Sąd Okręgowy w Lublinie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 906/15
Data wyroku: 2015-11-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Ogrodnik

Sygn. akt VII U 906/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 listopada 2015 roku.
Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Teresa Ogrodnik
Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Sobczuk
po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 roku w Lublinie
sprawyA. O.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o prawo do dodatku pielęgnacyjnego
na skutek odwołaniaA. O.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.
z dnia 8 kwietnia 2015 roku    znak(...)
oddala odwołanie.
VII U 906/15

UZASADNIENIE
Decyzją z 08.04.2015 r.,(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wL., odmówiłA. O.prawa do dodatku pielęgnacyjnego, albowiem komisja lekarska Zakładu nie stwierdziłau ubezpieczonej niezdolności do samodzielnej egzystencji (t. II. k. 75 akt rentowych).
Ubezpieczona, w dniu 08.05.2015 r., wniosła odwołanie od tej decyzji,z którego wynika żądanie zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez przyznanie jej prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Zarzuciła błędną ocenę jej stanu zdrowia (k. 2, 7, 28 akt sprawy).
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
A. O.urodziła się (...)Uprawnienia rentowe ma ustalane nieprzerwanie od 09.08.1994 r. – początkowo rentę inwalidzką II grupy (wyrok – t. I, k. 41 a. r.), następnie rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (decyzje – t. I, k. 88, 118, 144 a. r.), częściowej niezdolności do pracy (decyzja – t. I. k. 205 a. r.) i znów całkowitej niezdolności do pracy (wyroki, t. I., k. 213 i 242 a. r.; decyzje – t. II, k. 16, 26, 33) – do osiągnięcia przez ubezpieczoną wieku emerytalnego, co nastąpiło 01.07.2015 r.
Ubezpieczona miała też ustalone prawo do dodatku pielęgnacyjnegow okresie od 01.11.2007 r. do 31.03.2012 r. (decyzje – t. II, k. 17, 23, 33 a. r.). Wówczas diagnozowano u ubezpieczonej niedowład lewostronny oraz zaburzenia równowagi w przebiegu wieloogniskowych zaburzeń CUN –w obserwacji, dyskopatię C4-C5 oraz zaburzenia adaptacyjne. Nie była w stanie samodzielnie stawić się na badanie z uwagi na niedowład kończyn i niemożność utrzymania pozycji pionowej (orzeczenia lekarza orzecznika, t. II, k. 25 i v., 68i v. dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej).
W dniu 30.01.2015 r. zwróciła się o ponowne ustalenie uprawnień do dodatku pielęgnacyjnego (t. II, k. 55 a. r.), załączając zaświadczeniao przewlekłych schorzeniach neurologicznych (radikulopatia, przepuklina kręgów, następstwa urazu szyi i tułowia ) i psychiatrycznych (zaburzenia lękowe i depresyjne) – t. III, k. 1-10 dok. lek.
Orzecznik przeprowadził najpierw ankietę skaliB.i uzyskał łączny wynik 85 punktów. Badanie to ujawniło, że ubezpieczona jest zależna w myciui kąpieli całego ciała, że może odbywać spacery dłuższe niż 50 metrów za pomocą jednej osoby oraz, że potrzebuje pomocy przy wchodzeniu i schodzeniu po schodach (t. III, k. 21 dok. lek.). Odnotował też, że ubezpieczona mieszka sama i sama się przemieszcza przy użyciu laski łokciowej. W oparciu o takie dane nie stwierdził niezdolności do samodzielnej egzystencji (t. III, k. 23 i v. dok. lek.),a jego orzeczenie podtrzymała komisja lekarska (t. III, k. 31-32 dok. lek.).
A. O.doznaje trudności w poruszaniu się z powodu wyraźnie zaznaczonego zespołu bólowo-korzeniowego w przebiegu zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych. Wymaga to korzystania z pomocy ortopedycznej w postaci laski. Niemniej jednak poszczególne cechy funkcjonowania układu ruchu nie manifestują u ubezpieczonej znacznych ubytków. W szczególności kręgosłup szyjny funkcjonuje w normie, zachowanei symetryczne są odruchy kończyn, bez niedowładów i ataksji. Oprócz wspomnianych trudności z chodzeniem i konieczności użycia laski (wynikającej m. in. zapewne ze , w badaniu klinicznym występuje tylko niewielkie ograniczenie bólowe ruchomości kręgosłupa oraz słabsza siła mięśniowa lewej kończyny dolnej.
Ubezpieczona od lat cierpi na zaburzenia nerwicowe, wywołane trudnymi przejściami osobistymi (zwłaszcza przemocą ze strony męża). Zaburzenia te utrudniają funkcjonowanie w tym sensie, że wywołują m. in. „poczucie pustkiw głowie i braku możliwości kojarzenia faktów”. Brak jest jednak globalnych zaburzeń pamięci, zachowany jest logiczny kontakt z otoczeniem, a jedynie nastrój pozostaje miernie obniżony. U ubezpieczonej występują też nerwicowe objawy konwersyjne (dysocjacyjne), mające charakter czynnościowy i mogące objawiać się dolegliwościami somatycznymi.
Opisany stan zdrowia nie sprowadza jednak u ubezpieczonej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Rodzi konieczność częściowej pomocy i wsparcia w życiu codziennym, ale tylko w ramach szeroko pojętej aktywności społecznej, a nie w zakresie podstawowych potrzeb życiowych, takich, jak poruszanie się, czynności higieny osobistej, czy spożywanie posiłków.
- opinia biegłych neurologa i psychiatry, k. 14-17 a. s.
Powołana opinia biegłych w ocenie Sądu stanowi dostateczną podstawę dla rozstrzygnięcia. Biegli szczegółowo odnieśli się do wszystkich schorzeń, istotnych z punktu widzenia oceny spornej przesłanki oraz ich obrazu klinicznego. Wywiedziony na tej podstawie wniosek jest pełny, albowiem odnosi się do wszystkich, wynikających z ustawy wyznaczników niezdolności do samodzielnej egzystencji. Żadna ze stron nie kwestionowała tej opinii, ani nie dostarczyła żadnych przesłanek, które nakazywałyby inną jej ocenę powołanej i rodziły konieczność jej uzupełnienia, czy też weryfikacji przez inny zespół biegłych.
Ubezpieczona, po złożeniu przez biegłych opinii co prawda powoływała się (k. 28-29 a. s.) na uraz kręgosłupa szyjnego i piersiowego w wyniku upadku w autobusie w październiku 2015 r. Okoliczność ta jednak nie mogła być brana pod uwagę przez Sąd, albowiem w chwili jej zaistnienia samo prawo do renty wygasło (ustalone do chwili osiągnięcia przez ubezpieczoną wieku emerytalnego – tj. dnia 01.07.2015 r.). Z kolei istnienie tego prawa, jakkolwiek stanowi przesłankę nabycia prawa do spornego dodatku, nie było przedmiotem rozpoznania w zaskarżonej decyzji. Skoro więc sąd jedynie kontrolnie orzekaw sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych (art. 47710§ 2 k.p.c.),to ustanie przesłanki, wymagającej ewentualnie nowego rozpoznania przez organ rentowy, wyznaczało graniczny moment rozpoznania dla Sądu w niniejszej sprawie.
W takim stanie rzeczy odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 75 ust. 1 i 4 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.) dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznanaza całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia, chyba, że przebywa wewnątrz zakładu opiekuńczo-leczniczego lub pielęgnacyjno-opiekuńczego.
Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opiekii pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych (art. 13 ust. 5 cyt. ustawy).
A. O.do dnia 01.07.2015 r. była uprawniona do rentyz tytułu niezdolności do pracy. Nie jest jednak niezdolna do samodzielnej egzystencji. Bez wątpienia u ubezpieczonej obecne jest naruszenie sprawności organizmu w zakresie układu ruchu, o wyraźnie zaznaczonych objawachi utrudniające codzienne funkcjonowanie, zwłaszcza poruszanie się. Niemniejnie jest to takie utrudnienie, które uniemożliwiałoby zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W okresie pobierania spornego świadczenia odwołująca doznawała niedowładu, zaburzeń równowagi i nie była nawet w stanie samodzielnie dotrzeć na badania przez orzecznika ZUS. W chwili obecnej wspomniane objawy nie są widoczne w obrazie klinicznym (biegły, którego ustalenia nie zostały zakwestionowane, ich nie stwierdził), a skarżąca, pomimo aktualnej dysfunkcji, mieszka i gospodaruje sama oraz samodzielnie przybyła na badania i posiedzenie sądu.
Po stronie ubezpieczonej nie ziściła się więc jedna z łącznie wymaganych przesłanek ustalenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego, zatem organ rentowy zasadnie odmówił tego świadczenia zaskarżoną decyzją, od której odwołanie należało oddalić.
Po ustaleniu prawa do emerytury (względnie wraz ze złożeniem kolejnego wniosku rentowego) ubezpieczona będzie mogła ponownie domagać się oceny jej stanu zdrowia przez organy orzecznictwa lekarskiego ZUS w kierunku ustalenia uprawnień do omawianego świadczenia. Będzie to mogło dotyczyć zwłaszcza okoliczności zdrowotnych, na które zwracała już uwagę w niniejszym postępowaniu, ale które nie mogły być uwzględnione, albowiem zaistniałypo ustaniu prawa do renty i okresu orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy, a te przesłanki winny być najpierw odrębnie rozstrzygnięte przez organ rentowy.
Mając powyższe na względzie, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzeczono, jak w wyroku.