Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1303/14
Data wyroku: 2015-07-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Wojtczuk
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt. 4, art. 12 ust. 1, art. 13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt IV U 1303/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 lipca 2015r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Elżbieta Wojtczuk

Protokolant

sekr. sądowy Anna Wąsak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2015r. wS.
odwołania Powiatowego Inspektoratu Weterynarii wS.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 1 października 2014 r. Nr(...)znak:(...)
w sprawie Powiatowego Inspektoratu Weterynarii wS.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z udziałem zainteresowanegoW. P.
o ustalenie niepodlegania ubezpieczeniom społecznym
I. oddala odwołanie;
II. odstępuje od obciążania Powiatowego Inspektoratu Weterynarii wS.kosztami procesu.
Sygn. akt IV U 1303/14

UZASADNIENIE
Decyzją nr (...)z dnia 1 października 2014 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 1 i 2w zw. zart. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 9 ust. 1 i ust. 1a, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2 i art. 38 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychstwierdził, żeW. P.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek Powiatowego Inspektoratu Weterynarii wS.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 19 lipca 2008 r. do 1 października 2009 r.
W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, zeW. P.z tytułu wykonywania umowy agencyjnej lub umowy zlecenia na rzecz płatnika składek Powiatowego Inspektoratu Weterynarii wS., został zgłoszony tylko do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 20 marca 2006 r. Powołując się na przepisy prawa wskazano, żeW. P.w okresie od 19 lipca 2008 r. do 1 października 2009 r. nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, z uwagi na fakt, iż w ww. okresie nie posiadał wymaganych przepisami uprawnień do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, tj. wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wówczas zainteresowanyW. P.nie posiadał żadnego innego tytułu do ubezpieczeń oprócz wykonywania umowy na rzecz Powiatowego Inspektoratu Weterynarii, a do dnia wydania decyzji płatnik składek nie przekazał poprawnej dokumentacji ubezpieczeniowej zaW. P.z tytułu wykonywania umowy agencyjnej lub umowy zlecenia za sporny okres.
Odwołanie od ww. decyzji złożył Powiatowy Inspektorat Weterynarii wS., wnosząc o jej zmianę poprzez uznanie, żeW. P.nie podlegał ubezpieczeniom społecznym ujętym w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że w okresie od dnia 19 lipca 2008 r. do 1 października 2009 r.W. P.uiszczał do ZUS składki z tytułu ubezpieczenia emerytalnego, rentowych i wypadkowego wobec prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Z uwagi na brak zgłoszenia rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej we właściwym urzędzie gminy pozwany Oddział ZUS nie uznawał uiszczanych kwot za wniesione składki z tytułu ubezpieczenia społecznego i wypadkowego, które zostały zaliczone na poczet innych należności. Zdaniem płatnika składek w sytuacji, gdyW. P.dokonywał wpłat kwot odpowiadających składkom z tytułu ubezpieczenia społecznego, a tylko z uwagi na niezgłoszenie prowadzenia działalności gospodarczej w odpowiednim urzędzie gminy, nie był uznawany za prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą, to składki te powinny być co najmniej zaliczone na poczet należnych składek z tytułu ubezpieczenia społecznego lub obowiązek ubezpieczenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu powinien zostać stwierdzony nie w stosunku do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii wS., ale wobecW. P.jako faktycznie wykonującego działalność gospodarczą bez właściwego zgłoszenia w urzędzie gminy. Jak wskazał płatnik składek nie miał podstaw, by nie dać wiary oświadczeniemW. P.o podleganiu ubezpieczeniu z tytułu świadczenia pracy na rzecz powoda tylko w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego, a nie także emerytalnego, rentowych i wypadkowego (odwołanie, k. 2-3 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie oraz zasądzenie od płatnika składek na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podnoszono, że płatnik składek nie wykazał, abyW. P.w spornym okresie prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą i z tego tytułu odprowadzał składki emerytalną, rentowe i wypadkową. W ocenie organu rentowego,W. P.nie mógł wówczas prowadzić działalności gospodarczej, gdyż nie dokonał stosownego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Zgodnie zaś zart. 14 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca może podjąć działalność dopiero po uzyskaniu stosownego wpisu we właściwym rejestrze lub też po złożeniu wniosku o wpis. Tym samym, skoro zainteresowany nie był wpisany do ewidencji działalności gospodarczej, to w rzeczywistości takiej działalności nie prowadził. Zdaniem organu rentowego, płatnik składek jako podmiot mający duże doświadczenie w zatrudnianiu pracowników powinien sprawdzić deklaracje ubezpieczonego odnoszące się do prowadzenia działalności gospodarczej, a nie „wierzyć na słowo”. W związku z tym odpowiedzialność za niedopatrzenie i błędne uznanie, że ubezpieczony prowadził działalność gospodarczą we wskazanym okresie, ponosi Powiatowy Inspektorat Weterynarii wS.jako zleceniodawca ubezpieczonego. Co za tym idzie, zdaniem organu rentowego, należało uznać, iż od 19 lipca 2008 roku do 1 października 2009 rokuW. P.nie posiadał żadnego innego tytułu do ubezpieczeń oprócz wykonywania umowy zlecenia na rzecz płatnika składek (odpowiedź organu rentowego na odwołanie, k. 4-6 akt sprawy).

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
W. P.w okresach od 2 stycznia 1991 roku do 18 lipca 2008 roku oraz od 2 października 2009 roku prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą. Od dnia 28 grudnia 1990 r. zainteresowany był wpisany do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta m.st.W.pod nr(...)z datą rozpoczęcia działalności 2 stycznia 1991 r., który to wpis został wykreślony w dniu 18 lipca 2008 r. W dniu 2 października 2009 r.W. P.dokonał w Urzędzie GminyD.wpisu do ewidencjidziałalności gospodarczej pod nr (...), z datą rozpoczęcia działalności 2 października 2009 r. (okoliczność bezsporna, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, k. 30 akt organu rentowego; wydruk z CEIDGW. P., k. 24 akt organu rentowego; zaświadczenie Prezydenta m.st.W.z dnia 15.05.2012 r., k. 22 akt organu rentowego).
W marcu 2006 rokuW. P.zawarł z Powiatowym Inspektoratem Weterynarii wS.umowę zlecenia, który zgłosił go do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 20 marca 2006 r. Umowa zlecenia była co roku przedłużana i obowiązuje do chwili obecnej (okoliczność bezsporna, nadto: zeznania zainteresowanegoW. P., k. 46v-47v akt sprawy).
W. P.z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie wolnego zawodu dokonał zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych od 1 stycznia 1999 r., natomiast nie przekazywał z tego tytułu dokumentacji rozliczeniowej i nie dokonywał wpłat składek na ubezpieczenia z ww. tytułu. Część wpłat zostało przez niego dokonanych dopiero w 2009 roku i oznaczonych wybiórczo na część miesięcy dotyczących lat 2002, 2007, 2008 i 2009 r. Z uwagi, że wpłaty oznaczone zostały okresami spoza zaewidencjonowanego w ZUS okresu obowiązku opłacania składek (tj. od 08/2008 r. do 06/2009 roku) organ rentowy zaliczył powyższe wpłaty na pokrycie zaległych należności począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności zgodnie zRozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wpłaty z dnia 6 stycznia 2009 r. oznaczone jako(...)rozliczono na należności z tytułu składek za(...), natomiast powstałą nadwyżkę zaliczono zgodnie z ww. rozporządzeniem na pokrycie zaległych należności począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności (pismo z 18.09.2014 r., k. 111 akt organu rentowego).
W 2012 roku organ rentowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy zainteresowany w okresie od 19 lipca 2008 roku do 1 października 2009 roku podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.Decyzją nr (...)z dnia 29 czerwca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.na postawie przepisówustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, stwierdził, zeW. P.:

1
z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencjidziałalności gospodarczej nr (...)wydanego przez Prezydenta m.st.W.nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczej nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w okresie od 1 października 2003 r. do 28 października 2004 r. oraz od 19 lipca 2008 r.

2
z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencjidziałalności gospodarczej nr (...)wydanego przez Wójta GminyD.podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 ustawy na dany rok kalendarzowy, w okresie od 2 października 2009 roku.

Wskazaną decyzję z dnia 29 czerwca 2012 rokuW. P.odebrał osobiście w dniu 3 lipca 2012 roku. Od tej decyzji nie zostało złożone odwołanie, zatem decyzja jest prawomocna (decyzja nr (...), k. 42-46 akt organu rentowego, zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 40 akt organu rentowego; zeznania zainteresowanegoW. P., k. 46v-47v akt sprawy).
Zaskarżonądecyzją nr (...)z dnia 1 października 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.stwierdził, żeW. P.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 19 lipca 2008 r. do 1 października 2009 roku jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek Powiatowego Inspektoratu Weterynarii wS.(decyzja nr (...), k. 117-120 akt organu rentowego).
Wszystkie dokumenty księgowe dotyczące lat 2008-2009 zostały po upływie 5 lat zniszczone przezW. P.. Zainteresowany składał do Urzędu Skarbowego rozliczenia roczne (PIT-36), miesięcznych PIT-ów nie składał, bowiem jego dochody były niższe od wymaganego miesięcznego progu (zeznania zainteresowanegoW. P., k. 47-47v akt sprawy).
Na rozprawie w dniu 10 lipca 2015 r. zainteresowanyW. P.przyłączył się do odwołania Powiatowego Inspektoratu Weterynarii wS.od decyzji z dnia 1 października 2014 r. (k. 46v akt sprawy).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie Powiatowego Inspektoratu Weterynarii wS.podlegało oddaleniu jako nieuzasadnione.
Przedmiotem odwołania ww. płatnika składek była decyzja organu rentowego z 1 października 2014 r. stwierdzająca, żeW. P.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek Powiatowego Inspektoratu Weterynarii wS.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 19 lipca 2008 r. do 1 października 2009 r. Płatnik składek kwestionował zasadność objęciaW. P.obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i wypadkowym z tytułu umowy zlecenia zawartej w marcu 2006 roku, przedłużanej co roku i ciągle obowiązującej strony stosunku zobowiązaniowego. Okolicznością sporną było to, czyW. P.w spornym okresie od 19 lipca 2008 r. do 1 października 2009 r. podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.
W ocenie Sądu, zarzuty odwołującego się nie mogły zostać uwzględnione. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, że w okresie od 2 stycznia 1991 roku do 18 lipca 2008 rokuW. P.prowadził działalność gospodarczą, następnie działalność ta została wykreślona, co potwierdza zaświadczenie wystawione przez Prezydenta m.st.W.z dnia 15 maja 2012 roku.W. P.złożył ponowny wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej od dnia 2 października 2009 roku w zakresie działalności weterynaryjnej. Dodatkowo w przedmiocie tego, czy zainteresowany w spornym okresie od 19 lipca 2008 roku do 1 października 2009 roku podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą było prowadzone postępowanie wyjaśniające przez organ rentowy w 2012 roku. W dniu 29 czerwca 2012 r. organ rentowy wydałdecyzję nr (...), stwierdzającą, żeW. P.z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresach od 1 października 2003 r. do 28 października 2004 r. i od 19 lipca 2008 r., a nadto na podstawie wpisu do ewidencjidziałalności gospodarczej nr (...)wydanego przez Wójta GminyD.podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 2 października 2009 roku. Od powyższej decyzjiW. P.nie wniósł odwołania, zatem decyzja jest prawomocna, a Sąd jest związany jej treścią.
Składając zeznania w charakterze strony zainteresowanyW. P.potwierdził, że przy zmianie miejsca zamieszkania wyrejestrował wW.swoją działalność gospodarczą, a kolejnego wpisu działalności do ewidencji dokonał w październiku 2009 r., jednak w czasie pomiędzy kolejnymi wpisami do ewidencji działalności gospodarczej prowadził lecznicę i z tego tytułu rozliczał się w Urzędzie Skarbowym i dokonywał wpłat składek z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. W ocenie Sądu, zainteresowanyW. P.nie udowodnił ww. twierdzenia. Nie istnieją bowiem żadne dokumenty, które potwierdzałyby okoliczność, że w spornym okresieW. P.prowadził działalność gospodarczą. W swoich zeznaniach zainteresowany wskazał, że dokumentacja księgowa za lata 2008-2009 została przez niego po upływie 5 lat zniszczona, jak również iż nie ma żadnych dokumentów potwierdzających świadczenie usług przez niego. Poza tym, okoliczność, że w spornym okresie tj. od 19.07.2008 r. do 01.10.2009 r.W. P.prowadził działalność gospodarczą należało podnosić na etapie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez ZUS w 2012 roku. Powyższe mogło być także podnoszone w treści odwołania od decyzji z dnia 29 czerwca 2012 roku, gdyby decyzja ta była kwestionowana przezW. P.. Jednakże ponownie podkreślenia wymaga, żeW. P.oddecyzji nr (...)z dnia 29 czerwca 2012 roku nie odwołał się, więc decyzja powyższa jest prawomocna i wiążąca do Sądu co do tego, iż w okresie od 19 lipca 2008 r. do 01.10.2009 r.W. P.nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Odnosząc się do rozliczeń złożonych przezW. P.za rok 2008 i 2009, to z uwagi, że nie były składane do Urzędu Skarbowego miesięczne deklaracje, trudno jest w tych okolicznościach stwierdzić, czy w miesiącach od 19 lipca 2008 roku do 1 października 2009 roku zainteresowany prowadził działalność gospodarczą i otrzymywał z tego tytułu dochody. Rozliczenia PIT-36 obejmowały cały rok, tym samym brak jest możliwości stwierdzenia, czy w spornym okresieW. P.prowadził działalność gospodarczą. Okolicznością bezsporną było że w roku 2008 zainteresowany prowadził działalności do 18 lipca, zaś w 2009 roku od 2 października. Tym samym podlegał obowiązkowi złożenia rozliczenia chociażby za ww. miesiące, co jednak nie dowodzi, że działalność gospodarcza była prowadzona również w spornym okresie. Na etapie postępowania przez tut. Sądem, nie zostały przedłożone żadne dowody świadczące o tym, zeW. P.od 19 lipca 2008 roku do 1 października 2009 roku faktycznie prowadził działalność gospodarczą. Wobec powyższego nie została wzruszona decyzja organu rentowego z 29 czerwca 2012 roku, w której ustalono, żeW. P.w ww. okresie nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczej.W. P.po doręczeniu mu decyzji z dnia 01 października 2014 r. nie składał również wniosku do organu rentowego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocna decyzją z dnia 29 czerwca 2012 r. Wobec tego, że w spornym okresieW. P.nie podlegał ubezpieczeniom z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, to z mocy prawa podlegał temu obowiązkowi jako osoba świadcząca pracę na podstawie umowy zlecenia.
Odnosząc się do zarzutu, iżW. P.w okresie od 19 lipca 2008 roku do 1 października 2009 roku uiszczał do ZUS składki z tytułu ubezpieczenia emerytalnego, rentowych i wypadkowego, które nie zostały zaliczone jako wniesione składki z tytułu ubezpieczenia społecznego, lecz na poczet innych należności, Sąd w tym zakresie podzielił stanowisko organu rentowego. Jak wyjaśnił pozwany Oddział ZUS,W. P.z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie wolnego zawodu dokonał zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych od 1 stycznia 1999 r., natomiast nie przekazywał z tego tytułu dokumentacji rozliczeniowej i nie dokonywał wpłat składek na ubezpieczenia z ww. tytułu Część wpłat zostało przez niego dokonanych dopiero w 2009 roku. Z uwagi, że wpłaty oznaczone zostały okresami spoza zaewidencjonowanego w ZUS okresu obowiązku opłacania składek (tj. od 08/2008 r. do 06/2009) organ rentowy zaliczył powyższe wpłaty na pokrycie zaległych należności począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności zgodnie zRozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Sąd nie miał wątpliwości, co do słuszności ww. rozliczenia przeprowadzonego przez organ rentowy.
Co za tym idzieW. P., stosownie do treściart. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2015 r., poz. 121, j.t.), podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia, a na mocy art. 12 ust. 1 ww. ustawy podlegał obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu. Zgodnie zaś z art. 46 ust. 1 ustawy, płatnik składek, którym w niniejszej sprawie jest Powiatowy Inspektorat Weterynarii wS., jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.
Wobec powyższego, organ rentowy prawidłowo wydałdecyzję nr (...)z dnia 1 października 2014 roku, ustalając, że w okresie od 19 lipca 2008 roku do 1 października 2009 rokuW. P.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu na podstawie umowy zlecenia zawartej z Powiatowym Inspektoratem Weterynarii wS..
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 102 k.p.c., odstępując od obciążania Powiatowego Inspektoratu Weterynarii wS.kosztami procesu. Sąd miał bowiem na uwadze, żeW. P.poinformował płatnika składek, że w okresie od 19 lipca 2008 roku do 1 października 2009 roku podlega ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, co skutkowało nieuiszczaniem składek przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii wS..
Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności Sąd uznał, że odwołanie Powiatowego Inspektoratu Weterynarii wS.nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.podlegało oddaleniu.