Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 350/15
Data wyroku: 2015-06-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Roman Troll, Lucyna Morys-Magiera, Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Domniemania Prawne
Podstawa prawna: art. 3 u. o k. w.

Sygn. akt III Ca 350/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.)
Sędzia    SO Lucyna Morys - Magiera
SR (del.) Roman Troll
Protokolant    Aleksandra Sado-Stach
po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2015 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwaU.Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wW.
przeciwkoP. B.,K. B.iS. P.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanych
od wyroku Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim
z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt I C 1096/14

I
zmienia zaskarżony wyrok:

1
w punkcie 1 w ten sposób, że oddala powództwo;

2
w punkcie 3 w ten sposób, że:

a
zasądza od powoda na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 2417 zł (dwa tysiące czterysta siedemnaście złotych) z tytułu zwrotu kosztów procesu;

b
oddala wniosek powoda o zasądzenie na jego rzecz od pozwanych zwrotu kosztów procesu;

II
zasądza od powoda na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 1200 zł (tysiąc dwieście złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym;

III
oddala wniosek powoda o zasądzenie na jego rzecz od pozwanych zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSR (del.) Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Lucyna Morys-Magiera
Sygn. akt III Ca 350/15

UZASADNIENIE
Powód(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty wW.żądał zasądzenia solidarnie na jego rzecz
od pozwanychK. B.,S. P.iP. B.kwoty 25.207,12zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz ograniczenia odpowiedzialności pozwanych do wysokości wartości nieruchomości obciążonej, wpisem ograniczonegoprawa rzeczowegow postaci hipoteki umownej zwykłej
w kwocie 20.000zł, ustanowionej na nieruchomości gruntowej o urządzonej księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim pod numerem Kw.(...)i zasądzenia na jego rzecz od pozwanych solidarnie zawrotu kosztów procesu.
Uzasadniając żądanie twierdziła, że pozwanaK. B.iZ. B. (1)zawarli 16 05 1996r. z(...) Bankiem (...)
wW.umowę kredytu na cele mieszkaniowe w wysokości 20.000zł,
który została zabezpieczony ograniczonymprawem rzeczowymw postaci hipoteki umownej zwykłej na należącej do nich nieruchomości gruntowej wskazanej w żądaniu pozwu. W związku z nieterminową spłatą kredytu kredytodawca wystawił w dniu 4 08 2000r bankowy tytuł egzekucyjny, któremu sąd nadała klauzulę wykonalności.
Po potrzymaniu informacji o śmierci kredytobiorcyZ. B. (2)przeprowadzone zostało postępowanie sądowe w którym stwierdzono, że spadko-biercami po nim są pozwani. W dniu 30 11 2010r. kredytodawca zbył przynależne
mu wierzytelności z umowy kredytu na rzecz powoda o czym zawiadomiono pozwanych po czym Sad Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim na wniosek powoda dokonała w księdze wieczystej obciążonej nieruchomości zmiany wierzyciela hipotecznego wpisując powoda w miejsce kredytodawcy. Powódka dochodzi kwoty 20.000zł opowiadającej wysokości wpisu hipotecznego oraz skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w spłacie wierzytelności za okres dwóch lat wstecz od daty wytoczenia powództwa w wysokości 5.207,12zł
PozwaniK. B.,S. P.iP. B.wnosił o oddale-nie powództwa oraz zasądzenia na ich rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu.
Z., że pozwaniS. P.iP. B.nie posiadają legitymacji biernej, gdyż nie są właścicielami nieruchomości obciążonej hipoteką oraz że Sąd Rejonowy
wW.zmienił postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku
poZ. B. (2)w następstwie czego jedynym jego spadkobiercą jest pozwanaK. B.. Ponadto zarzucali, że powódka nie wykazała,
co do zasady jak i wysokości powództwa oraz podnieśli zarzut przedawnienia dochodzonych roszczeń.
Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskimw wyroku z dnia 30 09 2014r. zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 25.207,12zł z ustawowymi odsetkami od 2 04 2014r. i ograniczył odpowiedzialność pozwanych „do nieruchomości opisanej w księdze wieczystej prowadzonej, oddalił powództwo w pozostałej części oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.678zł z tytułu zwrotu kosztów procesu
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia dokonał oceny poczynionych ustaleń i w jej wyniku ocenił, że doszło do skutecznej cesji dochodzonych wierzytelności, a pozwani nie wykazali, aby świadczenie wygasło w całości lub części na skutek jego spłaty. Stwierdził, że pozwani w dalszym ciągu są wpisani w księdze wieczystej obciążonej nieruchomości a regulacjaart. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 07 1982r. o księgach wieczystych i hipotece(tekst jednolity Dz.U. 2013r. poz 707, z późniejszymi zmianami) przyznaje wierzycielowi hipotecznemu, nie będącemu dłużnikiem wierzyciel uprawnienie do wytoczenia powództwa. Ocenił, że powód w drodze dowodu z zawia-domienia z dnia 16 12 2010r. wydanego przezBank (...)w którym zawiadomił dłużnikaK. B.o przelewie
oraz oświadczenia z dnia 22 12 2000r. o wyrażeniu zgody na dokonanie wpisu zmiany wierzyciela wykazał swą legitymację czynną. Stwierdził, że doszło do przedawnienia dochodzonych roszczeń, jednak zgodnie z regulacja art. 77 przywołanej powyżej ustawy nie narusza to uprawnienia powoda do uzyskania zaspokojenia z obciążonej nieruchomości i zarzut ten jest nieskuteczny. Wskazał że na dochodzone roszczenie składa się nominalna wartość hipoteki w wysokości 20.000zł oraz skapitalizowane odsetki ustawowe za dwa lata wstecz, których zapłaty powód może się domagać
w oparciu o regulacje art. 69 powyższej ustawy jej w brzmieniu sprzed 2011r. Następnie w konkluzji uznał, że powództwo w uwzględnionej części ma oparcie w regulacjachart. 509 k.c.w związku z art. 65 oraz art. 79 wskazanej powyżej ustawy o ograniczeniu odpowiedzialności pozwanych orzekał w oparciu o regulacjęart. 319 k.p.c.a o kosztach procesu stosując regulacjęart. 98 k.p.c.
Orzeczenie zaskarżylipozwaniK. B.,S. P.iP. B.w części uwzględniającej powództwo, którzy wnosili o jego zmianę
przez oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na ich od powoda zwrotu kosztów procesu za obie instancje.
Zarzucali że przy konstruowaniu podstawy faktycznej orzeczenia naruszono w sposób wskazany apelacji przywołane w niej regulacja prawa procesowego, a przy jej ocenie prawnej podane w apelacji regulacje prawa materialnego oraz ustawy z dnia
6 07 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity Dz.U. 2013r. poz 707,
z późniejszymi zmianami).
Powód(...)Niestandaryzowany SekurytyzacyjnyFundusz (...)cyjny Zamknięty wW.M. M.wnosił o oddalenie apelacji
oraz zasądzenie na jego rzecz od pozwanych zwrotu kosztów postępowania odwoław-czego.
Sąd Odwoławczy ustalił i zważył co następuje:
Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenia powoda a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę.
Zawarte w części ustalającej uzasadnienia zaskarżonego wyroku ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia nie były w istocie kwestionowane w apelacji, mają podstawę w informacjach zawartych w przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia źródłach dowodowych, które są logiczne, nawzajem się uzupełniają i potwierdzają i jako takie są w pełni wiarygodne.
Przy konstruowaniu podstawy faktycznej powództwa umknęło jednak uwadze Sądu Rejonowego, iż domniemanie prawne zawarte regulacjiart. 3orazustawy z dnia 6 07 1982r. o księgach wieczystych i hipotece(tekst jednolity Dz.U. 2013r. poz 707,
z późniejszymi zmianami) jest domniemaniem wzruszalnym i może zostać obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwnego w każdym postępowaniu sądowym jako przesłanka rozstrzygnięcia (orz. SN z dnia 17 06 1960r. 3 CR 328/60, OSPiKA 1961, poz. 162).
Z samych bezspornych twierdzeń stron wynika, iż pozwaniS. P.
iP. B.zostali wpisani do księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim jako współwłaściciele objętej nią nieruchomości
na podstawie wydanego przez ten Sąd w sprawie o sygn. akt I Ns 135/10 postanowienia tego Sądu z dnia 26 04 2010r. o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym wieczystoksięgowym współwłaścicielu tej nieruchomościZ. B. (2), które następnie zostało zmienione przez wydane w sprawie o sygn. akt I Ns 1338/12 postanowienie tego samego Sądu z dnia 25 06 2013r. w którym stwierdzono, iż spadek poZ. B. (2)nabyła w całości pozwanaK. B..
Twierdzenie te zostały dodatkowo potwierdzone przez informacje zawarte
- w stanowiących przedmiot dowodów - odpisach tych postanowień.
Dlatego w zgromadzonym przez Sąd pierwszej instancji materiale sprawy doszło do skutecznego obalenia ujawnionego w księdze wieczystej w dacie wyrokowania stanu własności powyższej nieruchomości, co prowadziło do uzu-pełnienia skonstruowanej przez Sad pierwszej instancji podstawy faktycznej orzeczenia poprzez dodatkowe ustalenie, iż właścicielem nieruchomości gruntowej o urządzonej księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim pod numerem Kw.(...)jest pozwanaK. B.(ustalenie to dodatkowo potwierdza przeprowadzony w postępowaniu apelacyjnym dowód
z aktualnego odpisu księgi wieczystej tej nieruchomości).
Z tych też względów Sąd odwoławczy z powyższą modyfikacja przyjął
za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.
W kontekście zmodyfikowanej podstawy faktycznej orzeczenia dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest wadliwa.
PozwaniS. B.iP. B.nie tylko nie są współ-właścicielami przedmiotowej nieruchomości ale nie są również spadkobiercami kredytobiorcyZ. B. (2).
Z tej przyczyny nie są oni legitymowani biernie do występowania w niniejszej sprawie, co już tylko z tego powodu czyniło skierowane przeciwko nim powództwo bezzasadnym.
Równocześnie wszyscy pozwani w tym także pozwana zakwestionowali
w odpowiedzi na pozew nie tylko samą zasadność powództwa ale również istnienie
i wysokość dochodzonych wierzytelności.
Stosownie do regulacjiart. 6 k.c.obligowało to powoda do wykazania,
że umowa leżąca u podstaw powództwa została zawarta oraz wysokości wynikających
z niej roszczeń i zaoferowania Sądowi dowodów wykazujących: faktu zawarcia umowy kredytu, jej treści oraz istnienia zaległości powstałych w wyniku jej niewykonywania przez kredytobiorców.
W celu sprostowania temu obowiązkowi należało zaoferować Sądowi dowody: z odpisu tej umowy, z ksiąg bankowych i historii rachunku oraz ewentualnie dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, czego nie uczyniono (ostateczna wysokość ewentualnych zaległości w spłacie kredytu jest bowiem wypadkową wysokości udzielonego kredytu, pobranej przy zawieraniu umowy prowizji, naliczanych od kredytu odsetek umownych i karnych oraz dokonywanych przez kredytobiorców wpłat na poczet jego spłaty i ich zaliczenia przez kredytodawcę
na poczet poszczególnych elementów składowych umowy i ich prawidłowe wyliczenie wymaga wiadomości specjalnych – w rozumieniuart.278 k.p.c.- z zakresu rachunkowości).
Na te okoliczność powód zaoferował Sądowi tylko dowody z oryginału wyciągu ksiąg rachunkowych Funduszu z dnia 26 03 2014r. (pozew k - 4) oraz zawia-domienia o cesji z dnia 16 12 2010r. (pismo powoda z dnia 23 09 2014r. k - 93),
które w istocie udowadniają tylko fakt zawarcia umowy cesji a nie istnienia i wysokości będących ich przedmiotem wierzytelności.
Dlatego wbrew temu co przyjął Sąd pierwszej instancji w materiale sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, iż powód wykazał, że dochodzone wierzytelności istnieją oraz że wykazał ich wysokość, co również powództwo skierowane przeciwko pozwanejK. B.czyniło bezzasadnym (wskazany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - wynikający zart. 6 k.c.- obowiązek kredytobiorców wykazania spłaty przez nich kredytu powstaje dopiero po zadośćuczynieniu przez powoda obowiązkowi wykazania istnienia dochodzonych należności).
W połączeniu z powyższym powinno to było prowadzić do oddalenia powództwa w całości przeciwko wszystkim pozwanym.
Nie znajduje to swego prawidłowego odzwierciedlenia w zaskarżonym wyroku, przez co apelacja jest uzasadniona i prowadziło do zmiany zaskarżonego wyroku
przez oddalenie powództwa.
Reasumując w podanym powyżej zakresie zaskarżony wyrok jest wadliwy
i dlatego apelację jako uzasadnioną uwzględniono zmieniając zaskarżony wyrok
w sposób określony w sentencji w oparciu o regulacjęart. 386 § 1 k.p.c.
O poniesionych przez pozwanych kosztach zastępstwa prawnego w po-stępowaniu odwoławczym stosując regulacjęart. 98 § 1 k.p.c.§ 12 ust. 1 pkt 1 i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 09 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego
z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348, z późniejszymi zmianami), biorąc pod uwagę,
iż powód uległ w całości w postępowaniu odwoławczym i powinien zwrócić pozwanym poniesione przez nich w tym postępowaniu „koszty zastępstwa procesowego przez fachowego pełnomocnika”.
SSR (del.) Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Lucyna Morys-Magiera