Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 6441/14
Data wyroku: 2015-05-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Sipińska-Sęk
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 32 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach irentach z FUS ( Tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.)

Sygn. akt VU 6441/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 maja 2015 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSR del. Urszula Sipińska-Sęk
Protokolant st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz
po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 23 października 2014 r. sygn.(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyJ. K.prawo do emerytury z dniem 1 października 2014 roku.
Sygn. akt VU 6441/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 października 20144 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyJ. K.prawa do emerytury z uwagi na brak wymaganego stażu pracy w warunkach szczególnych. Do okresu pracy w warunkach szczególnych nie uwzględniono zatrudnienia wnioskodawcy od 1 września 1995 roku do 15 września 1996 roku z uwagi na brak odpowiedniego świadectwa.
Od powyższej decyzji odwołanie w dniu 6 listopada 2014 roku złożył wnioskodawca, wskazując, że pracował jako kierowca pojazdów powyżej 3,5 tony w okresie od 13 grudnia 1984 roku do 31 października 1991 roku.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.wniósł o oddalenie odwołania, powielając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaJ. K., urodzony w dniu(...)1953 roku , złożył w dniu 1 października 2014 roku wniosek o przyznanie emerytury. Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-4 akt emerytalnych)
Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący 26 lat 10 miesięcy i 2 dni,w tym 11 lat, 5 miesięcy i 15 dni pracy w szczególnych warunkach,tj. w okresie od:
- 20 listopada 1971 roku do 27 października 1972 roku, od 28 października 1974 roku do 4 listopada 1974 roku oraz od 7 lutego 1975 roku do 13 września 1975 roku wFabryce (...)wP.na stanowisku spawacza,
- 26 września 1975 roku do 5 lutego 1979 roku oraz od 18 marca 1980 roku do 30 listopada 1984 roku w(...)wP.na stanowisku kierowcy autobusowego,
- 1 lutego 1997 roku do 31 grudnia 1998 roku (z wyłączeniem okresów nieskładkowych) wprzedsiębiorstwie Usługowo-Handlowym (...)J. W.wP.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
(dowód: decyzja z dnia 23 października 2014 roku k. 26 akt emerytalnych, odpowiedź na odwołanie k. 3-4)
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.nie zaliczył wnioskodawcy do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia:
- od 1 września 1995 roku do 15 września 1996 roku wPrzedsiębiorstwie Usługowo-Handlowym (...)A. S.wP. T.. na stanowisku kierowcy-mechanika,
- od 13 grudnia 1974 roku do 31 października 1991 roku wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wP.na stanowisku kierowca mechanik.
(dowód: decyzja z dnia 23 października 2014 roku k. 26 akt emerytalnych, odpowiedź na odwołanie k. 3-4)

J. K.od 13 grudnia 1974 roku do 31 października 1991 roku był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wP.w wystawionym w dniu 11 października 1991 roku świadectwie pracy wskazano, że w okresie zatrudnienia zajmował stanowisko kierowcy-mechanika.
(dowód: świadectwo pracy z dnia 11 października 1991 roku k. 11 akt)
Przedsiębiorstwo realizowało budowy bloków mieszkalnych z tzw. wielkiej płyty na terenie województwa(...).
Wnioskodawca w początkowym okresie zatrudnienia tj. do końca 1986 roku pracował jako kierowca autobusumarki J.o liczbie miejsc 42. Autobusem przewoził pracowników do pracy na budowę, którzy pracowali na dwie zmiany tj. na godz. 6.00 i 14.00. Wnioskodawca aby przywieźć pracowników na pierwszą zmianę wyjeżdżał z domu około 4.30 i zabierał pracowników z okolicS.,O.,T.,Ł.. Przywoził ich doP.do tzw.Fabryki (...)przyul. (...). Po przywiezieniu pracowników raz w tygodniu rozwoził ubrania robocze po budowach.W pozostałe dni pozostawał w gotowości do pracy. Następnie od godziny 12.00 przywoził pracowników na drugą zmianę i po ich przywiezieniu rozwoził pracowników, którzy skończyli pracę na pierwszą zmianę. Rozwożenie pracowników zajmowało mu około 2,5 godziny. Po rozwiezieniu pracowników wnioskodawca kończył pracę.
Co najmniej od 1987 roku, z powodu zlikwidowania przewozów pracowniczych, wnioskodawca pracował wyłącznie jako kierowca samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tonymarki S.200 z przyczepą. Wnioskodawca przewoził materiały budowlane na terenie całego kraju w tym m.in. jeździł doU.po grys do posadzek, po wełnę mineralną. Pracował w pełnym wymiarze czasu pracy. Innych prac nie wykonywał.
Pracodawca wszystkim pracownikom zatrudnionym jako kierowcy wpisywał w angażach jako dodatkowe określenie stanowiska mechanik. Kierowcy nie pracowali jednakże jako mechanicy, a jedynie w przypadku awarii przypisanych im samochodów pomagali mechanikowi przy ich naprawie. Takie sytuacje zdarzały się bardzo rzadko, raz na kilka miesięcy.
(dowód: zeznania świadkaJ. N.protokół rozprawy z dnia 20 lutego 2015 roku nagranie od minuty 10.00 do minuty 15.45 i od minuty 24.00 do minuty 31.00, zeznania świadkaR. S.protokół rozprawy z dnia 20 lutego 2015 roku nagranie od minuty 15.58 do minuty 23.55, zeznana wnioskodawcy protokół rozprawy z dnia 12 maja 2015 roku nagranie od minuty 1.41 do minuty 10.45
Wnioskodawca od 25 kwietnia 1978 roku posiada prawa jazdy kategorii C – tj. uprawnienia do kierowania samochodami ciężarowymi o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, od 2 stycznia 1975 roku posiada prawo jazdy kategorii D tj. do kierowania autobusami, od 25 kwietnia 1978 roku prawo jazdy kategorii CE i od 4 stycznia 1978 roku prawo jazdy kategorii DE.
(dowód: prawo jazdy okazane na rozprawie w dniu 12 maja 2015 roku)

Przedsiębiorstwo Budownictwa (...)wP.nie wystawiło wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
(okoliczność bezsporna)

Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie doart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2). Od 1 stycznia 2013 roku nie jest już wymagane rozwiązanie stosunku pracy.
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).
Prawidłowe rozumienie pojęcia pracy w szczególnych warunkach nie jest możliwe bez wnikliwej analizyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Z zestawienia § 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynika, że pracą w szczególnych warunkach jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tego aktu. Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale, tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Odnośnie oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu zważyć należy, iż okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy.
Należy jednak wskazać, że z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Brak zatem takiego świadectwa lub jego zakwestionowanie przez organ rentowy, nie wyklucza dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Świadectwo pracy ma bowiem jedynie charakter informacyjny, samo przez się nie tworzy więc praw podmiotowych ani ich nie pozbawia. Nie stwarza ono cech wyłączności w zakresie dowodowym w postępowaniu o realizację tych praw.
W przedmiotowej sprawie kwestią sporną między stronami było to, czy wnioskodawca posiada wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, ukończył 60 lat i nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego.
Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w okresie zatrudnienia od 13 grudnia 1984 roku do 31 października 1991 roku wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wP.Sąd oparł się na zeznaniach świadków:J. N.iR. S.oraz zeznaniach wnioskodawcy.
Sam fakt zatrudnienia wnioskodawcy we wskazanym zakładzie pracy był bowiem niesporny w świetle dokumentów znajdujących się w jego aktach ubezpieczeniowych. Spornym pozostawał charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę, tj. czy była to praca wykonywana w szczególnych warunkach, czy też nie. Stało się tak dlatego, że z dokumentów w postaci świadectw pracy oraz umów o pracę potwierdzających zatrudnienie wnioskodawcy w spornych okresach czasu wynika, że wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku kierowcy-mechanika. Okoliczność nieprecyzyjnego określenia stanowiska pracy wnioskodawcy w w/w dokumentach, nie oznacza – jak chce organ rentowy – że wnioskodawca nie był kierowcą samochodów ciężarowych o ciężarze całkowity ponad 3,5 tony.
Fakt pracy wnioskodawcy w okresie od 1 stycznia 1987r. do końca zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wP.czyli do 31 października 1991 roku na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym ponad 3,5 tony wynika ze spójnych w swej treści zeznań świadków:J. N.iR. S., potwierdzających twierdzenia wnioskodawcy. Przesłuchani świadkowie pracowali razem z wnioskodawcą w tym samym okresie, na tym samym stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego, co oznacza że dysponują bezpośrednią i szczegółową wiedzą pozwoliło co do wykonywanych przez skarżącego czynności pracowniczych, a także warunków, w jakich praca była świadczona.
Z zeznań w/w świadków wynika, iż wnioskodawca w okresie od 1 stycznia 1987r. do końca zatrudnienia jeździł cały czas(...)o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tonymarki S.200 z przyczepą. Samochodem tym przewoził po terenie kraju materiały budowlane.
Jednocześnie świadkowie potwierdzili zeznania wnioskodawcy, że skarżący poza obowiązkami kierowcy samochodu ciężarowego, nie miał innych obowiązków. W szczególności nie wykonywał pracy mechanika, jak to wpisano w jego świadectwie pracy. Takie określenie stanowiska pracy związane było jedynie z incydentalną pomocą jakiej udzielał mechanikowi, podczas naprawy jego samochodu. Zdarzało się to bardzo rzadko, raz na kilka miesięcy. Tym samym takie chwilowe przestoje w wykonywaniu pracy kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony, nie pozbawiają jego pracy charakteru pracy świadczonej w warunkach szczególnych. W analogicznej do wnioskodawcy sytuacji był świadekJ. N.. Jemu też pracodawca wpisał w angażu stanowisko kierowcy – mechanika, co legło u podstaw odmowy zaliczenia mu przez organ rentowy podobnie jak wnioskodawcy tego okresu do pracy w szczególnych warunkach.J. N.odwołał się od niekorzystnej dla niego decyzji i Sąd Okręgowy wP.prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lutego 2013 roku w sprawie VU 1033/12 zaliczył mu do okresu pracy w warunkach szczególnych okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wP.od 11 grudnia 1974 roku do 31 października 1991 roku i przyznał prawo do wcześniejszej emerytury. (k. 19-24 akt emerytalnych świadkaJ. N.).
Praca kierowców kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony jest pracą w szczególnych warunkach wymienioną w wykazie A Dziale VIII (prace w transporcie i łączności) pkt 2 będącym załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Przedsiębiorstwo, w którym był zatrudniony skarżący należy zaliczyć do gałęzi transportowej, gdyż firma ta świadczyła usługi transportowe na rzecz innych firm.
Wnioskodawca taką pracę wykonywał niewątpliwie w okresie od 1 stycznia 1987r. do 31 października 1991r. i ten okres podlega mu zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych.
Odmiennie przedstawia się ocena wcześniejszego okresu zatrudnienia skarżącego wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wP.od 13 grudnia 1984r. do 31 grudnia 1986r. W tym okresie jak wynika z zeznań świadkówJ. N.iR. S., wnioskodawca pracował jako kierowca autobusumarki J.o liczbie miejsc 42, którym przewoził pracowników do pracy i z pracy. Pracownicy, których przewoził pracowali na dwie zmiany tj. na 6.00 i 14.00. Każdego dnia wnioskodawca rozpoczynał pracę około 4.30 i dowoził pracowników na godzinę 6.00. Następnie miał czas przestoju do 12.00 i jechał po pracowników pracujących na drugą zmianę czyli od 14, a po ich przywiezieniu rozwoził tych, którzy skończyli pierwszą zmianę. Rozwożenie pracowników zajmowało mu około 2,5 godziny i wówczas kończył pracę. W przerwie pomiędzy kursami wnioskodawca raz w tygodniu rozwoził po budowach ubrania robocze dla pracowników. Z zestawienia kursów, które każdego dnia wykonywał wnioskodawca wynika, że jako kierowca autobusu pracował dziennie ok. 6 godzin. Pozostały czas zajmował się innymi obowiązkami. Oznacza to, że wnioskodawca nie wykonywał pracy kierowcy autobusu stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, co uniemożliwia zaliczenie mu tego okresu do pracy w szczególnych warunkach.
Nie wpływa to jednak na zasadność odwołanie. Zaliczenie bowiem wnioskodawcy do pracy w szczególnych warunkach pracy kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony od 1 stycznia 1987 roku do 31 października 1991 roku (4 lata 10 miesięcy) , powoduje że wraz z okresem zaliczonym już skarżącemu przez organ rentowy w wymiarze 11 lat, 5 miesięcy i 15 dni,J. K.legitymuje się łącznie ponad 15 letnim okres pracy w szczególnych warunkach.
Wnioskodawca spełnił jednocześnie pozostałe wymagane przepisami rozporządzenia warunki to jest ukończył 60 lat, jego łączny okres zatrudnienia składkowy i nieskładkowy wyniósł 25 lat, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. A zatem należy uznać, że wydana przez organ rentowy decyzja jest błędna, a żądanie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie.
Sąd przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury z pierwszym dniem miesiąca,w którym zgłosił wniosek o emeryturę, tj. z dniem 1 października 2014r. Wówczas bowiem skarżący spełnił ostatnią przesłankę, od której zależało jego prawo do emerytury.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.