Sąd Rejonowy Wrocław Śródmieście we Wrocławiu
VIII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: VIII C 1145/14
Data wyroku: 2015-05-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bartłomiej Koelner
Podstawa prawna: art. 69 prawa budowlanego i następne

Sygn. akt VIII C 1145/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 maja 2015 r.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia Wydział VIII Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:SSR Bartłomiej Koelner
Protokolant:Paulina Okrutnik
po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015 r. we Wrocławiu na rozprawie
sprawy z powództwaBanku (...) S.A.wW.
przeciwkoS.O.,R. O.iP. O.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanychS.O.,R. O.iP. O.solidarnie na rzecz strony powodowejBanku (...) S.A.wW.kwotę 4.674,44 zł (cztery tysiące sześćset siedemdziesiąt cztery złote czterdzieści cztery grosze) wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 9 października 2013 r. do dnia zapłaty;

II
zastrzega pozwanymR. O.iP. O.prawo do powoływania się w toku egzekucji zasądzonego od nich w punkcie I wyroku świadczenia na ograniczenie odpowiedzialności do wysokości wartości spadku nabytego poJ. O.;

III
oddala dalej idące powództwo;

IV
zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz strony powodowej kwotę 976,31 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 3 października 2013 r. strona powodowaBank (...) S.A.wW.wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanychJ. O.iS.O.kwoty 5.781,61 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego w stosunku rocznym liczonymi od dnia 9 października 2013 r. do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu podała, iż w dniu 20 grudnia 1999 r. pozwani zawarli zBankiem (...) S.A.umowęrachunku nr (...), jednakże nie wywiązali się ze zobowiązania, w związku z czym w dniu 13 marca 2013 r. umowa została wypowiedziana. Następnie zaś bank wezwał pozwanych do zapłaty, a w dniu 9 października 2013 r. wystawił wyciąg z ksiąg banku. Wskazała, iż nastąpił podział przez wydzielenie, na skutek któregoBank (...)wstąpił w prawa i obowiązkiBanku (...).
Postanowieniem z dnia 27 marca 2014 r. postępowanie w stosunku do pozwanegoJ. O.zostało zawieszone, na podstawieart. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.
W dniu 27 marca 2014 r. w niniejszej sprawie wydany został nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, od którego pozwana, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, skutecznie wniosła sprzeciw, zaskarżając nakaz zapłaty w całości.
W sprzeciwie wniosła o oddalenie powództwa podnosząc, iż umowa rachunku była zawarta jedynie zJ. O., bez jej zgody i wiedzy. Ponadto wskazała, iż świadczenie zostało spełnione. Podniosła również zarzut przedawnienia oraz podała, iż brak jest dokumentów potwierdzających przejęcie przez stronę powodową umowy zawartej przezBank (...) S.A.Jednocześnie wniosła o rozłożenie zasądzonej należności na 6 równych rat.
Postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie z udziałem spadkobierców pozwanegoJ. O..
W piśmie procesowym z dnia 11 grudnia 2014 r. pełnomocnik pozwanychS.O.,R. O.iP. O.wniósł o oddalenie powództwa. Wskazał, iż o zawarciu umowy kredytu odnawialnego przez ojca pozwani dowiedzieli się dopiero na skutek niniejszego postępowania. Podniósł przy tym, iż z posiadanej przez nich wiedzy wynika, iż zobowiązanie z niej wynikające zostało w całości spłacone. Zakwestionował również legitymację czynną strony powodowej i podniósł zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez stronę powodową. W jego ocenie brak było bowiem podstawy do prowadzenia rachunku odnawialnego o nr(...)skoro należności wynikające z zawartej umowy zostały spłacone przez ich ojca przed przejęciembanku (...) S.A.z dniem 28.11.2007 r.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny
W dniu 21 grudnia 1999 r. pozwanyJ. O.zawarł zBankiem (...) S.A.umowę rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego numer(...). W dniu 1 czerwca 2000 r. współposiadaczem rachunku zostałaS. O..

Dowód:

-

Umowa rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego k. 7-8;

Oświadczenie k. 91.

W dniu 20 lipca 2007 r. pozwani podpisali zBankiem (...)aneks do umowy o limit w saldzie debetowym, na podstawie której zmniejszony został limit w saldzie debetowym w rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowym nr(...)do wysokości 5.000 zł.
W aneksie wskazano, iż w przypadku przekroczenia maksymalnej kwoty limitu w saldzie debetowym powstałe zadłużenie traktowane jest jak zadłużenie przeterminowane, a niespłacone odsetki powiększają kwotę zadłużenia. Zastrzeżono przy tym, iż oprocentowanie zadłużenia przeterminowanego jest zmienne, ustalane jako iloczyn stopy kredytu lombardowego NBP i współczynnika ustalanego przez bank.
Umowa została zawarta w Oddziale weW.przyul. (...).

Dowód:

-

Aneks nr (...)k. 92-93;

Oświadczenia o poddaniu się egzekucji k. 94-95.

Nastąpił podział przez przeniesienie części majątkuBanku (...) S.A.naBank (...) S.A.W ramach podziału(...) S.A.przypadły określone aktywa i pasywa(...) S.A.w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa obejmującej wskazane oddziały(...) S.A., w tym m.in. Oddział weW.przyul. (...).(...) S.A.przypadły prawa, obowiązki, należności i zobowiązania w odniesieniu do klientów, którzy posiadają rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy ((...)) lub rachunek bieżący prowadzony w przenoszonym oddziale.
Na skutek podziału zmianie uległy numery rachunków bankowych. Rachunek bankowy pozwanych otrzymał numer(...).

Dowód:

-

Odpis z krajowego rejestru sądowego k. 26-38;

Ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym k. 12;

Wyciąg z rachunku bankowego k. 154-155.

Pismem z dnia 9 stycznia 2012 r. strona powodowa wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 459,78 zł.

Dowód:

-

Pismo z dnia 9 stycznia 2012 r. k. 178.

W dniu 24 listopada 2012 r. saldo na rachunku bankowym numer(...)wynosiło - 4.672,78 zł, w tym dniu została dokonana ostatnia wypłata z rachunku.

Dowód:

-

Wyciąg z rachunku bankowego k. 97;

Lista operacji k. 99-111;

Zestawienia transakcji k. 215-280.

Pismami z dnia 13 marca 2013 r. strona powodowa, w związku z brakiem spłaty zadłużenia przeterminowanego oraz negatywną oceną ryzyka kredytowego wypowiedziałaJ. O.iS.O.umowę rachunku bankowego z dnia 20 grudnia 1999 r. Jednocześnie poinformowała ich, że z dniem upływu okresu wypowiedzenia umowa zostanie rozwiązana i powstanie obowiązek dokonania natychmiastowej spłaty całości zadłużenia.

Dowód:

-

Wypowiedzenia umowy rachunku bankowego wraz z potwierdzeniami odbioru k. 9-12.

W kwietniu 2013 r. pozwanyJ. O.wniósł pozew przeciwkoBankowi (...) S.A.wW., jednakże pozew został zwrócony z uwagi na nieusunięcie braków formalnych w terminie.

Dowód:

-

Pismo z dnia 14 czerwca 2013 r. k. 71-72;

Zarządzenie o zwrocie pozwu z dnia 1 sierpnia 2013 r. w aktach o sygn. akt I C 466/13.

Pismami z dnia 21 września 2013 r. strona powodowa wezwałaJ. O.iS.O.do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 5.734,64 zł, w tym kwoty 4.672,78 zł tytułem kapitału, kwoty 861,96 zł tytułem odsetek oraz kwoty 199,90 zł tytułem opłat i prowizji. Wezwania te zostały doręczone pozwanym w dniu 30 września 2013 r.

Dowód:

-

Pisma z dnia 21 września 2013 r. wraz z potwierdzeniami odbioru k. 13-16.

W dniu 9 października 2013 r. strona powodowa wystawiła wyciąg z ksiąg banku, w którym stwierdzono, iż w księgach banku figuruje wymagalne zadłużenieJ. O.iS.O.z tytułu umowy rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego nr(...)z dnia 20 grudnia 1999 r. Na zobowiązanie to składa się kapitał w kwocie 4.672,78 zł, odsetki karne w kwocie 908,93 zł oraz opłaty i prowizje w kwocie 199,90 zł.

Dowód:

-

Wyciąg z ksiąg banku k. 17.

W dniu 30 października 2013 r. pozwanyJ. O.zmarł.
W dniu 28 listopada 2013 r. przed notariuszemN. G.weW.S. O.iR. O.złożyli oświadczenie o przyjęciu spadku poJ. O.z dobrodziejstwem inwentarza.
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2014 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VIII Ns 905/13 Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia stwierdził, że spadek poJ. O.nabyli żonaS. O.oraz synowieR. O.iP. O.– każdy w 1/3 części.

Dowód:

-

Akt zgonuJ. O.w aktach o sygn. VIII Ns 905/13 k. 3;

Postanowienie z dnia 13 sierpnia 2014 r. w aktach o sygn. akt VIII Ns 905/13 k. 49;

Akt notarialny rep. A nr 10.(...)w aktach o sygn. akt VIII Ns 905/13 k. 4.

PozwanaS. O.jest na emeryturze i otrzymuje z tego tytułu świadczenie w wysokości 1.410 zł miesięcznie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synemR. O.. PozwanyR. O.uzyskuje dochód miesięczny w wysokości około 3.800 zł miesięcznie. Pozwani ponoszą wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości około 1.100 miesięcznie. Ponadto pozwanaS. O.ponosi koszty związane z leczeniem w wysokości około 200 zł miesięcznie.

Dowód:

-

Przesłuchanie pozwanejS.O.protokół elektroniczny k. 317;

Przesłuchanie pozwanegoR. O.protokół elektroniczny k. 317.

Sąd zważył co następuje
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części.
Podstawę prawną żądania strony powodowej stanowiłart. 69 ustawy prawo bankowe, zgodnie z którym przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd nie podzielił argumentacji pozwanejS.O., która wskazywała, iż nie była stroną umowy będącej podstawą dochodzonego przez stronę powodową roszczenia. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bowiem jednoznacznie wynika, iż w dniu 1 czerwca 2000 r. stała się posiadaczem przedmiotowego rachunku bankowego. Powyższe potwierdza również zawarty przez oboje małżonków aneks do umowy podpisany w dniu 20 lipca 2007 r. Ustaleń tych nie zmienia okoliczność, iż na historii transakcji widnieje inny numer rachunku niż na przedmiotowym aneksie, albowiem strona powodowa w należyty sposób wykazała, iż w wyniku przejęcia banku numery rachunków musiały ulec zmianie, z uwagi na konieczność zmiany identyfikatora banku w nim zawartych.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut pozwanych, którzy podnosili, iż strona powodowa nie posiada legitymacji czynnej do występowania w niniejszym procesie. Jak wynika bowiem z odpisu z krajowego rejestru sądowego nastąpił podział przez przeniesienie części majątkuBanku (...) S.A.naBank (...) S.A.Z planu podziału ogłoszonego w monitorze sądowym i gospodarczym wynika natomiast, iż w ramach podziału(...) S.A.przypadły określone aktywa i pasywa(...) S.A.w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa obejmującej wskazane oddziały(...) S.A., w tym m.in. Oddział weW.przyul. (...), w ramach zaś tego oddziału została zawarta przedmiotowa umowa.
Skoro zatem zarówno pozwanaS. O., jak iJ. O.byli związani ze stroną powodową wskazanym stosunkiem zobowiązaniowym, a nie wywiązali się zobowiązania Sąd zasądził na rzecz strony powodowej kwotę 4.672,78 zł. Z załączonych przez powoda dokumentów w postaci umowy, wyciągu z ksiąg banku oraz listy operacji na rachunku wynika wysokość przyznanych i wykorzystanych przez posiadaczy rachunku środków, zaś pozwani nie wykazali, aby zwrócili wykorzystaną kwotę limitu.
Wskazać przy tym należy, iż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie dawał jakichkolwiek podstaw do uznania, iż łącząca strony umowa została rozwiązana już w 2009 r., jak to twierdzili pozwani. Nie przedłożyli oni bowiem żadnego dowodu na tę okoliczność.
W ocenie Sądu w pozostałym zakresie powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, z uwagi na nieudowodnienie roszczenia. Strona powodowa nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku dowodzenia. Ograniczyła się jedynie do przedłożenia umowy oraz aneksu i wyciągu z ksiąg bankowych. Z dokumentów tych zaś w żaden sposób nie wynika od jakich terminów i w jakiej wysokości strona powodowa uprawniona była do naliczania odsetek umownych. Jedynie zaś z aneksu do umowy z dnia 20 lipca 2007 r. (k. 92) wynika uprawnienie do naliczania odsetek w przypadku przekroczenia maksymalnej kwoty limitu w wysokości odsetek od oprocentowania przeterminowanego, tj. w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP. Jednakże podkreślenia wymaga, iż ze wskazanych dokumentów nie wynika, iż na dzień od którego strona powodowa nalicza odsetki w tej wysokości, tj. 30 listopada 2012 r. pozwani przekroczyli limit kredytu, który wynosił 5.000 zł. Z uwagi na fakt, iż strona powodowa nie wykazała w jakim terminie pozwani obowiązani byli do spłaty udzielanego kredytu, nie wysunęła nawet takich twierdzeń Sąd nie miał również możliwości zweryfikowania dat od jakich odsetki powinny być naliczane, dlatego też powództwo w tym zakresie zostało oddalone.
Strona powodowa w żaden sposób nie wykazała także zasadności naliczenia opłat i prowizji w wysokości 199,90 zł. Nie przedłożyła bowiem regulaminu rachunków oszczędnościowych – rozliczeniowych czy też taryfy opłat, z których uprawnienia do naliczania wskazanych w historii rachunku opłat za prowadzenie konta by wynikało.
Sąd za zasadne uznał zasądzenie od pozwanych na rzecz strony powodowej odsetek ustawowych od kwoty kapitału w wysokości 4.672,78 zł od dnia 8 października 2013 r., oddalając powództwo w pozostałym zakresie mając na uwadze, iż strona powodowa nie wykazała w jakich terminach pozwani obowiązani byli do spłaty kwot wypłacanych z rachunku w ramach udzielonego limitu, a zatem od jakiego dnia pozostawali w opóźnieniu i stronie powodowej przysługiwało prawo do naliczania odsetek. Sąd zasądził odsetki od dnia 8 października 2013 r., albowiem z przedłożonych dokumentów wynika, iż strona powodowa wezwała pozwanych do zapłaty dopiero pismem z dnia 21 września 2013 r., które zostało doręczone pozwanym w dniu 30 września 2013 r., w piśmie tym zaś został wyznaczony siedmiodniowy termin zapłaty.
Mając na uwadze żądanie pozwu Sąd dokonał kapitalizacji odsetek za dzień 8 października 2013 r. i doliczył je do zasądzonej kwoty, a dalsze odsetki zasądził od dnia 9 października 2013 r. zgodnie z żądaniem pozwu.
W ocenie Sądu również zgłoszony przez pozwanych zarzut przedawnienia roszczenia nie zasługiwał na uwzględnienie.Art. 731 kcstanowi, iż roszczenia wynikające ze stosunku rachunku bankowego przedawniają się z upływem lat dwóch. Nie dotyczy to roszczeń o zwrot wkładów oszczędnościowych.
Jak wynika z powyższego dwuletni termin przedawnienia dotyczy roszczeń ale wynikających wyłącznie z umowy rachunku bankowego, w ramach której bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku, czyli pozwanych, na czas oznaczony lub nieoznaczony, do przechowywania ich środków pieniężnych oraz, jeżeli umowa tak stanowi, do przeprowadzania na ich zlecenie rozliczeń pieniężnych.
Z kolei strony łączył odrębny od umowy rachunku bankowego stosunek obligacyjny w postaci umowy o limit w rachunku bankowym, na podstawie której pozwani otrzymywali do dyspozycji środki pieniężne banku w kwocie 5.000 zł. Zatem do umowy tej – zdaniem Sądu – jako umowy dotyczącej swoistego kredytu należy stosować ogólne przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń, tj.art. 118 kci termin przedawnienia w odniesieniu do roszczenia objętego żądaniem pozwu wynosi 3 lata. Natomiast swój bieg termin ten rozpoczął z chwilą wypowiedzenia pozwanym zarówno umowy rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego jaki umowy o limit w saldzie debetowym, co miało miejsce w dniu 19 marca 2013 r. stwierdzić zatem należy, iż jeszcze on nie upłynął.
W tym miejscu wskazać należy, iż nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut pozwanych, iż strona powodowa występując z niniejszym powództwem narusza zasady współżycia społecznego. Mając na uwadze okoliczności faktyczne niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, iż brak było podstaw do zastosowania powyższej normy, co z kolei miałoby skutkować nieudzieleniem ochrony żądaniu, z którym w sprawie wystąpiła strona powodowa. Norma ta ma bowiem charakter wyjątkowy i można ją zastosować w sytuacji, gdy w innej drodze nie można zabezpieczyć interesu osoby zagrożonej wykonaniem prawa podmiotowego drugiej osoby. Istotą zaś prawa cywilnego jest strzeżenie praw podmiotowych, a zatem wszelkie rozstrzygnięcia prowadzące do redukcji bądź unicestwienia tych praw wymagają z jednej strony ostrożności, a z drugiej bardzo wnikliwego rozważenia wszystkich aspektów rozpoznawanego wypadku, tj. wszechstronnej oceny całokształtu okoliczności w ścisłym powiązaniu z konkretnym stanem faktycznym. Jak z kolei podkreśla się w judykaturze klauzule społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa i zasad współżycia społecznego ujęte wart. 5k.c.należy traktować jako normy społeczne ogólne odnoszące się do wszystkich możliwych przypadków, gdy powoływanie się na prawo podmiotowe nie stanowi jego wykonywania, lecz nadużywanie, które nie jest społecznie aprobowane i z związku z tym nie korzysta z ochrony. Sytuacja taka nie miała miejsca w sprawie stanowiącej przedmiot rozpoznania, bowiem strona powodowa nie podjęła działań w sposób, który wskazywałby na naruszanie czy nadużywanie praw, które jej przysługują, a które wprost wynikają z przepisów prawa. Ponadto, jak wielokrotnie podkreślał Sąd Najwyższy, nie można powoływać się ogólnie na- z natury rzeczy- nieokreślone zasady współżycia, lecz należy konkretnie wskazać, jaka z przyjętych w społeczeństwie zasad współżycia społecznego doznałaby naruszenia w konkretnej sytuacji (wyrok SN z dnia 07.05.2003 r. IV CKN 120/0, wyrok SN z dnia 15.04.2004 r., IV CK 284103). Pozwani powoływali się jedynie ogólnie na zasady współżycia społecznego nie precyzując konkretnie, którą z zasad zachowanie strony powodowej miałoby naruszać.
Sąd nie uwzględnił wniosku pozwanej o rozłożenie na raty zasądzonego świadczenia, albowiem nie wykazała ona, iż z uwagi na jej stan majątkowy, rodzinny czy zdrowotny spełnienie świadczenia byłoby dla niej niemożliwe do wykonania lub w każdym razie bardzo utrudnione i narażałoby ją lub jej bliskich na niepowetowane szkody, tj. okoliczności określonych wart. 320 kpc.
Orzeczenie zawarte w punkcie II sentencji wyroku znajduje podstawę wart. 319 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności. Sąd mając na uwadze, iż pozwaniR. O.iP. O.są zobowiązani do zapłaty kwoty żądanej pozwem jako spadkobiercyJ. O., a spadek został przez nich przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza zastrzegł prawo do powoływania się przez nich na tę okoliczność w postępowaniu egzekucyjnym.
Orzeczenie o kosztach procesu znalazło wyraz w treściart. 100 zd. 1. k.p.c., zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone.
Do rozliczenia poniesionych przez stronę powodową kosztów postępowania przyjęto kwotę 250 zł tytułem opłaty od pozwu, kwotę 1.200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, kwotę 34 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictwa oraz kwotę 14,76 zł tytułem kosztów notarialnego poświadczenia pełnomocnictw. Pozwani zaś ponieśli koszty postępowania w łącznej wysokości 1.251 zł. Na kwotę tę składają się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1.200 zł oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictw w kwocie 51 zł. Mając na uwadze, że strona powodowa wygrała sprawę w 81%, po stosunkowym rozliczeniu wyżej wymienionych kosztów na jej rzecz przypadało 976,31 zł ([81% x 1.498,76 zł] – [19% x 1.251 zł]).
W tym stanie rzeczy, o kosztach postępowania orzeczono, jak w punkcie IV wyroku.