Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 109/15
Data wyroku: 2015-05-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Czecharowski, Ewa Plawgo, Ewa Jethon
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Wolności
Podstawa prawna: art. 280 § 1 kk, 252 § 1 kk, 282 kk, 157 § 1 kk

Sygn. akt II AKa 109/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 maja 2015 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący Sędzia SA - Marek Czecharowski
Sędziowie  SA  - Ewa Plawgo
SO (del.) - Ewa Jethon (spr.)
Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Reingruber
przy udziale Prokuratora Gabrieli Marczyńskiej - Tomali
po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r.
sprawy:
1.T. M., 2.M. W.
oskarżonych (ad. 1-2) zart. 252§1 k.k.w zb. zart. 13§1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 280§2 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.,
(ad. 1) zart. 280§1 k.k.w zb. zart. 157§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.,art. 157§1 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie
z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt V K 108/13
I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonychT. M.iM. W.w ten sposób, że:

1
uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności wobec oskarżonegoT. M.w punkcie V;

2
z opisu czynu przypisanego w punkcie I wyroku oskarżonymT. M.iM. W.eliminuje posłużenie się nożem a w podstawie skazaniaart. 280§2 k.k.przyjmując w to miejsceart. 280§1 k.k., zaś orzeczone za ten czyn kary pozbawienia wolności obniża do 5 (pięciu) lat i 6 (sześciu) miesięcy;

II
w pozostałej części utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

III
na podstawieart.85 k.k.,art. 86§1 k.k.wymierza oskarżonemuT. M.karę łączną 7 (siedmiu) lat i 9 (dziewięciu) miesięcy pozbawienia wolności;

IV
na podstawieart. 63§1 k.k.na poczet orzeczonych wobec oskarżonych kar pozbawienia wolności zalicza okresy rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie:T. M.od dnia 5 października 2012 r. do dnia 21 maja 2015 r. aM. W.od dnia 30 marca 2013 r. do dnia 21 maja 2015 r.;

V
zasądza na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonych koszty sądowe w sprawie w częściach na nich przypadających, w tym tytułem opłaty odT. M.kwotę 1000 (tysiąca) zł, a odM. W.kwotę 900 (dziewięciuset ) zł.

UZASADNIENIE
T. M.iM. W.zostali oskarżeni o to, że:

I
w dniu 5 października 2012 r. wW.przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu oraz z inną nieustaloną osobą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, uprowadzili, a następnie przetrzymywali na posesji przyul. (...)wW.jako zakładnikaB. G. (1), działając ze szczególnym udręczeniem osoby uprowadzonej, stosując wobec niego przemoc w postaci: przytrzymywania za kończyny i odzież, wielokrotnego uderzania w twarz i umięśnione części ciała pięścią, uderzania metalową pałką teleskopową, linką holowniczą oraz kopiąc pokrzywdzonego spowodowali u niego obrażenia ciała w postaci mnogich urazów tępych skutkujących rozstrojem zdrowia na okres poniżej 7 dni, jak też posługując się nożem i przedmiotem przypominającym broń palną grozili ich użyciem, pozbawieniem życia oraz zabrali mu w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 250 zł, a nadto w celu zmuszenia osób najbliższych dla pokrzywdzonego do rozporządzenia mieniem w wysokości początkowo 50 tysięcy złotych, a ostatecznie 25 tysięcy złotych zażądali ich przekazania w zamian za odstąpienie od dalszych bezprawnych działań na szkodęB. G. (1), jednak zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na interwencję funkcjonariuszy Policji i uwolnienie pokrzywdzonego,

tj. o przestępstwo zart. 252§1 i 2 k.k.w zb. zart. 13§1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart.280§2k.k. w zw. zart.11§2 k.k.
a nadtoT. M.został oskarżony o to, że:

II
w dniu 13 kwietnia 2012 r. przyul. (...)wW.działając wspólnie i w porozumieniu z nieustaloną osobą, używając przemocy wobecP. M.w postaci bicia metalową rurką i kopania, czym spowodował u pokrzywdzonego uraz głowy, kręgosłupa szyjnego i przedramion, bardzo liczne rany tłuczone głowy w okolicy ciemieniowo-potylicznej i czołowej, trójkątne i płatowe, ranę ciętą o dł. 0,5 cm na granicy wargi górnej i nosa, dwie rany tłuczone grzbietu dłoni lewej, masywny obrzęk obu dłoni i przedramion, rozległe zasinienia kończyny górnej lewej, prawego przedramienia i lewego uda, krwiaki okularowe obustronne, zasinienia w okolicy lędźwiowej, klatki piersiowej, liczne otarcia naskórka w obrębie twarzy, lewego przedramienia i prawej ręki, skutkujące rozstrojem zdrowia i naruszenia czynności narządów ciała na czas przekraczający 7 dni oraz grożąc pozbawieniem życia, używając przedmiotu przypominającego broń palną zażądał wydania od pokrzywdzonego pieniędzy oraz dokumentów, a następnie zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 2 000 zł oraz pasek do zegarka i zegarek o wartości ok.5 000 zł czym spowodował straty o wartości 7 000 zł , na szkodęP. M.,

tj. o przestępstwo zart.280§1 k.k.w zb. zart. 158§1 k.k.w zb. zart. 157§1 k.k.w zw. zart.11§2 k.k.

III
w nocy 18 grudnia 2011 r. przed dyskotekąG.w rejonieulicy (...)wW.ugodził nożemB. G. (1)powodując obrażenia ciała w postaci rany ciętej długości około 12 centymetrów na wewnętrznej powierzchni przedramienia lewego z przecięciem powięzi i częściowo brzuśców mięśni zginaczy, co skutkowało naruszeniem funkcji narządu ciała na okres powyżej 7 dni,

tj. o przestępstwo z art.157§ 1k.k.
Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt V K 108/13

I
oskarżonychT. M.orazM. W.uznał za winnych popełnienia czynu zarzucanego im wpunkcie I, z tym, że z opisu tego czynu wyeliminował stwierdzenie, że działali oni ze szczególnym udręczeniem osoby uprowadzonej i za to na mocyart.252§1 k.k.w zb. zart. 13§1 k.k.w zw. zart.282 k.k.w zb. zart.280§2 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.skazał ich, zaś na mocyart. 252§1 k.k.w zw. zart.11§3 k.k.iart.33§2 i 3 k.k.wymierzył oskarżonym kary po 6 lat pozbawienia wolności oraz grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych po 10 złotych;

II
na mocy art.44§2 orzekł przepadek dowodów rzeczowych w postaci noża oraz pałki teleskopowej, opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr(...)na karcie 1388 akt sprawy;

III
oskarżonegoT. M.uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu wpunkcie II, przyjmując, iż wyczerpuje on znamiona przestępstw zart.280§1 k.k.w zb. zart.157§1 k.k.w zw. zart.11§2 k.k.i na tej podstawie skazał go, zaś na mocyart.280§1 k.k.w zw. zart.11§3 k.k.iart.33§2i3k.k.wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności oraz grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 10 złotych;

IV
oskarżonegoT. M.uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu wpunkcie IIIi za to na mocyart.157§1 k.k.skazał go na karę roku pozbawienia wolności;

V
na mocyart.85 k.k.,art.86§ 1i 2 k.k.wymierzył oskarżonemuT. M.kare łączną 8 lat pozbawienia wolności i grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych po 10 złotych;

VI
na mocyart.63§1 k.k.zaliczył na poczet orzeczonej oskarżonemuM. W.kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 30 marca 2013 r. do dnia 16 grudnia 2014 r., zaś oskarżonemuT. M.na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 05 października 2012 r. do dnia 16 grudnia 2014 roku;

VII
na mocyart.230§2 k.p.k.nakazał zwrócićK. W.dowód rzeczowy opisany w wykazie dowodów rzeczowych na karcie 664 akt sprawy pod poz.(...), aT. M.– dowody rzeczowe opisane w wykazie dowodów rzeczowych nr(...)na karcie 1388 – 1390akt spraw, na mocyart.232a§1 k.p.k.nakazał przekazać dowód rzeczowy opisany w wykazie dowodów rzeczowych na karcie 664 pod poz.(...), a znajdujący się na karcie 541 komendzie Stołecznej Policji; dowody rzeczowe opisane w wykazie dowodów rzeczowych nr(...)na karcie 1388-1390 pod poz. 5 i 7 nakazał zniszczyć, zaś opisane w wykazie dowodów rzeczowych na karcie 664 pod poz.(...)oraz w wykazie dowodów rzeczowych nr(...)na karcie 1388-1390 pod poz.13 – pozostawił w aktach sprawy;

VIII
zasądził na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonegoT. M.kwotę 1000 złotych tytułem opłaty, zaś od oskarżonegoM. W.kwotę 900 złotych tytułem opłaty oraz pozostałe koszty sądowe w częściach na nich przypadających.

Apelację od powyższego wyroku wnieśli obrońcy oskarżonych zaskarżając wyrok w całości.
Obrońca oskarżonegoT. M.
Na podstawieart. 427§1 i 2 k.p.k.iart. 438 pkt. 2 k.p.k.zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku:

1
art.7, art. 92 kpk,art.410 i art.424§1pkt. 1 k.p.k.poprzez brak rzetelnej i kompleksowej oceny zeznań świadkówD. G.,N.W.,A. W. (1),M. G.złożonych na rozprawie i poprzestanie na stwierdzeniu, że lęk przed osobami związanymi z oskarżonymi oraz o własne bezpieczeństwo, spowodował, że świadkowie ci starali się w nieudolny sposób zmienić swoje zeznania ze śledztwa;

2
art.192§2 k.p.k.iart.193§1 k.p.k., poprzez zaniechanie przesłuchania świadkaD. G.w obecności psychologa, który w opinii sporządzonej po przesłuchaniu świadka, mógłby stwierdzić, czy zeznania złożone przez nią na rozprawie, złożone zostały w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi, a mianowicie, czy zostały one złożone pod wpływem strachu, takie bowiem założenie było powodem odmówienia im wiary przez Sąd, zaś ocena, czy świadek składał zeznania pod wpływem strachu, wymaga posiadania wiadomości specjalnych;

3
art.7, art.92, art.410 i art.424§1 pkt.1 k.p.k.poprzez dowolną ocenę polegającą na ustaleniu, że oskarżonyT. M., dopuścił się rozboju z użyciem niebezpiecznego narzędzia na osobieB. G. (1), podczas gdy nie wskazuje na to zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie wynika to z ustalonego przez Sąd stanu faktycznego, jak również z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, co uniemożliwia jego kontrolę odwoławczą;

4
art.7, art.424§1 pkt.1 k.p.k.poprzez dowolną ocenę zeznań świadkaA. C.;

5
art.7, art.92, art.410 i art.424§1 pkt.1 k.p.k.poprzez dowolną ocenę zeznań świadkaK. M. (1)i uznanie ich za wiarygodne, mimo braku bezpośredniego kontaktu Sądu ze świadkiem oraz niedokonanie w uzasadnieniu rzetelnej oceny zeznań świadkówJ. K.,A. C.iK. S.na temat zachowaniaK. M. (1)i jego uzależnienia od alkoholu w takim stopniu, że jego zeznania, nie mogły być uznane za wartościowy materiał dowodowy;

6
art.92, art.366§1 i art.410 k.p.k.poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niepodjęcia prób ustalenia miejsca pobytu świadkaK. M. (1)i niezasadne oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadka żonyK. M. (2)na okoliczność aktualnego miejsca jego pobytu oraz niezasadne oddalenie wniosku dowodowego o dokonanie czynności zmierzających do ustalenia miejsca pobytu tego świadka przez policję zL., co było konieczne z uwagi na treść zeznań świadkaA. C.złożonych na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r.;

7
art.173§1 k.p.k.poprzez oparcie ustaleń faktycznych na wynikach okazania przeprowadzonego błędnie i w sposób sugerujący oskarżonego, jako sprawcę, a mianowicie okazanie pokrzywdzonemuP. M.oskarżonegoT. M.po uprzednim jego bezpośrednim kontakcie z pokrzywdzonym, a jednocześnie okazanie go w sposób sugerujący jako jedyną osobę spośród przybranych do tej czynności posiadającą bliznę na twarzy;

8
art.7, art.92, art.410 i art.424§1 pkt.1 k.p.k.poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającą na ustaleniu, że oskarżonyT. M.dopuścił się rozboju na osobieP. M., na podstawie zeznań zarówno pokrzywdzonego, jak też świadkaK. W., które są ze sobą sprzeczne i w sytuacji, kiedy z zeznańK. W., najbardziej wiarygodnego świadka zajścia nie wynika by sprawcą tego czynu byłT. M.;

9
art.7, art.92, art.410 i art.424§1 pkt.1 k.p.k.poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającą na ustaleniu, że oskarżonyT. M.dopuścił się czynu opisanego w punkcie III aktu oskarżenia, mimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na jego sprawstwo.

W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanych mu czynów, lub uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Obrońca oskarżonegoM. W.na podstawieart.427§2 k.p.k.iart.438 pkt.2 k.p.k.zarzucił zaskarżonemu wyrokowi obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na jego treść:

1
polegającą na naruszeniu dyspozycjiart.6 k.p.k., w sytuacji w której wystąpiła kolizja interesów pomiędzy obrońcą a oskarżonym, a tym samym ograniczona została realna możliwość prawa do obrony oskarżonego poprzez nie odroczenie rozprawy celem wyznaczenia przez oskarżonego innego obrońcy.

2
naruszenie dyspozycjiart.7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.polegające na:

A
nie przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego w szczególności na niedokonaniu sprawdzenia wszystkich pojazdów markiO. (...)koloru żółtego o tablicach rejestracyjnych rozpoczynających się na litery(...)w ewidencji pojazdów, dowolne przyjęcie, iż pojazd widoczny na monitoringu jest pojazdem oskarżonegoW.,

B
nie zbadaniu, czy, a jeżeli tak to z jakiego punktu usługowego tzw. „(...)” dokonano zamówienia w dniu zdarzenia, a w konsekwencji, kto tego zamówienia dokonał, oraz jaka była forma płatności, w kontekście śladu linii papilarnych oskarżonego, którego okoliczności pochodzenia nie ustalono, oraz zaboru kwoty 250 złotych,

C
nie przeprowadzenia pełnej analizy połączeń telefonicznych w dacie zdarzenia aparatów telefonicznych oskarżonegoW.iM.,

D
oparcie się głównie na dowodzie z przesłuchania funkcjonariusza policjiB. G. (2), w szczególności w zakresie prowadzonej obserwacji posesji przyul. (...), i braku w tym zakresie dowodów materialnych w postaci zapisu DVD, zdjęć czy dokumentacji z formalnych decyzji procesowych, w tym zakresie na etapie działań operacyjnych, w tym, dowodów mogących potwierdzić rzekomy pościg za oskarżonymiulicami (...), w szczególności poprzez zapis wizyjny z monitoringu miejskiego, raportów z centralnego stanowiska dowodzenia(...), raportami służbowymi- notatki,

E
przekroczenie swobodnej oceny dowodów w zakresie uznania winy oskarżonegoW., podczas gdy żaden ze świadków w tym pokrzywdzony nie rozpoznają osoby oskarżonego jako sprawcy, nawet przez naocznego świadkaM.,

F
przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie, iż oskarżonyW.używał przemocy w stosunku do pokrzywdzonego, podczas gdy Sąd Okręgowy w ogóle nie odniósł się do opisu konkretnego podziału ról każdego z oskarżonych na zasadzie indywidualizacji odpowiedzialności, przyjmując a priori z urzędu, uczestnictwo oskarżonego w używaniu przemocy, a co ma zasadnicze znaczenie chociażby w kontekście posiadania noża, a w konsekwencji jego rzekomego okazywania,

G
przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie w opisie czynu w pkt I, iż oskarżonyW.miał używać m.in. linki holowniczej, podczas gdy nie odnaleziono na przedmiotowej lince żadnych śladów biologicznych oskarżonego, w tym, przede wszystkim, śladów pokrzywdzonego,

H
przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie domniemania, iż oskarżony znajdował się w pojeździeO. (...)widocznym na zabezpieczonym monitoringu, podczas gdy z zapisu, nie można jednoznacznie stwierdzić, kto porusza się przedmiotowym pojazdem.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacje obrońców zasługiwały na uwzględnienie jedynie w części, w której doprowadziły do zmiany orzeczenia, w pozostałym zakresie ich bezzasadność spowodowała, że ich wnioski nie zostały uwzględnione.
Podnosząc 18 zarzutów obrazy przepisów postępowania, aż w 17 obrońcy oskarżonych kwestionowali podstawę dowodową rozstrzygnięcia. W tym zamyśle podnosili zarzuty obrazy przepisówart.7, 92, 410, 424§1 pkt.1 k.p.k., kwestionując wartość dowodów, któreSąd meritiuznał za wiarygodne, rekomendując z kolei dowody, których wiarygodność została przez ten Sąd podważona oraz wskazując na potrzebę przeprowadzenia innych dowodów, których przeprowadzenia zresztą nie objęli inicjatywą dowodową w toku postępowania.
Nie zasługuje na akceptację zarzut obrazyart. 410 k.p.k.i pozostającego z nim w związku, bardziej ogólnego, przepisuart.92 k.p.k., skoro autorzy skarg apelacyjnych nie zarzucili w nich, by Sąd orzekający pominął jakąkolwiek z okoliczności ujawnionych na rozprawie lub by uwzględnił przy wyrokowaniu jakąkolwiek okoliczność nie ujawnioną w jej toku. Przepisów tych nie można interpretować w ten sposób, że ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wyroku muszą być zawsze oparte na wszystkich przeprowadzonych dowodach. Sytuacja taka może bowiem zaistnieć tylko wtedy, gdy wszystkie dowody są niesprzeczne i nie pozwalają na dokonanie niezgodnych ze sobą ustaleń.
Treść tych przepisów należy łączyć z nakazem zawartym wart. 424 § 1 k.p.k., który obliguje sąd do wskazania, na jakich oparł się dowodach uznając określone fakty za udowodnione i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Wynika stąd jednoznacznie, że sąd ma obowiązek rozważyć i ocenić wszystkie przeprowadzone na rozprawie dowody, a jeżeli są one sprzeczne, to nie może oprzeć ustaleń na każdym z ujawnionych dowodów i na wszystkich wynikających z nich okoliczności, gdyż prowadziłoby to w sposób oczywisty do sprzeczności w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wyroku.
Wbrew zarzutom skarżących – Sąd pierwszej instancji sporządził uzasadnienie wyroku odpowiadające wymogom określonym wart. 424 kpk. Wskazał w nim bowiem na jakich dowodach oparł swe ustalenia, a zatem dlaczego jedne dowody uznał za wiarygodne, a inne odrzucił, przy czym z podobną starannością ocenił zarówno te dowody, które odrzucił, jak i te, na których oparł swoje ustalenia. Nie oznacza to, co oczywiste, takiej samej ilości miejsca w uzasadnieniu, lecz wynika z konieczności podyktowanej istotą tych dowodów. Nie pominął zatem Sąd orzekający dowodów dotyczących istotnych w sprawie faktów i okoliczności i wyjaśnił wszystkie okoliczności , oceniając w sposób pełny i kompleksowy wszystkie istotne dowody.
Nadto obraza postępowania w postaciart.424 k.p.k.nie może mieć wpływu na treść orzeczenia, jak wymaga tego przepisart.438 §2 k.p.k., skoro pisemne motywy sporządza się po jego wydaniu. Zatem uzasadnienie wyroku dotknięte istotnymi wadami, tylko wówczas może prowadzić do zmiany, bądź uchylenia wyroku, jeżeli wady te uniemożliwiają poddanie zapadłego orzeczenia merytorycznej kontroli. Uzasadnienie wyroku jest punktem wyjścia do zbadania prawidłowości jego rozstrzygnięcia, o czym decyduje całokształt materiału dowodowego oraz ujawnionych okoliczności(videSąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt II Ka 367/12).  Natomiast zarówno przebieg rozprawy przed Sądem Okręgowym, jak i treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazują, że Sąd ten dokonał oceny przeprowadzonych dowodów i wynikających z nich okoliczności, w sposób, który wskazuje, że dokonane ustalenia odpowiadają treści zebranych dowodów. Ich analiza i jej ocena uwzględniają wzajemne odniesienia poszczególnych dowodów i zmieniający się na przestrzeni trwania postępowania ich kształt, respektując dyrektywy zawarte wart.7 k.p.k.. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że zarzut ten jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez Sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania, nie może on natomiast sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu (vide Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 1075 r. sygn. akt II K 355/74, OSNPG 9/1975, poz.84). Oznacza to, że zarzut ten nie może sprowadzać się do odmiennej oceny materiału dowodowego przez skarżącego, a oczekiwanie uznania go za skuteczny implikuje konieczność wykazania, jakich konkretnie uchybień w świetle wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się Sąd w dokonanej ocenie materiału dowodowego. W toku postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny nie stwierdził, by Sąd I instancji naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów, a w wywodach - błędów natury faktycznej czy logicznej.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt poszczególnych zarzutów, w których obrońca oskarżonego(...)kwestionuje dokonaną ocenę zeznań świadkówD. G.,N. W.,A. W. (1)iM. G.zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia na stronach  15-18, 20-22, 25 i 31-32 (zarzuty 1 i 2 apelacji) uznać należy je za niezasadne. Ocena tych dowodów zawarta w uzasadnieniu jest bardzo szczegółowa i obszerna, a wbrew twierdzeniu skarżącej właśnie kompleksowa i rzetelna. Słusznie zatem Sąd orzekający dał wiarę zeznaniom tych świadków złożonym w toku śledztwa a odmówił złożonym na rozprawie. W uzasadnieniu wskazał, że depozycje te z etapu śledztwa w tożsamy sposób prezentowały najważniejsze fakty, korespondując przy tym z innymi dowodami. Analiza ta, wbrew zarzutom apelacji, osadzona jest w bardzo szerokim kontekście dowodowym, jak opinii biegłych, obrazów monitoringu, protokołów okazania, przeszukania i oględzin. Natomiast jej ocena uwzględnienia reguły sformułowane w przepisieart.7 k.p.k., nie wymagając posłużenia się wiedzą specjalną biegłych z zakresu psychologii. Jak bowiem wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia powodem złożenia przez tych świadków zeznań na pierwszym etapie postępowania była troska i lęk o zdrowie oraz życie i bezpieczeństwo pokrzywdzonego, tak później postawaB. G. (1)negującego zdarzenie i lęk przed osobami związanymi ze sprawcami. Wywarły one zresztą wpływ nie tylko na depozycje świadków, ale i ich zachowania. Siostra pokrzywdzonego wyprowadziła się od matkiD. G.wraz z mężem i dzieckiem w dniu 12 października 2013 r., na skutek gróźb wobec jej matki ze strony osób związanych z uprowadzeniem jej brata (k.1904). Matka zaś na skutek kierowania wobec niej tych gróźb w celu „wycofania” przez nią zeznań złożyła w dniu 21 października 2013 r. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa (k.1881- 1883).
Skarżąca kwestionując dokonaną przezSąd meritianalizę wypacza jej sens, przypisując niezasadnie odmowie uznania za wiarygodne zeznańD. G.na rozprawie brak swobody wypowiedzi, formułując zarzut nie przesłuchania jej w obecności psychologa. Tymczasem w zakresie przyczyn zmiany zeznań nie tylko przezD. G., ale analogicznie przez wyżej wskazanych świadków Sąd dokonał oceny w świetle obiektywnych okoliczności, a nie w wyniku interpretacji zachowań i reakcji towarzyszących zeznaniom, w toku których świadkowie ci odwołali zeznania poprzednie. Nie wkroczył więc w sferę, która wymaga wiedzy specjalnej a dokonał tej oceny zgodnie z zasadami logiki, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego.
Przesłanką wydania przez Sąd decyzji o przesłuchaniu świadka w obecności biegłego psychologa w oparciu o przepisart.192§2 k.p.k.jest istnienie wątpliwości, co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń. Wątpliwości te jednak muszą być rzeczywiste i wynikać z konkretnych faktów. Sąd rozpoznający sprawę takich okoliczności nie stwierdził, a i skarżąca ich nie podaje, zaś wniosek swój opiera na wyabstrahowanym, z całej obszernej argumentacji sądu, stwierdzeniu o złożeniu zeznań pod wpływem strachu.
Zarzut 6 apelacji -  niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w wyniku niepodjęcia prób ustalenia miejsca pobytu świadkaK. M. (1)i niezasadnego oddalenia wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadka żony, na okoliczność aktualnego miejsca jego pobytu oraz niezasadnego oddalenia wniosku dowodowego o dokonanie czynności zmierzających do ustalenia miejsca pobytu tego świadka przez policję zL.- jest bezzasadny.
Z informacji Komisariatu PolicjiW.B.z dnia 29.01 2014 r. i 25.04.2014 r (k. 1962, 2169) wynika, że syn świadkaM.zgłosił jego zaginięcie w czerwcu 2013 r. i świadek jest poszukiwany od tamtego czasu, jako osoba zaginiona na terenie całego kraju. Okoliczności tej skarżąca w ogóle nie dostrzega. Przyjmując założenie autorki apelacji, że jest on osobą w ostatnim stadium choroby alkoholowej, niezrozumiałym jest zatem jego tak długi pobyt poza miejscem zamieszkania. Tym samym prawidłowe było ujawnienie jego zeznań na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r.
Ocena zeznań tego świadka zawarta na stronie 33- 34 uzasadnienia wyroku, którą Sąd Apelacyjny w całości podziela, czyni niezasadnym również zarzut 5. Z oceny tej, wbrew twierdzeniom skarżącej, wynika, że Sąd wziął pod uwagę fakt uzależnienia od alkoholu tego świadka i jego zeznania ocenił również w aspekcie sposobu formułowania wypowiedzi, konstatując, że cechuje je prostota i szczerość, dając im wiarę. Wynika z nich, że około godziny 14.00 świadek dowiedział się, że na jego posesji stoi żółtyo. (...), zaś okoliczność tę wspiera fakt, że przejazd takiego pojazdu ujawniono na monitoringu o godzinie 13:48. Nadto świadek potwierdził także obecność na swojej posesji w tym czasie zakrwawionego mężczyzny i oskarżonegoT. M.. Wiarygodność zeznań tego świadka wynika zatem także z ich kompatybilności z innymi dowodami. Dokonanej przez Sąd orzekający, zgodnie z regułamiart. 7 k.p.k., kompleksowej oceny zeznań tego świadka, nie można zatem skutecznie podważyć pozbawioną tego waloru, bo wybiórczą, analizą autora skargi apelacyjnej.
Za niezasadny uznać także należało zarzut 4. Podważający ocenę zeznań świadkaA. C.. Sąd odwoławczy całkowicie podziela ocenę Sądu orzekającego w zakresie zeznań tego świadka zawartą na stronach 34-36 uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, zaś skarżący nie dostarcza żadnych argumentów, które tę ocenę mogłyby skutecznie podważyć. Przekonująco bowiem Sąd Okręgowy wywiódł dlaczego wykluczył pochodzenie jednorazowych naczyń z okresu wcześniejszego, niż dzień zdarzenia, w którym były przecież użyte. Wskazał , że na posesji innych, niż znalezione, naczyń nie było. Ujawnienie na sztućcach znalezionych wraz z naczyniami śladów biologicznych oskarżonych, wbrew twierdzeniu skarżącej, nie służyło udowodnieniu bytności na miejscu zdarzeniaB. G. (1), lecz właśnie oskarżonych. Jednorazową, właśnie w dniu zdarzenia, obecność oskarżonego(...)świadekM.potwierdził w toku okazania mu tego oskarżonego, zaśW.nie rozpoznał w ogóle, stwierdzając zresztą, że nigdy go nie widział. Okoliczności te potwierdzają trafność argumentacji Sądu Okręgowego, podważając zeznania świadkaA. C.zmierzającego do wykazania wielokrotnej, uprzedniej bytności oskarżonych na tej posesji. Przede wszystkim jednak do uzasadnienia pozostawienia tam śladów biologicznych oskarżonych w innych okolicznościach, niż to prawidłowo ustalił Sąd.
Zarzuty 7 i 8 apelacji dotyczące obrazy przepisów postępowania zasadzają się na argumentacji sprowadzającej się do postulatu, aby to relacje oskarżonego, wykluczające jego sprawstwo, stanowiły podstawę ustaleń faktycznych w zakresie czynu popełnionego na szkodęP. M.. W tym zamyśle skarżący usiłuje podważyć, uznane przezSąd meritiza wiarygodne, zeznaniaR. R. (1)i przede wszystkimP. M., rekomendując jako wiarygodne zeznania świadkaK. W.. Kwestionując podstawę dowodową dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń, skarżący nie ma racji. Dokonana w zakresie tego czynu analiza zawarta na stronach 36 - 40 uzasadnienia w pełni zasługuje na akceptację.
Podzielając pozytywną ocenę zeznań świadkaP. M.i dokonanego przez niego rozpoznania oskarżonego, przytoczyć należy za Sądem Okręgowym fakt, że zanim doszło do przedmiotowego okazania, w toku którego rozpoznałT. M., jako jednego ze sprawców rozboju, okazano mu szereg innych osób, w których nie rozpoznał sprawcy. Jak zatem trafnie wskazał Sąd , brak jest w świetle tej okoliczności powodów, dla których miałby obciążyć nieznanego mu wcześniej oskarżonego. Wskazać nadto należy, że deklaracja rozpoznania sprawców przez świadka była od początku jednoznaczna i kategoryczna, którą wsparł ich opisami, jak też wskazał role obu mężczyzn, identyfikując oskarżonego(...), jako tego, który bił go jako drugi. Już w toku pierwszego przesłuchania, bowiem wskazał, że potrafi rozpoznać obu sprawców na żywo. Opisując mężczyznę, który bił go jako drugi podał, że „był on w wieku około 30-35 lat, wzrostu około 2 metrów, muskularnej sylwetce, włosy ciemny blond o specyficznej szramie od lewego oka w dół, która zniekształcała mu oko i policzek, była to głęboka blizna , raczej stara”(k. 388v-389 akt sprawy). Opis ten wskazuje, że dla świadka blizna była jednym z elementów fizjonomii oskarżonego, którą postrzegał jako specyficzną i deklarował, że go rozpozna na żywo. Deklarację tę konsekwentnie podtrzymywał (k.735 akt sprawy). W trakcie okazania rozpoznał oskarżonego w sposób stanowczy. Stwierdził:„On był specyficzny. Tylko jak wszedł od razu go poznałem.” Zaznaczyć należy, że rozpoznał go nie tylko na podstawie samego faktu posiadania blizn, ale z racji jej charakterystycznego wyglądu i usytuowania, a także po oczodołach, po twarzy i ogólnej budowie ciała (k.759 akt sprawy). W kontekście takiego sposobu rozpoznania wykluczyć należy, aby okoliczność posiadania blizn w ogóle podważała prawidłowość czynności okazania i w konsekwencji rozpoznania. Tym bardziej, że nie mają one szpecącego charakteru i nie są rozległe, zaś charakterystyczny wygląd oskarżonego(...)wynika z układu rysów twarzy, co stwierdził również Sąd Apelacyjny w wyniku bezpośredniego kontaktu z oskarżonym i odzwierciedlił w protokole rozprawy apelacyjnej. W kontekście omówionych okoliczności nie miała charakteru decydującego o rozpoznaniu strona twarzy, na której owa blizna się znajdowała, lecz raczej fakt usytuowania jej w okolicy oka powodujący trudny do sprecyzowania, lecz charakterystyczny dla pokrzywdzonego wygląd.
Nie sposób podzielić stwierdzenia obrońcy, że z zeznańK. W.wiarygodnego świadka zajścia, nie wynika by sprawcą tego czynu byłT. M., co ma dowodzić braku udziału oskarżonego w zdarzeniu. Obrońca świadomie pomija motywację świadka w tym względzie, który przecież zeznał: „Ja nie wskażę podczas okazania i na tablicy poglądowej panaR., bo ja wolę mieć postępowanie o składanie fałszywych zeznań, aniżeli być 2 metry pod ziemią” (k.739). Kiedy prokurator w dalszym ciągu okazywała świadkowi zdjęcia - świadek stwierdził „Nie wiem czemu pani mnie stawia w takiej sytuacji”. Jasno bowiem wynika z zeznań tego świadka kategoryczność odmowy wskazania sprawców czynu.
Zarzut  dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegający na ustaleniu, że oskarżonyT. M.dopuścił się czynu opisanego w punkcie III aktu oskarżenia, mimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na jego sprawstwo, jest także bezzasadny.
Z zeznań matkiB. G. (1)wynika opis zdarzenia przekazany jej przez syna i wskazanie, że sprawcą czynu jest mężczyzna zatrzymany z nim podczas pościgu policyjnego w dniu jego uprowadzenia, co w sposób jednoznaczny wskazuje na oskarżonego(...). Korespondujące z nimi są dokumentacja i opinia medyczna. Nadto przebieg zdarzenia opisany przez matkę pokrzywdzonego i korespondujący z nim fakt doznania jednej rany ciętej ręki nie wskazuje, aby przebieg tego zdarzenia był na tyle długotrwały, aby musiał zostać, jak wywodzi skarżąca, zauważony przez ochronę. Wyjście na zewnątrz dyskoteki miało właśnie na celu uniknięcie świadków i ingerencji ochrony, czy w efekcie policji.
Apelacja obrońcy oskarżonegoM. W.jest niezasadna w takim samym stopniu jak obrońcy oskarżonegoT. M., zaś na częściowe uwzględnienie zasługiwał jedynie zarzut 2.F.
Zarzut 1.  polegający na naruszeniu dyspozycjiart.6 k.p.k., w sytuacji w której wystąpiła kolizja interesów pomiędzy obrońcą a oskarżonym, a tym samym ograniczona została realna możliwość prawa do obrony oskarżonego poprzez nie odroczenie rozprawy celem wyznaczenia przez oskarżonego innego obrońcy, jest niezasadny.
Na wstępie wskazać należy, że zarzut ten nie może być rozpatrywany w kategoriach uchybienia przybierającego postać bezwzględnej przyczyny odwoławczej zart. 439§1pkt. 10 k.p.k., lecz wyłącznie rażącego naruszenia przepisów postępowania, który ze swej istoty, wymaga wykazania możliwości istotnego wpływu na treść orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26.08.2010 r. V KK 335/09 LEX 612952). Prawidłowy jest zatem tylko w tym sensie, że jest zarzutem obrazy prawa procesowego, lecz już nie wskazuje naruszonego przepisu prawa procesowego, który służy realizacji zasady ogólnej sformułowanej wart.6 k.p.k.. Z treści postawionego zarzutu i jego uzasadnienia wynika jednak, że intencją skarżącego jest podważenie sposobu procedowania Sądu orzekającego wbrew reguleart.378§1 k.p.k., poprzez nie odroczenie rozprawy i przesłuchanie na niej dwóch świadków. Nie dostrzega on jednak, że przepis ten nie ma charakteru imperatywnego, na co wskazuje zawarty w nim zapis, że tylko w razie potrzeby rozprawę przerywa się lub odracza. Z kolei przepis §3 tego artykułu wskazuje, że decydujące w tej mierze jest ustalenie, czy udział dotychczasowego obrońcy odbędzie się bez uszczerbku dla prawa oskarżonego do obrony, o czym w tym w trybie musi zadecydować Sąd orzekający.
Na rozprawie w dniu 15 września 2014 r., na której oskarżonyM. W.oświadczył, że wypowiedział adwokatowiT. J.pełnomocnictwo do obrony z uwagi na odmienną linię obrony oświadczając, że ustanowi kolejnego obrońcę z wyboru, nie wnosząc równocześnie o odroczenie rozprawy, Sąd wydał postanowienie w trybieart.378§3 k.p.k.o prowadzeniu w tym dniu rozprawy . Stwierdził, że w tym dniu obrońca może pełnić obowiązki, gdyż świadkowie, którzy się stawili nie będą zeznawali na okoliczności dotyczące czynu zarzucanego temu oskarżonemu (k. 2566 akt sprawy). Istotnie świadkowieS. D.iK. Z.- pracownicyAgencji (...), obcy dla oskarżonych, zostali przesłuchani na okoliczność zarzutu III postawionego oskarżonemuT. M., bez żadnego związku z osobą oskarżonegoM. W., ani postawionym jemu zarzutem. Przesłuchanie tych świadków nie miało zatem znaczenia dla obrony oskarżonegoM. W..
Za niezrozumiałe zatem uznać należy stwierdzenie skarżącego, że uniemożliwiło to w sposób swobodny przesłuchanie świadków, zwłaszcza, że oskarżony ani jego obrońca, z oczywistych w tym układzie okoliczności względów, nie zadali świadkom żadnego pytania, zaś adwokatR. W., po ustanowieniu go obrońcą nie wnosił o ich ponowne przesłuchanie w celu realizacji, deklarowanej w apelacji, potrzeby swobodnego zadania pytań.
Zarzut 2. A polegający na nie przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego w szczególności na niedokonaniu sprawdzenia wszystkich pojazdów markiO. (...)koloru żółtego o tablicach rejestracyjnych rozpoczynających się na litery(...)w ewidencji pojazdów, dowolne przyjęcie, iż pojazd widoczny na monitoringu jest pojazdem oskarżonegoW., jest oczywiście bezzasadny. Bezzasadność ta wynika z faktu, że zarzut ten i jego argumentacja całkowicie abstrahują od materiału dowodowego, a obrońca intencjonalnie się do niego nie odnosi. Wbrew jego twierdzeniu, z zapisu monitoringu wynika, że w okolicy miejsca przetrzymywania osoby uprowadzonej o godzinie 13:48 i o godzinie 16:11 przejeżdżał samochód oskarżonego. Wynika to z faktu ustalenia nie tylko, jak wskazuje skarżący, początkowych liter tablic rejestracyjnych, ale także cyfr(...)lub(...)(protokół z odtworzenia monitoringu -k.1279 i opinia biegłego). W tym zakresie dokonano nie tylko sprawdzenia w ewidencji pojazdów, ale i przeprowadzono ekspertyzę. W wyniku sprawdzenia numerów tablic ustalono, że tablice rejestracyjne(...)należą do samochoduO. (...)koloru żółtego zarejestrowanego na oskarżonego, zaś(...), przynależą do samochodu markiR. (...). Postulowana przez skarżącego czynność dowodowa nie miałaby w kontekście dokonanych ustaleń, jak i zarzutu, żadnego znaczenia.
Zarzut 2. B polegający na nie zbadaniu, czy, a jeżeli tak to z którego punktu usługowego, tzw. „(...)” dokonano zamówienia w dniu zdarzenia, a w konsekwencji, kto tego zamówienia dokonał, oraz jaka była forma płatności, w kontekście śladu linii papilarnych oskarżonego, którego okoliczności pochodzenia nie ustalono, oraz zaboru kwoty 250 złotych, jest także bezzasadny.
Na wstępie wskazać należy, że istotnie takich ustaleń nie przeprowadzono a obrońca nie wskazywał potrzeby ustalenia ich w toku toczącego się postępowania. Okoliczność spożywania przez sprawców uprowadzenia na miejscu przetrzymywania pokrzywdzonego potraw chińskich „na wynos” wynika z zeznań świadkaD. G.na podstawie relacji uprowadzonego syna. W zakresie sposobu zakupu tych potraw stwierdziła ona, że sprawcy jedli je w budynku, lecz nie pytała syna, czy zamówili dowóz, czy któryś z nich je przywiózł (k. 67- zeznanie świadka). Biorąc pod uwagę specyfikę funkcjonowania barów z potrawami chińskimi i ilość tych barów należy wskazać, że ślad transakcji pozostałby jedynie w przypadku zapłaty kartą płatniczą czy kredytową. Z okoliczności sprawy wynika, że potrawy zakupione zostały za gotówkę – pieniądze zresztą zabrane pokrzywdzonemu w czasie popełnionym na nim rozboju, w którym zabrano mu kwotę 250 zł. Na przedmiotach związanych ze spożywaniem owych chińskich potraw nie znaleziono, jak wskazuje autor skargi apelacyjnej, śladów linii papilarnych oskarżonego. Natomiast na powierzchni widelca znalezionego w dniu 6 października 2012 r. w budynku przyul. (...)(protokół przeszukania -k.69), ujawniono ślad biologiczny oskarżonegoW.(opinia z badań biologicznych k.1288). Na plastikowym nożu zaś ślad biologicznyT. M..
Zarzut 2. C nie przeprowadzenia pełnej analizy połączeń telefonicznych w dacie zdarzenia aparatów telefonicznych oskarżonegoW.i(...), w celu potwierdzenia lub wykluczenia ich obecności w miejscu zdarzenia - jest niezasadny. Nie jest to bowiem czynność, która ze względu na swoją istotę mogłaby doprowadzić do ustalenia obecności, a tym bardziej jej wykluczenia na miejscu zdarzenia. Czynność ta w stosunku do oskarżonegoW.byłaby nadto o tyle bezcelowa, że jego zatrzymania dokonano dopiero na skutek wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania, w dniu 18 kwietnia 2013 r. , czyli pół roku po zdarzeniu. W stosunku zaś do oskarżonego(...), podjęto próby takich ustaleń, lecz związane z poszukiwaniem oskarżonegoW.. Jednak w stosunku do oskarżonego(...)fakt obecności na miejscu popełnienia przestępstwa potwierdził świadekM.i opinia biologiczna zaś w dzielnicy, w której był przetrzymywany pokrzywdzony, oskarżony wraz z nim w dniu zdarzenia został zatrzymany.
Zarzut 2.D oparcia się głównie na dowodzie z przesłuchania funkcjonariusza policjiB. G. (2), w szczególności w zakresie prowadzonej obserwacji posesji przyul. (...), i braku w tym zakresie dowodów materialnych czy dokumentacji z formalnych decyzji procesowych w tym zakresie, na etapie działań operacyjnych - jest bezzasadny.
Próba podważenia zeznań świadkaB. G. (2), zgodnie z treścią postawionego zarzutu obrazy przepisów postępowania w postaciart.7 k.p.k.i410 k.p.k.nie zawiera argumentów, wymaganych dla zakwestionowania dowodu, czy dokonanych ustaleń na gruncie tych przepisów. Skarżący bowiem nie wskazał, aby Sąd orzekający pominął w swej ocenie  jakąkolwiek z okoliczności ujawnionych na rozprawie lub by uwzględnił przy wyrokowaniu jakąkolwiek okoliczność nie ujawnioną w toku postępowania. Nie wskazał także, a konieczność taką implikuje oczekiwania uznania tego zarzut za skuteczny, jakich konkretnie uchybień w świetle wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się Sąd w dokonanej ocenie zeznań tego świadka. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, aby dowód ten służył odtworzeniu czynności operacyjnych i one miały służyć za podstawę ustaleń Sądu orzekającego. Wynika natomiast, że wartość relacji tego świadka polega na odtworzeniu okoliczności zatrzymania oskarżonego(...)wiozącego pobitego pokrzywdzonego i poprzedzających to zatrzymanie. Wprawdzie wskazuje on na powód, dla którego jechał wraz z innym funkcjonariuszemB. M.za samochodem oskarżonego w okolicach zatrzymania. Z zeznań świadków wynika, że owo zatrzymanie było poprzedzone zawiadomieniem policji wkrótce po stwierdzeniu uprowadzenia pokrzywdzonego, zaś po zatrzymaniu sporządzono szereg dokumentów, które potwierdzają jego okoliczności i stan pokrzywdzonego. Zeznanie to i wynikające z niego okoliczności są zatem osadzone w szerokim kontekście dowodowym, który w żadnej mierze nie podważa jego wartości.
Zarzut 2.E - przekroczenie swobodnej oceny dowodów w zakresie uznania winy oskarżonegoW., podczas gdy żaden ze świadków w tym pokrzywdzony nie rozpoznają osoby oskarżonego jako sprawcy, nawet naoczny świadekM.- jest niezasadny.
Oczekując uznania za skuteczny tak sformułowanego zarzutu, skarżący nie dostrzega, że na skutek ukrywania się, dopiero po półrocznym okresie oskarżony został ujęty w dniu 18 kwietnia 2013 r., co niewątpliwie miało wpływ na skuteczność i wartość okazania. Układ dowodowy w niniejszym postępowaniu nie zasadza się na dowodach osobowych, jak w przypadku oskarżonego(...). W tym przypadku tworzy go zamknięty łańcuch poszlak.
Z zeznań świadkaD. G.wynika, że dwóch sprawców dokonało uprowadzenia jej syna spod sklepu spożywczego przyul. (...)samochodem markio. (...)starego typu w kolorze żółtym o numerach początkowych(...), o czym dowiedziała się w dniu uprowadzenia 5 października 2012 r. około godziny 14:20, 14:30. Tym samochodem zawieźli go w miejsce przetrzymywania. Z zapisu monitoringu umieszczonego na posesjiO.90 C, w pobliżu miejsca przywiezienia pokrzywdzonego o godzinie 13:48, odnotowano przejazd takiego samochodu o tablicach rejestracyjnych(...)należącego wówczas do oskarżonegoM. W.. Z zeznań świadkaM.wynika, że po godzinie 14.00 , tego dnia, taki samochód stał przed jego posesją, na której widział oskarżonegoT. M., pobitego mężczyznę i co najmniej jeszcze jednego mężczyznę. Z zeznań świadkaG.wynika, że poza dwoma mężczyznami, którzy uprowadzili i przywieźli pokrzywdzonego na miejsce zdarzenia był jeszcze trzeci określany przez pokrzywdzonego jako(...), którym okazał sięT. M.. Sprawcy spożywali na miejscu przetrzymywania zakładnika potrawy chińskie, i tam znaleziono trzy opakowania (i były to jedyne ujawnione na tej posesji jednorazowe opakowania ), zaś na sztućcach ujawniono ślady biologiczne obu oskarżonych. Inne osoby, wedle relacji świadkaD. G., w zdarzeniu udziału nie brały. Skoro spośród trzech sprawców(...)pojawił się dopiero na miejscu przetrzymywania, to jednym z przewożących pokrzywdzonego sprawców był oskarżonyM. W.. Fakt nie wskazania oskarżonegoW.przez świadkaM.nie ma tak istotnego znaczenia, bo czynność przeprowadzono prawie 8 miesięcy po zdarzeniu, bo w dniu 23 maja 2013 r.. Wynika z niej natomiast, że nigdy nie widział żadnej z tych osób, w tym oskarżonegoW.. Zatem brak rozpoznania oskarżonego przez właściciela posesji ma walor inny, niż wywodzi to obrońca oskarżonegoW.. Podważa on założenie skarżących oparte na zeznaniach świadkaC., że oskarżeni wielokrotnie przed zdarzeniem bywali na tej nieruchomości.
Zarzut 2. H ocenić należy w powiązaniu z poprzednim. Zarzut przyjęcia domniemania, iż oskarżony znajdował się w pojeździeO. (...)widocznym na zabezpieczonym monitoringu, podczas gdy z zapisu nie można jednoznacznie stwierdzić, kto porusza się przedmiotowym pojazdem jest niezrozumiały. Istotnie bowiem nie wynika ono z zapisu monitoringu w znaczeniu ujawnienia na nim osoby oskarżonego, lecz z ustalonej prawidłowo przezSąd meritiwskazanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku logiki faktów, poddanej ocenie przy analizie zarzutu 2.E.
Zarzut 2.F - przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie, iż oskarżonyW.używał przemocy w stosunku do pokrzywdzonego, podczas gdy Sąd Okręgowy w ogóle nie odniósł się do opisu konkretnego podziału ról każdego z oskarżonych na zasadzie indywidualizacji odpowiedzialności, przyjmując a priori z urzędu, uczestnictwo oskarżonego w używaniu przemocy, a co ma zasadnicze znaczenie chociażby w kontekście posiadania noża, a w konsekwencji jego rzekomego okazywania, jest niezasadny w części, w której kwestionuje udział oskarżonego w dokonaniu rozboju. W tej kwestii podzielić należy stanowiskoSądu meritizawarte na stronach 46-48 uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, w tym konstatację, że każdy ze współsprawców ponosi odpowiedzialność za całość popełnionego przestępstwa. Dodać do tego wypada, że warunkiem tego jest objęcie przez współsprawców wszystkich znamion czynu zamiarem. Konsekwencją tak pojmowanej roli współsprawcy było rozstrzygnięcie w zakresie eliminacji posługiwania się przez oskarżonych nożem w czasie dokonania rozboju.
Na akceptację natomiast zasługuje dokonane przezSąd meritiustalenie udziału wszystkich trzech sprawców również w dokonanym rozboju i jego argumentacja zawarta na stronie 48-49 jego uzasadnienia. Do argumentacji tej dodać należy, że z zeznań świadkaD. G.wynika, że do póki sprawcy nie przestali bić pokrzywdzonego, to byli wszyscy trzej, potem za te pieniądze zamówili „(...)”, które go potem zjedli.
2.G Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie w opisie czynu w pkt I, iż oskarżonyW.miał używać m.in. linki holowniczej, podczas gdy nie odnaleziono na przedmiotowej lince żadnych śladów biologicznych oskarżonego, w tym, przede wszystkim, śladów pokrzywdzonego.
Brak śladów pokrzywdzonego na lince holowniczej oznacza, że nie zostały one tam pozostawione, jak na innych niektórych przedmiotach służących do jego bicia, jak na pałce teleskopowej, gdzie oprócz śladów pokrzywdzonego ujawniono także śladyT. M.. Jak ustalił to Sąd Okręgowy w sposób jednoznacznie akceptowany w doktrynie i orzecznictwie, przyjęcie współsprawstwa nie oznacza osobistego, fizycznego wykonywania wszystkich czynności sprawczych. Natomiast brak śladów wskazuje na to, że ich tam nie pozostawiono. Wywodzenie wykluczenia współsprawstwa z braku pozostawienia śladów obarczone jest błędem logicznym a zatem i nieuzasadnione.
Na częściowe uwzględnienie zasługiwał zarzut 3. obrońcy oskarżonego(...)i zarzut 2.F obrońcy oskarżonegoW..
Zarzut 3. kwestionujący ustalenie, że oskarżonyT. M., dopuścił się rozboju z użyciem niebezpiecznego narzędzia na osobieB. G. (1), podczas gdy nie wskazuje na to zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie wynika z ustalonego przez Sąd stanu faktycznego, jak również z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, co uniemożliwia jego kontrolę odwoławczą - jest częściowo zasadny.
Ze stanowiskiem, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, ani z ustalonego stanu faktycznego nie wynika fakt rozboju z użyciem niebezpiecznego narzędzia zgodzić należy się o tyle, że posłużenie się niebezpiecznym narzędziem nie stanowi znamienia kwalifikowanej formy rozboju już od czasu wejścia w życieKodeksu karnego z 1997 r.Zatem zasadnie nie znalazło się ono w opisie czynu. Natomiast z treści zarzutu wynika, że sprawcy rozboju posłużyli się nożem. Wynika to także z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd orzekający ustalił, że na początku zdarzenia, naulicy (...)doB. G. (1)podeszliM. W.i drugi nieustalony mężczyzna, który z nim przyjechał. Jeden z nich złapał pokrzywdzonego za rękę, a drugi przystawił z tyłu nóż i zaprowadzili go do pojazdu koloru żółtego markiO. (...)onr rej (...), zmuszającB. G. (1), aby wsiadł z nimi do wnętrza (k. 2-3 uzasadnienia). Fakt posłużenia się nożem poza pokrzywdzonym widziały także inne osoby na miejscu zdarzenia, którym sprawca ów nóż okazał odsłaniając kurtkę. Ponieważ materiał dowodowy nie zawiera w tym zakresie bardziej precyzyjnej relacji, trudno w sposób pewny przyjąć, że drugi ze sprawców widział fakt posłużenia się nożem.
W miejscu przetrzymywania pokrzywdzonego jako zakładnika był on bity przez wszystkich trzech sprawców a głównie przezT. M., który bił go pałką teleskopową, linką holowniczą i przystawiał mu do głowy przedmiot przypominający broń palną. Następnie sprawcy przeszukali mu kieszenie, zabrali posiadaną kwotę 250 zł i zamówili na teren posesji jedzenie na wynos, które skonsumowali, zaś ślady biologiczne dwóch z nich ujawniono na odnalezionych na miejscu zdarzenia sztućcach.
Podzielając argumentacjęSądu meritidotyczącą przypisanego w punkcie I czynu zawartą w uzasadnieniu na k. 45-49, w tym odnoszącą się do istoty współsprawstwa, oczywistym jest, że sprawcy działali w ramach przyjętego podziału ról i nie wszyscy musieli wykonywać osobiście wszystkich czynności sprawczych i osobiście wypełniać wszystkich znamion czynu.
Ustalając, że wszyscy trzej sprawcy dokonali rozboju, trudno przyjąć równocześnie, że oskarżeniW.i(...)posługiwali się nożem w celu dokonania rozboju. Posłużenie się nożem na początku zdarzenia przez jednego ze sprawców - oskarżonegoW.lub trzeciego nieustalonego mężczyznę, czego nie sposób ustalić, nie może automatycznie prowadzić do przyjęcia, że dwaj pozostali sprawcy obejmowali wiedzą i zamiarem związek użycia noża i w trakcie dokonanego przez nich rozboju.
Niezależnie od ustalonego faktu posłużenia się nożem przez jednego ze sprawców naul. (...), wskazać należy, że miało ono na celu zaprowadzenie pokrzywdzonego do samochodu i zapobieżenie jego ucieczce. Natomiast już w czasie przetrzymywaniaB. G. (1)w charakterze zakładnika na posesji przyul. (...), sprawcy stosowali przemoc w celu wydania pieniędzy przez pokrzywdzonego i grozili przedmiotem przypominającym broń palną, lecz już nie nożem. Użycie noża nie miało zatem bezpośredniego związku z dokonaniem rozboju, a zatem nie służyło jego realizacji i nie mogło stanowić jego znamienia. Posłużenie się nożem w istocie stanowi groźbę jego natychmiastowego użycia. Posłużenie się nożem w okolicznościach innych, w innym miejscu i czasie, znacznie poprzedzającym dokonanie rozboju powoduje utratę waloru bezpośredniości pomiędzy ową groźbą a kradzieżą.
Częściowa zasadność zarzutu doprowadziła do zmiany opisu czynu i jego kwalifikacji prawnej poprzez eliminację z jego opisu posłużenia się nożem a z podstawy skazaniaart.280§2 k.k.i przyjęcieart.280§1 k.k..
Rozważania te odnieść należy do zarzutu sformułowanego w punkcie 2.F obrońcy oskarżonegoW..
Eliminując z opisu czynu przypisanego oskarżonym w punkcie I zaskarżonego wyroku, posłużenie się nożem i z podstawy skazaniaart.280§2 k.k.przyjmując w to miejsceart.280§1 k.k., obniżono kary pozbawienia wolności orzeczone wobec obu oskarżonych do 5 lat i 6 miesięcy. Dokonana zmiana przepisu z kwalifikowanej formy rozboju na występek dotyczyła podstawy prawnej skazania. Przepis ten jednak pozostawał w kumulatywnym zbiegu z dwoma innymi przepisami, zaś podstawa wymiaru kary zart.252§1 k.k.nie uległa zmianie, dlatego też dokonana zmiana kwalifikacji nie mogła w sposób decydujący wpłynąć na wymiar kary.
Obniżając orzeczoną karę pozbawienia wolności do 5 lat i 6 miesięcy podzielić należało argumentację zawartą na stronach 53-55 uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, z tym jednak, ze eliminacja znamienia rozboju kwalifikowanego wpływa oczywiście na zmniejszenie stopnia społecznej szkodliwości czynu. Tak ukształtowana kara realizuje dyrektywy sądowego jej wymiaru określone treściąart. 53 k.k.i czyni zadość jej celom zarówno w zakresie indywidualnego oddziaływania, jak i kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Nie może być ona uznana za karę rażąco surową, jeśli się zważy, że jej wymiar oscyluje w połowie ustawowego zagrożenia. Również sposób życia, uprzednio nie karanych oskarżonych nie przeważył nad wskazanymi przezSąd meritiokolicznościami obciążającymi.
Nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia w pozostałym zakresie – Sąd Apelacyjny utrzymał je w mocy.
Nie zasługują również na uwzględnienie argumenty zawarte w pismach oskarżonegoT. M.(k.3233-3236) iM. W.(k.3073-3099), albowiem były przedmiotem rozważań Sądu I instancji lub sformułowanych przez ich obrońców zarzutów.
W zakresie zarzutu II i III nie nasuwa zastrzeżeń kwalifikacja prawna przypisanych czynów, której Sąd Okręgowy poświęcił istotną część uzasadnienia.
Wymiar kar orzeczonych w stosunku do oskarżonegoT. M.zasługuje na akceptację, jak też argumentacja tych rozstrzygnięć przedstawiona na stronach 55-56 uzasadnienia. Kary te w wymiarze 2 lat - za czyn II i roku – za czyn III nie mogą być uznane za rażąco surowe zważywszy, że pierwszą z nich orzeczono równą dolnemu progowi ustawowego zagrożenia, druga zaś orzeczona została w wysokości jednej trzeciej górnej jego granicy. Również wymiar kar grzywny orzeczonych za czyn I i II wymierzono z uwzględnieniem wszystkich dyrektyw wymiaru kary wskazanych treściąart.53 k.k.i należycie go uzasadniono.
Karę łączną pozbawienia wolności wobecT. M.wymierzono w oparciu o przepisart. 85 k.k., określając jej wymiar zgodnie z treściąart.86§1k.k., w oparciu o regułę asperacji stosując kryteria ukształtowane w doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego. Kryteria te nakazują badanie związku pomiędzy pozostającymi w zbiegu realnym przestępstwami. Związek ten określają kryteria: przedmiotowe, podmiotowe i czasowe. Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny, absorpcja czy wymierzenie kary łącznej zbliżonej w swojej wysokości do najsurowszej kary jednostkowej jest uzasadnione w sposób szczególny w dwóch przypadkach: zbiegu bardzo poważnego przestępstwa z przestępstwem lub przestępstwami wyraźnie mniej groźnymi, oraz w sytuacji, gdy przyjęcie wielu przestępstw zamiast jednego jest merytorycznie wątpliwe ze względu na nieostrość kryteriów jedności czynu czy przestępstwa, tzn. gdy między przestępstwami istnieje ścisły związek rzeczowy, np. objęcie jednym planem działania, choćart.12 k.k.nie znalazł zastosowania. (

Kodeks Karny- komentarz O. Górniok - A. Wąsek Wydawnictwo Arche 2005
).W realiach sprawy niniejszej sytuacja taka nie zachodzi. Czyny przypisane oskarżonemu popełnione zostały na przestrzeni prawie roku, dwa z nich godziły w dobra prawne różnych osób, zaś trzeci popełniony był na szkodę pokrzywdzonego czynem I. Pomiędzy czynami zachodzą pewne rodzajowe podobieństwa, jednak czyny te skierowane zostały przeciwko trzem różnym kategoriom dóbr prawnych, jak zdrowie, mienie i porządek publiczny. Uwzględniając powyższe i bacząc na konieczność orzeczenia kary, która wypełni cele zarówno w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej, orzeczono ją w wymiarze 7 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności.
Stosownie do treściart.63§1 k.k.na poczet orzeczonych kar zaliczono oskarżonym okresy rzeczywistego pozbawienia wolności:T. M.od dnia 5 października 2012 r. do dnia 21 maja 2015 r. aM. W.od dnia 30 marca 2013 r. do dnia 21 maja 2015 r.
Orzekając w oparciu o treśćart.627 k.p.k.w zw. zart.1 i 2 ust.1 pkt. 6 i art. 3 ust.1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, Sąd Apelacyjny zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, w tym opłaty.