Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 172/15
Data wyroku: 2015-10-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Olszewski, Andrzej Wiśniewski, Grzegorz Chojnowski
Słowa kluczowe: Odszkodowanie, Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 437§2 kpk

Sygn. aktII AKa 172/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 października 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie, II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Andrzej Olszewski

Sędziowie:

SA Grzegorz Chojnowski (spr.)
SA Andrzej Wiśniewski

Protokolant:

sekr. sądowy Karolina Pajewska

przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Barbary Rzuchowskiej
po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015 r. sprawy
A. C.
o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę z tytułu skazania w sprawie II K 746/11 Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim
z powodu apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt III Ko 240/15

I
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz r. pr.K. G.kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych z VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonejA. C.z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

III
kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

    Andrzej Wiśniewski Andrzej Olszewski Grzegorz Chojnowski

Sygn. akt II AKa 172/15

UZASADNIENIE
A. C.wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz 2.500.000 złotych z tytułu odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne skazanie w sprawie Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim sygn. akt II K 746/11, przez przekroczenie uprawnień i kompetencji sądu. Uzasadniając powyższe wskazał, iż jego sprawa „nie podlegała podkodeks karny, tylko pod Sąd Gospodarczy”. Jego skazanie spowodowało szkody materialne i straty, oraz utratę korzyści, które mógł uzyskać, nadto osadzenie wywołało szkodę w postaci rozstroju zdrowia, jak również szkodę w postaci utraty zarobków.
Ustanowiony z urzędu pełnomocnik wnioskodawcy zmodyfikował żądanie i w oparciu oart. 552 § 1 kpkwniósł o zasądzenie na rzeczA. C.zadośćuczynienia w żądanej kwocie.
Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt III Ko 240/15:

1
na podstawieart. 552 § 1 kpkwniosek oddalił,

2
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz r. pr.K. G.kwotę 147, 60 złotych tytułem podatku VAT, tytułem pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Apelację od wyroku wniósł pełnomocnik z urzęduA. C., który to wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w przedmiotowym postępowaniu nie wypełnione zostały przesłanki uzasadniając roszczenie wnioskodawcy;

2
naruszenie przepisów postępowania tj.art. 7 k. p. k.poprzez przekroczenie przez Sąd zasady swobodnej oceny dowodów i jednostronne przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania wnioskuA. C.i w następstwie tego jego oddalenie;

3
naruszenie przepisów postępowania tj.art. 552 § 1 k.p.k.poprzez jego niezastosowanie i błędne w ocenie wnioskodawcy uznanie, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające zasądzenie na jego rzecz żądanie kwoty.

Tak podnosząc, apelujący wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez zasądzenie na rzeczA. C.od Skarbu Państwa kwoty 2.500.000,00 (dwa miliony pięćset tysięcy złotych 00/100) tytułem zadośćuczynienia za niesłuszne skazanie;

2
przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonejA. C.z urzędu w postępowaniu odwoławczym,

ewentualnie z ostrożności procesowej;
3.uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy SądowiOkręgowego, do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu Apelacyjnego procedujący w sprawie Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia wskazanych w środku odwoławczym przepisów postępowania, a w konsekwencji także podnoszonego przez apelującego błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd meriti w sposób jasny i klarowny przedstawił argumentacje, która legła u podstaw wydania zaskarżonego wyroku, a która to sprowadzała się do ewidentnego braku po stronie wnioskodawcyA. C.materialnoprawnych podstaw do ubiegania się o zadośćuczynienie lub odszkodowanie w trybieart. 552 kpk, co w konsekwencji słusznie doprowadziło do oddalenia żądania wnioskodawcy.
W obowiązującym systemie prawnym, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, zasadą jest, że dochodzenie roszczeń cywilnoprawnych wynikłych ze szkód spowodowanych niezgodnym z prawem działaniem organów władzy publicznej następuje w oparciu oart. 417, art. 4171i art. 4172k.c.na drodze postępowania cywilnego (art. 1 k.p.c.). W postępowaniu karnym doszukać się można tylko dwóch wypadków, w których odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej uregulowana została w sposób autonomiczny, wyłączający stosowanieart. 417 k.c.i nast. Pierwszy z nich odnaleźć można wustawie z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego(Dz.U. z 1991 r. nr 34, poz. 149, z późn. zm.), drugi natomiast wart. 552 § 1-4 k.p.k.Przepisart. 552 § 1 k.p.k., będący lex specialis w stosunku doart. 417 k.c., stanowi materialną podstawę dochodzenia przez oskarżonego odszkodowania za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, które wynikły z wykonania w całości lub w części kary, lub środka karnego, których nie powinien był ponieść. Wskazany przepis kształtuje odpowiedzialność Skarbu Państwa na zasadzie ryzyka, a jednocześnie wyraźnie ogranicza zakres tej odpowiedzialności do ściśle określonych w nim wypadków. Warunkiem możliwości dochodzenia odszkodowania lub zadośćuczynienia za poniesioną szkodę lub krzywdę jest wzruszenie - co należy dobitnie i z cała stanowczością podkreślić - prawomocnego wyroku skazującego w trybie kasacji albo wznowienia postępowania. W jednym ze wskazanych powyżej dwóch trybów musi zapaść wyrok uniewinniający, skazujący na karę łagodniejszą, środek karny albo środek karny związany z poddaniem sprawcy próbie. Wzruszenie orzeczenia w trybie kasacji oznacza wydanie jednego z wyżej wymienionych orzeczeń albo bezpośrednio przez Sąd Najwyższy, albo w postępowaniu po uchyleniu orzeczenia przez Sąd Najwyższy. W odniesieniu natomiast do wznowienia postępowania możliwe jest wydanie jednego ze wskazanych orzeczeń bezpośrednio przez sąd właściwy do orzekania w przedmiocie wznowienia postępowania albo też przez sąd właściwy do rozpoznania sprawy po jej przekazaniu przez sąd, który wznowił postępowanie.
W przypadkuA. C.jak wynika z materiału aktowego i co trafnie wskazał Sąd Okręgowy, nie doszło do wzruszenia prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim sygn. akt II K 746/11 i spowodowania wydania wyroku uniewinniającego, nie złagodzono wobec wnioskodawcy także kary ani nie orzeczono środka karnego lub środka związanego z poddaniem sprawcy próbie. Jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji na stronie 2 uzasadnienia skarżonego wyroku żaden bowiem z uprawnionych organów, do których wnioskodawca się zwracał o wywiedzenie kasacji, nie wywiódł jej. W sprawie nie miało także miejsce wznowienie postępowania, albowiem jak wynika z zarządzenia Przewodniczącego III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 2 września 2013 r., sygn. III Ko 52/13 wniosekA. C.o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim sygn. II K 746/11, został uznany za bezskuteczny. Wnioskodawca do protokołu rozprawy z dnia 16 czerwca 2015 r. co prawda podał, iż obecnie został wniesiony wniosek o wznowienie postępowania zarejestrowany w Sądzie Okręgowego pod sygn. III K 200/15 gdzie wyznaczony został pełnomocnik z urzędu (k- 160), to póki co, nie doszło do wzruszenia wyroku i w tym postępowaniu. Jak trafnie podniósł także sąd rozstrzygający wobec wnioskodawcy nie zapadł również wyrok umarzający postępowanie z powodu okoliczności, których nie uwzględniono we wcześniejszym postępowaniu, a zatem nie zaistniała okoliczność wskazana w§ 2 art. 552 kpk.
Reasumując, skoro wyrok Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim sygn. II K 746/11 jest prawomocny, to tym samym brak było podstaw do uwzględniania żądania wnioskodawcy, co trafnie wskazał Sąd Okręgowy oddalając wniosek.
Tak argumentując, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 437 § 1 kpkzaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Z uwagi na fakt, że postępowanie jest wolne od kosztów, wydatkami za postępowanie odwoławcze obciążono Skarb Państwa.
Na podstawie§ 2 ust. 1 i 3 i § 12a ust. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędunależało zasądzić na rzecz r.pr.K. G.kwotę 147, 60 zł w tym należny podatek VAT z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu w postępowaniu odwoławczym.