Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1566/14
Data wyroku: 2015-01-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Wolfke-Kobzar, Anna Guzińska, Franciszek Marcinowski
Słowa kluczowe: Depozyt Sądowy
Podstawa prawna: art. 470 kc

Sygn. akt I ACa 1566/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 stycznia 2015 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Beata Wolfke - Kobzar

Sędziowie:

SSA Anna Guzińska (spr.)
SSA Franciszek Marcinowski

Protokolant:

Katarzyna Rzepecka

po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2015 r. we Wrocławiu na rozprawie
sprawy z powództwaK. C.,Z. C.iB. S.-przedsiębiorców prowadzących działalność pod firmą:Przedsiębiorstwo (...)K. C.,B. S.,(...) s.c.wL.w upadłości układowej
przeciwkoGminieS.
przy udziale nadzorcy sądowegoA. J.
o zapłatę
na skutek apelacji powodów
od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy
z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt VI GC 196/14

1
oddala apelację;

2
zasądza od powodów solidarnie na rzecz strony pozwanej 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE
PowodowieK. C.,Z. C.iB. S.– przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą pod firmą:Przedsiębiorstwo (...)K. C.,B. S.,(...) s.c.wL.w upadłości układowej, domagali się zasądzenia od strony pozwanej – GminyS.kwoty 126.501,28 zł oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Wyrokiem z dnia 3 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił powództwo i zasądził od powodów na rzecz strony pozwanej solidarnie kwotę3.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Istotne dla rozstrzygnięcia, ustalenia Sądu I instancji przedstawiały się następująco.
Strony łączyła umowa o roboty budowlane, po wykonaniu którejpowodowie wystawili w dniu 18 grudnia 2013 r. stronie pozwanej fakturę VATtytułem finansowego końcowego rozliczenia zadania. Wierzytelność z powyższejumowy powodowie zbyli na rzecz(...) Bank S.A.wW.umową z dnia5 kwietnia 2013 r. Strony zastrzegły, że umowa ma datę pewną od daty jej zawarcia. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy wL.ogłosiłw stosunku do powodów upadłość z możliwością zawarcia układu. Wobec zgłoszenia stronie pozwanej roszczeń co do kwoty 126.501,28 zł zarówno przez(...) Bank S.A.jak i przez powodów oraz tym samym zaistnienia sporu co do podmiotu, który jest wierzycielem strony pozwanej, w dniu 27 czerwca 2014 r. złożyła ona kwotę tę do depozytu sądowego, w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w Świebodziniez dnia 23 czerwca 2014 r., w którym wskazano, że depozyt należy wydać temuz uczestników postępowania, który wykaże stosownym prawomocnym orzeczeniem sądowym bądź w inny sposób swoje prawa do wyżej opisanej kwoty.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy oddalił powództwo, wskazując, że złożenie spornej kwoty do depozytu sądowego przez stronę pozwaną nastąpiło z zachowaniem wszystkich przesłanek ważności, wywołując skutki tożsame ze spełnieniem świadczenia. Sąd uznał, że skoro dłużnik skutecznie uwolnił się od zobowiązania poprzez złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu, nie istniały podstawy do uwzględnienia żądania zasądzenia złożonej do depozytu kwoty pieniężnej. Badając ważność złożenia spornej kwoty do depozytu, Sąd wskazał,że przedmiotem świadczenia były środki pieniężne, świadczenie to było wymagalnei zgodne z treścią zobowiązania, zaś okoliczność uzasadniającą złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu stanowił spór co do tego, kto jest wierzycielem, a więc na czyją rzecz strona pozwana powinna była spełnić swoje zobowiązanie. Za stosowne orzeczenie sądowe wykazujące prawa wierzyciela do złożonej do depozytukwoty, w kontekście warunków wydania przedmiotu świadczenia z depozytu, zawartych w postanowieniu Sądu Rejonowego w Świebodzinie, Sąd I instancjiuznał orzeczenie, jakie może zapaść w sporze, który już przed Sądem OkręgowymwL.między powodami a(...) Bankiem S.A., a więc podmiotami roszczącymi prawo do uzyskania spełnionego już przez stronę pozwaną świadczenia. Wobec stwierdzenia wygaśnięcia zobowiązania strony pozwanej Sąd Okręgowy nie oceniał twierdzeń stron odnoszących się do daty pewnej zawartej umowy o przelew wierzytelności, wskazując jedynie na marginesie, że wątpliwa była zasadność argumentacji powodów zmierzającej do wykazania bezskuteczności umowy przelewu wierzytelności w stosunku do masy upadłości, bowiem znajdował tutaj zastosowanie przepisart. 84 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawieart. 470 k.c.oddalił powództwo. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.i§ 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. 2013, poz. 461 j.t.).
Od powyższego wyroku apelację wywiedli powodowie, zaskarżając gow całości i wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów postępowania za obie instancje. Zarzucili naruszenieart. 470 k.c.poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że wskutek wydania prawomocnego postanowienia o zezwoleniu na złożenie sumy do depozytu strona pozwana spełniła świadczenie na rzecz powodów. Nadto zarzucili naruszenieart. 233 k.p.c.poprzez nierozpoznanie sprawy co do jej istoty, ze względu na nierozstrzygnięcie,czy złożenie przez pozwanego kwoty sporu do depozytu było ważne w rozumieniuart. 470 k.c., a także poprzez zaniechanie dokonania ustaleń, czy umowa przeniesienia wierzytelności posiada datę pewną w rozumieniuart. 84 ust. 1 PUN; naruszenieart. 366 k.p.c.poprzez pominięcie, że orzeczenie zezwalające na złożenie świadczenia do depozytu sądowego ma charakter formalny i nie rozstrzyga co do istoty sprawy, a jako takie nie wiąże w innym procesie;art. 328 k.p.c.poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu, dlaczego Sąd pominął całkowicie ocenę zarzutu powodów, że postanowienia umów kredytowych czynią postanowienia umowycesji utrudniającymi lub nawet uniemożliwiającymi osiągnięcie celu postępowania upadłościowego;art. 98 k.p.c.poprzez przyjęcie, że powodowie przegrali proces, podczas gdy złożenie kwoty do depozytu sądowego nastąpiło po wytoczeniu powództwa, ewentualnieart. 102 k.p.c.poprzez niezastosowanie w sprawie,a to w sytuacji, gdy złożenie przez pozwanego kwoty 126.501,28 zł nastąpiło dopiero w toku danego procesu.
W odpowiedzi na apelację strona pozwana wniosła o oddalenie jejw całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podniosła, że powodowie posiadali wiedzę o wystąpieniu przez stronę pozwanąo zezwolenie na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego jeszcze przed wytoczeniem powództwa, zaś postanowienia zezwalającego na złożenie do depozytu nie kwestionowali. Wskazała, że powodowie dochodzą swego roszczeniaw sporze z pozostałymi uczestnikami postępowania w sprawie o ustalenie prawa do wydania przedmiotu świadczenia z depozytu sądowego. Strona pozwana podniosła nadto, że mocą umowy przelewu wierzytelności powodowie wyzbyli się swojej wierzytelności w zakresie objętym cesją wobec pozwanej, a zatem utracili status wierzyciela w stosunku do dłużnika – GminyS.. Zwróciła również uwagę,że Sąd I instancji prawidłowo orzekł o kosztach postępowania, więc zarzuty apelujących i w tej mierze są bezpodstawne.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż za podstawę swojego orzeczeniaSąd Apelacyjny w całości przyjął ustalenia faktyczne dokonane w sprawieprzez Sąd Okręgowy, gdyż były one prawidłowe i znajdowały odzwierciedleniew zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Kierując się tymi ustaleniami Sąd Apelacyjny apelację powodów uznał za nieuzasadnioną.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji dokonał wnikliwej analizystanu faktycznego w odniesieniu do obowiązujących przepisów, czemu dałwyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, bowiem wyczerpująco odniósł się do stanowisk stron i pojawiających się w nich zarzutów. W szczególności Sąd Okręgowy szeroko omówił przesłanki ważności złożenia przez stronę pozwaną spornej kwoty do depozytu sądowego, dochodząc do konkluzji, że istotnie czynność ta byławażna i wywoływała skutek przewidziany wart. 470 k.c., a mianowicie powodowała, że dłużnik wywiązał się ze swojego zobowiązania. W tym miejscu przytoczyć należy wyrok z dnia 15 kwietnia 2005 r. wydany w sprawie o sygnaturze I CK 735/04,w którym Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że jeżeli dłużnik złożył przedmiot świadczenia do depozytu sądowego, to nie może być uwzględnione powództwoo zasądzenie od tego dłużnika kwoty odpowiadającej sumie pieniężnejzłożonej do depozytu. Biorąc pod uwagę konieczność ustalenia wierzyciela,któremu przypadnie kwota złożona do depozytu, wskazać trzeba, że ta kwestia musizostać rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu sądowym toczącym się pomiędzy podmiotami roszczącymi sobie do niej prawo. W niniejszej sprawie ustalono natomiast, że takie postępowanie jest w toku. W świetle powyższych rozważań, za nietrafne należało uznać zarzuty powodów co do naruszeniaart. 470 k.c.,233 k.p.c.i366 k.p.c., albowiem słusznie Sąd Okręgowy ustalił, że doszło do ważnego złożenia przedmiotowej kwoty do depozytu sądowego, prawidłowo ocenił wszystkie przesłanki rzeczonej czynności, wyciągnął trafne wnioski co do jej skutków, a swoje stanowisko w tym zakresie należycie uzasadnił.
Co się tyczy zarzutu powodów odnoszącego się do bezskuteczności umowy cesji pomiędzy nimi a(...)Bankiem, należało wskazać, że poza kognicją Sąduw niniejszej sprawie było badanie skuteczności umowy w kontekście ogłoszenia upadłości strony powodowej, bowiem bank ten nie był stroną w niniejszym postępowaniu. Sąd I instancji prawidłowo odniósł się do powyższej kwestii jedynie na marginesie, sygnalizując, że zastosowanie w tym przypadku znajdą przepisyart. 84 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego,art. 95 § 2 Prawa bankowegoiart. 81 k.c., które poddają w wątpliwość zasadność argumentacji powodóww rzeczonym względzie. Sąd Apelacyjny w tym zakresie również podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, choć podkreślić należy, że nie jest to zagadnienie istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Za całkowicie chybiony należało także uznać zarzut powodów dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Jakkolwiek postanowienie Sądu Rejonowego w Świebodzinie zezwalające na złożenie spornej kwoty do depozytu sądowego zapadło w trakcie niniejszego postępowania, to jednak wniosek o takie zezwolenie strona pozwana złożyła jeszcze przed wytoczeniem powództwa, co było powodom wiadome. Kwestia ta więc pozostaje bez wpływu na uznanie powodów za stronę przegrywającą proces w całości, a w konsekwencji zastosowanie ogólnej reguły ponoszenia kosztów postępowania zawartej wart. 98 k.p.c.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny stwierdził, że skoro powodowienie zdołali wykazać zasadności podniesionych przez siebie zarzutów, to zaskarżony wyrok jest prawidłowy i brak jest podstaw do jego wzruszenia. To zaś skutkować musiało koniecznością oddalenia apelacji jako bezzasadnej, stosownie do treściart. 385 k.p.c., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z § 6 pkt 6 w zw. z§ 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynnościradców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
MR-K