Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 702/15
Data wyroku: 2015-07-13 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Ciesielska, Teresa Kołbuc, Sławomir Buras
Słowa kluczowe: Księgi Wieczyste
Podstawa prawna: 626 ze zn. 2 §5 kpc, 510 kpc, 924 kpc

Sygn. akt II Ca 702/15

POSTANOWIENIE
Dnia 13 lipca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Teresa Kołbuc
Sędziowie: SSO Elżbieta Ciesielska (spr.)
SSO Sławomir Buras
po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy
z wniosku
Skarb Państwa - Starosta(...)
z udziałem

I. S.,W. B.,M. B. (1)
o wpisy w księdze wieczystej
na skutek apelacji wnioskodawcy Skarb Państwa - Starosta(...)
od postanowienia Sądu Rejonowego w Busku - Zdroju
z dnia 27 kwietnia 2015 r. sygn. akt Dz.Kw(...), Dz. Kw.(...), Dz. Kw(...)
postanawia: oddalić apelację.
II Ca 702/15

UZASADNIENIE

     Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r. Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju oddalił wniosek Skarbu Państwa – Starosty(...)o wpisanie w dziele Iksięgi wieczystej (...)w miejscedziałek nr: (...)orazdziałek nr (...)objętych dotychczasksięgą wieczystą (...)działek nr: (...)położonych we wsiK.gminaS.i zamknięcieksięgi wieczystej (...)oraz o wpisanie w dziale drugimksięgi wieczystej (...)jako właścicielkiI. S.na podstawie decyzji(...), wykreślenie na podstawie tej decyzji ostrzeżenia o wszczęciu postępowania scaleniowego obrębuK.gminaS.w obydwu księgach i ograniczonegoprawa rzeczowegoużytkowania gruntu o powierzchni 0,28 ha wdziałce (...)na rzeczW. B.iM. B. (2).

    W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iżksięga wieczysta (...)urządzona jest dla nieruchomości położonej wK.gminaS.składającej się z działek ewidencyjnych oznaczonych numerami:(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...)o łącznej powierzchni 7,5313 ha. Jako właściciel w dziale drugim w/w księgi wieczystej wpisana jestI. S.. W dziale trzecim tej księgi wieczystej wpisana jest służebność mieszkania oraz służebność użytkowania gruntu o powierzchni 0,28 ha w działce na rzeczW. B.iM. B. (1). Wpisane jest również ostrzeżenie o wszczęciu postępowania scaleniowego.

Księga wieczysta (...)urządzona jest dla ruchomości położonej we wsiK.gminaS.o powierzchni 1,1787 ha składającej się z działek ewidencyjnych oznaczonej numerami:(...). W dziale II tej księgi jako właściciel wpisana jest takżeE. S., w dziale III wpisana jest służebność polegająca na prawie łowienia ryb w stawie nadziałce nr (...)przysługującaW. B.iM. B. (1)a także ostrzeżenie o wszczęciu postępowania scaleniowego.
Postępowanie scaleniowe, którym objęta była wieśK.zostało już prawomocnie zakończone i w wyniku tego scaleniaI. S.za działki objęte w/w księgami wieczystymi otrzymaładziałki nr (...)o powierzchni 9,0859 ha.
W ocenie Sądu Rejonowego StarostaB.nie jest jednak podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o dokonanie wpisów w w/w księgach wieczystych wpisów sprecyzowanych we wniosku inicjującym postępowanie w przedmiotowej sprawie. Zgodnie bowiemart. 626 
2
          § 5 k.p.c.„Wniosek o dokonanie wpisu może złożyć właściciel, albo wierzyciel jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy, wniosek może złożyć uprawniony organ.” Przepis zaśart. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów(tekst jednolity Dz.U. z 2014r, poz. 700) zdaniem Sądu daje mu prawo wyłącznie do domagania się wykreślenia wzmianki o wszczęciu postępowania scaleniowego na podstawie art. 21 ust. 1 tej ustawy.
Sąd Rejonowy uznał również, iż nie zachodzi podstawa do tego by Sąd wieczystoksięgowy z urzędu, w trybieart. 27 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, sprostował wpisy w księdze wieczystej w przypadku gdyby do wniosku były dołączone wymagane dokumenty, bowiem na podstawie decyzji scaleniowej powstają nowe nieruchomości jako nowy przedmiot władania i zmienia się ich stan prawny.. Uprawnionymi do złożenia wniosków o wpisy w księgach wieczystych nowego stanu prawnego wynikającego z decyzji zatwierdzających projekt scalenia są tylko osoby wskazane wart. 626 
2
          § 5 k.p.c.

    Apelację od postanowienia złożył wnioskodawca Skarb Państwa – Starosta(...)Zarzucił:

- naruszenieart. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntówprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji oddalenie wniosku;
- naruszenie art. 3 w/w ustawy przez jego niezastosowanie i w konsekwencji narażenie uczestników postępowania na konieczność ponoszenia kosztów związanych z ujawnieniem w księgach wieczystych decyzji zatwierdzającej projekt scalenia.
W oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
W dalszej części apelacji wywodził, iż przepis art. 1 ust. 2 pkt 8 litera c ustawy o scalaniu i wymianie gruntów uprawnia organ – Starostę(...)do wystąpienia z wnioskiem o ujawnienie w księgach wieczystych decyzji zatwierdzającej projekt scalenia. W ocenie skarżącego potwierdza to brzmienie art. 29 tej ustawy, z którego wynika, iż decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia stanowi tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych. W prawdzie ustawodawca nie wskazuje podmiotu legitymowanego do złożenia odpowiednich wniosków, jednak zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 8c tej ustawy prace scaleniowe obejmują ujawnienie w księgach wieczystych decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, a postępowanie scaleniowe zgodnie z art. 3 tej ustawy prowadzi starosta.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy podziela w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną zaprezentowaną przez Sąd Rejonowy.

    Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, iż Starosta(...)nie jest legitymowany do złożenia wniosku z jakim wystąpił w niniejszej sprawie. Po zakończeniu postępowania scaleniowego jest on jedynie uprawniony do złożenia wniosku o wykreślenie wpisu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu scaleniowym, ujawniając w związku z tym w księdze wieczystej decyzję o zatwierdzeniu scalenia, która zgodnie zart. 626 
(
      2)
          § 3 k.p.c.winna być załączona do wniosku o wykreślenie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu scaleniowym.

Podmioty legitymowane do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej wymieniaart. 626 
2
          § 5 k.p.ci jest to wyliczenie wyczerpujące. Przepisem ten jest przepisem szczególnym w stosunku doart. 510 k.p.c.i precyzuje w sposób wiążący, pojęcie podmiotu, którego praw dotyczy postępowanie wieczystoksięgowe. Przepisem zaś szczególnym w stosunku doartykułu 626 
2
          § 5 k.p.c.jest przepisart. 924 k.p.c.przewidujący, iż komornik może złożyć wniosek o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęcie egzekucji z nieruchomości. (por. H. Ciepła [w:] H. Dolecki (red.)  
Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz
         , Tom III, Lex, 2013, E. Bałan-Gonciarz, H. Ciepła  
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Komentarz po nowelizacji prawa hipotecznego. Wzory wniosków o wpis. Wzory wpisów do księgi wieczystej
         , Lex, 2011). W takiej sytuacji legitymacja do składania wniosku o wpis do księgi wieczystej, o ile nie wynika zart. 626 
2
          § 5 k.p.c, to dla określonego podmiotu musi być przewidziana wprost w przepisie szczególnym. Tego rodzaju wyjątki od o zasady muszą być jednak wyraźne i nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
W ocenie Sądu Okręgowego wbrew wywodom apelacji, prawo do złożenia przez Starostę wniosku o dokonanie wpisu w szerszym zakresie, niż wpis ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu scaleniowym, czy o ujawnienie decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, nie wynika w szczególności z treści art. 1 ust. 2 pkt 8c ustawy o scalaniu i wymianie gruntów w zw. z art., 3 ust. 1 i art. 21 tej ustawy.
Przywołane w apelacji przepisy zawierają:

1
definicję prac scaleniowych, przez które zgodnie z art. 1 ust.2 pkt 8 rozumieć należy prace i czynności niezbędne do wszczęcia postępowania scaleniowego, prowadzenia postępowania i ujawnienia w księgach wieczystych decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia;

2
art. 3 przewiduje, iż postępowanie scaleniowe prowadzone jest przez starostę;

3
art. 21 w ust. 1 wskazujący, iż Sąd właściwy do prowadzenia ksiąg wieczystych, na wniosek starosty, uczyni w księdze wieczystej wzmiankę o wszczęciu postępowania scaleniowego lub wymiennego, a jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej, wniosek składa się do istniejącego zbioru dokumentów.

Zdaniem Sądu Okręgowego , analiza powyżej wskazanych przepisów, uprawnia do stwierdzenia, że żaden z nich nie daje Staroście legitymacji do złożenia wniosku o dokonanie w księdze wieczystej wpisu w dziale I czy II zmierzającego do ujawnienia wyniku tego postępowania. Jedynie przepisart. 21 ust. 1, jak słusznie przyjął Sąd Rejonowy, można traktować jako szczególny wobecart. 626 
2
         § 5 k.p.c., ale tylko w zakresie sprecyzowanego w nim wniosku.
Legitymacji Starosty w niniejszej sprawie nie można także wywieźć z treści art. 29 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Przepis ten traktuje wyłącznie o charakterze samej decyzji nie wspominając o podmiotach uprawnionych do złożenia wniosku o wpis na jej podstawie.
W świetle powyższych rozważań, wbrew wywodom apelacji, uprawnienia takiego nie można wywodzić także z faktu, iż postępowanie scaleniowe prowadzone jest na koszt Skarbu Państwa, o czym stanowi art. 3 ust.1 powołanej ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.
Reasumując powyższe rozważania, stwierdzić należy iż zarzuty podniesione w apelacji Sąd Okręgowy uznał za niezasadne, i w konsekwencji, na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. Zart. 13 § 2 k.p.c.oddalił apelację.

    SSO E. Ciesielska   SSO T. Kołbuc   SSO Sł. Buras