Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII P 11/15
Data wyroku: 2015-10-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Zakaz Konkurencji
Podstawa prawna: art. 101^2^ § 2 i 3 k.p.

Sygn. akt VIII P-Pm 11/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 października 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Kalinka

Protokolant:

Ewa Grychtoł

po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. w Gliwicach
sprawyz powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
wG.
przeciwkoŁ. L.(L.)
oodszkodowanie z tytułu naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji

1
oddala powództwo;

2
zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Teresa Kalinka

Sędzia
Sygn. VIII P-Pm 11/15

UZASADNIENIE
Powód(...) sp. z o.o.wG.w dnia 23 lutego 2015 roku złożyła pozew o zapłatę kwoty 150 000 zł od powodaŁ. L.(L.) wraz z kosztami postępowania ,w tym kosztami zastępstwa procesowego. Z uzasadnienia pozwu wynika że pozwany był zatrudniony w powodowej firmie na stanowisku asystenta działu handlowego w pełnym wymiarze czasu pracy . W dniu 1 lutego 2012 roku strony zawarły umowę o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy i o zakazie konkurencji po jego ustaniu. Pozwany zobowiązał się przez okres 12 miesięcy od ustania stosunku pracy nie świadczyć pracy w oparciu o umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło lub na jakiejkolwiek innej podstawie na rzecz jakiegokolwiek podmiotu prowadzącego działalność konkurencyjną wobec powoda. Pozwanemu przysługiwało odszkodowanie w wysokości miesięcznie po 972,25 zł, które powód wypłacał pozwanemu do 5 dnia każdego miesiąca trwania zakazu, począwszy od lipca 2014 roku, to jest od daty ustania stosunku pracy.
Powód uzyskał informację, że pozwany mimo obowiązującej go umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, pracuje dla konkurencyjnej wobec powoda firmy. Pozwany, pomimo tego, że zobowiązał się da niepodejmowania pracy w konkurencyjnych firmach naruszył nałożony przez siebie obowiązek i w związku z tym, powód nałożył na niego karę umowną w wysokości 150 000 zł. Wezwał do dobrowolnego spełnienia świadczenia.
Pozwany stwierdził że umowa o zakazie konkurencji go nie wiąże, ponieważ kara umowna jest rażąco wygórowana. Zdaniem strony powodowej te zastrzeżenia są nieuzasadnione. Podniosła że szereg klientów będących kontrahentami powoda po odejściu z pracy pozwanego i podjęciu przez niego pracy w konkurencyjnej firmie zaprzestało, lub drastycznie zmniejszyło zakupy u powoda. Odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji ustalono w wysokości 25 % wynagrodzenia podstawowego za każdy miesiąc obowiązywania tej umowy, co jest zgodnie zartykułem 1012§ 3 k.p..
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Przyznał że pracując na stanowisku asystenta działu handlowego w powodowej spółce w dniu 1 lutego 2012 roku zawarł umowę o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy i po jego ustaniu. Przyznał również, że jest zatrudniony w spółce , ale pracę podjął wobec ustania
wiążącego go zakazu konkurencji w wyniku niewywiązywania się przez powoda z obowiązku zapłaty odszkodowania. Otrzymywał on bowiem odszkodowanie w wysokości niższej niż przewidziane wartykule 1012§ 3 k.p..k.p.. Minimalna wysokość odszkodowania uzależniona jest od wynagrodzenia realnie otrzymanego przed pracownika przed ustaniem stosunku pracy. Pozwany otrzymywał natomiast 25 % wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 3889 zł, od 1 lutego 2014 roku wynagrodzenie zasadnicze miało wynosić 4278 zł, ale po złożeniu wypowiedzenia przez pozwanego pracodawca uchylił się od skutków oświadczenia woli i nadal wypłacał mu wynagrodzenie w wysokości 3889 zł. Do wynagrodzenia w zasadniczego należy doliczyć wynagrodzenie w naturze o wartości 25 zł oraz premie za wyniki sprzedaży. . Przedstawił wykazy zarobków otrzymanych okresie zatrudnienia spółce za okres od 1maja 2013 roku do 31 2014 roku. Stwierdził, że wysokość odszkodowania winna była wynosić 1175 zł 57 gr brutto, a powód wypłacał po 972 zł 25 gr. brutto Biorąc pod uwagę że powód wypłacał pozwanemu wynagrodzenie odszkodowanie w zaniżonej wysokości, to stosownie doartykułu 1012§ 2 k.p.stwierdzić należy, że zakaz konkurencji w stosunku do pozwanego przestał obowiązywać. Na poparcie swojego stanowiska wskazał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2013 rok sygn. II PK 176/12. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2001 sygn. 1 PKN 315 /00.
Z ostrożności procesowej pozwany podniósł, że ustalona w umowie o zakazie konkurencji kara umowna jest a rażąco wygórowana w rozumieniuart. 484 § 2 k.c..
Do podjęcia zatrudnienia w konkurencyjnej spółce zmusiła go sytuacja życiowa. Nie był w stanie utrzymać żony, dziecka i siebie otrzymując miesięcznie wyłącznie kwotę 797,25 zł tytułem odszkodowania .
Mediacje nie przyniosły skutku. Za stronę powodową nikt się nie stawił na wyznaczony przez mediatora termin.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Ł. L.był zatrudniony w powodowej spółce od 3 lutego 2010 roku do 31 maja 2014 roku, najpierw na stanowisku asystenta działu handlowego, a od 1 lutego 2012 do 31 maja 2014 roku na stanowisku handlowca. Umowa o pracę uległa rozwiązaniu na podstawie wypowiedzenia przez pracownika.
W dniu 1 lutego 2012 roku strony zawarły umowę o zakazie konkurencji. W § 1 umowy pracownik zobowiązał się w okresie zatrudnienia oraz po ustaniu stosunku pracy nie prowadzić działalności konkurencyjnej w stosunku do działalności prowadzonej przez pracodawcę. Zakaz konkurencji obowiązywać miał przez okres trwania stosunku pracy oraz po ustaniu stosunku pracy przez okres 12 miesięcy. W pkt 5 § 1 przewidziano odszkodowanie w wysokości 25 % wynagrodzenia, zgodnie zartykułem 1012z§ 3 k.p.miesięcznie, płatne do dnia 5 każdego miesiąca trwania zakazu po ustaniu stosunku pracy . § 4 w pkt 1 przewidywał karę umowną w wysokości 150 000 złotych w przypadku naruszenia zakazu konkurencji przez pracownika.
Pozwany otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 3889 zł brutto. Dodatkowo otrzymywał wynagrodzenie w naturze po 25 zł miesięcznie i premię nazwaną bonusem. W miesiącu lutym 2014 wynagrodzenie zasadnicze pozwanego wynosiła 4278 zł. Po złożeniu wypowiedzenia przez pozwanego powód nakazał zwrot “nadpłaconego” wynagrodzenia, na co pozwany wyraził zgodę. Pozwany w miesiącu listopadzie 2013 roku i w miesiącu lutym 2014 roku otrzymał premie za wynik sprzedaży, w wysokości 3090 i(...), a w czerwcu 2013 roku dodatkowo kwotę 557,54 zł tytułem wynagrodzenia w naturze.
Powód wyliczył należne odszkodowanie należne pozwanemu biorąc pod uwagę wyłącznie wysokość wynagrodzenia zasadniczego w kwocie 3889 zł co dało 972,25 zł. Z uwzględnieniem otrzymanych premii i świadczenia w naturze odszkodowanie winno wynosić 1175,57 złotych brutto. (k. 79 a.s.)
Pozwany w toku przesłuchania przyznał, że podjął od lipca 2014 roku pracę w konkurencyjnej firmie. Był świadomy konsekwencji naruszenia przepisów z umowy o zakazie konkurencji. Otrzymywana kwota tytułem odszkodowania w wysokości około 800 zł miesięcznie netto nie pozwalała na utrzymanie rodziny.
Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie akt osobowych pozwanego , odcinków wypłaty za rok poprzedzający rozwiązanie umowy o pracę, zeznań świadkaJ. S.(karta 93 akt sądowych) przesłuchania pozwanego(k. 94-95 a.s.) Dowodom tym dał wiarę. Zdaniem sądu nie budzą one wątpliwości . Pozwany przyznał, że podjął pracę w konkurencyjnej firmie. W związku z powyższym sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania kolejnych zawnioskowanych przez stronę powodową świadków i o zwrócenie się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Narodowego Funduszu Zdrowia na okoliczność objęcia ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnymi pozwanego. Zdaniem sądu przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez stronę powodową jest zbędne z uwagi na fakt że pozwany przyznał, iż pracuje w firmie konkurencyjny dla powoda.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Zawarcie umowy o zakazie konkurencji jest możliwe tylko z pracownikami, którzy mieli dostęp do szczególnie ważnych informacji, a ujawnienie tych danych mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Pozwany jako handlowiec miał dostęp do takich informacji ,bowiem znał klientów powoda oraz warunki zawieranych umów z klientami.
W § 1 umowy z dnia 1 lutego 2012 roku określono zakres przedmiotowy oraz podmiotowy poprzez określenie jaka działalność jest uznana za konkurencyjną i na rzecz jakiego rodzaju podmiotów nie wolno prowadzić działalności konkurencyjnej. Warunkiem koniecznym w umowy o zakazie konkurencji po zakończeniu stosunku pracy jest określenie czasu trwania tego zakazu oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi. Odszkodowanie to nie może być niższe niż 25 % wynagrodzenia otrzymywanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy, przez okres odpowiadający okresem okresowi obowiązywania zakazu konkurencji .
Z § 1 pkt 5 umowy o zakazie konkurencji wynika, że pracownikowi przysługuje przez okres trwania zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy o odszkodowanie w wysokości 25%t wynagrodzenia, zgodnie zartykułem 1012§ 3 k.p.miesięcznie, płatne do dnia 5 każdego miesiąca trwania zakazu. Pierwszą ratę odszkodowania pozwany otrzymał w dniu 5 czerwca 2014 roku łącznie z wynagrodzeniem za miesiąc maj . Wysokość tego odszkodowania była niższa od ustalonego wart. 1012§ 3 k.p.. Z treści tego przepisu wynika, że minimalne odszkodowanie oblicza się na podstawie wynagrodzenia otrzymanego w czasie trwania zatrudnienia. Ustalony umownie okres trwania zakazu konkurencji ma w tym przepisie znaczenie ograniczające czas zatrudnienia, za który należy liczyć otrzymane przez pracownika wynagrodzenie. Wykładnia językowa prowadzi do wniosku żeart. 1012§ § 3należy odczytać w ten sposób, iż minimalna kwota odszkodowania nie może być niższa niż 25 % wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi zakazu konkurencji. Wypłacane o odszkodowanie było niższe, co sam powód przyznał przesyłając pozwanemu w dniu 4 maja 2015 roku kwotę 2030 zł, 29 gr tytułem odszkodowania z tytułu umowy o zakazie konkurencji (karta 79 akt sądowych ). Powód przy ustalaniu wysokości należnego odszkodowania nie wziął pod uwagę wszystkich składników wynagrodzenia, które pozwanemu wypłacono, wskutek czego było ono niższe od przewidzianego wart. 1012§ 2 k.p.
Art. 1012§ 2 k.p.przewiduje dwie sytuacje, w których przestaje obowiązywać zakaz konkurencji i były pracownik może podjąć działalność objętą umową o zakazie konkurencji , mimo i ż umowa obowiązuje w dalszym ciągu Jedną z tych sytuacji jest niewywiązywanie się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania . W takim przypadku były pracownik ma prawo wyboru pomiędzy podjęciem działalności konkurencyjnej i utratą prawa do odszkodowania ,a dochodzeniem zapłaty odszkodowania i nie podejmowaniem działalności objętej zakazem. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 27 maja 2009 roku II PK 303 /08 opóźnienie wypłaty odszkodowania należnego pracownikowi z tytułu zawartej umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy może oznaczać niewywiązywanie się z obowiązku wypłaty odszkodowania w rozumieniu powołanego przepisu, powodujące ustanie zakazu konkurencji Przez niewywiązywanie się z obowiązku wypłaty odszkodowania należy również rozumieć wypłatę odszkodowania w niższej wysokości niż wynikającej z umowy o zakazie konkurencji. bądź w wysokości niższej od przewidzianej wartykule 1012§ 3 k.p.
Na temat ustalania wysokości odszkodowania wypowiadał się wielokrotnie Sąd Najwyższy. I tak w wyroku i II PK 330 /11 stwierdził, że wysokość odszkodowania za powstrzymanie się od działalności konkurencyjnej zależy od realnie otrzymanego wynagrodzenia a nie od wynagrodzenia urlopowego. Wyjaśniono, że chodzi o wynagrodzenia otrzymane , a nie wynagrodzenia umówione. Skoro powód wypłacał odszkodowanie w wysokości niższej od 25% wynagrodzenia realnie otrzymywanego przez pozwanego, to zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy nie zaczął obowiązywać . Pozwany był zatrudniony u powoda do końca maja 2014 roku, a w konkurencyjnej firmie podjął pracę w lipcu 2014 roku. Zdaniem sądu nie obowiązywał go zakaz konkurencji, a co za tym idzie bezzasadne jest żądanie kary umownej przewidzianej § 4 umowy z dnia 1 lutego 2012 roku. W związku z tym powództwo jako bezzasadne oddalono.
Dodatkowo sąd pragnie w zauważyć, że w całości podziela stanowisko pozwanego , że ustalona kara umowna w wysokości 150000 złotych była rażąco wygórowana w rozumieniuart. 484 § 2 k.c.. Pozwany z tytułu powstrzymywania się o działalności konkurencyjnej miał otrzymać niecałe 12 000 zł, Dysproporcja pomiędzy odszkodowaniem a karą umowną jest rażąca.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 kpcw związku z§ 6 pkt 6 i § 11 pkt 1 ust.2 r rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
(-) SSO Teresa Kalinka