Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 661/14
Data wyroku: 2015-04-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Hawryszko, Anna Polak, Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy emerytalno - rentowej

Sygn. akt III AUa 661/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 kwietnia 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Anna Polak

Sędziowie:

SSA Jolanta Hawryszko (spr.)
SSO del. Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk

Protokolant:

St. sekr. sąd. Edyta Rakowska

po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 r. w Szczecinie
sprawyJ. O.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji ubezpieczonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt VII U 1876/13
oddala apelację.
SSO del. Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk SSA Anna Polak SSA Jolanta Hawryszko
Sygn. akt III AUa 661/14

UZASADNIENIE
Decyzją z 20.08.2013 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., po rozpatrzeniu wniosku z 18.03.2013 odmówiłJ. O.prawa do emerytury uzasadniając, że wnioskodawca przedłożył dokumenty potwierdzające okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie 13 lat, 6 miesięcy i 5 dni, zamiast 20 lat wymaganych ustawą. Organ rentowy odmówił uwzględnienia do stażu pracy okresu 1.08.1979/ 29.02 z powodu nie opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne. Do stażu pracy nie zaliczono także zatrudnienia w NadleśnictwieW.od 4.10.1972, ponieważ jedynym dowodem zapis w legitymacji ubezpieczeniowej stwierdzający jedynie początek zatrudnienia, jak również nie zaliczono okresu pracy wZakładzie (...)wI.od 16.05.1966 do 24.10. 1968 z uwagi na brak świadectwa pracy i brak możliwości potwierdzenia tego okresu, gdyż pracodawca rozliczał się na deklaracjach bezimiennych. Odnosząc się do zeznań świadków dot. zatrudnienia wWytwórni (...)wS.od 15.04.1962 do 26.03.1966 wskazano, że brak informacji o zgłoszeniu wnioskodawcy do ubezpieczenia społecznego i nie ma dokumentów potwierdzających zatrudnienie.
J. O.złożył odwołanie od decyzji i wyjaśnił, że w legitymacji ubezpieczeniowej brak jest informacji o dacie zwolnienia z NadleśnictwaW., ponieważ za porozumieniem stron przeszedł do NadleśnictwaB.; wZakładzie (...)wI.pracował przymusowo, odbywając karę pozbawienia wolności, na dowód czego przedłożył zaświadczenie o ukończeniu kursu BHP z 30.11.1967; zatrudnienie wWytwórni (...)potwierdzają świadkowie.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie.
Sąd Okręgowy w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 10.07.2014 oddalił odwołanie oraz orzekł zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonemu z urzędu
Sąd Okręgowy ustalił, żeJ. O.,ur. (...), w latach sześćdziesiątych doraźnie pracował na rzeczI. K.prowadzącegoWytwórnię (...)wS.; nie był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego. Pod koniec lat sześćdziesiątych został osadzony w Zakładzie Karnym wI., tam uczestniczył w kursie BHP pierwszego stopnia trwającym od 2.11.1967 do 30.11.1967. Brak dokumentów dotyczących odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym wI.. Przy Zakładzie Karnym znajdował sięZakład (...)wI., który w okresie 16.05.1966/ 24.10.1968 rozliczał się na deklaracjach bezimiennych. W okresie 1.10.1972/ 15.11.1973 był zatrudniony w NadleśnictwieW.w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy uznał ogółem 13 lat, 6 miesięcy i 5 dni okresów składkowych i nieskładkowych i dodatkowo uwzględnił do stażu pracy okres zatrudnienia 1.10.1972/ 15.11.1973; łączny okres ubezpieczenia - 14 lat, 7 miesięcy i 20 dni.
Sąd okręgowy rozstrzygnął sprawę na podstawieart. 27, art. 6 ust. 2 pkt 4w zw. zart. 5 ust. 1 pkt 1 ust. 1 ustawy z 17.12.1998 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.). Ostatecznie sporna pozostała okoliczność zatrudnienia ubezpieczonego wWytwórni (...)wS.w okresie 15.04.1962/ 26.03.1966 oraz wZakładzie (...)wI.od 16.05.1966 do 24.10.1968. Sąd okręgowy rozważył, że dokumentacja z lat sześćdziesiątych dotycząca osadzeniaJ. O.w Zakładzie Karnym wI.została zniszczona po upływnie 20 lat od daty zwolnienia. Jedynym dokumentem na okoliczność zatrudnienia było zaświadczenie o uczestnictwie w kursie BHP pierwszego stopnia, jednak zdaniem sądu okręgowego dokument ten był niewystarczający do zaliczenia spornego okresu do stażu pracy, ponieważ zaświadczenie pochodzi z listopada 1967, zatem nie można było przyjąć, że stosunek pracy powoda istniał od wskazywanej przez niego daty, czyli 16.05.1966 r. Sąd zauważył, że nawetJ. O.nie był w stanie precyzyjnie wskazać dat osadzenia w Zakładzie Karnym.
Odnosząc się do drugiego spornego okresu, 15.04.1962/ 26.03.1966 sąd okręgowy stwierdził, że brak jakiejkolwiek dokumentacji; dopuścił dowód z przesłuchania świadków wskazanych przez wnioskodawcę, tj.W. K.iB. O., przesłuchał nadto samego ubezpieczonego, jednak żaden ze świadków nie potrafił podać, w jakich konkretnie datach ubezpieczony wykonywał pewne prace na rzeczI. K., świadkowie nie umieli wyjaśnić jaki stosunek prawny łączyłI. K.z powodem. Ostatecznie sąd okręgowy uznał, że zeznania świadków były niemiarodajne, tak też ocenił dowód z przesłuchania strony. Sąd nadmienił również, że w roku 1962J. O.miał 14 lat, przepisy pozwalają natomiast doliczać do stażu pracy pracę wykonywaną po ukończeniu 15 roku życia. W związku z czym, nawet przy przyjęciu, że powoda łączył zI. K.stosunek pracy, to okres zatrudnienia powoda po ukończeniu 15 lat wraz z okresem uwzględnionym już przez organ rentowy, i tak nie dawałby łącznie 20 lat.
Sąd Okręgowy ostatecznie uznał, że ubezpieczony osiągnął wprawdzie wiek emerytalny, jednakże legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym stanowiącym łącznie 14 lat, 7 miesięcy i 20 dni, zamiast wymaganych ustawą 20 lat lub odpowiednio 25 lat, zatem nie spełnia wszystkich warunków niezbędnych do przyznania emerytury.
J. O.zaskarżył wyrok w punkcie 1. zarzucając: - naruszenie przepisów prawa procesowego przez niewłaściwe zastosowanieart. 47714§1 k.p.c.skutkujące oddaleniem odwołania w sytuacji istnienia podstaw do jego uwzględnienia, - naruszenie przepisów prawa procesowego przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a przez to naruszenie przepisuart. 233 k.p.c.przez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego; - mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę poprzez ustalenie, że ubezpieczony nie pracował wWytwórni (...)wS.orazZakładzie (...)wI.w okresach przez niego wskazanych we wniosku o emeryturę. Apelujący wniósł o zmianę wyroku w części, co do pkt 1 i uwzględnienie odwołania przez przyznanie prawa do emerytury, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd apelacyjny rozważył sprawę i uznał, że apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie sądu apelacyjnego, sąd I instancji przeprowadził rzetelne postępowanie dowodowe wyjaśniając wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, zaś oceny materiału dowodowego dokonał z poszanowaniem normyart. 233 § 1 kpc. W konsekwencji prawidłowo zastosował prawo materialne. Sąd apelacyjny w całości podziela ustalenia i ocenę prawną sądu okręgowego, nie widząc potrzeby powtarzania, ani też uzupełniania dowodów. Zarzuty skierowane przeciwko ustaleniu, że ubezpieczony nie posiada wymaganego okresu 20 lat zatrudnienia, w ocenie sądu apelacyjnego były zbyt ogólnikowe, a tym samym nieuzasadnione i stanowiły jedynie polemikę z prawidłową oceną zgromadzonego materiału dowodowego.J. O.wywiódł żądanie zart. 184 ust. 1w zw. zart. 32 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychi w postępowaniu sądowym ostatecznie zmierzał do udowodnienia, że legitymuje się wymaganym 20 letnim okresem składkowym i nieskładkowym, przy czym przesądzająca w tej mierze była konieczność udowodnienia okresów pracy ubezpieczonego wWytwórni (...)wS.orazZakładzie (...)wI.. Sąd apelacyjny jednak podkreśla, że nie można poprzestać na uprawdopodobnieniu przesłanek prawa do emerytury; spełnienie warunków musi zostać udowodnione, a temu służą dokumenty. Tymczasem okres pracy ubezpieczonego wZakładzie (...)wI., tak jak i zatrudnienie wWytwórni (...), nie zostały poparte żadnymi dokumentami. Zaświadczenie o ukończeniu kursu BHP, którego znaczenie skarżący eksponuje, nie przesądza o czasie i formie zatrudnienia, co za tym idzie nie udowadnia, że w spornym okresie odprowadzano składki na ubezpieczenie apelującego. Prawidłowo przy tym zauważył sąd okręgowy, że już okres osadzenia w Zakładzie Karnym wI.jest wątpliwy, bowiem miejsca w których ubezpieczony przebywał zmieniały się.  Natomiast odnośnie zatrudnienia wWytwórni (...), ubezpieczony nie dysponując żadną dokumentacją pracowniczą, zmierzał do udowodnienia zatrudnienia w powołanym zakładzie w oparciu o zeznania świadków. Sąd apelacyjny, podzielając powołaną przez sąd okręgowy linię orzeczniczą Sądu Najwyższego uznał, że nie można było, tylko w oparciu o zeznania świadków i ubezpieczonego - bez jakiegokolwiek potwierdzenia w dokumentacji pracowniczej - dokonać stanowczych i jednoznacznych wyliczeń w kwestii ustalenia okresów składkowych i nieskładkowychJ. O.. Oczywistym jest, że z natury pamięć ludzka jest ułomna, zwłaszcza na przestrzeni długiego okresu. W tym zakresie sąd I instancji prawidłowo nie uznał przedstawionych dowodów za miarodajne i bardzo skrupulatnie, konkretnymi okolicznościami uzasadnił przyjętą ocenę. Sąd I instancji w szczególności trafnie zaakcentował, że nie tylko świadkowie, ale i ubezpieczony mieli trudności w sprecyzowaniu okresu zatrudnienia uI. K.– okres wskazany w kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych oraz w odwołaniu od zaskarżonej decyzji różniły się od tego, który wnioskodawca podał w trakcie przesłuchania przed sądem I Instancji. Nadto sąd I instancji trafnie dostrzegł, że nawet przy przyjęciu, że ubezpieczonego łączył zI. K.stosunek pracy, to okres zatrudnienia po ukończeniu 15 lat wraz z okresem uwzględnionym już przez organ rentowy i tak nie dają łącznie 20 lat.
Zgodnie z przedstawionymi motywami sąd apelacyjny, na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację ubezpieczonego.
del. SSO Gabriela SSA Anna Polak SSA Jolanta Hawryszko
Horodnicka-Stelmaszczuk