Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1568/14
Data wyroku: 2015-02-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Krzeczowska-Lasoń, Joanna Janiszewska-Ziołek, Lucyna Ramlo
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia Społeczne
Podstawa prawna: art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt III AUa 1568/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lutego 2015 r.
Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Lucyna Ramlo

Sędziowie:

SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń (spr.)
SSO del. Joanna Janiszewska-Ziołek

Protokolant:

stażysta Damian Wawrzyniak

po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. w Gdańsku
sprawySzpitala (...) Spółki z o.o.z siedzibą w(...)
z udziałem zainteresowanych:B. J.i(...)S. L.,J. S., P.(...) Spółki JawnejwB.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.
o ustalenie podstawy wymiaru składek
na skutek apelacjiSzpitala (...) Spółki z o.o.z siedzibą w(...).L.,J. S., P.(...) Spółki JawnejwB.
od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu- IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt IV U 531/13
oddala obie apelacje.
Sygn. akt III AUa 1568/14

UZASADNIENIE
(...) Spółka z o.o.w(...)zakwestionował decyzję pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.z dnia 22 stycznia 2013 r. dotyczącą ubezpieczonejB. J.. Decyzją tą pozwany ustalił wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotneza wymienioną wyżej pracownicę skarżącego, będącego płatnikiem tychże składek, za miesiące od lutego 2008 r. do lipca 2011r., konkretnie określone w zaskarżonej decyzji. W podstawie wymiaru składek ujęto nie tylko wynagrodzenie za pracę,ale i uzyskane przez ubezpieczoną pracownicę skarżącej Spółki wynagrodzeniez tytułu wykonywania umowy zlecenia, zawartej przez nią z Niepublicznym Zakład Opieki Zdrowotnej(...)wB.. W uzasadnieniu decyzji wywodzono, że zleceniobiorczyni w ramach zawartej umowy cywilno-prawnej świadczyła usługi w siedzibie własnego pracodawcy i na jego rzecz poza godzinami pracy wynikającymi z umowy o pracę.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący twierdził, że świadczeniem, jakie zamówił płatnik od swego kontrahenta(...)było wyłącznie wykonanie ściśle określonego rodzaju zabiegu medycznego, którego płatnik nie mógłby nawet samodzielnie przeprowadzać, gdyż nie posiada odpowiedniego, specjalistycznego sprzętu do jego wykonywania. Pacjent kierowany więc był przez płatnika do(...), który za odpowiednią płatnością wykonywał świadczenie objęte umową, przy czym nie wymagało ono jakiegokolwiek wykonywania pracy na rzecz samego płatnika. Płatnik nie posiadał jakiejkolwiek kontroli nad sposobem wykonywania zabiegów i osób świadczących usługi na rzecz(...).B. J.nie świadczyła więc usług na rzecz własnego pracodawcy. Ponadto miejscem wykonywania przez nią czynności było pomieszczenie stanowiące przedmiot najmu na rzecz jej zleceniodawcy, do którego posiadał on tytuł prawny, co pomimo faktycznej zbieżności adresu, wyklucza jednak proste przyjęcie, iż było ono siedzibą płatnika.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy domagał się jego oddalenia i zasądzenia kosztów procesu. Pozwany zaprzeczył okolicznościom wyraźnie nieprzyznanym. Wskazano, że płatnika składek łączyła umowa z dnia1 lutego 2008 r. o współpracy z(...), w ramach której(...)wykonuje zabiegi(...)na rzecz pacjentów skarżącego. Zabiegi te wykonywane były na terenieSzpitala (...)w(...), początkowona oddziale chirurgii ogólnej, w późniejszym czasie w ramach oddziału urologii. Odbiorcą tych usług byłde factoskarżący pracodawca ubezpieczonej, a nie zleceniodawca, co uzasadniało zastosowanieart. 8 ust. 2a ustawy z dnia13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2013 r.poz. 1442 ze zmianami, dalej powoływanej jako „ustawa systemowa”). Wedle pozwanego bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy, w świetle art. 4 pkt 2 a oraz art. 8 ust. 1 i 2 a ustawy systemowej, jest relacja łącząca Szpital ze zleceniodawcą, gdyż zależność tych podmiotów nie ma wpływu na tytuł ubezpieczenia zainteresowanejB. J.. Powołano się ponadto na art. 18 ust. 1ai art. 32 ustawy systemowej, z których – w związku z art. 8 ust. 2a - wynika obowiązek uiszczania składek.
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2013 r. wezwano do udziału w sprawiew charakterze zainteresowanejC.S. L.,J. S., P.(...) Spółkę jawnąwB., jako podmiot tworzący Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej(...)wB.. Spółka ta wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenieSpółki (...)ubezpieczona na podstawie umowy zlecenia nie wykonywała pracy na rzecz własnego pracodawcy, ale na rzecz(...). Wobec tego skarżący nie miał obowiązku uwzględnienia w podstawie wymiaru składek przychodów uzyskanych przezB. J.z tytułu wykonywania przez nią czynności na podstawie umowy zlecenia zawartej z(...). Wyjaśniono, że przedmiotem umowy zlecenia zawartej zB. J.było wykonywanie przez nią na rzecz zainteresowanego czynności administracyjno-biurowych i pielęgnacyjnych w poradni(...). Czynności te nie były związanez charakterem pracy ubezpieczonej w związku z jej zatrudnieniem u skarżącegona stanowisku pielęgniarki, u którego ubezpieczona wykonywała zupełnie inne czynności, niż w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z(...). Skarżący nie miał żadnego wpływu na termin oraz sposób realizacji umowy zleceniai nie osiągał żadnych korzyści z czynności wykonywanych przez ubezpieczonąna rzecz(...). Odwołujący się nie korzystał z nich, gdyż nie dotyczyły jego działalności i nie były mu one do niczego przydatne.
ZainteresowanaB. J.pozostawiła rozstrzygnięcie do uznania Sądu. Złożyła wyjaśnienia co do czynności wykonywanych w ramach umowy o pracę u skarżącego i umowy zlecenia w(...).
Wyrokiem z dnia 7 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracyi Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt IV U 531/13, oddalił odwołanie i zasądziłod skarżącegoSzpitala (...) Spółki z o.o.w(...)i od zainteresowanego(...)S. L.,J. S., P.(...) Spółki jawnejwB.na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.kwoty po 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd Okręgowy orzekał w oparciu o następujące ustalenia faktycznei rozważania prawne.
Skarżąca Spółka jest zakładem opieki zdrowotnej. W dniu 1 lutego 2008 r. zawarła z(...)wB.umowę współpracy na wykonywaniena rzecz Szpitala zabiegów(...)przy użyciu sprzętu(...)pacjentom pracowni(...)skarżącego. Szpital zobowiązał się m.in. do zapewnienia(...)lokalu położonego w budynku Szpitala, umożliwiającego wykonywanie zamówionych zabiegów, w tym mediów i telefonu z realizacją wszelkich napraw, remontów, sprzątania lokalu oraz usuwania i utylizacji odpadów, jak również prowadzenia spraw administracyjno-ewldencyjnych, statystyki medycznej, zapewniając do tego niezbędne materiały. Wynagrodzenie(...)miało wynosić 82% stawki wynegocjowanej przez Szpital z Narodowym Funduszem Zdrowia lub inną jednostką finansującą zabiegi(...)Określono też czynsz należny skarżącemu za udostępnienie lokalu.
B. J.jest pracownikiem skarżącego w sekretariacie na oddziale chirurgii. W ramach umowy zlecenia zawartej z(...)zajmowała się opieką nad pacjentami, u których wykonywano zabieg(...), tj. przygotowaniem ich do zabiegu, np. przez podłączenie kroplówki lub podanie leku przeciwbólowegoi nadzorowanie po zabiegu, np. przez usunięcie igły, odłączenie kroplówki. Do jej obowiązków należało także sprzątnięcie i przeprowadzenie dezynfekcji. Opisane czynności ubezpieczona wykonywała poza godzinami pracy, tj. w soboty lubw czwartki po południu. Poradnia urologiczna była czynna również w inne dni.
Pozwany organ przeprowadził kontrolę u skarżącego (płatnika składek),w wyniku której ustalił, że płatnik nie obliczył i nie rozliczył składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe, wypadkowe i zdrowotne od przychodów pracowników zatrudnionych jednocześnie w oparciu o umowy zlecania, co dotyczyło m.in. ubezpieczonejB. J.w związku z zawartą przez nią umowąz(...). Konsekwencją kontroli było wydanie zaskarżonej decyzji, ustalającej podstawy wymiaru poszczególnych składek.
Sąd Okręgowy wstępnie wyjaśnił, że okoliczności sporne istotnedla rozstrzygnięcia sprowadzały się ogólnie do tego, czy czynności wykonywane przez ubezpieczoną w ramach zlecenia były wykonywane na rzecz jej pracodawcy. Nie było bowiem sporu co do prawa, tzn., że przy takim pozytywnym ustaleniu miałby zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Nie kwestionowano też sposobu ustalenia podstawy wymiaru składek pod kątem rachunkowym.
W ocenie Sądu I instancji, to skarżący był ostatecznym beneficjentem czynności wykonywanych przez ubezpieczoną w ramach umowy zlecenia, zawartejz(...), przy czym nie ma uzasadnionych podstaw twierdzenie skarżącego, że praca ubezpieczonej na rzecz(...)nie mogłaby być świadczona w ramach stosunku pracy, który łączyB. J.ze Szpitalem.
W tym względzie po pierwsze Sąd Okręgowy odwołała się do wyraźnego brzmienia §2 pkt 1 umowy współpracy z dnia 1 lutego 2008 r., z którego wynika,że przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonywania zabiegów(...)na rzecz udzielającego zamówienie, czyli na rzecz skarżącego. Jest to zresztą o tyle oczywiste, że z § 6 pkt 1 tej samej umowy, dotyczącego zasad obliczania wynagrodzenia należnego(...), jasno wynika, iż(...)jest tylko podwykonawcą Szpitala, wykonującym konkretnego rodzaju procedury medyczne, zakontraktowane ze Szpitalem przez Narodowy Fundusz Zdrowia lub inną jednostkę finansującą. Przy tak określonym celu umowy współpracy można by rozważać znaczenie dla rozstrzygnięcia tego, czy takie same zabiegi Szpital byłbyw stanie wykonać bez sprzętu medycznego należącego do(...). Zgodnie jednak z regułą dowodową wynikającą zart. 6 k.c.właśnie owo jasne określeniew umowie jej celu skutkowało przeniesieniem obowiązku dowodowego w tym zakresie na skarżącą Spółkę. To płatnik składek lub popierająca odwołanie zainteresowana Spółka mieli obowiązek wykazania, że Szpital takiego sprzętuw okresach wymienionych w zaskarżonej decyzji nie miał w dyspozycji w takim zakresie, który umożliwiałby przeprowadzenie skarżącemu zabiegów(...). Pozwany zaprzeczył bowiem wszystkim okolicznościom których wyraźnie nie przyznał, a taka okoliczność przyznana nie została, wobec czego wymagała dowodu w świetleart. 229 k.p.c.Sąd zauważył przy tym, że odpowiedni sprzęt medyczny nie musiałby być własnością Szpitala, mógłby być udostępniany skarżącemupod dowolnym tytułem prawnym, choćby przez(...). Z kolei przesłanką tego, że zabiegi(...)mogły być wykonywane przez skarżącego bez pośrednictwa(...)było to, że poradnia urologiczna Szpitala, w pomieszczeniach której zabiegi takie wykonywał(...), była czynna nie tylko w dni wskazane przez ubezpieczoną jako dni jej pracy w oparciu o zlecenie. W tej sytuacjibez znaczenia była okoliczność, że lokal do wykonywania zabiegów(...)miał być udostępniany(...)przez skarżącego odpłatnie (§5 umowy współpracy). Oczywiste jest bowiem, że ten sam lokal, pozwalający na wykonywanie zabiegów(...), pozostawał również w dyspozycji Szpitala.
Tak ustalony stan faktyczny, jak wskazał Sąd I instancji, pozwalałna konstatację, że nie jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy twierdzenie Spółek skarżącej i zainteresowanej, iż czynności wykonywane przez ubezpieczonąw ramach umowy zlecenia służyły i były wykorzystywane wyłącznie na potrzeby(...). Umowa współpracy przekonuje, że było dokładnie odwrotnie – czynności ubezpieczonej służyły właśnie skarżącemu, gdyż były mu przydatnew realizacji zobowiązania osobistego Szpitala, należącego do jego podstawowego zakresu działalności.
Wobec tego Sąd Okręgowy wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy systemowej za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy,z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a. Stosownie do ust. 2a za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeliw ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostajew stosunku pracy. Przepis ten rozszerza zatem pojęcie pracownika dla celów ubezpieczenia społecznego poza sferę stosunku pracy.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2010r. sygn. akt I UK 259/09 wskazał, iż: „Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w art. 8 ust. 2a ustawy o s.u.s z 1998 r. za pracownika, jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnymi, rentowymi, chorobowymi i wypadkowymi tak,jak pracownika (art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). W związku z tym osoba ta podlega obowiązkowi zgłoszenia do wymienionych ubezpieczeń. Obowiązek ten obciąża płatnika składek (art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych)”.
Zważywszy, że w stosunku do pracownika płatnikiem składek jest pracodawca (art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), aart. 8 ust. 2arozszerza pojęcie pracownika na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, jeżeli w jej ramach świadczy on pracę na rzecz swojego pracodawcy, naturalne i zgodne z wykładnią literalną tego przepisu jest uznanie,że także w zakresie tej sfery aktywności należy go uznać na potrzeby ubezpieczeń społecznych za pracownika tego właśnie pracodawcy (patrz. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r., II UZP 6/09).
Zdaniem Sadu Okręgowego słusznie więc, choć wbrew stanowisku własnemu i skarżącego, zainteresowana Spółka powołuje się w piśmie z dnia 17 grudnia 2013 r. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 17 października 2012 r. w sprawieIII AUa 1179/12, w którym Sąd ten wyjaśnił, że: „Przesłanką decydującą o uznaniuza pracownika osoby świadczącej w ramach umowy zlecenia pracę na rzecz swojego pracodawcy jest to, że w ramach takiej umowy, wykonuje faktycznie pracędla swojego pracodawcy (uzyskuje on rezultaty jej pracy). Zwrot "działać na rzecz" użyty został wart. 8 ust 2au.s.u.s. w innym znaczeniu niż w języku prawa, w którym działanie "na czyją rzecz" może się odbywać w wyniku istnienia określonej więzi prawnej (stosunku prawnego). Stosunkiem prawnym charakteryzującym się działaniem na rzecz innego podmiotu jest stosunek pracy, do którego istotnych cech należy działanie na rzecz pracodawcy (art. 22 k.p.). Również wykonujący zlecenie "działa na rzecz zleceniodawcy" (art. 734 i n. k.c.). W kontekście przepisuart. 8ust. 2au.s.u.s., zwrot ten opisuje zatem sytuację faktyczną, w której należy zastosować konstrukcję uznania za pracownika. Jest nią istnienie trójkąta umów,tj. umowy o pracę, umowy zlecenia między pracownikiem a osobą trzecią i umowyo podwykonawstwo między pracodawcą i zleceniodawcą. Pracodawca w wyniku umowy o podwykonawstwo przejmuje w ostatecznym rachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy, przy czym następuje to w wyniku zawarcia umowy zlecenia/świadczenia usług z osobą trzecią oraz zawartej umowy cywilnoprawnej między pracodawcą i zleceniodawca. W świetle powyższego nie ma żadnych podstaw, aby zastosowanie przepisuart. 8 ust 2au.s.u.s., ograniczać tylko do sytuacji, gdy pracodawca zatrudnia swojego pracownika równolegle na podstawie umowy cywilnoprawnej”.
W ocenie Sądu I instancji taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Warto przy tym dodać, że rozróżnienie w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej czynności wykonywanych na podstawie umowy zlecenia i w ramach zlecenia służy tylko opisaniu z jednej strony sytuacji takiej, gdzie dodatkowe zlecenie łączy bezpośrednio pracodawcę i pracownika (wówczas – na podstawie zlecenia) i z drugiej strony takiej, gdzie pomiędzy pracodawcą a pracownikiem występują pośrednicy (wówczas –w ramach zlecenia, udzielonego przez bezpośredniego kontrahenta ubezpieczonego, który jednocześnie jest bezpośrednim lub pośrednim kontrahentem pracodawcy ubezpieczonego).
Pozwany wykazał przy pomocy umowy współpracy, że ubezpieczona czynności zlecone przez(...)wykonywała w ostatecznym rozrachunku na rzecz skarżącego (choć w ramach zlecenia udzielonego jej przez(...)), zaś dowodów przeciwnych nie przedstawiono, ograniczając się w tym zakresie jedynie do twierdzeń, skutecznie zakwestionowanych przez pozwanego.
Wobec dokonanych ustaleń Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w myśl art. 17 ust. 1 ustawy systemowej składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz chorobowe za ubezpieczonych, o których mowa w art. 16 ust. 1-3, 5, 6 i 9-12, obliczają, rozliczają i przekazują co miesiąc do Zakładu w całości płatnicy składek. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 1 tej ustawy podstawę wymiaru składekna ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 18a stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10,z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12, z kolei zaś art. 18 ust. 1a ustawy systemowej stanowi, że w przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 8ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło. Z kolei do ustalenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pracowników, w rozumieniu ustawy systemowej, na podstawieart. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz. U.z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zmianami) stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe tych osób. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a tej samej ustawy obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są pracownikami w rozumieniuustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis zrt. 69 powyższej ustawy stanowi, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób,o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.
Sąd Okręgowy stwierdził, iż nie ujawniły się w toku procesu żadne okoliczności, z których mogłoby wynikać, że zaskarżona decyzja nie odpowiada stanowi faktycznemu i przytoczonym wyżej przepisom prawa. Stąd też odwołanie podlegało oddaleniu na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.(pkt I wyroku).
O kosztach (pkt II wyroku) orzeczono na mocyart. 98 ust. 1 i 3, 99 i 108 ust. 1 k.p.c.oraz§ 2 ust. 2 i § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. z 2013 r. poz. 490). Zasądzona kwota po 30 złod obu występujących w sprawie Spółek (przyjęto, że tylko one kwestionowały decyzję), to łącznie stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego, zależnegood wartości przedmiotu sporu. Należy zaznaczyć, że nie twierdzono, a tym bardziej nie wykazano, aby wartość przedmiotu sporu, czyli różnica w wysokości składek należnych i uiszczonych, była wyższa niż uzasadniająca przyjęcie najniższej stawki określonej w § 6 powołanego rozporządzenia.
Apelację od wyroku wywiódł zainteresowanyC.S. L.,J. S., P.(...) Sp. jawna, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na wadliwym przyjęciu, że czynności, wykonywane przez ubezpieczonąw ramach wykonywania umowy zlecenia zawartej z zainteresowanym świadczone były na rzecz odwołującego się, co doprowadziło do błędnego zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, a w konsekwencji do nieuzasadnionego oddalenia odwołania.
Powołując się na powyższy zarzut apelujący wniósł o zmianę zaskarżanego wyroku poprzez uchylenie decyzji ZUS O/E.z dnia 22 stycznia 2013 r.nr(...)nakładającej obowiązek uwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy przychodów uzyskanych przez PaniąB. J.uzyskanych z tytułu wykonywania przez nią pracy na podstawie umowy zlecenia zawartej z(...)z siedzibą wB.w okresie od 02/2008 do 07/2011 i uznanie, że:
a.B. J.na podstawie w/w umowy zlecenia nie wykonywała pracy na rzecz własnego pracodawcy, ale na rzecz(...)wB.,
b. odwołujący się nie miał obowiązku uwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy przychodów uzyskanych przez PaniąB. J.uzyskanych z tytułu wykonywania przez nią czynności na podstawie umowy zlecenia zawartej z(...)z siedzibą wB.,
c. płatnikiem składek na ubezpieczenia zdrowotne od umowy zlecenia zawartejzB. J.jest(...)z siedzibą wB..
Apelujący wniósł także o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego za obie instancje.
W uzasadnieniu apelacji podniesiono, że czynności podejmowaneprzez ubezpieczoną w ramach umowy zlecenia, polegające na wykonywaniu czynności administracyjno-biurowych i pielęgnacyjnych w poradni(...)służyłyi były wykorzystywane wyłącznie na potrzeby(...)wB., Odwołujący się nie korzystał z nich, gdyż nie dotyczyły jego działalności i nie były mu one do niczego przydatne. Ponadto ubezpieczona była zatrudniona u odwołującego się na stanowisku pielęgniarki, przy czym zakres jej obowiązków pracowniczychw żadnej mierze nie pokrywał się z czynnościami, świadczonymi przez nią w ramach umowy zlecenia.
Apelację od wyroku wywiódł równieżSzpital (...) sp. z o.o., zarzucając naruszenie:
-art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpoprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że użyte w nim pojęcie „w ramach (...) umowy" odnosi się do stosunku prawnego zawartego pomiędzy pracownikiem i osoba trzecią, a nie pracodawcą i osobą trzecią, a nadto, iż ma on zastosowanie pomimo braku funkcjonalno-miejscowego powiązania obowiązków wykonywanychprzez ubezpieczoną w ramach obu stosunków,
-art. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz poczynienie ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i przyjęcie istnienia funkcjonalno-miejscowego powiązania obowiązków wykonywanych przez ubezpieczoną w ramach stosunków łączących ją z pracodawcą i zleceniodawcą
- 229k.p.c.w zw. 230k.p.c.poprzez nieuznanie za przyznanych faktów podnoszonych przez skarżącego i przyjęcie, że ogólnikowe zaprzeczenie wszelkim okolicznościom przez stronę przeciwną jest skutecznym wypowiedzeniem się co do faktów.
W związku z powyższym skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyrokui uwzględnienie odwołania w całości poprzez zmianę zaskarżonej decyzjii stwierdzenie, iżSzpital (...) sp. z o.o.nie jest zobowiązany do uwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, wypadkowe, chorobowe oraz zdrowotne ubezpieczonejz uwzględnieniem przychodu ubezpieczonej związanego z wykonywaniem umowy zlecenia zawartej zC.S. L.,J. S.P. J.sp. j.i przyjęcie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne w wysokości deklarowanej przez skarżącą oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje.
W uzasadnieniu apelacji zarzucono, iż Sąd błędnie zinterpretowałart. 8ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którymza pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się (..) osobę wykonującą pracęna podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracęna rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
W niniejszej sprawie pracodawcy i pracownika bezpośrednio nie łączyła żadna umowa, wobec czego istotnym staje się jedynie wykładnia powołanego powyżej przepisu w zakresie, w jakim za pracownika uznaje się osobę, która w ramach umowy zlecenia wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostajew stosunku pracy.
Skarżący wskazał, iż ubezpieczone nie wykonywały pracy na rzecz pracodawcy w ramach umowy zlecenia, a wykonywały ją w ramach umowyo udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne, która jako opisana wart. 35i 35a ustawy o zakładach opieki zdrowotnejjest umową nazwaną, w związku z czym do którejart. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychnie znajduje zastosowania.
Skarżącemu znane jest oczywiście, często powielane przez sądy, aczkolwiek błędne stanowisko doktryny (Inetta Jędrasik-Jankowska - Konstrukcja uznaniaza pracownika w prawie ubezpieczenia społecznego), wedle którego przepis ten interpretuje się jako istnienie trójkąta umów, tj. 1) umowy o pracę, 2) umowy zlecenia między pracownikiem a osobą trzecią i 3) umowy o podwykonawstwo między pracodawcą i zleceniodawcą. Pogląd ten nie jest jednak trafny, a jedyna możliwado zaakceptowania wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż ów trójkąt umów o jakim mowa w przepisie to: 1) umowa o pracę, 2) dowolna umowao podwykonawstwo między pracownikiem a osobą trzecią i 3) umowa zlecenie między pracodawcą i osobą trzecią.
Za powyższym stanowiskiem, zdaniem apelującego, przemawia szereg argumentów. Po pierwsze, gdyby uznać, że zwrot „w ramach umowy zlecenie" odnosi się do stosunku pomiędzy osobą trzecią i pracownikiem, nie zaś do stosunku pomiędzy pracodawcą i osobą trzecią, to wówczas cała poprzedzająca ten zwrot treść art. 8 ust. 2a byłaby bezprzedmiotowa. Skoro bowiem punktem odniesienia miałaby być więź prawna łączącą pracownika, to, czy jego kontrahentem będzie pracodawca, czy też podmiot trzeci, to i tak stosunek ten mieściłby się w pojęciu„w ramach umowy zlecenie". Potencjalne brzmienie tego przepisu, przedstawiałoby się wówczas następująco: „za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy". Niewątpliwie obejmowałby on wówczas również umowę zawartą bezpośrednio pomiędzy pracownikiem i pracodawcą, gdyż istotnym byłoby jedynie ustalenie,kto był odbiorcą efektu tych prac. Wydaje się więc oczywiste, że racjonalny ustawodawca nie wprowadzałby w treść przepisu zbędnego dookreślenia, które swym zakresem i tak byłoby objęte dalszą częścią tego przepisu.
Ponadto apelujący zauważył, że ustawodawca posłużył się pojęciem„w ramach", co sugeruje odniesienie się do innego stosunku prawnego, niż ten który łączy pracownika z osobą trzecią. W przeciwnym razie należałoby bowiem posłużyć się zwrotem „na podstawie", tak jak w pierwszej części tegoż przepisu, który odnosi się do umowy bezpośrednio zawartej z pracodawcą. Nie sposób bowiem racjonalnie wytłumaczyć używania odmiennych pojęć w treści jednego przepisu i nadawanie im tożsamego znaczenia.
Przeciwna wykładnia, zdaniem skarżącego, prowadziłaby do przyjęcia konstrukcji, gdzie w sytuacji, gdyby skarżący zawarł umowę o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne bezpośrednio ze swoimi pracownikami, to z uwagina nazwany charakter umowny, pracownicy ci nie byliby objęci dyspozycją art. 8ust. 2a ustawy, natomiast zawierając taką samą umowę z podmiotem trzecim,te same osoby zostałyby już uznane za pracownika.
Podkreślono także, że zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 02.09.2009 r., II UZP 6/09, jak również orzeczenia z dnia 22 lutego 2010 rokuw sprawie o sygn. I UK 259/09, objęcie pracodawcy obowiązkiem zapłacenia składek na ubezpieczenie pracownika nie obejmuje każdej sytuacji, gdy pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią,a jedynie w odniesieniu do przypadków wykonywania pracy na rzecz pracodawcy powiązanych funkcjonalnie i miejscowo. W funkcjonalnym związku z pracą pozostają jedynie te czynności pracownika, które są wyraźnie określone zakresem jego obowiązków, natomiast inne czynności, wykraczające poza zakres czynności pracownika i nie służące realizacji stosunku pracy, nie są wykonywane w interesie pracodawcy, a więc na jego rzecz i korzyść (vide: wyrok SN z dnia 05.03.2014 r., sygn. II UK 354/14). Zgodnie z ustaleniami Sądu I instancji ubezpieczona w ramach stosunku pracy pracowała w sekretariacie, natomiast zakres jej obowiązkóww ramach umowy zlecenia był całkowicie odmienny i polegający na przygotowaniu pacjentów do zabiegu i nadzór nad pacjentem po jego wykonaniu, a także sprzątnięcie i przeprowadzenie dezynfekcji. W tym stanie rzeczy nie sposób mówićo jakimkolwiek funkcjonalnym powiązaniu zakresu tych obowiązków, co jednocześnie niweczy możliwość zastosowaniaart. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd I instancji błędnie również przyjął, iż miejsce wykonywania czynności w ramach umowy zlecenia było tożsame z miejscem pracy ubezpieczonej. Pomieszczenie, w którym ubezpieczona wykonywała swe obowiązki w ramach umowy zlecenia stanowiło przedmiot najmu na rzecz jej zleceniodawcy, tak więc skoro ten dysponował tytułem prawnym do tego lokalu i był w jego posiadaniu,to powiązanie miejscowe również w niniejszej sprawie nie występuje.
Skarżący przypomniał, ze Sąd I instancji w swym uzasadnieniu za istotną okoliczność z punktu widzenia niniejszej sprawy uznał ewentualny brak możliwości samodzielnego wykonywania przez Szpital zabiegów powierzonychC.S. L.,J. S.,P. J.sp. j., jednakże wskazał, iż okoliczności tej organ rentowy skutecznie zaprzeczył, a skarżący nie powołał na nią dodatkowych dowodów. Zdaniem apelującego twierdzenie organu, że zaprzecza wszystkim twierdzeniom strony przeciwnej nie może być uznane za skuteczne zaprzeczenie twierdzeniom odwołującego. Pozwany winien bowiem konkretnie wskazać faktyi dowody związane z konkretnymi okolicznościami, z którymi się nie zgadza, winien również, jeśli ma to służyć obronie jego racji, ustosunkować się do twierdzeń strony powodowej. Natomiast ogólnikowe zaprzeczenie wszystkiemu nie powoduje,że wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia sporu stają się sporne i jako takie wymagają dowodu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009 r., III CSK 341/08). Realizacja obrony poprzez ogólnikowe zaprzeczanie wszystkim faktom jest w postępowaniu cywilnym bezskuteczna, co powoduje, iż nie sposób uznać,że organ wypowiedział się w jakikolwiek sposób co do powyższego faktui jednocześnie uprawniało Sąd do uznania go za przyznany w myślart. 230 k.p.c.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacje zainteresowanego -C.S. L.,J. S.,P.(...) spółki jawnejoraz płatnika- Szpitala (...) spółka z o.o.w(...)(dalej:Szpitala),nie zasługują na uwzględnienie, nie zawierają bowiem zarzutów skutkujących koniecznością zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku. Nie zachodzą również okoliczności uzasadniające uchylenie wyroku z urzędu.
Na wstępie wyjaśnić należy, że celem postępowania apelacyjnego jest ponowne rozpoznanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, przy czym prawidłowa ocena prawna, może być dokonana jedynie na podstawie właściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, którego kontrola poprzedzać musi ocenę materialno-prawną. Jeżeli bowiem sąd I instancji błędnie ustali kluczowedla rozstrzygnięcia fakty, to nawet przy prawidłowej interpretacji stosowanych przepisów prawa materialnego, wydany wyrok nie będzie odpowiadał prawu. Innymi słowy, subsumcja nieodpowiadających prawdzie przedmiotowo istotnych ustaleń faktycznych skutkuje naruszeniem prawa materialnego.
Mając zatem na względzie podniesione w apelacjach zarzuty błędnych ustaleń faktycznych oraz naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.przypomnieć należy, że podstawę ustaleń faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy winien stanowić materiał dowodowy zebrany w sprawie, który podlega swobodnej ocenie sądu orzekającego w granicach zakreślonych treściąart. 233 § 1 k.p.c.Przepis ten kreuje zasadę swobodnej oceny dowodów, która nie oznacza oceny dowolnej. Jej granice wyznaczają czynniki, faktyczny, logiczny, ustawowy i ideologiczny. Pierwszy, ogólnie rzecz ujmując, oznacza zgodność z treścią przeprowadzonego dowodu, drugi - poprawność rozumowania - wyprowadzenia z materiału dowodowego wniosków logicznie prawidłowych, trzeci, że ocena dowodów musi odpowiadać warunkom określonym przez prawo procesowe, opierać się na dowodach przeprowadzonych prawidłowo z zachowaniem wymagań dotyczących źródeł dowodzenia oraz bezstronności i winna być dokonana po wszechstronnym rozważeniu zebranego materiału dowodowego, zaś czwarty oznacza, że granice oceny dowodów warunkuje też poziom świadomości prawnej sędziego, dominujące poglądy na stosowanie prawa (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1999 r., III CZP 59/98, OSNC 1999 nr 7-8, poz. 124, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1999 r.,I CKN 51/98, OSNC 2000 nr 2, poz. 27, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/00, OSNC 2000 nr 10, poz. 189).
Podkreślania wymaga, że zwalczenie swobodnej oceny dowodów nie może polegać tylko na przedstawieniu własnej, korzystnej dla skarżącego wersji zdarzeń /ustaleń stanu faktycznego/ opartej wyłącznie na własnej ocenie, lecz konieczne jest przy posłużeniu się argumentami jurydycznymi wykazywanie, że wskazanewart. 233 § 1 k.p.c.kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów zostały naruszone, co miało wpływ na wynik sprawy. Zasadność zarzutu apelacji zasadzającego się na obrazieart. 233 § 1 k.p.c.nie może się przeto sprowadzać wyłącznie do polemiki z dowodami, którymi dysponował Sąd, a których mocy dowodowej nie podważono.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy przeprowadził wystarczającedla kategorycznego rozstrzygnięcia sprawy postępowanie dowodowe, a wynik tego postępowania, wbrew twierdzeniom apelujących, ocenił zgodnie z treściąart. 233 § 1 k.p.c., nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów, przepisem tym zakreślonym, a w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd I Instancji w sposób wszechstronny i wnikliwy wyjaśnił powody rozstrzygnięcia oraz przekonywująco wykazał, dlaczego odwołanie należało oddalić. Podkreślić należy, iż przedmiotem oceny Sądu Okręgowego były dowody zaoferowane przez strony, zostały one wnikliwie przeanalizowane, a następnie szeroko omówione w uzasadnieniu,co pozwala na ich instancyjną kontrolę i prowadzi do wniosku, że wszystkie one zostały ocenione w zgodzie w zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego.
Sposób sformułowania zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.przez apelującySzpital (...)w(...), jak również zarzutu błęduw ustaleniach faktycznych podniesionego przez zainteresowaną spółkę uzasadnia przyjęcie, że apelujący w istocie podważali dokonaną w postępowaniu sądowym-pierwszoinstancyjnym subsumcję ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod art. 8 ust. 2 lit. a ustawy systemowej tj. uznanie, żeB. J.w ramach wykonywania umowy zawartej zC.S. L.,J. S.,P.(...) spółką jawnąwykonywała pracę na rzecz swojego pracodawcy,jak również iż to on jest płatnikiem składek na jej ubezpieczenia społeczne z tego tytułu.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd odwoławczy za chybione uznaje zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych (apelacjaC.sp.j.) oraz naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.(apelacja Szpitala).
Odnosząc się do zarzutu naruszeniaart. 229w zw. zart. 230 k.p.c.Sąd odwoławczy wskazuje, iż należy zgodzić się z tezą, że ogólnikowe zaprzeczenie wszystkim okolicznościom wprost nie przyznanym nie stanowi skutecznego,w świetle przywołanych przepisów, wypowiedzenia się do faktów i nie przekłada się na uznanie ich za sporne między stronami, co z kolei wymagałoby powołaniaprzez strony stosownych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Niemniej jednak okoliczność, co do której Sąd I instancji zastosował przedmiotowe przepisy,a mianowicie brak możliwości samodzielnego wykonywania przez Szpital zabiegów(...), w istocie nie była między stronami sporna. Jej ustalenie wynikałode factoz jednoznacznego oświadczenia Szpitala, zawartego już chociażby w odwołaniu,a nie z braku zaprzeczenia przez Szpital twierdzeniom organu rentowego. Skarżący ma zatem rację, iż brak było podstaw do odwoływania się przez Sąd Okręgowydoart. 229w zw. zart. 230 k.p.c.Uchybienie to nie wpłynęło jednak na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.
Na marginesie powyższego Sąd Apelacyjny zwraca także uwagę, iż wobec wyjaśnienia przez pełnomocnika Szpitala na rozprawie apelacyjnej, że wbrew niefortunnemu sformułowaniu zawartemu w apelacji (akapit 2 na str. 3 apelacji),nie jest kwestionowane, żeB. J.łączyła za Szpitalem umowa o pracę, zbędne okazało się dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt osobowych ubezpieczonej.
Wobec bezsporności stanu faktycznego Sąd Apelacyjny prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji uznał za własne, co oznacza,iż zbędnym jest ich szczegółowe powtarzanie w uzasadnieniu wyroku Sądu odwoławczego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 r., sygn.I PKN 339/98, OSNAPiUS z 1999 r., z. 24, poz. 776).
Przechodząc do oceny materialno-prawnej wstępnie wskazać należy, iż wyrok Sądu pierwszej instancji nie narusza również przepisów prawa materialnego.
W rozpoznawanej sprawie istota zarzutu naruszenia prawa materialnego sprowadzała się do zastosowania wskazanych przepisów w konsekwencji błędnej, zdaniem obu apelujących, wykładni. Przy tak postawionym zarzucie wskazać należy, iż w ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy prawidłowo zinterpretowałi w konsekwencji zastosował, w realiach niniejszej sprawy,art. 8 ust. 2a ustawyz dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zaznaczyć wypada, iż chociaż Sąd Okręgowy w swoim uzasadnieniunie nawiązał szerzej do bogatego orzecznictwa sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego, to bez wątpienia subsumcji ustalonego stanu faktycznego dokonałw zgodzie z jednolitą wykładnią tego przepisu prezentowaną w orzecznictwie. Zgodnie z tą wykładnią, stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy (por. uchwałę z dnia 2 września 2009 r.II UZP 6/09 OSNP 2010 nr 3-4, poz. 46; wyrok z dnia 11 maja 2012 r. I UK 5/2012 OSNP 2013 nr 9-10, poz. 117 oraz wyrok z dnia 13 lutego 2014 r. I UK 323/2013 LexPolonica nr 8377465), a teza ta jest aktualna także w stosunku do pracowników wykonujących taką pracę na podstawie umowy zlecenia (por. np. wyroki z dnia14 stycznia 2010 r. I UK 252/2009; z dnia 22 lutego 2010 r. I UK 259/2009, orazz dnia 18 października 2011 r. III UK 22/2011 OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266).W powołanym orzecznictwie Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że art. 8 ust. 2a ustawy systemowej rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy. Rozszerzenie to dotyczy dwóch sytuacji. Pierwszą jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z wymienionych w nim umów prawa cywilnego przez osobę, która umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy. Drugą jest wykonywanie pracy na podstawie jednejz tych umów przez osobę, która wymienioną umowę zawarła z osobą trzecią, jednakże w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostajew stosunku pracy. Przesłanką decydującą o uznaniu takiej osoby za pracownikaw rozumieniu ustawy systemowej jest to, że - będąc pracownikiem związanym stosunkiem pracy z danym pracodawcą - jednocześnie świadczy na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z inną osobą.
W orzecznictwie podkreśla się również, że „celem takiej regulacji było,po pierwsze - ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych celem zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy,by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów oraz po drugie - ochrona pracowników przed skutkami fluktuacji podmiotowej po stronie zatrudniających w trakcie procesu świadczenia pracy, polegającejna przekazywaniu pracowników przez macierzystego pracodawcę innym podmiotom (podwykonawcom), którzy zatrudniają tych pracowników w ramach umów cywilnoprawnych w ogóle nieobjętych obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (umowa o dzieło) lub zwolnionych z tego obowiązku w zbiegu ze stosunkiem pracy (umowa agencyjna, zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu)” (zob. wyrok SN z 13 lutego 2014r. I UK 323/13 Lex 1455194).
Kwestią sporną w powołanej sprawie o sygn. akt I UK 323/13 była, analogicznie jak w przedmiotowym postępowaniu, wysokość składekna ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za osobę, która w ramach umowy zlecenia zawartej z osobą trzecią wykonywała usługi lekarskie na rzecz swojego pracodawcy – podmiotu leczniczego, w którym była zatrudniona na stanowisku lekarza; przy czym zleceniodawcę i pracodawcę łączyła umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a lekarz jako podwykonawca, w ramach zlecenia, je wykonywał.W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd Najwyższy wyjaśnił ponownie, iż normaart. 8 ust. 2a - poprzez wykreowanie szerokiego pojęcia „pracownika” - stworzyła szeroką definicję pracowniczego tytułu obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Tytułem tym jest łączący pracodawcę z pracownikiem stosunek pracy oraz dodatkowo umowa cywilnoprawna zawarta przez pracownika z pracodawcą lub zawarta z osobą trzecią, ale wykonywana na rzecz pracodawcy. Określone hipotezą normy art. 8 ust. 2a dwie sytuacje faktyczne, w jakich może się znaleźć osoba,do której przepis ten jest adresowany (pracownik wykonujący pracę na podstawie wymienionych umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą oraz umów cywilnoprawnych zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca jest świadczona na rzecz pracodawcy) mają równorzędny charakter z punktu widzenia skutków opisanych dyspozycją omawianej normy prawnej. Konsekwencje prawnena gruncie ustawy systemowej, wynikające z realizacji takich umów, muszą być takie same, co oznacza, iż dla celów ubezpieczeń społecznych zarówno wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą, jak i zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, jest traktowane tak jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy łączącego jedynie pracownika z pracodawcą. W przypadku takich pracowników podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi łączny przychódw rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 4 pkt 9w związku z art. 18 ust. 1 ustawy systemowej), uzyskany z tytułu zatrudnieniaw ramach stosunku pracy i wspomnianych umów cywilnoprawnych (art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 tej ustawy), zaś obowiązek obliczania, rozliczania i przekazywania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych spoczywa na pracodawcy jako płatniku (art. 17 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 2 lit. a ustawy systemowej)”.
Sąd Apelacyjny w pełni podziela powyższe stanowisko, które jak wskazano wyższej jest utrwalone już w orzecznictwie sądowym. Znajduje ono oparciew wykładni językowej i celowościowej przepisu art. 8 ust 2a ustawy systemowej.
Nie budzi wątpliwości Sądu Apelacyjnego, iż zastosowany w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej zwrot „jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy” odnosi się wyłącznie do „umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło”, wymienionych na wstępie tego przepisu. Powołany przepis rozszerza pojęcie pracownika – o osobę, która wykonuje pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej (umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło), co uzasadnia wnioskowanie, iż to właśnie ta umowa jest źródłem obowiązku umownego – świadczenia, beneficjentem którego jest jej pracodawca.
Czynnikiem decydującym o tym, na rzecz jakiego podmiotu praca byłade factowykonywana, jest finalny efekt tej pracy, a ściślej rzecz ujmując należyw takiej sytuacji badać, który podmiot osiąga w ostatecznym rozrachunku korzyśćz wykonania umowy. W przywołanej już uchwale Sądu Najwyższego z dnia2 września 2009 r. II UZP 6/2009, wskazano, że obowiązki płatnika powinny obciążać podmiot, na rzecz którego praca w ramach umowy cywilnoprawnej jest faktycznie świadczona, i który w związku z tym uzyskuje jej rezultaty, unikając obciążeńi obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy. Przepis art. 8 ust 2a ustawy systemowej, jak wskazano wyżej, normuje konstrukcję uznania za pracownika,a celem jego wprowadzenia było przeciwdziałanie obchodzeniu prawaz pokrzywdzeniem pracowników w zakresie ich przyszłych uprawnieńz ubezpieczenia. Wskazaneratio legistej regulacji nie będzie zachowaneprzy przyjęciu wykładni zaprezentowanej przez apelujących. W konsekwencji nie ma też żadnego znaczenia fakt, iż płatnika ze zleceniodawcą łączyła umowa nazwana – umowa o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne. W ocenie SąduII instancji brak jest racjonalnego uzasadnienia do wyłączenia stosowania omawianego przepisu w odniesieniu do podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych. Istotnym jest jedynie, czy podmiotowi takiemu można przyznać status pracodawcy, a takiSzpital (...) Sp. z o.o.w rozpatrywanej sprawie niewątpliwie posiada. Wbrew twierdzeniom odwołującego się przepis ten nie rodzi problemów interpretacyjnych, a stanowisko judykatury jestw tej mierze ugruntowane. Niezależnie od sytuacji, czy pracownik pracodawcy wykonuje na jego rzecz pracę w ramach stosunku cywilnoprawnego łączącego oba te podmioty, czy też w ramach stosunku łączącego pracownika i podmiot trzeci,to w obu tych przypadkach pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy świadczonej przez pracownika - zleceniobiorcę, bez względu na to, czy w trakcie jej wykonywania pracownik pozostawał pod faktycznym kierownictwem pracodawcyi czy korzystał z jego majątku. Nie chodzi bowiem o to, aby stosunek cywilnoprawny, na podstawie którego ubezpieczony wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy, spełniał również przesłanki stosunku pracy. Sąd Apelacyjny przychyla się również do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 grudnia 2014 r., II UK 74/14 (LEX nr 1583504), zgodnie z którym nie jest wymagane,aby pracownik wykonywał w ramach umowy zlecenia takie same czy nawet podobne czynności, jak w ramach stosunku pracy. Mogą być to nawet czynności o zupełnie odmiennym charakterze. Istotne jest, co należy ponownie podkreślić, że korzyściz tejże pracy uzyskuje pracodawca.
Taka sytuacja ma niewątpliwie miejsce w realiach niniejszej sprawy. Czynności wykonywane przezB. J.– formalnie w ramach umowy zlecenia zawartej z(...)– w postaci opieki nad pacjentami, u których wykonywano zabieg(...), tj. przygotowania ich do zabiegu, np. przez podłączenie kroplówki lub podanie leku przeciwbólowego i nadzorowanie po zabiegu,np. przez usunięcie igły, odłączenie kroplówki, wykonywane były w interesie(...)jedynie w tym sensie, że umożliwiały wywiązanie się z postanowień umowy współpracy z dnia 1 lutego 2008 r. zawartej zeSzpitalem (...).I to właśnie Szpital jest podmiotem, który czerpał korzyści z pracy zainteresowanej. Nie było bowiem sporne, że Szpital nie dysponował sprzętem, za pomocą którego mógłby wykonywać zabiegi(...), do których realizacji był zobowiązany w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Sąd Apelacyjny podkreśla, że przytoczony przez płatnika składek pogląd, zgodnie z którym objęcie pracodawcy obowiązkiem zapłacenia składekna ubezpieczenie pracownika nie obejmuje każdej sytuacji, gdy pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią,a jedynie w odniesieniu do przypadków wykonywania pracy na rzecz pracodawcy powiązanych funkcjonalnie i miejscowo, przy czym w funkcjonalnym związku z pracą pozostają jedynie te czynności pracownika, które są wyraźnie określone zakresem jego obowiązków, natomiast inne czynności, wykraczające poza zakres czynności pracownika i nie służące realizacji stosunku pracy, nie są wykonywane w interesie pracodawcy, a więc na jego rzecz i korzyść, nie znajduje oparcia w judykatach,na które powołuje się apelujący. Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie również go nie podziela.
W sprawie Sądu Najwyższego zarejestrowanej pod sygn. akt II UK 354/14, nie została jeszcze wydany wyrok. Należy nadto zwrócić uwagę, że sprawa ta wpłynęła do SN w dniu 19 września 2014 r., a zatem nie jest możliwe, aby wyrok został wydany w dacie 5 marca 2014 r. Również w powołanej uchwale z dnia 02.09.2009 r., II UZP 6/09, jak również orzeczeniu z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 259/09 Sąd Najwyższy nie wyraził powyższego poglądu. Wręcz przeciwnie, stwierdził,że uwzględniając fakt, iż w stosunku do pracownika płatnikiem składek jest pracodawca (art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), aart. 8 ust. 2arozszerza pojęcie pracownika na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, jeżeli w jej ramach świadczy on pracę na rzecz swojego pracodawcy, naturalne i zgodne z wykładnią literalną tego przepisu jest uznanie,że także w zakresie tej sfery aktywności należy go uznać na potrzeby ubezpieczeń społecznych za pracownika tego właśnie pracodawcy. Obowiązki płatnika powinny bowiem obciążać podmiot, na rzecz którego praca w ramach umowy cywilnoprawnej jest faktycznie świadczona, i który w związku z tym uzyskuje jej rezultaty, unikając obciążeń i obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy.
Reasumując, w ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia,a następnie również trafnej ich oceny prawnej, której nie wzruszają zarzuty apelacji. Zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe, na mocyart. 385 k.p.c.Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.

    SSA I. Krzeczowska – Lasoń SSA L. Ramlo SSO del. J. Janiszewska - Ziołek