Sąd Okręgowy w Płocku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 341/15
Data wyroku: 2015-09-02 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Katarzyna Mirek-Kwaśnicka, Elżbieta Włodarczyk, Renata Wanecka
Słowa kluczowe: Zniesienie Współwłasności
Podstawa prawna: art. 211 kc w zw. z art. 93 ust. 1 i 3 u.g.n., art. 96 ust. 2 u.g.n.
Teza: ograniczenie dotyczące zniesienia współwłasności nieruchomości poprzez fizyczny podział przewidziane w ustawie o gospodarce nieruchomości

Sygn. akt IV Ca 341/15

POSTANOWIENIE
Dnia 2 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny – Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodnicząca – SSO Elżbieta Włodarczyk
Sędziowie SSO Renata Wanecka (spr.)
SSO Katarzyna Mirek - Kwaśnicka
Protokolant sekr. sądowy Anna Bałdyga
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. wP.
sprawy z wnioskuA. P.,N. K.,E. K.
z udziałemR. K.,A. K.
o zniesienie współwłasności
na skutek apelacji uczestnikaR. K.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Gostyninie z dnia 13 stycznia 2015 r.
sygn. akt I Ns 359/13
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie 1 i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gostyninie, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za II instancję oraz uchylić punkt 2 zaskarżonego postanowienia.
Sygn. akt IV Ca 341/15

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gostyninie postanowieniem częściowym z 13 stycznia 2015r. dokonał zniesienia współwłasności nieruchomości położonej wG., oznaczonej w ewidencji gruntów, jakodziałka nr (...), uregulowanej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gostyninie(...)w ten sposób, że podzielił ją zgodnie z projektem podziału wariant I, sporządzonym przez geodetęT. S.na mapie zaewidencjonowanej w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym prowadzonym przez Starostę(...)za numerem ewidencyjnym P.(...).2014.528 na działki o numerach:(...)o powierzchni 0,0305 ha,(...)o powierzchni 0,0018 ha,(...)o powierzchni 0,0755 ha,(...)o powierzchni 0,0756 ha,(...)o powierzchni 0,0755 ha idziałkę numer (...)przyznał na wyłączną własnośćE. P.iN.małżonkomK.na prawach wspólności ustawowej, adziałkę numer (...)przyznał na wyłączną własnośćA. P., zaś w pozostałym zakresie zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy I Ns 560/13.
Sąd Rejonowy dokonał następujących ustaleń:
Nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów, jakodziałka nr (...)o powierzchni 0,2589 ha, położona wG., stanowi współwłasność po 1/3 częściA.iR.małżonkówK.,E. P.iN.małżonkówK.orazA. P.. Dla nieruchomości tej Sąd Rejonowy w Gostyninie prowadziksięgę wieczystą (...).
Zdziałką nr (...)graniczydziałka nr (...). Objęte są one ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą nr 155/(...)z 18 grudnia 2012r. Zgodnie z planem, działki te znajdują się na terenie publicznej drogi lokalnej i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej lub w zabudowie bliźniaczej i szeregowej o wysokości zabudowy do 12 m, przy czym ustalono minimalną powierzchnię wydzielanej działki dla zabudowy wolnostojącej na 800 m2. Ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu i obowiązujące zasady kształtowania zabudowy narzucają połączenie częścidziałek nr (...)w celu wydzielenia działek budowlanych. W ustalonych przez biegłego wariantach podziałudziałki nr (...), zostały wydzielone działki z przeznaczeniem pod drogę gminną. W zamian za nie GminaG.przeniesie na właścicieli wydzielonych działek częścidziałki nr (...).
Działka nr (...)ma nieuregulowany stan prawny, a przed Wojewodą(...)toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia własności tego gruntu przezGminę M.G.z mocy prawa.
W Sądzie Rejonowym w Gostyninie toczy się sprawa I Ns 560/14 z wnioskuR. K.z udziałemA. K.o podział majątku wspólnego.
Dokonując oceny prawnej, Sąd I instancjiwskazał, że zgodnie zart. 210 kckażdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności, a uprawnienie to można wyłączyć przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat 5. Nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów nr(...)o pow. 0,2589 ha stanowi współwłasność wnioskodawców i uczestników postępowania. Skoro współwłaściciele nie wyłączyli przez czynność prawną uprawnienia do żądania zniesienia współwłasności, to niewątpliwie przysługuje im to uprawnienie, czego realizacją jest ich wniosek o zniesienie współwłasności.
Sąd podniósł, że jeżeli brak podstaw do wydania postanowienia na zgodny wniosek współwłaścicieli, a zachodzą warunki do dokonania podziału w naturze, sąd dokonuje tego podziału na części odpowiadające wartości udziałom współwłaścicieli z uwzględnieniem wszelkich okoliczności zgodnie z interesem społeczno-gospodarczym, zaś różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty pieniężne (art. 623 kpc). W niniejszej sprawie wnioskodawcy oraz uczestniczka postępowaniaA. K.złożyli zgodny wniosek o zniesienie współwłasności, jednak uczestnik postępowaniaR. K.nie wyraził zgody na zaproponowany podział. Skutkowało to koniecznością dokonania podziału nieruchomości przez sąd zgodnie zart. 623 kpc.
W toku postępowania Sąd Rejonowy dopuścił dowód z opinii biegłego geodety w celu wydzielenia działek. Zgodnie z propozycją wnioskodawców i uczestniczki postępowania został sporządzony wariant I podziałudziałki nr (...), w którym została ona podzielona na pięć działek, oznaczonych numerami:(...)o pow. 0,0305 ha,(...)o pow. 0,0018 ha,(...)o pow. 0,0755 ha,(...)o pow. 0,0756 ha oraz(...)o pow. 0,0755 ha, przy czymdziałki nr (...)zostały wydzielone pod poszerzenie drogi lokalnej. Natomiast zgodnie z propozycją uczestnika postępowaniaR. K., został sporządzony wariant II podziałudziałki nr (...), w którym została ona podzielona na cztery części, a mianowicie:działkę nr (...)o pow. 0,0305 ha,działkę nr (...)o pow. 0,0018 ha,działkę nr (...)o pow. 0,1133 ha orazdziałkę nr (...)o pow. 0,1133 ha, przy czymdziałki (...)zostały wydzielone pod poszerzenie drogi lokalnej.  Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z wariantem I, wszyscy współwłaściciele nieruchomości otrzymaliby działki odpowiadające wielkości ich udziałów, a w związku z tym nie zaistniałaby konieczność wyrównywania udziałów przez dopłaty. Co więcej, podział taki odpowiada wcześniejszym ustaleniom współwłaścicieli dotyczącym tego, którą konkretnie działkę otrzyma każdy z nich. Taki podział prowadziłby do całkowitego zniesienia współwłasności nieruchomości, a zatem odpowiadałby istocie roszczenia zart. 210 kc.W przypadku wariantu II nie doszłoby do zniesienia współwłasności nieruchomości, gdyżdziałka nr (...)nadal pozostawałaby we współwłasności wnioskodawców, co nie jest ich wolą. Podział taki nie uwzględnia wielkości udziałów wszystkich współwłaścicieli w nieruchomości, rodzi konieczność dopłat i ustalania wartości poszczególnych działek oraz faktycznie nie prowadzi do zniesienia współwłasności.
Z tych względów, Sąd Rejonowy ocenił, że przesłanki określone wart. 623 kpcspełnia wariant I. Sąd uznał również, że zgodnie z tym wariantem nowopowstałe działki mają dostęp do drogi publicznej oraz jest on zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i dlatego zdziałki nr (...)zostały wydzielone działki na poszerzenie drogi (działki nr (...)). Wprawdzie zgodnie z planem, działki budowlane muszą mieć powierzchnię minimalną 800 m2, a działki wydzielone zgodnie z wariantem I są mniejsze, jednak podział ten jest zgodny z planem, gdyż przewiduje on zagospodarowanie tych działek łącznie zdziałką nr (...)przez przyłączenie części tej działki do każdej z wydzielanych działek, zwiększając ich powierzchnię.
Sąd Rejonowy wskazał również, że zgodnie zart. 317 § 1 kpcsąd może wydać wyrok częściowy, jeżeli nadaje się do rozstrzygnięcia tylko część żądania lub niektóre z żądań pozwu. W związku zart. 13 § 2 kpcprzepis ten stosuje się odpowiednio do postępowania nieprocesowego. W ocenie Sądu, do rozstrzygnięcia nadawał się wniosek w części dotyczącej podziałudziałki nr (...)na pięć działek zgodnie z wariantem I opinii biegłego geodety i przyznania na wyłączną własnośćdziałki nr (...)dlaE. P.iN.małżonkówK.orazdziałki nr (...)dlaA. P.. Wnioskodawcy chcieli, aby te konkretne działki zostały im przyznane, a działki odpowiadają wielkości ich udziałów w nieruchomości. W przypadkudziałki nr (...)orazdziałek nr (...), które miałyby pozostać we współwłasności do czasu przejęcia na poszerzenie drogi lokalnej, istnieje przeszkoda do rozstrzygnięcia. Działka ta, zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami współwłaścicieli, miała należeć do uczestników postępowaniaA.iR.małżonkówK.. Obecnie została wyłączona ich wspólność majątkowa, ale w Sądzie Rejonowym w Gostyninie toczy się sprawa o podział ich majątku wspólnego , do którego należy również udział w przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na brak porozumienia między uczestnikami, zajmują oni przeciwne stanowiska.R. K.nie godzi się na podział nieruchomości zgodny z wariantem I, natomiastA. K.nie chce, aby działkę przyznać jej na wyłączną własność. Zdaniem Sądu Rejonowego, dopiero po dokonaniu podziału majątku wspólnego w sprawie I Ns 560/13 i przyznaniu udziału w tej nieruchomości jednemu z uczestników, możliwe będzie całkowite zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości i dokonanie ewentualnych rozliczeń między współwłaścicielami. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie sprawy o zniesienie współwłasności zależy od wyniku postępowania o podział majątku wspólnego uczestników postępowaniaA.iR.małżonkówK.(I Ns 560/13) i dlatego na podstawieart. 177 § 1 pkt 1 kpczawiesił postępowanie w pozostałym zakresie.
Zdaniem Sądu I instancji, na obecnym etapie postępowania nie było potrzeby dopuszczania dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości. Podział według wariantu I jest podziałem fizycznym nieruchomości na części odpowiadające wartości poszczególnych udziałów bez konieczności dopłat. Nie oznacza to jednak, że w toku dalszego postępowania dowód taki nie zostanie przeprowadzony, jeśli wyniknie taka konieczność w związku ze stanowiskiem współwłaściciela nieruchomości ustalonego w postępowaniu sygn. akt I Ns 560/13.
Apelację od postanowienia złożyłR. K., zaskarżając je w całości i zarzucił naruszenie prawa procesowego, a mianowicie:
-art. 317 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpcpoprzez błędną jego interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że uczestnik zajmował w sprawie odmienne stanowisko co do sposobu podziału nieruchomości niż wnioskodawcy i uczestniczka;
-art. 177 § 1 pkt. 1 kpcprzez błędną interpretację i brak zastosowania go w stosunku do całego postępowania;
-art. 214 kpcpoprzez wydanie postanowienia częściowego podczas rozprawy w dniu 13 stycznia 2015r., o którejR. K.nie został powiadomiony, a tym bardziej o zamiarze wydania takiego orzeczenia, gdyż takiego wniosku nie zgłaszał żaden z uczestników postępowania;
-art. 299 kpcw zw. zart. 304 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpcpoprzez brak przesłuchania w sprawie uczestnikaR. K.;
-art. 623 kpcpoprzez błędną jego interpretację i zastosowanie, polegające na uznaniu, iż tylko wariant I opinii biegłego geodety spełnia przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie;
- oddalenie wniosku dowodowego uczestnika o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu geodezji, skoro wariant I podziału nieruchomości jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (zbyt mała powierzchnia działek), a przy tym zawiera założenie połączenia w przyszłości działek wskazanych w tym wariancie z działkami, które jeszcze nie mają uregulowanego stanu prawnego.
Mając powyższe na uwadze,R. K.wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy I Ns 560/13, ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Gostyninie do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na apelację, uczestniczkaA. K.wniosła o jej oddalenie. WnioskodawczynieA. P.iE. K.również wniosły o oddalenie apelacji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione zasługują na uwzględnienie.
Sąd podziela stanowiskoR. K.przede wszystkim co do nieprawidłowego zastosowaniaart. 623 kpc, który stanowi, że jeżeli brak podstaw do wydania postanowienia na zgodny wniosek współwłaścicieli (art. 622 kpc), a zachodzą warunki do dokonania podziału w naturze, sąd dokonuje tego podziału na części odpowiadające wartością udziałom współwłaścicieli z uwzględnieniem wszelkich okoliczności zgodnie z interesem społeczno-gospodarczym. Różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty pieniężne. W takim wypadku Sąd dokonuje podziału fizycznego badając również, czy zachodzą warunki, o jakich mowa wart. 211 kc,art. 212 § 1 kcorazart. 213 kc.W myślart. 211 kckażdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
Zasadą jest, że zniesienie współwłasności powinno nastąpić przede wszystkim przez podział fizyczny rzeczy wspólnej. Podział w naturze rzeczy jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności. Podziału fizycznego rzeczy może więc żądać każdy ze współwłaścicieli. Uprawnienie to jest wyłączone tylko wyjątkowo, tj. gdyby dokonanie podziału było sprzeczne z przepisami ustawy lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo gdyby podział pociągał za sobą istotną zmianę tej rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
Ustawowe zakazy podziału dotyczą przede wszystkim nieruchomości. Tego rodzaju ograniczenia odnośnie do nieruchomości gruntowych położonych na obszarach o przeznaczeniu nierolniczym zawieraustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami(Dz. U. 2015.782 j.t). W myśl art. 93 ust. 1 u.g.n. jej podział jest możliwy, o ile jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaś nieruchomości utworzone w wyniku podziału będą miały dostęp do drogi publicznej (art. 93 ust. 3 u.g.n.).
Zaproponowany przez biegłego geodetę I wariant podziału nieruchomości stanowiącejdziałkę (...)położoną wG.nie spełnia tych wymogów.
Zgodnie z projektem zakładającym podział nieruchomości na pięć części (wariant I), działki oznaczone numerami:(...),(...),(...)i(...)w istocie nie mają dostępu do drogi publicznej. Działka stanowiąca współwłasność wnioskodawców i uczestników obecnie posiada dostęp do drogi publicznej wyłącznie od stronyulicy (...). Sąsiadująca z niądziałka (...), która na mapie oznaczona jest jako „droga”, nie spełnia kryteriów, o których mowa wart. 1, 2 i 2a ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych(Dz. U. 2015.460 j.t.). Zgodnie z tymi przepisami, drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie w/w ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1). Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne (art. 2 ust. 1). Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (art. 2a.ust. 2).
GminaG.nie jest właścicielemdziałki (...), a postępowanie administracyjne przed Wojewodą(...), dotyczące własności tej nieruchomości, nie jest zakończone. W tym stanie rzeczy żaden z wariantów podziału wspólnej nieruchomości, zaproponowany przez biegłegoT. S., w ocenie Sądu Okręgowego, nie jest dopuszczalny, bowiem w obecnym stanie prawnym, w każdym z tych wariantów niezbędne jest ustanowienie służebności gruntowych.
Z tych przyczyn nie można zgodzić się również z poglądem Sądu Rejonowego, iż projekt podziału w wariancie I, jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wprawdziedziałka (...)jest przewidziana do łącznego zagospodarowania z nieruchomością będącą przedmiotem zniesienia współwłasności, ale nie zmienia to faktu, iż obecnie wydzielone działki nie spełniają kryterium minimalnej powierzchni 800 m2. Dopóki GminaG.nie przeniesie na rzecz współwłaścicieli własności gruntu o takiej powierzchni, by każda z działek uzyskała co najmniej 800 m2, tego rodzaju podział fizyczny jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na marginesie należy zauważyć, że jeśli GminaG.uzyska tytuł własności dodziałki nr (...), a następnie jej część przeznaczy na powiększenie sąsiedniejdziałki (...), to tym bardziej aktualizuje się problem braku dostępu do drogi publicznej dla nowo utworzonych działek, które będą znajdowały się w części wschodnio - południowej. Niewykluczone, że GminaG.planuje taką rozbudowęulicy (...), która zapewni dostęp do drogi publicznej nie tylko od strony zachodnio – północnej, ale również od strony południowej, w sprawie nie ma jednak żadnych ustaleń na ten temat.
W obecnym stanie prawnym zaproponowane przez biegłego geodetę warianty podziałudziałki nr (...)są niezgodne nie tylko z treścią art. 93 ust. 3, ale również art. 96 ust. 2 u.g.n. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy o podziale nieruchomości orzeka sąd (…), jeżeli podział nieruchomości jest uzależniony od ustaleń planu miejscowego (…), sąd zasięga opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Sąd II instancji podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z 22 listopada 2013r. w sprawie II CSK 144/13 (LEX nr 1413511), zgodnie z którym w art. 96 ust. 2 u.g.n. ustawodawca przewidział wyraźnie obowiązek wystąpienia przez sąd cywilny o taką opinię w toku rozpoznania sprawy o podział nieruchomości (verba legis – „sąd zasięga opinii”), jeżeli „podział nieruchomości uzależniony jest od ustaleń planu miejscowego” (…). Niewątpliwie celem omawianego obowiązku jest odpowiednie zharmonizowanie (zweryfikowanie) planowanego podziału nieruchomości z interesem także innych właścicieli sąsiednich nieruchomości. Ujawniają się w ten sposób z pewnością publiczno-prawne elementy opinii organu określonego w art. 96 ust. 2 u.g.n. Należy przyjąć, że sama ocena tego, czy następuje w ogóle „uzależnienie” planowanego podziału nieruchomości od „ustaleń planu miejscowego” powinna należeć do organu opiniującego (art. 96 ust. 2 u.g.n.), a nie do sądu.
Ujawnione w toku postępowania wątpliwości co do zgodności projektowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego tym bardziej świadczyły o potrzebie uzyskania opinii na podstawie art. 96 ust. 2 u.g.n. przed dokonaniem definitywnego podziału nieruchomości objętej postepowaniem o zniesienie współwłasności.
Na uwzględnienie zasługuje także zarzut naruszeniaart. 317 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc. Zdaniem Sądu Okręgowego w sprawie nie było podstaw do wydania postanowienia częściowego. Sąd I instancji poprzestał jedynie na przyznaniu na własność dwóchdziałek oznaczonych numerami (...)wnioskodawcom, zgodnie z ich wnioskiem, ale nie rozpoznał istoty sprawy. Nie tylko nie orzekł o pozostałej części nieruchomości, powodując, iż pozostaje ona nadal we współwłasności wnioskodawców i uczestników, ale również nie wypowiedział się co do ewentualnych dopłat. Z uzasadnienia postanowienia wynika, iż w ocenie Sądu przyznane na własność działki odpowiadają wielkością udziałów przysługujących wnioskodawcom, ale jeśli intencją Sądu meriti było nie obciążać ich dopłatami, należało o tym orzec. Na marginesie należy tylko zaznaczyć, że takie przekonanie Sądu nie jest poparte żadnymi dowodami, a jest to jedna z okoliczności spornych międzyR. K., a pozostałymi współwłaścicielami.
Należy również co do zasady zaakceptować stanowisko apelującego, iż Sąd Rejonowy dopuścił się obrazyart. 177 § 1 pkt. 1 kpc. Jednak wbrew jego przekonaniu, naruszenie to nie polegało na tym, iż Sąd w całości powinien był zawiesić niniejsze postepowanie do czasu zakończenia sprawy z jego wniosku o podział majątku wspólnego, ponieważ udział w nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)należy do wspólnego dorobku uczestnikówR. K.iA. K.. Ustanie wspólności majątkowej między uczestnikami skutkuje przekształceniem współwłasności łącznej we współwłasność w częściach ułamkowych, zatem obecnieR. K.iA. K.przysługują w nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postepowania udziały po 1/6 części. Nie ma przeszkód, aby w tym postępowaniu Sąd dokonał zniesienia współwłasności, skoro każdemu z byłych małżonków przysługuje osobno udział w nieruchomości.
Pozostałe zarzuty podniesione w apelacji nie są zasadne. Sąd w sprawie o zniesienie współwłasności nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu z przesłuchania stron. Jeśli ocenił, iż pozostały materiał dowodowy jest wystarczający do rozstrzygnięcia, to mógł zrezygnować z tego dowodu, który ma charakter subsydiarny i nie jest jego celem prezentowanie stanowiska procesowego.R. K.przedstawił swoje poglądy na temat żądań pozostałych współwłaścicieli odnośnie sposobu wyjścia ze współwłasności zarówno w pismach procesowych, jak i na rozprawie.
Ponadto nie jest trafny zarzut, iż uczestnik nie był prawidłowo zawiadomiony o rozprawie 13 stycznia 2015r. Na poprzednim terminie 25 listopada 2014r. obecny był jego pełnomocnik r.pr.W. L.i został on ustnie poinformowany o dacie następnej rozprawy.
Osobisty udział stron w procesie w zasadzie nie jest obowiązkowy, dlatego otrzymują oni jedynie zawiadomienia o terminie rozprawy, chyba że Przewodniczący zarządzi ich wezwanie (art. 208 § 1 pkt. 1 kpc), co ma często miejsce z uwagi na duże znaczenie wysłuchania informacyjnego stron (art. 212 kpc) oraz dążenie do pojednania stron (art. 6 kpciart. 223 kpc) czy konieczność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron (art. 299 kpcw zw. zart. 304 kpc). Zgodnie zart. 149 § 2 kpco posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony i osoby zainteresowane przez wezwanie lub ogłoszenie podczas posiedzenia. Stronie nieobecnej na posiedzeniu jawnym należy zawsze doręczyć wezwanie na następne posiedzenie. Przepis ten należy jednak czytać łącznie zart. 133 § 3 kpc, który przewiduje, że jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism sądowych, doręczenia należy dokonać tym osobom. W związku z tym, w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji nie dopuścił się żadnych uchybień w zawiadomieniuR. K.o rozprawie 13 stycznia 2015r.
W ocenie Sądu Okręgowego nie doszło do uchybienia polegającego na pominięciu dowodu z opinii innego biegłego geodety. Nie ma żadnych przeszkód, aby Sąd nadal korzystał z opinii przygotowanych przezT. S., z tym, że po wskazaniu właściwych kryteriów, które powinny spełniać przygotowane przez niego projekty podziału nieruchomości.
Z tych wszystkich względów, Sąd II instancji uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy. W postępowaniu ponownym należy dokonać zniesienia współwłasności całej nieruchomości. Uznając, że fizyczny podział nieruchomości co do zasady jest możliwy, należy zaprojektować go w taki sposób, aby był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a każda z wydzielonych działek miała zapewniony dostęp do drogi publicznej, w razie konieczności niezbędne jest ustanowienie służebności gruntowej. Jeśli nie będzie możliwe wydzielenie trzech działek (co przy obecnym stanie faktycznym jest niemal pewne), należy rozważyć podział na dwie części z obowiązkiem zasądzenia dopłaty. Ponadto Sąd powinien zwrócić się do BurmistrzaG.o wydanie opinii w trybie art. 96 ust. 2 u.g.n. W dalszej kolejności należy dopuścić dowód z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości na okoliczność ustalenia wartości rynkowej działek, które powstaną na skutek podziału w celu zasądzenia ewentualnej dopłaty (dopłat) z tytułu wyrównania udziałów.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie w punkcie 1 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gostyninie na podstawieart. 386 § 4 kpc, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za II instancję stosownie doart. 108 § 2 kpc. Ponadto Sąd uchylił punkt 2 zaskarżonego postanowienia, stosującart. 386 § 1 kpc.