Sąd Rejonowy w Sokółce
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 531/14
Data wyroku: 2015-03-12 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Dział Spadku
Podstawa prawna: art. 688 kpc, art. 211, 212 kc
Teza: W dalszej kolejności rozstrzygnąć należało kwestię najbardziej sporną w toku niniejszego postępowania, a mianowicie przyznania własności nieruchomości oznaczonej nr (...) , znajdującej się w kręgu zainteresowania zarówno A. K., jak i H. K.. Wobec wyrażonych przez nie stanowisk nie było przy tym możliwe orzeczenie w tym zakresie w sposób zadawalający obie uczestniczki. Przychylając się do proponowanego przez A. K. sposobu podziału Sąd w pierwszej kolejności zważył, iż korzystną, z uwagi na ograniczenie konieczności rozliczeń, jest sytuacja, w której każdy z zainteresowanych uzyskuje pewne elementy majątku uprzednio wchodzącego w skład majątku spadkowego - o wartości bliskiej wartości przysługującego mu udziału. W przypadku przyznania własności powyższej nieruchomości H. K. otrzymałaby ona przedmiot, którego wartość prawie dwukrotnie przekraczałaby przysługujący jej udział. Łączyłby się to zarazem z koniecznością dokonania dopłaty na poziomie około 15 000 zł, co w ocenie Sądu prawdopodobnie przewyższałoby jej możliwości finansowe. H. K., stosownie do jej oświadczenia, jest emerytką, z ograniczonymi możliwościami zarobkowymi, utrzymuje się z niewielkiej emerytury (około 850 zł) i nie posiada żadnego majątku. Z tych też względów Sąd uznał, iż przyznać jej należy nieruchomość o wartości możliwie zbliżonej do przysługującego jej udziału, a więc nieruchomości najmniejszej wartości - oznaczonej nr geodezyjnym (...), której wartość przekracza przysługując jej udział wyłącznie o 1 408,75 zł.

Sygn. akt I Ns 531/14

UZASADNIENIE
PełnomocnikJ. D. (1)pismem z dnia 20 lutego 2014 roku wniósł o: ustalenie, że w skład spadku poJ. D. (2)gospodarstwo rolne o wartości 240 000 zł, składające się z położonych w miejscowościK.nieruchomości gruntowych oznaczonych nr ewidencyjnymi(...), dla których Sąd Rejonowy wS.IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o nr (...), a także rzeczy ruchome o łącznej wartości 21 500 zł, ustalenie, że w skład spadku poK. D.wchodzi udział w wysokości ¼ części w powyższych przedmiotach – wchodzących w skład spadku poJ. D. (2), ustalenie, że w skład spadku poS. B.wchodzi udział w wysokości ¼ części w powyższych przedmiotach – wchodzących w skład spadku poJ. D. (2)oraz o dokonanie działu spadku poJ. D. (2)oraz częściowo poK. D.iS. B.. W kwestii sposobu działu spadku wniósł o przyznawanie nieruchomości oznaczonych nr rej.(...)na wyłączną własność wnioskodawcy, przyznanie pozostałych nieruchomości pozostałym uczestnikom postępowania – zgodnie z ich wnioskami, a ponadto o przyznanie wszystkich wymienionych we wniosku ruchomości na wyłączną własność uczestniczce postępowaniaM. D.oraz o wyrównanie udziałów poprzez zasądzenie stosownych spłat.
Postanowieniem z dnia 30 października 2014 roku wydanym w sprawie o sygn. akt I Co 101/14 Sąd Okręgowy wB.wyznaczył Sąd Rejonowy wS.jako właściwy do rozpoznania sprawy w całości. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 roku Sąd Rejonowy wS.połączył sprawy o dział spadku poS. B.,J. D. (2)iK. D.celem łącznego ich rozpoznania (k. 361).
Uczestnicy postępowaniaH. K. (1),B. A.,J. B.orazK. W.w pismach datowanych na dzień 25 kwietnia 2014 roku wnieśli o przyznanie nieruchomości oznaczonej nr(...)na współwłasność uczestnikom postępowaniaJ. B.iH. K. (1), zaś nieruchomości oznaczonej nr(...)–B. A.iK. W., a ponadto wskazali, iż w Sądzie Rejonowym wB.prowadzona jest sprawa o stwierdzenie nabycia spadku poS. B..
Na rozprawie w dniu 12 maja 2014 roku pełnomocnik wnioskodawcy zmodyfikował pierwotny wniosek, wskazując, iż w skład spadku nie wchodzą ruchomości, a wyłącznie wymienione we wniosku nieruchomości - składające się na gospodarstwo rolne. Uczestnicy postępowania przychylili się co do zasady do wniosku, nie kwestionowali przy tym wskazanego w zmodyfikowanym wniosku składu i wartości gospodarstwa rolnego. Uczestniczki postępowaniaE. K.,T. P.iM. D.wniosły przy tym o przyznanie im na współwłasność nieruchomości oznaczonych nr geodezyjnymi(...), uczestnicy postępowaniaJ. B.iH. K. (1)o przyznanie im na współwłasność nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym(...), uczestniczki postępowaniaK. W.iB. A.o przyznanie im na współwłasność nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym(...), zaś uczestniczka postępowaniaA. K. (1), działając zarazem jako pełnomocnik uczestniczki postępowaniaJ. S.wniosła o przyznanie nieruchomości oznaczonej nr(...)na współwłasność jej i jej mocodawczyni. Żaden z uczestników nie zgłosił woli przyznania na jego rzecz pozostałych nieruchomości.
Podczas rozprawy w dniu 14 sierpnia 2014 rokuE. K.wniosła o przyznanie jej orazT. P.iM. D.współwłasności z udziałami po 1/3działek (...), zaśK. W.iB. A.wniosły o przyznanie im na współwłasność w częściach równych działki oznaczonej nr geodezyjnym(...). Natomiast pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o rozłożenie spłaty na dwie raty płatne w odstępach 6 – miesięcznych.
W piśmie z dnia 9 lutego 2015 roku pełnomocnik wnioskodawcy zaproponował dokonanie działu spadku poJ. D. (2)i częściowego działu spadku poK. D.iS. B.poprzez przyznaniedziałek nr (...)na współwłasność z udziałami po 1/3E. K.,T. P.iM. D.,działki nr (...)na współwłasność z udziałami po ½J. B.iH. K. (2),działki nr (...)na współwłasność z udziałami po ½B. A.iK. W.,działek nr (...)na współwłasność z udziałami po ½J. S.iA. K. (1), zaśdziałki (...)na wyłączną własnośćJ. D. (1), a także o wyrównanie udziałów poszczególnych uczestników postępowania poprzez zasądzenie stosownych dopłat.
PełnomocnikH. K. (1)orazJ. B.,K. W.iB. A.pismem z dnia 16 lutego 2015 roku wnieśli o przyznaniedziałki oznaczonej nr (...)na wyłączną własnośćH. K. (1),działki oznaczonej nr (...)na wyłączną własnośćJ. B.,działki oznaczonej nr (...)na współwłasnośćB. A.iK. W., natomiast pozostałych nieruchomości zgodnie z wolą pozostałych uczestników i wartością należnych im udziałów.
E. K.pismem z dnia 13 lutego 2015 roku wniosła o przyznanie jej orazT. P.iM. D.- na współwłasność z udziałami po 1/3 –działek oznaczonych nr (...).
Podczas rozprawy w dniu 2 marca 2015 roku pełnomocnik uczestniczki postępowaniaA. K. (1)zaproponował dwa warianty podziału: przy pierwszym wariancie na rzecz uczestniczkiA. K. (1)miałaby przypaść działka onumerze ewidencyjnym (...), przy drugim natomiastdziałki o numerach (...). Wskazał przy tym, iż jego mocodawczyni nie wyraża zgody na przyznanie jej własnościdziałki o numerze (...)i wnosi o ewentualne dokonanie jej sprzedaży licytacyjnej. Pełnomocnik wnioskodawcy stanął na stanowisku, iż na rzeczJ. B.przypaśćdziałka o nr (...), na rzeczH. K. (1)–działka o nr (...), zaś, na rzeczJ. S.–działka o nr (...). W pozostałych zakresie podtrzymał dotychczasowy wniosek. Uczestniczka postępowaniaH. K. (1)w dalszym ciągu wnosiła natomiast o przyznanie jejdziałki oznaczonej nr (...).
Sąd ustalił, co następuje:
J. D. (3)(s.W.iK.) nabył własność nieruchomości położonych we wsiR., gm.J., oznaczonych nr(...), o łącznej powierzchni(...)ha na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 19 lutego 1970 roku w Państwowym Biurze Notarialnym wS.. W wyniku odnowienia operatu ewidencji gruntów wsiR.zmieniona została numeracja i powierzchni działek, zaśdziałkom oznaczonym nr (...)odpowiadałydziałki oznaczone nr (...)o pow.(...)ha. Natomiast aktem własności ziemi z dnia 12 maja 1973 rokuJ. D. (1)nabył on własność położonych we wsiK.nieruchomości oznaczonych nr(...)o łącznej powierzchni(...)ha. W wyniku odnowienia operatu ewidencji gruntów gminyK.nieruchomości powyższe oznaczone zostały nr(...), przy czym ich łączną powierzchnię określona na(...)ha (aktaksięgi wieczystej (...)).
Postanowieniem z dnia 17 maja 1980 roku (sygn. akt I Ns 253/80) Sąd Rejonowy wS.stwierdził, iż wchodzące w skład spadku poJ. D. (3)gospodarstwo rolne nabyli żonaF. D.w ¼ części oraz dzieci:K. D.,J. D. (2),J. D. (3)iE. D.– po 3/16 części. Umową przekazania gospodarstwa rolnego i darowizny zawartą w dniu 18 października 1990 roku w Państwowym Biurze Notarialnym Oddział wS.F. D.,J. D. (3),K. D.orazE. D.- działający przez opiekunaJ. D. (4)– przekazali na rzeczJ. D. (2)– do jego majątku osobistego - przysługującą im własność udziałów w gospodarstwie rolnym wchodzącym w skład spadku poJ. D. (1)(aktaksięgi wieczystej (...)).
Na podstawie decyzji z dnia 1 grudnia 1995 roku w przedmiocie zatwierdzeni projektu podziału nieruchomości położone wK.działki oznaczone nr nr(...)zostały podzielone odpowiednio nadziałki oznaczone nr (...)oraz na(...). Natomiast umową sprzedaży z dnia 20 marca 1996 roku, rep. A(...),J. D. (2)zbył nieruchomości gruntowe położone wK., gm.J., oznaczone nr geodezyjnymi(...)(aktaksięgi wieczystej (...)).
Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2013 roku (sygn. akt I Ns 7295/13) Sąd Rejonowy wS.stwierdził, że spadek poJ. D. (2)synuJ.iF., zmarłym dnia 7 czerwca 2002 roku wS., ostatnio stale zamieszkałym w miejscowościG., na podstawie ustawy nabyło rodzeństwoK. D.,J. D. (1)synJ.,S. B.po ¼ części każde z nich oraz zstępni rodzeństwaJ. S.iA. K. (1)po 1/8 części każda z nich (k. 9).
Postanowieniem z dnia 22 maja 2014 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I Ns 981/14 Sąd Rejonowy wS.stwierdził, że spadek poK. D.s.J.iF., zmarłym dnia 31 marca 2004 roku wS., ostatnio stale zamieszkałym wN., na podstawie ustawy nabyły córkiE. K.c.K.iI.,M. D.c.K.iI.orazT. P.c.K.iI.po 1/3 części każda z nich (akta sprawy I Ns 981/14).
Postanowieniem z dnia 28 maja 2014 roku (sygn. akt II Ns 875/14) Sąd Rejonowy wB.stwierdził, że spadek poS. B., córceJ.iF., zmarłej dnia 5 grudnia 2010 roku wB., ostatnio stale zamieszkałym wC., na podstawie ustawy nabyły jej dzieciH. K. (1),B. A.,J. B.iK. W.– każdy z nich w ¼ części (k. 205).
Sąd zważył, co następuje:
Z chwilą nabycia spadku przez kilku spadkobierców powstaje między nimi wspólność praw i obowiązków spadkowych, która utrzymuje się do chwili dokonania działu spadku. Zgodnie zart. 1035 k.c.w sytuacji gdy spadek przypada kilku spadkobiercom do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.
Zgodnie zart. 684 k.p.c.w postępowaniu o dział spadku sąd ustala skład i wartość spadku ulegającego podziałowi, przy czym skład spadku ustala się według jego stanu z chwili otwarcia, natomiast wartość spadku według cen z chwili dokonywania działu.
W niniejszej sprawie zainteresowani zgodnie wskazywali, iż w skład spadku poJ. D. (2)wchodzi gospodarstwo rolne składające się z nieruchomości gruntowych położonych wK., gm.J., oznaczonych nr geodezyjnymi:(...)o pow.(...)ha,(...)o pow.(...)ha,(...)o pow.(...)ha,(...)o pow.(...)ha,(...)o pow.(...)ha,(...)o pow.(...)ha,(...)o pow.(...)ha,(...)o pow.(...)ha,(...)o pow.(...)ha,(...)o pow.(...)ha. Do tożsamych wniosków prowadziła analiza dokumentów zgromadzonych w aktachksięgi wieczystej o nr (...), które w sposób jednoznaczny wskazywały, iż prawo własności do powyższych nieruchomości spadkodawca uzyskał w drodze dziedziczenia ustawowego po swoim ojcuJ. D. (3)oraz na podstawie zawartej w dniu 18 października 1990 roku umowy przekazania gospodarstwa rolnego i darowizny. Ustalając wartość nieruchomości nr(...)o pow.(...)ha na kwotę(...)zł, nr(...)o pow.(...)ha na kwotę(...)zł, nr(...)o pow.(...)ha na kwotę(...)zł, nr(...)o pow.(...)ha na kwotę(...)zł, nr(...)o pow.(...)ha na kwotę(...)zł, nr(...)o pow.(...)ha na kwotę(...), nr(...)o pow.(...)ha na kwotę(...)zł, nr(...)o pow.(...)ha na kwotę(...)zł, nr(...)o pow.(...)ha na kwotę(...)zł, nr(...)o pow.(...)ha na kwotę(...)zł Sąd oparł się na opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji, rolnictwa i szacowania nieruchomościW. C.(k. 105 – 123). W ocenie Sądu sporządzona opinia stanowi wartościowy materiał dowodowy. Nie budzi ona wątpliwości co do jej wartości merytorycznej - jest jednoznaczna i rzetelna, a zawarte w niej wnioski zostały poparte analizą i stosownymi wyliczeniami. Wskazać jednocześnie należy, iż również uczestnicy postępowania nie sformułowali żadnych zarzutów, dotyczących treści opinii, co dodatkowo przekonuje o jej prawidłowości.
Natomiast odnosząc się do wskazanych we wniosku ruchomości Sąd zważył, iż skoro zainteresowani nie wnosili o ustalenie, że przedmioty te wchodzą w skład tego majątku spadkowego, a zarazem zgodnie wskazywali na zawarte porozumienie co do podziału ruchomości wchodzących w skład spadku, Sąd uznał, iż w powyższym zakresie przeprowadzony został umowny dział spadku na podstawieart. 1037 k.c..
Z uwagi na treść postanowienia Sądu Rejonowego wS.z dnia 3 grudnia 2013 roku (sygn. akt I Ns 7295/13) o stwierdzeniu nabycia spadku poJ. D. (2)niewątpliwym było, iż w skład masy spadkowej poK. D.oraz poS. B.wchodziły udziały – w wysokości ¼ części - w przedmiotach majątkowych należących do spadku poJ. D. (2). Tym samym wartość całości masy spadkowej podlegającej podziałowi wynosiła(...)zł.
Materiał dowodowy w niniejszym postępowaniu nie pozwalał ustalić, aby zmarli posiadali inne składniki majątku. W przypadku ustalenia w późniejszym terminie, że w skład spadku wchodzi dalszy majątek, stronom przysługuje żądanie dokonania uzupełniającego działu spadku.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd ustalił skład majątku spadkowego poJ. D. (2)oraz części spadku poK. D.iS. B.w sposób wskazany w pkt I i II sentencji postanowienia.
Następnie Sąd poczynił ustalenia w zakresie wysokości udziałów przysługujących zainteresowanym w nieruchomościach podlegających podziałowi. Analizy treści postanowień Sądu Rejonowego wS.z dnia 3 grudnia 2013 roku (sygn. akt I Ns 7295/13) w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku poJ. D. (2), Sądu Rejonowego wS.z dnia 22 maja 2014 roku (sygn. akt I Ns 981/14) w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku poK. D.oraz Sądu Rejonowego wB.z dnia 28 maja 2014 roku (sygn. akt II Ns 875/14) ) w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku poS. B.prowadzi do wniosku, iż udział w tychże przedmiotach przysługujący wnioskodawcyJ. D. (5)wynosi ¼, tj. o wartości 68 445 zł, uczestnikom postępowaniaA. K. (1)iJ. S.po 1/8 tj. o wartości po 34 222,50 zł, uczestniczkom postępowaniaE. K.,M. D.iT. P.po 1/12, tj. o wartości po 22 815 zł, zaś uczestnikom postępowaniaB. A.,K. W.,J. B.iH. K. (1)po 1/16, tj o wartości po 17 111,25 zł.
Zgodnie zart. 688 k.p.c.do działu spadku odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, w tym odnoszące się do sposobów dokonania tego zniesienia.Kodeks cywilny(art. 211-212) orazkodeks postępowania cywilnego(art. 621-625) przewiduje trzy sposoby zniesienia współwłasności, a mianowicie podział rzeczy wspólnej, przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli, sprzedaż rzeczy wspólnej, przy czym powyższe uszeregowanie wskazuje również na preferencje ustawodawcy w zakresie hierarchii zastosowania poszczególnych sposobów. Bez wątpienia jako sposób rekomendowany uznać należy podział rzeczy wspólnej (art. 211 k.c.), w dalszej kolejności przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli (art. 212 § 2in principiok.c.), zaś sprzedaż rzeczy wspólnej stanowi ostateczność (art. 212 § 2in finek.c.). Stosownie zaś doart. 622 k.p.c.co do zasady pierwszeństwo ma dokonanie podziału w oparciu o zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, jeżeli nie sprzeciwia się prawu, zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych.
W obliczu stanowisk wyrażonych przez uczestników, kierując się zasadami prawidłowej gospodarki, biorąc pod uwagę opinię biegłego z zakresu rolnictwa, geodezji, szacowania nieruchomości (k. 105 - 123) oraz całokształt ustalonych okoliczności sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż najpełniej warunki ustawowe podziału gospodarstwa rolnego oraz interesy wnioskodawcy i uczestników postępowania zapewni podział fizyczny przedmiotowego gospodarstwa.
Zainteresowani w toku postępowania nie doszli do porozumienia co do sposobu podziału gospodarstwa rolnego pomiędzy poszczególne osoby, jednakże w ostatecznych stanowiskach nie sprzeciwiali się przyznaniu nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym(...)na wyłączną własność wnioskodawcyJ. D. (1), nieruchomości oznaczonych nr geodezyjnymi(...)- jako współwłasność z udziałami po 1/3 części – na rzeczE. K.,M. D.iT. P., zaś nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym(...)– jako współwłasność w równych udziałach –B. A.orazK. W.. Powyższe wnioski zainteresowanym Sąd uwzględnił w całości, mając na uwadze, iż nie sprzeciwiały się one prawu, zasadom współżycia społecznego, ani też nie naruszały w sposób rażący interesu osób uprawnionych.
W dalszej kolejności rozstrzygnąć należało kwestię najbardziej sporną w toku niniejszego postępowania, a mianowicie przyznania własności nieruchomości oznaczonej nr(...)znajdującej się w kręgu zainteresowania zarównoA. K. (1), jak iH. K. (1). Wobec wyrażonych przez nie stanowisk nie było przy tym możliwe orzeczenie w tym zakresie w sposób zadawalający obie uczestniczki. Przychylając się do proponowanego przezA. K. (1)sposobu podziału Sąd w pierwszej kolejności zważył, iż korzystną, z uwagi na ograniczenie konieczności rozliczeń, jest sytuacja, w której każdy z zainteresowanych uzyskuje pewne elementy majątku uprzednio wchodzącego w skład majątku spadkowego - o wartości bliskiej wartości przysługującego mu udziału. W przypadku przyznania własności powyższej nieruchomościH. K. (1)otrzymałaby ona przedmiot, którego wartość prawie dwukrotnie przekraczałaby przysługujący jej udział. Łączyłby się to zarazem z koniecznością dokonania dopłaty na poziomie około 15 000 zł, co w ocenie Sądu prawdopodobnie przewyższałoby jej możliwości finansowe.H. K. (1), stosownie do jej oświadczenia, jest emerytką, z ograniczonymi możliwościami zarobkowymi, utrzymuje się z niewielkiej emerytury (około 850 zł) i nie posiada żadnego majątku. Z tych też względów Sąd uznał, iż przyznać jej należy nieruchomość o wartości możliwie zbliżonej do przysługującego jej udziału, a więc nieruchomości najmniejszej wartości - oznaczonej nr geodezyjnym(...), której wartość przekracza przysługując jej udział wyłącznie o(...)zł.
Tym samym do podziału pomiędzy uczestników postępowaniaJ. S.iJ. B.pozostały nieruchomości oznaczone nr geodezyjnymi(...). Mając na uwadze, iż żaden z powyższych uczestników nie wyrażał w toku postępowania szczególnego zainteresowania żądną z powyższych nieruchomości, jak i nie sprzeciwiał się przyznania mu którejkolwiek z nich, Sąd uwzględnił w tym zakresie propozycję wnioskodawcy, przyznając na rzeczJ. B.nieruchomość oznaczoną nr geodezyjnym(...)zaś na rzeczJ. S.nieruchomość oznaczoną nr geodezyjnym(...). Sąd nie dostrzegł przy tym żadnych przeciwwskazań merytorycznych dla wskazanego rozwiązania, a powyższy sposób podziału jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Tym samym orzeczono jak w pkt III sentencji postanowienia.
Ustalony sposób działu spadku poJ. D. (2)oraz częściowego działu spadku poK. D.iS. B.łączył się potrzebą dokonania dodatkowych rozliczeń pomiędzy zainteresowanymi. Stosownie doart. 212 § 1 i § 2 kcw zw. zart. 1035 k.c.jeżeli dział spadku następuje na mocy orzeczenia Sądu przez podział rzeczy lub też przyznanie jej jednemu ze spadkobierców, to jednocześnie nakładany jest obowiązek dopłaty celem wyrównania wartości przysługującego udziału, bądź też spłaty pozostałych. Tak więc spadkobierca, któremu nie przyznano żadnego ze składników majątku spadkowego uprawniony jest z mocy ustawy do żądania spłaty stanowiącej równowartość całego swojego udziału lub jeżeli w ramach podziału przyznano część rzeczy nieodzwierciedlającą w pełni wartości udziału, to wartość tę należy wyrównać poprzez dopłaty pieniężne.
W niniejszej sprawie – w wyniku dokonanego sądowego działu spadku - przedmioty niepokrywające wartość przysługujących udziałów spadkowych otrzymaliE. K.,M. D.iT. P.(przy czym wartość otrzymanego przez nie prawa współwłasności nieruchomości była niższa od łącznej wartości przysługujących im udziałów o(...)zł),B. A.iK. W.(przy czym w ich przypadku różnica ta wyniosła(...)zł),A. K. (1)(z różnicą wartości w wysokości(...)zł) orazJ. S.(z niedoborem na poziomie(...)). Natomiast zainteresowaniJ. D. (3),J. B.orazH. K. (1)otrzymali przedmioty, których wartość przekroczyła wartość przysługujących im udziałów odpowiednio o kwoty(...)zł,(...)oraz(...)zł. Z tego też względu Sąd tytułem dopłaty zasądził odJ. D. (3)na rzeczE. K.,M. D.iT. P.kwoty po(...)zł (łącznie kwotę(...)zł) oraz na rzeczB. A.iK. W.kwoty po(...)zł (łącznie(...)). Suma powyższych kwot odpowiada różnicy w wartości przedmiotów przyznanych wnioskodawcy, a wartością przysługującego mu udziału. Uzupełniając udziałB. A.iK. W.Sąd - brakującą kwotę dopłaty w wysokości po(...)zł - zasądził na rzecz każdej z nich odH. K. (1). Zasądzona odH. K. (1)na rzeczA. K. (1)kwota stanowiła zaś pozostałą nadwyżkę wartości przyznanegoH. K. (1)prawa własności w stosunku do przysługującego jej udziału. NależnaA. K. (1)dopłata została uzupełniona kwotą zasądzoną na jej rzecz odJ. B.. Zasądzona zaś odJ. B.na rzeczJ. S.kwota(...)zł wyczerpywała zaś dopłatę przysługującą tejże uczestniczce postępowania, a po sumowaniu z kwotą przyznaną na rzeczA. K. (2)wyczerpywały nadwyżkę przyznanego mu prawa własności ponad należny mu udział.
Sąd zważył jednocześnie, iż stosownie doart. 212 § 3 k.c.w przypadku ustalenia dopłat, Sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. Odraczając termin dokonania rozliczeń z tytułu dopłat na okres 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia Sąd wziął pod uwagę w pierwszej kolejności realne możliwości finansowe zobowiązanych do zapłaty. Zauważyć bowiem należy, iż żadna z tych osób nie osiąga wysokich dochodów - wnioskodawcaJ. D. (1)na poziomie około 1000 złotych,H. K. (1)w wysokości 850 zł, zaśJ. B.w wysokości około 2000 złotych. Wykonanie zobowiązania wynikającego z rozliczeń spadkowych łączyć się więc będzie z koniecznością zebrania odpowiednich środków finansowych – czy to poprzez poczynienie odpowiednich oszczędności i przeznaczenie na ten cel kwot dotychczas zebranych, czy to w drodze zaciągnięcia kredytu bankowego lub zawarcia umów pożyczek z bliskimi osobami. Sąd uwzględnił zarazem interes uprawnionych do dopłat uczestników postępowania, którzy winni jak najszybciej otrzymać należne im środki finansowe. Z tego też względu zastrzeżone zostały ustawowe odsetki na wypadek uchybienia terminowi płatności. W ocenie Sądu powyższe rozstrzygnięcie jest rozsądnym kompromisem pomiędzy potrzebami uprawnionego i możliwościami zobowiązanej.
Z uwagi na fakt, iż żaden z uczestników postępowania nie wnosił o rozliczenie pożytków, długów spadkowych, ani nakładów, w tym kosztów pogrzebów spadkodawców, Sąd nie orzekał w zakresie.
O kosztach sądowych Sąd rozstrzygnął zgodnie zart. 520 § 2 k.p.c.dokonując ich stosunkowego rozdzielenia zgodnie z wysokością posiadanych udziałów w majątku spadkowym, wielkości te bowiem w ocenie Sądu odzwierciedlają stopień zainteresowania rozstrzygnięciem sprawy. Wydatki w przedmiotowej sprawie Sąd ustalił na kwotę 2044,88 złotych, przy czym w całości wypłacono je ze Skarbu Państwa i składały się na nie wydatki na poczet sporządzenia opinii biegłego. Wobec powyższego należało nakazać uiszczenie tytułem brakujących kwot na poczet wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy wS.odJ. D. (1)kwoty 511,20 zł (1/4 x 2044,88 zł), odA. K. (1)iJ. S.kwot po 255,60 zł (1/8 x 2044,88 zł), odE. K.,M. D.iT. P.po 170,40 zł (1/12 x 2044,88 zł), zaś odB. A.,K. W.,J. B.iH. K. (1)po 127,80 zł (1/16 x 2044,88 zł).
Pozostałe koszty związane ze swym udziałem w sprawie zainteresowani powinni ponieść we własnym zakresie (art. 520§ 1 k.p.c.).