Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 178/15
Data wyroku: 2015-06-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Walenta, Barbara Plewińska, Mirosław Wiśniewski
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286 § 1 kk

Sygn. akt IXKa 178/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 03 czerwca 2015r.
Sąd Okręgowy w Toruniu - IX Wydział Karny - Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący -SSO Barbara Plewińska
Sędziowie -SSO Mirosław Wiśniewski
-SSO Andrzej Walenta (spr)
Protokolant -stażysta Marzena Chojnacka
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w ToruniuBarbary Dryzner,
po rozpoznaniu w dniu 03 czerwca 2015r.,
sprawyP. K.oskarżonego o przestępstwo zart. 286§1 kk,
na skutek apelacji wniesionej przezProkuratora Rejonowego w Grudziądzuod wyroku Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 18 grudnia 2014r., sygn. akt IIK 153/14
uchylazaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grudziądzu.
Sygn. akt IXKa 178/15

UZASADNIENIE
P. K.został oskarżony o to, że:
w dniu 29 czerwca 2013 roku wG., w mieszkaniu przyul. (...)działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości 1000zł poprzez złożenie nieprawdziwego oświadczenia o zatrudnieniu wfirmie (...)wG.przyul. (...), na podstawie którego zawarł umowę pożyczki gotówkowej numer(...)w kwocie 1000zł, na podstawie której otrzymał pożyczkę w wyżej wymienionej wysokości, której nie miał zamiaru spłacać -
- tj. o czyn zart. 286§1 kk;
Sąd Rejonowy w Grudziądzu wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 r.(sygn. akt IIK 153/14):

I
uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia, to jest za winnego popełnienia przestępstwa zart. 286§1 kki za to na mocy tego przepisu wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na mocyart. 69§1 kkiart. 70§2 kkwarunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 (trzy);

II
na mocyart. 73§2 kkoddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora;

III
na mocyart. 72§1 pkt 4 kkzobowiązał oskarżonego do podjęcia pracy zarobkowej;

IV
na mocyart. 72§2 kkzasądził od oskarżonegoP. K.na rzecz pokrzywdzonego(...)wG.kwotę 1000zł (jeden tysiąc złotych) tytułem naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, w terminie 1 (jednego) roku od dnia uprawomocnienia się wyroku;

V
zwolnił oskarżonego od obowiązku uiszczania opłaty sądowej, a powstałymi wydatkami obciążył Skarb Państwa.

Od powyższego wyrokuapelację wniósł Prokurator Rejonowy w Grudziądzuzaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego.
Wyrokowi zarzucił:
- rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, to jestart. 437§7 kpkpolegające na rozpoznaniu sprawy oskarżonegoP. K.na posiedzeniu i uwzględnieniu wniosku złożonego w trybieart. 335§1 kpko wydanie wyroku bez przeprowadzenia rozprawy, podczas gdy wobec złożenia przez pokrzywdzonego(...)po skierowaniu aktu oskarżenia wniosku o orzeczenie środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody na podstawieart. 46§1 kk, przy braku modyfikacji wniosku złożonego w trybieart. 335§1 kpkobligowało Sąd Rejonowy do skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych;
- obrazę przepisu prawa materialnegoart. 46§1 kkpoprzez zaniechanie orzeczenia wobecP. K.środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody na podstawie przywołanego przepisu, a zobowiązanie oskarżonego w punkcie V wyroku na podstawieart. 72§2 kkdo naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem w terminie 1 roku od uprawomocnienia się orzeczenia, podczas gdy uprawnienie zart. 46 kkjest korzystniejsze dla pokrzywdzonego i ma pierwszeństwo przed możliwością wynikającą zart. 72§2 kk.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu wG.do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Na skutek apelacji prokuratora, sąd odwoławczy zaskarżony wyrok uchylił i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Mimo, że zaskarżony wyrok odpowiada treści porozumienia zawartego między prokuratorem i oskarżonym w trybieart. 335 kpk(k. 32 – 34, 71 akt), to jednak rozstrzygnięcie sądu meriti ewidentnie pomijało stanowisko pokrzywdzonego, dlatego też wyrok ten nie mógł się ostać.
W niniejszej sprawie prokurator, na podstawieart. 335§1 kpk, dołączył do aktu oskarżenia wniosek o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionej z oskarżonym kary. W celu rozpoznania wniosku Sąd Rejonowy wyznaczył termin posiedzenia najpierw na dzień 19 listopada 2014r., a następnie na dzień 18 grudnia 2014r. z udziałem prokuratora, oskarżonego oraz pokrzywdzonego. Pokrzywdzony oraz oskarżony na posiedzenie nie stawili się. Na terminie posiedzenia odroczonym na dzień 18 grudnia 2014r. Sąd Rejonowy w efekcie wydał wyrok zgodnie z wnioskiem prokuratora.
Taki tryb postępowania sądu należy ocenić jednak krytycznie bowiem ewidentnie pomijał stanowisko pokrzywdzonego w tej sprawie. Pokrzywdzony nie stawił się na posiedzenie w dniu 18 grudnia 2014r. i nie złożył, także wcześniej pisemnie, oświadczenia o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego i tym samym nie wszedł w rolę strony oskarżającej (art. 343§5 kpk). Wydaje się jednak, że jako pokrzywdzony miał pełne prawo wypowiadać się w sprawie na każdym jej etapie jak i składać oświadczenia broniąc swoich interesów, a jego żądania - tak jak żądania każdej innej strony - nie mogły być ignorowane. Tymczasem Sąd Rejonowy wydając wyrok w sprawie pominął okoliczność, że pokrzywdzony żądał naprawienia wyrządzonej mu szkody w trybieart. 46§1 kk. Po wpłynięciu bowiem aktu oskarżenia tenże pokrzywdzony nadesłał dwa pisma, które wpłynęły do Sądu Rejonowego: pierwsze w dniu 20 stycznia 2014r. (k. 100 akt) i drugie w dniu 27 października 2014r. (k. 164 akt), w których wnosi o orzeczenie wobec oskarżonegoP. K.obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem właśnie w oparciu oart. 46§1 kk. Tak więc decydując się na uwzględnienie wniosku prokuratora złożonego w trybieart. 335 kpki orzekając wobec oskarżonego zaproponowaną tamże karę, sąd meriti całkowicie zignorował stanowisko pokrzywdzonego i pozbawił go tym samym prawa do współdecydowania o kształcie wyroku.
Mimo, że pokrzywdzony nie jest stroną porozumienia o jakim mowa wart. 335 kpk, to jednak złożenie przez niego wniosku o orzeczenie środka karnego, a więc innego niż uzgodniony między prokuratorem a oskarżonym, bo probacyjnego, a więc złożenie wniosku o naprawienie szkody na podstawieart. 46§1 kk, nakładało na Sąd Rejonowy powinność potraktowania go jako sygnału do dokonania modyfikacji wniosku w zgodzie z wymogami prawa, a przy braku porozumienia w tym fragmencie, wskazywało na potrzebę skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wobec złożenia przez pokrzywdzonego tego rodzaju wniosku przed wydaniem w sprawie orzeczenia w myślart. 343 kpk, sąd ma obowiązek zarówno rozpoznania tego wniosku, jak i dokonania kontroli merytorycznej wniosku prokuratora złożonego w trybie określonym wart. 335§1 kpk. W wypadku ustalenia, że szkoda nie została naprawiona i zachodzą pozostałe przesłanki do orzeczenia wobec oskarżonego środka karnego obowiązku naprawienia szkody zamiast takiego środka probacyjnego, co wydaje się być oczywiste, sąd powinien wystąpić do stron z propozycją zmodyfikowania wniosku prokuratora, a w przypadku braku zgody stron na modyfikację wniosku, skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2009 r., III KK 134/09, LEX nr 518147).
Mając na uwadze powyższe, sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wskazać trzeba, że sąd odwoławczy nie mógł sam dokonać korekty wyroku poprzez orzeczenie środka karnego obowiązku naprawienia szkody, a to z tej przyczyny, że na termin rozprawy odwoławczej oskarżony nie stawił się, a zatem nie było możliwości uzgodnienia takiego stanowiska między prokuratorem aP. K., co jest niezbędne jako pozostające w zgodzie z treściąart. 335§1 kpk.
Wobec powyższego sąd ponownie rozpoznający sprawę winien podjąć czynności zmierzające do ponownego uzgodnienia pomiędzy oskarżonym i prokuratorem, proponowanej przez pokrzywdzonego zmiany i akceptacji dla obowiązku naprawienia szkody na podstawieart. 46§1 kkalbo, zgodnie z dyrektywą zawartą wart. 343§7 kpk, rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych.