Sąd Apelacyjny w Poznaniu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 2171/14
Data wyroku: 2015-09-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Cierpiał, Dorota Goss-Kokot, Wiesława Stachowiak
Słowa kluczowe: Nauczyciel
Podstawa prawna: art. 4 ust 1 ustawy z 22.5.2009r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

Sygn. aktIII AUa 2171/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 września 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Jolanta Cierpiał
Sędziowie:  SSA Dorota Goss-Kokot (spr.)
SSA Wiesława Stachowiak
Protokolant:  insp.ds.biurowości Agnieszka Perkowicz
po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015 r. w Poznaniu
sprawyE. B.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wP.
o nauczycielskie świadczenie kompensacyjne
na skutek apelacjiE. B.
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 6 października 2014 r.  sygn. akt VIII U 2359/14
zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję i przyznajeE. B.prawo do wypłaty nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego za okres od 1 marca 2014 r. do 31 marca 2014 r.

SSA Wiesława Stachowiak

SSA Jolanta Cierpiał

SSA Dorota Goss-Kokot

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14 maja 2014 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wP., na podstawieart. 133 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013 r., poz. 1440), po rozpoznaniu wniosku złożonego w dniu 30 kwietnia 2014 roku, odmówiłE. B.wypłaty nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego za okres od dnia 1 marca 2014 roku do dnia 31 marca 2014 roku.
W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż decyzją z dnia 14 marca 2014 rokuE. B.przyznane zostało nauczycielskie świadczenie kompensacyjne od dnia 1 marca 2014 roku – tj. od nabycia uprawnień do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Zostało ono następnie zawieszone zgodnie z jej wnioskiem z dnia 27 stycznia 2014 roku, w którymE. B.oświadczyła, że po przyznaniu powyższego świadczenia zamierza osiągać przychody powodujące zawieszenie świadczenia.
Od powyższej decyzjiE. B.złożyła odwołanie w formie i terminie przewidzianym prawem, wnosząc o jej zmianę, poprzez dokonanie wypłaty nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego za okres od dnia 1 marca 2014 roku do dnia 31 marca 2014 roku. W uzasadnieniu podała, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa i nie może się ostać. Ponadto odwołująca wskazała, iż organ rentowy ze swej winy nie sprawdził, czy deklarowany jedynie zamiar osiągania przychodów powodujących zawieszenie świadczenia jest tożsamy ze stanem faktycznym i przez to doprowadził do braku wypłaty świadczenia, w sytuacji gdy ono przysługiwało.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wP.w odpowiedzi na odwołanie przytoczył argumentację prawną i faktyczną zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie odwołania.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 6 października 2014r., odwołanie oddalono.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.E. B.urodziła się w dniu (...). W dniu 27 stycznia 2014 rokuE. B.złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. We wniosku wskazała, że po przyznaniu nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego zamierza osiągnąć przychód w wysokości powodującej zawieszenie świadczenia. Ponadto wskazała, iż pozostaje w stosunku pracy z Gimnazjum Nr(...)wP., a stosunek pracy zostanie rozwiązany z dniem 28 lutego 2014 roku.
W druku wniosku znajdowało się pouczenie, iż prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego ulega zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu – w razie podjęcia pracy nie tylko w charakterze nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego – w jednostkach, o których mowa wart. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku– Karta Nauczyciela. W punkcie 13 pouczenia znajdowała się informacja, iż w przypadku uzyskiwania przychodu z tytułu innej pracy (zatrudnienia) niż ta, o której mowa w pkt. 11, służby lub innej pracy zarobkowej albo prowadzenia działalności, w tym także za granicą oraz pobierania zasiłków (...) świadczenie ulega zawieszeniu jeżeli przychód wynosi kwotę wyższą niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa GUS.
Rozpoznając powyższy wniosek organ rentowy decyzją z dnia 14 marca 2014 roku przyznał odwołującej prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego od dnia 1 marca 2014 roku - tj. od dnia nabycia uprawnień do dnia poprzedzającego dzień osiągnięcia(...)lat. Wysokość świadczenia ustalono na kwotę 1.689,59 złotych. Jednocześnie organ rentowy wstrzymał wypłatę w związku z oświadczeniem złożonym we wniosku, tj. z powodu zamiaru osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Zakład wskazał również, iż wznowienie wypłaty nastąpi na wniosek po przedłożeniu dokumentu stwierdzającego ustanie tej przyczyny.
W dniu 28 lutego 2014 roku odwołująca przedłożyła świadectwo pracy z dnia 28 lutego 2014 roku wystawione przez Gimnazjum Nr(...), w którym wskazano, iż stosunek pracy ustał w dniu 28 lutego 2014 roku.
W dniu 16 kwietnia 2014 roku odwołująca złożyła wniosek o podjęcie wypłaty świadczenie kompensacyjnego oraz poinformowała, iż z dniem 28 lutego 2014 roku rozwiązała umowę o pracę i nigdzie nie pracuje.
Decyzją z dnia 24 kwietnia 2014 roku organ rentowy podjął wypłatę nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego od dnia 1 kwietnia 2014 roku - tj. od miesiąca w którym został zgłoszony wniosek o podjęcie wypłaty.
Wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2014 rokuE. B.zwróciła się o podjęcie wypłaty świadczenia kompensacyjnego za marzec 2014 roku, albowiem umowa o pracę wygasła w dniu 28 lutego 2014 roku. Po rozpoznaniu powyższego wniosku, organ rentowy decyzją z dnia 14 maja 2014 roku odmówił Odwołującej wypłaty nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego za okres od dnia 1 marca 2014 roku do dnia 31 marca 2014 roku.
W ocenie Sądu Okręgowego, w niniejszej sprawie organ rentowy decyzją z dnia 14 marca 2014 roku zasadnie zawiesił odwołującej wypłatę świadczenia kompensacyjnego, albowiem we wniosku z dnia 27 stycznia 2014 roku złożyła ona oświadczenie o zamiarze osiągania przychodu w wysokości powodującej zawieszenie świadczenia. Jednocześnie w decyzji organ rentowy wskazał, iż wznowienie wypłaty nastąpi na wniosek po przedłożeniu dokumentu stwierdzającego ustanie tej przyczyny.
Jak wskazał Sąd Okręgowy, przedłożenie przez odwołującą świadectwa pracyz dnia 28 lutego 2014 roku, bez wyraźnego wniosku i oświadczenia w jakim celu zostało ono przedłożone, nie oznacza, iż organ jest upoważniony i zobowiązany do podejmowania działaniaz urzędu, w celu ustalenia czy wnioskodawca nie osiąga przychodu, stanowiącego podstawę do zawieszenie wypłaty świadczenia. Zauważyć należy – w opinii tego Sądu, że świadczenie podlega zawieszeniu bez względu na tytuł uzyskiwanego przychodu, a samo przedłożenie świadectwa pracy nie jest równoznaczne z zaprzestaniem osiągania przychodu, a stanowi jedynie dowód na datę ustania stosunku pracy, co zostało ponadto podane przezE. B.we wniosku z dnia27 stycznia 2014 roku.
Nie ma również znaczenia, jak podkreślił Sąd I instancji, czy odwołująca faktycznie osiągnęła przychód stanowiący podstawę do zawieszenie wypłaty świadczenia, gdyż sama odwołująca we wniosku o świadczenie wskazała, iż zamierza osiągnąć przychód w wysokości powodującej zawieszenie świadczenia. W decyzji z dnia 14 marca 2014 rokuE. B.została pouczona, iż wznowienie wypłaty nastąpi na jej wniosek.
Od powyższego wyroku, został złożona apelacja, w której apelująca zaskarżyła w całości wyrok Sądu Okręgowego. Wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie odwołania w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła, m.in. nierozpoznanie istoty sprawy w myślart. 386 § 4 k.p.cpolegające na przyjęciu nieistniejącej przesłanki niweczącej odwołanie ubezpieczonej w niniejszej sprawie, co najdobitniej znajduje odzwierciedlenie w postaci stwierdzenia Sądu pierwszej instancji: „Nie ma znaczenia, czy odwołująca faktycznie osiągnęła przychód stanowiący podstawę do zawieszenia wypłaty świadczenia”, w sytuacji gdy ustawodawca wiąże skutki prawne w postaci zawieszenia wypłacania nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego jedynie z faktycznym osiąganiem przychodu.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny, wskazuje na mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy prawa, a mianowicie na:art. 3w zw. zart. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych(Dz. U. z 2009 r., Nr 97, poz. 800), z którego wynika, że  prawo do świadczenia na warunkach i w wysokości określonych w ustawie przysługuje nauczycielom zatrudnionym w jednostkach:

a
publicznych i niepublicznych przedszkolach,

b
szkołach publicznych i niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych,

c
publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego i placówkach, o których mowa wart. 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty(Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2).

Dalej Sąd II instancji zwraca uwagę na treści art. 4 ust. 1 w/w ustawy, z czego wynika, iż świadczenie przysługuje nauczycielom, którzy spełnili łącznie następujące warunki: 1) osiągnęli wiek, o którym mowa w ust. 3; 2) mają okres składkowy i nieskładkowy w rozumieniuustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwanej dalej „ustawą o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący 30 lat, w tym 20 lat wykonywania pracy w jednostkach, o których mowa w art. 2 pkt 1, w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć; 3) rozwiązali stosunek pracy.
Jednocześnie w powołaniu się na kolejne przepisy – art. 7 ust. 1 w/w ustawy – Sąd ten wskazuje, iż prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa, zaś prawo do świadczenia ulega zawieszeniu lub świadczenie to ulega zmniejszeniu na zasadach określonych w art. 103 ust. 3 i art. 104-106 ustawy o emeryturachi rentach z FUS.
Sąd Apelacyjny podkreśla, że zasady dotyczące zawieszania świadczeń zostały określonewustawie z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013 r., poz. 1440) w dziale VIII dotyczącym zasad ustalania świadczeń, wrozdziale 2zatytułowanym „zawieszanie lub zmniejszanie świadczeń". W treści art. 104 ust. 7 w/w ustawy wskazano, iż prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
W tym miejscu Sąd Apelacyjny przywołuje również art. 135 ust. 1 cyt. ustawy, który stanowi, iż w razie ustania przyczyny powodującej wstrzymanie wypłaty świadczenia, wypłatę wznawia się od miesiąca ustania tej przyczyny, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano z urzędu decyzję o jej wznowieniu, z uwzględnieniem ust. 2
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny podkreśla, że przesłanką zawieszenia prawa do świadczenia kompensacyjnego jest faktyczne osiągnięcie przychodu, a nie to, że osoba ubiegająca się o świadczenie złoży prawdziwe lub fałszywe oświadczenie wiedzy o tym, że w przyszłości będzie osiągała dany przychód.
Jednocześnie, ujmując sprawę bardziej ogólnie, Sąd Apelacyjny wskazuje, że przedmiotowy wniosek, pod względem dogmatycznoprawnym, składa się z dwóch rodzajów oświadczeń: woli i wiedzy, a więc oświadczenia woli o przyznaniu świadczenia – oświadczenie publicznoprawne – oraz szeregu oświadczeń wiedzy m.in. o tym, czy się będzie osiągać określony przychód.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny, na podstawie przepisuart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.

SSA Wiesława Stachowiak

SSA Jolanta Cierpiał

SSA Dorota Goss-Kokot