy porozumienia stron. Pracodawca nie wystawił odwołującemu świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Po zlikwidowaniu zakładu pracy(...)wG.odwołujący nie mógł uzyskać już świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Rodzaj wykonywanej pracy przez odwołującego było możliwe do ustalenia na podstawie akt osobowych znajdujących się w archiwum. W aktach osobowych odwołującego znajdują się umowy o pracę, w tym prac eksportowych, wykaz przebiegu pracy zawodowej na stanowisku spawacza, zbrojarza oraz listy płac. Rodzaj wykonywanej pracy potwierdzili świadkowie:K. B.,J. J.,J. P., którzy pracowali razem z odwołującym.
Odwołujący był zatrudniony na podstawie umowy o pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku spawacza w(...) SAwG.w okresie od dnia 1 lutego 1995 roku do dnia 31 maja 1997 roku.
Odwołujący był zatrudniony w(...) SAwO.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku zbrojarz w okresie od dnia 10 czerwca 1997 roku do dnia 30 listopada 1998 roku.
Staż pracy wykonywanej w warunkach szczególnych przez odwołującego przedstawia poniższa tabela (bez uwzględnienia okresu od 1978 roku):

Okres zatrudnienia

Staż za okres

od

do

lat

miesięcy

dni

1980-01-01

1985-03-21

5

2

21

1985-03-22

1987-03-11

1

11

18

1988-04-01

1992-04-07

4

0

7

1992-12-09

1993-06-25

0

6

17

1993-08-04

1994-01-21

0

5

18

1994-02-22

1994-11-29

0

9

8

1995-01-01

1995-01-31

0

1

0

1995-02-01

1997-05-31

2

4

0

1997-06-10

1998-11-30

1

5

21

Staż pracy wynosi

16 lat 10 miesięcy 20 dni

/dowód z: akt ZUS; akt osobowych odwołującego z okresu zatrudnienia w(...)wG.,(...) Sp. z o.o.wW.,(...) SAwO.,(...) SAwG.; dyplomu uzyskania tytułu mistrza zbrojarza; książeczki spawacza; zeznań świadkówK. B.,J. J.,J. P.; zeznań odwołującego/.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieA. K.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2015 roku, poz. 748 ze zm.) – zwanej dalej ustawą – ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
Zgodnie z 184 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy – tj. 1 stycznia 1999 roku – osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zgodnie z art. 184 ust. 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Stanowisko zbrojarza i betoniarza zostało zaliczone do pracy w warunkach szczególnych – wykaz A, dział V, poz. 4.
Stanowisko spawacza zostało zaliczone do pracy w warunkach szczególnych – wykaz A, dział XIV, poz. 12.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z cytowanych norm prawnych wynika, iż odwołujący nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek:
- ukończenia wieku 60 lat,
- legitymowania się łącznym okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 1 stycznia 1999 roku,
- legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 1 stycznia 1999 roku;
- nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego.
Odwołujący w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie miał ukończonego wieku 60 lat życia, na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymował się ponad 25 letnim okresem ubezpieczenia, nie był członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Spornym pozostawało, czy odwołujący na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymował się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Należy zauważyć, że w postępowaniu odwoławczym przed sądem nie obowiązują ograniczenia dowodowe, jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego– wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 roku, w sprawie I UK 179/06, opublikowany w LEX Nr 342283.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że odwołujący na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymował się co najmniej 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Należy dodać, że jeśli wymóg ukończenia wieku 60 lat życia zostanie spełniony po wydaniu decyzji - w trakcie postępowania odwoławczego przed sądem - nie ma przeszkód, aby sąd, stwierdziwszy spełnienie pozostałych przesłanek tego prawa, przyznał świadczenie – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2009 roku, w sprawie II UK 88/09, opublikowany wL.; wyrok Sądu Apelacyjnego w(...)z dnia 9 lipca 2013 roku, w sprawie III AUa 1188/13, opublikowany w LEX nr 1349891.
Na podstawie wyżej powołanych norm prawnych orazart. 47714§ 2 k.p.c.należało zmienić zaskarżoną decyzję i przyznaćA. K.prawo do emerytury, poczynając od daty ukończenia 60 roku życia, tj. od dnia(...)
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na mocyart. 98 k.p.c.oraz§ 11.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tj. Dz.U. z 2013 roku, poz. 490 ze zm.).
(-) SSR del. Grzegorz Tyrka