Sąd Okręgowy w Gliwicach
IX Zamiejscowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX U 650/15
Data wyroku: 2015-09-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Konieczna
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art.477^14^§1kpc w zw. z art.22kp i art. 6 ust.1 pkt 1 , art. 11 ust. 1 art.12ust. 1 , art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych  ( Dz.U. z 2009r. Nr 205,poz. 1585 ze zm.)
Teza: Wola stron stosunku prawnego nie może decydować o jego charakterze prawnym jeżeli okoliczności faktyczne wskazują , że w rzeczywistości nie odpowiada on definicji ustawowej dla ustalenia czy dany stosunek jest umową o dzieło  czy umową o pracę decydujące znaczenie ma ustalenie  cech tych stosunków kolejno z uregulowań art. 627 kc  i art. 22 § 1 kp.

Sygn. akt IX U 650/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 września 2015 r.
Sąd Okręgowy___________________w Gliwicach Wydział IX

    Sąd Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychOśrodek Zamiejscowy w Rybniku

w składzie:

Przewodniczący:

SSO Maria Konieczna

Protokolant:

Iwona Porwoł

przy udziale ./.
po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. w Rybniku
sprawy z odwołaniaP.P.U.H. (...) Sp. z o.o.wŻ.przy udziale zainteresowanegoK. P.(P.) i z odwołaniaK. P.(P.) przy udziale zainteresowanejP.P.U.H. (...) Sp. z o.o.wŻ.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o ustalenie podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i chorobowemu
na skutek odwołaniaP.P.U.H. (...) Sp. z o.o.wŻ.iK. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
z dnia 15 lutego 2013 r. Znak:(...)
oddala odwołania.
Sędzia
Sygn. akt. IX U 650/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15.02.2013 r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.stwierdził, żeK. P.jako pracownik u płatnika składekPPUH (...) Spółka z o.o.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i chorobowemu w okresach od: dnia 03.12.2007r. do dnia 15.09.2009r., od dnia 19.10.2009r. do dnia 02.12.2009r. i od dnia 27.02.2010r. do dnia 30.11.2010r.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że w okresach wskazanychw zaskarżonej decyzjiK. P., w ramach umów o dzieło zawartych z powołaną Spółką, został zobowiązany do wykonywania szalunków oraz prac pomocniczych i porządkowych. Prace te były wykonywane na terenie spółki, pod nadzorem szefa produkcji, kierowników i laborantów, którzy codziennie kontrolowali jakość i ilość wykonywanej pracy, na ogół od poniedziałku do piątku, w systemie trzyzmianowym, w godzinach wyznaczonych przez kierownika.
Wskazywane okoliczności, dodatkowo zatrudnienie przez kilka miesięcy, dotyczące wykonywania pracy czynią usprawiedliwionym twierdzenie, iż realizacja zobowiązania umowy o dzieło dokonywała się w sposób znamionujący stosunek pracy, praca wykonywana przezK. P.miała cechy stosunku pracy w rozumieniuart. 22 § 1 kodeksu pracyi stąd organ rentowy objąłK. P.ubezpieczeniami jak w zaskarżonej decyzji jako pracownika.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósłpłatnik składekPPHU (...) Spółka z o.o.wŻ.orazK. P.wnosząc o jej zmianę.
Odwołująca się Spółka w uzasadnieniu odwołania podniosła, żeK. P.w latach 2007-2010 świadczył na rzecz Spółki usługi na podstawie umów o dzieło. Podkreśliła, że podnoszona przez organ rentowy okoliczność zatrudnieniaK. P.przez kilka miesięcy jest bez znaczenia dla kwalifikacji prawnej umowy wiążącej go ze Spółką, gdy obowiązujące przepisy nie przewidują żadnych ograniczeń czasowych wykonania dzieła przez wykonawcę. Termin wykonania dzieła należy do tych elementów umowy, które strony mogą swobodnie kształtować, strony zawierając umowę o dzieło ustalają termin jego wykonania.
Odwołujący sięK. P.w uzasadnieniu odwołania podniósł, że w okresach wskazanych przez organ rentowy zawierał z odwołującą się Spółką umowy o dzieło, które określały dzieło, jakie ma wykonać, wykonywał je samodzielnie, nie wykonywał tych umów pod kierownictwem lub nadzorem zarządu, czy pracowników spółki, którzy sprawdzali jedynie czy wykonywane przez niego dzieła spełniają określone wymagania. Odwołujący się wskazał nadto, że okres, na jaki zawierał umowy o dzieło wynikał z uzgodnionego ze Spółką czasu niezbędnego dla wykonania umówionego dzieła.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołania wniósł o ich oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji.
Sąd połączył sprawy do łącznego rozpoznania. Odwołujący się w sprawach tych występowali wzajemnie jako zainteresowani.
W wyniku rozpoznania sprawy tut. Sąd wyrokiem z dnia 14 marca 2014r.zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż stwierdził brak podstaw do ustalenia, żeK. P.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i chorobowemu w okresach od dnia 3 grudnia 2007r. do dnia 15 września 2009r., od dnia 19 października 2009r do dnia 2 grudnia 2009r. i od dnia 27 lutego 2010r. do dnia 30 listopada 2010r.
Na skutek apelacjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych od tegoż wyroku Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 7 maja 2015r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę tut. Sądowi do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny podniósł, iż zeznania świadkaS. S., który nie nadzorował prac odwołującego sięK. P.( ani też nie zawierał z nim umów w imieniu spółki ) oraz zapisy spornych umów, przy biernej postawie odwołujących się stron nie stanowią dostatecznej podstawy do stanowczego rozstrzygnięcia niniejszego sporu, wbrew odmiennemu stanowisku sądu I – szej instancji, mając na uwadze, że obie strony spornych umów przyznają, iż odwołujący sięK. P.uczestniczył w jednym z zasadniczych i podstawowych etapów produkcji odwołującej się Spółki, co wymaga wyjaśnienia z jakich przyczyn czynności te nie były wykonywane przez pracowników Spółki o takim profilu działalności.
Sąd Apelacyjny podkreślił, że wydanie wyroku w sprawie w istocie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, w szczególności w sytuacji dysponowania aktami kontroli przeprowadzonej przez organ rentowy ( powołanymi przez Sąd I-szej instancji jako dowód w sprawie, a faktycznie nie załączonymi do akt sprawy ) Sąd oceni ewentualną potrzebę ponownego przesłuchania świadkaS. S., przesłuchania w takim charakterzeŁ. S. (1)i rozważy, czy odwołujący sięK. P.w spornych okresach istotnie samodzielnie wytwarzał w określonym czasie konkretne, zindywidualizowane działa o charakterze materialnym w rozumieniuart. 627i następnychkodeksu cywilnego, czy też pod kierunkiem kierowników (mistrzów i laborantów) wykonywał swoje czynności w warunkach, o których mowa wart. 22 kodeksu pracy, co winno skutkować objęciem obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi po myśliart. 6 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Odwołujący sięK. P.w spornym okresie od: 03.12.2007r. do 15.09.2009r., od 19.10.2009r. do 02.12.2009r. i od 27.02.2010r. do 30.11.2010r. zawarł z odwołującą się Spółką 35 umowów o dzieło w ramach których został zobowiązany do samodzielnego wykonania różnego rodzaju szalunków budynków (budów każdorazowo skonkretyzowanych w tych umowach): słupów, stropów, ścian oporowych, także innych – np. wag samochodowych. Część umów dotyczyło wykonania prac pomocniczych przy wykonywaniu szalunków jw. lub przy produkcji elementów budowlanych. Umowy te określały ilość wymaganej do wykonania pracy przez wskazanie liczby elementów (kompletów), które odwołujący miał wykonać. Umowy zawierane były na wskazany w nich okres, w większości obejmujący 1 miesiąc, z przerwami przypadającymi na dni wolne od pracy, określony był termin wykonania szalunków - zmianie ulegała ilość kompletów do wykonania, w zależności od rodzaju szalunku.
Wynagrodzenie przewidziane w poszczególnych umowach o dzieło było różne.
Ustalono, że zapłata ryczałtowego wynagrodzenia nastąpi w terminie do 10 następnego miesiąca po ustalonym terminie zakończenia pracy, w terminie płatności wynagrodzeń dla pracowników.
W razie niewykonania szalunków w terminie przewidziano karę umowną za każdy dzień zwłoki.
Odwołujący sięK. P.realizował umowy, wykonywał formę szalunku samodzielnie, w oparciu o konkretny rysunek techniczny, który otrzymał do wglądu.
Pracę wykonywał na terenie odwołującej się Spółki, na ogół od poniedziałku do piątku w godzinach pracy Spółki, co najmniej w wymiarze 8 godzin dziennie, również w systemie dwuzmianowym, pod nadzorem kierowników, majstrów, laborantów odwołującej się Spółki, którzy dokonywali pomiarów szalunku dla ustalenia, czy wykonano go prawidłowo, zgodnie z rysunkiem.
Odwołująca się Spółka prowadziła ewidencję czasu pracy - odnotowywała godziny wejścia i wyjścia na i z terenu spółki wszystkich osób świadczących pracę, w tym odwołującego sięK. P.jak również innych osób świadczących pracę na podstawie umów o dzieło.
Odwołująca się zawarła liczne umowy o dzieło z innymi osobami w okresach przypadających na sporne dla odwołującego sięK. P., których przedmiot był tożsamy z umowami zawartymi z odwołującym sięK. P.i co do, których realizacja następowała w ten sam sposób.
Odwołująca się Spółka zawarła takie umowy między innymi zŁ. S. (2)w okresach tożsamych z okresami spornymi w stosunku do odwołującego sięK. P..
W stosunku doŁ. S. (2)wydana została decyzja przez organ rentowy stwierdzająca, iż podlega ona obowiązkowo wskazanym ubezpieczeniom jako pracownik u odwołującej się w niniejszym postępowaniu Spółki, gdy zawarte umowy o dzieło miały charakter umowy o pracę, bo miały cechy stosunku pracy.
Na skutek odwołania sięŁ. S. (2)i odwołującej się Spółki tut. Sąd wyrokiem z dnia 24 września 2013r. zmienił powołaną decyzję stwierdzając, iżŁ. S. (2)nie podlega obowiązkowo wskazanym ubezpieczeniom, bo zawarte umowy w ocenie Sądu mają faktycznie charakter umów o dzieło w rozumieniuart. 627 kc.
Na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.od tegoż wyroku Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 18 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt III AUa 3515/13 zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołania.
Powyższe ustalił Sąd na podstawie akt organu rentowego, w tym akt przeprowadzonej kontroli w odwołującej się Spółce, zawartych umów o dzieło k. 22 – 25 i k. 38 – 73, przesłuchania świadkaS. S.k. 105 akt ( cz.n. 00:02:24 do 00:18:21 ), k. 169 akt ( cz.n. 00:18:18 do 00:56:27 ), akta tut. Sądu IX U 462/13.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje.
Odwołania nie zasługują na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie spór sprowadzał się do ustalenia kwalifikacji prawnej spornych umów zawartych pomiędzy odwołującymi się, a mianowicie czy były to umowy o dzieło, czy też – jak to ostatecznie przyjął organ rentowy w decyzji zaskarżonej - umowy o pracę.
Zgodnie zart.627 kcprzez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.
Umowa o dzieło wymaga, by starania przyjmującego zamówienia doprowadziły do konkretnego, w przyszłości indywidualnie oznaczonego rezultatu.
Cechy stosunku pracy określaart. 22 §1 kp, zgodnie z którym przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe, pozwala na przyjęcie, iż zawarte pomiędzy odwołującymi się sporne umowy były umowami o pracę, gdy ich wykonanie polegało na wykonaniu pracy określonego rodzaju w miejscu i czasie wyznaczonym przez odwołującą się Spółkę, pod nadzorem ze strony pracowników Spółki, za wynagrodzeniem w terminie płatności wynagrodzenia dla pracowników Spółki.
Za takim przyjęciem przemawiają zeznania słuchanego w sprawie świadkaS. S., korelujące z przedłożoną dokumentacją, w szczególności z ustaleniami postępowania w ramach przeprowadzonej u odwołującej się Spółki kontroli będącej podstawą wydania zaskarżonej decyzji.
W toku tej kontroli słuchane były inne osoby, z którymi w okresie przypadającym na sporny dla odwołującego sięK. P., zawierane były tożsame w swej treści umowy o dzieło, w tym słuchana byłaŁ. S. (2).
Słuchany był równieżS. S., świadek w niniejszym postępowaniu, szef produkcji odwołującej się spółki.
Osoby te potwierdziły wykonywanie pracy określonego rodzaju, w sposób ciągły, wykonywanie powtarzalnych czynności na terenie odwołującej się Spółki, w wyznaczonym przez nią miejscu i czasie, w systemie dwuzmianowym, co najmniej 8 godzin, prowadzenie ewidencji czasu pracy, nadzór ze strony pracodawcy, tj. odwołującej się Spółki – jej pracowników.
Odwołujący się w niniejszym postępowaniu nie wykazali okoliczności przeciwnych, gdy odwołująca się Spółka, ani w toku pierwotnego rozpoznania sprawy, ani też powtórnego nie wskazała osoby, która może być przesłuchana za odwołującą się, mimo wezwania jej przy powtórnym rozpoznaniu sprawy do wskazania osoby, która może być przesłuchana za stronę odwołującą się pod rygorem pominięcia takiego dowodu, a odwołujący sięK. P.w obu postępowaniach nie stawił się na posiedzenia wyznaczone w celu przesłuchania go w charakterze strony mimo, iż został każdorazowo wezwany pod rygorem pominięcia takiego dowodu.
W okolicznościach powołanych powyżej zawarcie umów nazwanych umowami o dzieło, przerwy w ich wykonywaniu, przewidziana kara umowna nie stanowią dostatecznej podstawy do przyjęcia przeciwnego, gdy wola stron stosunku prawnego nie może decydować o jego charakterze prawnym, jeżeli okoliczności faktyczne wskazują, że w rzeczywistości nie odpowiada on definicji ustawowej, dla ustalenia, czy dany stosunek jest umową o dzieło, czy umową o pracę, jak w niniejszym postępowaniu, decydujące znaczenie ma ustalenie cech tych stosunków kolejno z uregulowańart. 626 kciart. 22 § 1 kc.
W takiej sytuacji Sąd uznał twierdzenia przeciwne, do ustaleń ZUS dla celów zaskarżonej decyzji, obu odwołań za gołosłowne i oddalił odwołania jako bezzasadne z mocyart. 47714§ 1 kpcuznając za słuszne objęcie odwołującego sięK. P.jako pracownika odwołującej się Spółki obowiązkowymi ubezpieczeniami jak w zaskarżonej decyzji, za okresy wskazane w decyzji, z mocyart. 83 ust. 1 pkt. 1, art. 68 ust. 1 pkt. 1 litera a, art. 6 ust. 1 pkt. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt. 1, art. 36 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych( Dz. U. z 2009r. Nr 205 poz. 1585 z późn. zm. ), tj. uregulowań powołanych w zaskarżonej decyzji.
Oddalając odwołania Sąd miał na uwadze również orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Katowicach w sprawach o zbieżnym przedmiocie sporu, w szczególności orzeczenie dotycząceŁ. S. (2), którą łączyły z odwołującą się Spółką tożsame umowy o dzieło z umowami zawartymi z odwołującym sięK. P., zawarte na te sam okresy, realizowane na tych samych zasadach.
Zaznaczyć należy, iż Sąd pominął dowód z przesłuchania świadkaŁ. S. (2)wobec złożenia przez nią zeznań w toku postępowania kontrolnego przed ZUS-em i przed tut. Sądem w sprawie dotyczącej jej osoby powołanej powyżej, a nadto, iż wobec bierności odwołujących się powołanej powyżej Sąd pominął dowód z ich przesłuchania w charakterze stron.
Sędzia: