Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 217/14
Data wyroku: 2015-03-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Bojakowska
Słowa kluczowe: Przedawnienie
Podstawa prawna: art. 750 kc, art. 751 kc

Sygn. akt I Ca 217/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 marca 2015 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSO Barbara Bojakowska
Protokolant: st. sekr. sąd. Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 roku w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.
przeciwkoM. S. (1)
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu
z dnia 31 marca 2014 roku, sygn. akt VIII C 13/14

1
oddala apelację;

2
zasądza od powoda(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.na rzecz pozwanejM. S. (1)kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt I Ca 217/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 marca 2014 roku Sąd Rejonowy w Wieluniu oddalił powództwo(...) Spółki z o.o.z siedzibą wW.przeciwkoM. S. (1)o zapłatę oraz orzekł o kosztach procesu.
Apelację od powyższego orzeczenia wniósł powód, zaskarżając je w całości. Powód podniósł następujące zarzuty:
- naruszenieart. 750 k.c.poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że umowa o świadczenie usług edukacyjnych przez uczelnię wyższą stanowi umowę nienazwaną, przez co do tego stosunku prawnego należy stosować przepisy o zleceniu;
- naruszenieart. 751 pkt 2 k.c.w zw. z § 10. załącznika do rozporządzenia Prezesa RMz 20.06.2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej, poprzez ich błędną, rozszerzającą wykładnię wyrażającą się w zakwalifikowaniu roszczeń powoda jako roszczeń z tytułu nauki oraz stwierdzeniu, że czynności „zawodowego trudnienia się" i „utrzymywania zakładów przeznaczonych na cele" związane z nauką nie stanowi działalności gospodarczej.
W konkluzji apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 652,72 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, a ponadto o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowegow wysokości czterokrotności stawki minimalnej z uwagi na duży nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnieniai rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o oddalenie apelacji powoda orazo zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego,w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 4 – krotności stawek minimalnych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd II instancji podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i uznaje je za własne.
Odnosząc się do zarzutu uchybieniaart. 750 k.c., trzeba zaakcentować za Sądem I instancji, że w sprawie nie ma zastosowaniaart. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku- Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm. – dalej: „ustawa z 2005 roku”). Zgodnie bowiem z art. 277 wskazanego aktu prawnego, wszedł on w życie z dniem 1 września 2005 r., zaś umowa pomiędzy pozwaną a uczelnią została zawarta w dniu 5 października 2004 roku, natomiast roszczenia powoda dotyczą opłat – czesnego za luty 2005 roku. Wynika to z wyrażonej wart. 3 k.c.zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), uważanej za fundamentalną dla demokratycznego porządku prawnego. Stanowisko to wzmacnia przepis art. 269 ust. 1 i 2 ustawy z 2005 roku, wedle którego studenci przyjęci na studia przed dniem wejścia w życie ustawy oraz w roku akademickim 2005/2006 wnoszą opłaty za zajęcia dydaktyczne na dotychczasowych zasadach do końca okresu studiów przewidzianego w programie studiów, a umowy, o których mowa w art. 160 ust. 3 ustawyz 2005 roku, obowiązują od roku akademickiego 2006/2007.
Ustawa z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym(Dz. U. nr 65 z 1990r., poz. 385 ze zm. – dalej: „ustawa z 1990 roku”), pod rządami której doszło do powstania stosunku prawnego międzyM. S. (1)a cedentem i roszczeń z niego wynikających, nie tylko nie zawierała odpowiednika art. 160 ust. 3 ustawy z 2005 roku, lecz w ogóle nie przewidywała uregulowań, o jakich mowa w tej ustawie, a dotyczących umowy łączącej uczelnię i studenta. W świetle powyższego nie można więc wywodzić, iż zawarta przez pozwaną z uczelnią umowa była umową nazwaną określoną w odrębnych przepisach. Łączący strony stosunek prawny należy zatem zakwalifikować jako nieuregulowaną innymi przepisami umowę, której przedmiotem jest świadczenie usług i do której, z mocyart. 750 k.c., należy stosować odpowiednio przepisy o zleceniu.
Sąd Rejonowy prawidłowo więc zastosowałart. 750 k.c.do stosunku prawnego łączącego strony niniejszego postępowania.
Nietrafnym jest także zarzut naruszeniaart. 751 pkt 2 k.c.w zw. z § 10 załącznika do rozporządzenia Prezesa RM z 20.06.2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej.
Należy wskazać, że choć określone w powołanym przepisie pojęcie „nauki” jestw istocie pojęciem wieloznacznym, to jednak godzi się zauważyć, iż chodzi tu o termin „nauka” w znaczeniu synonimicznym do pojęcia „kształcenie”. W słownikach języka polskiego termin „kształcić” oznacza przekazywać komuś pewien zasób wiedzy, umiejętności, wiadomości w jakiejś dziedzinie, a także uczyć kogoś. Pojęcie „nauki” oznacza zaś nie tylko ogół wiedzy ludzkiej ułożonej w system zagadnień, lecz również uczenie się lub uczenie kogoś. W polskiej tradycji oraz potocznie nauka oznacza przyswajanie jakichkolwiek treści (wiedzy), nabywanie umiejętności oraz to, czego się uczy lub naucza.
Z kolei co do pojęcia osoby utrzymującej zakład przeznaczony do świadczenia usług w dziedzinie nauki, trzeba zauważyć, że wskazanie przez ustawodawcę na utrzymywanie zakładu służącego świadczeniu określonych usług przesądza o stałym i zorganizowanym wykonywaniu działalności w tym zakresie. O ile ma przy tym charakter zarobkowy, oznacza, że utrzymujący taki zakład prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową(vide: K. Kopaczyńska-Pieczniak, Komentarz do art. 751 k.c., Lex).
Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym świadczenie usług edukacyjnych odpłatnie na studiach ma niewątpliwie cel zarobkowyz perspektywy uczelni(vide: postanowienie SN z dnia 6 grudnia 2013 r., I CSK 167/13, Lex nr 1418723).Uczelnia gromadzi bowiem w ten sposób środki finansowe i przeznacza je na realizację swojej działalności. Nie ulega kwestii, że cedent świadcząc usługi edukacyjne dla studentów, prowadzi działalność w sferze użyteczności publicznej, skoro na gruncieart. 70 ust. 4 Konstytucji RPzapewnienie edukacji należy do władz publicznych, a na poziomie szkolnictwa wyższego zadanie to realizują publiczne oraz niepubliczne szkoły wyższe.
Należy przyznać, że uczelnia wyższa posiada szczególny reżim prawny w zakresie dysponowania uzyskanymi środkami z tytułu kształcenia studentów, który w realiach niniejszej sprawy obejmował ustawę z 1990 roku oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia. Wobec tego trzeba przyjąć, że uczelnia wyższa prowadzi działalność zbliżoną do działalności gospodarczej. W konsekwencji Sąd II instancji uznał, mając na uwadze również zorganizowany i ciągły charakter odpłatnego świadczenia usług edukacyjnych przez cedenta, że uczelnia wyższa jest osobą utrzymującą zakład przeznaczony do świadczenia usług z zakresu nauki w rozumieniuart. 751 pkt. 2 k.c.
W tym stanie rzeczy trzeba stwierdzić, że dochodzone pozwem roszczenie przedawnia się z upływem 2-letniego terminu przedawnienia na podstawieart. 751 pkt. 2 k.c.Zestawienie tej konstatacji z datą wymagalności roszczeń – 11 lutego 2005 roku oraz datą wniesienia pozwu – 23 grudnia 2013 roku prowadzi do oczywistego wniosku, że przed wszczęciem niniejszego procesu doszło do przedawnienia, a podniesienie stosownego zarzutu - w świetleart. 117 § 2 k.c.- skutkuje koniecznością oddalenia powództwa.
Fakt wcześniejszego przedawnienia roszczeń powoduje również, że tym bardziej nie ma w sprawie zastosowaniaart. 160a pkt 7 ustawy z dnia 27 lipca 2005r.wustawy prawoo szkolnictwie wyższymw obecnym brzmieniu, przewidujący 3 letni termin przedawnienia, co czyni zbędnym analizę konstytucyjności i wykładnię art. 32 z dnia 11 lipca 2014r.o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw, co postulował powód w apelacji.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawieart. 385 k.p.c., o czym orzekł w punkcie 1. sentencji.
Sąd II instancji orzekł o kosztach postępowania na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.oraz § 6 pkt 2)w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1) i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r. 490).,o czym orzekł w punkcie 2. sentencji. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 90 zł tytułem zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Sąd nie przyznał pełnomocnikowi pozwanej wynagrodzenia w postulowanej przez niego wysokości 4 – krotności stawki minimalnej. Trzeba zaznaczyć, że całokształt podjętych przez pełnomocnika czynności nie odbiegał od innych tego rodzaju spraw. W postępowaniu pojawiło się co prawda złożone zagadnienie prawne dotyczące kwalifikacji prawnej umowy o świadczenie usług edukacyjnych przez uczelnię wyższą, jednakże stan faktyczny w sprawie był bezsporny i nie wymagał większych nakładów pracy, co przełożyło się na uznanie, że radcy prawnemu przysługuje wynagrodzenie w podstawowej wysokości.