Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 46/15
Data wyroku: 2015-04-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lech Gutkowski, Wojciech Pruss, Andrzej Walenta
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Bezpieczeństwu W Komunikacji, Kara, Recydywa
Podstawa prawna: art. 178a § 1 i § 4 kk w zw. z art. 64 § 1 kk

Sygn. akt IXKa 46/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 kwietnia 2015r.
Sąd Okręgowy w Toruniu - IX Wydział Karny - Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący -SSO Andrzej Walenta (spr)
Sędziowie -SSO Lech Gutkowski
-SSO Wojciech Pruss
Protokolant -st. sek. sąd. Katarzyna Kotarska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w ToruniuBarbary Dryzner
po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2015r.,
sprawyD. D.oskarżonego o przestępstwo zart. 178a§1 i §4 kkw zw. zart. 64§1 kk,
na skutek apelacji wniesionej przezProkuratora Rejonowego w Brodnicyod wyroku Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 10 października 2014r., sygn. akt IIK 95/14

I
zmieniazaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla punkt „II” wyroku;

II
w pozostałym zakresieutrzymuje w mocyzaskarżony wyrok;

III
zwalniaD. D.od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za II instancję, zaś wydatkami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt IXKa 46/15

UZASADNIENIE

D. D.
został oskarżony o to, że w dniu 22 grudnia 2013r. około godziny 15.55 w miejscowościS.gm.O.woj.(...), kierował po drodze publicznej w ruchu lądowym motoroweremmarki K.nr rej (...)znajdując się w stanie nietrzeźwości odpowiednio (0,81 mg, 0,83 mg alkoholu na dm wydychanego powietrza), przy czym czynu tego dopuścił się będąc przed upływem 5 lat od odbycia kary pozbawienia wolności na okres 7 lat orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego wB.z dnia 24.01.2002r., sygn. akt(...)za czyn zart. 177§2 kkw zw. zart. 178a§1 kkiart. 244 kk, którą odbył w okresie od 17.12.2009r. do 09.08.2010r., na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności od 13.05.2001r. do 20.09.2007r., a nadto od odbycia kary 10 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem z dnia 24.11.2008r., sygn. akt(...)za przestępstwo zart. 178a§1 kkiart. 244 kkw zw. zart. 11§2 kk, w zw. zart. 64§1 kk, którą odbył w okresie od 04.12.2012r. do 03.10.2013r. oraz od odbycia kary 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem z dnia 18.03.2003r., sygn. akt(...)za przestępstwo zart. 177§2 kkw zw. zart. 178a§1 kkiart. 244 kk, którą odbył w okresie od 09.08.2010r. do 04.12.2012r., na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności od 12.12.2009r. do 27.12.2009r. -
- tj. o czyn zart. 178a§1 i §4 kkw zw. zart. 64§1 kk.
Wyrokiem z dnia 10 października 2014r. Sąd Rejonowy w Brodnicy, sygn. akt IIK 95/14:

I
uznał oskarżonegoD. D.za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia stanowiącego występek zart. 178a§1 i §4 kkw zw. zart. 64§1 kki za to na mocyart. 178a§4 kkwymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;.

II
na podstawieart. 69§1, §2, §4 kkiart. 70§1 pkt 1 kkwykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 5 lat;

III
na podstawieart. 42§2 kkw zw. zart. 43§1 kkorzekł wobec oskarżonego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 lat;

IV
na podstawieart. 49§2 kkzasądził od oskarżonego kwotę 200zł tytułem świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;

V
zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 300zł tytułem opłaty i obciążył go pozostałymi kosztami sądowymi;

VI
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwH. R.kwotę 420zł wraz z należną stawką podatku VAT tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu.

Apelację od powyższego wyroku złożyłprokuratorzaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonegoD. D..
Wyrokowi zarzucił:

I
rażącą niewspółmierności kary wymierzonej oskarżonemu polegającą na orzeczeniu środków karnych, tj. świadczenia pieniężnego w wysokości 200zł i zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 lat przy niedostatecznym uwzględnieniu stopnia społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonemu, uprzedniej trzykrotnej karalności oskarżonego za przestępstwa tego samego rodzaju, sposobu zachowania się sprawcy po popełnieniu zarzucanego mu czynu, w konsekwencji czego wymierzono środki karne rażąco łagodne, nie spełniające celów zapobiegawczych i wychowawczych wobec oskarżonego, ani też potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, podczas gdy adekwatne do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu byłoby wymierzenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 8 lat i świadczenia pieniężnego w kwocie 500zł;

II
błąd w ustaleniach faktycznych sprawy w zakresie ustalenia przez Sąd I instancji istnienia pozytywnej prognozy kryminologicznej, która legła u podstaw warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności podczas gdy w rzeczywistości po stronie oskarżonego istnieje negatywna prognoza kryminologiczna.

W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:

1
uchylenie punktu „II” wyroku, tj, warunkowego zawieszenia wykonania kary

pozbawienia wolności;

2
zaliczenie na podstawieart. 63§1 kk, na poczet kary pozbawienia wolności

okresu zatrzymania oskarżonego w dniu 22 grudnia 2013r. – po zaokrągleniu
do pełnego dnia i przyjęciu, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia
wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;

3
orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów

mechanicznych w ruchu lądowym na okres 8 lat;

4
zasądzenie od oskarżonego kwoty 500zł tytułem świadczenia pieniężnego na

rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja oskarżyciela publicznego jest w istotnej części zasadna, zaś na skutek uwzględnienia jej w tym zakresie, zaskarżony wyrok został zmieniony poprzez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności.
W ocenie Sądu odwoławczego, sąd I instancji przeprowadził przewód sądowy zgodnie z wymogami procedury karnej i właściwie ustalił stan faktyczny, słusznie uznając, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa. Rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w tym zakresie nie kwestionował także prokurator.
Sąd I instancji nie dopuścił się żadnych podlegających uwzględnieniu z urzędu uchybień, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, stosowanie do wymogówart. 439 kpklub 440kpk. Nie budzi również zastrzeżeń prawidłowość dokonania przez Sąd Rejonowy ustaleń dotyczących przebiegu zdarzenia.
W zakresie natomiast zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary 2 lat pozbawienia wolności stwierdzić należy, iż Sąd nie do końca działał w granicach sędziowskiego uznania, o którym mowa wart. 53§1 kk. Podkreślenia wymaga, że Sąd odwoławczy jedynie wówczas ma podstawy do ingerowania w wymiar kary orzeczonej przez Sąd I instancji, ale także jak w tym wypadku w istotę warunkowego zawieszenia jej wykonania kiedy uzna, że orzeczenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania w sposób rażący odbiega od kary, którą sprawca powinien ponieść, a tak jest w istocie w przedmiotowej sprawie.
Co do podniesionego w apelacji zarzutu błędu ustaleń faktycznych stwierdzić należy, że jest on zasadny – w zakresie ustalenia pozytywnej prognozy kryminologicznej.
Zdaniem Sądu odwoławczego, podzielając w tym zakresie zarzut skarżącego, Sąd Rejonowy wymierzając karę pozbawienia wolności i warunkowo zawieszając jej wykonanie nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności, których analiza winna doprowadzić do prawidłowych i trafnych wniosków - zarówno tych, które przemawiały na korzyść oskarżonego, jak i tych które przeciwko niemu przemawiały. Sąd I instancji nie do końca dostrzegł i właściwie przeanalizował okoliczności istotne dla wymiaru kary, które w efekcie winny skutkować wymierzeniem bezwzględnej kary pozbawienia wolności. Tym samym ustaleń Sądu meriti, że wobec oskarżonego można formułować pozytywną opinię kryminologiczną o jakiej mowa wart. 69 kk, nie podzielił Sąd odwoławczy. W tym zakresie przekonywujące są wywody skarżącego, który wskazał wszelkie powody dla których niesłuszne jest twierdzenie sądu I instancji, że zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Prawdą jest, jak zauważa Sąd Rejonowy, że oskarżony pracuje, uczęszcza na terapię, ma pozytywną opinię w miejscu zamieszkania. Faktem jednak bezspornym jest, że oskarżony w momencie wydania wyroku w przedmiotowej sprawie był już kilkukrotnie karany, w tym trzykrotnie za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a niniejszego przestępstwa dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa i to w krótkim czasie po odbyciu poprzedniej kary.
Słusznie zatem zauważa skarżący, że wobec oskarżonego nie można formułować pozytywnej opinii kryminologicznej o jakiej mowa wart. 69 kk. W tym względzie przekonywująca jest argumentacja skarżącego, który wskazał, że taka postawa oskarżonego, który był kilka razy karany w tym zwłaszcza za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, świadczy o całkowitym lekceważeniu przezD. D.obowiązujących reguł porządku prawnego.
Niezasadnie wobec tego Sąd Rejonowy przyjął, że w wypadku oskarżonego były podstawy do warunkowego zawieszenia wykonania wymierzonej mu kary z uwagi na występujące w sprawie okoliczności (zatrudnienie, terapia odwykowa, pozytywna opinia środowiskowa, przyznanie się do winy), którym to czynnikom, podzielając pogląd skarżącego, Sąd Rejonowy nadał zbyt istotne znaczenie.
W istocie dotychczasowa postawa oskarżonego, który był czterokrotnie karany w tym, co raz jeszcze należy podkreślić, trzykrotnie za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a niniejszego przestępstwa dopuścił się w sytuacji procesowej opisanej wyżej, nie pozwalała na zastosowanie wobec niego instytucji zart. 69 kk.
W rezultacie skoro dotychczas orzeczona wobec oskarżonego kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania oraz kary bezwzględne pozbawienia wolności nie wpłynęły pozytywnie na postawęD. D., to tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw aby twierdzić, iż wymierzenie w niniejszym postępowaniu kary w takim właśnie kształcie jak to proponuje Sąd Rejonowy, spełni wobec oskarżonego cele wychowawcze oraz zapobiegnie popełnieniu przez niego kolejnego z rzędu przestępstwa.
Analizując zatem orzeczenie o karze wymierzonej oskarżonemu Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, podzielając pogląd skarżącego, iż kara 2 lat bezwzględnego pozbawienia wolności jest adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, jego zawinienia, a przy tym konieczna jest do spełnienia celów i funkcji wychowawczych. Występujące w sprawie okoliczności obciążające nie pozwalały zatem uznać, iż wymierzona oskarżonemu kara 2 lat pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmiernie surowa w rozumieniuart. 438 pkt 4 kpk.
Brak jest zatem najmniejszych podstaw do twierdzenia, iż orzeczenie w niniejszej sprawie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania spełni swoje cele prewencyjne i wychowawcze.
W zachowaniu oskarżonego można bowiem dostrzec lekceważący stosunek do wydawanych wobec niego wyroków i orzekanych kar, a ilość popełnionych do tej pory przestępstw, prowadzą do wniosku, że jego dalsza resocjalizacja winna być prowadzona w warunkach izolacji.
Reasumując, Sąd odwoławczy rozpoznający niniejszą sprawę przyjął w ślad za skarżącym, że kara w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności jest adekwatna do okoliczności i wagi czynu popełnionego przez oskarżonego i jego właściwości osobistych oraz, że kara z warunkowym zawieszeniem jej wykonania mogłaby okazać się zbyt łagodna. Kara orzeczona w tym wymiarze jest również jak najbardziej współmierna do stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonego czynu, powinna spełnić również wymogi w zakresie prewencji generalnej. Stwierdzić raz jeszcze należy, że bezwzględna kara 2 lat pozbawienia wolności nie jest karą zbyt surową, a warunkowe zawieszenie jej wykonania byłoby nieuzasadnioną nagrodą dla oskarżonego. W istocie zatem twierdzenie, że tylko bezwzględna kara pozbawienia wolności spełni wobec oskarżonego cele kary, jest zasadne.
Wobec powyższego, nie ma więc podstaw do formułowania względem oskarżonego pozytywnej opinii kryminologicznej, a w konsekwencji brak jest przesłanek do stosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary.
Ta konstatacja doprowadziła do zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności. W sytuacji wymierzenia kary bezwzględnej pozbawienia wolności niecelowe byłoby podwyższanie świadczenia pieniężnego do kwoty 500zł, podobnie jak nie miałoby uzasadnienia podwyższenie okresu środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do lat 8 w sytuacji gdy zakaz ten orzeczony w sprawie o sygn. akt(...)Sądu Rejonowego wB.orzeczony został na zawsze.
Wobec tego, iż sąd odwoławczy, jak wskazano na wstępie nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Na podstawieart. 624§1 kpkw zw. zart. 634 kpk, sąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za II instancję, obciążając wydatkami postępowania odwoławczego Skarb Państwa, albowiem przemawia za tym sytuacja osobista i majątkowa oskarżonego.