Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 606/15
Data wyroku: 2015-12-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Jaszczuk, Krystyna Święcicka, Mariola Krajewska-Sińczuk
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 437 §1 kpk

Sygn. akt II Ka 606/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 grudnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Jaszczuk

Sędziowie:

SO Mariola Krajewska - Sińczuk (spr.)
SO Krystyna Święcicka

Protokolant:

st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz

przy udziale prokuratora Bożeny Grochowskiej-Małek
po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r.
sprawyD. G.iK. L.
oskarżonych o przestępstwo zart. 280 § 1 kkw zb. zart. 282 kkw zw. zart. 11 § 2 kki in.
na skutek apelacji, wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach
z dnia 3 czerwca 2015 r. sygn. akt II K 172/15
w zaskarżonej części wyrok utrzymuje w mocy; zasądza od oskarżonych na rzecz oskarżyciela posiłkowegoK. P.solidarnie kwotę 420 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym; zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa po 410 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Sygn. akt II Ka 606/15

UZASADNIENIE
D. G.iK. L.oskarżeni zostali o to, że:

I
w dniu 16 marca 2013r. wS.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej grożąc natychmiastowym użyciem przemocy oraz pozbawieniem życia wobecK. P.oraz posługując się miotaczem gazu w kształcie pistoletu, zabrali w celu przywłaszczenia mienie w postaci pieniędzy w kwocie 300 złotych, a następnie doprowadzili pokrzywdzonego do rozporządzenia mieniem własnym w kwocie 1.000 złotych,

tj. o czyn zart. 280 § 1 kkw zb. zart. 282 kkw zw. zart. 11 §2 kk,

II
w okresie od dnia 16 marca 2013r. do dnia 12 listopada 2013r. wS., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej grożąc zamachem na życie i zdrowieK. P.oraz członków jego rodziny, jak również grożąc ich uprowadzeniem, okazując przy tym przedmiot o wyglądzie broni palnej, doprowadzili go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w łącznej kwocie nie mniejszej niż 81.000 zł,

a nadtoD. G.w dniu 12 listopada 2013r.usiłował doprowadzićK. P.do rozporządzenia mieniem w kwocie 10.000 zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na to, że pokrzywdzony zawiadomił Komendę Miejską Policji wS.,
tj. o czyn zart. 282 kkw zb. zart. 13 §1 kkw zw. zart. 282 kkw zw. zart. 12 kk– w stosunku doD. G., tj. o czyn zart. 282 kkw zw. zart. 12 kkw stosunku doK. L..
Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2015 roku Sąd Rejonowy w Siedlcach:

I
oskarżonychD. G.iK. L.w granicach zarzutu z pkt I aktu oskarżenia uznał za winnych tego, że w dniu 16 marca 2013r. wS., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej grożąc natychmiastowym użyciem przemocy oraz pozbawieniem życia wobecK. P.oraz posługując się miotaczem gazu w kształcie pistoletu doprowadziliK. P.do rozporządzenia mieniem własnym w kwocie 1.300 złotych, który to czyn wyczerpał dyspozycjęart. 282 kki za ten czyn na podstawieart. 282 kkwymierzył każdemu z oskarżonych kary po 2 lata pozbawienia wolności oraz na podstawieart. 33 §2 kkkary grzywny w wysokości po 100 stawek dziennych, ustalając wobec obu oskarżonych wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych; na podstawieart. 46 §1 kkza czyn ten orzekł wobec oskarżonychD. G.iK. L.środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę solidarnie na rzecz oskarżyciela posiłkowegoK. P.kwoty 1.300 złotych;

II
oskarżonychD. G.iK. L.w granicach zarzutu z pkt II aktu oskarżenia uznał za winnych tego, że w okresie od dnia 16 marca 2013r. do dnia 12 listopada 2013r. wS., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej grożąc zamachem na życie i zdrowieK. P.oraz członków jego rodziny, jak również grożąc ich uprowadzeniem oraz okazując przedmioty o wyglądzie broni palnej, doprowadziliK. P.do rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w łącznej kwocie nie mniejszej niż 81.000 zł, a nadtoD. G.w dniu 12 listopada 2013r. usiłował doprowadzićK. P.do rozporządzenia mieniem w kwocie 10.000zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na to, że pokrzywdzony zawiadomił Komendę Miejską Policji wS., który to czyn wyczerpał z stosunku do obu oskarżonych dyspozycjęart. 282 kkw zw. zart. 12 kki za czyn ten na podstawieart. 282 kkoskarżonemuD. G.wymierzył karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawieart. 33 §2 kkgrzywnę w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych; na podstawieart. 282 kkoskarżonemuK. L.wymierzył karę 2 lat pozbawienia wolności oraz na podstawieart. 33 §2 kkgrzywnę w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych; na podstawieart. 46 §1 kkza czyn ten orzekł wobec oskarżonychD. G.iK. L.środek karny w postaci obowiązku częściowego naprawienia szkody poprzez zapłatę solidarnie na rzecz oskarżyciela posiłkowegoK. P.kwoty 81.000 złotych;

III
na podstawieart. 85 kkiart. 86 §1 kkorzeczone wobec oskarżonych jednostkowe kary pozbawienia wolności połączył i orzekł wobec oskarżonegoD. G.karę łączną w wymiarze 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności, a wobec oskarżonegoK. L.karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

IV
na podstawieart. 85 kkiart. 86 §1 kkorzeczone wobec oskarżonych jednostkowe kary grzywny połączył i orzekł wobec oskarżonychD. G.iK. L.karę łączną grzywny w wymiarze po 150 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej wobec obu oskarżonych na kwotę 10 złotych;

V
na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonych wobec oskarżonych kar pozbawienia wolności zaliczył każdemu z nich okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 12 listopada 2013r, do dnia 26 lutego 2014r. przyjmując, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności jest równoważny jednemu dniowi kary pozbawienia wolności.

Uzupełniając tenże wyrok Sąd Rejonowy w Siedlcach postanowieniem z dnia 29 lipca 2015r, na podstawieart. 626 §2 kpk, w oparciu o§14 ust. 2 p.3 oraz §16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduzasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. S.kwotę 619,92 zł, w tym 115,92 zł podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę oskarżonegoD. G.wykonywaną z urzędu, na podstawieart. 627 kpkzasądził od oskarżonychD. G.iK. L.na rzecz oskarżyciela posiłkowegoK. P.po 1537,50 zł tytułem poniesionych wydatków, zaś na podstawieart. 624 kpkzwolnił oskarżonych od kosztów sądowych.
Apelacje od wyroku wnieśli obrońcy oskarżonych.
Obrońca oskarżonegoK. L., na podstawieart. 444 kpkiart. 425 § 1,2 i 3 kpk, zaskarżył ten wyrok w zakresie czynu z pkt II wyroku w całości na korzyść tego oskarżonego i zarzucił na podstawieart. 427 §1 i 2 kpkiart. 438 pkt 2 i 3 kpk:

1
obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 410 kpkw zw. zart. 4 kpkprzez pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych istotnych okoliczności wynikających z uznanych za wiarygodne zeznańG. W.orazE. L.i tym samym oparcie ustaleń faktycznych jedynie na części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;

2
obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zeznań pokrzywdzonegoK. P.i uznaniu tych zeznań za konsekwentne, spójne i wiarygodne, podczas gdy prawidłowa analiza i ocena tego dowodu powinna prowadzić do wniosku, że zeznania te są niespójne, niekonsekwentne, zawierają wewnętrzne sprzeczności, a także nie znajdują oparcia w pozostałym materiale dowodowym i z tego względu nie powinny zostać uznane za wiarygodne;

3
obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny wyjaśnień oskarżonegoK. L.w zakresie, w jakim odmówił im wiary, a które są spójne, stanowcze i znajdują, wbrew twierdzeniom Sądu, oparcie w zeznaniach świadkówE. L.orazG. W., a także samego pokrzywdzonego, a zatem w całości powinny zostać uznane za wiarygodny dowód w sprawie;

4
obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny wyjaśnień złożonych przez oskarżonegoD. G.w zakresie, w jakim Sąd dał im wiarę i uznał, że oskarżonyK. L.brał udział w całym zdarzeniu, w sytuacji gdy wyjaśnienia oskarżonegoG.są niespójne, niekonsekwentne, zawierają wewnętrzne sprzeczności i z tego względu nie powinny zostać uznane za wiarygodne

w konsekwencji obrazy w/w przepisów postępowania skarżący zarzucił także:

5
błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że oskarżonyK. L., poza zdarzeniem przedsklepem (...), brał udział w dalszych wymuszeniach pieniędzy od pokrzywdzonegoK. P., podczas gdy z wyjaśnień samych oskarżonych, a także występujących w sprawie świadkówE. L.,G. W.oraz pokrzywdzonego jednoznacznie wynika, że to wyłącznie drugi oskarżonyD. G.doprowadził pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w łącznej kwocie nie mniejszej niż 81.000zł.

Podnosząc te zarzuty skarżący na podstawieart. 427 §1 kpkw zw. zart. 437 §1 i 2 kpkwniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Obrońca oskarżonegoD. G.na podstawieart. 425 §1 i 2 kpkorazart. 444 kpkzaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i środkach zabezpieczających. Na podstawieart. 427 §2 i art. 438 pkt 4 kpkwyrokowi zarzucił:
1/ rażącą niewspółmierność kary w postaci orzeczenia w stosunku do oskarżonego w pkt III wyroku kary 2 lat i 10 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności, podczas gdy wzgląd na warunki osobiste oskarżonego, okoliczności zdarzenia, prezentowaną postawę w trakcie procesu i dążenie do naprawienia szkody, w pełni uzasadniają wymierzenie kary łagodniejszej;
2/ rażącą niewspółmierność kary w postaci orzeczenia w stosunku do oskarżonego w pkt II wyroku, obowiązku solidarnego naprawienia szkody, podczas gdy całokształt okoliczności prowadzonej sprawy nie uzasadnia w tym zakresie odstępstwa od zasady indywidualizacji.
Podnosząc te zarzuty obrońca oskarżonegoD. G.na podstawieart. 427 §1 i art. 437 §2 kpkwniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku w pkt I i II poprzez orzeczenie w stosunku do oskarżonego kar w minimalnym ustawowym wymiarze;

2
zmianę zaskarżonego wyroku w pkt III poprzez orzeczenie w stosunku do oskarżonego kary łącznej w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności i zawieszenie wykonania tej kary na okres próby wynoszący 5 lat;

3
zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego za postępowanie apelacyjne wg norm prawem przepisanym.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Obie apelacje są bezzasadne i z tego względu Sąd odwoławczy w zaskarżonej części wyrok utrzymał w mocy.
Ze wskazanego powodu oraz zważywszy na złożenie wniosku o sporządzenie pisemnych motywów wyroku Sądu Odwoławczego wyłącznie przez obrońcę oskarżonegoK. L.Sąd II instancji, mając na względzie treśćart. 457 § 2 kpk, ogranicza uzasadnienie orzeczenia do ustosunkowania się do zarzutów i wniosków apelacyjnych sformułowanych w tejże apelacji.
Na wstępie wskazać należy, że kontrola zaskarżonego orzeczenia i jego pisemnych motywów pozwala na uznanie, że Sąd Rejonowy w Siedlcach, rozpoznając tę sprawę po raz drugi, wykonał zalecenia Sądu Odwoławczego uchylającego wyrok Sądu I instancji z dnia 20 listopada 2014r., wnikliwie przeanalizował wszystkie zgromadzone w sprawie dowody, wskazując którym z nich przyznał walor wiarygodności i dlaczego, a którym tego przymiotu nie nadał i z jakich przyczyn. Zaprezentowana przez Sąd I instancji ocena dowodów jest pełna i logiczna. Wbrew stanowisku obrońcy oskarżonegoK. L.została przeprowadzona zgodnie z regułą wyrażoną wart. 7 kpk. Na podstawie tak dokonanej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalony został w sprawie prawidłowy stan faktyczny, który ponad wszelką wątpliwość wskazuje, jak słusznie uznał Sąd meriti, że oskarżonyK. L.dopuścił się obu przypisanych mu występków. Powyższe z kolei, zważywszy na charakter czynów i ich ustawowe zagrożenie spowodowało podjęcie przez Sąd I instancji decyzji o wymierzeniu wobec niego kary łącznej 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i kary łącznej grzywny 150 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych.
Dokonana kontrola instancyjna wskazuje, że Sąd Rejonowy w Siedlcach, wbrew wywodom zawartym w pisemnej skardze obrońcyK. L., dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych nie tylko w odniesieniu do pierwszego, a także w zakresie drugiego z przypisanych mu czynów i nie można dopatrzyć się w nich błędu.
Brak jest zatem podstaw do uznania, iż Sąd orzekający dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mającego wpływ na jego treść, a polegającego na ustaleniu, iż oskarżony ten, poza wymuszeniem odK. P.pieniędzy podsklepem (...)w dniu 17 marca 2013r., brał udział w dalszym, opisanym w tym zarzucie wymuszaniu od pokrzywdzonego razem z oskarżonymD. G.środków pieniężnych. W ocenie skarżącego wyrok obrońcy oskarżonego przyjęcie powyższej okoliczności było nieuprawnione z uwagi na brak ku temu dostatecznych dowodów, a istnieniu dowodów przeciwnych w postaci wyjaśnieńK. L., zeznań pokrzywdzonegoK. P.oraz depozycjiE. L.iG. W..
Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 24 marca 1975r., II KR 197/74, OSNKW 5/1975, poz. 58., sprowadzające się do stwierdzenia, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jest słuszny tylko wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania, nie może on natomiast sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu. Jest ono aktualne mimo zmiany stanu prawnego i ma znaczenie jedynie przy tak sformułowanym zarzucie jak w niniejszej sprawie, a mianowicie zarzucie błędu o charakterze „dowolności”. Tego typu zarzut co do błędu w ustaleniach faktycznych to bowiem, nie sama odmienna ocena materiału dowodowego przez skarżącego, lecz wykazanie, jakich konkretnych uchybień w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w dokonanej ocenie materiału dowodowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 1975r., I KR 197/74, OSNKW 5/1975, poz. 58).
Argumenty podniesione w apelacji obrońcy oskarżonegoK. L.i jej uzasadnieniu we wskazanym zakresie należy potraktować jako polemiczne w stosunku do ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Rejonowy. Pomimo podjętej próby absolutnie nie wskazują, które z ustaleń Sądu nie odpowiadają zasadom logicznego rozumowania. W istocie rzeczy kwestionują one przede wszystkim dokonaną przez Sąd orzekający ocenę zeznańG. W.iE. L.oraz depozycji pokrzywdzonego i obu oskarżonych. Z takim stanowiskiem skarżącego zgodzić się nie można.
W tym miejscu przypomnieć należy, żeG. W.iE. L.o wymuszeniach dokonanych na osobieK. P.mogli mieć wiedzę wyłącznie odK. L.. Pierwszy ze świadków to konkubina tego oskarżonego, zaś drugi to jego ojciec. Oczywistym jest, iż wskazane relacje między nimi i tym oskarżonym powodowały konieczność podejścia do oceny zeznań wymienionych osób ze szczególną ostrożnością, zwłaszcza żeG. W.twierdziła, iżK. L.raz lub dwa razy brał udział w wyłudzeniu pieniędzy od pokrzywdzonego, a oskarżonyG.robił to częściej, zaśE. L.podawał, że jego syn, a oskarżony w niniejszej sprawie, przebywał nieprzerwanie w miejscu jego zamieszkania, a więc pozaS., w okresie od początku lipca do 10 listopada 2013r., nie miał wtedypieniędzy i to on zmuszony był spłacać za syna raty za telewizor i komórkę.
Oceniając zeznania wskazanych osób Sąd I instancji nie uczynił tego z pogwałceniem reguł wynikających zart. 7 kpk, a przeanalizował je w kontekście pozostałego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnieńD. G.i zeznań pokrzywdzonego, o których będzie mowa poniżej i doszedł do prawidłowego wniosku, iż zeznania tych świadków nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i trudno jest je ocenić w kontekście prawda-fałsz, gdyż osoby te mogły nie mieć wiedzy na temat wymuszeń dokonywanych przezK. L.na osobieK. P.. Możliwe również jest to, że treścią swoich zeznań chcieli oni pomócK. L.w uniknięciu, bądź złagodzeniu odpowiedzialności za czyn przypisany mu w pkt II zaskarżonego wyroku. Z tego względu nie można za skarżącym przyjąć, iż Sąd I instancji oparł swoje ustalenie jedynie na części zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności że relacje wskazanych świadków, przyjmując nawet ich wiarygodność, nie podważają ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Możliwe jest bowiem to, że konkubina nie wiedziała o wymuszeniach kolejnych kwot przezK. L.(po 17 marca 2013r.), bo po prostu oskarżony jej o tym nie mówił. Podobnie o działaniach oskarżonego na szkodęK. P.mógł nie mieć wiedzy ojciecK. L., nawet jeśli przebywał w miejscu jego zamieszkania, bowiem niewykluczone jest, iż oskarżony ten mógł współdziałać w wymuszeniach rozbójniczych zD. G.kontaktując się z nim i z pokrzywdzonym telefonicznie.
Bezpodstawny jest również, sformułowany jako drugi w pisemnym środku zaskarżenia, zarzut dokonania dowolnej oceny zeznań pokrzywdzonegoK. P., bezzasadnego uznania ich za konsekwentne, spójne i wiarygodne, w sytuacji gdy są niespójne, niekonsekwentne, zawierają wewnętrzne sprzeczności i nie znajdują oparcia w pozostałym materiale dowodowym. Oczywistym jest, iż relacje pokrzywdzonego miały istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jest on osobą bezpośrednio zainteresowaną jej wynikiem. Z pewnością charakter sprawy, okoliczności, w jakichK. P.poznał i kontynuował znajomość z oskarżonymi powodowały, że sytuacja ta była dla niego stresująca, a nawet traumatyczna. Powyższe, a także wielokrotność przesłuchań spowodowała, iż rzeczywiście pokrzywdzony nie był konsekwentny co do szczegółów zdarzeń objętych zarzutami, które dostrzega skarżący w uzasadnieniu pisemnej skargi. Okoliczności te, a przede wszystkim wskazywanie przez niego różnych kwot przekazywanych pieniędzy i roli w zdarzeniachK. L.nie dyskwalifikują jego relacji w zakresie, w jakim korespondują z wyjaśnieniamiD. G., w szczególności co do aktywnego uczestnictwa oskarżonegoL.w zdarzeniach objętych nie tylko pierwszym ale i drugim z przypisanych mu występków. Nie można za skarżącym uznać, że fakt, iż to oskarżonyG.spotykał się z pokrzywdzonym osobiście i nie wspominał mu oK. L., ekskulpuje oskarżonegoL., w szczególności wyłącza uznanie, że współdziałał on zD. G., czerpiąc również korzyści finansowe z całego procederu. W tym miejscu przypomnieć należy, czego zdaje się nie zauważa obrońca oskarżonegoK. L., iż pokrzywdzonyK. P.wskazywał nie tylko na udział oskarżonegoL.w zdarzeniu objętym pkt I aktu oskarżenia oraz w wymuszeniu pieniędzy przedsklepem (...), ale także przyznawał - i to już na etapie postępowania przygotowawczego (k. 385), że po upływie około 2-3 tygodni po telefonie odM. O., dostał kolejny telefon, w jego ocenie odL., z żądaniem 25.000 zł. Okoliczność tę potwierdził na rozprawie (k. 700v-701) dodając, że oskarżony ten dzwonił do niego drugi raz z żądaniem przekazania kwoty 10.000zł wskazując, iż rozmowę tę nagrał i przekazał policji. Świadek ten, zeznając na rozprawie, wyjaśnił również dlaczego w niektórych depozycjach nie mówił oL.jako o wspólnikuG.w przestępczym procederze. Podał, iż cała ta sytuacja, zdarzenia o które chodzi w sprawie, były dla niego dużym stresem, ich skutkiem było to, że brał leki uspakajające, korzystał z pomocy psychiatry. Przyznał także, iż w sytuacjach kiedy jest zdenerwowany to możliwe jest, że wiele rzeczy „może mu umknąć”. Był jednak przekonany, że przy wymuszeniach na jego szkodę współdziałali obaj oskarżeni, w logiczny sposób wskazując, na czym to przekonanie opiera (k. 700). IstotnieK. P., co dostrzegł też Sąd I instancji, nie wskazywał w sposób jednolity i konsekwentny kwoty przekazanej łącznie oskarżonym, to jednak analizując te depozycje uznać należało, że podawał, iż oscylowały one w granicach 120.000-140.000zł, jednakże Sąd orzekający nie mógł żadnej z tych kwot wskazać w przypisanym w pkt II czynie z uwagi na to, że pierwszy wyrok, jaki zapadł w sprawie przypisywał obu oskarżonym wymuszenie pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż 81.000zł, a apelacja od tego wyroku wywiedziona została jedynie na ich korzyść.
Dokonując takiej oceny zeznań pokrzywdzonego Sąd Rejonowy nie miał podstaw do uznania, iż jego relacje stworzone zostały na potrzeby niniejszego procesu. Gdyby tak było to z pewnością byłyby one idealne i ustalone bezbłędnie również co do wskazanych wyżej szczegółów. Poza tym skarżący nie podał, a Sąd zasadnie nie dostrzegł żadnych racjonalnych powodów, dla którychK. P.miałby fałszywie pomawiaćK. L.o dokonanie drugiego z przypisanych mu występków. W tej sytuacji Sąd Rejonowy, ustalając w sprawie stan faktyczny, zasadnie przyjął wersję prezentowaną przez pokrzywdzonego skonkretyzowaną na rozprawie, a mianowicie, że obaj oskarżeni, działając wspólnie i w porozumieniu, dopuścili się obu przypisanych przestępstw na jego szkodę, co znajduje przede wszystkim potwierdzenie w wyjaśnieniachD. G.. Oskarżony ten początkowo wprawdzie nie wskazywał naK. L.jako na współsprawcę, podając personalia innej osoby jako tej, która miała z nim współdziałać. Okoliczność ta jednak nie znalazła potwierdzenia nie tylko w późniejszych depozycjachD. G.i w zeznaniach pokrzywdzonego, ale także w wyjaśnieniachK. L., który przyznał się przecież do czynu przypisanego mu w pkt I wyroku, a także do wymuszenia pieniędzy od pokrzywdzonego wspólnie z oskarżonymG.podsklepem (...)wS.. Poza pierwszymi wyjaśnieniamiD. G., które są odosobnione, w pozostałych, jak słusznie podkreślił Sąd Rejonowy, oskarżony ten wskazywał naK. L.jako na współsprawcę przy wymuszaniu odK. P.pieniędzy w łącznej kwocie 60.000-70.000zł, nie wykluczając, że mogło to być nawet 80.000-120.000zł. Nie ulega wątpliwości, iż dostrzeżonych różnic w relacjach tego oskarżonego nie można było rozstrzygnąć w inny sposób, niż uczynił to Sąd meriti. W tym miejscu należy stwierdzić, iż rozbieżności w przekazach dostrzegł Sąd orzekający, który na k. 5 pisemnych motywów zaskarżonego wyroku stwierdził trafnie i przekonująco, dlaczego zanegował pierwsze wyjaśnieniaD. G., które są sprzeczne z ustalonym stanem faktycznym, jak również pozostające z nimi w sprzeczności wyjaśnieniaK. L.. W tej sytuacji Sąd orzekający, dysponując pozytywnie ocenionymi depozycjami oskarżonegoG., które znalazły potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonego, miał pełne prawo, aby zdyskwalifikować wyjaśnieniaK. L.w zakresie, w jakim ten ostatni podawał, że nie brał udziału w wymuszeniach pieniędzy odK. P.po 17 marca 2013r.
W konsekwencji pomówienieD. G.uznać należy za wiarygodne,gdyż:- oskarżony wskazał spontanicznie podczas drugiego i kolejnych przesłuchań, że wymuszeń określonych w zarzutach kwot na szkodęK. P.dopuścił się wspólnie i w porozumieniu zK. L.;
- jego wyjaśnienia, w których tę okoliczność przyznał, są zgodne i znajdują potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonego oraz częściowo w wyjaśnieniachK. L.;
- wyjaśnienie teD. G.składał w warunkach zapewniających całkowitą swobodę wypowiedzi;
- z oskarżonymK. L.nie miał zatargów i konfliktów, a wręcz przeciwnie jest to jego dobry znajomy, a zatem nie miał żadnych powodów, aby swoimi wyjaśnieniami obciążać tego oskarżonego (aby uchronić go od odpowiedzialności karnej za te czyny złożył pierwsze wyjaśnienia, w których mówił o fikcyjnej osobie jako o współsprawcy. Depozycje te są odosobnione, odwołał jeG., a także przeczą im nie tylko zeznania pokrzywdzonego, ale i wyjaśnienia oskarżonegoK. L.).
Nie można zgodzić się zatem z obrońcą oskarżonego, że brak jest w sprawie obiektywnych dowodów, które pozwoliłyby na jednoznaczne przyjęcie, że oskarżonyL.popełnił oba przypisane mu czyny. Takie obiektywne dowody w sprawie stanowią właśnie pozytywnie ocenione wyjaśnienia oskarżonegoD. G.korespondujące z doprecyzowanymi na rozprawie zeznaniami pokrzywdzonegoK. P., które także w sposób prawidłowy i zgodny z regułą wyrażoną wart. 7 kpkocenione zostały przez Sąd orzekający. Sąd odwoławczy nie podziela również przedstawionej w apelacji obrońcy oskarżonegoL.argumentacji, jakoby wersja zdarzeń przedstawiona przezD. G.stworzona została dla potrzeb procesu, w celu przerzucenia na oskarżonegoK. L.odpowiedzialności za całe zdarzenie, bądź też podzielenia się odpowiedzialnością za czyn, którego ten, zdaniem obrony, nie popełnił. Apelujący nie uzasadnił dlaczego, w jego ocenie, wersja podawana przez osoby, w oparciu o których przekazy Sąd ustalił w sprawie stan faktyczny, jest błędna.
Wprawdzie oskarżonyK. L.nie przyznał się do dokonania przypisanego mu w pkt II czynu, oczywiście poza zdarzeniem podsklepem (...), to jego sprawstwo zostało przez Sąd Rejonowy w sposób przekonywający wykazane. W tej sytuacji zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku jest chybiony. W niniejszej sprawie zaakceptowane wyjaśnieniaD. G., potwierdzone zeznaniamiK. P., poparte częściowo wyjaśnieniamiK. L., który przyznał się przecież do wykonywania telefonu do pokrzywdzonego z żądaniem przekazania im pieniędzy, uznane zostały za dowody pełnowartościowe i na ich podstawie ustalił Sąd w sprawie prawidłowy stan faktyczny. OskarżonyK. L.nie przyznał się wprawdzie do popełnienia przypisanego mu w pkt II czynu i przedstawił swoją wersję zdarzenia, w której zaprzeczył, aby działał wspólnie i w porozumieniu zD. G.wymuszając wydanie przez pokrzywdzonego na ich rzecz pieniędzy po 17 marca 2013r. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z doktryną i przyjętą linią orzecznictwa współsprawcą jest zarówno ten, kto realizuje, współdziałając z inną osobą, samodzielnie część znamion czasownikowych czynu zabronionego, jak i ten, kto wprawdzie w wyniku podziału ról nie realizuje żadnego znamienia czasownikowego popełnionego wspólnie czynu zabronionego, ale wykonywana przez niego czynność ma istotne znaczenie dla popełnienia tego czynu. Współudział nie musi polegać na podejmowaniu czynności czasownikowej, będącej realizacją istniejącego między współsprawcami porozumienia (OSNPG 1980, z.1, poz. 1). Z wyjaśnień oskarżonegoD. G., na podstawie których Sąd I instancji ustalił stan faktyczny wynika ponad wszelką wątpliwość, że oskarżonyL.cały czyn zabroniony, przypisany w pkt II wyroku, traktował jako rezultat własnego zachowania (animus auctoris), a zatem niewątpliwe jest to, że działał on ze współoskarżonym wspólnie i w porozumieniu. Sąd orzekający zasadnie doszedł do przekonania, że nie można uznać za wiarygodną wersji oskarżonegoL., a tym samym zdyskwalifikować dowody wskazujące na jego sprawstwo również w zakresie przypisanego mu i skarżonego apelacją występku. Także ocena wyjaśnień tego oskarżonego dokonana została zgodnie z dyrektywami płynącymi z treściart. 7 kpki brak jest logicznych podstaw do jej podważenia. Wystarczy lektura sporządzonego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, aby przekonać się o prawidłowości dokonanej oceny, która absolutnie nie wykazuje cech dowolności. Apelacja obrońcy oskarżonegoK. L.stanowi jedynie polemikę z poprawnie dokonaną przez Sąd analizą dowodów zgromadzonych w sprawie.
Reasumując należy uznać, że sformułowane w apelacji obrońcy oskarżonegoL.zarzuty dowolnej oceny dowodów i ustalonego na ich podstawie błędnego stanu faktycznego, które, w ocenie skarżącego, miały wpływ na treść zaskarżonego wyroku, są niesłuszne i stanowią wyłącznie przejaw niezadowolenia z powodu treści zapadłego merytorycznego rozstrzygnięcia.
Zatem wina oskarżonegoK. L.w zakresie obu przypisanych mu czynów jest niewątpliwa. Nie ma powodów do kwestionowania przyjętej w wyroku kwalifikacji prawnej występków przypisanychK. L.. Sąd I instancji swoje stanowisko w tym zakresie również należycie i wyczerpująco uzasadnił, podnosząc iż wprawdzie nie zgadza się z opisem czynów przypisanych przez Sąd I instancji rozpoznający sprawę po raz pierwszy i zmienioną przez ten Sąd kwalifikacją prawną, jednakże nie mógł powyższego zmodyfikować z uwagi na brak apelacji na niekorzyść oskarżonych (art. 443 kpk). Zaprezentowany pogląd we wskazanym zakresie znajduje pełną akceptację Sądu Odwoławczego.
Tak, jak nie budzi żadnych wątpliwości wina oskarżonegoK. L.w odniesieniu do przypisanych mu w wyroku przestępstw, tak również z pełną aprobatą Sądu Odwoławczego spotkało się rozstrzygnięcie Sądu I instancji w zakresie kary. Orzeczone względem oskarżonegoK. L.jednostkowe kary pozbawienia wolności i grzywny, jak i łączna kara 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i kara łączna grzywny 150 stawek dziennych po 10 złotych stawka to kary surowe, ale sprawiedliwe i z pewnością nie noszą cech rażącej niewspółmierności, a tylko w takiej sytuacji ich wymiar mógłby zostać przez Sąd II instancji skorygowany. Rażąca niewspółmierność kary zachodzi bowiem wtedy, gdy suma zastosowanych kar zarówno zasadniczych, jak i dodatkowych wymierzonych za przypisane oskarżonemu przestępstwo nie uwzględnia należycie stopnia społecznego niebezpieczeństwa tego czynu oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celów kary w zakresie społecznego oddziaływania z jednoczesnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego (wyrok SN z 10.07.1974 r., V KRN 60/74, OSNKW 1974, z. 11, poz. 213). W ocenie Sądu odwoławczego, oceniając wymiar kar dokonany przez Sąd I instancji, przez pryzmat wymogów płynących zart. 53 kk, z sytuacją taką w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Zdaniem Sądu Okręgowego tylko orzeczenie bezwzględnej kary pozbawienia wolności i to w wymiarze orzeczonym w zaskarżonym wyroku jest w stanie zapobiec naruszeniu przez oskarżonego prawa w przyszłości. Nadto orzeczona względem niego kara łączna 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności uwzględnia wysoki stopień społecznej szkodliwości czynów, jakich się dopuścił. Fakt bowiem, iż oskarżony dokonał czynów zabronionych w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i w sposób zuchwały, o czym świadczą okoliczności towarzyszące ich popełnianiu bezsprzecznie przemawia za tym, iż stopień ich społecznej szkodliwości był znaczny, co z kolei znalazło swój wyraz w wymierzonej karze łącznej. Wymierzona w ten sposób kara uczyni również zadość społecznemu poczuciu sprawiedliwości, dowodząc odpowiedniej reakcji dla tego typu zachowań. Jest przy tym współmierna do stopnia zawinienia oskarżonego oraz wystarczająca do tego, by podziałała na niego powstrzymująco i uświadomiła mu nieuchronność poniesienia odpowiedzialności za naruszenie porządku prawnego. W ocenie Sądu Odwoławczego tak orzeczona kara pozbawienia wolności, wzmocniona karą grzywny, adekwatną do możliwości finansowychK. L., spełni również swoje zadania w zakresie prewencji ogólnej, co do poszanowania prawa i kształtowania pozytywnych postaw. Tym samym Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do jej złagodzenia w postępowaniu odwoławczym.
Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd odwoławczy na podstawieart. 437 § 1 kpkiart. 456 kpkorzekł, jak w wyroku.