Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 488/15
Data wyroku: 2015-10-16 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Jankowska-Kocon, Janusz Kasnowski, Aurelia Pietrzak
Słowa kluczowe: Księgi Wieczyste
Podstawa prawna: art. 626^8^ § 2 k.p.c.

Sygn. akt II Ca 488/15

POSTANOWIENIE
Dnia 16 października 2015r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący - SSO Janusz Kasnowski (spr.)
Sędziowie - SO Barbara Jankowska - Kocon
SO Aurelia Pietrzak
po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku
Skarbu Państwa – Prezydenta MiastaB.
o wpis
na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 26 maja 2015 r. Kw nr(...)( DZKw(...))
postanawia:
oddalić apelację.
II Ca 488 / 15

UZASADNIENIE
Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta MiastaB., złożył wniosek:
- o wykreślenie z działu IIksięgi wieczystej Kw nr (...)Przedsiębiorstwa Państwowego(...)wB.i ujawnienia PrezydentaB., jako organu reprezentującego Skarb Państwa, powołując się na uchwałę Rady Ministrów z 29.11.1974r., odpisy z rejestru przedsiębiorstw państwowych, zarządzenie nr(...)Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 25.06.1975r., decyzję z dnia 07.09.1976r. oraz uchwałę nr(...)Rady Ministrów z dnia 21.05.1976r. W podstawie prawnej wniosku Prezydent MiastaB.odwołał się do treściart.23 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami(j.t. w Dz.U. z 2014r. poz.518).
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 grudnia 2014r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił wniosek Skarbu Państwa – Prezydenta MiastaB.o dokonanie wpisu.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że w dziale IIksięgi wieczystej Kw nr (...), jako właściciel nieruchomości, ujawniony jest od 22.03.1963r. Skarb Państwa - Przedsiębiorstwa Państwowego(...)wB.. Z odpisu rejestru przedsiębiorców załączonego do wniosku wynika, że zarządzeniem nr(...)Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 27.10.1973r. między innymi Przedsiębiorstwo Państwowe(...)wB.uległy połączeniu z dniem 01.01.1974r. i były prowadzone od tego czasu pod nazwą Wojewódzkie Przedsiębiorstwo(...)wB.. Z kolejnej uchwały Rady Ministrów nr(...)z dnia 29.11.1974r. wynika, że z dniem 01.01.1975r. utworzono Zjednoczenie Przedsiębiorstw(...), a w wykazie przedsiębiorstw zgrupowanych w Zjednoczeniu wymieniono między innymi Wojewódzkie Przedsiębiorstwo(...)wB.. Z uchwały Rady Ministrów nr(...)z dnia 21.05.1976r. w sprawie zmian w organizacji handlu wewnętrznego wynikało, że zniesieniu uległo Zjednoczenie Przedsiębiorstw(...)a w § 4 tej uchwały stwierdzono, że Minister Handlu Wewnętrznego i Usług przekaże Centralnemu Związkowi(...)majątek zjednoczeń, w tym Zjednoczenia Przedsiębiorstw(...)oraz majątek przedsiębiorstw zgrupowanych w zjednoczeniach. Na mocy decyzji Ministerstwa Finansów z dnia 07.09.1976r. wydanej na podstawie zarządzenia nr(...)Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 08.06.1976r. w sprawie zniesienia przedsiębiorstw handlu spożywczego i przekazania majątku, praw i obowiązków na rzecz jednostek organizacyjnych spółdzielczości spożywców, wykreślono z Rejestru Przedsiębiorców między innymi Wojewódzkie Przedsiębiorstwo(...)wB.. Z tej samej decyzji z dnia 07.09.1976r. wynikało, że majątek wymienionych w niej przedsiębiorstw został przekazany na rzecz(...)Centralnego Związku(...). Przywołane wyżej dokumenty złożone zostały do akt księgi wieczystej, której wniosek o wpis dotyczy.
W dalszej części uzasadnienia orzeczenia Sąd Rejonowy stwierdził, że wykreślenie podmiotu ujawnionego w księdze wieczystej w rubryce 2.2.2. „Skarb Państwa” musi być połączone z ujawnieniem nowego podmiotu. Dlatego do dokonania wpisu w dziale II księgi wieczystej wymienionej we wniosku stanowiącej własność Skarbu Państwa nie jest wystarczające wykazanie, że podmiot dotychczas ujawniony w podrubryce „Skarb Państwa” został zlikwidowany, ale należy wykazać, że podmiot, który ma być wpisany w miejsce podmiotu wykreślonego jest aktualnie uprawniony do wykonywania praw Skarbu Państwa w odniesieniu do określonej nieruchomości. Wynikające zart.23 ust.1 ustawy z dnia 21sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami(j.t. w Dz.U. z 2014r. poz.518) domniemanie, że nieruchomością Skarbu Państwa gospodaruje właściwy starosta, jest wyłączone do określonej nieruchomości, jeżeli w dziale II księgi wieczystej ujawnione jest zlikwidowane przedsiębiorstwo, jako podmiot wykonujący uprawnienia Skarbu Państwa.
Poza tym Sąd Rejonowy wskazał, że z treści dotychczasowej księgi wieczystej (papierowej) nrKw (...)wynika, że w dniu 15.02.1994r. odłączono z tej księgidziałkę nr (...)i przeniesiono ją doksięgi wieczystej nr Kw (...), w której jako właściciel ujawniona została Gmina(...)na podstawie decyzji Wojewody(...)z dnia 07.12.1992r. (tzw. decyzja komunalizacyjna). Wśród podmiotów, którym doręczono decyzję wskazano także(...)Spółdzielnię(...)W dołączonej do akt księgi wieczystej i powołanej w treści decyzji karcie inwentaryzacyjnej wskazano dotychczasowego właściciela nieruchomości „Skarb PaństwaPrzedsiębiorstwo Państwowe (...)” oraz zamieszczono zapis: „użytkuje:(...)Spółdzielnia(...), jako następca prawny”. Te dokumenty - zdaniem Sąd I instancji – wskazują, że przy podejmowaniu decyzji z dnia 07.12.1992r. Wojewoda(...)dysponował dokumentami, z których wynikało następstwo prawne(...) Spółdzielni (...)poPrzedsiębiorstwie Państwowym (...).
W tych okolicznościach Sąd Rejonowy stwierdził ostatecznie, że wnioskodawca nie dołączył do wniosku dokumentów skazujących, jaki podmiot wykonywał uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości po zniesieniu Zjednoczenia Przedsiębiorstw(...)w trybie uchwały nr(...)Rady Ministrów z dnia 21.05.1976r. w sprawie zmian w organizacji handlu wewnętrznego, nie wykazał też, że organem reprezentującym Skarb państwa w odniesieniu do nieruchomości objętejksięga wieczysta nr Kw (...)jest Prezydent MiastaB.. Z tej zasadniczej przyczyny Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wpis – na podstawieart.626((

    9))kpc(zaskarżone postanowienie wraz z uzasadnieniem – k.29 do 33).
W apelacji od postanowienia wnioskodawca Skarb Państwa – Prezydent MiastaB.domagał się jego zmiany poprzez dokonanie wpisu zgodnie z jego wnioskiem inicjującym postępowanie wieczystoksięgowe.
Skarżący zarzucił Sądowi Rejonowemu:
- naruszenie przepisów postępowania poprzez przekroczenie granic kognicji sądu wieczystoksięgowego zakreślonej wart.6269kpc;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a dokładniejart.23 ust.1 i art.11 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami(Dz.U. z 2014r. poz.518 ze zm.) przez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzi wyjątek od zasady określonej w tych przepisach, że nieruchomościami Skarbu Państwa gospodarują starostowie, oraz naruszenie § 35 pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z dnia 21.11.2013r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz.U. z 2013r. poz. 1411 ze zm.).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja wnioskodawcy nie znajduje uzasadnienia. Powtórzyć należy za Sądem Rejonowym, że rozpoznając wniosek o wpis Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę dokumentów dołączonych do wniosku oraz treść księgi wieczystej (jak wymagaart.6268§ 2 kpc). Zatem badając treść i formę dokumentów złożonych przez wnioskodawcę Sąd Rejonowy wypełniał jedynie obowiązki wynikające z w/w przepisu i w żadnym stopniu nie oceniałprawidłowości przejmowania mienia likwidowanego przedsiębiorstwaujawnionego księdze wieczystej, jak wywodził skarżący w uzasadnieniu pierwszego z zarzutów.
Z treściksięgi wieczystej Kw nr (...), a konkretnie z zapisu w jej dziale II wynika, że ujawnionym właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa -Przedsiębiorstwo Państwowe (...)wB.. Wnioskodawca odwołał się do dokumentów wskazujących na likwidację ujawnionego przedsiębiorstwa bliżej opisanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nie przedłożył natomiast żadnego dokumentu, jak trafnie stwierdził Sąd Rejonowy, na uzasadnienie wpisu podmiotu, który aktualnie byłby uprawniony do wykonywania praw Skarbu Państwa.
Nie wystarczy – wbrew twierdzeniom wnioskodawcy – przywołanie podstawy prawnej w postaci art.23 ust.1 (w związkuart.4 pkt 9b1) iart.11 ustawy z dnia 21sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami(j.t. w Dz.U. z 2014r. poz.518). Przepis ten stanowi co prawda, że organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, przez których należy także rozumieć Prezydentów miast na prawach powiatu (jak w tej sprawie), wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, jednak z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów tej ustawy oraz odrębnych ustaw. Bliżej te zadania z zakresu administracji rządowej opisuje art.23 ust.1 w/w ustawy i dodatkowo zastrzega, że zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują starostowie, z zastrzeżeniem jednak między innymi art.57 ust.1 ustawy. Ten przepis zaś stanowi, że prawa do nieruchomości, które pozostały po zlikwidowanej państwowej osobie prawnej (jak w tej sprawie), przechodzą na rzecz Skarbu Państwa odpowiednio z dniem likwidacji, ale o sposobie zagospodarowania tych nieruchomości rozstrzyga minister właściwy do spraw Skarbu Państwa (zgodnie z ust.2 tego przepisu). Dopiero, gdy minister właściwy do spraw Skarbu Państwa lub inny organ upoważniony na mocy odrębnych przepisów nie zagospodaruje takich nieruchomości, to:przekazuje je protokolarnie do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa(zgodnie z art.57 ust.3 w/w ustawy). Zatem dopiero od chwili przekazania nieruchomości – w przypadku zlikwidowania państwowej osobie prawnej - do zasobu Skarbu Państwa organem właściwym do gospodarowania tą nieruchomością jest starosta (po myśliart.23 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). W sprawie oznacza to tyle, że dopiero przedłożenie stosownego protokołu o przekazaniu nieruchomości do zasobu Skarbu Państwa (jak wymaga art.57 ust. 2 i 3 w/w ustawy), w połączeniu z przedłożonymi do wniosku i wcześniej przywołanymi dokumentami dotyczącymi likwidacji państwowej osoby prawnej, pozwoliłoby na wykreślenie dotychczasowego wpisu w dziale II wcześniej przywołanej księgi wieczystej i dokonanie nowego wpisu poprzez ujawnienie obok Skarbu Państwa (właściciela), jako zarządzającego – Prezydenta MiastaB..
Z tych zasadniczych przyczyn podzielić należało stanowisko Sądu Rejonowego wraz z jego uzasadnienie i oddalić apelację wnioskodawcy, jako nieuzasadnioną (na podstawieart.385kcp w związku zart.13§2 kpc).