Sąd Okręgowy w Gliwicach
IX Zamiejscowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX U 934/15
Data wyroku: 2015-12-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Łącka
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art.184 ustawy z dnia 17.12.1998r.o emeryturach i rentach z FUS  ( Dz.U.z 2015r.,poz . 748)                          .

Sygn. akt IX U 934/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 grudnia 2015 r.
Sąd Okręgowy___________________w Gliwicach Wydział IX

    Sąd Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychOśrodek Zamiejscowy w Rybniku

w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Łącka

Protokolant:

Joanna Metera

przy udziale ./.
po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. w Rybniku
sprawy z odwołaniaG. S.(S.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o emeryturę
na skutek odwołaniaG. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
z dnia 22 stycznia 2014 r. Znak(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu

prawo do emerytury poczynając od dnia 26 listopada 2013r.

2
zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę 180,00 zł.

(sto osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem kosztów postępowania.
Sędzia
Sygn.akt IX U 934/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 22.01.2014r Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówiłG. S.prawa do emerytury wobec nieudokumentowania 15-tu lat pracy w warunkach szczególnych.
Organ rentowy nie uwzględnił ubezpieczonemu jako okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 1.07.1991r do 31.12.1998r w(...) Sp. z o. o.wR.na stanowisku członka zarządu bo nie przedłożył wymaganego świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Ubezpieczony odwołał się od tej decyzji i wniósł o jej zmianę i przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury oraz o zasądzenie kosztów postępowania w okresie od 1.07.1991r do 31.12.1998r bo wykonywał pracę w warunkach szczególnych wykonując stały i bezpośredni dozór nad pracami wykonywanymi w kanałach remontowych, przy naprawie pomp wtryskowych, wtryskiwaczy, gaźników do silników spalinowych, prace lakiernicze, malowanie minią, pracami spawalniczymi i przy naprawie akumulatorów.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 23.04.2014r tutejszy Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury począwszy od daty złożenia wniosku i zasądził na jego rzecz od organu rentowego kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Na skutek apelacji organu rentowego Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 9.06.2015r sygn.akt III AUa 1433/14 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Apelacyjny w Katowicach polecił aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności ustalić czy ubezpieczony posiadał status pracownika w spornym okresie w(...) Sp. z o. o.wR.oraz w oparciu o jakie podstawy dokonano odtworzenia akt osobowych ubezpieczonego a w przypadku ustalenia, że ubezpieczony legitymował się w spornym okresie statusem pracownika dokonanie szczegółowych ustaleń co do tego jakie czynności, w jakim wymiarze czasu pracy były wykonywane przez ubezpieczonego jako pracownika w spornym okresie zatrudnienia co pozwoli na precyzyjne ustalenie czy ubezpieczony legitymuje się 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
G. S.urodzony (...)w dniu 21.11.2003r złożył wniosek o emeryturę.
Nie jest on członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
W sposób niesporny między stronami udokumentował on na dzień 1.01.1999r 25 lat okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających.
Nadto organ rentowy na podstawie świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych wydanego przezPrzedsiębiorstwo (...)wR.uwzględnił 11 lat 9 miesięcy i 26 dni pracy wymienionej w wykazie A Dział XIV poz.24 tj. prac w zakresie dozoru i kontroli prac wykonywanych jako podstawowe w Dziale XIV pkt 12, 13, 14 i 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach wykonywanych na stanowiskach mistrza stacji obsługi i kierownika grupy taborowej od 16.07.1979r do 30.06.1991r (akta rentowe).
Na skutek przekształceń dokonanych w(...) OddziałwR.powstała spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu 26.04.1991r, której wspólnikami było 9-ciu pracowników(...)wR., w tym ubezpieczony. Działała ona podfirmą (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościi przedmiotem jej działania była działalność gospodarcza w zakresie przewozów towarowych, ładunków, usługi spedycyjne, koordynacje w zakresie wykonywania pustych przebiegów, usługi remontowo-naprawcze taboru ciężarowego wszelkich typów. Zgodnie z zapisem znajdującym się w §17 pkt 4 i 5 członkowi zarządu przysługuje od spółki wynagrodzenie lub zwrot poniesionych kosztów związanych z pełnieniem funkcji według zasad określonych uchwałą zgromadzenia wspólników a umową o pracę z członkami zarządu zawiera w imieniu spółki rada nadzorcza.
G. S.został powołany na walnym zgromadzeniu wspólników z dnia 26.04.1991r na członka zarządu(...) Sp. z o. o.
W aktach rejestrowych ww Spółki za okres od 1991-1998 brak jest uchwały zgromadzenia wspólników ustanawiającejJ. C.wybranego na prezesa zarządu, pełnomocnikiem do zawarcia umowy o pracę z członkami zarządu. Brak też jest uchwały rady nadzorczej w przedmiocie zawarcia umowy o pracę z ubezpieczonym na stanowisku członka zarządu (k.95-150 akt sprawy).
Umowa o pracę z ubezpieczonym w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku v-ce prezesa została zawarta w dniu 1.07.1991r przez prezesaJ. C.(k.67 i załączone akta osobowe).
Spółka na początku swojej działalności zatrudniała 86 pracowników, miała 66 samochodów, 40 przyczep. Plac, tabor, hala warsztatowa były przez pierwsze 5 lat dzierżawione od(...) OddziałwR.o następne odkupienie.
Członkowie zarządu spółki podzielili się ustnie obowiązkami i do obowiązków ubezpieczonego należał nadzór nad pracami warsztatu naprawczego samochodów gdyż wcześniej takie same obowiązki wykonywał w PKSie.
Do obowiązków drugiego członka zarząduW. N.należało zajmowanie się eksploatacją tj. zdobywanie zleceń, weryfikowanie zamówień, rozliczanie usług, kontakty z klientami.
Prezes zarząduJ. C.zajmował się kwestiami finansowymi i był przełożonym wszystkich pracowników, w tym członków zarządu i mógł im wydawać polecenia. Stan taki trwał do 1.01.1998r, kiedy przeszedł ona na emeryturę.
Ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jako pracownik i w trakcie wielu kontroli ze strony ZUSu nigdy nie zgłaszano do tego zastrzeżeń.
Członkowie zarządu spotykali się i omawiali sprawy dotyczące zarządzania spółką w piątek po godzinach pracy na jedną lub dwie godziny gdzie omawiali sprawy bieżące.
G. S.faktycznie codziennie przez pełny wymiar czasu pracy wykonywał prace kierownika warsztatu, w którym dokonywano napraw, remontów i przeglądów samochodów ciężarowych.
Warsztat mieścił się w jednej hali i ubezpieczony miał w niej wydzielony kantorek. Po przyjściu do pracy przebierał się w strój roboczy i po podzieleniu pracy nadzorował wykonywane (a czasem sam wykonywał) prace mechaników samochodowych w kanałach remontowych (było 6 kanałów) prace spawalnicze, prace przy naprawie pomp wtryskowych oraz naprawie akumulatorów i przy ręcznym lakierowaniu.
Jego charakter pracy w porównaniu z pracą wykonywaną w PKSie co do charakteru nie uległ zmianie z tym, że nadzorował remonty większej ilości taboru i nie miał do pomocy mistrza czy brygadzistów. Wszystkie czynności z zakresu dozoru inżynieryjno-technicznego wykonywał stale i osobiście bezpośrednio na stanowiskach pracy co potwierdzał w książkach obsługi napraw pojazdów (dowód: zezn. świadkaW. Ś.iH. S.– prot.elektr. 00:01:39-01:09:59 z dnia 23.04.2014r i k. 158 – akt sprawy, zezn.św. W. N.k.152a-153 akt sprawy oraz zezn.ubezp, książki obsługi pojazdów i dzienniki ruchu stacji obsługi).
Sąd uznał zeznania ubezpieczonego oraz świadków co do rodzaju, wymiaru i charakteru wykonywanej przez niego pracy za w pełni wiarygodne. Są one spójne i logiczne.
Sąd nie dał wiary świadkowiZ. Ś.w zakresie jakim zeznała, że zgromadzenie wspólników powołałoJ. C.na pełnomocnika do zawierania umów o pracę z członkami zarządu gdyż brak jest jakichkolwiek dokumentacji to potwierdzającej.
Akta osobowe odtwarzał z racji funkcji członka zarząduW. N.gdy po powodzi w 1997r zostały one zalane. Były one odtwarzane w 1999r w oparciu o wysuszone dokumenty i w oparciu o umowy o prace będące w posiadaniu pracowników (zezn.św. W. N.k.152a).
W oparciu o powyższe, Sąd zważył, co następuje.
Ponieważ swoje uprawnienia do emerytury ubezpieczony wywodzi z treściart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015r poz.748 j.t.) to poprzez art.32 ust. 2 i 3 ww ustawy dochodzimy do przepisów dotychczasowych tj.rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z przepisem §1 tego rozporządzenia stosuje się je do pracowników.
Ponieważ ten akt prawny nie zawiera definicji pracownika odwołać się należy do definicji zawartej wkodeksie pracyw brzmieniu obowiązującym, w okresie spornym dla ustalenia czy ubezpieczony miał przymiot pracownika.
Zgodnie zart. 2 kppracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołana z wyboru, mianowana lub spółdzielczej umowy o pracę.
Ubezpieczony przedstawił oryginał umowy o pracę na stanowisku vice prezesa zarządu ale należy ją uznać za nieważną bo została zawarta przez nieuprawniony podmiot.
Z umowy(...) Sp. z o. o.jej §17 pkt 5 wynika, że umowa o pracę zG. S.powinna być zawarta przez radę nadzorczą a tak nie było, co potwierdziła przewodnicząca rady nadzorczejZ. Ś..
Obowiązujący w dacie zawierania tej umowyKodeks Handlowy(rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27.06.1934r, Nr 57, poz. 502 ze zm.) Dz. U. z 1934r art. 203 przewidywał, że w umowach pomiędzy spółką a członkami zarządu tudzież w sporach z nimi reprezentuje spółkę rada nadzorcza lub pełnomocnicy powołani uchwałą wspólników.
Zdaniem Sądu ubezpieczony nie wykazał, że została podjęta uchwała wspólników o powołaniuJ. C.na takiego pełnomocnika.
Natomiast z zapisu §14 pkt 4 umowy spółki iart. 195§2 i §3 kodeksu handlowegowynika, że członkami zarządu mogą być powołani przez zgromadzenie wspólników i z dokumentacji znajdującej się w aktach rejestrowych wynika, że ubezpieczony został powołany na członka zarządu.
Zatem w ocenie Sądu można przyjąć, że ubezpieczony mimo nieważności umowy o pracę był pracownikiem zatrudnionym na podstawie powołania. Wprawdzie w rozporządzeniu Prezydenta RP z 27.06.1934r kodeks handlowy w celu określenia ustanowienia członków zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością posługuje się zwrotem „powołuje” raczej w znaczeniu obiegowym a nie w rozumieniu przyjętym obecnie wkodeksie pracyto niemniej, ponieważKodeks Pracyaż do jego zmiany od 2.06.1996r przewidywał formę powołania dla każdego kierownika zakładu pracy i jego zastępcy aKodeks Handlowywart. 197§1stwierdzał, że członkowie zarządu mogą być w każdej chwili odwołani, co jednak nie uwłacza ich roszczeniom z umowy o pracę i wydaje się, że w świetle uregulowań istniejących do 2.06.1996r dopuszczalna jest wykładnia o istnieniu między ubezpieczonym a spółką zatrudnienia na podstawie powołania i posiadania przez niego przymiotu pracownika w rozumieniuart. 2 kp.
Niezależnie od powyższych rozważań Sąd przyjął, żeG. S.łączył zeSpółką (...)stosunek pracy w rozumieniuart. 22 Kodeksu pracy(Dz. U. z 2012, poz. 1502) w brzmieniu obowiązującym od daty jego wejścia w życie do dnia 1.06.1996r bowiem zart. 22§1 Kodeks Pracystatuował, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz zakładu pracy, a zakład pracy do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.
Zwrócić tu należy uwagę, że do 2.06.1996r w definicji stosunku pracy nie było elementu wykonywania pracy „pod kierownictwem pracodawcy” choć z ustaleń poczynionych przez Sąd wynika, że w(...) Sp. z o. o.prezes zarząduJ. C.był przełożonym także członków zarządu i mógł wydawać im polecenia a więc element kierownictwa pracodawcy faktycznie istniał.
Z ustaleń poczynionych przez Sąd wynika, żeG. S.przez cały okres sporny wykonywał prace na stanowisku kierownika warsztatu napraw samochodów ciężarowych.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8.06.2010r I PK 16/10 czy też w wyroku z dnia 7.04.2009r I PK 215/08 stwierdził, że mimo nieważności zawartej umowy o pracę z członkami zarządu spółki prawa handlowego strony mogą nawiązać umowny stosunek pracy przez czynność dorozumiana (per facta concludentia) wskutek dopuszczenia pracownika do pracy, przyjmowania pracy przez pracodawcę i realizowanie takiego stosunku prawnego, który odpowiada cechom stosunku pracy. Tutejszy Sąd w całości te poglądy podziela.
Odnosząc je do rozpoznawanej sprawy to trzeba stwierdzić, że ubezpieczony został dopuszczony do pracy na stanowisku kierownika warsztatu napraw. Spółka jego pracę przyjmowała i wypłacała za nią wynagrodzenie. Traktowano go jak pracownika, zgłoszono go w takim charakterze do ubezpieczeń społecznych i wydano mu świadectwo pracy. Zakres jego obowiązków jako vice-prezesa pokrywał się z zakresem obowiązków kierownika warsztatu napraw.
Nie wykonywał on czynności związanych z kierowaniem spółką, nie zdobywał klientów, nie zajmował się podpisywaniem z nimi umów, nie zajmował się sprawami finansowymi czy też nadzorczymi.
Jego czynności jako członka zarządu do czasu przejściaJ. C.na emeryturę w styczniu 1998r ograniczały się do udziału w kolegialnych posiedzeniach spółki tj. zarządu raz w tygodniu, zgromadzenie wspólników raz lub kilka razy do roku, przy czym zawsze odbywało się to po godzinach pracy w warsztacie.
Dlatego też zdaniem Sądu Okręgowego ubezpieczony mimo braku pisemnej umowy o pracę nawiązał z(...) Sp. z o. o.stosunek pracy od 1.07.1991r w rozumieniuart. 11 kpbo z przepisu tego nie wynika nakaz zachowania jakiejkolwiek formy oświadczeń woli stron pod rygorem nieważności umowy i w okresie spornym posiadał status pracownika.
Ubezpieczony czynności kierownika warsztatu napraw wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy a udział w posiedzeniach zarządu brał po 8-miu godzinach dnia pracy w warsztacie.
W ocenie Sądu z zeznań świadków i ubezpieczonego, załączonej dokumentacji napraw niezbicie wynika, że stale i w pełnym wymiarze czasu pracy bezpośrednio na stanowiskach pracy wykonywał czynności z zakresu dozoru inżynieryjno-technicznego nad pracą wykonywaną w kanałach remontowych pojazdów mechanicznych nad pracami przy lakierowaniu ręcznym nieshermetyzowanym nad pracami przy naprawie pomp wtryskowych, nad pracami spawalniczymi oraz nad pracami przy naprawie i regeneracji akumulatorów.
Niejednokrotnie sam uczestniczył w pracach wykonywanych przez podległych mu pracowników.
Nie miał pomieszczenia biurowego a jedynie na hali napraw wydzielony kantorek gdzie był jedynie stół, krzesło i szafa bo musiał się przebierać w ubranie robocze. Jego czynności administracyjne ograniczały się do wypełniania książki obsługi napraw pojazdów, gdzie odnotowywał jakie naprawy w konkretnym pojeździe zostały dokonane oraz w dzienniku stacji obsługi odnotowywał, który i jakie prace wykonywał poszczególny mechanik.
Charakter jego pracy w porównaniu z pracą w(...) OddziałwR., której organ rentowy nie kwestionował jako pracy w warunkach szczególnych nie uległ zmianie. Zwiększył się natomiast jej zakres bo w spółce nie było brygadzistów ani mistrzów.
W ramach podziału zadań między członkami zarządu spółki nie zajmował się on bezpośrednio jej kierowaniem, zarządzaniem czy kontaktami z klientami ale wyłącznie nadzorem nad sprawnością taboru samochodowego.
Dlatego też w ocenie Sądu zebrane w sprawie dowody wskazują, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy od 1.07.1991r do stycznia 1998r jako pracownik wykonywał prace wymienione w Dziale XIV pkt 24 wykazu A stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Po doliczeniu mu tego okresu do okresu takiej pracy uwzględnionej przez organ rentowy ubezpieczony legitymuje się na dzień 1.01.1999r ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Ponieważ spełnia pozostałe warunki zart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015r, poz. 748 j.t.) Sąd na mocyart. 47714§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję orzekając jak w sentencji wyroku.
Mając na uwadze nakład pracy pełnomocnika oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29.07.2015r zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2015r, poz. 1078) Sąd zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 zł tytułem kosztów postępowania.
Sędzia: