Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 948/14
Data wyroku: 2015-02-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: do SO Monika Obrębska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt:III U 948/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 lutego 2015r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR del. do SO Monika Obrębska

Protokolant:

sekretarz sądowy Przemysław Dudziński

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015r. wO.
sprawy z odwołaniaJ. B.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. B.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.
z dnia21.10.2014r.znak(...)

orzeka:
1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeJ. B.prawo do emerytury począwszy od dnia 01.10.2014r.;
2. stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

UZASADNIENIE
J. B.złożył odwołanie od decyzji ZUS z dnia 21.10.2014r., którą to decyzją organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
J. B.w swoim odwołaniu wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania mu wcześniejszej emerytury. W uzasadnieniu podniósł, że nie zgadza się z decyzją ZUS, gdyż pracował w szczególnych warunkach.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie podnosząc, że pomimo osiągnięcia wieku 60 lat oraz wykazania ponad 25 letniego okresu składkowego i nieskładkowego, odwołujący nie legitymuje się 15 letnim okresem pracy szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy nie uwzględnił odwołującemu jako okresów pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresów pracy od 16.07.1994r. do 28.02.1997r. z tytułu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym, gdyż w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach zakład pracy podał, że odwołujący był zatrudniony na stanowisku montera konstrukcji stalowych, a nie każdy monter konstrukcji stalowych wykonuje pracę w szczególnych warunkach, a jedynie ten, który wykonuje te prace na wysokości. ZUS nie uwzględnił też do szczególnych warunków okresu zatrudnienia od 13.07.1998r. do 31.12.1998r. w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym Sp. z o.o.wW., ponieważ w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach zakład pracy podał, że odwołujący był zatrudniony na stanowisku ślusarz – spawacz, które nie jest wymienione w zarządzeniu resortowym.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił i zważył co następuje:
W ocenie Sądu Okręgowego odwołanieJ. B.jest zasadne i zasługuje na uwzględnianie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z§4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeemerytura przysługuje ubezpieczonemu, urodzonemu po dniu 31.12.1948r. który łącznie spełnił następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn;

2
nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na dochody budżetu państwa;

3
w dniu wejścia w życie ustawy ( tj. 1.01.1999r.) udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obwiązującym na danym stanowisku pracy.

J. B.urodził się w dniu (...), tak więc wiek 60 lat osiągnął(...)nie jest członkiem OFE, a na dzień 1.01.1999r. zgromadził 25 lat, 10 miesięcy i 16 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Kwestią sporną pomiędzy stronami pozostawało jedynie czy odwołujący legitymuje się 15 - letnim okresem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
Odwołujący w toku postępowania wywodził, że w szczególnych warunkach pracował przez cały okres zatrudnienia wWytwórni (...)wW., a następnie po przekształceniach firmy w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym, gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zajmował się wyłącznie pracami przy spawaniu.
W celu ustalenia rzeczywistego charakteru pracy odwołującego w spornym okresie, Sąd dopuścił dowód z zeznań świadkówJ. G.iJ. W., zeznań odwołującego w charakterze strony, przeprowadził też dowód z dokumentów z akt osobowych.
Z zeznań świadkaJ. G.wynika, że pracował on z odwołującym wWytwórni (...)wW., a następnie w(...). Świadek zeznał, że odwołujący zajmował się tym samym co on, czyli scalaniem konstrukcji stalowych, np. balustrad, drzwi, okien.J. G.wyjaśnił, że do zakładu stal była przywożona z huty. Trzeba ją było najpierw gazowo pociąć, a następnie scalić za pomocą spawania. Zarówno on , jak i odwołujący zajmowali się wyłącznie cięciem gazowym i spawaniem konstrukcji metalowych. Świadek przyznał, że on początkowo nie miał uprawnień do spawania, podobnie jak inni. Podał, że prawie wszyscy w firmie początkowo spawali bez uprawnień. Dopiero później firma kierowała pracowników na kursy. Świadek podał, że on uzyskał prawo do wcześniejszej emerytury z uwzględnieniem pracy w szczególnych warunkach wWytwórni (...)wW., ale również musiał odwoływać się do Sądu.
Podobnej treści zeznania złożyłJ. W., który również pracował z odwołującym wWytwórni (...)wW., a następnie w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym. Jemu ten okres zatrudnienia został zaliczony do prac wykonywanych w szczególnych warunkach i uzyskał on prawo do wcześniejszej emerytury po odwołaniu do Sądu. Świadek zeznał, że zarówno on, jak i odwołujący zajmowali się tym samym, tj. spawaniem konstrukcji stalowych. Robili balustrady, ogrodzenia i inne konstrukcje. Świadek wyjaśnił, że składanie tych elementów wymagało najpierw wykonania tzw. spawów montażowych, a potem dokładnego spawania. Odwołujący wykonywał zarówno spawy montażowe, jak też te właściwe. Świadek wyjaśnił, że z fabryki przychodziły całe elementy o różnych wymiarach, które trzeba było najpierw pociąć gazowo, a następnie za pomocą spawania złożyć w całość. Świadek zeznał, że widział odwołującego przy wykonywaniu tylko takich czynności, bo innych prac u nich w zakładzie nie było.
Zeznania świadków w pełni korespondują z zeznaniami odwołującego przesłuchanego w charakterze strony, który podał, że od samego początku wWytwórni (...)wW.pracował w warunkach szczególnych jako spawacz konstrukcji stalowych. Na początku spawał elektrycznie tzw. spawy montażowe, a potem został dopuszczony do wykonywania spawów odpowiedzialnych, ale cały czas było to spawanie konstrukcji. Spawał belki, wiązary, dźwigary, konstrukcje montażowe. W 1979r. miał krótką przerwę, gdzie pracował w(...), po czym znów powrócił do pracy doWytwórni (...)na to samo stanowisko i w dalszym ciągu spawał konstrukcje stalowe, gdzie pracował aż do upadłości firmy w 2002r., z wyjątkiem krótkiego okresu, kiedy pracował wfirmie (...). Odwołujący podobnie, jak świadkowie przyznał, że firma ulegała przekształceniom, zmieniały się tez nazwy zakładu.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków. Świadkowie to osoby, które pracowały z odwołującym w spornym okresie, stąd posiadali wiedzę w przedmiocie rzeczywistego charakteru jego pracy i wykonywanych czynności. Zeznania świadków korespondują z zeznaniami odwołującego. Świadkowie są osobami obcymi dla odwołującego, nie zainteresowanymi w żaden sposób wynikiem rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Sąd przeprowadził również dowód z dokumentów z akt sprawyJ. W.o sygn. akt. III U 333/11 iJ. G.o sygn. akt. III U 889/13, których analiza potwierdza, że obaj świadkowie uzyskali prawo do wcześniejszej emerytury z uwzględnieniem pracy w szczególnych warunkach wWytwórni (...)wW.i następnie w(...).J. W.został zaliczony okres od 14.11.1972r. do 21.05.1989r. na stanowisku spawacza, pomimo angaży ślusarza- spawacza, montera konstrukcji stalowych (czyli takich, jakie figurują w aktach osobowych odwołującego). W uzasadnieniu wyroku z dnia 24.08.2011r. Sąd Okręgowy wskazał, że z niebudzących wątpliwości zeznań świadków wynika, żeJ. W.pomimo posiadania angażu ślusarza – spawacza, montera konstrukcji stalowych i brygadzisty, faktycznie wykonywał pracę spawacza. Podobnie z analizy dokumentów akt sprawyJ. G.wynika, że Sąd zaliczył mu do okresów pracy w szczególnych warunkach okres zatrudnienia od 17.11.1971r. do 26.04.1989r. z wyjątkiem krótkich okresów, kiedy nastąpiła nieobecność nieusprawiedliwiona uznając, że w tym okresie pomimo różnych nazw stanowisk pracy, odwołujący wykonywał w istocie pracę spawacza. Sąd zwrócił też uwagę, że praca spawacza była w istocie elementem montowania konstrukcji stalowych.
J. B.na potwierdzenie tezy, że w spornym okresie zajmował się wyłącznie spawaniem, złożył do akt książeczkę spawacza nr(...), z której wynika, że ukończył kurs podstawowy spawania łukowego. Odwołujący złożył też zaświadczenie o ukończeniu z dniem 23.06.1979r. kursu cięcia gazowego metali oraz świadectwo egzaminu kwalifikacyjnego spawacza (vide k. 35). Powyższe dokumenty nie budził żadnych wątpliwości Sądu do ich wiarygodności i autentyczności.
Sąd w toku postępowania uzyskał też akta osoboweJ. B., za sporne okresy jego zatrudnienia. Akta te potwierdzają, że zakład pracy odwołującego ulegał przekształceniom własnościowym. Analiza dokumentów z akt osobowych wskazuje, żeJ. B.pracował w(...)W.ZachódWytwórni (...)wW.od 15.12.1976r. do 03.09.1979r. na stanowisku ślusarza. Z dniem 13.11.1979r. zawarł kolejną umowę zWytwórnią (...)wW., gdzie powierzono mu obowiązki ślusarza, a następnie od 01.08.1994r. montera konstrukcji stalowych, które zajmował do 30.04.1987r. Z dniem 01.05.1987r., po reorganizacjach zakładu pracy odwołujący zawarł nową umowę z(...) Przedsiębiorstwem Budowlanym– Spółka z o.o. wW., gdzie powierzono mu ponownie obowiązki montera konstrukcji stalowych. Z dniem 16.05.1991r. powierzono mu obowiązki dozorcy, które piastował do 31.08.1991r. Z dniem 01.09.1991r., po kolejnej reorganizacji zakładu pracy została zawarta nowa umowa, na mocy której odwołującemu powierzono obowiązki pracownika utrzymania ruchu. Stanowisko to odwołujący zajmował do 31.03.1993r., po czym z dniem 01.04.1993r. ponownie powierzono mu obowiązki montera konstrukcji stalowych, które zajmował do 15.07.1994r. Z dniem 16.07.1994r. z odwołującym zawarto nową umowę o pracę i powierzono mu ponownie obowiązki montera konstrukcji. Stanowisko to odwołujący zajmował do 30.08.1997r. tj. aż do rozwiązania umowy o pracę. Ponownie w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanymodwołujący został zatrudniony z dniem 13.07.1998r. na stanowisko ślusarza – spawacza, które zajmował do końca 31.12.1998r.
Odnosząc się do dokumentów z akt osobowych i wskazanego w nich nazewnictwa stanowisk pracy odwołującego, przypomnieć należy, że zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem i doktryną, to nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj powierzonej pracy, ma najistotniejsze znaczenie dla oceny czy pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach bądź szczególnym charakterze. Z przeprowadzonych w przedmiotowej sprawie dowodów wynika bezsprzecznie, że pomimo angaży „ślusarza”, „ślusarza – spawacza”, „montera konstrukcji stalowych”, odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w rzeczywistości wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym. Zwrócić też należy uwagę, że jak wynika z przeprowadzonych dowodów osobowych, praca spawacza faktycznie była elementem montowania konstrukcji stalowych. Sąd uznał jedynie za konieczne wyłączenie z okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach okresów, kiedy zgodnie z dokumentami z akt osobowych odwołujący zajmował stanowisko dozorcy i pracownika utrzymania ruchu (tj. okres od 16.05.1991r. do 31.03.1993r.).
Reasumując powyższe Sąd uznał za zasadne zaliczenie odwołującemu do okresów pracy w szczególnych warunkach okres zatrudnieniaJ. B.od 15.12.1976r. do 3.09.1979r. tj. 2 lata, 8 miesięcy i 21 dni, od 13.11.1979r. do 30.04.1987r. tj. 7 lat, 5 miesięcy i 18 dni, od 1.05.1987r. do 15.05.1991r. tj. do czasu objęcia obowiązków dozorcy, a następnie pracownika utrzymania ruchu tj. 4 lata i 15 dni, od 01.04.1993r. do 15.07.1994r. tj. 1 rok, 3 miesiące i 15 dni, od 16.07.1994r. do 30.08.1997r. tj. 3 lata, 1 miesiąc i 15 dni oraz od 13.07.1998r. do 31.12.1998r.tj. 5 miesięcy i 19 dni. Powyższe okresy dają łącznie 19 lat, 1 miesiąc i 13 dni. W tych okresach odwołujący niewątpliwie wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym, o których mowa w wykazie A Dział XIV poz. 12 załącznika doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wskazać w tym miejscu należy, że Sąd nie uwzględnił do stażu pracy w szczególnych warunkach okresów wyszczególnionych w zaskarżonej decyzji ZUS, gdyż w tych dniach wystąpiła nieobecność nieusprawiedliwiona. Okresy te nie zostały również zaliczone do ogólnego stażu pracy (vide zaskarżona decyzja - akta ZUS).
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd na podstawieart. 47714§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i przyznałJ. B.prawo do emerytury począwszy od 1.10.2013r – tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym odwołujący złożył wniosek o świadczenie, stosownie doart. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodnie z treściąart. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd był zobowiązany, przyznając odwołującemu prawo do emerytury, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego odnośnie do nieustalenia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji tj. zarówno przyznającego prawo do świadczenia, jak też jego brak ( vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.04.2010 roku, II UK 330/09, LEX 604220). W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do obciążenia organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji o przyznaniu odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury. ZUS nie dysponował bowiem niezbędnymi i wystarczającymi dokumentami pozwalającymi na uznanie pracy odwołującego w spornych okresach, jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Dopiero na etapie postępowania sądowego po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego odwołujący w sposób niewątpliwy wykazał, że zgromadził wymagany ustawą 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Z tych względów orzeczono jak w pkt. 2 wyroku.