Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Cz 62/15
Data wyroku: 2015-02-10 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Arkadia Wyraz – Wieczorek, Roman Troll, Anna Hajda
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 98 § 1 i 3 kpc w zw. z art. 99 kpc, art. 108 § 1 kpc, i art. 13 § 2 kpc oraz art. 793 kpc

Sygn. akt III Cz 62/15

POSTANOWIENIE
Dnia 10 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Arkadia Wyraz – Wieczorek
Sędziowie SO Anna Hajda
SR (del.) Roman Troll (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy
z powództwa Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im.F. S.wG.
przeciwkoB. B.
o zapłatę
w przedmiocie wniosku o wydanie dalszego tytułu wykonawczego
na skutek zażalenia powódki
na postanowienie Sądu Rejonowego w Żorach
z dnia 3 listopada 2014 r., sygn. akt I C 267/11
postanawia:

1
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że:

a) dotychczasową treść sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 20 sierpnia 2014 roku wydanego w sprawie o sygn. akt I C 267/11 oznaczyć jako punkt „1”,
b) uzupełnić postanowienie Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 20 sierpnia 2014 roku wydane w sprawie o sygn. akt I C 267/11 poprzez umieszczenie w nim dodatkowego rozstrzygnięcia oznaczonego jako punkt „2” o kosztach postępowania o treści: „zasądzić odB. B.na rzecz Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im.F. S.wG.kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania”,

2
zasądzić odB. B.na rzecz Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im.F. S.wG.kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

SSR (del.) Roman Troll SSO Arkadia Wyraz – Wieczorek SSO Anna Hajda
Sygn. akt I Cz 62/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 3 listopada 2014 roku Sąd Rejonowy w Żorach oddalił wniosek powódki o uzupełnienie postanowienia z 20 sierpnia 2014 roku o orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania klauzulowego. W uzasadnieniu wskazał, że z takim wnioskiem o wydanie dalszego tytułu wykonawczego nie wiążą się żadne koszty dla strony, która o jego wydanie wnosi. Przywołał także przepisyart. 98 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.na uzasadnianie swojego orzeczenia.
Zażalenie na to postanowienie złożyła wierzycielka zarzucając mu naruszenieart. 98 k.p.c.w związku zart. 99 k.p.c.oraz § 10 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu przez ich pominięcie i niezasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania o wydanie dalszego tytułu wykonawczego, a w rezultacie naruszenieart. 351 § 1 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie. Przy tak postawionych zarzutach wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uzupełnienie postanowienia o wydanie dalszego tytułu wykonawczego o orzeczenie o kosztach postępowania poprzez zasądzenie na jej rzecz kwoty 60 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu klauzulowym, a także o przyznanie kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazała, że niezbędnymi kosztami procesu są także koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu klauzulowym i w toku postępowania o wydanie dalszego tytułu wykonawczego należy się zwrot również tych kosztów.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Nie ulega żadnej wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie wydania dalszego tytułu wykonawczego może rodzić koszty postępowania powstałe po obu stronach. Zgodnie z zasadą celowości ponoszenia tych kosztów stronie, która wygrywa spór należy się ich zwrot (art. 98 § 1 i 3 k.p.c.w związku zart. 99 k.p.c.przy zastosowaniuart. 13 § 2 k.p.c.). Postępowanie o wydanie dalszego tytułu wykonawczego nie jest tutaj żadnym wyjątkiem od innych postępowań, a samo to, że w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490) wskazujących wysokość stawek minimalnych przysługującym radcom prawnym brak jest wyraźnego stwierdzenia w jakiej wysokości przysługuje stawka minimalna za wydanie dalszego tytułu wykonawczego, bynajmniej nie oznacza, że czynność ta jest bezpłatna. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z § 5 tego rozporządzenia wysokość stawek minimalnych w sprawach w nim nieokreślonych ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. W tym przypadku ten najbardziej zbliżony rodzaj to sprawa o zaopatrzenie tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności opisana w § 10 ust. 1 pkt 13 tego rozporządzenia, a wskazująca na kwotę 60 zł jako stawkę minimalną.
Przepisy rozporządzenia nie stanowią jednak o tym, czy koszty postępowania w ogóle należy zasądzać, albowiem w zakresie kosztów postępowania Sąd Rejonowy powinien zastosować w sposób prawidłowy przepisykodeksu postępowania cywilnegodotyczące właśnie kosztów postępowania. To w tych przepisach znajduje się podstawa prawna i zasada rozstrzygania o kosztach postępowania. W rozpoznawanej sprawie tą podstawą jestart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w związku zart. 99 k.p.c.,art. 108 § 1 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.Te przepisy bowiem wskazują na to, czy koszty postępowania w ogóle się należą. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie zart. 770 k.p.c.dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego prowadzenia egzekucji. To celowe prowadzenie egzekucji należy łączyć z czynnościami dokonywanymi przez wierzyciela, a mającymi na celu uzyskanie zaspokojenia, bądź zabezpieczenia swojego roszczenia. W rozpoznawanej sprawie wydanie dalszego tytułu wykonawczego związane jest z zamiarem wierzycielki dokonania wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości będącej własnością dłużniczki. Dlatego też należy uznać, że celowe jest zwrócenie się do sądu z wnioskiem o wydanie dalszego tytułu wykonawczego, a bez tego tytułu wykonawczego wierzycielka nie będzie mogła wpisać hipoteki przymusowej, albowiem w sytuacji, gdy egzekwuje należność na podstawie poprzedniego (pierwotnego) tytułu wykonawczego musiałaby wpierw umorzyć postępowanie egzekucyjne.
Wydając dalszy tytuł wykonawczy sąd zobowiązany jest dokonać badania, czy zachodzą przesłanki zart. 793 k.p.c., które wskazują na możliwość wydania takiego tytułu. Nie ulega wątpliwości, że zbadanie tych okoliczności stanowi czynność inną od dokonywanych przy nadawaniu klauzuli wykonalności. W tym zakresie więc należy przeprowadzić postępowanie, które sąd przeprowadza na posiedzeniu niejawnym, orzekając w przedmiocie złożonego wniosku. Nie w każdej sprawie zachodzić będzie możliwość i potrzeba wydania dalszego tytułu wykonawczego. Nie jest też tak, że potrzeba wydania dalszego tytułu wykonawczego związana będzie z ewentualnymi uchybieniami powstałymi w orzeczeniu wydanym pierwotnie przez sąd w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności. Dlatego też postępowanie o wydanie dalszego tytułu wykonawczego nie jest w istocie dalszą sprawą o nadanie klauzuli wykonalności, ale stanowi odrębne postępowanie kończące się określonym orzeczeniem, które kończy sprawę w instancji. Pierwotnie wydane rozstrzygnięcie co do nadania klauzuli wykonalności również w tym zakresie zakończyło sprawę w instancji i dlatego musiało rozstrzygać także o kosztach postępowania. W żaden sposób rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w orzeczeniu nadającym klauzulę wykonalności nie mogło obejmować kosztów wydania dalszego tytułu wykonawczego, albowiem rozstrzygnięcie w tym zakresie - co do dalszego tytułu wykonawczego - nie zawsze i nie w każdej sprawie musi być wydane, a zależy to od wszczęcia takiego postępowania przez wierzyciela i zaistnienia przesłanek zart. 793 k.p.c.
Należy także podkreślić, że zgodnie zart. 108 § 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.o kosztach postępowania rozstrzyga się w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. W rozpoznawanej sprawie został już wydany wyrok, który uprawomocnił się i koszty postępowania w nim zasądzone nie mogą dotyczyć kosztów postępowania o nadanie klauzuli wykonalności, gdyż nie obejmowały one tych kosztów (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 1970 r., sygn. akt III Czp 48/70, opublik. w OSNC z 1971, nr 2, poz. 24). Także wydanie dalszego tytułu wykonawczego może rodzić powstanie kosztów postępowania i jeżeli zostały one poniesione i są one celowe, to należy wydać w tym zakresie rozstrzygnięcie. Brak takiego orzeczenia stanowi naruszenieart.108 § 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.
Z powyższych względów zarzuty zażalenia dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Rejonowy okazały się słuszne, i dlatego na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w związku zart. 397 § 1 i 2 k.p.c.orazart. 13 § 2 k.p.c.należało zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uzupełnić postanowienie z 20 sierpnia 2014 roku o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zgodnie z żądaniem złożonym środku zaskarżenia, a pierwotnie złożony we wniosku o wydanie dalszego tytułu wykonawczego.
Mając na uwadze to, że skarżąca wygrała postępowanie zażaleniowe w całości należało na jej rzecz na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.w związku zart. 99 k.p.c.,art. 108 § 1 k.p.c.,art. 13 § 2 kpc, § 5, § 10 ust. 1 pkt 13 i § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu zasądzić kwotę 90 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, na którą składa się opłata od zażalenia w wysokości 30 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej wysokości 60 zł.
SSR (del.) Roman Troll SSO Arkadia Wyraz – Wieczorek SSO Anna Hajda