Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1820/14
Data wyroku: 2015-04-10 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Kary Umowne
Podstawa prawna: art. 6 k.c.

Sygn. akt III Ca 1820/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 września 2014 r. Sąd Rejonowy w Kutnie VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą wŁ., w sprawie prowadzonej za sygn. akt VI C 533/13, z powództwaP. K.przeciwkoJ. S. (1)o zapłatę kwoty 11750,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 13 grudnia 2011 r. do dnia zapłaty w punkcie 1. oddalił powództwo, a w punkcie 2. zasądził odP. K.na rzeczJ. S. (2)kwotę 2.417,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego zapadło w następującym stanie faktycznym:
A. M. (1)iJ. K.byli, po ½ części każde z nich, współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jakodziałka nr (...), położonej wŁ.przy ul. gen.J. B.8, dla której Sąd Rejonowy w Kutnie IX Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą wŁ.prowadziksięgę wieczystą nr (...).
Dnia 25 maja 2011 r.A. M. (1)zawarł z(...) s.c.A. K. (1)P. K.z siedzibą wŁ.umowę pośrednictwa - bez wyłączności. W umowieA. M. (1)powierzył(...) s.c.A. K. (1)P. K.z siedzibą wŁ.podjęcie czynności pośrednictwa zmierzających do zawarcia umowy sprzedaży, zamiany, najmu, dzierżawy nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...).
W dniu 15 lipca 2011 r.J. S. (2)zawarła z(...) s.c.A. K. (1)P. K.z siedzibą wŁ.umowę pośrednictwa. Strony umowę podpisały wŁ.. Umowę zawarła pozwanaJ. S. (2), a w imieniu(...) s.c.A. K. (1)P. K.z siedzibą wŁ.jego pracownikA. K. (2). W paragrafie 4 ust. 2 umowyJ. S. (2)zobowiązała się zapłacić prowizję w wysokości 2,5% ceny sprzedaży lub wartości zamiany, z tym, że nie mniej niż 1.500 zł, w przypadku dokonania nabycia, zamiany bądź najmu, dzierżawy oferowanego przedmiotu z osobą, która bezpośrednio lub pośrednio skojarzona została zJ. S. (2)przez(...) s.c.A. K. (1)P. K.z siedzibą wŁ.w czasie trwania umowy pośrednictwa. W paragrafie 2 ust. 3 umowy pozwana zobowiązała się do nie ujawniania i nieprzekazywania pokwitowanych przez nią ofert osobom trzecim, pod rygorem zapłaty powodowi kary umownej w wysokości podwójnej prowizji.
Po podpisaniu umowyJ. S. (2), jej rodziceA.iJ.małżonkowie(...)orazA. K. (2)udali się samochodem na teren nieruchomości przyul. (...)wŁ.należącej doA. M. (1)iJ. K.celem przedstawienia pozwanej oferty sprzedaży nieruchomości.
Rodzice pozwanej mieli uczestniczyć w oględzinach nieruchomości jako doradcy pozwanej. Na uczestnictwo w oględzinach nieruchomości przez rodziców pozwanej wyraziła zgodęA. K. (2)– pracownik powoda.
W dacie oględzin nieruchomościJ. S. (3)iA. S.nie byli zainteresowani nabyciem nieruchomości przyul. (...)wŁ..
A. K. (2)oprowadziłaJ. S. (2)i jej matkę po domu.J. S. (3)pozostał na podwórzu z uwagi na to, że nie był zainteresowany kupnem domu.A. M. (1)był nieobecny podczas oględzin nieruchomości przez pozwaną.
Podczas oględzin nieruchomości, ani bezpośrednio po oględzinachA. K. (2)nie udostępniła pozwanej, ani jej rodzicom danych sprzedającego nieruchomośćA. M. (1), aniJ. K..
Po dokonanych oględzinach pozwana nie złożyła powodowi oferty zakupu nieruchomości.
ZarównoJ. S. (2), jak równieżJ.iA.małżonkowie(...)po oględzinach nieruchomości nie kontaktowali się zA. M. (1)i nie składali mu oferty zakupu, ani zamiany nieruchomości.
Na początku sierpnia 2011 r.A. M. (1)w miejscu swego zatrudnienia wywiesił na tablicy ogłoszeńZespołu (...)wŁ.napisane pismem ręcznym ogłoszenie z ofertą sprzedaży nieruchomości przyul. (...)wŁ.. W ogłoszeniuA. M. (1)zaoferował sprzedaż lub zamianę swego domu na mieszkanie w bloku. W ofercie nie wskazano adresu nieruchomości, ani ceny sprzedaży. Wskazano jedynie numer telefonu składającego ofertęA. M. (1).Ogłoszenie uwidocznione było na tablicy dwa lub trzy dni. Po tym czasie ogłoszenie zostało zdjęte, albowiem ogłoszenia na tablicyZespołu (...)wŁ.były płatne, o czymA. M. (1)nie wiedział umieszczając swoje ogłoszenie.
Wiszące na tablicy ogłoszenie zauważyła matka pozwanejA. S..A. S.miała możliwość zauważania ogłoszenia z racji tego, że tak jakA. M. (1)jest pracownikiem ZOZ wŁ.. Z tej przyczynyA. S.znałaA. M. (1).
A. S.zadzwoniła do oferenta i w trakcie rozmowy powzięła wiedzę że sprzedającym nieruchomość jestA. M. (1). Podczas rozmowyA. S.spytała o możliwość zamiany domu na mieszkanie.A. M. (1)był zainteresowany ofertąA. S..
W sierpniu 2011 r.J.iA.małżonkowie(...)udali się do gabinetuA. M. (1), albowiemJ. S. (3)odczuwał dolegliwości ucha. Podczas wizyty małżonkowie(...)wyrazili chęć obejrzenia domu.J. S. (3)poruszał się przy użyciu balkonika, nie mógł zejść do piwnicy i wejść na piętro, dlatego też małżonkowie(...)obejrzeli tylko kuchnię. Trzy dni późniejJ. S. (3)udał się wraz z żoną oraz drugą córką i wnuczką na wizytę kontrolną doA. M. (1). Podczas tej wizyty doszło do porozumienia w sprawie zamiany domu na mieszkanie wraz z dopłatą na rzeczA. M. (1).
Dnia 10 września 2011 r.J. S. (2)oraz jej rodzice złożyli wspólnie wniosek o udzielenie kredytu hipotecznego przez(...) Bank (...) S. A.wW.. Dnia 17 października 2011 r.(...) Bank (...) S. A.wW.udzieliłJ. S. (2),A. S.iJ. S. (3)kredytu mieszkaniowego WŁASNY KĄT hipoteczny na kwotę 200.000 zł.
Umową z dnia 20 października 2011 r. sporządzoną przed notariuszemE. W.w Kancelarii Notarialnej wŁ., za nr Rep. A 2.(...),A. M. (1)iJ. K.orazA.iJ.małżonkowie(...)dokonali zamiany nieruchomości.A. M. (1)iJ. K.przenieśli naA.iJ.małżonków(...)własność nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...), aA.iJ.małżonkowie(...)przenieśli naA. M. (1)w ½ części oraz naJ. K.w ½ części własność lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, oznaczonego numerem 7, o powierzchni 62,17 m2, położonego wŁ.przyul. (...), dla którego w Sądzie Rejonowym w Łęczycy prowadzona byłaksięga wieczysta nr (...). Zamiana nieruchomości nastąpiła za dopłatą w wysokości 250.000 zł.
PozwanaA. S.zamieszkuje wraz z rodzicami w nabytej odA. M. (1)nieruchomości.
Sąd I instancji wyjaśnił, że powyższy stan faktyczny ustalił na podstawie w pełni wiarygodnego materiału dowodowego w postaci dowodów z dokumentów, a także wzajemnie ze sobą korelujących, logicznych i spójnych zeznań świadkówA.K.-K.,J. S. (3),A. S.,A. M. (1)iA. K. (3)oraz zeznań stron. Sąd ten podkreślił, iż świadkowieA. K. (2),A. M. (1)orazA. K. (3)nie są spokrewnieni, ani spowinowaceni z żadną ze stron i w żadnym stopniu nie byli zainteresowani korzystnym rozstrzygnięciem dla którejkolwiek ze stron postępowania. Sąd I instancji wyjaśnił, że zgromadzonym dokumentom przyznał pełną wartość dowodową, albowiem w toku postępowania nie ujawniła się żadna okoliczność, która podważyłaby wiarygodność tych dowodów.
W oparciu o tak przeprowadzoną ocenę materiału dowodowego i ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał, że powództwo nie jest zasadne. W dalszych pisemnych motywach swego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że powód swoje roszczenie wywodził z treści § 2 ust. 3 umowy pośrednictwa z dnia 15 lipca 2011 r. zawartej pomiędzy powodem i pozwaną, zgodnie z którym pozwana zobowiązała się do nieujawniania i nieprzekazywania pokwitowanych przez nią ofert osobom trzecim, pod rygorem zapłaty powodowi kary umownej w wysokości podwójnej prowizji. W ocenie Sądu Rejonowego wbrew obowiązkowi wynikającemu z treściart. 6 k.c.strona powodowa w toku postępowania nie wykazała jednak, a tym bardziej nie udowodniła podstawowej przesłanki odpowiedzialności pozwanej, tj. nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwaną, a mianowicie tego, żeJ. S. (2)ujawniła i przekazała przedstawioną jej przez powoda ofertę sprzedaży nieruchomości położonej w przyul. (...)wŁ.osobom trzecim - w tym wypadkuA.iJ.małżonkom(...)i na skutek tej czynności osoby te nabyły nieruchomość należącą uprzednio doA. M. (1). W konsekwencji na podstawieart. 471 k.c.w związku z § 2 ust. 3 umowy pośrednictwa z dnia 15 lipca 2011 r. zawartej pomiędzy powodem i pozwaną Sąd I instancji oddalił powództwo. O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.
Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w całości. Rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego strona skarżąca zarzuciła obrazę przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
1. naruszenieart. 328 § 2 k.p.c., poprzez nie zawarcie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku pełnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, ze wskazaniem dowodów, na których Sąd się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz nie przytoczenia przepisów prawa stanowiących podstawę wyroku, jak również pominięcia rozważań prawnych, co uniemożliwia powodowi odczytanie sfery motywacyjnej Sądu Rejonowego i odniesienie się do oceny dowodów dokonanej przez Sąd w zakresie przesłuchania stron i zeznań świadkówJ. S. (3)iA. S., gdyż powód nie wie w jakim zakresie Sąd dał wiarę zeznaniom powołanych wyżej osób, a w jakim zakresie odmówił im wiarygodności;
2. naruszenieart. 233 § 1 k.p.c., poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób sprzeczny z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego i przyjęcie, że pozwana nie przekazała oferty przekazanej jej przez powoda na podstawie umowy pośrednictwa, dotyczącej nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...)osobom trzecim w osobach swoich rodziców, ale żeA. S.iJ. S. (3)nabyli przedmiotową nieruchomość na podstawie ogłoszenia umieszczonego rzekomo na tablicy ogłoszeń w szpitalu wŁ., co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia powództwa;
3. naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c., poprzez uznanie za wiarygodne zeznania świadkówA. M. (1)iA. K. (3), z uwagi na to, że nie są oni spokrewnieni, ani spowinowaceni ze stronami postępowania i w żadnym stopniu nie byli zainteresowani korzystnym rozstrzygnięciem dla którejkolwiek ze stron postępowania, podczas gdy świadekA. M. (1)również zawarł z powodem umowę pośrednictwa dotyczącą nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), nakładającą na świadka obowiązek zapłaty prowizji, świadekA. K. (3)zaś jest zaprzyjaźniona z rodzicami pozwanej, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że pozwana nie przekazała oferty dotyczącej spornej nieruchomości osobom trzecim w osobach swoich rodziców, ale żeA. S.iJ. S. (3)nabyli przedmiotową nieruchomość na podstawie ogłoszenia umieszczonego rzekomo na tablicy ogłoszeń w szpitalu wŁ., co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia powództwa.
W konkluzji apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 11.750,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 13 grudnia 2011 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych, ewentualnie zaś o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w celu dokonania ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.
W piśmie procesowym złożonym w dniu 1 grudnia 2014 r. pełnomocnik apelującego podniósł, że w dniu 17 listopada 2014 r. po raz drugi został mu doręczony odpis wyroku z dnia 10 września 2014 r. w niniejszej sprawie prowadzonej za sygnaturą akt VI C 533/13 wraz z „prawidłowym uzasadnieniem”, które w sposób zasadniczy różni się od uzasadnienia doręczonego mu w dniu 23 października 2014 r. zarówno pod względem objętości (pierwotnie uzasadnienie obejmowało 3,5 strony tekstu, obecnie zaś prawie 6,5 stron tekstu), jak i treści. Pełnomocnik podkreślił, że doręczony mu po raz pierwszy odpis wyroku oraz uzasadnienia spełniały wszelkie warunki formalne, albowiem zostały opatrzone pieczęcią Sądu oraz podpisem uprawnionej osoby. Dalej pełnomocnik powoda argumentował, że na podstawie pisemnych motywów rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, które pierwotnie otrzymał wywiedziono zarówno zarzuty, jak i uzasadnienie apelacji prawidłowo złożonej pod względem formalnym w ustawowym terminie. Apelujący wskazał, że ustawodawca nie przewidział możliwości uzupełnienia uzasadnienia wyroku, zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony, dodając, że przepisart. 351 k.p.c.dotyczy możliwości uzupełnienia przez Sąd – pod określonymi warunkami – jedynie samego wyroku, jego sentencji, żaden zaś przepisk.p.c.nie przewiduje możliwości uzupełnienia z urzędu uzasadnienia wyroku. Podkreślił, że drugie uzasadnienie wyroku Sąd I instancji doręczył z urzędu pełnomocnikowi apelującego już po tym, jak apelacja wpłynęła do Sądu i zapoznano się z jej treścią. Argumentował, że przepisyk.p.c.nie przewidują możliwości dwukrotnego wniesienia apelacji od tego samego wyroku, natomiast Sąd I instancji nie może uznać apelacji z dnia 5 listopada 2014 r. za niebyłą. Wskazał też, że z ostrożności procesowej w związku z ponownym doręczeniem pełnomocnikowi apelanta odpisu wyroku z jego nowym uzasadnieniem, oświadcza, iż podtrzymuje w całości zarzuty, wnioski i argumentację zawartą w apelacji z dnia 5 listopada 2014 r., a dodatkowo zarzuca Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na treść orzeczenia:art. 350 § 1 i 2 k.p.c.,art. 351  § 1 -3 k.p.c.przez wadliwie przyjęcie, że jest dopuszczalne: 1) „uzupełnienie” z urzędu treści uzasadnienia wyroku oraz, że 2) sprostowanie w uzasadnieniu wyroku niedokładności, błędów pisarskich lub innych oczywistych omyłek może polegać na dodaniu do treści uzasadnienia tekstu o objętości znacznie przekraczającej trzy strony maszynopisu, zawierającego ocenę stanu faktycznego i wywody o charakterze prawnym, istotne z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Na terminie rozprawy apelacyjnej w dniu 24 marca 2015 r. pełnomocnik powoda poparł apelację, podtrzymując jednocześnie w całości stanowisko zajęte w piśmie procesowym z dnia 1 grudnia 2014 r., a pełnomocnik pozwanej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
apelacja jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Zaskarżone orzeczenie należało uznać za prawidłowe, jako stanowiące wynik właściwej oceny całego zebranego w toku postępowania materiału dowodowego i poprawnie ustalonego na tej podstawie stanu faktycznego. Sąd Rejonowy nie popełnił żadnych błędów w rozumowaniu zarówno w zakresie ustalonych faktów, jak i oceny merytorycznej roszczenia. Sąd Okręgowy podziela poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne, przyjmując je jako własne.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że apelacja strony powodowej została oparta na treści dokumentu zatytułowanego(...)doręczonego pełnomocnikowi apelanta w dniu 23 października 2014 r., który rzeczywiście różni się od uzasadnienia zaskarżonego wyroku doręczonego w dniu 17 listopada 2014 r. zarówno pod względem objętości, jak i zawartości merytorycznej. Pełnomocnik strony apelującej aż do zakończenia postępowania drugoinstancyjnego podtrzymał przy tym wszystkie zarzuty w postaci sformułowanej w apelacji z dnia 6 listopada 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – koperta k. 121), zarzucając jedynie dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 1 grudnia 2014 r., że Sąd Rejonowy naruszył także przepisyart. 350 § 1 i 2 k.p.c.,art. 351 § 1-3 k.p.c.przez wadliwie przyjęcie, że jest dopuszczalne: 1) „uzupełnienie” z urzędu treści uzasadnienia wyroku oraz, że 2) sprostowanie w uzasadnieniu wyroku niedokładności, błędów pisarskich lub innych oczywistych omyłek może polegać na dodaniu do treści uzasadnienia tekstu o objętości znacznie przekraczającej trzy strony maszynopisu, zawierającego ocenę stanu faktycznego i wywody o charakterze prawnym, istotne z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Okręgowy po przestudiowaniu i dokonaniu wnikliwej analizy akt sprawy doszedł do przekonania, że sytuacja, o której mowa była wynikiem wyłącznie pomyłki pracownicy sekretariatu, która zamiast prawidłowej wersji uzasadnienia autorstwa sędziego referenta orzekającego w badanej sprawie, załączyła omyłkowo do systemu Sędzia 2 elektroniczną wersję roboczą projektu sporządzonego przez asystenta sędziego, która znajdowała się w tym samym folderze co plik tekstowy ostatecznego uzasadnienia sędziego referenta i w konsekwencji wysłała do pełnomocnika powoda ów projekt asystenta, któremu z oczywistych przyczyn nie można przypisywać waloru uzasadnienia. Powyższe wynika w sposób jednoznaczny z notatki sporządzonej przez sekretarza sądowego w dniu 12 listopada 2014 r. /k. 122/. Pośrednio wynika to również z treści pisma Sędziego Referenta z dnia 1 października 2014 r. wysłanego faksem zawierającego pisemną prośbę o przedłużenie terminu do sporządzenia w niniejszej sprawie uzasadnienia z uwagi na to, że jest to sprawa zawiła /k. 110/. Prośba Sędziego Referenta została pozytywnie rozpoznana w dniu 2 października 2014 r. Faktem jest, iż oba doręczone pełnomocnikowi powoda dokumenty zatytułowana „uzasadnienie” różnią się od siebie, ale doręczony jako pierwszy z tych dokumentów nie był w istocie uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia, ale nieskończoną wersję roboczą sporządzoną przez asystenta (o czym świadczy chociażby różnica objętościowa obu dokumentów), która nigdy nie została asygnowana własnoręcznym podpisem Sędziego Referenta. Truizmem jest stwierdzenie, że autorem uzasadnienia może być wyłącznie sędzia orzekający w sprawie, co poświadcza własnym podpisem, dlatego nie można przywiązywać żadnej roli do odmiennej oceny materiału dowodowego z przesłanej omyłkowo wersji roboczej, której autorem był asystent, a która nigdy nie została zaakceptowana przez sędziego, skoro jej nie asygnował. Istotnym jest także i to, że w aktach sprawy za kartą 111- 114 znajduje się wyłącznie jedno uzasadnienie zaskarżonego wyroku opatrzone własnoręcznym podpisem sędziego i jest to wersja, którą pełnomocnik powoda otrzymał dopiero w dniu 17 listopada 2014 r., mimo iż na odwrocie karty widnieje opatrzona podpisem sekretarza informacja o tym, że to właśnie tę poprawną i ostateczną wersję uzasadnienia wysłano wraz z odpisem wyroku w dniu 16 października 2014 r., co również świadczy o tym, że mamy do czynienia li tylko z omyłką pracownika sekretariatu. Sąd II instancji zważył także, że apelacja strony powodowej została nadana placówce pocztowej w dniu 6 listopada 2014 r., wpłynęła natomiast do wydziału 12 listopada 2014 r. i znajduje się w aktach sprawy za prawidłowym uzasadnieniem (k. 111-114), bo oznaczona jest numerami kart od 116 do 119. Nie jest zatem tak, jak wywodził apelant, że jest to jakaś druga, nowa wersja uzasadnienia skarżonego wyroku, zawierająca uzupełnienia i sprostowania pierwszej wersji, a sporządzona celowo już po tym, jak do Sądu I instancji wpłynęła apelacja strony powodowej. Jeszcze raz należy podkreślić, że w aktach sprawy funkcjonuje wyłącznie jedno uzasadnienie podpisane przez Sędziego Referenta, którego treść odpowiada treści dokumentu, jaki pełnomocnik powoda otrzymał w dniu 17 listopada 2014 r. Dodatkowo należy podkreślić, że akta sprawy nie noszą żadnych znamion przerabiania, jak również brak podstaw by można było podejrzewać, że doszło do podrabiania dokumentów w nich zalegających. Świadczy o tym ciągłość zachowanej numeracji, a także brak przerabiania, czy skreśleń na kartach co do oznaczenia kolejnych numerów na poszczególnych kartach. Tym samym nie ma racji skarżący wywodząc, że Sąd Rejonowy sporządził w niniejszej sprawie dwa różne uzasadnienia. Nie można również zgodzić się z tym, że Sąd I instancji naruszył przepisyart. 350 § 1 i 2 k.p.c.,art. 351 § 1-3 k.p.c., skoro Sąd Rejonowy w rzeczywistości ani nie uzupełnił z urzędu treści uzasadnienia wyroku, ani też go nie sprostował. Choć błędne są wywody pełnomocnika apelanta na temat tego, że przepisyk.p.c.w ogóle nie przewidują możliwość uzupełnienia i sprostowania uzasadnienia wyroku (patrzart. 350 §1 i 2 k.p.c.), to przede wszystkim zauważyć w tym miejscu należy, że gdyby rzeczywiście Sąd I instancji dokonał uzupełnienia, czy też sprostowania swojego uzasadnienia, to musiałby przecież uprzednio w tym przedmiocie wydać stosowne postanowienie, a dopiero następczo – po jego uprawomocnieniu się – wydałby stronie odpis uzasadnienia nadając mu treść zgodną z sentencją postanowienia o sprostowaniu lub uzupełnieniu. Lektura akt sprawy wskazuje, że próżno w niej poszukiwać takiego orzeczenia. Na zakończenie odnosząc się do argumentacji pełnomocnika powoda, iżkodeks postępowania cywilnegonie przewiduje dwukrotnego wniesienia apelacji Sąd Okręgowy pragnie wskazać, że w realiach rozpoznawanej sprawy dopiero w momencie otrzymania rzeczywistego uzasadnienia zaskarżonego wyroku dla strony powodowej, która wcześniej wnioskowała o sporządzenie i doręczenie jej uzasadnienia wraz z odpisem wyroku, faktycznie otworzył się 14-dniowy termin do wniesienia apelacji, o którym mowa wart. 369 § 1 k.p.c., skoro poprzednio doręczony w dniu 23 października 2014 r. dokument - choć zatytułowany(...)i opatrzony stosowną pieczęcią i podpisem uprawnionego pracownika - nie był nim w rzeczywistości, albowiem ani nie został sporządzony, ani nie został podpisany przez sędziego orzekającego w pierwszej instancji. Powyższa konstatacja nie ma jednak żadnego wpływu na skuteczność wniesionej w dniu 6 listopada 2014 r. (za pośrednictwem poczty) przez stronę skarżącą apelacji, albowiem zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przeważa pogląd, iż dopuszczalne jest wniesienie apelacji przed doręczeniem stronie wyroku z uzasadnieniem (zob. uchwała SN z dnia 9 lutego 2000 r., III CZP 38/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 126). Nie byłoby skuteczne natomiast wniesienie tej apelacji przed wydaniem wyroku, gdyż zachodziłby w tym momencie brak przedmiotu zaskarżenia. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w badanej sprawie. Stąd też dalsze zarzuty sformułowane w apelacji strony powodowej zostały rozpoznane i ocenione przez Sąd II instancji, o czym mowa będzie w dalszej części uzasadnienia, natomiast z powodów, o których mowa była wyżej, zarzut naruszenia przepisówart. 350 § 1 i 2 k.p.c.,art. 351 § 1-3 k.p.c.okazał się być chybionym.
Również zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy dyspozycjiart. 328 § 2 k.p.c.okazał się nieskuteczny. W tym miejscu należy podkreślić, że konsekwencją wyżej przedstawionego wywodu jest to, że Sąd II instancji nie badał treści dokumentu doręczonego pełnomocnikowi apelującego w dniu 23 października 2014 r., skoro w rzeczywistości – jak to już wyżej zostało wykazane – nie był on uzasadnieniem rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Już choćby z tego powodu apelacja w tym zakresie nie mogła odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku. Skoro jednak zarzut ten został podtrzymany przez stronę skarżącą również na rozprawie apelacyjnej, przeto musiał być przedmiotem oceny Sądu Okręgowego, jednakże skierowanej na badanie uzasadnienia zalegającego w aktach niniejszej sprawy za kartą 111-114, którego odpis strona skarżąca otrzymała w dniu 17 listopada 2014 r. Wobec tego Sąd II instancji rozpoznając apelację w tym zakresie zważył, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem obrazaart. 328 § 2 k.p.c.może być skutecznym zarzutem apelacji tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie posiada wszystkich koniecznych elementów, bądź zawiera braki w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej (tak np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2013 roku, I ACa 715/13, LEX nr 1416118). Ponadto Sąd Apelacyjny w Łodzi w jednym ze swych orzeczeń stwierdził, iż zarzut naruszenia przepisuart. 328 § 2 k.p.c.może być usprawiedliwiony tylko w tych wyjątkowych okolicznościach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu całkowicie uniemożliwia dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2013 roku, I ACa 764/13, LEX nr 1416125). Chybionym jest też zrzut naruszenia normy prawa procesowego zawartej wart. 328 §2 k.p.c.bowiem po pierwsze uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zawiera wszystkie wymagane przez ustawodawcę elementy konstrukcyjne, a po wtóre należy podkreślić, że w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, iż z natury rzeczy sposób sporządzenia uzasadnienia orzeczenia nie ma wpływu na wynik sprawy, ponieważ uzasadnienie wyraża jedynie motywy wcześniej podjętego rozstrzygnięcia. Tym samym zarzut naruszenia przez Sąd przepisuart. 328 § 2 k.p.c.może znaleźć uzasadnienie tylko w tych wyjątkowych sytuacjach, w których treść uzasadnienia uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku rozumowania sądu, który doprowadził do wydania orzeczenia, gdy sfera motywacyjna pozostaje nie ujawniona lub niezrozumiała, lub gdy zawarte w nim rozważania pozostają całkowicie bez związku z rozpoznawaną sprawą. Te przykładowe uchybienia w zakresie sporządzenia uzasadnienia mogą mieć wpływ na wynik sprawy, o ile uniemożliwiają kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie opisana wyżej sytuacja nie miała miejsca. Sąd Rejonowy poczynił i ujawnił w uzasadnieniu ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, tj. wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, dla których przyznał im moc dowodową, a choć uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jest lakoniczne, to jednak cała jego treść pozwala odtworzyć tok rozumowania Sądu Rejonowego. Wskazać w tym miejscu wypada, że Sąd Rejonowy ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie wyjaśnił, na podstawie których dowodów określone fakty zostały wykazane. Dodatkowo należy podkreślić, że w pisemnym uzasadnieniu Sąd I instancji zobowiązany był podać„przyczyny, dla których innym dowodom sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej”(art.328 § 2 k.p.c.). Wydzielenie części uzasadnienia poświeconej ocenie materiału dowodowego jest zatem celowe jedynie w tej sytuacji, gdy określonym dowodom sąd nie dał wiary lub odmówił im mocy dowodowej. Jeśli ustalenia sądu zostały oparte na wszystkich dowodach zaofiarowanych przez strony, tak jak to miało miejsce w realiach niniejszej sprawy, tę część uzasadnienia Sąd mógł zatem pominąć, ograniczając się do stwierdzenia, że ustalenia sądu znajdują uzasadnienie we wszystkich przeprowadzonych dowodach, które zostały powołane przy ustalaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Sędzia nie ma bowiem obowiązku - w świetle uregulowania przyjętego wart.328 § 2 k.p.c.- wyjaśnienia, dlaczego określonym dowodom dał wiarę. Podnieść też należy, iż przepisart. 328 § 2 k.p.c.nie stanowi właściwej płaszczyzny do krytyki trafności przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku ustaleń faktycznych ani ich oceny prawnej (por. wyrok SN z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. II CSK 449/07, Lex nr 442515). Brak akceptacji poglądów sądu pierwszej instancji, czy ich krytyczna ocena nie jest argumentem uzasadniającym zarzut naruszenia omawianego przepisu. W ostatniej części badanego uzasadnienia - choć niepoprawnie zatytułowanej „Sąd Okręgowy zważył co następuje:” zamiast prawidłowo „Sąd Rejonowy zważył co następuje:”- została wyjaśniona podstawa prawna każdego rozstrzygnięcia zawartego w sentencji wyroku czego wymagał przepisart.328 § 2 k.p.c., albowiem Sąd I instancji wskazał, że orzekając w punkcie 1 sentencji zaskarżonego orzeczenia o oddaleniu powództwa rozstrzygnięcie oparł na treściart. 471 k.c.w związku z § 2 ust. 3 umowy pośrednictwa zawartej w dniu 15 lipca 2011 r. przez powoda i pozwaną, a orzekając o kosztach procesu w punkcie 2 sentencji rozstrzygnął na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.
Za chybiony należało także uznać podniesiony w apelacji zarzut naruszenia przez Sąd I instancji dyspozycjiart. 233 k.p.c.poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób sprzeczny z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego i przyjęcie, że pozwana nie przekazała oferty przekazanej jej przez powoda na podstawie umowy pośrednictwa, dotyczącej nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...)osobom trzecim w osobach swoich rodziców, ale żeA. S.iJ. S. (3)nabyli przedmiotową nieruchomość na podstawie ogłoszenia umieszczonego rzekomo na tablicy ogłoszeń w szpitalu wŁ., a także poprzez uznanie za wiarygodne zeznania świadkówA. M. (1)iA. K. (3), z uwagi na to, że nie są oni spokrewnieni, ani spowinowaceni ze stronami postępowania i w żadnym stopniu nie byli zainteresowani korzystnym rozstrzygnięciem dla którejkolwiek ze stron postępowania, podczas gdy świadekA. M. (1)również zawarł z powodem umowę pośrednictwa dotyczącą nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), nakładającą na świadka obowiązek zapłaty prowizji, a świadekA. K. (3)jest zaprzyjaźniona z rodzicami pozwanej, co skutkowało przyjęciem, że pozwana nie przekazała oferty dotyczącej spornej nieruchomości osobom trzecim w osobach swoich rodziców, ale żeA. S.iJ. S. (3)nabyli przedmiotową nieruchomość na podstawie ogłoszenia umieszczonego rzekomo na tablicy ogłoszeń w szpitalu wŁ..
Odnosząc się do powyższych zarzutów należy wskazać, że w myśl powołanego przepisuart. 233 § 1 k.p.c.Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem Sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna ona odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji.
W kontekście powyższych uwag należy stwierdzić, że – wbrew twierdzeniom apelującego – w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy i nie naruszył przy tym dyspozycjiart. 233 § 1 k.p.c.Przeprowadzona przez tenże Sąd ocena materiału dowodowego jest w całości logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, podniesione zaś w tym zakresie w apelacjach zarzuty stanowią w istocie jedynie niczym nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi i nieobarczonymi jakimkolwiek błędem ustaleniami Sądu pierwszej instancji. Sąd ten poczynił swoje ustalenia faktyczne na podstawie całokształtu zgromadzonych w toku postępowania dowodów, tj. przedłożonych dokumentów, zeznań świadków oraz zeznań stron, których wiarygodność, rzetelnośći prawdziwość została przez Sąd pierwszej instancji oceniona w sposób prawidłowy. Trafnie Sąd Rejonowy wywiódł, że dokumenty zalegające w aktach sprawy nie budzą wątpliwości, a zatem stanowią w pełni wiarygodne źródło dowodowe. Sąd Okręgowy zważył, że dowody w postaci dokumentów, na podstawie których Sąd I instancji oparł poczynione przez siebie ustalenia faktyczne, korzystają z domniemania prawdziwości zawartych w nich oświadczeń z mocyart. 244 i nast. k.p.c.a ponadto nie zostały zakwestionowane przez żadną ze stron. Nie popełnił także żadnego błędu Sąd Rejonowy dając wiarę w całości zeznaniom świadkówA. M. (1),A. K. (3),J. S. (3)iA. S.. Sąd Okręgowy dokonując takiej oceny stawianego w apelacji zarzutu miał przy tym na względzie w szczególności wielokrotnie podnoszoną przez Sąd Najwyższy argumentację, zgodnie z którą ocena zeznań świadków nie może ograniczać się do rodzaju stosunków łączących świadka ze stroną, ale powinna opierać się na zestawieniu treści zeznań z pozostałymi dowodami naświetlającymi okoliczności sprawy w sposób odmienny i na dokonaniu prawidłowego wyboru, po rozważeniu wynikłych sprzeczności w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego (np. wyrok SN z dnia 17 listopada 1966 roku; II CR 423/66; Biuletyn SN 1967, nr 3, poz. 45). W realiach niniejszej sprawy nie można nie zauważyć, że – wbrew wywodom apelanta - zeznania świadków były wzajemnie ze sobą i z pozostałymi dowodami w postaci powołanych wyżej dokumentów spójne, nie zawierały wewnętrznych sprzeczności, wzajemnie ze sobą i z dokumentami korelowały. Sąd II instancji zważył w tym zakresie, że jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Taka sytuacja w realiach niniejszej sprawy nie miała jednak miejsca.
W świetle powyższych uwag za w pełni trafne należało uznać zatem stanowisko Sądu Rejonowego, iż strona powodowa nie zdołała w niniejszej sprawie wykazać podstawowej przesłanki odpowiedzialności pozwanej, tj. nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwaną, a mianowicie tego, żeJ. S. (2)ujawniła i przekazała przedstawioną jej przez powoda ofertę sprzedaży nieruchomości położonej w przyul. (...)wŁ.osobom trzecim - w tym wypadkuA.iJ.małżonkom(...)i na skutek tej czynności osoby te nabyły nieruchomość należącą uprzednio doA. M. (1). W tym miejscu wskazać należy, że obowiązkiem strony powodowej, którą zresztą od samego początku reprezentował profesjonalny pełnomocnik, było przygotowanie się do prowadzenia procesu, także pod względem przygotowania materiału dowodowego, które to obowiązki wynikają zart. 6 k.c.w zw. zart. 232 zd. 1 k.p.c.i winny być realizowane przez stronę w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Powód nie przedstawił tymczasem żadnych wiarygodnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, z których wywodził żądanie wyrażone w pozwie. Co więcej, Sąd II instancji zważył, że poza sporem pozostawało, iż pracownik powoda wyraził zgodę na uczestniczenie rodziców pozwanej w oględzinach nieruchomości w charakterze doradców, a także to, że firma powoda nie zawarła z rodzicami pozwanej umowy pośrednictwa. Okoliczność ta została również wprost przyznana w apelacji /k. 118 verte/. Nie można zatem czynić zarzutu pozwanej, że ujawniła i przekazała przedstawioną jej przez powoda ofertę sprzedaży przedmiotowej nieruchomości wbrew łączącej strony zapisom umowy o pośrednictwie, skoro rodzice pozwanej wiedzę na ten temat powzięli za pełną wiedzą i zgodą pracownika powodaA.K.-K., która nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń, co do obecnościA.iJ.małżonków(...)podczas oględzin nieruchomości stanowiącej własnośćA. M. (1). Trafnie w tym zakresie Sąd I instancji stwierdził, że skoro pracownik powoda wyraziła zgodę na uczestnictwo rodziców pozwanej w oględzinach nieruchomości, tym samym dopuszczała możliwość, że z ofertą faktycznie zapoznają się osoby trzecie nie związane z powodowym biurem umową pośrednictwa, dodając, że nie istniały żadne obiektywne przeszkody ku temu, aby w/w pracownik powoda nie wyraził zgody na uczestnictwo w oględzinach rodziców pozwanej, bądź też zażądał od tych osób przed oględzinami zawarcia z powodem odrębnych umów pośrednictwa czego jednakA. K. (2)nie uczyniła. Sąd Rejonowy słusznie przy tym zauważył, że podczas oględzin nieruchomości, ani bezpośrednio po oględzinachA. K. (2)nie udostępniła pozwanej ani jej rodzicom danych sprzedającego nieruchomośćA. M. (1), a zatem ani pozwana, ani jej rodzice nie mieli faktycznych możliwości skontaktowania się ze sprzedającym i co istotne takich prób po oględzinach nie podejmowali, co wprost wynika z materiału dowodowego jaki został temu Sądowi zaoferowany w sprawie, a zwłaszcza z treści zeznań świadkaA. M. (1). Sąd II instancji po zapoznaniu się z treścią zeznań w/w świadka podzielił ocenę Sądu Rejonowego, że to z inicjatywy i na skutek działańA. M. (1), który w sierpniu 2011 roku zamieścił ogłoszenie o sprzedaży domu na tablicy ogłoszeń ZOZ wŁ.,A. S.powzięła na ten temat wiedzę i w wyniku nawiązania kontaktu przez nią zA. M. (1)oraz dwukrotnych wizyt na nieruchomości rodziców pozwanej związanych z leczeniemJ. S. (3)w sierpniu 2011 r. doszło do zawarcia umowy zamiany. Zeznania tego świadka korelowały i wzajemnie uzupełniały się z zeznaniami złożonymi przez świadkówA. S.iA. K. (3). Sąd Okręgowy w całości podzielił także ocenę Sądu I instancji co do tego, że ani z faktu, iż pozwana wraz z rodzicami jest współkredytobiorcą kredytu hipotecznego, ani z faktu, że pozwana w chwili obecnej zamieszkuje wraz z rodzicami nie sposób – wbrew uzasadnieniu apelacji – wywieść wniosku, że to na skutek ujawnienia i przekazywania oferty przez pozwaną doszło do zawarcia transakcji pomiędzyA. M.iA.iJ.małżonkami(...). Co się zaś tyczy argumentacji apelanta, że jedni świadkowie lepiej, inni gorzej pamiętali treść ogłoszenia wywieszonego przezA. M. (1), to Sąd Okręgowy zważył, że z uwagi na znaczny upływ czasu od chwili zajścia badanych w sprawie okoliczności u niektórych osób w pamięci mogły zatrzeć się szczegóły, u innych zaś mogły one pozostać bardziej żywe. Nie zmienia to jednak faktu, że świadkowie ci zgodnie i konsekwentnie zeznali, żeA. M. (1)umieścił na tablicy ogłoszeń swoją ofertę dotyczącą sprzedaży lub zamiany jego nieruchomości, na podstawie której ostatecznie doszło do zawarcia transakcji pomiędzy rodzicami pozwanej aA. M. (1).
Mając na uwadze powyższe, a także fakt, że w postępowaniu apelacyjnym nie ujawniono okoliczności, które Sąd drugiej instancji winien wziąć pod uwagę z urzędu, apelacja podlegała oddaleniu w oparciu oart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w punkcie 2. wyroku na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty poniesione przez powódkę w tym postępowaniu złożyło się jedynie wynagrodzenie jej pełnomocnika w osobie adwokataM. K., którego wysokość ustalono na podstawie§ 6 pkt. 5w zw. z§ 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 461).