Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 1148/14
Data wyroku: 2015-02-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Urbańska-Trzecka-sprawozdawca, Adam Sygit, Małgorzata Bonisławska-Kania
Słowa kluczowe: Naprawienie Szkody

Sygn. aktIV Ka 1148/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczyw składzie:
Przewodniczący SSO Mariola Urbańska - Trzecka - sprawozdawca
Sędziowie SSO Adam Sygit
SSO Małgorzata Bonisławska-Kania
Protokolant sekr. sądowy Dominika Marcinkowska
przy udziale Janusza Bogacza Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy
po rozpoznaniu dnia 6 lutego 2015 r.
sprawyM. F.c.S.iJ.ur. (...)
oskarżonej o przestępstwo z art. 297§1k.k. w zw. z art. 286§1k.k. w zw. z art. 11§2k.k.
S. F.s.W.iZ.ur. (...)
oskarżonego o przestępstwo z art. 297§1k.k. w zw. z art. 286§1k.k. w zw. z art. 11§2k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy
z dnia 22 października 2014 r. sygn. akt III K 313/14
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną; wymierza oskarżycielowi posiłkowemuP.(...)wK.opłatę w wysokości 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych za II instancję i obciąża go wydatkami poniesionymi przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym.
Sygn. akt IV Ka 1148/14

UZASADNIENIE
I.M. F.została oskarżona o to, że:
w dniu 04. września 2012r. wB., przyul. (...), w FiliiP.(...)z siedzibą wK., działając wspólnie i w porozumieniu z nieustaloną osobą, co do której materiały wyłączono do odrębnego postępowania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniemP.(...)z siedzibą wK.w ten sposób, że składając poświadczający nieprawdę wniosek o udzielenie kredytu, fałszywe zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia wfirmie Usługi (...)z siedzibą wB.przyul. (...)oraz fałszywą umowę o pracę, wprowadziła w błąd pracownika w/w banku co do swych możliwości płatniczych i uzyskała na podstawie zawartej umowy o kredyt gotówkowy(...)o nr(...)kwotę 18.500zł, działając tym samym na szkodęP.Banku Spółdzielczego z siedzibą wK.tj. o czyn z art.297§1k.k. w zw. z art.286§1k.k. w zw. z art.11§2k.k.
II.S. F.został oskarżony o to, że:
w dniu 16 sierpnia 2012r. wB., przyul. (...), w FiliiP.(...)z siedzibą wK., działając wspólnie i w porozumieniu z nieustaloną osobą, co do której materiały wyłączono do odrębnego postępowania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniemP.(...)z siedzibą wK.w ten sposób, że składając poświadczający nieprawdę wniosek o udzielenie kredytu oraz fałszywe zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia wfirmie Usługi (...)z siedzibą wB.przyul. (...), wprowadził w błąd pracownika w/w banku co do swych możliwości płatniczych i uzyskał na podstawie zawartej umowy o kredyt gotówkowy(...)o nr(...)kwotę 17.000zł, działając tym samym na szkodęP.(...)z siedzibą wK.tj. o czyn zart.297§1 k.k.w zw. zart.286§1 k.k.w zw. zart.11§2 kk.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z 22 października 2014 r., sygn.. akt III K 313/14 wydanym w trybieart. 335 kpk

1
oskarżonąM. F.uznano za winną popełnienia czynu zarzucanego jej wyżej tj. przestępstwa zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.i w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 11 § 3 k.k.iart. 286 § 1 k.k.skazano ją na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.

2
oskarżonegoS. F.uznano za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu wyżej tj. przestępstwa zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.i w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 11 § 3 k.k.iart. 286 § 1 k.k.skazano go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.

3
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności oskarżonymM. F.iS. F.warunkowo zawieszono na okres lat 2 (dwóch).

Wyrok zawiera także rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, zaskarżając wyrok w zakresie orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonych.
Na podstawieart. 438 pkt 1 kpkwyrokowi zarzucił:

⚫

obrazę prawa materialnego –art. 72 § 1 pkt 8 kkpoprzez jego niezastosowanie oraz błędne przyjęcie , że zobowiązanie oskarżonych na podstawie tego przepisu do wykonania innego orzeczenia, w którym rozstrzygnięto o roszczeniu pieniężnym pokrzywdzonego ( oskarżyciela posiłkowego) wynikającym z przestępstwa, stanowi kolejne orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody i jest niedopuszczalne w świetleart. 415 § 4 kpkiart. 65 § 1 kpk.

art. 53 § 1 i 2 kkpoprzez nieuwzględnienie przy wymiarze kary celów zapobiegawczych, które ma osiągnąć w stosunku do skazanych oraz pominięciu faktu zupełnego braku starania, po stronie oskarżonych, o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie.

Stawiając te zarzuty pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez nałożenie na oskarżonychS. F.iM. F.- w terminie 18 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku – na podstawieart. 72 § 1 pkt 8 kktytułem środka probacyjnego obowiązku wykonania zobowiązania pieniężnego wynikającego z Bankowego Tytułu Egzekucyjnego z dnia 4.10.2013 roku zaopatrzonego w klauzule wykonalności nadaną postanowieniem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 15.01.2014 roku, sygn. akt XII Co 10803/13
Prokurator wniósł o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.
Sąd Odwoławczy zważył co następuje:
Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego nie zasługiwała na uwzględnienie jako oczywiście bezzasadna.
Oczywistym jest, że wydanie wyroku na posiedzeniu w trybieart. 335 kpkjest obwarowane m.in. istnieniem konsensusu pomiędzy uczestnikami procesu, który wyraża się w tym, że oskarżony, wcześniej podejrzany musiał osobiście wyrazić zgodę na umieszczenie przez prokuratora w akcie oskarżenia wniosku o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy i sprecyzowanie w tymże wniosku uzgodnionej z oskarżonym kwalifikacji, kary i ewentualnych środków karnych. Pozostałe przesłanki to nie budzące wątpliwości okoliczności popełnienia przestępstwa, postawa oskarżonych wskazującą, że cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nie przeprowadzania rozprawy, oraz stwierdzenie, że sprawa tyczy występku zagrożonego karą nie przekraczającą 10 lat pozbawienia wolności.
W niniejszej sprawie wszystkie te przesłanki wystąpiły i sąd był uprawniony do skierowania sprawy na posiedzenia w celu wydania wyroku bez przeprowadzania rozprawy. Dopiero na posiedzeniu sądu I instancji w przedmiocie wyroku ujawniona została okoliczność, że wobec oskarżonych, którzy w ramach uzgodnień z prokuratorem zgodzili się na zobowiązanie ich do naprawienie na rzecz pokrzywdzonego szkody wyrządzonej przestępstwem, istnieje Bankowy Tytuł Egzekucyjnego z dnia 4.10.2013 roku zaopatrzony w klauzulę wykonalności nadaną postanowieniem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 15.01.2014 roku, sygn. akt XII Co 10803/13.
W tym stanie rzeczy, wobec istnienia powyższego tytułu egzekucyjnego doszło między stronami ( oskarżonymi i prokuratorem) do modyfikacji treści wniosku o skazanie w zakresie nałożenia obowiązku naprawienia szkody , w konsekwencji czego sąd nie nałożył na oskarżonych obowiązku naprawienia szkody w ramach środka probacyjnego.
Sąd meriti słusznie, wbrew twierdzeniom pełnomocnika w ramach kontroli wniosku o skazanie bez przeprowadzanie rozprawy uznał za konieczne zastosowanie klauzuli antykumulacyjnej. Sąd odwoławczy stanowisko to podziela i akceptuje.
Odpierając zarzut podniesiony w apelacji trzeba się odwołać do jednolitego w tym względzie stanowiska Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych.
Przepisart. 415 § 5 k.p.k.zawiera tzw. regułę antykumulacyjną, która zabrania orzekania przez sąd m.in. obowiązku naprawienia szkody wówczas, gdy roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania lub o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. Chodzi przy tym o zakaz rozstrzygania w postępowaniu karnym o obowiązku naprawienia takiej szkody, wynikającej z popełnienia przestępstwa, co do której zachodzi tożsamość zarówno przedmiotowa, jak i podmiotowa, w porównaniu z roszczeniem, o które toczy się lub co do którego prawomocnie już rozstrzygnięto w innym postępowaniu. Orzekający sąd, niezależnie od przyjętego w sprawie trybu rozpoznania sprawy (obejmujących także tzw. konsensualne formy zakończenia postępowania karnego), obowiązany jest badać nie tylko to, w jakim zakresie wynikająca z przestępstwa realna szkoda nie została do chwili wyrokowania naprawiona, ale także i to, czy w innym postępowaniu nie jest rozstrzygane lub wręcz nie rozstrzygnięto już prawomocnie o roszczeniu odpowiadającym szkodzie wynikającej z przestępstwa, i to niezależnie od tego, czy prowadzona w związku z tym egzekucja przyniosła rezultaty. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2014 r. III KK 255/14, Biul.PK 2014/9/17-21, LEX nr 1511139.)
Zakaz wynikający zart. 415 § 5 zd. 2 k.p.k.odnosi się do każdego określonego w ustawie wypadku orzekania karnoprawnego obowiązku naprawienia szkody i to niezależnie od tego, czy roszczenie zasądzone w postępowaniu cywilnym zostało skutecznie wyegzekwowane (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2013 r. V KK 14/13 LEX nr 1284782).
Stosownie bowiem do dyspozycjiart. 415 § 5 zd. 2 k.p.k.obowiązku naprawienia szkody nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.
Zakaz przewidziany wart. 415 § 5 k.p.k., stanowiący tzw. klauzulę antykumulacyjną, obejmuje zarówno orzekanie o obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem na podstawieart. 46 § 1 k.k., jak i o zobowiązaniu oskarżonego do naprawienia szkody na podstawieart. 72 § 2 k.k.w wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2013 r. V KK 378/12, LEX nr 1277805)
Zobowiązanie do naprawienia szkody w oparciu o przepisart. 72 § 2 k.k.pomimo tego, że ma charakter również probacyjny, jest jednak także bez wątpienia jednym z rodzajów obowiązku naprawienia szkody, zaś zawierający klauzulę antykumulacyjnąart. 415 § 5 zdanie drugie k.p.k.nie stawia w tym zakresie żadnych dodatkowych warunków rozróżniających poszczególne uregulowane w prawie materialnym przypadki jego orzekania (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2012 r. II AKa 162/12, LEX nr 1307469).
Klauzula antykumulacujna, zawarta wart. 415 § 5 k.p.k., kategorycznie wyklucza kumulowanie tytułów egzekucyjnych wynikających z różnych orzeczeń (tytuł taki stanowi także orzeczenie wydane na podstawieart. 72 § 2 k.k.), przy czym nie ma znaczenia, czy roszczenie, o którym wcześniej orzeczono w postępowaniu cywilnym zostało, czy też nie zostało skutecznie wyegzekwowane.(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2012 r. III KK 321/12,LEX nr 1231567).
Apelujący wprawdzie powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 8 kwietnia 2009 r.II AKa 63/09, gdzie wskazuje się, że„ sformułowany wart. 415 § 5 k.p.k.zakaz orzekania obowiązku naprawienia szkody, w sytuacji gdy o roszczeniu wynikającym z przestępstwa rozstrzygnięto prawomocnie w innym postępowaniu, nie sprzeciwia się zobowiązaniu oskarżonego w trybieart. 72 § 1 pkt 8 k.k.do wykonania orzeczenia, w którym o roszczeniu tym rozstrzygnięto” to jednak jest to pogląd odosobniony i sąd odwoławczy go nie podziela, bo de facto nałożenie obowiązku wykonania istniejącego tytułu egzekucyjnego, w tym wypadku Bankowego Tytułu Egzekucyjnego będzie stanowiło obowiązek naprawienia szkody orzeczony w ramach środka probacyjnego, związanego z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności, a wyrok będzie stanowił kolejny tytuł wykonawczy(patrz glosa krytyczna:S.M. Glosa do wyroku s. apel. z dnia 8 kwietnia 2009 r., II AKa 63/09.)
W tym stanie rzeczy nie można było podzielić argumentacji apelującego, iżby zobowiązanie oskarżonych na podstawieart. 72 § 1 pkt 8 k.k.do wykonania istniejącego już w obrocie prawnym tytułu egzekucyjnego zobowiązującego oskarżonych do zapłaty na rzecz pokrzywdzonego określonych sum wynikających z obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody nie stanowiło naruszenia klauzuli antykumulacujnej, zawartej wart. 415 § 5 k.p.k., kategorycznie wykluczającej kumulowanie tytułów egzekucyjnych wynikających z różnych orzeczeń.
Z tych względów apelacja nie mogła być uwzględniona jako oczywiście bezzasadna.
O kosztach sądowych postępowania odwoławczego orzeczono po myśli przepisuart. 636 § 1 k.p.k.