Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2307/14
Data wyroku: 2015-03-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Łanowy
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184  ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 2307/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 marca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jolanta Łanowy

Protokolant:

Małgorzata Skirło

po rozpoznaniu w dniu24 lutego 2015 r. w Gliwicach
sprawyA. P.(P.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaA. P.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia25 września 2014  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje odwołującemu prawo do emerytury(...)
(-) SSO Jolanta Łanowy

Sygn. akt VIII U 2307/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 25 września 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ., powołując się naustawę z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009r., nr 153, poz. 1227 ze zm.) orazrozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983r., nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówił ubezpieczonemuA. P.prawa do emerytury z powodu nieudokumentowania wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania spornego świadczenia, gdyż spełnił przesłankę wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Wniósł o przesłuchanie wskazanych świadków, na potwierdzenie rodzaju wykonywanej pracy w ww. okresie oraz o dopuszczenie dowodów z dokumentów potwierdzających jego pracę w szczególnych warunkach od dnia 17 stycznia 1983 roku do dnia 31 maja 1984 roku, otrzymanych przez niego dopiero w dniu 6 października 2014 roku. Odwołujący wskazał, że w jego ocenie zaliczeniu powinien podlegać okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wP.od dnia 1 września 1972 roku do dnia 31 lipca 1976 roku na stanowisku mechanika pojazdów mechanicznych, które jest uznawane za pracę w szczególnych warunkach. Czasokres ten wprawdzie został przerwany powołaniem do służby wojskowej, jednak z uwagi na powrót do tego samego zakładu pracy, powinien podlegać zaliczeniu. Ubezpieczony nie zgodził się również z niezaliczeniem okresu pracy od dnia 8 czerwca 1982 roku do dnia 27 grudnia 1982 roku wMiejskim Zarządzie (...)wP.oraz od dnia 8 maja 1985 roku do dnia 6 marca 1986 roku wfirmie (...)wP., gdyż brak potwierdzenia w dokumentacji zatrudnienia w charakterze kierowcy o masie powyżej 3,5 tony wynika wyłącznie z zaniedbania pracodawcy, która nie powinna negatywnie oddziaływać na uprawnienia pracownicze odwołującego.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał, iż ubezpieczony udowodnił jedynie 12 lat, 9 miesięcy i 1 dzień okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach, pozostałe podnoszone przez odwołującego okresy pracy nie zostały udowodnione świadectwami wykonywania prac w szczególnych warunkach, które wystawić może jedynie pracodawca, natomiast zeznania świadków nie mogą stanowić dla organu rentowego dowodu na okoliczność wykonywania stale i w pełnym wymiarze czasu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnych charakterze.
Na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 roku ubezpieczony sprecyzował zakres odwołania, domagając się uznania za pracę w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wP.w okresie od 1 września 1972 roku do dnia 31 lipca 1976 roku, gdzie pracował w charakterze mechanika samochodowego w kanałach i odbywał służbę wojskową.
Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy w Gliwicach poczynił następujące  ustalenia:
UbezpieczonyA. P.urodził się w dniu (...).
W dniu 28 lipca 2014 roku ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach, nie miał wówczas ukończonych 60 lat. Nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Wydając zaskarżoną decyzję z dnia 25 września 2014 roku ZUS O /Z.uwzględnił 27 lat, 11 miesięcy i 12 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 12 lat, 9 miesięcy i 1 dzień zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Do wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie uznał ubezpieczonemu okresu zatrudnienia od dnia 1 września 1972 roku do dnia 31 lipca 1976 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wP., od dnia 08 czerwca 1982 roku do dnia 27 grudnia 1982 roku wMiejskim Zarządzie (...)wP., od dnia 08 maja 1985 roku do dnia 6 marca 1986 roku wT.wP.oraz od dnia 29 stycznia 1990 roku do dnia 08 marca 1994 roku w(...)w charakterze kierowcy, z uwagi na niewykazanie wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Sąd ustalił, na podstawie zeznań świadków i ubezpieczonego, iż odwołujący pracował wPrzedsiębiorstwie (...)wP.w okresie od 1 września 1972 roku do dnia 31 lipca 1976 roku. Przez cały sporny okres wykonywał on pracę mechanika samochodowego w kanałach, przy naprawie pojazdów, w pełnym wymiarze czasu pracy. Praca polegała na stałym przebywaniu w kanałach samochodowych, nieustannie przyjeżdżały nowe samochody, które należało na bieżąco naprawiać. W kanałach było zimno, bywał śnieg, niejednokrotnie konieczne było leżenie na ziemi, pomimo trudnych warunków atmosferycznych. Następnie od 1 sierpnia 1976 roku do października 1979 roku ubezpieczony pracował w tym samym zakładzie pracy w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego, powyżej 3,5 tony.
Od dnia 24 kwietnia 1974 roku do 15 kwietnia 1976 ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową. Po zwolnieniu ze służby wojskowej powrócił do pracy wPrzedsiębiorstwie (...)wP.w charakterze mechanika samochodowego w kanałach.
Pracodawca nie wystawił ubezpieczonemu świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Ubezpieczony nie zgłosił takiego żądania, gdyż nie wiedział, że w przyszłości będzie mu taki dokument potrzebny.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego oraz akt osobowych ubezpieczonego (koperta - k. 24 a.s.), treści książeczki wojskowejseria (...)nr(...)(k. 28), zeznań świadków:I. C.iH. Ś.i dowodu z przesłuchania ubezpieczonegoA. P.(nagranie rozprawy z dnia 24 lutego 2015 roku płyta – k. 29 a.s.). Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i odwołującego, gdyż były logiczne, spójne, wzajemnie się uzupełniały i znalazły odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym. Istotnym jest także, iż w spornym okresie świadkowieI. C.iH. Ś.pracowali z ubezpieczonym w tym samym zakładzie pracy. Wobec powyższego należało uznać, iż posiadali oni odpowiednie rozeznanie co do warunków i trybu pracy ubezpieczonego.
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz do rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) w powiązaniu z§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. nr 8, poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:

1
osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat

2
posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z kolei zgodnie z treściąart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

W myśl ust. 2 emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Sąd ustalił, iż ubezpieczony posiada ponad 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, osiągnął wiek emerytalny, tj. 60 lat i jest przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, które to okoliczności nie były sporne.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało zatem ustalenie, czy okres zatrudnienia odwołującego wPrzedsiębiorstwie (...)wP.w okresie od 1 września 1972 roku do dnia 31 lipca 1976 roku, gdzie pracował w charakterze mechanika samochodowego w kanałach i odbywał służbę wojskową, można uznać za okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a tym samym, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, po ukończeniu 60 roku życia.
Organ rentowy nie zaliczył mu wskazanego okresu zatrudnienia do wymaganego 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych, z uwagi na brak świadectwa pracy w warunkach szczególnych za wyżej wskazany okres.
Należy jednak wskazać, iż ten zarzut organu rentowego nie jest zasadny, gdyż wykonywanie pracy w warunkach szczególnych w postępowaniu sądowym może zostać wykazane za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Tak też się stało w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie wykazało niewątpliwie, że ubezpieczonyA. P.wykonywał w zaskarżonym okresie pracę w warunkach szczególnych na stanowisku wymienionym w wykazie A dział XIV, poz. 16, stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) tj. prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wykazał, że odwołujący w czasie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wP.wykonywał pracę w charakterze mechanika samochodowego, naprawiającego stale pojazdy w kanałach remontowych. Za przyjęciem takiej okoliczności świadczą nie tylko spójne zeznania świadkówI. C.iH. Ś.oraz dowód z przesłuchania ubezpieczonego, ale również rodzaj działalności przedsiębiorstwa, w którym był zatrudniony odwołujący, ilość samochodów ciężarowych, którymi zakład dysponował w okresie spornym, stan techniczny tych pojazdów, które jednoznacznie wskazują na konieczność zatrudniania mechaników samochodowych pracujących stale w kanałach.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostawał fakt niewydania przez pracodawcę świadectwa pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Z zeznań świadków i odwołującego wynika bowiem, że ubezpieczony w takich warunkach pracował.
Do okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych należy również zaliczyć odbywanie zasadniczej służby wojskowej, gdyż stosownie do treściart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej(Dz. U. z 2004 roku, nr 241, poz. 2416) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1974 roku, jak i po zmianie z dniem 1 stycznia 1975 roku (w dalszym okresie odbywania zasadniczej służby wojskowej przez odwołującego) okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby albo w tej samej gałęzi pracy.
Zgodnie z § 5 wydanego do art. 108 ust. 4 przywołanej powyżej ustawyrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 roku w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin(Dz. U. nr 44, poz. 318), obowiązującym do dnia 31 sierpnia 1979 roku, żołnierzowi, który podjął zatrudnienie stosownie do zasad określonych w § 2-4 (w razie zgłoszenia powrotu do zakładu pracy w terminie 30 dni od dnia zwolnienia z służby wojskowej), wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie.
Tym samym, skoro czas odbywania służby wojskowej w warunkach określonych w tych przepisach wlicza się do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, w tym szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie, to okres ten należy zaliczyć do pracy w warunkach szczególnych w rozumieniurozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.). Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2013 roku, sygn. akt II UK 217/13, Lex nr 1408683 oraz w uchwale z dnia 16 października 2013 roku, sygn. II UZP 6/13, Lex nr 1385939, zaś Sąd orzekający prezentowane stanowisko w pełni podziela.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, z mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji, zmieniając zaskarżoną decyzję i przyznając ubezpieczonemuA. P.prawo do emerytury poczynając(...), tj. od dnia ukończenia przez ubezpieczonego 60 lat.
SSO Jolanta Łanowy