Sąd Okręgowy w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1717/13
Data wyroku: 2015-09-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zygmunt Drożdżejko
Słowa kluczowe: Umowa Ubezpieczenia Majątkowego
Podstawa prawna: 65kc,805kc

Sygn. akt I C 1717/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący : SSR del. Zygmunt Drożdżejko
Protokolant: Karolina Lipka
po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015 r. w Krakowie
na rozprawie
sprawy z powództwaS. S.
przeciwko(...) Spółka AkcyjnawW.
o zapłatę

I
zasądza od strony pozwanej(...) Spółka AkcyjnawW.na rzecz powodaS. S.kwotę 76 000zł (siedemdziesiąt sześć tysięcy złotych) z odsetkami w wysokości ustawowej od dnia 30.09.2013r. do dnia zapłaty;

II
zasądza od strony pozwanej(...) Spółka AkcyjnawW.na rzecz powodaS. S.kwotę 7 917zł (siedem tysięcy dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu;

III
nakazuje ściągnąć od strony pozwanej(...) Spółka AkcyjnawW.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie kwotę 5 220,08zł (pięć tysięcy dwieście dwadzieścia złotych i osiem groszy) tytułem kosztów sądowych.

Sygn. akt I C 1717/13

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 10 września 2015r.
PowódS. S.wystąpił przeciwko(...) S.A.w(...)z pozwem o zapłatę kwoty 76 000 zł. Odsetek domagał się od dnia wniesienia powództwa czyli od dnia 30.09.2013r.
W uzasadnieniu wskazał, że zawarł umowę ubezpieczenia budynku m.in. od osunięć ziemi. Miało miejsce osuniecie się ziemi. Wprawdzie budynek nie uległ zniszczeniu, ale osuwisko jest na tyle blisko, że w każdej chwili może dojść do zniszczenia i nie można w nim zamieszkać.
Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwapodnosząc, że budynek nie uległ zniszczeniu, a ubezpieczenie nie obejmowało ryzyka nie możliwości zamieszkania w domu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PowódS. S.zawarł ze stroną pozwaną(...) S.A.wW.w dniu 7.12.2009r. umowę ubezpieczenia(...). Ubezpieczenie obejmowało okres od 22.12.2009r. do 21.12.2010r. i dotyczyłobudynku nr (...)położonego w miejscowościK.. Suma ubezpieczenia wynosiła 130000 zł. Ubezpieczenie obejmowało ryzyka od zdarzeń losowych m. in. od osuwania się ziemi (§ 5.1.1) - ogólnych warunków ubezpieczenia). Zgodnie z § 2.68) ogólnych warunków ubezpieczenia za szkodę rzeczową uważa się utratę lub zmniejszenie wartości rzeczy wskutek ich zniszczenia, uszkodzenia lub zaboru w następstwie zdarzeń objętych umową ubezpieczenia. Wysokość szkody mogła być ustalona wg. wartości nowej lub wg. wartości rzeczywistej. W umowie nie określono wariantu ustalania wysokości szkody.
W dniach 1-4.06.2010r. w miejscowościK.doszło do uaktywnienia się osuwiska. Teren osuwiska oraz strefa buforowa wraz z budynkiem objętym ubezpieczeniem czylibudynkiem nr (...), z uwagi na bezpośrednie zagrożenie, nie może być użytkowany jako zabudowa mieszkalna. Osuwisko stwarza realne zagrożenie dla życia mieszkańcówbudynku nr (...). Brak jest technicznych możliwości zabezpieczenia osuwiska. Decyzją z dnia 29.09.2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyłączył w trybie natychmiastowym z użytkowaniabudynek nr (...)posadowiony nadziałce nr (...)w miejscowościK.. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Podstawą decyzji był fakt wystąpienia osuwiska, które realnie zagraża życiu mieszkańcom przedmiotowego budynku. Wysokość szkody wynosi 471 815,38 zł wg. cen z dnia 29.09.2010r. i 483 900,07 zł wg. cen z 2014r. Możliwa do odzyskania wartość materiałów to kwota 2053,41 zł. Koszt rozbiórki budynku to kwota 75 424,77 zł.
Powód składał wniosek o wypłatę ubezpieczenia, ale strona pozwana odmówiła jego wypłaty.
Dowód:
umowa ubezpieczenia k.20-21
ogólne warunki ubezpieczenia k.53-68
Karta dokumentacji osuwiska k.10-14
Opinia k.15
Decyzja k.16-17
Opinia biegłego k.95-118, 192-193, 205-418
Akta szkodowe
Ocena dowodów:
Sąd uznał opinię biegłego za przekonującą. Biegły uwzględnił całość materiału dowodowego. Biegły w sposób przekonujący odniósł się do zgłoszonych zarzutów.
Sąd dał wiarę wszystkim dokumentom zgromadzonym w sprawie, albowiem nikt nie kwestionował ich prawdziwości.
Sąd zważył co następuje:
Roszczenie jest uzasadnione.
Zgodnie zart. 805 § 1 i § 2.pkt 1) kcprzez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie: przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.
Zgodnie § 5.1.1) - ogólnych warunków ubezpieczenia, ubezpieczenie obejmowało ryzyko powstania szkody wskutek osunięcia się ziemi.
Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, w przedmiotowej sprawie, w okresie ubezpieczenia, doszło do wystąpienia osuwiska. Nie doszło do zniszczenia lub uszkodzenia budynku objętego ubezpieczeniem. Powstało realne, bezpośrednie zagrożenia zniszczenia budynku. W okresie ubezpieczenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyłączył w trybie natychmiastowym z użytkowania ubezpieczony budynek. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Podstawą decyzji był fakt wystąpienia osuwiska, które realnie zagraża życiu mieszkańcom przedmiotowego budynku.
Istota sporu sprowadzała się do ustalenia czy ubezpieczyciel odpowiada tylko w sytuacji, gdy doszło do uszkodzenia budynku, czy też w sytuacji, gdy doszło do bezpośredniego zagrożenia zniszczenia budynku.
Zgodnie z § 2.68) ogólnych warunków ubezpieczenia za szkodę rzeczową uważa się utratę lub zmniejszenie wartości rzeczy wskutek ich zniszczenia, uszkodzenia lub zaboru w następstwie zdarzeń objętych umową ubezpieczenia. Dosłowne rozumienie tego postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia nie pozostawia wątpliwości, że tylko uszkodzenie lub zniszczenie mienia stanowi podstawę wypłaty odszkodowania. W ocenie sądu jednak tego postanowienia nie należy interpretować dosłownie.

Ogólne warunki ubezpieczenia nie są aktem normatywnym tylko częścią umowy. Podlegają więc wykładni takiej jak umowy. Ma więc do nich zastosowanieart. 65 kc(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26.02.2015r., II CSK 295/14, Lex nr 1652719).

Zgodnie zart. 65 kcoświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
Celem umowy było ubezpieczenie od szkody spowodowanej powstaniem osuwiska. Z punktu widzenia powoda obojętnym było czy szkoda wystąpi poprzez zniszczenie budynku czy poprzez dojście do takiej sytuacji, że nie będzie mógł korzystać z budynku. Należy podkreślić, że dla każdego ubezpieczającego nie ma to znaczenia. Liczy się efekt końcowy, że w sposób trwały nie można korzystać z domu. Dla ubezpieczających jest obojętne czy doszło do zniszczenia budynku czy nie. Powód na pewno nie przewidywał, że może dojść do takiej sytuacji do jakiej faktycznie doszło. W przedmiotowej sprawie, wskutek powstania osuwiska, doszło do sytuacji w której nie można zamieszkać w domu albowiem grozi to realnym, zagrożeniem zniszczenia budynku i jest to realne zagrożenie dla życia mieszkańców. Należy tu podkreślić, że podstawą zagrożenia jest wystąpienie osuwiska, a więc ryzyka objętego ubezpieczeniem. W istocie rzeczy, nie można zamieszkać w domu, nie dlatego, że Powiatowy Inspektor podjął taką decyzję, tylko dlatego, że istnieje ryzyko dla życia mieszkańców, ponieważ dom może ulec w każdej chwili zniszczeniu. Decyzja Powiatowego Inspektora jest konsekwencją zagrożenia zniszczenia budynku i zagrożenia dla życia mieszkańców. Należy tutaj podkreślić, że brak jest technicznej możliwości zabezpieczenia osuwiska. Stan zagrożenia ma charakter trwały i brak jest realnych podstaw do twierdzeń, że kiedykolwiek ten stan ulegnie zmianie. Należy również podkreślić, że ubezpieczyciel wyraźnie nie wykluczył od odpowiedzialności takiej sytuacji.
Biorąc pod uwagę cel umowy i zasady współżycia społecznego, § 2.68) ogólnych warunków ubezpieczenia, należy tak interpretować, że za szkodę rzeczową należy uważać również taki stan, że, istnieje bezpośrednie i realne zagrożenie zniszczenia i uszkodzenia budynku. To zagrożenie musi uniemożliwiać korzystanie z niego, z uwagi na bezpośrednie zagrożenia życia mieszkańców. Ponadto ten stan musi mieć charakter trwały, musi istnieć brak realnych możliwości odwrócenia zagrożenia i brak perspektyw do zmiany sytuacji.
Pod tak rozumiany zapis podpada sytuacja powoda. Z tego też względu roszczenie powoda należy uznać za uzasadnione.
Szkoda powoda przekracza granicę sumy ubezpieczenia tj. 130 000 zł. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego wysokość szkody liczona wg. wartości nowej wynosi 471 815,38 zł wg. cen z dnia 29.09.2010r. i 483 900,07 zł wg. cen z 2014r. Koszt pozostałości to 2053,41zł. Sąd liczył odszkodowanie wg. wartości nowej, ponieważ w umowie nie określono zasady wyliczania szkody. Sąd zasądził 76 000 zł., ponieważ takiej kwoty domagał się powód. Kwota 76 000 zł mieści się w sumie ubezpieczenia.
Sąd zasądził odsetki od dnia wniesienia pozwu, ponieważ od takiej daty odsetek domagał się powód. Jedynie na marginesie należy dodać, że roszczenie i tak było wymagalne wcześniej tj. 2.07.2010r., ponieważ 1.06.2010r. zgłoszono szkodę (§ 82.4 ogólnych warunków ubezpieczenia). Podstawę zasądzenia odsetek stanowiart. 481 kc.
O kosztach procesu należnych powodowi sąd orzekł na zasadzieart. 98 kpci zasądził kwotę 7 917 zł. W skład tej kwoty wchodzi 3800 zł tytułem opłaty od pozwu, 3600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa i 500 zł tytułem zaliczki na poczet biegłego.
O kosztach należnych Skarbowi Państwa Sąd orzekł na zasadzie art. 113 ustawy „o kosztach sądowych w sprawach cywilnych” w związku zart. 98 kpci nakazał ściągnąć kwotę 5 220,08 zł tytułem poniesionych wydatków. Wydatki (wynagrodzenie biegłego) w niniejszej sprawie wyniosły 5 720,08 zł. 500 zł zostało pokryte z zaliczki uiszczonej przez powoda. Zatem wydatki zostały pokryte z budżetu państwa w wysokości 5220,08 zł.
Mając powyższe na uwadze orzec należało jak w sentencji wyroku.