Sąd Okręgowy w Rzeszowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 235/15
Data wyroku: 2015-08-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dariusz Zrębiec, Grażyna Artymiak, Mariusz Sztorc
Słowa kluczowe: Rozbój
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk

Sygn. akt II Ka 235/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 sierpnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Mariusz Sztorc (spr.)
Sędziowie: SSO Grażyna Artymiak
SSO Dariusz Zrębiec
Protokolant: protokolant Patrycja Miazga
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie – Danuty Czarnoty
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2015 r.
sprawy oskarżonejU. K.
o przestępstwo zart. 280 § 1 kk
oskarżonegoM. Z.s.S.
o przestępstwo zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie
z dnia 12 stycznia 2015 r., sygnatura akt II K 413/14

I
uchylazaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonejU. K.i na podstawieart. 17 § 1 pkt 5 kpkw tym zakresie postępowanieumarza,

II
w pozostałej części zaskarżony wyrokutrzymuje w mocy,

III
zwalniaoskarżonegoM. Z.od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze,

IV
zasądzaod Skarbu Państwa na rzecz adw.B. M.– Kancelaria Adwokacka wR.kwotę 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych tytułem udzielenia oskarżonemuM. Z.nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu odwoławczym,

V
zasądzaod Skarbu Państwa na rzecz adw.G. G.– Kancelaria Adwokacka wR.kwotę 1918,62 (tysiąc dziewięćset osiemnaście 62/100) złotych tytułem udzielenia oskarżonejU. K.nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w I i II instancji,

VI
kosztami procesu w części dotyczącejU. K.obciążaSkarb Państwa.

SSO Dariusz Zrębiec SSO Mariusz Sztorc SSO Grażyna Artymiak
Sygn. akt II Ka 235/15

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt II K 413/14, uznał oskarżonychU. K.iM. Z.za winnych tego, że w dniu 18 marca 2014 roku wR.działając wspólnie i w porozumieniu zU. K.dokonali rozboju na osobieM.B.w ten sposób, żeM. Z.zadał mu dwa uderzenia w tył głowy, a po upadku pokrzywdzonego usiadł na nim, i przyduszając go ręką zerwał mu z szyi srebrny łańcuszek o wartości 250 zł, a w tym czasieU. K.przeszukała odzieżM.B.i dokonała kradzieży pieniędzy w kwocie 100 zł, po czym sprawcy wykorzystując chwilową utratę świadomości przez pokrzywdzonego, zabrali w celu przywłaszczenia z jego podróżnej torby dwie paczki papierosówmarki P.wartości 10 zł oraz butelkę wódkimarki L. (...)o wartości 10 zł, przez coM.B.poniósł straty w łącznej wysokości 370 zł, przy czymM. Z.zarzucanego czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie sygn. II K 117/04 za podobne przestępstwo umyślne zart. 278 § 1 kkiart. 279 § 1 kkna karę 2 lat pozbawienia wolności, którą odbywał w okresie od 07.08.2009 r. do 07.07.2011 r. w ciągu 5 lat od odbycia tej kary, tj. popełnienia przestępstwa zart. 280 § 1 kkw odniesieniu doM. Z.o przestępstwo zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kki za to na podstawieart. 280 § 1 kkskazał oskarżonąU. K.na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności i na podstawieart. 63 § 1 kkzaliczył jej na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 18 marca 2014 r. do dnia 12 stycznia 2015 r. przyjmując, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności, zaś na podstawieart. 280 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kkskazał oskarżonegoM. Z.na karę 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.
Ponadto na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturzezasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.G. G.Kancelaria Adwokacka wR.kwotę 1402,20 zł (tysiąc czterysta dwa złote dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonejU. K.z urzędu oraz na rzecz adw.B. M.Kancelaria Adwokacka wR.kwotę 1402,20 zł (tysiąc czterysta dwa złote dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemuM. Z.z urzędu.
Na podstawieart. 624 § 1 kpkzwolnił oskarżonych w całości od obowiązku zapłaty kosztów sądowych, którymi obciążył Skarb Państwa.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonejU. K.i obrońca oskarżonegoM. Z..
Obrońca oskarżonegoM. Z.zaskarżając wyrok w części dotyczącej oskarżonego w całości na jego korzyść, zarzucił mu naruszenieart. 7 kpk,art. 5 § 2 kpkpoprzez obrazę ww. przepisów postępowania, a w konsekwencji dopuszczenie się przez Sąd błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i polegający na bezpodstawnym i błędnym uznaniu, że oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu stanowiącego występek zart. 280 § 1 kkw sytuacji, gdy brak było wystarczających i jednoznacznych dowodów świadczących o sprawstwie oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do jego bezpodstawnego skazania.
Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonegoM. Z.wniósł o:

I
zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonegoM. Z.od popełnienia zarzucanego mu czynu,

ewentualnie

II
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania,

nadto

III
przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu za obie instancje, oświadczając jednocześnie, iż nie zostały one zapłacone w całości, ani w części.

Obrońca oskarżonejU. K.zaskarżając wyrok w całości w części dotyczącej oskarżonej zarzucił:

1
rażącą obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie:

1
art. 4 kpkw zw zart. 92 kpkpoprzez ewidentne pominięcie i nie uwzględnienie przez Sąd I instancji istotnych okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonej, a mianowicie rozbieżności w zeznaniach świadkaR. W.co do uczestnictwa w zdarzeniuU. K.oraz faktu, że przy oskarżonej nie znaleziono banknotu 100 złotowego o jakim mówił w zeznaniach pokrzywdzonyM.B..

2
art. 5 § 2 kpkalbowiem nie dające się usunąć wątpliwości w sprawie odnoszące się do okoliczności rzekomego bezpośredniego udziału oskarżonej w pobiciu pokrzywdzonego zostały rozstrzygnięte na niekorzyść oskarżonej wbrew dyspozycji cytowanego wyżej przepisu,

3
art. 7 kpkw zw. zart. 410 kpkpoprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i skoncentrowanie się przez Sąd wyłącznie na dowodach obciążających oskarżoną,

4
art. 424 § 1 pkt 1 kpkalbowiem Sąd I instancji nie wyjaśnił w dostateczny sposób w uzasadnieniu wyroku, dlaczego uznał wyjaśnienia oskarżonej za nieszczere, nielogiczne i wynikające z chęci uniknięcia odpowiedzialności karnej przezU. K..

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, że dowody ujawnione na rozprawie i ustalone na ich podstawie okoliczności są wystarczające do uznania za udowodniony fakt popełnienia przez oskarżoną zarzucanego jej przestępstwa zart. 280 kk, mimo, iż prawidłowe wnioski wyciągnięte z tych dowodów nie pozwalają uznać, że oskarżonaU. K.brała czynny udział w zdarzeniu.

Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonejU. K.wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienieU. K.od zarzucanego jej czynu, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,
- zasądzenie kosztów obrony z urzędu, nieuiszczonych w całości ani w części.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W sprawie wobec oskarżonejU. K.zaszły szczególne okoliczności. Jak wynika z odpisu skróconego aktu zgonu, nadesłanego przez Urząd Stanu Cywilnego wR., oznaczonego sygn. AA 1054295 oskarżonaU. K.zmarła wR.w dniu 26 kwietnia 2015 r. Przedstawiony dokument nie budzi wątpliwości od strony formalnej jego wystawienia oraz komunikowanej w nim treści.
Śmierć oskarżonejU. K.spowodowała w postępowaniu zaistnienie braku strony, braku odpowiedzialnego za czyn, którego proces dotyczy. Dlatego też niezależnie od stadium postępowania wystąpiła przesłanka wyszczególniona wart. 17 § 1 pkt 5 kpk, nakazująca umorzenie postępowania ze względu na śmierć oskarżonej. Z tej zatem przyczyny postępowanie w zakresie odnoszącym się do oskarżonej należało umorzyć. Jednoznaczna konieczność umorzenia postępowania spowodowała, że zaskarżony wyrok w części dot. oskarżonejU. K.został uchylony.
W odniesieniu do oskarżonegoM. Z.stwierdzić trzeba, że złożona na jego korzyść przez obrońcę apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy ujawniony w trakcie rozprawy głównej materiał dowodowy poddał wnikliwej ocenie. Ze względu na to, że Sąd Rejonowy wskazał na przyczynę, dla której pozytywnie ocenił dowody, na podstawie których dokonał ustaleń faktycznych, jak i wskazał powody, dla których odmówił wiary dowodom przeciwnym, nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych. Tym samym Sąd I instancji nie pozostawił w sprawie wątpliwości, które nie zostałyby usunięte, a tym bardziej rozstrzygnięte na niekorzyść oskarżonego.
Uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego zostało sporządzone stosownie do reguł wynikających zart. 424 kpk. Dało ono Sądowi Okręgowemu podstawę do skontrolowania słuszności rozumowania Sądu Rejonowego i zgodności tego rozumowania z materiałem dowodowym.
Ocenie zawartej w uzasadnieniu nie można zarzucić, by była sprzeczna ze wskazaniami wiedzy, czy doświadczenia życiowego, by zawierała błędy logiczne. Ocenę tę Sąd Okręgowy w pełni podziela.
Sąd Rejonowy objęte treścią zarzutów zdarzenie przeanalizował w sposób dokładny, a ustalenia stanu faktycznego i opis czynu przypisanego w wyroku oparł ściśle na tym, co w sposób nie budzący wątpliwości zostało oskarżonemu dowiedzione.
Apelujący koncentruje swoje zarzuty wokół zeznań świadkaR. W., podnosząc że Sąd Rejonowy nie miał podstaw oparcia na nich przekonania o winie oskarżonegoM. Z., gdyż świadek ten w postępowaniu przed Sądem zmienił treść zeznań, wskazując, iż nie jest w stanie opisać osób, które brały udział w zdarzeniu w dniu 18 marca 2014 r. Obrońca podnosi przy tym, że w związku z przyjęciem przez Sąd I instancji wiarygodności takich zeznań doszło do naruszenia przez Sąd Rejonowy zasadny domniemania niewinności i zasadyin dubio pro reo. Takiej argumentacji apelacji nie można podzielić, gdyż skarżący nie zauważa, że oskarżonyM. Z.został ujęty bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa w wyniku wskazania go właśnie przez świadkaR. W., który szedł za oskarżonym i nie miał wątpliwości, że jest on jednym ze sprawców rozboju na pokrzywdzonym. Okoliczności tej nie zmienia zachwianie pewności zeznań świadkaR. W.na rozprawie, co podnosi obrońca, gdyż jego zeznania z postępowania przygotowawczego wyraźnie opisują oskarżonego jako sprawcę rozboju i z natury rzeczy są bliższe zdarzeniu przez co pamięć świadka była lepsza, a przede wszystkim korespondują z zeznaniami pokrzywdzonegoM.B., który spędził z oskarżonymM. Z.i towarzyszącą mu kobietą pewną ilość czasu w wyniku czego w sposób niewątpliwy rozpoznał oskarżonegoM. Z.. Okoliczność tę prawidłowo dostrzegł Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i należycie w oparciu o analizę zeznań pokrzywdzonego oraz świadka poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Nie jest zatem trafne budowanie tezy – jak czyni to obrona – że ustalenia Sądu I instancji opierają się tylko na zeznaniach świadkaR. W.. Zauważyć należy, że pomiędzy zeznaniami świadkaR. W.a zeznaniami oskarżonego nie ma sprzeczności, które powodowałyby konieczność jej rozstrzygania w drodze naocznej konfrontacji tych świadków. Wbrew twierdzeniom apelacji w takich okolicznościach posłużenie się przez Sąd I instancji odczytanymi zeznaniami pokrzywdzonegoM.B.było prawidłowe, a dowód z tych zeznań jest pełnowartościowym dowodem w sprawie.
Przypomnieć trzeba, że zarzut naruszenia przepisuart. 5 § 2 kpk, to przede wszystkim wskazać należy, że skuteczne posłużenie się tym zarzutem może przynieść skarżącemu oczekiwany efekt jedynie wówczas, gdy zostanie wykazane, że orzekający w sprawie Sąd rzeczywiście miał wątpliwości o takim charakterze i rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego. Dla zasadności tego zarzutu nie wystarczy zaś zaprezentowanie przez stronę własnych wątpliwości co do stanu dowodów. Dodać także należy, że przepisart. 5 § 2 kpkwprost odnosi się do istnienia wątpliwości przy ustalaniu stanu faktycznego po stronie Sądu orzekającego. O naruszeniu tego przepisu można zatem mówić wówczas, gdy Sąd, ustalając, że zachodzą niedające się usunąć wątpliwości, rozstrzygnie je na niekorzyść skazanego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 6 maja 2014 r., sygn. V KK 358/13, Prok.i Pr.-wkł. 2014/9/5). Ustalenia dokonane przez Sąd Rejonowy żadnych wątpliwości nie ujawniły, a tym bardziej nie pozostawiły takich, które nie zostałyby wyjaśnione.
Na podstawie prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych przez Sąd Rejonowy, prawidłowej oceny materiału dowodowego przyjąć należy, że kwalifikacja czynu oskarżonego przypisanego w wyroku Sądu I instancji jest prawidłowa.
Wymierzając oskarżonemu karę dwóch lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności Sąd Rejonowy uwzględnił wszystkie przesłanki zart. 53 kk. W pisemnych motywach wyroku swoje stanowisko w tym względzie przekonująco uzasadnił wskazując na okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego.
Bezwzględna kara dwóch lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności jest niewątpliwie karą surową. W okolicznościach tej sprawy jest jednak karą adekwatnie surową, nie zawierającą w sobie elementów nadmiernej dolegliwości. Zważyć bowiem należy, że oskarżonyM. Z.był uprzednio karany, a zastosowane środki nie przyniosły spodziewanego efektu resocjalizacyjnego i nie wdrożyły oskarżonego do zachowania zgodnego z przepisami prawa. Czyn oskarżonego był społecznie niebezpieczny w stopniu wysokim. Wobec przytoczonych tu okoliczności podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że jedynie kara pozbawienia wolności i jej wykonanie w warunkach zakładu karnego jest właściwą reakcją na przestępcze zachowanie oskarżonego. Tylko w ten sposób mogą zostać należycie osiągnięte wobec niego cele prewencji ogólnej i szczególnej.
Z uwagi na to, że oskarżony odbywa aktualnie karę pozbawienia wolności Sąd Okręgowy zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze na rzecz Skarbu Państwa, gdyż w tej sytuacji ich uiszczenie byłoby dla oskarżonego zbyt ciężkie. Zasadzenie kosztów za obronę z urzędu wynikało w sprawie z jej charakteru i ich nieopłacenia do tej pory.
W związku z uchyleniem wyroku w zakresie dotyczącym oskarżonejU. K.konieczne stało się sumaryczne zasądzenie kosztów za obronę z urzędu na rzecz adw.G. G.za I i II instancję. Kosztami procesu w części dotyczącej tej oskarżonej z uwagi na przesłankę umorzenia postępowania obciążony został Skarb Państwa.
Z przedstawionych wyżej względów Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku na podstawieart. 437 § 1 kpk,art. 444 kpk,art. 456 kpk.
SSO Dariusz Zrębiec SSO Mariusz Sztorc SSO Grażyna Artymiak