Sąd Okręgowy w Sieradzu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 101/15
Data wyroku: 2015-06-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Klęk
Słowa kluczowe: Apelacja
Podstawa prawna: art. 438 pkt 2 kpk

Sygn. akt II Ka  101/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia  10 czerwca 2015  r.
Sąd Okręgowy w Sieradzu – II Wydział Karny,w składzie:

Przewodniczący

-

SSO Jacek Klęk

Protokolant

-

st. sekr. sąd. Zdzisława Dróżdż

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Sieradzu Ryszarda Kostrzewy, po rozpoznaniu dnia 09 VI 2015 r. sprawy:E. O.oskarżonego o czyny zart. 286§1 kki in., na skutek apelacji oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Sieradzu z 31 III 2015 r. w sprawie II K 100/15,
na podstawieart.  437§1  i §2  kpkw zw. zart. 438 pkt 2  kpk
uchyla wyrok w zaskarżonej części, to jest w zakresie rozstrzygnięć dotyczącychE. O.i stawianych mu zarzutów i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w Sieradzu do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt II Ka 101/15

UZASADNIENIE
W skierowanym do Sądu Rejonowego w Sieradzu akcie oskarżenia prokurator zarzuciłE. O.to, że:

I
w dniu 12 grudnia 2012 r. w miejscowościO.gminaW.powiat(...)w celu użycia za autentyczny przerobił w dokumencie „Książka ewidencji pobytu myśliwych na polowaniu indywidualnym” w rubryce nr 5 (data, godz. Rozpoczęcia polowania) godzinę przerabiając wpis z godziny 17:00 na godzinę 14:00,

tj. popełnienie przestępstwa zart. 270 § 1 kk
oraz to, że:

II
w dniu 13 grudnia 2012 r. około godziny 13:00 w miejscowościS.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i chcąc aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, nakłonił uprawnioną do wystawienia dokumentu(...)K. B. (1)do poświadczenia w nim nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne polegającego na wpisaniu nieprawdziwej godziny odstrzału upolowanego wcześniej(...)czym w związku ze zmianą ceny skupu dziczyzny w tym dniu doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 216 złotych na szkodęspółki (...),

tj. popełnienie przestępstwa zart. 271 § 1 kkw zw. zart. 18§2 kkw zw. zart. 286§1 kkw zw. zart. 11§2 kk.
Wyrokiem wydanym na rozprawie w dniu 31 III 2015 r. w sprawie II K 100/15, Sąd Rejonowy w Sieradzu uznałE. O.winnym zarzucanych mu wpkt. I i IIczynów, z tym, iż przyjął, że stanowią one wypadki mniejszej wagi określone odpowiednio wart. 270§2a kk(I), orazart. 271§2 kkiart. 286§3 kk(II) i na podstawieart. 66§1 kkw zw. zart. 67§1 kkwarunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego oznaczając roczny okres próby. Nadto orzekł w stosunku do oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 1.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz obciążył oskarżonego kosztami sądowymi w całości zasądzając od niego na rzecz Skarbu Państwa łącznie kwotę 150 złotych.
W ustawowym terminie orzeczenie zaskarżył oskarżonyE. O.. Z treści apelacji wynika, że w ocenie skarżącego oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uczynił to wbrew wskazaniom wiedzy, logice i zasadom doświadczenia życiowego. W szczególności skarżący podniósł, iż:

a
dokument opisany w pkt I, tj. „Książka Ewidencji pobytu myśliwych na polowaniu indywidualnym” był dostępny dla każdego polującego w kole przez dłuższy czas i przerobienia mógł dokonać każdy;

b
nie nakłaniałK. B. (1)do poświadczenia nieprawdy w dokumencie(...)i sam zwrócił oskarżonej uwagę, że błędnie wpisała godzinę odstrzału byka jelenia, jednak ona nie dokonała korekty twierdząc, że skarbnik w kole łowieckim nie powinien czynić z tego tytułu problemów;

c
rzeczywiście nie chciał zgodzić się na skup byka jelenia po cenie niższej (według nowego cennika), ponieważ było to dla jego koła nieopłacalne, aK. B.sama przystała na wypłatę pieniędzy wg ceny wyższej, co jest normalną i typową reguł handlową panująca na rynku, zatem nikogo nie oszukał.

Z tych wszystkich względów oskarżony wniósł o uniewinnienie go od zarzucanych mu czynów (k. 123 – 124).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja, z uwagi na zasadność podniesionego w niej zarzutów opisanego w pkt. a, a także z uwagi na dostrzeżone z urzędu istotne naruszenie przepisów postępowania regulujących postępowanie dowodowe w toku rozprawy  skutkować musiała uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Ma rację skarżący podnosząc, iż z uzasadnienia Sądumeritinie sposób wywieść w oparciu o jakie dowody Sąd ten ustalił, iż osobą która dokonała przerobienia wpisu w „Książce Ewidencji pobytu myśliwych na polowaniu indywidualnym” „z godziny 17.00 na godz. 14.00” był oskarżony. W części ustaleniowej uzasadnieniu Sąd Rejonowy nie wskazał żadnego dowodu na tę okoliczność. Za niewłaściwe Sąd Okręgowy uznaje zbiorcze powoływanie dowodów. W przypadku uzasadnienia wyroku skazującego nieodzownym jest jednoznaczne wskazanie dowodów, w oparciu o które sąd dokonał relewantnych prawnie ustaleń. Cezurą są przesłanki ustawowe, których istnienie sąd stwierdził, i w oparciu o które zakwestionował chroniące sprawcę domniemanie niewinności. W konsekwencji, co do zasady wielość przesłanek, jak i wielość czynów winny pociągać za sobą wielość wskazań dowodów w oparciu o które dokonano ustaleń. Powyższe Sąd Okręgowy akcentuje, bowiem w sprawie niniejszej Sąd Rejonowy dokonał zbiorczego wskazania dowodów i to pomimo przypisania oskarżonemu dwóch czynów dokonanych w odmiennym miejscu i czasie, wyczerpujących znamiona innych przepisów ustawy (w tym zakresie por. wyrok SA w Lublinie z 10 marca 2011 r. w sprawie AKa 16/11, System Informacji Prawnej LEX nr 897900; wyrok SA w Katowicach z 16 lipca 2009 r. w sprawie II AKa 150/09, System Informacji Prawnej LEX nr 519648; wyrok SA we Wrocławiu z 25 lipca 2013 r. w sprawie II AKa 170/13, System Informacji Prawnej LEX nr 1356728).
Wskazana wadliwość uzasadnienia, choć znacząca, to jednak nie miałaby znaczenie, gdyby Sąd Rejonowy omawiając dowody wskazał w oparciu, o które z nich dokonał konkretnych ustaleń. Tak się jednak nie stało. Jedynym dowodem bezpośrednim odnoszącym się do kwestii sprawstwa w zakresie przerobienia „Książki Ewidencji pobytu myśliwych na polowaniu indywidualnym” w zakresie określenia godziny są wyjaśnienia oskarżonego, a ściślej jego stanowisko procesowe. By zakwestionować powyższe Sąd zobligowany był przytoczyć inne dowody wskazujące na sprawstwo oskarżonego – do czego obligowała go zasada swobodnej oceny dowodów. Za spełniające wymogiart. 7 kpktrudno uznać stwierdzenie, iż stanowisko procesowe prezentowane w toku postępowania przez oskarżonego nie jest wiarygodne, bowiem „pozostaje w rażącej sprzeczności z pozostałymi dowodami”. Po pierwsze taka konstatacja byłaby uprawnioną, gdyby Sąd zidentyfikował owe pozostałe dowodowy, a po wtóre wymagała wykazania przez sąd I instancji dlaczego nie uznał za wiarygodne przeciwnych twierdzeń oskarżonego. Brak rozważań w tym zakresie dowodzi obrazyart. 7 kpk(skutkującej oczywiście dowolnymi ustaleniami faktycznymi) orazart. 424§1 pkt. 1 kpk.
Niezależnie od zarzutów podniesionych przez skarżącego w środku odwoławczym stwierdzić trzeba, iż sąd meriti procedując w niniejszej sprawie naruszył i inne, także naczelne, zasady polskiego procesu karnego, a mianowicie zasadę prawdy materialnej wytyczającej cel postępowania dowodowego oraz zasadę bezpośredniości, która określa jego metodę. Rzecz w tym, że zarówno w toku posiedzenia, jak i rozprawy nieodzowne jest przeprowadzenie dowodów zgodnie z regułami określonymi wKodeksie postępowania karnego. W sprawie niniejszej sprawę skierowano na rozprawę. W konsekwencji wydanie orzeczenia wymagało przeprowadzenia rozprawy i ujawnienie w jej przebiegu dowodów. Tymczasem tak się nie stało, a sąd odstąpił nawet od otwarcia przewodu sądowego i wysłuchania oskarżonych. Poprzestał na odebraniu od oskarżonych i obrońcy jednego z nich wniosków o warunkowe umorzenie postępowania (pomijając nawet to czy przyznają się do dokonania zarzucanych czynów i lekceważąc oczywista sprzeczność wniosku skarżącego z jego stanowiskiem z dochodzenia). Skoro Sąd uznał, iż nazbyt pochopnie sprawę skierowano na rozprawę, bowiem zachodzą w niej podstawy do warunkowego umorzenia postępowania mógł powyższe uczynić także i na rozprawie przed otwarciem przewodu sądowego, ale pod warunkiem przeprowadzenia postępowania sprawdzającego w myślart. 97 kpkoraz utrwalenia tegoż w protokole zgodnie z regułami dla posiedzeń. Należy także podkreślić, iż wymogiem umorzenia postepowania na posiedzeniu jest stwierdzenie, że efekty dochodzenia są jasne, wzajemnie niesprzeczne, przekonujące i w pełni wystarczają do rozstrzygnięcia w przedmiocie zasadniczego nurtu procesu jakim jest przypisanie winy i sprawstwa oskarżonemu. O tym jednak w sprawie niniejszej, z uwagi na poczynione wyżej uwagi, nie może być mowy.
Konkludując Sąd Okręgowy stwierdza, iż opisane naruszenia przypisom postępowania miało oczywisty wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w konsekwencji, na podstawieart. 438 pkt. 2 kpkuchylił kwestionowany wyrok w zaskarżonej części.
Finalnie należy wskazać, iż ponownie rozpoznając sprawę sąd nie tylko uczyni to na rozprawie, należycie w jej przebiegu ujawniając dowody, które następnie, w ramach narady oceni w sposób zgodny z zasadami logiki oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Analizując kwestia odpowiedzialności oskarżonego Sąd rozważy także czy takie zachowanie jakie opisano w zarzucie I faktycznie wyczerpuje znamionaart. 270§1 kkczy tezart. 270§2a kk, a wiec czy chodzi tu o przerobienie dokumentu w celu użycia za autentyczny czy też zachowanie to wymaga oceny w kontekście fałszu intelektualnego. Jest przy tym jasnym, iż Sąd winien rozważyć już na etapie przygotowania do rozprawy dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego na okoliczność ustalenia czy opisanego w zarzucie przerobienia dokonał oskarżony. Oczywiście ewentualna decyzja procesowa w tym zakresie winna być połączona z czynnością zabezpieczenia przez sąd materiału porównawczego z udziałem albo biegłego, albo technika kryminalistyki.