Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1277/15
Data wyroku: 2015-12-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Ciesielska, Małgorzata Klesyk, del) Anna Pniewska
Słowa kluczowe: Przedawnienie
Podstawa prawna: 120§1 k.c.

Sygn. akt II Ca 1277/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 grudnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Małgorzata Klesyk
Sędziowie: SSO Elżbieta Ciesielska
SSR (del) Anna Pniewska
Protokolant: st. prot. sąd. Iwona Cierpikowska
po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. w Kielcach
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Bank (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą weW.
przeciwkoJ. D.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda(...) Bank (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą weW.
od wyroku Sądu Rejonowego w Starachowicach
z dnia 28 lipca 2015 r. sygn. I C 43/14

I
zmienia zaskarżony wyrok w całości i:

1
zasądza odJ. D.na rzecz(...) Bank (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą weW.kwotę 8557,57 ( osiem tysięcy pięćset pięćdziesiąt siedem i 57/100 ) złotych z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od kwoty 7920.00 ( siedem tysięcy dziewięćset dwadzieścia ) złotych od dnia 7 marca 2012r. do dnia zapłaty , w pozostałym zakresie powództwo oddala,

2
nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Starachowicach odJ. D.kwotę 428( czterysta dwadzieścia osiem ) złotych, a od(...) Bank (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą weW.kwotą 93 ( dziewięćdziesiąt trzy) złotych tytułem nieuiszczonej części opłaty od pozwu,

3
zasądza odJ. D.na rzecz(...) Bank (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą weW.kwotę 735,30 ( siedemset trzydzieści pięć i 30/100) złotych tytułem kosztów procesu ,

II
w pozostałym zakresie apelację oddala ,

III . zasądza odJ. D.na rzecz(...) Bank (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą weW.kwotę 428 ( czterysta dwadzieścia osiem ) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
II Ca 1277/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 lipca 2015 r. Sąd Rejonowy w Starachowicach oddalił powództwo(...) Bank (...) S.A.weW.przeciwkoJ. D.o zapłatę, wniesione w dniu 25 lipca 2012r. (pkt I), oraz pobrał od powoda(...) Bank (...) S.A.weW.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Starachowicach kwotę 521 zł tytułem nieuiszczonej części opłaty od pozwu (pkt II).
Sąd Rejonowy ustalił, iż pozwany zawarł z(...) Bank S.A., poprzednikiem prawnym powoda umowę pożyczki gotówkowej nr(...). Niniejsza pożyczka była przez pozwanego spłacana do dnia 27 lutego 2009 r., po czym pozwany zaprzestał spłacania rat. Pismem z dnia 14 grudnia 2011 r. doręczonym w dniu 21 grudnia 2011 r., powód wezwał pozwanego do zapłaty nieuiszczonych rat, ale wezwanie to pozostało bezskuteczne.
Sąd ustalił także, w oparciu o opinię biegłejA. G., iż raty których termin płatności wypadał po 25 lipca 2009 r. oraz odsetki umowne i karne za okres od 25 lipca 2009 r. do daty wystawienia wyciągu z ksiąg banku wynoszą w sumie 8 557,57 zł.
Mając te ustalenia na uwadze Sąd Rejonowy doszedł ostatecznie do przekonania, iż powództwo jest nieuzasadnione, albowiem roszczenie powoda uległo przedawnieniu. Prezentując takie stanowisko Sąd Rejonowy stwierdził , że termin przedawnienia wynosił trzy lata, gdyż dochodzone roszczenie związane jest z działalnością gospodarczą powoda, a bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 27 kwietnia 2009 r. Wskazując początek biegu terminu przedawnienia, Sąd miał na uwadze regulację zawartą wart. 120 § 1zd. drugiek.c.tj. że roszczenie stałoby się wymagalne , gdyby powód zgodnie z § 3 ust. 8 umowy, po nieuiszczeniu spłaty za dwa pełne okresy płatności, tj. po 27 kwietnia 2009 r., wezwał pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni i wypowiedział umowę z 30-dniowym terminem wypowiedzenia.
Apelację od wyroku wywiodła strona powodowa, zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
- naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i zastosowanie,
- uniemożliwienie dochodzenia przez powoda roszczenia wynikającego z umowy.
W uzasadnieniu apelacji powód podniósł, iż zaciągnięty przez pozwanego kredyt miał być spłacany w ratach, które nie są świadczeniami okresowymi, ponieważ składają się one na z góry określoną sumę. Ponieważ zdaniem powoda świadczenie z umowy kredytu jest jednorazowe, choć płatne w ratach, to termin jego wymagalności w rozumieniuart. 120 k.c.należy wiązać z datą ostatecznej spłaty zadłużenia. Pozew w sprawie został złożony w lipcu 2012 r. a zatem termin przedawnienia nie upłynął a został przerwany przez zainicjowanie niniejszego postępowania.
Wskazując na powyższe zarzuty, apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych ewentualnie, gdyby Sąd odwoławczy nie zgodził się z tym żądaniem, wniósł o zmianę wyroku poprzez zasądzenie kwoty 8557,57 zł z tytułu rat, których termin płatności wypadał po 25 lipca 2009 r. oraz odsetek umownych i karnych za okres po tej dacie do dnia wystawienia wyciągu z ksiąg bankowych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest częściowo zasadna i prowadzi do zmiany wyroku.
Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i przyjmuje je za własne, nie zgadzając się jednak z rozważaniami prawnymi poczynionymi przez Sąd I instancji w zakresie przedawnienia roszczenia objętego pozwem, a w konsekwencji także z rozstrzygnięciem wydanym przez ten Sąd.
W ocenie Sądu Okręgowego zastosowanieart. 120 § 1zd. drugiek.p.c.do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie było niewłaściwe, ponieważ przepis ten znajduje zastosowanie tylko do zobowiązań bezterminowych. Podstawową zasadą określającą termin wymagalności roszczenia jest ta wskazana wart. 455 k.c., który stanowi, że jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Z powyższego wynika więc, iż zasadą jest związanie terminem oznaczonym w umowie, wynikającym z ustawy lub orzeczenia odpowiedniego organu i z jego nadejściem następuje wymagalność i zaczyna biec przedawnienie (por. M Pyziak-Szafnicka [w:] P Księżak (red.)Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna, Lex 2014). W rozpoznawanej sprawie mamy zaś do czynienia ze zobowiązaniem o określonych terminach płatności, a nie bezterminowym. Pozwany zaciągnął bowiem u poprzednika prawnego powoda pożyczkę, która miała być spłacana w ratach w terminach wskazanych w harmonogramie spłat. Jak ustalił Sąd Rejonowy ostatnią ratę pozwany uiścił w dniu 27 lutego 2009 r., termin płatności kolejnej raty przypadał w dniu 27 marca 2009 r.
Sąd Okręgowy nie zgadzając się z przyjętym przez Sąd Rejonowy początkiem biegu przedawnienia, podzielił jednak stanowisko tegoż Sądu, iż w rozpoznawanej sprawie termin przedawnienia roszczenia wynosi 3 lata, bowiem roszczenie to wynika z działalności gospodarczej powoda. Ustalając zaś początek biegu tego trzyletniego okresu przedawnienia Sądu Okręgowego stanął na stanowisku, iż wbrew wywodom apelacji okoliczność, że świadczenie z tytułu umowy kredytu nie jest świadczeniem okresowym nie oznacza, iż nie można przyjąć odrębnych terminów wymagalności dla każdej z rat kredytu. Skoro bowiem każda z rat miała wskazany odrębnie termin płatności, to także każda z nich była wymagalna w innym terminie, który następował dzień po terminie płatności każdej z rat. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się bowiem od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, czyli gdy minął termin jego płatności. Zatem poszczególne raty kredytu przedawniają się po upływie trzech lat licząc od dnia, w którym rata powinna zostać spłacona, zgodnie z zawartą umową kredytową , w związku z czym okres przedawnienia biegnie oddzielnie w stosunku do każdej z rat (por. wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 28 marca 2013 r., I C 1681/12, Lex nr 1716877). Sąd Okręgowy nie podziela w tym względzie orzeczenia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu sygn. I ACa 671/12, na który powołuje się apelujący.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić zatem należało, że ponieważ pozew został wniesiony w dniu 25 lipca 2012 r., to nieprzedawnione jest tylko roszczenie o zapłatę obejmujące raty kredytu, których termin płatności przypadał nie wcześniej niż na trzy lata przed datą wniesienia pozwu tj. nie wcześniej niż w dniu 25 lipca 2009r., i w związku z tym, Sąd II instancji uznał, iż nie było podstaw do oddalenia powództwa, w części w jakiej nie uległo ono przedawnieniu.
Jak wynika z opinii biegłej z zakresu księgowościA. G., przeprowadzonej na etapie postępowania I-instancyjnego , zadłużenie pozwanego z tytułu rat, których termin płatności wypadała po 25 lipca 2009 r. oraz odsetek umownych i karnych za okres od 25 lipca 2009 r. do dnia wystawienia wyciągu z ksiąg banku wynosi łącznie 8557,57 zł. przy czym sama zaległość z tytułu nieuiszczonego kapitału wynosiła 7920 zł. Opinia ta co do prawidłowości samych wyliczeń nie była kwestionowana przez strony, a jej ostateczne pominięci przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji wynikało z przyjęcia przez ten Sąd dnia 27 kwietnia 2009r., jako początku biegu 3-letniego termin przedawniania.
W tej sytuacji w pełni uzasadnionym zdaniem Sądu Okręgowego, w celu ustalenia wysokości nieprzedawnionego roszczenia było oparcie się na tej właśnie niekwestionowanej opinii biegłejA. G., która w ocenie Sądu Okręgowego nie budziła zastrzeżeń co do swej poprawności.
Reasumując powyższe rozważania Sąd Okręgowy uznając apelację za częściowo uzasadnioą, działając na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok w całości bowiem zmiana rozstrzygnięcia w zakresie żądania głównego skutkowała także zmianą orzeczenia w zakresie kosztów procesu . Ostatecznie Sąd II instancji zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8 557,57zł. z odsetkami umownymi od kwoty 7920zł od dnia 7 marca 2012r. do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił, nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa –Sądu Rejonowego w Starachowicach tytułem nieuiszczonej części opłaty od pozwu; odJ. D.kwotę 428zł, a od(...) Bank (...) S.A.z siedzibą weW.kwotę 93 zł., oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem kosztów procesu kwotę 735,30 zł.
Dokonując rozdzielenia kosztów pomiędzy stronami stosownie doart. 100 k.p.c., Sąd miał na uwadze, że ostatecznie powód wygrał sprawę w 62 % , a przegrał w 38 %.
Ustalając, że opłata od pozwu w sprawie wyniosła 695 zł, co stanowiło 5 % od dochodzonej pozwem kwoty 13 898,77 zł( z zaokrągleniem do pełnego złotego), a powód uiścił już kwotę 174 zł tytułem opłaty od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym, Sąd stwierdził ,iż powód winien uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Starachowicach dodatkowo kwotę 93 zł (695 zł x 0,38 – 174 zł), zaś pozwany kwotę 428 zł (695 zł x 0,62, pkt I.2 wyroku). Na koszty procesu przed Sądem pierwszej instancji złożyło się natomiast wynagrodzenie dla biegłejA. G.w kwocie 1185,97 zł, które również zostało rozdzielone pomiędzy stronami stosownie do wyniku sporu.
Z uwagi zatem na uwzględnienie apelacji jedynie w części , w pozostałym zakresie apelacja podlegała stosownie doart. 385 k.p.c.oddaleniu, o czym Sąd Okręgowy orzekł w punkcie II wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego, podobnie jak o kosztach procesu przed Sądem I instancji, Sąd Okręgowy oparł na podstawieart. 100 k.p.c.Ponieważ pozwany przegrał apelację w 62 % zobowiązany jest zwrócić stronie powodowej poniesione przez nią koszty w kwocie 428 zł, co stanowi 62 % uiszczonej przez powoda opłaty od apelacji (695 zł x 0,62, pkt III wyroku).
SSO Elżbieta Ciesielska  SSO Małgorzata Klesyk  SSO Anna Pniewska