Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 2321/15
Data wyroku: 2015-12-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Beata Kurdziel
Słowa kluczowe: Zabezpieczenie Roszczenia
Podstawa prawna: 730 kpc, 730(1) kpc

Sygn. akt IACz 2321/15

POSTANOWIENIE
Dnia 17 grudnia 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie:Przewodniczący: SSA Grzegorz KrężołekSędziowie:SA Sławomir Jamróg
SO (del.) Beata Kurdziel (sprawozdawca)
po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. w Krakowiena posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkakomandytowa wK.
przeciwko(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwK.
ozapłatę
na skutek zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia
12 sierpnia 2015r., sygn. akt IX GC 1163/13
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i wniosek strony pozwanej o zabezpieczenie przekazaćSądowi Okręgowemu w Krakowie Wydziałowi IX Gospodarczemu do ponownegorozpoznania.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem wydanym dnia 12 sierpnia 2015r. wsprawie z powództwa(...) spółka z o.o.spółka komandytowa wK.przeciwko(...) sp. z o.o.wK., oddalił wniosek strony pozwanej ozabezpieczenie roszczenia o zwrot wyegzekwowanego przez stronę powodowąświadczenia pieniężnego.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że roszczenie o zwrotniesłusznie wyegzekwowanego świadczenia, zgłoszone na podstawieart. 338 §1 k.p.c.wprocesie, w którym zapadł przeciwko stronie pozwanej wyrok zaopatrzony w rygornatychmiastowej wykonalności, nie podlega zabezpieczeniu. Zgodnie zart. 730 k.p.c.iart.7301k.p.c.zabezpieczenia może żądać bowiem tylko ten podmiot, który zainicjowałpostępowanie sądowe.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła strona pozwana, zaskarżając je wcałości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania to jestart. 730 k.p.c.w zw. zart. 730

1
k.p.c.poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i nieprawidłowe uznanie, iż zabezpieczeniamoże żądać wyłącznie strona inicjująca postępowanie sądowe oraz naruszenieart. 346 § 1k.p.c. poprzez brak jego zastosowanie. W oparciu o powyższe zarzuty strona pozwanawniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez orzeczenie w przedmiociezabezpieczenia roszczenia pozwanej o zwrot wyegzekwowanego przez powódkę świadczeniapieniężnego poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego powódki do wysokościświadczenia wyegzekwowanego od pozwanej to jest do kwoty 207 890,64 zł obejmującejwyegzekwowaną należność główną wraz odsetkami, kosztami procesu i kosztami egzekucji,ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż zgodnie zart. 338 § 1 k.p.c.uchylając lub zmieniającwyrok, któremu nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, sąd na wniosekpozwanego orzeka w orzeczeniu kończącym postępowanie o zwrocie spełnionego lubwyegzekwowanego świadczenia lub o przywróceniu poprzedniego stanu. Wniosek takizłożony został w sprzeciwie od wyroku zaocznego wydanego w niniejszej sprawie. Stronapozwana podniosła, iż w jej ocenie powódka nie posiada legitymacji czynnej do wniesienianiniejszego powództwa. Interes prawny pozwanej w udzieleniu zabezpieczenia przejawia się
natomiast w tym, iż brak zabezpieczenia uniemożliwi, a przynajmniej poważnie utrudniwykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia o zwrocie wyegzekwowanego świadczenia.Należy bowiem zauważyć, iż powódka nabyła wierzytelność w kwocie 149 705,55 zł wraz znależnościami ubocznymi na podstawie umowy przelewu wierzytelności o charakterzepowierniczym, co powoduje istnienie realnego niebezpieczeństwa tego, iż wyegzekwowaneprzez komornika od pozwanej na rzecz powoda pieniądze zostaną przez powoda niezwłocznie przeznaczone na spłatę zobowiązań powstałych w związku z prowadzeniem niniejszego postępowania oraz spożytkowane zostaną na spłatę licznych długów cesjonariuszaP. K., który w toku składanych zeznań wielokrotnie wskazywał na swoją niezwykle złą sytuację majątkową. Zart. 7301k.p.c.wprost wynika, iż udzielenie zabezpieczenia może żądać każda ze stron postępowania, w tym pozwany. Co więcej prawo takie przysługuje pozwanemu również na mocyart. 346 § 1 zdanie drugie k.p.c., zgodnie z którym zawieszając wykonalność wyroku, sąd może zarządzić środki zabezpieczenia.
Strona powodowa wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie od pozwanej na rzeczpowódki kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowegoradcy prawnego wg norm przepisanych. Strona powodowa podniosła, że w niniejszej sprawienie znajduje zastosowaniaart. 346§1 k.p.c., aniart. 338§ 1 k.p.c., przeprowadzona przezstronę powodową egzekucja nastąpiła bowiem na podstawie prawomocnego wyrokuzaocznego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Niezależnie od powyższego, nawet wprzypadku dopuszczalności zgłoszenia wniosku restytucyjnego w oparciu oart. 338 k.p.c.,strona pozwana nie uprawdopodobniła ani swojego roszczenia ani też interesu prawnego wuzyskaniu zabezpieczenia.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie musiało doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż całkowicie chybione jest stanowisko SąduOkręgowego, zgodnie z którym zabezpieczenia roszczenia może żądać wyłącznie tenpodmiot, który zainicjował postępowanie sądowe. Zgodnie zart. 730§ 1 k.p.c.w każdejsprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądaćudzielenia zabezpieczenia. Z kolei w myślart. 7301§ 1 k.p.c., udzielenia zabezpieczeniamoże żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie orazinteres prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Już z samego literalnego brzmienia ww. przepisu wynika, że podmiotem legitymowanym do wnioskowania o udzielenie zabezpieczenia jest każda ze stron procesu tj. zarówno powód, jak i pozwany oraz interwenient główny i samoistny interwenient uboczny. Konieczną przesłanką jest przy tym wykazanie własnego interesu prawnego w zabezpieczeniu. We wniosku złożonym dnia 29 lipca 2015r. o udzielenie zabezpieczenia strona pozwana obszernie uzasadniała zarówno okoliczności uprawdopodobniające wniosek o zwrot wyegzekwowanego roszczenia, odwołując się m.in. do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z przesłuchanych w sprawie świadków, jak i okoliczności uprawdopodabniające interes prawny. Sąd I instancji nie ustosunkował się do ww. okoliczności. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oddalenie wniosku strony pozwanej nastąpiło a priori, bez badania uprawdopodobnienia zgłoszonego wniosku o zwrot wyegzekwowanego świadczenia ani interesu prawnego w zabezpieczeniu, przy przyjęciu błędnego założenia braku legitymacji do złożenia wniosku o zabezpieczenie po stronie pozwanej. W konsekwencji powyższego doszło do nie rozpoznania istoty sprawy, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonegopostanowienia w oparciu oart. 386§4 k.p.c.w zw. zart. 397§2 k.p.c.Podkreślić należy, iż znie rozpoznaniem istoty sprawy mamy do czynienia m.in. w sytuacji, gdy sąd I instancjizaniecha merytorycznego badania zgłoszonego roszczenia z uwagi na brak legitymacjiprocesowej. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem Sąd Okręgowyprzyjmując, iż uprawnionym do zgłoszenia wniosku o zabezpieczenie jest tylko podmiotinicjujący postępowanie w sprawie zaniechał zbadania, czy zostały spełnione przesłankikonieczne do udzielenia zabezpieczenia tj. czy strona pozwana uprawdopodobniła roszczenieo zwrot wyegzekwowanego roszczenia oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.Przesłanki te będą przedmiotem badania przy ponownym rozpoznawaniu wniosku oudzielenie zabezpieczenia, w tym również przez pryzmat twierdzeń podniesionych przezstronę powodową w odpowiedzi na zażalenie dotyczących braku uprawdopodobnieniawniosku restytucyjnego. Podkreślić przy tym należy, iż postanowieniem z dnia 11 września2014r. Sąd Okręgowy przywrócił stronie pozwanej termin do wniesienia sprzeciwu odwyroku zaocznego z dnia 29 kwietnia 2014r. Skoro zatem Sąd Okręgowy proceduje wsprawie w związku ze skutecznym wniesienia sprzeciwu, wyrok zaoczny nie jestprawomocny (zgodnie zart. 363§1 k.p.c., orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nieprzysługuje od niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia). Nadmienić należytakże, że w piśmie procesowym z dnia 27 listopada 2015r. strona pozwana uzasadniającwniosek restytucyjny odwoływała się do treściart. 338 k.p.c.oraz - ewentualnie - dostosowanego w drodze analogiiart. 415 k.p.c.
Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji postanowienia.