Sąd Okręgowy w Suwałkach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 321/15
Data wyroku: 2015-12-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Witkowski
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza

Sygn. akt III U 321/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 grudnia 2015r.
Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Piotr Witkowski

Protokolant:

sekr. sądowy Beata Dzienis

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2015r. w Suwałkach
sprawyE. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o emeryturę
w związku z odwołaniemE. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
z dnia 4 maja 2015r. znak(...)

1

zmienia zaskarżoną decyzję i przyznajeE. S.prawo do emerytury od dnia(...).

2

zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.na rzeczE. S.kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt III U 321/15

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.decyzją z dnia 4.05.2015r. odmówiłE. S.prawa do emerytury.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2013r. poz.1440) w związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zm.) ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31.12.1948r. emerytura przysługuje, jeżeli spełnił łącznie następujące warunki:
- osiągnął wiek emerytalny, wynoszący 60 lat dla mężczyzn;
- nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego;
- w dniu wejścia w życie przepisów ustawy emerytalnej, tj. 1.01.1999r., udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat, w tym okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, wynoszący co najmniej 15 lat.
Zakład odmówiłE. S.prawa do emerytury, ponieważ nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a tylko 6 lat, 1 miesiąc i 11 dni.
Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku i uzyskanych w wyniku przeprowadzonego postępowania Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1.01.1999r. okresy składkowe w ilości 27 lat 7 miesięcy i 27 dni i nieskładkowe w ilości 19 dni.
Zakład poinformował, że do stażu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnych charakterze nie został uwzględniony okres zatrudnienia od 26.05.1976r. do 31.05.1992r. wPrzedsiębiorstwie (...)wS.gdzieE. S.był zatrudniony jako kierowca, ponieważ brak jest na ten okres świadectwa pracy wykonywania w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Dokumentacja archiwalna nie udowadnia pracy jako kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5t.
W odwołaniu od tej decyzjiE. S.wskazał, że nie zgadza się z nią, gdyż od 26.05.1976r. do 31.05.1992r. pracował wPrzedsiębiorstwie (...)jako kierowca, a od 1.07.1980r. do 31.05.1992r. jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 t z przyczepą samochoduS.. Praca zaś kierowcy samochodu ciężarowego jest pracą w szczególnych warunkach. Do wniosku dołączył obszerną dokumentacje potwierdzoną przez archiwum. Jego też pracę kierowcy samochodu ciężarowego potwierdzą świadkowie, z którymi pracował.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, uzasadniając jak w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy w Suwałkach ustalił i zważył, co następuje:

Odwołanie należało uznać za uzasadnione.
Zważywszy mianowicie na cały zebrany w sprawie materiał dowodowyi argumenty zaprezentowane przez odwołującego się uznać należało, że ma on również co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Jak wynika z orzecznictwa, czego potwierdzeniem jest choćby wyrok Sądu Najwyższego z dn. 2.02.1996r. II URN 3/95 (Lex 24774), w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Przepisy bowiemkodeksu postępowania cywilnegonie przewidują w tym względzie żadnych ograniczeń w postępowaniu przed sądami.
Ewentualne ograniczenia dowodowe wskazane w§2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zm.) bądź wynikające zrozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11.10.2011r.w sprawie postępowania w sprawie o świadczenia emerytalno –rentowe (Dz.U. z 2011r. Nr 237, poz. 1412), a poprzednio zrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno- rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz.U. z 1983r. Nr 10, poz. 49 ze zm.), sprowadzające się do złożenia na piśmie stosownych świadectw pracy, dotyczą wyłącznie postępowania przed organami rentowymi.
Zgromadzony w sprawie materiał dowody pozwolił natomiast na uwzględnienie do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia odwołującego się wPrzedsiębiorstwie (...)wS.od 1.07.1980r. do 31.05.1992r. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego. Na podstawie akt osobowych ustalono, iż od początku zatrudnienia odwołujący się pracował na stanowisku kierowcy. Z czasem nakładano na niego również dodatkowe obowiązki związane z ze spedycją oraz za i rozładunkiem. Od 26.05.1976r. pracował jako kierowca samochodu „Ż.”, a od 1.07.1980r. został kierowcą samochoduS.. W świetle pracowniczych akt osobowych odwołującego się i zeznań świadków okoliczności te nie powinny budzić wątpliwości. Może z akt osobowych wprost nie wynika, że od 1.07.1980r. do 31.05.1992r. odwołujący się był kierowcą samochodu ciężarowego, jednakże w obliczu zeznań wszystkich świadków w sprawie nie można uznać inaczej. Z zeznań bowiemW. B.,W. O.,W. G.,J. K.,J. M.,W. C.iE. O.jednoznacznie wynika, że odwołujący wPrzedsiębiorstwie (...)wS.był kierowcą samochodu ciężarowego. Może wszyscy oni nie pamiętali, że odwołujący się do połowy 1980r. jeździł samochodemŻ., jednak to nie czyni, że ich w pozostałym zakresie zeznania nie mogą być uznane za niewiarygodne. Od czasu zatrudnienia odwołującego się z tego okresu upłynęło już wiele lat i świadkowie mają prawo nie pamiętać, że do połowy 1980r. nie pracował on jako kierowca samochodu ciężarowego, a jako kierowca samochoduŻ., który nie jest samochodem ciężarowym. Przecież od tego czasu minęło 35 lat i przez następny okres 12 lat pracy odwołujący się utrwalił im się jego obraz jako właśnie już kierowcy samochodu ciężarowego, szczególnieS.. Poza tym należy zauważyć, że w aktach osobowych odwołującego się znajduje się jego pismo (k. 40) do dyrekcji Przedsiębiorstwa z prośbą o zmianę dodatku spedycyjnego, a to w związku z tym, że od 1.07.1980r. prowadzi już samochód „S.”, a nieŻ.-a, jak dotychczas. Pismo to w obliczu zeznań świadków przesądza o tym, że właśnie od 1.07.1980r. odwołujący był już kierowcą samochodu ciężarowego. Stanowisko natomiast kierowcy samochodu ciężarowego zostało ujęte do prac wykonywanych w szczególnych warunkach w powołanym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w Wykazie A Dziale VIII poz. 2 (prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
W sprawie mogła budzić wątpliwości kwestia dodatkowych czynności spedycyjnych bądź konwojenta jakich dokonywał odwołujący się. Wskazywać bowiem mogła na to, że odwołujący się nie świadczył pracy kierowcy samochodu ciężarowego w pełnym wymiarze czasu pracy. Kwestia jednak dodatkowych czynności spedytora, czy to konwojenta nie pozbawiała go pracy w szczególnych warunkach. Praca ta bowiem mieściła się niejako w obowiązkach kierowcy zwanego też kierowcą handlowym. Na mocy bowiem dodatkowych umów o pracę odwołujący się miał sam jako kierowca obowiązek prawidłowego przyjęcia towaru i następnie jego zdania po przewiezieniu. Naturalnym przecież jest, że musiałby i tak oczekiwać na załadunek i rozładunek towarów i materiałów. Czynnościami spedytora z resztą – jak z nich wynika – niejako przejmował materialną odpowiedzialność za to, co przewoził, a to było i jest naturalne. Podkreślić trzeba, że te dodatkowe czynności były obejmowane dodatkowymi umowami o pracę z zaznaczeniem, że nie wchodzących w zakres normalnych obowiązków kierowcy. Eliminowały więc potrzebę zatrudniania innych osób do wykonywania tych czynności. Gdyby zaś miał konwojentów to czekałby na załadunek i rozładunek i w tym czasie nie tracił przymiotu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Naturalnym bowiem jest, że kierowca samochodu ciężarowego nie prowadzili przez cały czas samochodu ciężarowego. Czeka na załadunek samochodu, a później jego rozładunek. Czynności zaś załadunku i rozładunku niejednokrotnie są bardzo długie, nieraz dłuższe niż sam przejazd samochodem. Niejednokrotnie też kierowca samochodu ciężarowego sam dokonuje załadunku towaru bez konwojenta, np. zwłaszcza ten, który jeździ cysternami i załadunku dokonuje poprzez odpowiednie przyłącze.
Mając więc powyższe na uwadze sąd nie podzielił opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, że w spornym okresie czasu pracy odwołujący się z uwagi na obowiązki konwojenta, czy to spedycyjne, związane też z załadunkiem towaru i odpowiedzialności za niego, nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze pracy w szczególnych warunkach. Trzeba też zauważyć, że świadkowie nie wskazywali, podobnie jak i sam odwołujący się, że zawsze kierowca samochodu ciężarowego wykonywał obowiązki konwojenta bądź spedycyjne. Raczej było regułą, że byli im przydzielani konwojenci bądź ładowacze i te właśnie osoby zajmowały się sprawami spedycyjnymi i załadunku i rozładunku. Kwestiami tymi kierowcy zajmowali się więc incydentalnie, kiedy nie było konwojentów bądź ładowaczy. Stąd w aktach osobowych odwołującego się jak i innych kierowców samochodów ciężarowych, co sądowi znane jest z urzędu, znajdują się właśnie cywilno – prawne umowy zawierane dobrowolnie przez kierowców w celu zwiększenia swego wynagrodzenia, bo dodatkowego wynagrodzenia, a pracodawcy uniknięcia komplikacji w przypadku braku odpowiedniej ilości pracowników konwojentów i ładowaczy.
W tych okolicznościach zresztą za Sądem Najwyższym (wyrok z dnia 12.04.2012r. II UK 233/11-Lex 1297790) powtórzyć należy, że jeżeli wykonywane prace stanowią integralną część (immanentną cechę) większej całości dającej się zakwalifikować pod określoną pozycją złącznika dorozporządzenia z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) to nie ma podstaw aby tej pracy nie zaliczyć do okresu uprawniającego do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dotyczy to też sytuacji kiedy czynności wykonywane w warunkach nienarażających na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia mają charakter incydentalny, krótkotrwały, uboczny. O takim stanie rzeczy możemy natomiast mówić odnośnie odwołującego się, który cały czas w angażach był wskazywany jako kierowca.
W obliczu więc powyższego nie powinno być wątpliwości, że odwołujący się spełnił wszystkie warunki do nabycia emerytury w obniżonym wieku emerytalnym na podstawieart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Posiada bowiem 25-letni okres składkowy i nieskładkowy niezbędny do jej otrzymania, w tym 15 lat pracy w szczególnych warunkach i ukończył 60 lat życia(...)., gdyżurodził się (...)Nie przystąpił też do otwartego funduszu emerytalnego.
W związku z tym Sąd Okręgowy, na mocyart. 47714§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i przyznał odwołującemu się prawo do emerytury od dnia(...). tj. od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego (wniosek o emeryturę złożył wcześniej, bo 1.04.2015r.).
PW/bd