Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 124/15
Data wyroku: 2015-02-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Dariusz Mazurek, Kazimierz Rusin, Anna Gawełko
Słowa kluczowe: Wybory
Podstawa prawna: art. 82 ustawy kodeks wyborczy

Sygn. akt I ACz 124/15

POSTANOWIENIE

Dnia 27 lutego 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym

Przewodniczący:

SSA Anna Gawełko

Sędziowie:

SA Kazimierz Rusin
SA Dariusz Mazurek (spr.)

po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnymsprawy z wnioskuB. N.
z udziałemKomisarza Wyborczego wP.
oraz Przewodniczącego Miejskiej Komisji Wyborczej wP.
protestu wyborczego
na skutek zażaleniawnioskodawcy
na postanowienie Sądu Okręgowego w Przemyślu
z dnia 29 grudnia 2014 r., sygn. akt I Ns 171/14
p o s t a n a w i a:

o d d a l i ć zażalenie.

UZASADNIENIE
B. N.we wniosku skierowanym do Sądu Okręgowego w Przemyślu kwestionował ważność wyborów przeprowadzonych w dniu16 listopada 2014 r. w związku ze zgłoszeniem przez Komitet Wyborczy WyborcówR. R.C.iTowarzystwa (...)kandydatów w wyborach do rady gminy, rad powiatów i sejmików województwa oraz wójtów burmistrzów i prezydentów miast na terenie województwa(...). Wnioskodawca zarzucił, że proces rejestracji komitetu wyborczego był niezgodny z prawem.
Komisarz Wyborczy wP.w odpowiedzi na wniosek domagał się oddalenia wniosku jako nieuzasadnionego.
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Przemyślu oddalił protest wyborczy.
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że rozstrzygając o ważności wyborów w związku ze złożonym przezB. N.protestem wyborczym miał na uwadze następujące okoliczności:
WnioskodawcaB. N.jest wyborcą i był uprawniony na podstawieart. 82 ustawy Kodeks wyborczydo złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności wyborów.
Sąd Okręgowy rozważył, że przedmiotem protestu była ważność wyborów, które to pojęcie należało interpretować szeroko, nie tylko jako akt zbiorowej woli wyborców prowadzącej do wyłonienia organów władzy, ale również jako procedurę, która wyrażenie tej woli umożliwia. Sąd ocenił, że pojęcie ważności wyborów należy rozumieć jako odnoszące się do wszystkich elementów składających się na postępowanie wyborcze i decydujące o jego prawomocności. Na tej podstawie ocenił, że przedmiotem protestu może być również procedura zawiadomienia i przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego. Sąd Okręgowy wskazał, że będący przedmiotem rozpoznania protest wyborczy oparty był o zarzut naruszeniaart. 97w związku zart. 95 § 3 ustawy Kodeks wyborczyoraz, że nie zachodziły podstawy do pozostawienia protestu bez rozpoznania.
Rozważając zasadność żądania wnioskodawcy o stwierdzenie nieważności wyborów Sąd Okręgowy wskazał, że oparł rozstrzygnięcie o następujące ustalenia faktyczne:
W dniu 27 sierpnia 2014 r. złożone została zawiadomienie o utworzeniu Komitetu Wyborczego WyborcówR. R.C.iTowarzystwa (...). Do zawiadomienia dołączono oświadczenie o utworzeniu komitetu wyborczego wyborców, wykaz obywateli popierających utworzenie komitetu wyborczego w wymaganej liczbie oraz inne dokumenty wymagane formalnie do przyjęcia zawiadomienia. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r. Komisarz Wyborczy wP.przyjął zawiadomienie dokonane przez Komitet Wyborczy WyborcówR. R.C.iTowarzystwa (...). Sąd Okręgowy ustalił, że na skutek wszczęcia przez Komisarza Wyborczego wP.stosownej procedury i po mediacji przeprowadzonej z Komitetem Wyborczym WyborcówR. R.C.iTowarzystwa (...)zmieniono nazywają komitetu wyborczego na Komitet Wyborczy WyborcówR. P.dlaP.. Postanowieniem z dnia 19 września 2014r. Komisarz Wyborczy wP.zmienił własne postanowienie z dnia 27 sierpnia 2014r. na podstawieart. 95 § 1 ustawy Kodeks wyborczyokreślając nową nazwę i skrót komitetu jako „Komitet Wyborczy WyborcówR. P.dlaP.” i(...). Ponadto poprzednio wydane postanowienie pozostawił w mocy w pozostałym zakresie, jak również pozostawił w mocy czynności podjęte przez komitet wyborczy przed wydaniem postanowienia.
W związku z opisaną sytuacją - jak ustalił Sąd Okręgowy - Komisarz Wyborczy wP.udzielał w trybie udostępnienia informacji publicznej informacji wraz z wyjaśnieniami z dotyczącymi okoliczności zmiany nazwy komitetu wyborczego.
W oparciu o takie ustalenia Sąd Okręgowy rozważył, że z przepisów dotyczących procedury stwierdzenia nieważności zawartych wustawie Kodeks wyborczywynika, że skuteczność złożonego protestu wyborczego uzależnione jest nie od wykazania naruszenia przepisów, ale od naruszenia mającego wpływ na wynik wyborów. Analizując przepisy dotyczące zawiadomienia i przyjmowania zawiadomienia o powstaniu komitetu wyborczego lub Sąd Okręgowy ocenił, że Komitet Wyborczy WyborcówR. C.utworzony został zgodnie zart. 89 § 1 ustawy kodeks wyborczyprzez co najmniej piętnastu obywateli. Zawiadomieniu o utworzeniu komitetu zostało dokonane przed upływem ustawowego terminu. Osoby dokonujące zgłoszenia powstania komitetu spełniły wszystkie formalnie wymagane przez ustawę wymogi do rejestracji, za wyjątkiem oznaczenia nazwy komitetu. Bowiem nazwa Komitetu Wyborczego WyborcówR. C.zgłoszonego w wyborch samorządowych 2014 roku częściowo pokrywała się z nazwą zarejestrowanego w sądowym rejestrze stowarzyszeń Stowarzyszenia dlaP.(...). Analizując procedurę oceny zgodności nazwy komitetu wyborczego z przepisamiustawy kodeks wyborczySąd Okręgowy ocenił, że przyjmując zawiadomienie o powstaniu komitetu - mimo zaistnienia wady w postaci nieprawidłowej nazwy - umożliwiało dokonanie stosownych korekt w ramach procedury zgłoszenia w trybieart. 97 § 1 ustawy Kodeks wyborczy. Czynności te Komisarz Wyborczy podjął po upływie terminu do dokonania zgłoszenia komitetów wyborczych wydając postanowienie w dniu 19 września 2014 r. Jednak w ocenie Sądu Okręgowego upływ tego terminu w nie miał istotnego znaczenia dla przyjęcia wpływu tego uchybienia na ważność wyborów, bowiem również w przypadku zastosowania procedury naprawczej w ostatnim dniu terminu do zgłoszenia komitetów zmiana nazwy komitetu nastąpiłaby już po upływie terminu do przyjęcia zawiadomienia.
Sąd Okręgowy ustalił i ocenił, że popełnione uchybienia nie miały żadnego wpływu na ważność wyborów zwłaszcza na ważność dokonanego pierwotnie zawiadomienia. Ocenił, że postanowienie Komisarza Wyborczego po przyjęciu zawiadomienia w dnia 27 sierpnia 2014 r. stanowiło umocowanie do działania dla komitetu wyborczego i podstawę do przekonania o prawidłowości rejestracji. Sąd Okręgowy rozważył też, że nie zostało wykazane przez wnioskodawcę aby funkcjonowanie komitetu wyborczego pod nazwą tożsamą z nazwą stowarzyszenia miało jakikolwiek wpływ na decyzje wyborców o głosowaniu naR. C.jako kandydata na prezydenta, czy kandydatów na radnych zgłoszonych przez ten komitet. Wskazał, że nawet z pierwotnej nazwy komitetu wyborczego jednoznacznie wynikało że chodzi o komitet wyborczy wyborców konkretnej osoby oznaczonej z imienia nazwiska, która kandydowała na prezydenta miasta. Ustalił Sąd Okręgowy, że prawidłowa nazwa komitetu widniała na kartach do głosowania oraz funkcjonowała w przestrzeni publicznej niemal w okresie dwóch miesięcy poprzedzających dzień głosowania. W tych okolicznościach w ocenie Sądu Okręgowego nie było możliwe dokonanie jakiejkolwiek pomyłki przez wyborców co do zidentyfikowania komitetu wyborczego.
Z rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego Przemyślu nie zgodził się w wnioskodawca zaskarżając je w całości zażaleniem i zarzucił, że Sąd Okręgowy dokonał wadliwej oceny prawnej co do braku wadliwości procedury związanej z przyjęciem zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego. Skarżący argumentował, że bezprawne było działanie Komisarza Wyborczego wP.polegające na przeniesieniu podpisów zebranych przez Komitet Wyborczy WyborcówR. R.C.iTowarzystwa (...)na rzecz Komitetu Wyborczego WyborcówR. C.porozumienie dlaP..
Skarżący argumentował, że przyjęcie zgłoszenia o powstaniu Komitetu Wyborczego WyborcówR. R.C.iTowarzystwa (...)było prawnie niedozwolone i bezskuteczne. Dlatego w ocenie skarżącego Sąd Okręgowy dowolnie przyjął, że rejestracja Komitetu Wyborczego WyborcówR. P.dlaP.nastąpiło w ustawowym terminie. Argumentował, że działania Komisarza Wyborczego wP.naruszały przepisyustawy kodeks wyborczyzwłaszcza były sprzeczne z art. 95 § 3 ustawy. Ponadto wskazywał na okoliczności, z których wynikało że Komitet Wyborczy WyborcówR. C.korzystał z niedozwolonego finansowania w kampanii wyborczej oraz, że sposób prowadzenia kampanii przez komitet wyborczy sugerował, że jest to kampania prowadzona przez stowarzyszenie i Towarzystwo, których nazywa wykorzystano w nazwie komitetu wyborczego.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznając zażalenie wnioskodawcy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia zażalenia przede wszystkim zwraca uwagę na prawidłowo dokonane przez Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalenia faktyczne, co było warunkiem dokonania prawidłowej oceny prawnej. Dlatego dokonane przez sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne Sąd Apelacyjny w całości uznał za własne. Trafnie dokonane ustalenia faktyczne pozwoliły Sądowi Okręgowemu na dokonanie prawidłowej oceny prawnej.
Sąd Apelacyjny podzielając w całości tę ocenę uznał jednak za konieczne odniesienie się bezpośrednio do zarzutów podniesionych w zażaleniu wnioskodawcy.
Należy podzielić stanowisko Sądu I in stancji, że ze względu na doniosłość aktu wyborczegoustawa z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczysankcjonuje wart. 82 § 1tylko taki rodzaj naruszeń prawa, w tym prawa wyborczego, które miało wpływ na przebieg głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wynik wyborów. Trafnie ocenił Sąd Okręgowy, że procedura zmiany nazwy komitetu wyborczego dokonana już po formalnym przyjęciu zgłoszenia o powstaniu komitetu wyborczego pod nazwą Komitet Wyborczy WyborcówR. C.(...)iTowarzystwa (...)nie miała żadnego wpływu na ważność wyborów i akt głosowania. Słusznie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że biorąc pod uwagę treśćart. 85 § 1 i 2 w ustawy Kodeks wyborczyczynności określone w kodeksie związane z utworzeniem komitetu wyborczego obłożone są sankcją nieważności tylko w przypadku ich podjęcia przed ogłoszeniem aktu o zarządzeniu wyborów. Ustawa nie przewidziała takiej sankcji dla czynności związanych z tworzeniem komitetu wyborczego podjętych w terminie po ogłoszeniu aktu o zarządzeniu wyborów. Zakładając, logikę w działaniach w ustawodawcy przy stanowieniu przepisów ustawy należało ocenić, że nie przewidując takiej sankcji dla tych czynności w ustawie wolą ustawodawcy było aby ewentualne naruszenia prawa po zarządzeniu wyborów uwzględniać tylko w trybie przewidzianym w ustawie, zwłaszcza w trybie przewidzianym wart. 82 oraz 392 i nast. ustawy Kodeks wyborczy. Procedura związana z tworzeniem komitetu wyborczego kończył się dla tego komitetu w terminie przyjęcia przez właściwy organ wyborczy zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego (art. 85 § 1). Zgodnie zart. 92 § 4 ustawy Kodeks wyborczynazwa komitetu wyborczego wyborców zawiera wyrazy „Komitet Wyborczy Wyborców” oraz nazwę komitetu wyborczego lub skrót jego nazwy odróżniające się wyraźnie od nazw i skrótów nazw innych komitetów wyborczych. Jednocześnie zgodnie z art. 95 § 3 ustawy nazwa, skrót nazwy komitetu wyborczego wyborców muszą być różne w od nazw partii politycznych lub organizacji, wpisanych odpowiednio do ewidencji lub rejestru prowadzonych przez właściwy organ. Prawidłowo ocenił Sąd Okręgowy, że w przypadku gdy nazwa komitetu wyborczego wyborców nie odpowiada tej zasadzie jedyną sankcją jaka może być zastosowana jest wezwanie przez Komisarza Wyborczego skierowane do osób reprezentujących komitety wyborcze doprowadzenia nazwy komitetu wyborczego wyborców do stanu zgodnego z prawem. Również w okolicznościach niniejszej sprawie doszło z inicjatywy komisarza wyborczego w do wdrożenia takiej procedury. Jako gołosłowne należało ocenić twierdzenie wnioskodawcy, że zebrane przez komitet wyborczy wyborcówR. C.podpisy na listach poparcia przed dokonaniem zgłoszenia powstanie komitetu i przed zmianą nazwy komitetu i zostały „przeniesione” w sposób bezprawny w na rzecz komitetu wyborczego wyborców, którego nazwa ustalona została postanowieniem komisarza wyborczego wP.z dnia 19 września 2014 r. Uznanie w tym zakresie twierdzeń wnioskodawcy za uzasadnione wymagałoby od niego udowodnienia, że Komitet Wyborczy WyborcówR. P.dlaP.i był komitetem wyborczym założonym przez inne osoby niż komitet wyborczy wyborcówR. C.(...)iTowarzystwa (...). Nie budzi jednak wątpliwości Sądu Apelacyjnego, że pomimo zmiany nazwy nie doszło do zmian personalnych w tym komitecie, a wnioskodawca nawet nie powoływał się na taka okoliczność. Jednocześnie wnioskodawca nie wykazał aby osoby, które poparły utworzenie komitetu swoimi podpisami działały pod wpływem błędu spowodowanego nieprawidłową nazwą komitetu.
Najistotniejszym uprawnieniem komitetu wyborczego jest zgodnie zart. 84 § 1 ustawy Kodeks wyborczyprawo zgłaszania kandydatów w wyborach. W przypadku wyborów do organów jednostek samorządu terytorialnego prawo zgłaszania kandydatów przysługuje komitetom wyborczym tworzonym przez partie polityczne i koalicję tych partii, stowarzyszenia i organizacje społeczne, oraz przez wyborców. Dokonane przez komitet wyborczy w dniu 27 sierpnia 2014r. zawiadomienie o powstaniu komitetu wyborczego przyjęte tego samego dnia przez Komisarza Wyborczego wP.było zawiadomieniem dokonanym przez komitet wyborczy wyborców – a zatem komitetu założonego na podstawieart. 89 § 1 ustawy Kodeks wyborczy. Wykluczało to jakikolwiek związek tego komitetu z organizacjami, które mogły tworzyć komitety wyborcze w wyborach samorządowych na podstawieart. 84 § 4 ustawy Kodeks wyborczy. Okoliczność ta nie mogła ujść uwadze racjonalnie działającemu wyborcy.
Nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Przemyślu podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące finansowania kampanii wyborczej. Okoliczności te mogły być jedynie podstawą odpowiedzialności pełnomocnika finansowego komitetu wyborczego w sytuacji gdyby zostało wykazane naruszenie dyscypliny finansowej w trakcie kampanii wyborczej.
Z opisanych wyżej względów Sąd Apelacyjny nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia oddalił zażalenie wnioskodawcy na podstawieart. 385 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 k.p.c.i w związku zart. 13 § 2 k.p.c.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji.