Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 65/15
Data wyroku: 2015-01-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION
Sędziowie: Józef Wąsik
Słowa kluczowe: Właściwość Sądu
Podstawa prawna: art. 843 § 1 kpc

Sygn. akt I A Cz 65/15

POSTANOWIENIE
Dnia 29 stycznia 2015 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie:Przewodniczący: SSA Wojciech KościołekSędziowie: SSA Paweł Rygiel
SSA Józef Wąsik (spraw.)
po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2015 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaB. Z.iP. P. (1)
przeciwkoP. S.
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego
na skutek zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 20 sierpnia 2014 roku, sygn. akt I C 918/14
postanawia:

uchylić zaskarżone postanowienie.
Sygn. akt I A Cz 65/15

POSTANOWIENIE
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu w sprawie z powództwaB. Z.iP.P.przeciwkoP. S.o pozbawienie tytułu wykonawczegowykonalności postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2014r stwierdził swą niewłaściwośći przekazał sprawę do rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Zakopanem.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż powodowie wystąpili o pozbawieniewykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku tut. Sądu Okręgowego z dnia13 kwietnia 2012 r. sygn. I C 553/11, zmienionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
  Krakowie z dnia 19 września 2012 r. sygn. I ACa 703/12 w zakresie pkt 1b i 1c, wktórych został nałożony obowiązek zamieszczenia przez każdego z powodówoświadczenia o przeproszeniu pozwanego według treści określonej w sentencji napierwszej stronie Tygodnika(...). Tygodnik odmówił publikacjioświadczeń uzasadniając odmowę przyjętą polityką i tradycją, wedle której niepublikuje zamawianych oświadczeń na pierwszej stronie czasopisma. W związku zpowyższym pozwanyP. S.złożył do Sądu Rejonowego w Zakopanemwniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko powodom w celuegzekucji świadczeń niepieniężnych. Postępowania egzekucyjne przeciwkopowodom toczyły się do sygn. I Co 1183/12 i I Co 1184/12 (połączone do sygn. I Co1183/12), powodowie zostali wezwani przez sąd do wykonania obowiązkuprzeproszenia, lecz z uwagi na odmowę wydawcy tygodnika, nie byli w stanie temuzadośćuczynić. W związku z powyższym na wniosek pozwanego Sąd Rejonowyudzielił pozwanemu umocowania do wykonania czynności na koszt powodów iprzyznał postanowieniem z dnia 31 stycznia 2014 r. na poczet wykonania kwoty po11.070,00 zł, które zostały obniżone wskutek wniesienia zażalenia przez SądOkręgowy w Nowym Sączu do kwot po 5.535,00 zł od każdego z powodów.
Zdaniem powodów istnieją przesłanki do pozbawienia wskazanego powyżejtytułu wykonawczego wykonalności na podstawieart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., tj. wobecniemożności świadczenia na skutek okoliczności, za które dłużnik nie odpowiada.
Wartość przedmiotu sporu została oznaczona na kwotę 11.070,00 zł jakosumę, którą powodowie łącznie zostali zobowiązani do świadczenia na rzeczpozwanego.
W ocenie Sądu I Instancji, Sąd Okręgowy nie jest właściwy rzeczowo dorozpoznania przedmiotowej sprawy. Tytuł wykonawczy, którego pozbawieniawykonalności domagają się pozwani to wyrok sądu okręgowego wydany w sprawie oochronę dóbr osobistych, nakazujący publikację oświadczenia o przeproszeniu nałamach wskazanego tytułu prasowego. Na podstawieart.17 pkt 1 k.p.c.sądokręgowy jest właściwy w sprawach o prawa niemajątkowe. W myślart. 200 §1 i § 2k.p.c. Sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu.Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Sąd, któremu sprawazostała przekazana, jest związany postanowieniem o przekazaniu sprawy. Niedotyczy to wypadku przekazania sprawy sądowi wyższego rzędu.
Powodowie wystąpili z powództwem przeciwegzekucyjnym, co do któregowłaściwość określaart. 843 k.p.c., tj. powództwa przeciwegzekucyjne wytacza sięprzed sąd rzeczowo właściwy, w którego okręgu prowadzi się egzekucję(§1). Natomiast jeżeli egzekucji jeszcze nie wszczęto, powództwo o pozbawienietytułu wykonawczego wykonalności wytacza się według przepisów o właściwościogólnej (§2).
Z osnowy pozwu wynika, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte itoczyło się przez Sądem Rejonowym w Zakopanem do sygn. I Co 1183/12 (poprzyłączeniu wniosku o sygn. I Co 1184/12). Pod rozwagę wziąć należy zatem§1 art.843 k.p.c.Sądem rzeczowo właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnegojest sąd rejonowy. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed SądemRejonowym w Zakopanem w trybieart. 1049 k.p.c., wedle którego jeżeli w samymtytule egzekucyjnym nie postanowiono, że w razie niewykonania przez dłużnika wwyznaczonym terminie czynności, którą może wykonać także inna osoba, wierzycielbędzie umocowany do wykonania tej czynności na koszt dłużnika - sąd, w któregookręgu czynność ma być wykonana, na wniosek wierzyciela wezwie dłużnika do jejwykonania w wyznaczonym terminie, a po bezskutecznym upływie terminu udzieliwierzycielowi umocowania do wykonania czynności na koszt dłużnika. Na żądaniewierzyciela sąd przyzna mu sumę potrzebną do wykonania czynności. Napostanowienie sądu przysługuje zażalenie.
Pozwany uzyskał postanowienie, w którym został umocowany do dokonaniaczynności na koszt powodów i powodowie zostali zobowiązani do zapłatyodpowiedniej kwoty na rzecz pozwanego. Obecne postępowanie zmierza do
uniemożliwienia wykonania prawomocnie orzeczonego obowiązku zapłaty powodówna rzecz pozwanego.
Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego, ponieważ postępowanie egzekucyjne wsprawie zostało wszczęte, sądem rzeczowo właściwym jest sąd rejonowy i ten sąd, tj.Sąd Rejonowy w Zakopanem jest też rzeczowo i miejscowo właściwy dorozpoznania powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
Zażalenie na to postanowienie złożyli powodowie, zarzucając naruszenie843§ 1 i § 2 k.p.c.w zw. zart. 17 p. 1 k.p.c.poprzez przyjęcie, że sądem rzeczowowłaściwym w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego wydanego wsprawie o ochronę dóbr osobistych, nakazującego publikację oświadczenia oprzeproszeniu, jest sąd rejonowy, w sytuacji, gdy roszczenie stwierdzone tytułemwykonawczym jest roszczeniem niemajątkowym, do rozpoznania którego właściwyjest sąd okręgowy, a to na mocyart. 17 p. 1 k.p.c.
W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia izasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów postępowaniazażaleniowego.
Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu zażalenia uznał je za uzasadnione.Zaskarżone postawienie narusza bowiemart. 843 § 1 k.p.c.
Tytuł wykonawczy, który jest przedmiotem niniejszego postępowania powstałw sprawie o ochronę dóbr osobistych. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Nowym Sączuz dnia 13 kwietnia 2012 roku, sygn. akt I C 553/11, zmienionym wyrokiem SąduApelacyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2012 roku, sygn. akt I ACa 703/12został orzeczony bowiem, w punkcie 1 lit. b) i 1 lit. c) wyroku, obowiązekzamieszczenia przez każdego z powodów informacji o przeprosinach pozwanego, otreści określonej precyzyjnie w wyroku, na pierwszej stronie czasopisma „Tygodnik
(...)z formatowaniem tekstu i tytułu takim jak w artykule(...)

(...)z dnia 12 sierpnia(...)roku, w miejscu, w którym został umieszczony tenartykuł, bez dopisków i komentarzy, w terminie dwóch tygodni od uprawomocnieniasię wyroku.
Zgodnie zart. 843 § 1 k. p. c.powództwa przewidziane w dziale niniejszymwytacza się przed sąd rzeczowo właściwy, w którego okręgu prowadzi się egzekucję,a zgodnie z§ 2tego przepisu, jeżeli egzekucji jeszcze nie wszczęto, powództwo opozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności wytacza się według przepisów owłaściwości ogólnej.
W myśl utrwalonych poglądów orzecznictwa, redakcja tego przepisu azwłaszcza zwrot „rzeczowo właściwy” prowadzi do wniosku, iżart. 843 § 1 k.p.c.odnosi się tylko do właściwości miejscowej i nie narusza przepisów o właściwościrzeczowej. Właściwym rzeczowo w tych sprawach jest zatem albo sąd rejonowy albosąd okręgowy, w zależności od charakteru sprawy (majątkowa, czy niemajątkowa), aw sprawach majątkowych od wartości przedmiotu sporu. ( por. Postanowienie SąduNajwyższego z dnia 19 listopada 1971 r., sygn. akt II CZ 165/71, LEX nr 7022).Podobnie uważają przedstawiciele nauki prawa: np. O. Marcewicz, Komentarzaktualizowany doart.843 Kodeksu postępowania cywilnego[w:] A. Jakubecki (red.),Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodekspostępowania cywilnego., LEX/el., 2014).
Zatem należy przyjąć, że przepisyart. 843 § 1 i 2 k.p.c.dotyczą tylkowłaściwości miejscowej. Odnoszą się do uregulowanych w dziale VI powództwprzeciwegzekucyjnych, a więc zarówno powództwa opozycyjnego, jak iekscydencyjnego. Nie naruszają natomiast przepisów o właściwości rzeczowej, azatem do jej określenia należy stosowaćart. 16 i 17w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.Uwzględniając, że tytuł wykonawczy stwierdza obowiązek zadośćuczynieniaroszczeniu niemajątkowemu, należy uznać, że sprawa niniejsza ma charakterniemajątkowy, zatem sądem właściwym rzeczowo do jej rozpoznania jest SądOkręgowy w Nowym Sączu. Sąd ten jest również właściwy miejscowo, jako sąd, wktórego okręgu prowadzona już była egzekucja.
Mając na uwadze powyższe argumenty, orzeczono jak w sentencji napodstawieart. 386 § 1 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpc.