Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2189/14
Data wyroku: 2015-02-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Gawlik
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: 1)  ustawa z 17.12.1998 r.  o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych ( dz. u. z 2013   poz. 1440 ze zm. ) 2 )   rozporządzenia RM z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w  warunkach szczególnych ( dz. u. nr. 8, poz 43 ze zm.)

Sygn. aktVIII U 2189/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Maria Gawlik

Protokolant:

Anna Krzyszkowska

po rozpoznaniu w dniu24 lutego 2015 r. w Gliwicach
sprawyZ. Z.(Z.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaZ. Z.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia1 września 2014  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ubezpieczonemu przyznaje prawo do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych począwszy od ukończenia 60 lat życia.
(-) SSO Maria Gawlik
Sygn. akt. VIII U 2189/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 1 września 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ., powołując się naustawę z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) odmówił ubezpieczonemuZ. Z.prawa do emerytury z powodu nieudokumentowania wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a jedynie 8 lat i 22 dni.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej uchylenia i przyznania spornego świadczenia. Podniósł, że spełnił wszystkie przesłanki wymagane ustawą do przyznania emerytury, a w okresach zakwestionowanych przez ZUS pracował w warunkach szczególnych na stanowisku montera urządzeń wodnokanalizacyjnych i spawacza. Wniósł także o przesłuchanie świadków.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ rentowy wskazał na okresy uwzględnione ubezpieczonemu do stażu pracy w warunkach szczególnych jak i te, których do takiej pracy nie zaliczył.
Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy ustalił:
UbezpieczonyZ. Z.urodził się (...)
W dniu 28 lipca 2014r. złożył wniosek o ustalenie prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych.
W dniu 1 września 2014r. ZUS wydał zaskarżoną decyzję odmowną.
Do okresów składkowych i nieskładkowych ZUS zaliczył ubezpieczonemu (na dzień1 stycznia 1999r.) 25 lat, 6 miesiące i 20 dni.
Do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, ZUS uwzględnił ubezpieczonemu 8 lat i 22 dni, tj. zatrudnienie od 2 maja 1973r. do 21 listopada 1977r. wSpółdzielni Pracy (...)wR.oraz okres od 1 czerwca 1995r. do 31 grudnia 1998r. w(...) OddziałwZ.( z wyłączeniem okresów niezdolności do pracy).
ZUS nie uwzględnił natomiast okresu zatrudnienia od 1 grudnia 1977r. do 31 sierpnia 1988r. w(...) Przedsiębiorstwie (...)wB., pomimo ujęcia ich w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych z 10 sierpnia 2008r. (w którym zakwalifikowano powyższy okres do prac wymienionych w wykazie A, dziale V, poz. 1 oraz w dziale XIV, poz. 12 – rozporządzenia z 7.02.1983r.; na stanowisku wymienionym w wykazie A dziale V, poz. 1 pkt 7 oraz w dziale XIV, poz. 12, pkt 9-10 stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 17 M.G.Ez dnia 12.08.1983r. w sprawie określenia stanowisk pracy resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach), gdyż do pracy w warunkach szczególnych nie można zaliczyć okresów wykonywania wymienionych w rozporządzeniu w różnych działach.
Ubezpieczony pracował w spornym okresie w(...).W.(...)w wydziale montażowym WM-4 wK., na stanowisku montera-spawacza.
Sąd ustalił, że w czasie zatrudnienia ubezpieczony odbywał kurs podstawowy spawania gazowego ubezpieczony - od 18 września do 12 grudnia 1978r., następnie od 16 marca do 31 maja 1975r. – kurs podstawowy spawania ręcznego elektrycznego, a w roku 1984r. (od 3.10.1983r. do 14.02.1984r.) odbył kurs spawania elektrycznego rur(...). Nadto odwołujący także w późniejszym okresie podnosił swoje kwalifikacje, kończąc w 1995r. kurs ponadpodstawowy spawania gazowego rur ( 13.11.1995-15.12.1995r.).
Praktyką pracodawcy było powierzenia nowo przyjętym pracownikom, w tym również absolwentom przyzakładowej szkoły zawodowej - stanowiska montera lub montera instalacji sanitarnych, zgodnie z wyuczonym zawodem, a następnie -po ukończeniu kursu spawania – powierzano stanowiska montera-spawacza. Na kurs spawania kierował pracodawca, i szkolenie odbywało się w zakładzie.
Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa były usługi na rzecz przemysłu węglowego – kopalni.
Pracownicy, zatrudnieni na stanowisku montera-spawacza, początkowo wykonywali wyłącznie prace monterskie w głębokich wykopach, przy urządzeniach wodnokanalizacyjnych polegające na ręcznym montażu, naprawie bez użycia urządzeń spawalniczych, a po uzyskaniu uprawnień do spawania wykonywali pracę spawalniczą przy montażu urządzeń sanitarnych, instalacji kanalizacyjnych, grzewczych oraz usuwaniu powstałych awarii, na terenie kopalni: sortowni, w wykopach. Stąd też pracę wykonywali zarówno na zewnątrz jak i w zamkniętym pomieszczeniu, w dużym zapyleniu, hałasie, w różnych warunkach atmosferycznych, Z tytułu pracy w warunkach szczególnych pracownicy – monterzy-spawacze otrzymywali mleko, posiłki regeneracyjne i dodatki do wynagrodzenia. Ubezpieczony był zatrudniony w całym powyższym okresie w pełnym wymiarze czasu pracy.
Wraz z ubezpieczonym w spornym okresie na stanowisku monter instalacji sanitarnych-spawacz pracowali :K. B.iS. S., którym po ukończeniu 60 r. życia ZUS O/C.i o/Z.przyznał prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
Po okresie spornym, w dalszym przebiegu zatrudnienia ubezpieczony nadal wykonywał prace spawacza: w 1988-1989 oraz prace montera - spawacza: w 1989-1990r. w(...) Sp. z o.o.wK.; w 1990/1992r. w ZB-M(...)wK., w 1992-1995 w(...) Sp. z o.o.
Sąd ustalił nadto, że ubezpieczony ukończył 60 lat życia, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego oraz w dacie 1 stycznia 1999r. posiada ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, kserokopii świadectw pracy i świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych (k. 5 i 8 a.s.), kserokopii książeczki spawacza (k. 6-7 a.s.), zeznania świadków i wyjaśnień odwołującego (nagranie rozprawy z dna 24 lutego 2015r., płyta – k. 25 a.s.).
Odnośnie rodzaju pracy wykonywanej przez ubezpieczonego Sąd dał wiarę zeznaniom świadków. W spornych okresach pracowali oni razem z ubezpieczonym, w tym samym zakładzie i na tożsamych stanowiskach, wykonując pracę na tych samych budowach. Stąd tez posiadali szczegółową wiedzę na temat miejsca i charakteru wykonywanej przez odwołującego pracy. Zeznania świadków pokrywają i uzupełniają się wzajemnie. Nadto w pełni korespondują z twierdzeniami ubezpieczonego i znajdują odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym: dokumentach pracowniczych, w tym „Książeczki spawacza”.
Sąd Okręgowy zważył:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podnieść należy, iż niezasadnym jest roszczenie odwołującego o uchylenie zaskarżonej decyzji, gdyż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych odwołania od decyzji administracyjnych wydanych przez organ rentowy rozpatrują sądy powszechne (z wyjątkiem odwołań od decyzji wymienionych wart. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) w sposób merytoryczny, orzekając, co do istoty sprawy zgodnie zart. 47714§ 1 i § 2 k.p.c.w związku zart. 83 ust. 2u.s.u.s. Postępowanie sądowe zainicjowane odwołaniem od decyzji ZUS może zakończyć się bądź oddaleniem odwołania, jako bezzasadnego bądź zmianą zaskarżonej decyzji i orzeczeniem co do istoty sprawy.
Przechodząc do meritum, stosownie do treściart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) w powiązaniu z§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:

1
osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat

2
posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których pracaw szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Kwestia posiadania przez ubezpieczonego ponad 25 letniego okresu składkowegoi nieskładkowego oraz ukończenie 60 lat nie były sporne. Nie było także sporne, iż odwołujący nie jest członkiem OFE.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy zaliczył mu jedynie 8 lat i 22 dni takiej pracy. Nie uwzględnił natomiast okresu zatrudnienia w od 1 grudnia 1977r. do 31 sierpnia 1988r. w(...) Przedsiębiorstwie (...)wB.pomimo przedłożenia świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych w powyższych okresach.
Stanowisko ZUS w niniejszej sprawie nie jest słuszne, gdyż jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe ubezpieczony nie wykonywał równorzędnie dwóch rodzajów prac uwzględnionych w załączniku do rozporządzeniu RM z dnia 07.02.1983r. (Dz, U. z 1983r., nr 8, poz. 43 ze zm.) w różnych działach, co było zasadniczym zarzutem ZUS, a w spornym okresie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy – początkowo – do czasu uzyskania uprawnień spawalniczych, tj, w grudniu 1978r. - prace wymienione w wykazie A, dziale V, poz. 1, tj, roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach, a następnie od grudnia 1978r. prace wymienione w wykazie A, dziale XIV, poz. 12 – tj. prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym.
Wpisy w „Książeczce spawacza”, adnotacja dotycząca kursów spawania zawarta w świadectwie pracy, jak również angaż na stanowisku spawacz i potwierdzenie wykonywania pracy w warunkach szczególnych przez pracodawcę, jednoznacznie wskazują, iż czynności spawacza ubezpieczony wykonywał w ww. okresie spornym. Do ustalenia czy praca spawacza była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, Sąd przyjął za miarodajne zeznania świadków i wyjaśnienia odwołującego. Czynności typowo monterskie ubezpieczony wykonywał zanim nie zdobył kwalifikacji spawalniczych, a praktyka pracodawcy było dopisywania do stanowiska montera instalacji sanitarnych drugiego członu – „spawacza” w momencie zdobycia uprawnień przez pracownia, który dalej wykonywał prace w wydziale montażu, ale nie dokonując napraw ręcznie, a za pomocą spawania gazowego czy elektrycznego. Przypisanie stanowiska montera-spawacza nie stanowiło o wykonywaniu dwóch różnych prac, a o czym świadczy chociażby myślnik użyty w nazwie stanowiska, stanowił o wykonywaniu pracy spawalniczej przy montażu instalacji sanitarnych.
Należy również podkreślić, że nazwa stanowiska powołana w angażu nie jest wiążąca dla uznania pracy ubezpieczonego za wykonywaną w warunkach szczególnych, ponieważ okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko, jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Dodatkowo również, zdaniem orzekającego Sądu, że użyty w przepisie rozporządzenia zwrot „przy spawaniu” jest na tyle nieostry, że obejmuje on czynności wykonywane przez spawacza w ramach przebiegu procesu spawania, pewien ciąg technologiczny, umożliwiający osiągnięcie efektu finalnego, a do takiego rodzaju pracy którego należy wliczyć prace montera-spawacza.
Uwadze Sądu nie uszedł również fakt, iż ZUS O/C.iZ.przyznał prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych współpracownikom ubezpieczonego zatrudnionym na tożsamym stanowisku i wykonujących tożsame rodzaje prac.
Konkludując, po zsumowaniu uwzględnionego przez Sąd spornego okresu zatrudnienia tj. ponad 10 lat i okresu zatrudnienia uznanego przez organ rentowy, tj. 9 lat i 22 dni, niewątpliwie uznać należało, iż ubezpieczonyZ. Z.legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach.
Wobec faktu, iż odwołujący spełnia także pozostałe przesłanki uprawniające go do wcześniejszej emerytury, Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od dnia ukończenia przez niego 60 roku życia.
SSO Maria Gawlik