Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 2318/15
Data wyroku: 2015-12-16 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Kowacz-Braun, Andrzej Struzik, Jerzy Bess
Słowa kluczowe: Kontakty Z Dzieckiem
Podstawa prawna: art. 58 § 1 kro, art. 445 § 1 kpc, art. 113 prim (1) kro
Teza: Stronie procesu rozwodowego nie przysługuje w tym procesie legitymacja do żądania zabezpieczenia kontaktów z małoletnim dzieckiem, które nie jest wspólnym dzieckiem stron. jeżeli jednak sprawowała pieczę nad dzieckiem przez dłuższy czas, ma uprawnienie do wystąpienia o uregulowanie kontaktów  w odrębnym postępowaniu, na podstawie art.113 prim (6) kro.

Sygn. akt I ACz 2318/15

POSTANOWIENIE
Dnia 16 grudnia 2015 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Anna Kowacz-Braun
Sędziowie:  SSA Andrzej Struzik
SSA Jerzy Bess (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaE. P.
przeciwkoM. P.
o rozwód
na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 21 sierpnia 2015 roku, sygn. akt XI C 1773/14

postanawia:
oddalić zażalenie.
SSA Andrzej Struzik  SSA Anna Kowacz-Braun  SSA Jerzy Bess
Sygn. akt I ACz 2318/15

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił wniosek pozwanegoM. P.o zabezpieczenie kontaktów z małoletnimiA. P.iS. P..
Swoje rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych.
Strony zawarły związek małżeński w dniu 28.08.1999 r. W trakcie trwania tego związku małżeńskiego urodziło się troje dzieci:P. P. (1)ur. (...),A. P.ur. (...)iS. P.ur. (...)
MałoletniP. P. (1)jest biologicznym synem powódki oraz pozwanegoM. P.. W dniu 20 sierpnia 2015 r. Sąd Rejonowy(...)wK.w sprawie pod sygn. akt III RC 244/15/K z powództwa Prokuratora RejonowegoK.przeciwkoM. P.,E. P.oraz małoletnim:A. P.iS. P.o zaprzeczenie ojcostwaM. P.wydał wyrok, mocą którego ustalił, żeM. P.nie jest ojcem małoletnich:A. P.iS. P.. Ojcem biologicznym małoletnich:A. P.iS. P.jestM. W. (1), z którym powódka oraz małoletniA.iS.obecnie zamieszkują.
Powódka i pozwany nie mieszkają razem od czerwca 2014 r. Wówczas powódka wyprowadziła się od pozwanego i zabrała ze sobą tylko małoletniegoS.. MałoletniP.orazA.zostali z pozwanym. O pozostaniuA.pod opieką pozwanego zdecydowali oboje małżonkowie, mimo że pozwany miał już wówczas wiedzę, żeA.
iS.nie są jego biologicznymi dziećmi. Pozwany spędził z dziećmi wakacje w 2014 r. NastępnieE. P.przejęła opiekę nad córką. Pozwany od września 2014 r. do kwietnia 2015 r. nie miał zapewnionych przez powódkę kontaktów telefonicznych zA.iS.w ich miejscu zamieszkania. Pozwany dzwonił więc do przedszkola, do którego uczęszczali małoletni. Na to nie godziła się powódka. W dniu 08.04.2015 r. strony zawarły ugodę mediacyjną częściową, w której przyjęły, że kontaktyM. P.zA.iS.nie będą regulowane oraz że pozwany będzie miał prawo do jednego kontaktu telefonicznego w tygodniu oraz do spotkań z małoletnimi przebywającymi z matką nie mniej niż 1 godzinę w miesiącu, jednak zgodnie z potrzebami dzieci. Pozwany dążył do nawiązania kontaktów osobistych zA.iS.. Pozwany odwożąc małoletniegoP.do jego dziadków macierzystych doK., by umożliwić synowi kontakt z matką, starał się jednocześnie zobaczyć zS.iA., którzy towarzyszyli powódce. Powódka w czasie tych wizyt niechętnie udostępniała dzieci pozwanemu. Pozwany dwa razy wzywał Policję by wymóc na powódce możliwość zobaczenia się z dziećmi. W lipcu 2015 r.M. P.ostatni raz spotkał się zA.iS.. Spędził z nimi wówczas kilka godzin.
Strony nie pozostają ze sobą w kontakcie telefonicznym. Istnieje między nimi silny konflikt. Zdarzały się sytuacje, że w obecności małoletnich strony odnosiły się do siebie w sposób wulgarny, prowadząc rozmowy podniesionym tonem. Powódka i pozwany ewentualne informacje przekazują sobie za pośrednictwem wspólnego syna -P.. Pozwany boleśnie odczuwa rozstanie zA.iS.. Darzy ich miłością ojcowską.A.iS.zwracają się do niego mówiąc „tato”. DoM. W. (1)mówią po imieniu. Powódka wraz zA.iS.orazM. W. (2)od września 2015 r. ma mieszkać wP.kołoK..A.będzie uczęszczała do szkoły wZ..
Pozwany w maju 2015 r. kupił bilety na koncert(...)dla siebieP.iA.bez wcześniejszego uzgodnienia tego z powódką. Koszt zakupu biletów wyniósł 562,11 zł. O kupnie biletów pozwany poinformował powódkę za pośrednictwemP.. Małoletnia wiedziała o tym, że pozwany kupił bilety. Koncert miał się odbyć 25.08.2015 r. o godz. 19.00.
Oceniając wniosek pozwanego Sąd Okręgowy podał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podkreślił, że Sąd Rejonowy(...)wK.w sprawie o zaprzeczenie ojcostwaM. P.wydał nieprawomocny wyrok, mocą którego ustalił, żeM. P.nie jest ojcem małoletnichA. P.iS. P.. Zaznaczył, że strony pozostają w silnym konflikcie, który uniemożliwia im jakiekolwiek współdziałanie, a tym samym porozumienie w kwestii kontaktów pozwanego z małoletnimiA.iS.. Pozwany dotychczas podejmował różne działania celem utrzymania kontaktów z małoletnimi, jednakże na tle tych kontaktów dochodziło między stronami do nieporozumień, wzajemnych zastrzeżeń, sytuacji napięcia i zachowań agresywnych, w tym w obecności dzieci. Wszystkie powyższe okoliczności, w ocenie Sądu Okręgowego, przemawiają za przyjęciem, iż na obecnym etapie postępowania uregulowanie kontaktów pozwanego z małoletnimiA.iS.nie jest zgodne z ich dobrem. Będzie bowiem narażało małoletnich na sytuacje konfliktowe pomiędzy stronami. Sąd Okręgowy wskazał nadto, że obecna sytuacja rodzinna małoletnich jest z pewnością trudna dla nich do zrozumienia. Małoletni zamieszkali bowiem pozaK., zostali oddzieleni od starszego brata i pozostają we wspólnocie domowej z mężczyzną, którego dotychczas znali jako osobę spoza rodziny. W tej sytuacji małoletni winni być objęci szczególną troską i ochroną oraz mieć zapewniony spokój. Nagłe odnowienie osobistych kontaktów z pozwanym po ponad miesięcznej przerwie, przy braku wsparcia ze strony matki i jej akceptacji dla tych kontaktów oraz przy możliwych emocjonalnych zachowaniach stron mogłoby ten spokój zaburzyć.. Sąd Okręgowy podkreślił, że dobro dzieci jest w tym wypadku wartością najwyższą, wyprzedzającą prawo rodzica do osobistego kontaktu z dzieckiem – zaznaczając, że swoje rozstrzygnięcie podjął po rozważeniu stanu faktycznego przez pryzmat tej wartości, z uwzględnieniem konsekwencji tego rozstrzygnięcia dla przyszłości małoletnich.
Sąd Okręgowy wskazał również, że wyrok w przedmiocie zaprzeczenia ojcostwa pozwanego uzyska przymiot prawomocności w dniu 11 września 2015 r., więc z tym terminem po stronie pozwanego w sprawie o rozwód odpadną przesłanki warunkujące udzielenie zabezpieczenia w zakresie kontaktów z małoletnimiA.iS.. Pozwany będzie miał natomiast prawo do wystąpienia do właściwego sądu rodzinnego z żądaniem uregulowania kontaktów z małoletnimi na mocyart. 1136k.r.o.
Przedmiotowe postanowienie zaskarżył w całości zażaleniem pozwany, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie jego wniosku o zabezpieczenie kontaktów z małoletnimiA. P.iS. P.na czas trwania procesu – w sposób wskazany we wniosku.
W uzasadnieniu zażalenia pozwany podał, że nie powódka jednostronnie i bezzasadnie odmawia mu jakichkolwiek kontaktów z dziećmi. Wskazał, że ich dobro, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, przemawia za utrzymaniem ich kontaktów z nim, gdyż jest jedynym ojcem, jakiego znają, podkreślając, że powódka przez lata utwierdzała go w przekonaniu, że to on jest ich ojcem. Wskazał też na fakt istnienia pomiędzy nim a dziećmi silnej więzi emocjonalnej.
W odpowiedzi na zażalenie powódka wniosła o jego oddalenie.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie może zostać uwzględnione, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu – jednakże z innych powodów, niż przytoczone w jego pisemnym uzasadnieniu.
Niezależnie bowiem od kwestii zasadności argumentów zażalenia oraz tego, czy jego wniosek o zabezpieczenie znajduje uzasadnione podstawy, wskazać trzeba, że zgodnie z przepisemart. 316 § 1 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.iart. 397 § 2 k.p.c., sąd odwoławczy w postępowaniu zażaleniowym orzeka biorąc za podstawę aktualny stan rzeczy. W niniejszej sprawie trzeba więc wziąć pod uwagę fakt, że wyrok Sądu Rejonowego(...)wK.z dnia 20 sierpnia 2015 roku, sygn. akt III RC 244/15/K wydany w sprawie o zaprzeczenie ojcostwaM. P.w stosunku do małoletnichA.iS.- w części ustalającej, iż pozwany nie jest ojcem wskazanych małoletnich - uzyskał z dniem 11 września 2015 roku walor prawomocności. Pozwany zaskarżył bowiem jedynie zawarte w przedmiotowym wyroku postanowienie o kosztach procesu (k. 30, 46, 74 akt sprawy III RC 244/15/K).
Tymczasem zważyć należy, zgodnie zart. 58 § 1 k.r.o., w wyroku rozwodowym sąd rozstrzyga jedynie o kontaktach ze wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków. Dodatkowo, stosownie do treściart. 4451§ 1 k.p.c., jeżeli sprawa o rozwód jest w toku, nie może być wszczęte odrębne postępowanie dotyczące ustalenia kontaktów ze wspólnymi małoletnimi dziećmi stron.A contrariostwierdzić trzeba, że stronie procesu rozwodowego nie przysługuje w tym procesie legitymacja do żądania zabezpieczenia kontaktów z małoletnim dzieckiem, które nie jest wspólnym dzieckiem stron. Jeżeli jednak sprawowała ona pieczę nad dzieckiem przez dłuższy czas, ma uprawnienie do wystąpienia o uregulowanie kontaktów w odrębnym postępowaniu, na podstawieart. 1136k.r.o.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że o kontaktach pozwanego zA.iS. P.nie można już rozstrzygać w trybie zabezpieczenia w procesie rozwodowym. Wobec wydania wyroku o zaprzeczenie ojcostwa, uznać trzeba bowiem, że małoletniA.iS.nie są wspólnymi dziećmi stron. Co za tym idzie, pozwany nie ma legitymacji do tego, by żądać zabezpieczenia kontaktów z nimi w niniejszym postępowaniu.
Zaznaczyć jednak można – na co zwrócił już uwagę Sąd I instancji - że pozwanemu przysługuje możliwość domagania się uregulowania kontaktów z małoletnimi w postępowaniu przed właściwym sądem opiekuńczym, na podstawieart. 1136k.r.o., zgodnie z którym przepisyKodeksu rodzinnego i opiekuńczegodotyczące kontaktów z dzieckiem stosuje się odpowiednio do osoby, która sprawowała przez dłuższy czas pieczę nad nim.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny postanowił jak na wstępie, na zasadzieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.
SSA Andrzej Struzik  SSA Anna Kowacz-Braun  SSA Jerzy Bess