Sąd Okręgowy w Warszawie
III Wydział Cywilny
Sygnatura akt: III C 798/15
Data wyroku: 2015-08-13 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Mariusz Solka, del) Andrzej Lipiński, Joanna Korzeń

Sygn. akt III C 798/15

POSTANOWIENIE
Dnia 13 sierpnia 2015 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie, III Wydział Cywilny,
w składzie:
Przewodniczący:  SSO Mariusz Solka
Sędziowie:   SSO Joanna Korzeń
SSR (del) Andrzej Lipiński
po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2015 roku w Warszawie, na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaK. K.jako reprezentanta grupy
przeciwkoSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wW.
o zapłatę
w przedmiocie wniosków powoda o wyłączenie sędziego SO Ewy Witkowskiej, SO Agnieszki Matlak, SO Joanny Kruczkowskiej (k.1318-1319);
postanawia:
oddalić wniosek.---
SSO Joanna Korzeń SSO Mariusz Solka SSR (del) Andrzej Lipiński

UZASADNIENIE
Pismem z dnia 22 lipca 2015 r. reprezentant grupy –K. K.wniósł o wyłączenie sędziów SO Ewy Witkowskiej, SO Agnieszki Matlak i sędziego SO Joanny Kruczkowskiej (k.1318-1319). W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazał, że skład orzekający w osobach wskazanych powyżej w dniu 19 listopada 2014 r., w sprawie o sygn. III C 367/13 z powództwaK. K.jako reprezentanta grupy przeciwkoSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wW., wydał postanowienie o odrzuceniu pozwu. Postanowienie to zostało zmienione przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 03 czerwca 2015 r. poprzez dopuszczenie rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym. Sędzią referentem została ponownie sędzia SO Ewa Witkowska, która w ocenie powoda winna być wyłączona od orzekania na mocyart. 49 k.p.c., gdyż dokonując odrzucenia pozwu wyraziła ona pogląd prawny rzutujący bezpośrednio na wynik sprawy. W odniesieniu do sędziego SO Agnieszki Matlak i sędziego SO Joanny Kruczkowskiej wniosek o wyłączenie został złożony z ostrożności procesowej, jeśli zostali oni również wyznaczeni do ponownego rozpoznania sprawy (wnioski o wyłączenie sędziów k. 1318-1319).
Sędzia SO Agnieszka Matlak w swym oświadczeniu wyjaśniła, iż nie zachodzą przesłanki zart. 48 k.p.c., ani żadne inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności, jako sędziego orzekającego w sprawie III C 798/15 (oświadczenie k. 1321).
Sędzia SO Ewa Witkowska w oświadczeniu wyjaśniła, że pomiędzy nią a stronami procesu, czy też pełnomocnikami stron nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności, jako sędziego orzekającego w sprawie III C 798/15 w rozumieniuart. 49 k.p.c.Ponadto wskazała, że nie występują przyczyny jej wyłączenia na podstawieart. 48 k.p.c.(oświadczenie k. 1322).
W oświadczeniu złożonym przez sędziego SO Joannę Kruczkowską, wyjaśniła ona, że nie zachodzą przesłanki do jej wyłączenia od orzekania w sprawie III C 798/15 zarówno w oparciu oart. 48 k.p.c., jak również oart. 49 k.p.c.(oświadczenie k .1324)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wniosek powoda jako bezzasadny podlegał oddaleniu. Zgodnie z przepisamikodeksu postępowania cywilnego, sędzia orzekający w danej sprawie może być wyłączony od jej prowadzenia z mocy samej ustawy (art. 48 k.p.c.), a także niezależnie od przyczyn wymienionych wart. 48 k.p.c.na żądanie samego sędziego bądź strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, na której to podstawie wnioskodawca oparł swój wniosek (art. 49 k.p.c.).
Już na wstępnie należy zaznaczyć, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia żadnego z sędziów wymienionych we wniosku o wyłączenie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że powód jakiekolwiek zarzuty co do bezstronności podniósł wyłącznie co do sędziego SO Ewy Witkowskiej, w przypadku zaś sędziego SO Agnieszki Matlak i sędziego SO Joanny Kruczkowskiej wniosek o wyłączenie ich od orzekania w przedmiotowej sprawie spowodowany był jedynie ostrożnością procesową, a w stosunku do nich nie zostały sformułowane żadne zarzuty merytoryczne.
Wskazać należy, że wart. 48 k.p.c.jest jasno sprecyzowany katalog sytuacji, których zaistnienie powodowałoby obligatoryjne wyłączenie sędziego od udziału w sprawie. Jak wynika z oświadczeń złożonych przez sędziów, żaden z nich nie pozostaje z którąkolwiek ze stron w żadnej z relacji wymienionych w § 1 ust. 1- 4, a do przedmiotowej sprawy nie mają zastosowania sytuacje określone w § 1 ust. 5-6 i § 3 wzmiankowanego przepisu.
Okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (iudex suspectus), to takie, gdzie strony nastawione są do siebie emocjonalnie i to ich zabarwienie emocjonalne (dodatnie albo ujemne) ma wpływ na wzajemne relacje między stronami. Okolicznościami tymi mogłyby być zależności towarzyskie, służbowe czy gospodarcze. Za takie nie można uznać podejmowanych przez sędziego w toku procesu decyzji proceduralnych nawet jeśli te nie są zgodne z wnioskiem samej strony, czy jej oczekiwaniami.
W ocenie Sądu brak jest możliwości merytorycznego uzasadnienia oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego SO Agnieszki Matlak i sędziego SO Joanny Kruczkowskiej, z uwagi na brak sformułowania w tym zakresie przez powoda jakichkolwiek zarzutów bądź twierdzeń ten wniosek uzasadniających, gdyż jak we wniosku podniósł sam powód został on złożony jedynie z ostrożności procesowej. W treści wniosku nie przedstawiono żadnych argumentów, które wymagałyby odniesienia się przez Sąd.
W zakresie wniosku o wyłączenie sędziego SO Ewy Witkowskiej, wskazać należy, że zarzuty podniesione przez powoda w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. Twierdzenia jakoby wyraziła ona pogląd prawny rzutujący bezpośrednio na wynik sprawy, a więc powstała uzasadniona wątpliwość co do jej bezstronności przy powtórnym rozpoznawaniu sprawy po uwzględnieniu zażalenia przez Sąd Apelacyjny są niezasadne.
W tym miejscu należy przytoczyć stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 07 lipca 2005 r., sygn. II PK 349/04, zgodnie z którym sędzia, który brał udział w wydaniu postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu, po jego uchyleniu nie jest wyłączony od merytorycznego rozpoznania sprawy (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.).
W myślart. 386 § 5 k.p.c.w wypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie. Rozpoznanie sprawy nie oznacza nic innego, jak ustosunkowanie się sądu do żądań pozwu (wniosku), merytorycznych twierdzeń w nim przytoczonych i zarzutów, stawianych w tokupostępowania przez przeciwnika. Ponowne rozpoznanie sprawy oznacza więc, żesąd pierwszej instancji ma obowiązek ponownie czynności tych dokonać. Tymczasem odrzucenie pozwu jest decyzją sądu odmawiającą z przyczyn procesowych merytorycznego rozpatrywania sprawy, stwierdzającą istnienie bezwzględnych przesłanek procesowych uniemożliwiających merytoryczne rozpoznanie sprawy. Tym samym uchylenie takiego postanowienia przez sąd drugiej instancji, bądź przez Sąd Najwyższy, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie oznacza przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, lecz do rozpoznania w ogóle i jako takie wiąże sąd pierwszej instancji, który ponownie, z tych samych przyczyn pozwu odrzucić nie może. Tym samym stwierdzić należy, że sędzia, który brał udział w wydaniu postanowienia o odrzuceniu pozwu, nie ustosunkował się merytorycznie do roszczeń powoda, nie nabrał jeszcze przekonania ,,co do oceny dowodów i okoliczności faktycznych". W wyroku z dnia 10 października 2003 r., I PK 295/02 (OSNP 2004 nr 19, poz. 332), Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że sąd, któremu sprawa została przekazana w wyniku postanowienia Sądu Najwyższego uchylającego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu pozwu, nie rozpoznaje sprawy ponownie, lecz rozpoczyna dopiero merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Mając na względzie powyższe, wskazać należy, że wydając postanowienie o odrzuceniu pozwu, sędzia SO Ewa Witkowska, która była członkiem składu orzekającego sądu, nie dokonała merytorycznego rozstrzygnięcia powództwa, a jedynie jego weryfikacji pod kątem dopuszczalności rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym. Odnosząc się do zarzutów powoda, które opierały się na uzasadnieniu postanowienia Sądu Apelacyjnego w przedmiocie zmiany zaskarżonego postanowienia z dnia 19 listopada 2014 r., poprzez wskazanie, że sprawę należy rozpoznać w postępowaniu grupowym, wskazujące, że skład sędziowski dokonał zbyt daleko idącej weryfikacji merytorycznej powództwa, wskazać należy, że ocena ta dotyczyła jedynie dopuszczalności rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym, a nie stwierdzenia zasadności przedmiotowego powództwa.
Jednocześnie należy wskazać, że o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego nie może decydować jedynie zasadność zarzutu braku obiektywizmu z punktu widzenia konkretnego sędziego, ale ocena, czy dla postronnego obserwatora, a także z punktu widzenia strony, zachodzą wystarczające okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Jedynie subiektywne odczucia strony o braku bezstronności sędziego nie stanowią o zasadności wniosku o wyłączenie.
Co prawda, ocena przesłanek wyłączenia nie powinna być całkowicie zobiektywizowana, lecz dokonywana także z uwzględnieniem stanowiska strony. Sąd postanowi jednak o wyłączeniu sędziego, jeśli stwierdzi, że tego rodzaju wątpliwości mogą pojawić się u strony, niezależnie tylko od jej własnego przekonania o ich zasadności (tak: postanowienie sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 13 sierpnia 2008 r., I Acz 639/08).
Między stronami postępowania, a składem orzekającym w sprawie o sygn. III C 376/13 nie zaistniały i nie zachodzą okoliczności, które mógłby wywołać wątpliwości, co do bezstronności zarówno sędziego SO Ewy Witkowskiej, jak również sędziego SO Agnieszki Matlak i sędziego SO Joanny Kruczkowskiej, co wynika bezpośrednio z treści złożonych przez sędziów oświadczeń. Powyższe nie wynika również z treści zarzutów stawianych we wniosku o ich wyłączenie. Takie przekonanie wnioskującego należy uznać za uzasadnione jedynie subiektywnie, nie znajdujące jednakże odzwierciedlenia w rzeczywistości z punktu widzenia postronnego obserwatora.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawieart. 49 k.p.c.orzekł jak na wstępie.---
SSO Joanna Korzeń SSO Mariusz Solka SSR (del) Andrzej Lipiński
Z:/

1
(...)

2
(...)

SSO Mariusz Solka