Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Gz 36/15
Data wyroku: 2015-04-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marek Tauer
Słowa kluczowe: Postępowanie Cywilne
Podstawa prawna: art. 139 kpc

Sygn. akt VIII Gz 36/15

POSTANOWIENIE
Dnia 22 kwietnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Marek Tauer
po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2015 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa:

(...)Spółki jawnej wB.

przeciwko:R. Ł.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczyz dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt VIII GNc 4596/14
postanawia:
oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem zawartym w pkt 1 postanowienia z 28 stycznia 2015 r., Sąd Rejonowy uchylił punkt 1 zarządzenia z dnia 1 października 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia prawomocności nakazu zapłaty z dnia 13 sierpnia 2014 r. o sygn. akt VIII GNc 4596/14 (art. 359 § 1 kpcw zw. zart. 363 kpc), a w pkt 2 postanowienia na podstawieart. 359 § 1 kpcw związku zart. 363 § 1 kpciart. 782 § 1 kpcuchylił postanowienie z 6 listopada 2014 r. o nadaniu klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty z dnia 13 sierpnia 2014 r. o sygn. akt VIII GNc 4596/14.
Sąd postanowił uchylić klauzulę wykonalności po tym jak uznał, że pozwanemu nie został skutecznie doręczony nakaz zapłaty ze względu na to, że nie był wysłany na adres aktualnego zamieszkania pozwanego, a pod adres prowadzonej przez niego działalności, pod którym nie przebywał. Pozwanemu nie upłynął zatem termin do wniesienia środka odwoławczego, a nakaz zapłaty nie był prawomocny, pomimo wadliwego stwierdzenia prawomocności przez Referendarza. Sąd Rejonowy dodał, że uchylenie postanowieniao nadaniu klauzuli wykonalności jest podstawą dla Komornika do zaprzestania prowadzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż tytuł wykonawczy przestał istnieć.
Powód zaskarżył postanowienie Sądu Rejonowego w części dotyczącej opisanych punktów 1 i 2 zarzucając naruszenie:
-art. 359 § 1 kpcw zw. zart. 362 kpcpoprzez ich zastosowanie a w konsekwencji uchylenie zarządzenia w przedmiocie stwierdzenia prawomocności nakazu i w dalszej części uchylenie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności nakazowi, w sytuacji, gdy brak jest przesłanek do uchylenia lub zmiany postanowienia.
-art. 139 § 3 kpcpoprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że nakaz zapłaty nie został pozwanemu skutecznie doręczony w trybie doręczenia zastępczego, w sytuacji gdy zgodnie z dyspozycją tego przepisu pisma dla osób fizycznych podlegających wpisowi do rejestru albo ewidencji w razie niemożności doręczenia w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających z uwagi na nieujawnienie w rejestrze albo w ewidencji zmiany adresu, a w przypadku osób fizycznych miejsca zamieszkania i adresu - pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowe miejsce zamieszkania i adres są sądowi znane.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w zakresie punktu 1 i 2 oraz zasądzenia na jego rzez kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych. Skarżący wskazał, że adres podany przez niego w pozwie, widniejący w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej był nie tylko adresem prowadzenia przez pozwanego działalności gospodarczej, ale także adresem do korespondencji. Doręczeń pod tym adresem (ul. (...)wR.) dokonywał komornik na podstawie przedmiotowego nakazu zapłaty. Zmiany adresu w CEIDG pozwany dokonał dopiero 2 stycznia 2015 r.
Sąd zważył, co następuje.
Zażalenie nie podlegało uwzględnieniu.
Nakaz nie mógł być skutecznie doręczony pozwanemu pod adresem prowadzenia działalności gospodarczej, ujawnionym w CEIDG na podstawieart. 139 § 3 kpc, gdyż przepis ten nie może być stosowany wobec przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji z następujących względów.
W judykaturze Sądu Najwyższego podnosi się zgodnie, że warunkiem pozostawienia pisma procesowego w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia jest to, aby adresat został pouczony o skutkach zaniechania lub zaniedbania ujawnienia w rejestrze lub ewidencji zmiany adresu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2003 r., sygn. akt III CZP 81/02, z 8 listopada 2006 r., sygn. akt III CZP 103/06). Do okoliczności tej odnosi się wprostart. 139 § 4 kpc, który obowiązek ten nakłada na sąd rejestrowy ogłaszający lub doręczający postanowienie o pierwszym wpisie. Z treści tego przepisu wynika, iż nie dotyczy on przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji.
W ustawie z dnia 4 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nigdy natomiast nie wprowadzono obowiązku pouczenia przez organ ewidencyjny dokonujący wpisu o skutkach zaniedbania ujawnienia w ewidencji zmian określonych wart. 139 § 3 kpc.
Brak jest racjonalnych argumentów przemawiających za uznaniem, że ustawodawcaw przypadku osób podlegających wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej, zrezygnował z konieczności pouczania ich o skutkach zaniedbania ujawnienia w ewidencji zmian określonych wart. 139 § 3 kpc, skoro obowiązek taki został przewidziany w stosunku do podmiotów podlegających wpisowi do rejestru (art. 139 § 4 kpc), których stopień zorganizowania i związany z nim nakaz starannego działania w obrocie jest wyższy niżw przypadku osób fizycznych, prowadzących działalność ewidencjonowaną.
Skutkiem zaniechań ustawodawcy w omawianym zakresie jest uznanie, że również obecnie normaart. 139 § 3 kpc, w zakresie w jakim sankcjonuje niedopełnienie przez przedsiębiorców podlegających wpisowi do rejestru obowiązku ujawnienia zmian co do miejsca zamieszkania i adresu, jest de facto regulacją pozbawioną treści normatywnej (por. post. Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 4 września 2012 r. sygn. akt V ACz 633/12). Podobny pogląd prezentowany jest również w doktrynie (por. Kodeks postępowania cywilnego - Komentarz pod red. Tadeusza Erecińskiego, wyd. LexisNexis, Warszawa 2012 r., s. 675, Kodeks postępowania cywilnego - Komentarz pod red. Małgorzaty Manowskiej, wyd. LexisNexis, Warszawa 2013 r.).
Pomimo zatem bezspornego faktu, że pozwany zaniechał ujawnienia zmiany adresuw ewidencji działalności gospodarczej, brak było podstaw do zastosowania względem niego „sankcji” pozostawienia pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia przewidzianej wart. 139 § 3 kpc, mimo że hipoteza tego przepisu rozciąga się także na osoby podlegające wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej.
Słusznie wskazał Sąd Rejonowy, że podstawowym warunkiem skuteczności doręczenia per awizo (art. 139 § 1 kpc) jest rzeczywiste zamieszkiwanie adresata pod wskazanym adresem (art. 126 § 2 kpc), a nie tylko jego formalne zameldowanie, czy prowadzenie działalności gospodarczej.
Przesyłki sądowe dla przedsiębiorcy, który nie podlega wpisowi w Krajowym Rejestrze Sądowym winny być doręczane według zasad określonych wart. 133 § 1 kpca nieart. 133 § 2a, który dotyczy wyłącznie przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego. Pisma sądowe dla przedsiębiorców będących osobami fizycznymi doręcza sie według zasad przewidzianych dla osoby fizycznej, a więc w myślart. 135 § 1 kpcdoręczenia dokonuje się w mieszkaniu, miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie.
Bezskuteczność doręczenia przedmiotowego nakazu spowodowała, że przedmiotowy nakaz nie uprawomocnił się, a pozwany nie utracił terminu do wniesienia sprzeciwu od tego nakazu.
Tym samym zażalenie powoda podlegało oddaleniu, o czym Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 385 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpc.