Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie
XI Wydział Karny
Sygnatura akt: XI W 8748/15
Data wyroku: 2015-12-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maciej Kur
Teza: W zakres prokury samej w sobie nie wchodzi obowiązek udzielenia odpowiedzi w trybie art. 78 ust. 4 i 5 Pord.

Sygn. akt XI W 8748/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 grudnia 2015 roku
Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie XI Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSR Maciej Kur
Protokolant: Katarzyna Zielińska-Kupczyk
bez udziału oskarżyciela publicznego
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 rokusprawyJ. K.z d.B.
córkiT.iM.z d.P.
urodzonej dnia (...)wW.
obwinionej o to, że:
w dniu 19 stycznia 2015 r., o godz. 14:40 w siedzibie Straży Miejskiej naulicy (...)wW., będąc prokurentemfirmy (...) Spółka z o.o.i (...) Spółka Komandytowa– właściciela pojazdu markiA.onumerze rejestracyjnym (...)wbrew obowiązkowi, nie wskazała na żądanie uprawnionego organu, komu powierzyła w/w pojazd do kierowania w dniu 31.10.2014 r. o godzinie 16:29 naul. (...)przyul. (...)wW..
tj. o wykroczenie zart. 96 § 3 Kodeksu Wykroczeń

I
obwinionąJ. K.uniewinnia od popełnienia zarzucanego jej czynu;

II
na podstawieart. 118 § 2 kpwkosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt XI W 8748/15

UZASADNIENIE
J. K.została obwiniona o to, że:
w dniu 19 stycznia 2015 r., o godz. 14:40 w siedzibie Straży Miejskiej naulicy (...)wW., będąc prokurentemfirmy (...) Spółka z o.o.i (...) Spółka komandytowa– właściciela pojazdu markiA.onumerze rejestracyjnym (...), wbrew obowiązkowi, nie wskazała na żądanie uprawnionego organu, komu powierzyła w/w pojazd do kierowania w dniu 31.10.2014 r. o godzinie 16:29 naul. (...)przyul. (...), tj. za wykroczenie z art. 96 § 3 kw.
Sąd w sprawie ustalił następujący stan faktyczny:
Straż Miejska(...)
W.prowadziła czynności wyjaśniające w związkuz ujawnionym wykroczeniem polegającym na tym, że w dniu 31 października 2014 roku o godzinie 16:29 naul. (...)przyul. (...)wW., kierujący pojazdem markiA.onumerze rejestracyjnym (...)wjechał na skrzyżowanie, za linię „warunkowego zatrzymania” przy nadawanym przez sygnalizator S-1 sygnale czerwonym. W toku czynności wyjaśniających na podstawie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, że właścicielem pojazdu jestfirma (...) Spółka z o.o.i (...) Spółka komandytowa,ul. (...),(...)-(...) W.. Do ustalonego właściciela wysłane zostało wezwanie o udzielenie informacji komu powierzono pojazd do kierowania w dniu 31 października 2014 roku. Poczta została podjęta przezJ. K.będącą komandytariuszem i prokurentem tejże spółki. W odpowiedzi przesłała ona pismo, w którym nie wskazała ona kierującego pojazdem, prosząc o przekazanie bardziej szczegółowych informacji, w tym przesłania np. zdjęcia. W odpowiedzi Straż Miejska(...).W.skierowała doJ. K.pismo informujące, że ze zdjęciem może ona zapoznać się w siedzibie Straży Miejskiej. Pismem datowanym na dzień 15 grudnia 2014 roku wezwanoJ. K.do osobistego stawiennictwa w siedzibie Straży Miejskiej w charakterze osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia w sprawie niedopełnienia ustawowego obowiązku wskazania osoby użytkującej pojazd markiA.onumerze rejestracyjnym (...)w dniu 31 października 2014 roku o godz. 16:29. Na wezwanie toJ. K.w dniu 19 stycznia 2015 r. o godz. 14:40 stawiła się w siedzibie Straży Miejskiej, gdzie została przesłuchana w charakterze osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia z art. 96 § 3 kw, którego zgodnie z treścią zarzutu dopuścić miała się w dniu tego stawiennictwa.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o: wyjaśnienia obwinionej (k. 12, 81-82), notatki urzędowe (k. 1-3, k. 13), wezwanie (k. 4), zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 5), pismo obwinionej (k. 6), pismo do obwinionej (k. 9), wydruk informacji z KRS (k. 8), dokumentację zdjęciową na CD (k. 70), odpisy z KRS (k. 74-80).
J. K.w chwili zarzucanego jej czynu miała 62 lata.Jest rozwiedziona. Ma dwoje dzieci. Nie posiada nikogo na utrzymaniu. Ma wyższe wykształcenie. Zatrudniona jest jako prokurent wfirmie (...), z tego tytułu osiąga miesięczny dochód w wysokości 3000-4000 złotych, jest właścicielką mieszkania (dane osobowo-poznawcze k. 11, k. 16, k. 81).
W toku czynności wyjaśniających (k. 12) obwiniona stwierdziła, że nie odmawia wskazania osoby kierującej, ale nie potrafi rozpoznać i wskazać osoby prowadzącej pojazd na podstawie obejrzanej dokumentacji fotograficznej.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, wyrokiem nakazowymz dnia 10 września 2015 roku (sygn. akt XI W 8748/15) skazał obwinioną za zarzucany jej czyn i wymierzył jej karę grzywny w wysokości 400 złotych oraz zasądził od niej na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 90 złotych (k. 52).
Sprzeciw od tego wyroku w ustawowym terminie złożyłaJ. K.(k. 61-62).
Obwiniona przed Sądem (k. 81-82) nie przyznała się do popełnienia zarzuconego jej czynu. Wskazała, że nie odmówiła ani nie odmawia wskazania kierującego. Stwierdziła, iż jest w spółce komandytariuszem. Co do samochodu nie była prowadzona ewidencja pojazdów, a samochód był użyczany gościom i dostawcom. Obwiniona wyjaśniła, że ona udzieliła odpowiedzi Straży Miejskiej, ponieważ prezes był w tym czasie nieobecny z racji wyjazdów służbowych, a termin był zakreślony. Nie miała pełnomocnictwa, nie uchylała się od stawiennictwa, stawiła się w Straży Miejskiej i złożyła wyjaśnienia, wezwanie zostało wysłane imiennie do niej. Obwiniona wyjaśniła, że nie odmówiła wskazania, okazano jej zdjęcie, nie chciała poddać się dobrowolnie karze. Chciano ją ukarać za to, że to samochód firmowy. Na okazanym zdjęciu nie potrafiła określić osoby, odmówiła przyjęcia mandatu.
Sąd zważył co następuje.
Sąd obdarzył wiarą wyjaśnienia obwinionej (k. 12, k. 81-82), albowiem brak było w sprawie jakichkolwiek dowodów, które mogłyby podważyć ich wiarygodność. Ponadto wyjaśnienia te korespondują z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, były spójne i logiczne. Stąd brak było podstaw do podważania wiarygodności w tych wyjaśnień.
Sąd uznał za wiarygodne dowody w postaci dokumentów: notatek urzędowych (k. 1-3, k. 13), wezwania (k. 4), zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 5), pisma obwinionej (k. 6), wydruku informacji KRS (k. 8), pisma do obwinionej (k. 9), dokumentacji zdjęciowej na CD (k. 70), odpisów KRS (k. 74-80). W ocenie Sądu brak było podstaw do podważania ich wiarygodności. Strony również nie kwestionowały autentyczności tej dokumentacji i prawdziwości informacji w nich zawartych.
Sąd po dokonaniu analizy materiału dowodowego, uznał żeJ. K.nie można przypisać winy co do popełnienia zarzucanego jej wykroczenia. W tym miejscu podkreślić należy, że w chwili wykroczenia polegającego na wjechaniu na skrzyżowanie, za linię „warunkowego zatrzymania” przy nadawanym przez sygnalizator S-1 sygnale czerwonym była ona wspólnikiem komandytariuszem i prokurentemfirmy (...) Sp. z o.o.i (...) Spółka komandytowa, będącej właścicielem pojazdu.Art. 96 § 3kw stanowi, iż karze grzywny podlega, kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Z kolei zgodnie zart. 129b ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, Straż Miejska jest uprawniona do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Natomiast zgodnie zart. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec. Zgodnie zart. 78 ust. 5 pkt 2Pord w przypadku gdy właścicielem lub posiadaczem pojazdu jest jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną, do udzielenia informacji, o której mowa wust. 4, obowiązana jest osoba wyznaczona przez organ uprawniony do reprezentowania tego podmiotu na zewnątrz, a w przypadku niewyznaczenia takiej osoby - osoby wchodzące w skład tego organu zgodnie z żądaniem organu, o którym mowa wust. 4, oraz sposobem reprezentacji podmiotu. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, obwiniona była wspólnikiem komandytariuszem współce (...) Sp. z o.o.i (...) Spółka komandytowawW., a więc z tej racji nie była ona uprawniona do reprezentowania spółki na zewnątrz. Rozważenia natomiast wymaga kwestia możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności prokurenta spółki, którym była także obwiniona w świetle treściart. 78 ust. 5Pord, a więc czy prokurent jest osobą wyznaczoną przez organ uprawniony do reprezentowania tego podmiotu na zewnątrz, do udzielenia odpowiedzi w trybieart. 78 ust. 4 i 5Pord. W orzecznictwie wskazuje się, że

    „Prokura zaś to rodzaj pełnomocnictwa, które zgodnie zart. 109(

       1)§ 1 kc, jest udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Jako pełnomocnik określonego podmiotu, prokurent jest jego przedstawicielem, posiadającym umocowanie oparte na oświadczeniu mandanta (art. 96 in fine kc), uprawniającym go do działania w imieniu mocodawcy. Uprawnienie to nie jest połączone, jak w przypadku członka zarządu spółki z o.o., z obowiązkiem reprezentowania spółki na zewnątrz. W orzecznictwie na gruncie różnych regulacji prawnych jednoznacznie określa się rolę prokurenta jako uprawnionego, jednak nie zobowiązanego, do działania w imieniu mocodawcy (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2013r., V CSK 177/12, Lex 1353389; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 marca 2008r., III AUa 651/07, Lex 466380).”(por. wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 12 sierpnia 2014 roku, sygn. akt IV Ka 718/14, Portal orzeczeń sądów powszechnych). Zdaniem Sądu, podkreślenia jeszcze wymaga, że prokura jest pełnomocnictwem o charakterze

    strictegospodarczym związanym z prowadzeniem spraw spółki, co do jej działalności związanej z realizacją celu jej powołania. Prokurent jest osobą uprawnioną do działania w imieniu spółki w zakresie czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu w zakres prokury samej w sobie nie wchodzi obowiązek udzielenia odpowiedzi w trybieart. 78 ust. 4 i 5Pord. Oczywiście prokurent mógłby być wyznaczony przez organ uprawniony do reprezentowania tego podmiotu na zewnątrz, do udzielania odpowiedzi w trybieart. 78 ust. 4 i 5Pord, niemniej jednak taka osoba musiałaby być wyznaczona na mocy innej czynności wskazującej wprost na nałożenie na nią takiego obowiązku, nie zaś jedynie poprzez udzielenie samej prokury. Ze względu bowiem na jej istotę, samo udzielenie prokury, które jest pełnomocnictwem o charakterze gospodarczym, nie spowoduje tego, że prokurent będzie automatycznie zobowiązany w trybieart. 78 ust. 4 i 5Pord do wskazania komu spółka powierzyła pojazd do kierowania.
Mając na względzie powyższe uwagi, w ocenie Sądu, zarzucany obwinionej czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego określonego w art. 96 § 3 kw w związku z art. 78 ust. 4 i 5 Pord, gdyż obwiniona była jedynie prokurentemfirmy (...) Sp. z o.o.i (...) Spółka komandytowawW.i nie była osobą wyznaczoną przez organ uprawniony do reprezentowania spółki na zewnątrz w zakresie art. 78 ust. 4 i 5 Pord, dlatego też nie była ona zobowiązana do wskazania na żądanie Straży Miejskiej, komu powierzone zostały firmowe pojazdy do kierowania lub używania w oznaczonym czasie.
Na marginesie należy również zaznaczyć, iż nawet gdyby uznać hipotetycznie, że prokurent jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi w trybie art. 78 ust. 4 i 5 Pord, to w okolicznościach niniejszej sprawy, obwiniona nie została prawidłowo wezwana do wskazania komu spółka powierzyła pojazd do kierowania. Zdaniem Sądu za skuteczne można uznać jedynie imienne i skierowane do konkretnej osoby wezwanie do wskazania komu powierzono pojazd do kierowania, z którym adresat bez żadnych wątpliwości zapoznał się. Wymogu takiego nie będzie spełniało wezwanie skierowane na spółkę. W niniejszej sprawie pisemne wezwanie zostało wysłane jedynie dospółki (...) Sp. z o.o.i (...) Spółka komandytowa, a nie do obwinionej. Obwiniona została natomiast wezwana już do osobistego stawiennictwa w siedzibie Straży Miejskiej w charakterze osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia z art. 96 § 3 kw i w takim charakterze przesłuchana. Nie ma w sprawie natomiast żadnego dowodu na to, aby podczas wizyty w Straży Miejskiej, została ona wezwana w trybie art. 78 ust. 4 i 5 Pord do wskazania komu powierzyła pojazd do kierowania, mimo postawienia jej zarzutu, że to właśnie w trakcie tej wizyty miała dopuścić się tego wykroczenia. Ponadto, nawet jeżeli hipotetycznie przyjęto by, iż obwiniona została skutecznie wezwana do wskazania komu spółka powierzyła pojazd markiA.w dniu 31.10.2014 r. o godz. 16:29, to w ocenie Sądu osoba wezwana nie będzie ponosiła winy nawet nieumyślnej za niewskazanie komu powierzono pojazd do kierowania, gdy organ uprawniony wystąpi z żądaniem po upływie zbyt długiego czasu od chwili zaistnienia pierwotnego wykroczenia, które było podstawą wystąpienia z takim wezwaniem. Nie można bowiem żądać po dłuższym czasie, aby reprezentująca spółkę wezwana osoba mogła pamiętać lub miała obowiązek pamiętać, kto w tym konkretnym dniu był kierującym pojazdem, którego spółka jest posiadaczem bądź właścicielem. Ewentualność taka może w ocenie Sądu zaistnieć, gdy z samochodu korzysta wiele osób, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Mając na względzie zasady doświadczenia życiowego, zakładając, że z pojazdu korzysta więcej niż jedna osoba w sposób niedokumentowany lub niekontrolowany szczegółowo inaczej, realnym terminem, aby przeciętna osoba mogła rzeczywiście wiedzieć bądź ustalić, kto kierował pojazdem, a co za tym idzie, można było przypisać jej winę za niewskazanie osoby, której powierzono pojazd, jest w ocenie Sądu termin około 2 miesięcy od zaistnienia pierwotnego wykroczenia, będącego podstawą wezwania. Po upływie tego terminu, oczywiście w okolicznościach konkretnej sprawy, usprawiedliwionym ze względu na charakterystykę ludzkiej pamięci jest brak możliwości rzeczywistego ustalenia osoby prowadzącej w tym czasie pojazd, w szczególności w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia odpowiedzi nie miał żadnej świadomości pierwotnego wykroczenia. W takich więc okolicznościach, aby osobie zobowiązanej można było przypisać winę za wykroczenie z art. 96 § 3 kw, powinna być ona wezwana w terminie pozwalającym na realną i praktyczną możliwość wywiązania się z obowiązku wskazania komu powierzyło się pojazd do kierowania. Zdaniem Sądu terminem takim jest termin około 2 miesięcy od daty zdarzenia, w związku z którym wezwano osobę zobowiązaną do wskazania komu powierzyła pojazd. W niniejszej sprawie obwiniona, jeżeli uznać, że została prawidłowo wezwania do wskazania komu powierzono pojazd do kierowania, to stało się to w siedzibie Straży Miejskiej po upływie 2,5 miesiąca od pierwotnej daty wykroczenia, będącego podstawą tego wezwania, co spowodowało to, że nie sposób było by przypisać obwinionej winę za zarzucane jej wykroczenie.
Mając na względzie wyżej przedstawioną problematykę dotyczącą w pierwszym rzędzie prokury, jak i podniesione na marginesie okoliczności dotyczące skuteczności wezwania obwinionej jak i czasu, w którym tego wezwania by dokonano, Sąd uniewinnił obwinioną od popełnienia zarzucanego jej czynu.
Sąd kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa, bowiem zgodnie zart. 118 § 2 kpw, w razie uniewinnienia obwinionego w sprawie, w której wniosek złożył oskarżyciel publiczny, koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.