Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
III Wydział Karny
Sygnatura akt: III K 500/14
Data wyroku: 2015-08-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Demianiuk-Dzik
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Obrotowi Gospodarczemu
Podstawa prawna: art. 297 § 1 kk

Sygn. akt III K 500/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 sierpnia 2015r.
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie Wydział III Karny
w składzie:
Przewodniczący – SSR Małgorzata Demianiuk-Dzik
Protokolant – sekretarz sądowy Aneta Sobiepanek, Anna Frydrychowska, sekretarz sądowy Paulina Jarczak, Magdalena Dor

przy udziale Prokuratora Michała Pomianowskiego, Tomasza Cieślaka, Dariusza Tałałaja, Ewy Sitarskiej

po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 8.10.2014r., 18.11.2014r., 21.07.2015r., 18.08.2015r.
sprawy oskarżonego
S. J.
oskarżonego o to, że:

I
w dniu(...)wW.w celu uzyskania dla siebie od(...)wW.pożyczki na cele mieszkaniowe w kwocie 85.000 zł przedłożył do zawarciaumowy pożyczki nr (...)poświadczające nieprawdę zaświadczenie o zatrudnieniu w(...)z/s wW.ul. (...)i osiąganych dochodach w wysokości 4000 zł netto, faktycznie takich dochodów nie osiągając, mające istotne znaczenie dla uzyskania tego kredytu

tj. o czyn zart. 297 § 1 kk

II
w dniu(...)wW.w celu uzyskania dla siebie od(...)wW.pożyczki na cele mieszkaniowe w kwocie 33.000, 00 zł nr(...)oświadczył nieprawdę o zatrudnieniu w(...)z/s wW.ul. (...)i osiąganych dochodach w wysokości 4000 zł netto, faktycznie takich dochodów nie osiągając, co miało istotne znaczenie dla uzyskania tej pożyczki

tj. o czyn zart. 297 § 1 kk.

I
oskarżonegoS. J.uznaje za winnego tego, że w dniu(...)wW.w celu uzyskania dla siebie od(...)wW.pożyczki na cele mieszkaniowe w kwocie 85.000 zł przedłożył do zawarciaumowy pożyczki nr (...)poświadczające nieprawdę zaświadczenie o zatrudnieniu w(...)z/s wW.ul. (...)w zakresie osiąganych dochodów w wysokości 4000 zł netto, faktycznie takich dochodów nie osiągając, mające istotne znaczenie dla uzyskania tego kredytu tj. popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 297 § 1 kkoraz tego, że w dniu(...)wW.w celu uzyskania dla siebie od(...)wW.pożyczki na cele mieszkaniowe w kwocie 33.000, 00 zł nr(...)oświadczył nieprawdę o osiąganych dochodach w wysokości 4000 zł netto z tytułu zatrudnienia w(...)z/s wW.ul. (...)faktycznie takich dochodów nie osiągając, co miało istotne znaczenie dla uzyskania tej pożyczki tj. popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 297 § 1 kki za to na podstawieart. 297 § 1 kkza każdy z tych czynów skazuje oskarżonego i wymierza mu za każdy z nich karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności;

II
na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkwymierzone oskarżonemu kary pozbawienia wolności łączy i jako karę łączną wymierza mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

III
na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkprzy zastosowaniuart. 4 § 1 kkwykonanie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres 2 (dwóch) lat próby;

IV
na podstawie 71§ 1 kkwymierza oskarżonemu karę grzywny w liczbie 20 (dwudziestu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięciu) złotych;

V
na podstawieart. 230 § 2 kpkdowody rzeczowe szczegółowo opisane w wykazie dowodów rzeczowych Nr 1/09 pod poz. 38, 80-83 nakazuje zwrócić(...)wW.w upadłości;

VI
na podstawieart. 627 kpkzasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 320 (trzystu dwudziestu) złotych, w tym 150 (stu pięćdziesięciu) złotych tytułem opłaty.

Sygn. akt III K 500/14

UZASADNIENIE
Na podstawie całokształtu zebranego i ujawnionego na rozprawie głównej materiału dowodowego Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
w dniu(...)S. J.złożył w(...)wW.wniosek o przyznanie pożyczki w kwocie 85.000 zł na okres 57 miesięcy. Przy złożeniu wniosku oskarżony wypełnił kwestionariusz wywiadu pożyczkowego, w którym wskazał jako cel pożyczki remont mieszkania oraz podał jako swoje wynagrodzenie miesięczne kwotę 4000 zł. Nadto do wniosku zostało przedłożone przez oskarżonego wystawione przez księgowegoA. R.zaświadczenie o zatrudnieniu oskarżonego w(...)(...) s.c.wW.przyul. (...)na stanowisku dyrektora administracyjnego z wynagrodzeniem miesięcznym netto 4000 zł. Na skutek złożonego przez oskarżonego wniosku w dniu(...)została zawarta umowa pożyczki na cele mieszkaniowe nr(...)pomiędzy(...)wW., a oskarżonymS. J., na podstawie której udzielono oskarżonemu pożyczki w kwocie 85000 zł na okres od dnia(...)do dnia(...)Przedłożone przez oskarżonego zaświadczenie o wysokości zarobków miało istotne znaczenie dla uzyskania przedmiotowego kredytu.
W dniu(...)oskarżonyS. J.w(...)wW.złożył kolejny wniosek o przyznanie pożyczki w kwocie 33000 zł. Przy złożeniu wniosku przedłożył on wypełniony przez siebie kwestionariusz wywiadu pożyczkowego, w którym wskazał jako kwotę wynagrodzenia miesięcznego z tytułu zatrudnienia w(...)wW.przyul. (...)4000 zł. Na skutek złożonego przez oskarżonego wniosku w tym samym dniu została zawarta przez(...)wW.z oskarżonym umowa pożyczki na cele mieszkaniowe Nr(...), na mocy której udzielonoS. J.pożyczki w kwocie 33000 zł na okres od dnia(...)do dnia(...)Wypełniony przez oskarżonego kwestionariusz wywiadu pożyczkowego, w którym wskazał wysokość dochodów miał istotne znaczenie dla uzyskania tego kredytu.
Zarówno zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach jak i kwestionariusz wywiadu pożyczkowego poświadczały nieprawdę co do wysokości dochodów oskarżonego, albowiem oskarżony będąc zatrudnionym w(...)uzyskiwał miesięcznie dochód w wysokości ok. 500 zł.
Oskarżonego do wzięcia pożyczek namówiła siostrzenicaB. P.i jej mążA. P. (1)prowadzący(...), którym oskarżony przekazał środki finansowe uzyskane z pożyczek.
B. P.w sprawie 4 Ds. 1386/08/III postawiono zarzut udzielania pomocyS. J.do dokonania czynu zart. 297 § 1 kk.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił, w oparciu o następujące dowody: częściowo wyjaśnienia oskarżonego k. 331-333, 530-531, 532, zeznania świadkaA. P. (2)k. 50v-51, 333-334, częściowo zeznania świadkaB. P.oraz złożone przez nią wyjaśnienia jako podejrzana w innej sprawie k. 14v-16v, 391, częściowo zeznania świadkaA. P. (1)k. 391-393 i złożone przez niego wyjaśnienia w innej sprawie 19v-20, częściowo zeznania świadkaJ. T.k. 527- 530, wnioski o przyznanie pożyczki k 27,28, kwestionariusz wywiadu pożyczkowego z dnia(...). i dokumentację dołączoną do wniosku k. 27, umowę pożyczki z dnia(...)k. 27, plan spłat pożyczki k. 27, kwestionariusz wywiadu pożyczkowego z dnia(...)i dokumentację dołączoną do wniosku k. 28, zaświadczenie k. 28, umowę pożyczki z dnia(...)k. 28, informację z ZUS k. 48, postanowienie z dnia(...)k. 65-66, opinię biegłego k. 74-213,
OskarżonyS. J.nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i złożył wyjaśnienia.
Sąd jedynie częściowo dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, a mianowicie w tej części, w której przyznaje on, że złożył wnioski do(...)o udzielenie pożyczek na cele mieszkaniowe. Na wiarę zasługują również pierwsze wyjaśnienia, które oskarżony złożył w postępowaniu przed sądem, że samodzielnie wypełniał wnioski o przyznanie pożyczki i kwestionariusze wywiadów pożyczkowych, gdzie wpisał wysokość swoich zarobków 4000 zł. W tym względzie wyjaśnienia oskarżonego są logiczne i zgodne nie tylko z dokumentacją uzyskaną ze(...), ale także opinią biegłego z zakresu badania pisma ręcznego i podpisów z której wynika, że zapisy słowne i liczbowe na kwestionariuszach wywiadów pożyczkowych zarówno z dnia(...)jak i(...). zostały nakreślone przez oskarżonego (opinia k. 205-206). Z tego też względu Sąd nie dał wiary kolejnym wyjaśnieniom oskarżonego, w których zaprzeczył on, aby wpisywał kwotę swojego wynagrodzenia w kwestionariusz wywiadu pożyczkowego. W ocenie Sądu te wyjaśnienia oskarżonego stanowiły obraną przez niego linię obrony, która po pierwsze nie była konsekwentna, a po drugie sprzeczna przede wszystkim z opinia biegłego z zakresu badania pisma ręcznego.
Jako wiarygodne Sąd ocenił natomiast te wyjaśnienia oskarżonego, w których wskazał on, że do wzięcia pożyczki namówiła go siostrzenicaB. P.z mężem i to dla nich miał przekazać pieniądze. Wyjaśnienia oskarżonego są w tym względzie konsekwentne i logiczne. Co prawda świadkowieB.iA. P. (1)w swoich zeznaniach nie potwierdzili wersji oskarżonego, nie mniej trzeba wziąć pod uwagę, że przeciwko nim toczy się postępowanie karne, w którym mają zarzuty pomocnictwa do przestępstw zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkpopełnionych właśnie na szkodę(...)wW..
Sąd w całości obdarzył wiarą zeznania świadkaA. P. (2)– ówczesnego pracownika(...)wW.. Świadek zeznawała na okoliczność procedur zawarcia przez oskarżonego umów pożyczek. Świadek zetknęła się ze sprawą w związku z pełnieniem obowiązków służbowych. Jej zeznania są logiczne i spójne. Sąd nie dopatrzył się żadnego motywu, dla którego świadek w swoich relacjach miałaby się mijać z prawdą.
ŚwiadekB. P., która w toczącej się przed tut. Sądem sprawie(...)jest oskarżona o pomocnictwo oskarżonemu do popełnienia przestępstwa zart. 297 § 1 kkskorzystała z przysługującego jej prawa do odmowy składania zeznań. Natomiast potwierdziła wyjaśnienia, które złożyła jako podejrzana w postępowaniu przygotowawczym. Wyjaśnienia te nie odnoszą się jednak bezpośrednio do zarzutu postawionego oskarżonemu. Po zmianie zarzutówB. P.postanowieniem z dnia(...)kiedy to obejmowało ono już także pomocnictwo oskarżonemuS. J.do popełnienia czynu zart. 297 § 1 kkB. P.nie przyznała się do popełnienia zarzucanych jej przestępstw i odmówiła składania wyjaśnień. Sąd obdarzył wiarą wyjaśnieniaB. P.złożone w postępowaniu przygotowawczym, bo choć nie wiążą się one bezpośrednio z zarzutem postawionym oskarżonemu, to obrazują one motywy i mechanizm działaniaB.iA. P. (1), którzy do wzięcia kredytów na podobnych zasadach jak oskarżony skłonili również inne osoby wystawiając im poświadczające nieprawdę zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach.
Zeznania świadkaA. P. (1)zasługiwały na wiarę jedynie w tej części, w której przyznaje on, żeS. J.był zatrudniony w(...)oraz wskazuje na kłopoty finansowe w jakie popadła prowadzona przez niego i żonę przychodnia. W tej części zeznania świadka korelują z informacją z ZUS co do zatrudnienia oskarżonego, a także koreluje z wyjaśnieniamiB. P.. Niewiarygodne są natomiast zeznania świadka co do braku wiedzy na temat wziętych przez oskarżonego pożyczek oraz odnośnie wysokości zarobków oskarżonego. Zeznania świadka w tym względzie są nielogiczne i stanowią wyraz obranej przez niego postawy niechęci relacjonowania przed Sądem w niniejszej sprawie. Świadek tak jak jego żona chciał skorzystać w tej sprawie z prawa do odmowy składania zeznań, kiedy został poinformowany przez Sąd, że takie prawo mu nie przysługuje świadek w widoczny sposób nie chciał wywiązać się ze swojej funkcji i na pytania odpowiadał dość lakonicznie zasłaniając się w dużej mierze niepamięcią lub w ogóle brakiem wiedzy o zdarzeniach.
Sąd co do zasady dał wiarę zeznaniom świadkaJ. T., a mianowicie w tym zakresie, w którym świadek potwierdziła, że na okazanych jej przez Sąd na dokumentach nakreśliła podpisy jako poręczyciel pożyczek uzyskanych przez oskarżonego. W tej części zeznania świadka korelują z wnioskami opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego i podpisów. Kwestia zaś stanu psychicznego i fizycznego świadka przy podpisywaniu tychże dokumentów oraz jej rzeczywistego zaangażowania i jej wzajemnych relacji zA. P. (1)pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy i w tym zakresie też Sąd pominął ocenę zeznań świadka.
Jako wiarygodne Sąd ocenił dowody z dokumentów uzyskanych od(...)wW.dotyczących zawarcia umów pożyczek przez oskarżonego, przy czym kwestionariusze wywiadów pożyczkowych oraz zaświadczenie o zarobkach wystawione przez księgowego(...)dla oskarżonego stanowiły jedynie dowód tego, że dokumenty takie zostały przedstawione przy wniosku o zawarcie poszczególnych pożyczek.
Nie zachodziły też żadne podstawy do kwestionowania informacji nadesłanej przez ZUS co do zatrudnienia oskarżonego i podstawy obliczenia składek, a także postanowień o przedstawieniu zarzutówA.iB. P..
W oparciu o tak zgromadzone i ocenione dowody Sąd uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynów zart. 297 § 1 kk.
Przepisart. 297 § 1 kkstanowi, że karze podlega m.in. ten, kto, w celu uzyskania dla siebie od banku kredytu przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego.
Dokumentem zgodnie zart. 115 § 14 kkjest każdy przedmiot lub zapisany nośnik informacji, z którym jest związane określone prawo, albo, który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawego lub okoliczności mającej znaczenie prawne.
Nierzetelne są dokument lub oświadczenie pisemne, gdy zawierają informacje nieprawdziwe lub niepełne bądź ujęte w taki sposób, że może sugerować adresatowi stan rzeczy niezgodny z rzeczywistością.
Podstawą odpowiedzialności jest przedłożenie podrobionego, przerobionego, poświadczającego nieprawdę dokumentu lub nierzetelnego pisemnego oświadczenia, mającego istotne znaczenie do uzyskania wymienionych wart. 297 § 1 k.k.form wsparcia finansowego. Istotność okoliczności związana jest z ich znaczeniem w procesie podejmowania decyzji o przyznaniu jednej z wymienionych wart. 297 § 1 k.k.form wsparcia finansowego. Okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania jednej z wymienionych wart. 297 § 1 k.k.form wsparcia finansowego, elektronicznego instrumentu płatniczego lub zamówienia publicznego to na przykład informacje o sytuacji majątkowo-osobistej. Stanowią one jedną z istotnych przesłanek przyznania świadczenia w postaci kredytu lub pożyczki (por. wyrok SA w Łodzi z 26 lipca 2000 r., II Aka 93/00, Prok. i Pr. 2002, nr 1, poz. 24).
Niewątpliwie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przypisanie oskarżonemu popełnienia przestępstw wyczerpujących dyspozycjęart. 297 § 1 kkpolegających w przypadku umowy pożyczki z dnia(...)na przedłożeniu zaświadczenia o zarobkach zawierającego nieprawdziwe informacje o wysokości wynagrodzenia oskarżonego, a w przypadku umowy pożyczki z dnia(...). na przedłożeniu kwestionariusza wywiadu pożyczkowego zawierającego tożsame nierzetelne informacje co do wysokości zarobków oskarżonego.
W obu przypadkach dokumenty te miały istotne znaczenie dla uzyskania pożyczki, co wynika po pierwsze wprost z wyjaśnień oskarżonego, który podał, że gdyby wpisał w kwestionariusz wywiadu pożyczkowego swoje prawdzie zarobki nie uzyskałby pożyczki we wnioskowanej wysokości, a po drugie z zeznań świadkaA. P. (2), która podała, że na podstawie wysokości wynagrodzenia była wyliczana wysokość pożyczki, którą mógł uzyskać wnioskodawca.
Oskarżony działał umyślnie, wiedział bowiem, że zawierane w kwestionariuszu i zaświadczeniu informacje o jego zarobkach są nieprawdziwe, a mimo to w pełni tego świadom przedstawił w(...)informację o wysokości swoich zarobków w kwocie 4000 zł. W momencie podejmowania przypisanych oskarżonemu działań przestępnych był on osobą dojrzałą, w pełni poczytalną. Nie zachodziła żadna okoliczność wyłączająca bezprawność bądź winę oskarżonego. Bez znaczenia dla przestępczego zachowania oskarżonego pozostaje kwestia tego, że do wzięcia pożyczki został nakłoniony przez swoją siostrzenicę i jej męża, a nadto dla nich przekazał pobrane kwoty pożyczek. Przepis bowiem 297§ 1 kkpenalizuje zachowanie przestępcze, które polega już na samym złożeniu czy wypełnieniu niezgodnego z prawdą pisemnego oświadczenia – nie różnicując, jaki skutek ma wywołać działanie sprawcy – a zatem dla bytu wskazanego przestępstwa nie są wymagane ani skutek, ani szkoda majątkowa.
Fakt, że oskarżony był zapewniony przez siostrzenicę, że pożyczki zostaną spłacone, a nawet okoliczność ich częściowej spłaty nie mają znaczenia dla oceny wypełnienia przez oskarżonego zmianom przestępstwa zart. 297 § 1 kki nie stanowią okoliczności wyłączającej odpowiedzialność oskarżonego. Od oskarżonego można było wymagać zachowań zgodnych z prawem, a nie zachowań realizujących znamiona przestępstwa.
Sąd zmodyfikował opisy czynów w ten sposób, że nierzetelność zaświadczenia o zarobkach jak i kwestionariusza pożyczkowego sprowadzała się do wskazanej w nich wysokości wynagrodzenia oskarżonego, a nie faktu jego zatrudnienia w(...). Oskarżony bowiem, jak wynika z informacji ZUS, był w czasie ubiegania się o pożyczki w(...)zatrudniony w(...)przy czym jego zarobki stanowiły kwotę 500 zł.
Przy wymiarze kary Sąd kierował się kryteriami wymienionymi wart. 53 § 1 i 2 kk, a zatem swoim uznaniem, granicami przewidzianymi przez ustawę i uznał, iż wyważoną, sprawiedliwą a zarazem adekwatną do stopnia społecznej szkodliwości będzie za każdy czyn kara 4 miesięcy pozbawienia wolności.
Społeczna szkodliwość czynu popełnionego przez oskarżonego jest znaczna zważywszy zwłaszcza na kwoty pożyczek jakie uzyskał oskarżony. Przedmiotem ochrony, do którego odnosi się przestępstwo zart. 297 § 1 kkjest prawidłowość, rzetelność i uczciwość obrotu finansowego, a także wiarygodność dokumentów.
Stąd zdaniem Sądu wymierzona oskarżonemu kara pozbawienia wolności spełni swoją funkcję wychowawczą i zapobiegawczą wobec oskarżonego i środowiska, w którym żyje.
Jako karę łączną Sąd wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności przy zastosowaniu zasady redukcji. Sąd wziął pod uwagę bliskość czasową popełnionych przestępstw, tożsamość podmiotu pokrzywdzonego, ale także nieco inny sposób działania oskarżonego przy składaniu obu wniosków o pożyczkę.
Kolejnym krokiem było rozważenie, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki zart. 69 § 1 i 2 kkskutkujące możliwością warunkowego zawieszenia orzeczonej kary. Uwzględniając wszystkie dyrektywy wymiaru kary, Sąd uznał za zasadne zastosowanie dobrodziejstwa w/w instytucji.
Oskarżony nie był dotychczas karany i mając to na uwadze Sąd uznał, iż należało dać oskarżonemu szansę, aby proces jego przystosowania do reguł obowiązujących w społeczeństwie przebiegał w warunkach wolnościowych.
W ocenie Sądu 2 – letni okres zawieszenia pozwoli oskarżonemu przemyśleć swoje niezgodne z prawem zachowanie oraz zweryfikować pozytywną prognozę postawioną w stosunku do niego. Oskarżony nauczony tym doświadczeniem, które dla niego również przyniosło konsekwencje materialne, powstrzyma się w przyszłości od zachowań naruszających normy prawa karnego.
Realną dolegliwością będzie dla oskarżonego, która wzmocni wychowawcze i zapobiegawcze oddziaływanie kary pozbawienia wolności będzie kara grzywny w liczbie 20 stawek dziennych po 10 złotych jedna stawka dzienna. Kara ta oscylująca w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, przy uwzględnieniu sytuacji materialnej oskarżonego, który uzyskuje emeryturę i nie ma nikogo na utrzymaniu, nie jest z pewnością nadmierną dolegliwością dla oskarżonego, a dodatkowo uświadomi mu konieczność przestrzegania reguł obowiązujących w prawie karnym.
Stosownie do treściart. 230 § 2 kpkSąd nakazał zwrot dokumentów stanowiących dowody rzeczowe(...)wW.w upadłości jako uprawnionemu podmiotowi, gdyż są one zbędne dla dalszego postępowania.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepisart. 627 kpk.
Przepisart. 627 kpkstanowi, że od skazanego w sprawach z oskarżenia publicznego sąd zasądza koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa.
Na koszty w niniejszej sprawie składa się opłata od kar w wysokości 150 zł, koszty poniesione w postępowaniu przygotowawczym 120 zł, koszty uzyskania informacji z Krajowego Rejestru Karnego w wysokości 30 zł oraz koszy doręczeń w postępowaniu sądowym.
Sąd uwzględniając sytuację oskarżonego, który nie ma nikogo na utrzymaniu, uzyskuje emeryturę jest w stanie uiścić koszty sądowe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Z tych wszystkich względów i w oparciu o powołane wyżej przepisy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.