Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu
IV Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: IV RC 526/15
Data wyroku: 2015-12-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Koczorowska

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 grudnia 2015 roku
Sąd Rejonowy Poznań Nowe Miasto iW.wP.Wydział IV Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Magdalena Koczorowska
Protokolant: prot. sąd. Magdalena Jackowska
po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 roku w Poznaniu
sprawy z powództwaO. R.
przeciwko pozwanejM. R. (1)
o alimenty

1
zasądza od pozwanejM. R. (1)na rzecz powódkiO. R.alimenty w kwocie po1000 zł (tysiąc złotych) miesięcznie, płatne do rąk powódki, z góry do dnia 10-go (dziesiątego) każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, poczynając od 16 lipca 2015 roku,

2
w pozostałym zakresie powództwo oddala,

3
wyrokowi w punkcie 1 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności,

4
zasądza od pozwanejM. R. (1)na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu kwotę 600 zł tytułem zwrotu opłaty sądowej od pozwu w części.

SSR Magdalena Koczorowska

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 12 lipca 2015 r. wniesionym do tut. Sądu dnia 16 lipca 2015 r. powódkaO. R., reprezentowana przez ojcaM. R. (2)wniosła o zasądzenie od pozwanejM. R. (1)alimentów w kwocie po 1.500 zł miesięcznie płatnych z góry do dnia 10. każdego miesiąca do rąk matki małoletniej powódki z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności, zasądzanie od pozwanej zaległych rent alimentacyjnych za czas od czerwca 2014 r. do lipca 2015 r., kiedy to pomimo ciążącego na pozwanej obowiązku sprawowania opieki uchylała się od łożenia na utrzymanie małoletniej, a następnie pełnoletniej córki.
Jednocześnie powódka wystąpiła z żądaniem udzielenia zabezpieczenia powództwa poprzez zobowiązanie pozwanej do świadczenia na jej rzecz kwoty po 1.500 zł miesięcznie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania
W uzasadnieniu podniesiono, iż powódkaO. R.jest córką pozwanejM. R. (1)iM. R. (2), pochodzi z ich związku małżeńskiego. Wskazano, żeO. R.pomimo swojej pełnoletności nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, nie ma możliwości zarobkowych ze względu na to, że jest uczennicą drugiej klasy liceum ogólnokształcącego wP., a ze względu na konieczność nauki nie ma ona obiektywnych możliwości uzyskania stałego dochodu, który mogłaby przeznaczyć na zaspokojenie swoich niezbędnych potrzeb. Dalej podano, żeO. R.od maja 2014 r. nie zamieszkuje z matką. Podkreślono, że obowiązek alimentacyjny w równym stopniu spoczywa na obojgu rodzicach, a pozwana właściwie nie kontaktuje się z córką, nie interesuje się jej potrzebami i nie przekazuje żadnych kwot na utrzymanie powódki, a jakiekolwiek próby ugodowego załatwienia kwestii związanych z dobrowolnym łożeniem przez pozwaną na rzeczO.renty alimentacyjnej, okazały się dotychczas bezskuteczne. Podniesiono, że koszt utrzymaniaO. R.kształtuje się na poziomie około 3.000 zł miesięcznie, a na koszty te składają się wydatki związane z zakupem odzieży, wyżywienia, środków czystości, wydatkami związanymi z rozrywką i zajęciami pozaszkolnymi. W piśmie zaznaczono, że pozwanaM. R. (1)ma duże możliwości zarobkowe i majątkowe, zatem może i powinna odpowiednio partycypować w utrzymaniu powódki. Podkreślono, że fakt, iż w chwili obecnej pozwana nie przekazuje żadnych kwot na utrzymanie dziecka nie jest wynikiem jej złej sytuacji materialnej a jedynie elementarnym brakiem poczucia odpowiedzialności za czyny własne oraz los dziecka. Podniesiono, że pozwana prowadzi własną działalność gospodarczą „……"M. R. (3), jest członkiem rady nadzorczejFUNDACJI (...), a posiadany przez nią majątek i osiągane dochody pozwalają jej na życie na wysokiej stopie. Podkreślono, że pozwana posiada oszczędności w formie lokat, funduszy inwestycyjnych na kwotę ponad 200.000 zł, posiada nowe, komfortowo wyposażone trzypokojowe mieszkanie naul. (...), samochód markiA. (...)o wartości nie niższej niż 50 000 zł. Dalej wskazano, że wysoka stopa życiowa pozwanej pozwala jej na korzystanie z pomocy domowej w formie sprzątaczki, a ponadto dzięki wysokim osiąganym dochodom pozwana w ciągu ostatnich 12 miesięcy odbyła kilka podróży zagranicznych m.in. na Korsykę, doW.czy do Indonezji i jak i wiele wycieczek krajowych.
W odpowiedzi na pozew z dnia 12 października 2015 r.M. R. (1)wniosła o oddalenie powództwa w części ponad kwotę 500 zł. Jednocześnie pozwana wniosła o oddalenie wniosku o zabezpieczenie.
W uzasadnieniu pozwana podkreśliła, iż nie uchyla się od obowiązku alimentacyjnego wobec córkiO. R.co do zasady, jednak nie zgadza się na wnoszoną w pozwie wysokość tego świadczenia. Pozwana zakwestionowała, iż kwota 3.000 zł miesięcznie, jako konieczną do utrzymania córkiO. R.. Zdaniem pozwanej kwota ta została zdecydowanie zawyżona i nie znajduje uzasadnienia w świetle doświadczenia życiowego, zasad logiki, a także bieżącej sytuacji faktycznej stron. Pozwana wskazała, że kwota 3.000 zł stanowi sumę dwukrotnie wyższą od obecnie przyjętego progu minimalnego miesięcznego wynagrodzenia netto z tytułu umowy o pracę, a doświadczenie życiowe wskazuje, że w większości przypadków wyłącznie na tyle mogą liczyć młode osoby debiutujące na rynku pracy, zatem zdaniem pozwanej nie sposób uzasadnić potrzeb uprawnionej kształtujących się na pułapie 3.000 zł miesięcznie, co nie zostało poparte żadnymi dokumentami, rachunkami. Pozwana podkreśliła, iż przed wyprowadzeniem się córki doM. R. (2), przez 11 lat sprawowałam opiekę nadO. R.na podstawie wyroku rozwodowego, dlatego też bazując na doświadczeniu w zakresie dotychczasowych kosztów jej utrzymania podała, że jej zdaniem miesięczne wydatki naO. R., zgodnie z jej wiedzą i wieloletnim doświadczeniem, kształtują się w sposób następujący: podręczniki 35 zł, przybory szkolne 15 zł, ubrania 100 zł, kosmetyki i środki higieny 100 zł, lekarze 100 zł, język angielski 100 zł, zajęcia dodatkowe 50 zł, bilet miesięczny 55 zł, koszty utrzymania domu na jedną osobę 150 zł, wycieczki szkolne 10 zł, telefon komórkowy 40 zł, obóz letni 40 zł, koszty leczenia/leków 30 zł, wyżywienie 400 zł, czyli razem około 1.225 zł. Pozwana podkreśliła również, że do czasu wyprowadzenia się córkiO.do ojcaM. R. (2), przez 11 lat ojciec płacił na jej rzecz orzeczoną w wyroku rozwodowym kwotę 900 zł miesięcznie tytułem renty alimentacyjnej, przez cały ten okres nie godził się na zwiększenie świadczenia podnosząc, iż to, które płacił i tak było za wysokie. Pozwana podniosła, żeO. R.nie jest już osobą małoletnią, a co za tym idzie nie podlega już pod niczyją władzę rodzicielską, więc ojciec córki nie może podnosić, że wykonuje swój obowiązek alimentacyjny również poprzez sprawowanie osobistej opieki nad córką.
Dalej w piśmie potwierdziła, iż prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...); „….."M. R. (3), jednak wbrew twierdzeniom strony przeciwnej, nie przynosi ona dochodów, przez kilka miesięcy współpracowała zFundacją (...)w przedmiocie doradztwa marketingowego i PR, jednak na ten moment Fundacja działa już samodzielnie, a ostatni przychód z tego tytułu otrzymała w czerwcu br. w wysokości 2.500 zł., a z tytułu pełnienia funkcji Członka Rady NadzorczejFundacji (...)nie otrzymuje i nigdy nie otrzymywała żadnego wynagrodzenia. Pozwana podała, że jej miesięczne koszty utrzymania kształtują się na poziomie 3.906,03 zł, w szczególności: czynsz za mieszkanie 599,86 zł, rata kredytu mieszkaniowego 925,31 zł, prąd 65,49 zł, składka na ubezpieczenie zdrowotne ZUS 279,41 zł, składka na ubezpieczenie społeczne ZUS 148,43 zł, ubezpieczenie(...)19 zł, ubezpieczenie(...)14,28 zł, ubezpieczenie OC auta 63,70 zł, telefon 190 zł, paliwo 400 zł, wyżywienie 600 zł, kosmetyki, środki higieny, chemia 250 zł, lekarstwa, wizyty lekarskie 150 zł, odzież, obuwie 200 zł.
Pozwana wskazała, że nieregularne dochody w połączeniu z wskazanymi powyżej kosztami utrzymania powodują, iż zmuszona jest utrzymywać się z resztek oszczędności, zalega z zapłatą czynszu za mieszkanie, planuje w najbliższym czasie sprzedać mieszkanie i znaleźć jakiś tańszy lokal. Pozwana zaprzeczyła, iż nie korzysta z usług sprzątaczki, a posiadany przez nią samochód wart jest 50.000 zł, ponadto wymaga napraw, które odkłada w czasie z uwagi na złą sytuację finansową. Pozwana podkreśliła także, że jej stan zdrowia psychicznego (nawracające depresje) nie pozwala jej na uzyskiwanie lepszych dochodów czy też podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasowym.
Pozwana zaznaczyła, że chociaż powódka nie mieszka już razem z nią, to realizuje ona swój obowiązek alimentacyjny poprzez dokonywanie na jej okazjonalnych rzecz zakupów, ponadto pozwana zobowiązała się dobrowolnie płacić do jej rąk comiesięczną rentę alimentacyjną w wysokości 500 zł.
W piśmie procesowym z dnia 20 października 2015 r. powódka zmodyfikowała swój wniosek o zabezpieczenie wnosząc o zobowiązanie pozwanej na czas trwania postepowania do płacenia renty alimentacyjnej na rzecz powódki w wysokości 1.200 zł miesięcznie.
Na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. Sąd uwzględnił wniosek o udzielenie zabezpieczenia zasądzając od pozwanej na rzecz powódki tytułem renty alimentacyjne na czas trwania procesu kwotę po 1.000 zł miesięcznie od dnia 16 lipca 2015 r. na bieżąco, w pozostałym zakresie oddalając wniosek o zabezpieczenie.
Na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. pozwana zaproponowała, iż może uiszczać alimenty w wysokości 650 zł miesięcznie, a powódka oświadczyła, że mogłaby zaakceptować wysokość renty w kwocie 1.000 zł miesięcznie.

Sąd ustalił, co następuje
PowódkaO. R.ur. (...)pochodzi ze związku małżeńskiegoM. R. (1)iM. R. (2)rozwiązanego przez rozwód.O. R.jest uczennicą drugiej klasy liceum ogólnokształcącego wP.o profilu rozszerzonym biologiczno - chemicznym.O. R.od maja 2014 r. nie zamieszkuje z matką i mieszka obecnie z ojcem, jego żoną, siostraN., oraz dwiema przyrodnimi siostrami. Miesięczny koszt utrzymania domu wynosi na jedną osobę 209 zł.
Powódka określiła swoje miesięczne koszty utrzymania na kwotę około 3.000 zł miesięcznie, w tym w szczególności: podręczniki szkolne 70 zł, przybory i pomoce szkolne 41,7 zł, odzież i obuwie 500 zł, wyżywienie 500 zł, kosmetyki i środki higieny 300 zł, koszty leczenia i leków 125 zł, telefon komórkowy 40 zł, psycholog 120 zł, dentysta 100 zł, korepetycje z j. angielskiego 100 zł, dodatkowe korepetycje z chemii 240 zł (dwa razy w tygodniu po 30 zł za lekcję), korepetycje z matematyki 80 zł (20 zł za lekcję 4 razy w miesiącu), rozrywka- basen, kino, lodowisko 225 zł, bilet miesięczny 55 zł, wycieczki szkolne i inne opłaty szkolne 60 zł, obozy zimowy i letni 125 zł.
Powódka nosi okulary, których wymiana to koszt 41,7 zł miesięcznie, czyli 492 zł rocznie.O. R.ma założony aparat ortodontyczny, górna część została sfinansowana po połowie przez jej matkę i ojca, a dolną sfinansowali ojciec i babcia powódki, a jej koszt wyniósł 1.800 zł. Comiesięczne wizyty u ortodonty to koszt 80-130 zł.
O. R.pracuje dorywczo jako kelnerka bez podpisanej umowy maksymalnie cztery dni w miesiącu, a jej wynagrodzenie to około 200 zł miesięcznie.
W czasie, gdy powódka mieszkała z matką, jej ojciec łożył na jej utrzymanie 900 zł miesięcznie, a przez pewien okres 1.125 zł miesięcznie. W czasie gdy powódka mieszkała z matką finansowo wspierała je matka pozwanej. Powódka zaznaczyła, że wówczas żyły na wysokim poziomie, często wyjeżdżały, mama kupowała markowe rzeczy.
Pozwana na prezent urodzinowy dla córki wynajęła jej limuzynę za kwotę 600 zł. Powódka spotykała się z matką, po przeprowadzce do ojca, jednak między nimi było dużo emocji i napięć, w związku z czym powódka zaproponowała terapię u psychologa, jednak pozwana stwierdziła, że „nie ma to sensu”.
PozwanaM. R. (1)prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...); „….."M. R. (3), oraz pełnieni funkcję Członka Rady NadzorczejFundacji (...), nie otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenia. Przez kilka miesięcy współpracowała zFundacją (...)w przedmiocie doradztwa marketingowego i PR. W okresie od stycznia do czerwca 2015 r. otrzymała z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 14.700 zł, czyli 2.450 zł miesięcznie.
Pozwana twierdzi, że utrzymuje się obecnie z oszczędności. Zamierza sprzedać biżuterię, którą wyceniła na około 20.000 zł.M. R. (1)była w związku partnerskim. Obecnie mieszka sama w komfortowo wyposażone trzypokojowe mieszkanie naul. (...). Posiada samochód markiA. (...)rocznik 2009 r., który zakupiła w 2014 r. za kwotę około 40.000 zł.
Pozwana podała, że jej miesięczne koszty utrzymania kształtują się na poziomie 3.906,03 zł, w szczególności:
- czynsz za mieszkanie 599,86 zł,
- rata kredytu mieszkaniowego 925,31 zł,
- prąd 65,49 zł,
- składka na ubezpieczenie zdrowotne ZUS 279,41 zł,
- składka na ubezpieczenie społeczne ZUS 148,43 zł,
- ubezpieczenie(...)19 zł,
- ubezpieczenie(...)14,28 zł,
- ubezpieczenie OC auta 63,70 zł,
- telefon 190 zł,
- paliwo 400 zł,
- wyżywienie 600 zł,
- kosmetyki, środki higieny, chemia 250 zł,
- lekarstwa, wizyty lekarskie 150 zł,
- odzież, obuwie 200 zł.
Pozwana w ciągu ostatnich 12 miesięcy odbyła kilka podróży zagranicznych m.in. na Korsykę, doW.czy do Indonezji i jak i wiele wycieczek krajowych.
Ojciec powódki –M. R. (2)prowadzi spółkę z.o.o. Jego dochody to około 3 000 – 4 000 zł netto miesięcznie. Innych źródeł dochodów nie posiada. Ojciec powódki jest żonaty i ma córkę w wieku 2 lat z tego związku. Również młodsza córkaM. R. (2)iM. W.zamieszkuje z ojcem, który ją utrzymuje.
W sprawie IV RC 527/15 zasądzono zabezpieczająco kwotę 1000 zł odM. R. (1), gdyż od czerwca 2015r. małoletnia córka mieszka zM. R. (2), a pozwana nie łożyła na jej utrzymanie.
Dowód: dokumenty na  katach: 5, 1-103, 110-127, 155-178, zeznania  powódkiO. R.(k. 132, 133, 181-182), zeznania pozwanejM. R. (1)(k. 132, 133, 182)  
oraz dokumenty i zeznania informacyjnieM.R.w sprawie IV RC 527/14 zawisłej przed tut. Sądem ( obecnie w trakcie zażalenia na postanowienie zabezpieczające) .

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił przede wszystkim na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów urzędowych i prywatnych, jak również zeznań powódkiO. R., oraz pozwanejM. R. (1)oraz dokumentów zgormadzonych w sprawieIV RC 527/14 zawisłej przed tut. Sądem- znanej Sądowi z urzędu.
Uzyskane w sprawie dowody z dokumentów urzędowych ze względu na ich urzędowy charakter Sąd uznał za w pełni wiarygodne. Pochodzą one od uprawnionych organów i instytucji, wydanych w zakresie przysługujących im kompetencji. Autentyczności oraz prawdziwości zawartych w tych dokumentach treści nie kwestionowała w trybieart. 252 k.p.c.żadna ze stron. Również Sąd z urzędu nie znalazł podstaw do podważenia i konieczności sprawdzania ich prawdziwości oraz faktów, które stwierdzały te dokumenty, w związku z czym mogą stanowić obiektywny i rzetelny materiał dowodowy. Dokumenty te korzystają z domniemania ustanowionego dla nich wkodeksie postępowania cywilnego–art. 244 k.p.c.
Podkreślić należy, iż w części stan faktyczny niniejszej sprawy został ustalony w oparciu o przedłożone do sprawy dokumenty prywatne, których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała w trybieart. 253 k.p.c.Zgodnie z normąart. 245 k.p.c.Sąd przyjął, iż stanowią te dokumenty dowód tego, iż osoby na nich podpisane złożyły oświadczenie o treści tam zawartej i zgodnie ze swoją wolą, w tym zakresie też strony nie zgłosiły żadnych zarzutów (zastrzeżeń).
Niniejsze dokumenty pozwoliły na ustalenie stanu rodzinnego oraz majątkowego stron, a także zakresu ich uzasadnionych potrzeb w szczególności powódki oraz możliwości zarobkowych rodziców powódki.
Natomiast w pewnym zakresie ustalenia Sądu oparte zostały na zasadach doświadczenia życiowego. Zgodnie z utrwalonym poglądem ustalenia Sądu dotyczące sytuacji materialnej stron, jeżeli nie odbiega ona od standardowej, mogą zostać poczynione w oparciu o same zasady doświadczenia życiowego (podobnie: orz. SN z dnia 29 listopada 1949 roku, Wa.C. 167/49, NP 1951 r., nr 2, s. 52). Zasadę tę Sąd zastosował uzupełniająco dla określenia wydatków stron, a w szczególności stałych opłat i innych kosztów, których wysokość można oszacować bez konieczności odwoływania się do dowodów z dokumentów.
Sąd w zakresie przedstawionym w powyższym stanie faktycznym dał wiarę zeznaniom powódkiO. R., albowiem jej zeznania w tej części były spójne i rzeczowe. Według oceny Sądu wskazana zeznawała spontanicznie, zgodnie z posiadaną wiedzą na temat swojej sytuacji życiowej i materialnej, a jej zeznania znalazły w większości potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym sprawy. Sąd uwzględnił jej zeznania co do wydatków i kosztów utrzymania powódki w zakresie w jakim opisano to w powyższym stanie faktycznym, a wykazanym złożonymi do sprawy dokumentami w części niespornej oraz uznanej przez Sąd za nie budzące wątpliwości według doświadczenia życiowego i zawodowego Sądu.
W ocenie Sądu zeznania pozwanejM. R. (1)w części zasługują na przymiot wiarygodności to jest, co do jej sytuacji mieszkaniowej i życiowej, bowiem na ich potwierdzenie pozwany przedłożył stosowne dokumenty. Natomiast Sąd odmówił przymiotu wiary twierdzeniom pozwanej odnośnie jej możliwościom zarobkowym, finansowym i majątkowym. Zdaniem Sądu pozwana ukrywa swoje posiadane obecnie rzeczywiście środki finansowe, źródła zaspokajania jej potrzeb. Natomiast jeśli dać wiarę jej twierdzeniom, że utrzymuje się obecnie na takim poziomie życia z oszczędności, wskazywałoby to, iż jej dotychczasowa działalność pozwoliła jej na poczynienie tak dużych oszczędności, że obecnie stać ją na zaspakajanie swoich potrzeb na tak wysokim poziomie. Zatem mając tak duże doświadczenie, znajomości w branży, nie powinno dla pozwanej stanowić trudności znalezienie pracy odpowiadającej jej kwalifikacjom, ewentualnie dalszego prowadzenie działalności gospodarczej. Warto również podkreślić, że pozwana w żaden sposób nie udowodniła swoich twierdzeń, iż aktualnie utrzymuje się dzięki sprzedaży swoich rzeczy.
Nadto, we wskazanym wyżej zakresie, część przytoczonych przez każdą ze stron okoliczności nie była sporna lub kwestionowana i w granicach dyspozycji przepisówart. 229 i art. 230 k.p.c.Sąd uznał je za część składową stanu faktycznego sprawy.
Sąd zważył, co następuje:
Podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowi przepisart. 128 krow związku zart. 133 § 1 kro. Zgodnie z dyspozycjąart. 128dziecko może żądać zasądzenia renty alimentacyjnej od rodziców, natomiast zakres świadczeń alimentacyjnych zgodnie z przepisemart. 135 § 1 krozależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Zatem wysokość świadczenia alimentacyjnego pozostaje zawsze w ścisłej zależności od wagi potrzeb uprawnionego oraz możliwości płatniczych zobowiązanego.Art. 135 § 2 krostanowi, iż wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, może polegać także, w całości lub w części na osobistych staraniach o jego utrzymanie i wychowanie.
Natomiast stosownie doart. 133 § 1 krorodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Obowiązek alimentacyjny istnieje przede wszystkim względem małoletnich dzieci.
Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec ich dzieci stanowi uszczegółowienie ogólnego obowiązku „troszczenia się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka” i należytego przygotowania go, odpowiednio do jego uzdolnień, do pracy zawodowej. Powinność tą jako treść władzy rodzicielskiej w zakresie pieczy nad osobą dziecka ustanawiaart. 96 zd. 2 kro.
Obowiązek alimentacyjny obejmuje nie tylko dostarczanie środków utrzymania, ale w miarę potrzeby także środków wychowania.
Dostarczanie środków utrzymania to w powszechnym rozumieniu tego wyrażenia zaspokajanie normalnych, bieżących potrzeb uprawnionego w postaci pożywienia, ubrania, mieszkania, opału, niezbędnych przedmiotów umożliwiających przebywanie w środowisku i w rodzinie, leków itp. Dostarczanie środków wychowania zaś obejmuje powinność starań o zdrowie uprawnionego, o jego rozwój fizyczny i umysłowy, stworzenie możliwości zdobycia wykształcenia, zapewnienie dostępu do dóbr kultury. Środki te służą zaspokajaniu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionych. Żaden przepis ustawy jednak nie precyzuje w jakiej postaci mają być spełniane świadczenia alimentacyjne, zarówno te przeznaczone na zaspokojenie potrzeb utrzymania jak i wychowania.
Obowiązek alimentacyjny rodziców względem dzieci ma zatem dwojaką postać: wyraża się świadczeniami o charakterze materialnym oraz osobistymi staraniami o jego utrzymanie i wychowanie. Zgodnie bowiem z treściąart. 135 § 2 krowykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, może polegać także, w całości lub części, na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie. Okoliczności konkretnego stanu faktycznego są podstawą do oceny, czy osobiste starania wyczerpują obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w całości czy tylko w części. Zależeć to będzie w głównej mierze od tego jak dalece dziecko absorbuje wychowawczo jedno z rodziców, co pozostaje w ścisłym związku z wiekiem i jego stanem zdrowia.
Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1 kro). Usprawiedliwione potrzeby dziecka powinny być oceniane nie tylko na podstawie wieku, lecz również miejsca pobytu dziecka, jego środowiska, możliwości zarobkowych zobowiązanych do jego utrzymania i całego szeregu okoliczności każdego konkretnego przypadku. W szczególności usprawiedliwionych potrzeb nie można odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego, a takżeod zasady równej stopy życiowej. Pojęcia te w praktyce pozostają we wzajemnej zależności i obie przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, zwłaszcza przy ustalaniu przez sąd wysokości alimentów. Górną granicą świadczeń alimentacyjnych są zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego, chociażby nawet w tych ramach nie znajdowały pokrycia wszystkie usprawiedliwione potrzeby uprawnionego do alimentacji (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1970 r., III CRN 350/69, opublikowane w OSNCP 1970, nr 2, poz. 15 i orzeczenie SN z dnia 20 stycznia 1972 r. , III CRN 470/71,I.. Pr 1972, nr 1-2, poz. 15). Możliwości zarobkowych i majątkowych nie należy przy tym utożsamiać z wysokością faktycznych zarobków, ale według tego, jakie dochody może osiągnąć zobowiązany do alimentowania przy założeniu, że dokłada wszelkich starań i wykorzystuje wszystkie swoje siły umysłowe i fizyczne.
KRiOw licznych przepisach statuuje zasadę równej stopy życiowej rodziców i dzieci. Od chwili urodzenia się dziecka rodzice są zobowiązani zapewnić mu utrzymanie na takiej samej stopie, na jakiej sami żyją. Rodzice zmuszeni są zatem dzielić się z dziećmi nawet bardzo szczupłymi dochodami, a w sytuacjach skrajnych, sprostanie obowiązkowi alimentacyjnemu wymagać będzie poświęcenia części składników majątkowych. Ważnym również jest, iż zaspokajanie w ramach obowiązku alimentacyjnego potrzeb swoich dzieci nie doznaje ograniczeń, w szczególności takich, które ze względu na stopień uciążliwości materialnej chroniłyby zobowiązanego od świadczeń. Przeciwnie, jest on zmuszony znieść tę uciążliwość nawet kosztem obniżenia swojej stopy życiowej. Wysokość alimentów powinna zaś być określona na takim poziomie, aby nie doprowadzić jedynie do niedostatku zobowiązanego.
W niniejszej sprawie Sąd miał na względzie wszystkie przedstawione powyżej wskazania i stwierdzenia. Rozstrzygając w kwestii żądania pozwu objętego niniejszym postępowaniem, Sąd miał na względzie przede wszystkim dobro uprawnionego do alimentacjiO. R.z zakresem obowiązku alimentacyjnego jej matki – pozwanejM. R. (1)oraz jej możliwościami zarobkowymi i majątkowymi.
Sąd ocenił, iż w świetle przedstawionych powyżej okoliczności, oraz doświadczenia zawodowego i życiowego Sądu miesięczny koszt bieżącego codziennego utrzymania powódki w zakresie jej usprawiedliwionych potrzeb, mając na uwadze zasadę równiej stopy życiowej rodziców i dzieci oscyluje zdaniem Sądu wokół kwoty2.060 zł miesięcznie. Ponad te usprawiedliwione koszty utrzymania powódka może nieznaczne kwoty dorobić na swoje utrzymanie, jak dotąd czyniła podejmując prace kelnerki.
W szczególności koszty związane z nauką - podręczniki szkolne 70 zł, przybory i pomoce szkolne 41,70 zł, odzież i obuwie 200 zł, wyżywienie 500 zł, kosmetyki i środki higieny 150 zł, koszty leczenia i leków 50 zł, telefon komórkowy 40 zł, dentysta 50 zł, ortodonta 90 zł, dodatkowe korepetycje z chemii 240 zł (dwa razy w tygodniu po 30 zł za lekcję), oraz z matematyki 80 zł (raz w tygodniu po 20 zł lekcja), rozrywka i kultura, w tym basen, kino, lodowisko 100 zł, bilet miesięczny 55 zł, wycieczki szkolne i inne opłaty szkolne 60 zł, obozy zimowy i letni 125 zł, oraz koszty utrzymania mieszkania przypadające na powódkę 210 zł.
Dokonując tego wyliczenia Sąd miał na uwadze wszystkie przedstawione przez stronę powodową rodzaje potrzeb powódki jak mieszkanie, jedzenie, zdrowie i leczenie, odzież, środki czystości i kosmetyki, nauki i zajęć dodatkowych, rozrywkę, telefon, koszty dojazdu, wakacji. uznając je tym samym za usprawiedliwione z uwagi na wiek i właściwości małoletniej. Uwzględnione powyżej wydatki na utrzymanie powódki są w ocenie Sądu wydatkami podstawowymi i w pełni usprawiedliwionymi wiekiem córki stron, stanem jej zdrowia i rozwoju, a tym samym potrzebnymi dla prawidłowego dalszego rozwoju powódki i bieżącego życia. Ich zakres jest również uzasadniony w świetle zasad doświadczenia życiowego i zawodowego Sądu. Jeśli chodzi o koszty związane z zaspokajaniem potrzeb powódki, to wynikają one głównie z dokumentów przedstawionych przez stronę powodową, a także powszechnie znanych cen żywności, cen usług, również w świetle zasad doświadczenia życiowego Sąd uznał zasadności i wysokości tych wydatków w wysokości wskazanej w stanie faktycznym.
Natomiast w świetle własnego jak i zawodowego doświadczenia Sąd uznał, że część wydatków wskazywanych przez powódkę nawet mając na uwadze wysoki poziom życia pozwanej została zdaniem Sądu zawyżona, w szczególności kwota na odzież i obuwie w wysokości 200 zł, mając na uwadze, ż tyle również miesięcznie przeznacza pozwana jest wystarczająca. Powódka podała, że używa zwykłych kosmetyków i środków czystości zatem kwota 150 zł dla nastolatki jest wystarczająca. Powódka nie choruje na nic przewlekle wobec czego kwota 50 zł miesięcznie na leki i leczenie jest w ocenie Sądu zasadna. Podobnie nawet biorąc pod uwagę, że w przypadku leczenia ortodontycznego należy intensywnie dbać o stan jamy ustnej, jednak kwota 50 zł miesięcznie jest wystarczająca, gdyż wizyty u dentysty nie są konieczne co miesiąc. Zdaniem Sądu zawyżone zostały również koszty związane z rozrywką powódki i kwota 100 zł miesięcznie, a nie 225 zł jest usprawiedliwiona.
Pozostałe wskazane przez powódkę koszty utrzymania były uzasadnione i nie budziły zastrzeżeń Sądu. Pomijając fakt, że część z nich została uprawdopodobniona za pomocą dokumentów, to były one usprawiedliwione biorąc pod uwagę doświadczenie i wiedzę życiową na temat wychowania i utrzymania, racjonalne zasady żywienia, a także w oparciu o powszechnie znane ceny produktów i usług. Koszty korepetycji dla powódki Sąd uznał za usprawiedliwiony wydatek w sytuacji, kiedy z uwagi na sytuację rodzinną obecnie powódka nie korzysta z pomocy babci .
W kwestii rozłożenia obowiązku alimentacyjnego na rodziców powódki, to trzeba pamiętać, iż obowiązek ten ciąży na obojgu rodzicach, w tym obowiązek finansowy został nałożony przez przepisy tak na ojca dziecka jak i matkę. Należy podkreślić, żeO. R.jest już osobą dorosłą, więc ze strony ojca z którym mieszka nie są już konieczne osobiste starania o wychowanie, sprzątanie, przygotowywanie posiłków, pranie i ogólnie dbanie o powódkę. Oboje rodzice powinni łożyć na utrzymanieO. R., a jedynym kryterium rozłożenia obowiązku alimentacyjnego na pozwaną i ojca powódki jest ich sytuacja finansowa i możliwości zarobkowe. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż równieżM. R. (2)ma możliwości przyczyniać się do finansowego utrzymania córki, co zresztą czyni.
Wysokość świadczeń alimentacyjnych uzależniona jest nie tylko od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego lecz i od majątkowych i zarobkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1 kro). Biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną pozwanego, sąd uznał, że może on płacić alimenty w kwocie ustalonej w wyroku.
W tym miejscu należy przypomnieć orzeczenie Sądu Najwyższego, iż zasadne i zgodne z treściąart. 135 k.r.o.- jest oparcie się na możliwościach zarobkowych zobowiązanego, a nie tylko na jego aktualnych zarobkach. Zakres obowiązku alimentacyjnego może i powinien być większy od wynikającego z faktycznych zarobków i dochodów zobowiązanego, jeśli przy pełnym i właściwym wykorzystaniu jego sił i umiejętności zarobki i dochody byłyby większe, a istniejące warunki społeczno-gospodarcze i ważne przyczyny takiemu wykorzystaniu nie stoją na przeszkodzie (por. orzeczenie SN z dnia 9 stycznia 1959 r. 3 CR 212/59, OSPiKA 1960, póz. 41)-(wyrok z 1975.05.16 III CRN 48/75 LEX nr 7702).Zakres ten nie zależy więc od faktycznie uzyskiwanych dochodów, lecz od dochodów, jakie zobowiązany mógłby osiągnąć, wykorzystując swoje możliwości.
Analizując natomiast sytuację życiową i zarobkowąM. R. (1)Sąd uznał, że zasądzona w wyroku renta alimentacyjna w wysokości 1.000 zł miesięcznie odpowiada możliwościom płatniczym pozwanej. Jak wynika z zebranego materiału dowodowegoM. R. (1)żyje na bardzo wysokiej stopie życia, a jej wydatki na bieżące potrzeby w skali miesiąca wynoszą ponad 3.900 zł. Pozwana jak już podkreślono w ocenie dowodów zdaniem Sądu ukrywa swoje posiadane obecnie rzeczywiście środki finansowe, ewentualnie jej dotychczasowa działalność pozwoliła jej na poczynienie tak dużych oszczędności, że obecnie stać ją na zaspakajanie swoich potrzeb na tak wysokim poziomie. Warto również podkreślić, że pozwana w żaden sposób nie udowodniła swoich twierdzeń, iż aktualnie utrzymuje się dzięki sprzedaży swoich rzeczy. Nadto zdaniem Sądu pozwana mając tak duże doświadczenie, znajomości w branży, nie powinna mieć problemów ze znalezienie pracy odpowiadającej jej kwalifikacjom, ewentualnie powinna rozwijać działalność swojej firmy, aby móc w odpowiedni sposób partycypować w kosztach utrzymania córki, a nie przerzucać tego obowiązku tylko na ojca powódki.
Należy podkreślić, że pozwana nie partycypuje w kosztach utrzymania córki od maja 2014 r., gdy dokonywała zakupu luksusowego samochodu za kwotę co najmniej 40.000 zł. Ponadto podczas ostatniego rokuM. R. (1)odbyła kilka podróży zagranicznych m.in. na Korsykę, doW.czy do Indonezji i jak i wiele wycieczek krajowych. Zdaniem Sądu osoba, która posiada środki na zapewnienie sobie takiego poziomu życia powinna podzielić się swoimi zasobami finansowymi z córką, która według zasady równej stopy życiowej rodziców i dzieci ma prawo żyć na takim samym poziomie co matka.
W rezultacie przy uwzględnieniu uzasadnionych kosztów życiowych pozwanej Sąd uznał, że bez wątpienia stać ją na płacenie alimentów w wysokości 1.000 zł miesięcznie, co stanowi około 50% usprawiedliwionych kosztów utrzymania powódki.
Sąd zasądził alimenty określone w pkt 1 wyroku od dnia złożenia pozwu 16 lipca 2015 r. mając na uwadze, że pozwana w swoim oświadczeniu generalnie uznała powództwo, jedynie zakwestionowała wysokość żądanej renty alimentacyjnej, stąd Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.
Na podstawieart. 333 § 1 pkt 1 kpcSąd nadał wyrokowi wpkt 1rygor natychmiastowej wykonalności.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 § 1 kpcw zw. zart. 100 kpcuwzględniając wynik procesu, który powódka wygrała w części.
SSR Magdalena Koczorowska