Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 142/14
Data wyroku: 2015-04-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Łapińska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 142/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 kwietnia 2015 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Beata Łapińska
Protokolant Emilia Łopatowska
po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2015 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuA. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę
na skutek odwołaniaA. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn.(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeA. S.prawo do emerytury poczynając od dnia(...)2014 roku.
Sygn. akt VU 142/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 stycznia 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyA. S.prawa do emerytury.
Od decyzji powyższej wnioskodawca odwołał się w dniu 6 lutego 2014 roku. Wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że przepracował wymagane 15 lat w warunkach szczególnych. Na rozprawie w dniu 23 października 2014 roku wnioskodawca sprecyzował odwołanie wnoszą o zaliczenie do stażu pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia od 1 kwietnia 1973 roku do 26 października 1973 roku i od 3 września 1975 roku do 30 września 1977 roku wZakładzie (...)wŁ.na stanowiskach pomocnika betoniarza i betoniarza, od 1 stycznia 1978 roku do 30 kwietnia 1978 roku wZ.Zakładach (...)wZ.na stanowisku pomocnika palacza oraz od 1 stycznia 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wB.na stanowisku spawacza.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
A. S.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 12 grudnia 2013 roku wniosek o przyznanie emerytury.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-4 w aktach ZUS)
Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Niekwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach wynosi łącznie 14 lat, 4 miesiące i 28 dni. Są to okresy zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wB.od 1 stycznia 1984 roku do 16 października 1984 roku i od 5 grudnia 1985 roku do 31 grudnia 1992 roku na stanowisku spawacza elektrycznego oraz od 16 maja 1978 roku do 7 lipca 1982 roku, od 25 września 1982 roku do 31 grudnia 1983 roku i od 18 października 1984 roku do 2 grudnia 1985 roku wB.na stanowisku betoniarza.
Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
(okoliczności niesporne)
W okresie od 7 czerwca 1972 roku do 30 września 1977 roku wnioskodawca był zatrudniony wZakładzie (...)wŁ.. W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy w dniu 1 września 2004 roku ww. pracodawca wskazał, iż był on zatrudniony na stanowisku pomocnika betoniarza i betoniarza. W okresie od 24 września 1973 roku do 14 sierpnia 1975 roku wnioskodawca odbywał zasadniczą służbę wojskową. W angażach, umowie o pracę z dnia 2 września 1975 roku kartach obiegowych zmian stanowisko pracy pracodawca określał stanowisko pracy jako pomocnik murarza, pomocnik betoniarza i betoniarz.
(dowód: świadectwo pracy k. 4, kserokopie wpisów w książeczce wojskowej wnioskodawcy k. 13 w aktach ZUS, angaże k. 29, 34, karty obiegowe zmian k. 30, 31, 35 36. umowa o pracę k. 33 w aktach sprawy.)
W ww. zakładzie wnioskodawca przed powołaniem do służby wojskowej pracował jako pomocnik betoniarza, a po powrocie z wojska jako betoniarz.
(dowód: zeznania wnioskodawcy k. 17 odwrót, 18, 19 w zw. z k. 11, 12 w aktach sprawy)
Zakład (...)wŁ.zajmował się budową hal i rozlewni wód. Do obowiązków wnioskodawcy na stanowisku betoniarza należało betonowanie posadzek w halach i zalewanie stropów. Innych czynności wnioskodawca nie wykonywał.
(dowód: zeznania świadkaA. P.k. 51, 52, zeznania wnioskodawcy k. 51 odwrót, k. 52 w zw. z k. 26, 27 w zw. z k. 18, 19 w aktach sprawy)
Zakład (...)wŁ.nie wystawił wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
(okoliczności niesporne)
W okresie od 7 listopada 1977 roku do 30 kwietnia 1978 roku wnioskodawca był zatrudniony wZ.Zakładach (...)wZ.. W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy wskazano, że w okresie od 7 listopada 1977 roku do 31 grudnia 1977 roku pracował on na stanowisku ucznia tkackiego, a od 1 stycznia 1978 roku do 30 kwietnia 1978 roku jako palacz.
(dowód: świadectwo pracy k. 5 w aktach ZUS)
Z.Zakłady (...)wZ.nie wystawiły wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
(okoliczność niesporna)
W okresie od 16 maja 1978 roku do 31 października 2000 roku wnioskodawca był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wB.. W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy wskazano, że był on zatrudniony w ww. przedsiębiorstwie na stanowisku wykwalifikowanego pracownika budowlanego.
(dowód: świadectwo pracy k. 6 w aktach ZUS)
Przedsiębiorstwo Budownictwa (...)wB.wystawiło wnioskodawcy w dniu 7 czerwca 2001 roku dwa świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym wskazało, że pracował on w takich warunkach w okresach od 1 stycznia 1984 roku do 16 października 1984 roku oraz od 5 grudnia 1985 roku do 31 grudnia 1992 roku na stanowisku spawacza (Wykaz A, Dział XIV, poz. 12 do stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku) oraz od 16 maja 1978 roku do 31 grudnia 1983 roku i od 18 października 1984 roku do 2 grudnia 1985 roku na stanowisku betoniarza (Wykaz A, Dział V, poz. 1).
(dowód: świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych k. 11, 12 w aktach ZUS)
WPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wB.wnioskodawca pracował w okresie od 16 maja 1978 roku do 31 grudnia 1983 roku oraz od 18 października 1984 roku do 2 grudnia 1985 roku jako betoniarz. W okresach od 1 stycznia 1984 roku do 16 października 1984 roku, od 5 grudnia 1985 roku do 31 grudnia 1992 roku oraz od 1 stycznia 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku wnioskodawca pracował natomiast na stanowisku spawacza. Jako spawacz wnioskodawca spawał studnie na popioły, rurociągi, stalowe kształtki i konstrukcje stalowe. Innych czynności poza spawaniem w ww. okresach wnioskodawca nie wykonywał.
(dowód: zeznania świadkówT. K.iT. M.k. 17 odwrót, k. 19, zeznania wnioskodawcy k. 17 odwrót, 18, 19 w zw. z k. 11, 12 w aktach sprawy)
Przy zaliczeniu okresów zatrudnienia wnioskodawcy od 3 września 1975 roku do 30 września 1977 roku na stanowisku betoniarza wZakładzie (...)wŁ.oraz od 1 stycznia 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wB.na stanowisku spawacza, łącznie z okresem niekwestionowanym przez organ rentowy ponad 15 lat.
(okoliczności niesporne)

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. 2013, poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1(tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.), obecnierozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. Nr 237, poz. 1412), dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami. Z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika jednakże, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest bowiem dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 § 1 i 2 k.p.c., a tylko dokumenty wystawione przez te organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast omawiane świadectwo traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniuart. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej. Sąd, a także organ rentowy, są zatem uprawnione do weryfikacji danych zawartych w świadectwie wykonywania prac w warunkach szczególnych, wystawionym przez pracodawcę. Jeżeli świadectwo to zawiera dane, które nie są zgodne z prawdą, nie mogą na jego podstawie dokonać ustaleń, od których uzależnione jest prawo do świadczeń emerytalnych. To samo dotyczy ujawnienia okoliczności, że wskazane w zaświadczeniu pracodawcy stanowisko pracy wykonywanej w szczególnych warunkach nie figuruje w wykazie powołanym w tym zaświadczeniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 roku, I UK 15/04, OSNP 2005/11/161)
Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, a w dniu(...)2014 roku ukończył 60 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w spornych okresach Sąd oparł się na zeznaniach świadkówA. P., jak chodzi o okres zatrudnienia wZakładzie (...)wŁ.orazT. K.iT. M.odnośnie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wB.oraz zeznaniach wnioskodawcy oraz zachowanych dokumentach pracowniczych. W dowodach tych nie ma sprzeczności, są one logiczne i wzajemnie się uzupełniają. Świadkowie i wnioskodawca pracowali we wskazanych wyżej zakładach pracy w tym samym czasie i opisali w sposób logiczny zakres obowiązków wnioskodawcy. Organ rentowy nie przedstawił zaś w toku postępowania żadnych dowodów, które pozwoliłyby na podważenie wiarygodność złożonych zeznań.
Z dowodów powyższych wynika, jakie konkretnie prace wnioskodawca wykonywał i w jakim wymiarze czasu pracy pracował.
I tak po odbyciu zasadniczej służby wojskowej wnioskodawca w okresie od 3 września 1975 roku do 30 września 1977 roku pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wZakładzie (...)wŁ.na stanowisku betoniarza. Do obowiązków wnioskodawcy należało betonowanie posadzek w halach i zalewanie stropów. Innych czynności wnioskodawca nie wykonywał. Dlatego też uznać należało, że w ww. wnioskodawca okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace wymienione w Wykazie A Dziale V, poz. 4 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, tj. prace zbrojarskie i betoniarskie.
Z zeznań świadkówT. K.iT. M.oraz zeznań wnioskodawcy wynika natomiast, że wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wB.wnioskodawca pracował jako spawacz nie tylko w okresie od 1 stycznia 1984 roku do 16 października 1984 roku oraz od 5 grudnia 1985 roku do 31 grudnia 1992 roku, ale także od 1 stycznia 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku. Wnioskodawca spawał studnie na popioły, rurociągi, stalowe kształtki i konstrukcje stalowe. Innych wnioskodawca nie wykonywał.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie powinno budzić zatem żadnych wątpliwości, że wnioskodawca wykonywał w okresie od 1 stycznia 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace wymienione w Wykazie A Dziale XIV, poz. 12 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, tj. prace przy spawaniu eklektycznym i gazowym.
Na marginesie wskazać należy, iż Sąd uznał za zbędne dokonywanie ustaleń w przedmiocie, czy wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych również w okresie od 1 stycznia 1978 roku do 30 kwietnia 1978 roku, kiedy był on zatrudniony wZ.Zakładach (...)wZ.na stanowisku palacza, albowiem zaliczenie okresów od 3 września 1975 roku do 30 września 1977 roku na stanowisku betoniarza oraz od 1 stycznia 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku było wystarczające dla przyznania wnioskodawcy prawa do emerytury.
W związku z tym, że wykazany przez wnioskodawcę okres pracy w warunkach szczególnych wynosi więcej niż 15 lat, stwierdzić zatem należało, iż spełnia on wszystkie wymagane prawem warunki do uzyskania prawa do emerytury zgodnie zart. 32 ust. 1w zw. zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.