Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 951/15
Data wyroku: 2015-10-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Lokal Mieszkalny
Podstawa prawna: art. 5 k.c.

Sygn. akt III Ca 951/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem z 10 kwietnia 2015 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwo MiastaŁ.przeciwkoA. M.iP. M.o zapłatę oraz orzekł o kosztach procesu.
Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł powód, skarżąc je w całości i zarzucając naruszenie:
-art. 233 § 1 k.p.c.przez błędne przyjęcie, że działanie pozwanych było w określonej sytuacji usprawiedliwione i tym samym zasługuje na ochronę prawną;
-art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościamiw brzmieniu obowiązującym w dniu zbycia przedmiotowego lokalu, poprzez jego błędną wykładnię, niezastosowanie i w konsekwencji oddalenie powództwa;
-art. 5 k.c.poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w niniejszej sprawie i w konsekwencji przyjęcie, że roszczenie powoda narusza zasady współżycia społecznego z uwagi na fakt, że: powód zgodnie z treścią obowiązującej w dacie zawarcia umowyustawy o gospodarce nieruchomościamijedynie może od pozwanych żądać zwrotu bonifikaty, a nie ma obowiązku tej bonifikaty żądać, dokonując zbycia zakupionej z bonifikatą od powoda nieruchomości pozwani działali nie w celu uzyskania korzyści majątkowej, a jedynie w celu poprawy warunków życiowych swojej rodziny, sytuacji majątkowej pozwanych, stanu ich zdrowia i zdrowia ich dzieci.
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o zmianę w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenie solidarnie od pozwanych na swoją rzecz kwoty 54.291,14 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 5 listopada 2011 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 6,10 zł (bez odsetek ustawowych), jak w pozwie oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych. Z ostrożności procesowej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest niezasadna.
Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie dokonał prawidłowej i odpowiadającej wymogomart. 233 § 1 k.p.c.oceny dowodów, w oparciu o którą wyprowadził również trafne wnioski jurydyczne. Sąd Okręgowy podziela podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku i przyjmuje ją za własną.
W istocie, skarżący stawiając zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c., koncentruje się na zwalczaniu dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny prawnej faktów ustalonych w toku postępowania. Zastrzeżenia apelacji, Sąd Okręgowy rozważył zatem w aspekcie zastosowania norm prawa materialnego do ujawnionych okoliczności sprawy.
Wbrew zapatrywaniom skarżącego, zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, nakazuje w pełni podzielić stanowisko Sądu Rejonowego, że jakkolwiek roszczenie powoda znajduje oparcie w dyspozycjiart. 68 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami(Dz. U. 1997.115.741 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia przez strony umowy sprzedaży przedmiotowego lokalu, to jednak nie może zostać uwzględnione z tego względu, iż zasadnym jest zarzut pozwanych, że żądanie powoda stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniuart. 5 k.c.
Otóż zważyć należy, że stosowanieart. 5 k.c.może wchodzić w grę w każdym wypadku, gdy w świetle określonego stanu faktycznego, przy uwzględnieniu treści konkretnej normy prawnej włącznie z jej celem, można mówić o tym, iż korzystanie przez osobę zainteresowaną z przysługującego jej prawa podmiotowego pozostaje w sprzeczności ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego.
Sens przedmiotowej instytucji wyraża się zatem w tym, że określone, objęte pozwem roszczenie, znajduje oparcie w przepisach prawa, a jedynie z uwagi na szczególne okoliczności danego przypadku udzielenie mu ochrony nie jest możliwe, bowiem prowadziłoby do rozstrzygnięcia rażąco sprzecznego z powszechnym poczuciem sprawiedliwości. Skoro tak, to z góry chybioną musi być argumentacja apelacji odnośnie jednoznacznej dyspozycjiart. 68 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami(Dz. U. 1997.115.741 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia przez strony przedmiotowej umowy.
W ocenie Sądu Okręgowego uwzględnienie roszczenia powoda w okolicznościach niniejszej sprawy, prowadziłoby do rozstrzygnięcia niemożliwego do zaakceptowania w świetle społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa do bonifikaty i prawa do żądania jej zwrotu oraz przyjętych w społeczeństwie zasad współżycia społecznego.
Zasadnie wskazał Sąd Rejonowy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadności powództwa w przedmiotowej sprawie w kontekścieart. 5 k.c.musi przede wszystkim uwzględniać ratio legis przepisu przyznającego prawo do bonifikaty i regulującego jej zwrot. Istotnie, wprowadzenie przedmiotowej bonifikaty miało na celu ułatwienie zakupu lokalu przez najemcę, dla którego lokal ten dotychczas stanowił centrum życiowe, umożliwiając mu znaczącą poprawę i stabilizację jego sytuacji mieszkaniowej, zaś przepisu przewidującego jej zwrot zapewnienie by faktycznie była ona wykorzystywana zgodnie z jej przeznaczeniem. Jak bowiem nie bez racji argumentuje skarżący bonifikata to w istocie pieniądze publiczne, które wydatkowane mają być w interesie lokalnej społeczności. Podkreślić należy, co zauważył Sąd Rejonowy, że cel ten został w realiach niniejszej sprawy w pełni zrealizowany, pomimo tego, iż pozwani sprzedali lokal wykupiony z bonifikatą jeszcze przed upływem karencji.
Nie może pozostać bez znaczenia, że lokal, który pozwani nabyli od gminy był mieszkaniem położonym w miejscu niebezpiecznym, hałaśliwym i zanieczyszczonym. W lokalu tym pozwani zamieszkiwali wraz z dwójką dzieci, z których syn (19 lat) cierpi na astmę oskrzelową, a córka (10 lat) pozostaje pod opieką lekarza specjalisty z podejrzeniem alergii układu oddechowego. Zalecenia lekarzy co do poprawy warunków mieszkaniowych były w znacznej mierze przyczyną podjęcia przez pozwanych decyzji o sprzedaży mieszkania.
Okoliczności te w powiązaniu z sytuacją materialną pozwanych, czynią nieodzownym wniosek, że sprzedaży lokalu wykupionego od powoda z bonifikatą pozwani dokonali wyłącznie w celu poprawy własnej sytuacji mieszkaniowej, której z uwagi na swoje położenie zdrowotne i materialne w istocie nie mieli możliwości poprawić w inny sposób. Pozwani postąpili zatem zgodnie z celem jaki przyświecał ustawodawcy to jest zapewnienie najemcom zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i poprawy warunków życia. Przeciwnie, wyzbycie się lokalu wykupionego na preferencyjnych zasadach, który miał służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, jedynie dla zysku, niewątpliwie byłoby sprzeczne z celem udzielenia bonifikaty. To jednak o takiej sprzeczności w realiach niniejszej sprawy mówić nie sposób.
Nie bez znaczenia dla oceny zasadności powództwa z perspektywyart. 5 k.c.jest również okoliczność, że pozwani (mimo pouczenia o treści art. 68 ust. 2 ustawy przy podpisywaniu umowy sprzedaży) byli do 2004 r. informowani przez pracowników Urzędu MiastaŁ.Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami, że na terenie miastaŁ.nie obowiązuje zwrot bonifikaty, bo nie ma stosownej uchwały Rady Miasta, że praktyka Gminy jest taka, że nie żąda się zwrotu bonifikaty w przypadku wcześniejszego zbycia.
Mając na uwadze wszystko powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację jako bezzasadną.
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy rozstrzygnął w oparciu oart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. ze stosowanym odpowiednioart. 105 § 2 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu z uwzględnieniem solidarnej odpowiedzialności pozwanych co do istoty sprawy. Na koszty poniesione przez pozwanych w postępowaniu apelacyjnym złożyło się jedynie wynagrodzenie ich pełnomocnika, ustalone w oparciu o§ 2 ust. 1 i 2, § 13 ust. 1 pkt. 1w zw. z § 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez z urzędu (Dz.U.2013.461 j.t. ze zm.).