Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 36/15
Data wyroku: 2015-05-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Irena Mazurek, Roman Skrzypek, Urszula Kocyłowska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art 386 par 1 kpc i art 174 ustawy z 17.XII.1998 R. O EMERYTURACH I RENTACH Z FUS

Sygn. akt

III AUa 36/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia6 maja 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Irena Mazurek (spr.)

Sędziowie:

SSA Urszula Kocyłowska
SSA Roman Skrzypek

Protokolant

st. sekr. sądowy Anna Kuźniar

po rozpoznaniu w dniu6 maja 2015 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych
na skutek apelacji wniesionej przez stronę pozwaną
od wyrokuSądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia6 listopada 2014 r.sygn. aktIV U 2576/13
zmienia pkt I zaskarżonego wyroku w ten sposób , że oddala odwołanie .

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 6 maja 2015r.
Decyzją z dnia 30 września 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyM. S.prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w warunkach szczególnych , dochodzonego wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2013 r.w trybieprzepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.).Powołując w podstawie prawnej decyzji art.184 w/w ustawy jak też§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.) organ rentowy stwierdził ,że wnioskodawca nie wykazał żadnego z wymaganych 15 lat okresu pracy w warunkach szczególnych ( przy jednoczesnym potwierdzeniu spełnienia pozostałych przesłanek nabycia prawa do dochodzonego świadczenia ). W tym bowiem względzie – odnosząc się do przedłożonych przez wnioskodawcę na potwierdzenie kwalifikowanego zatrudnienia dowodów - organ rentowy zauważał, że ;
-gdy idzie o okres zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym(od1 grudnia 1974 r. do 30 kwietnia 1994 r. ) brak jest świadectwa wykonywania pracyw warunkach szczególnych , a same pisemne oświadczenie wnioskodawcy czy zaświadczenia świadków nie mogą zastąpić tego dowodu ,
- z kolei gdy idzie o okresy zatrudnienia na które wystawiono tego rodzaju dokumenty ( od 12 marca 1990 r. do 15 maja 1991 r. i od 24 kwietnia 1991 r. do 4 listopada 1992 r.(...) S.A.jak też od 7 listopada 1994 r. do 26 czerwca 1998 r.A.E.(...) Przedsiębiorstwo Budowlane Sp. z o. o.wW.) to przedłożone świadectwa zawierają tego rodzaju błędy merytoryczne , które wykluczają uznanie ich za w pełni miarodajny środek dowodowy – wg ZUS podany w nich charakter pracy nie odpowiadał ściśle charakterowi pracy określonemu w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. ,przy jednoczesnym braku wyjaśnienia ,czy wnioskodawca zajmując na budowach stanowiska w dozorze inżynieryjno- technicznym wykonywał te czynności stale i bezpośrednio przy stanowiskach na których praca wykonywana była w warunkach szczególnych ( kwestia wydzielonego odrębnego miejsca pracy , zakresu czasowego czynności administracyjno- biurowych itp.).
WnioskodawcaM. S.odwołał się od w/w decyzji ZUS do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie. W odwołaniu z dnia 29 października 2013r. wnoszać o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do dochodzonej emerytury na koszt pozwanego organu rentowego wnioskodawca zarzucił ,że spełnia ku temu wszystkie ustawowe warunki ,ponieważ jego praca w trzech wykazywanych okresach zatrudnienia była pracąw warunkach szczególnych , co potwierdzają –niesłusznie zdyskwalifikowane co do swej mocy dowodowej przez ZUS- kwalifikowane świadectwa pracy z okresów zatrudnienia na stanowiskach kierownika budów na budowach eksportowych w(...) S.A.jak też w A.E.D., jak też dodatkowo -w przypadku okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanymna stanowiskach : majstra, kierownika budowy i kierownika zespołu budów – wnioskowani do przesłuchania w postępowaniu sądowym świadkowie . Reasumując odwołujący stwierdzał ,że jego pracę należy zakwalifikować do przewidzianych pod poz.24 Działu XIV Wykazu A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. prac w warunkach szczególnych związanych z wykonywaniem dozoru inżynieryjno-technicznego na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w w/w Wykazie ( tymi zaś miały być z kolei prace : zbrojarzy , malarzy konstrukcji metalowych i cieśli ,wymienione kolejno pod poz. 4 ,6 i 5 Działu V Wykazu). Jednocześnie odwołujący podkreślał ,że wszelkie prace administracyjno-biurowe były immamentnie związane ze sprawowanym dozorem , stąd ich rozmiar czasowy pozostaje bez znaczenia dla zakwalifikowania jego pracy do prac w warunkach szczególnych , przy powołaniu się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2007r. I UK 111/07 LEX nr 375689 .
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 25 listopada 2013r. pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o oddalenie żądania wnioskodawcy z tych samych względów ,które przywołane zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie , po rozpoznaniu odwołaniaM. S.,wyrokiem z dnia 6 listopada 2014r. ( sygn. akt IV U 2576/13) –w pkt. I.- zmienił zaskarżoną decyzję ZUS przyznając wnioskodawcy prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych od dnia 30 sierpnia 2013r. , przy jednoczesnym stwierdzeniu braku odpowiedzialności organu rentowego za opóźnienie w ustaleniu prawa do tak określonego świadczenia.Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Okręgowy w Rzeszowie ustalił, że wnioskodawcaM. S.ur. (...)złożył w pozwanym organie rentowym w dniu 30 sierpnia 2013 r. wniosek emerytalny , dochodząc prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca wykazał łączny staż ubezpieczeniowy w wymiarze 27 lat i 6 dni okresów składkowychi nieskładkowych . Równocześnie potwierdzone zostało , że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Dowodząc wykonywania pracy w warunkach szczególnych wnioskodawca przedłożył ogólne świadectwo pracy z dnia 11maja 1994 r. wystawione przez(...) Przedsiębiorstwo Budowlanew którym wskazano, iżw okresie zatrudnienia od 1 grudnia 1974 r. do 30 kwietnia 1994 r. zajmował kolejno stanowiska : majstra budowy, kierownika budowy, inżyniera budowy i ponownie kierownika budowy , przy czym w okresach od 30 grudnia 1977 r. do 31 marca 1978 r.i od 22 grudniu 1992 r. do 30 kwietnia 1994 r. korzystał z urlopów bezpłatnych udzielonych na podstawieKodeksu Pracy. Ponadto dla wykazania tego okresu jako pracy w warunkach szczególnychM. S.przedłożył własne pisemne oświadczenie jak również pisemne zaświadczenia świadkówJ. P.iW. S.z których wynikało ,że w całym okresie tego zatrudnienia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy sprawował dozór inżynieryjno-techniczny na budowach nadzorując prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych ,prace zbrojarskie i betoniarskie ,prace przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości ,prace dekarskie czy prace przy spawaniu elektrycznym. Kolejne z wykazywanych przez wnioskodawcę okresów pracy w warunkach szczególnych potwierdzone zostały świadectwami wykonywania tego rodzaju prac przez(...) SAwW.Oddział wR.oraz A.E.(...) Przedsiębiorstwo Budowlane Sp. z o.o.wW.( okresy : od 12 marca 1990r. do 15 maja 1991 r. i od 24 czerwca 1991r. do 4 listopada 1992 r. stanowiskach majstra budowy i kierownika budowy na budowie eksportowej w Niemczech – zatrudnienie przezB., oraz okres od7 listopada 1994 r. do 26 czerwca 1998 r. na stanowisku kierownika budowy na budowie eksportowej w Niemczech – zatrudnienie przezPrzedsiębiorstwo (...)). W w/w dokumentach prace wnioskodawcy przyporządkowane zostały do pracw warunkach szczególnych wymienionych pod poz. 24 Działu XIV Wykazu A załącznikach dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze( Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.). W konsekwencji tego wystąpienia pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wydałw dniu 30 września 2013 r. – zaskarżoną w niniejszym postępowaniu – decyzję odmawiającąM. S.prawa do dochodzonej emerytury. Opierając się następnie częściowo w swoich ustaleniach na dowodach osobowych z zeznań świadkówJ. O.S. K.iW. S., zeznań samego wnioskodawcy dotyczących okresu jego pracy w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym, jak też w całości na opinii biegłego specjalisty z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dowodach z dokumentów dotyczących tego okresu pracy( aktach osobowych odwołującego ) Sąd Okręgowy w Rzeszowie ustalił , że wnioskodawcaM. S.zajmując w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanymstanowiska : majstra budowy ,starszego majstra budowy czy kierownika budowy sprawował dozór inżynieryjno- techniczny nad pracami ziemnymi , ciesielskimi , betoniarskimi , murarskimi i malarskimi na prowadzonych budowach , a wszystkie te prace o podstawowym znaczeniu były pracami w warunkach szczególnych – przy ich odpowiednim przyporządkowaniu do prac wymienionych w Dziale V Wykazu A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. pod pozycją 1 ,3, 4,5 i 9. Tym samym –jak uznał Sąd I instancji- był to nadzór stały w narażeniu na czynniki szkodliwe dla zdrowia ,a praca wnioskodawcy była pracą w warunkach szczególnych o jakiej z kolei mowa w Dziale XIV poz. 24 wyżej wskazanego Wykazu. Równocześnie Sąd Okręgowy z całego okresu zatrudnieniaM. S.w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanymwyłączył z tak określonego kwalifikowanego zatrudnienia zarówno okresy przebywania wnioskodawcy na urlopie bezpłatnym( od 30 grudnia 1977 r. do 31 marca 1978 r. i od 22 grudnia 1992r. do 30 kwietnia(...).) jak i okres kiedy zajmował on stanowisko kierownika wielkiego zespołu budów (od 1 czerwca 1979 r. do 20 marca 1985 r.). W tym bowiem ostatnim przypadku, kierując się zakresem czynności wnioskodawcy jak i stanowiskiem biegłego (przy jednoczesnej odmowie wiary odmiennym w tym względzie zeznaniom świadków i samego odwołującego) Sąd Okręgowy uznał, iż nie był to nadzór wykonywane stale i bezpośrednio przy stanowiskach na których prace wykonywane były w warunkach szczególnych, ponieważ głównym zadaniem wnioskodawcy było wówczas organizowanie pracy na prowadzonych równolegle kilku budowach , tak więc był on wtedy bezpośrednim przełożonym kierowników budów. Z kolei gdy idzieo okresy pracy wnioskodawcy w(...) SAna budowach eksportowych , przypadające w okresie zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym(od 12 marca 1990 r. do 15 maja 1991 r. i od 24 czerwca 1991 r. do 4 listopada 1992 r.) gdzie zajmował stanowiska zarówno majstra budowy jak i kierownika budowy ,to opierając się również w tym przypadku przede wszystkim na opinii biegłego ,Sąd Okręgowy w Rzeszowie uznał, że były to okresy pracy w warunkach szczególnych przy tożsamym charakterze tego zatrudnienia jak ten wykonywany przez wnioskodawcę w macierzystym zakładzie pracy. W przypadku zaś zatrudnieniaM. S.w A.E.(...) Przedsiębiorstwo Budowlane Sp. z o.o.wW.na budowie eksportowej w Niemczech na stanowisku kierownika budowy od 7 listopada 1994r. do 26 czerwca 1998r. Sąd I instancji przyjął również kwalifikowany charakter zatrudnienia odwołującego, opierając się w tym względzie na ustnych wyjaśnieniach biegłego ,w których stwierdził on ,że istnieją tożsame co uprzednio przesłanki do uznania także tego okresu za okres pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych już choćby z uwagi na zajmowane przez niego stanowisko pracy ,które wiąże się z profesjonalnym dozorem . W konsekwencji powyższego Sąd Okręgowy w Rzeszowie ustalił ,że wnioskodawcaM. S.na dzień 1 stycznia 1999r. wykazał ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych ,przy jej przyporządkowaniu do prac wymienionych pod poz. 24 Działu XIV Wykazu A załącznika dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). W świetle powyższych ustaleń Sąd OkręgowywR.uznał żądanie odwołania za w pełni zasadne ,a zaskarżoną decyzję ZUS za naruszającą prawo . Dokonując bowiem oceny prawnej sprawy Sąd I instancji stwierdził, że wnioskodawcaM. S.spełnił wszystkie konieczne warunki nabycia prawa do dochodzonej emerytury przewidziane wart. 184w związkuzart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.). Równocześnie Sąd Okręgowy uznał ,że pozwany organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie w ustaleniu prawa do tego świadczenia ,ponieważ rozstrzygnięcieo istocie sporu było możliwe dopiero po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego w postępowaniu sądowym , wskazując w tym względzie na art. 118 ust 1a wyżej powołanej ustawy emerytalno-rentowej. W podstawie prawnej wyroku powołany także zostałart. 47714§ 2 k.p.c..
Wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2014 r. zaskarżony został przez pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR..W apelacji z dnia 9 grudnia 2014 r. pozwany organ rentowy zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy ,w szczególnościart. 233 §1 k.p.c.przez nieuzasadnione przyjęcie, że praca wnioskodawcy na stanowisku kierownika budowy w okresie od 7 listopada 1994 r. do 26 czerwca 1998 r. świadczona na rzecz A.E.(...) Przedsiębiorstwo Budowlane Sp. z o.o.wW.była pracą w warunkach szczególnych, wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania ,ewentualnie uchylenie wyroku Sądu OkręgowegowR.i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi.W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego skarżący -opisując dokładnie przebieg dotychczasowego postępowania - podkreślał ,że konieczne do wypełnienia brakującego okresu 15 lat pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych ustalenie Sądu I instancji o takim charakterze zatrudnienia odwołującego w w/w okresie od 7 listopada 1994r. do 26 czerwca 1998r. poczynione zostało wyłącznie w oparciu o ustne wyjaśnienie biegłego ,co w żadnym razie nie może być uznane za dostateczne w sytuacji braku jakichkolwiek innych dowodów pozwalających na ustalenie samego sposobu wykonywania wówczas przez wnioskodawcę dozoru ( w aspekcie jego stałości i pełnowymiarowości czasu pracy). Pozwany organ rentowy zwracał przy tym uwagę , że również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązuje zasada kontradyktoryjności , a reprezentowany w sprawie przez fachowego pełnomocnika wnioskodawca, nie zgłaszał żadnych dodatkowych w tym względzie dowodów. Co więcej w pierwszej fazie postępowania wyraźnie wręcz oświadczył , iż wskazywany w apelacji okres zatrudnienia nie będzie przez niego dowodzonyz uwagi na wystarczający okres pracy w warunkach szczególnych w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym. W tym stanie rzeczy -zdaniem apelującego –wnioskodawca ostatecznie nie wykazał koniecznych 15 lat pracy w warunkach szczególnych ,co winno skutkować oddalaniem jego odwołania.
W odpowiedzi na apelację z dnia 14 kwietnia 2015 r. wnioskodawcaM. S.wniósł o oddalenie wniesionego przez pozwany organ rentowy środka zaskarżenia ,przy jednoczesnym zasądzeniu stosownych kosztów postępowania(wg przedłożonego spisu kosztów) podkreślając, że tak ustalenia jaki będąca ich konsekwencją ocena prawna sprawy Sądu I instancji są ze wszech miar prawidłowe. W tym bowiem względzie wnioskodawca podkreślał ,że opiniującyw sprawie biegły w swoich ustnych wyjaśnieniach podkreślił ,że z tych samych względów dla jakich uznał pracę w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanymza pracę w warunkach szczególnych ,należy uznać za taki okres pracy również ten aktualnie kwestionowany przez ZUS. Tym samym brak zarzutów zaskarżenia w odniesieniu do uznanego przez Sąd I instancji okresu pracy w warunkach szczególnychw(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym, czynić musi zarzut ten bezskuteczny w odniesieniu do okresu zatrudnienia w A.E.(...) Przedsiębiorstwo Budowlane Sp. z o.o.wW..
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie ,rozpoznając apelację pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.,zważył co następuje;
Apelacja jest w ocenie tut. Sądu w pełni zasadna ,co skutkować musi wydaniem orzeczenia reformatoryjnego.Jak słusznie bowiem podnosi skarżący ,uznanie przez Sąd I instancji, iż wnioskodawcaM. S.dowiódł wymaganego okresu 15 lat pracy w warunkach szczególnych nie zostało oparte na miarodajnych i przekonywujących dowodach, przy czym powyższe stwierdzenie można by odnieść nie tylko to przywoływanegow apelacji okresu zatrudnienia wnioskodawcy w A.E.(...) Przedsiębiorstwo Budowlane Sp. z o.o.wW., ale też do wcześniejszego okresu jego pracyw(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym, czy pokrywających się z tym zatrudnieniem okresów pracy w(...) SAwW.Oddział wR.(o czym poniżej) . Ograniczając się jednak wyłącznie do wskazywanego przez skarżącego spornego okresu zatrudnienia podkreślić należy ,że praktycznie jedynym zaoferowanych przez wnioskodawcę na potwierdzenie kwalifikowanego charakteru pracy dowodem było świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia26 czerwca 1998 r. oraz dołączone do niego ,pochodzące z tej samej daty, zaświadczenie (vide k- 51 i 53 akt emerytalnych ). W dokumentach tych jednak ,poza wymienieniem stanowiska pracy wnioskodawcy– kierownik budowy – i stwierdzeniem, iż była to praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w dozorze inżynieryjno- technicznym na budowie (przy wymienieniu prac nadzorowanych maszynistów ciężkich maszyn budowlanych ,prac zbrojarskich, betoniarskich i prac przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości) z jednoczesnym ich przyporządkowaniem do odpowiednich pozycji zarządzenia resortowego jak też rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , brak jest jakichkolwiek bliższych informacji dotyczących samego sposobu wykonywania przez odwołującego dozoru (w przeciwieństwie do omawianego świadectwa ,inny tego rodzaju dokument wystawiony przez(...) SAzawierał choćby dodatkowe istotne stwierdzenie o stałym przebywaniu wnioskodawcy przy stanowiskach pracowników wykonujących prace zbrojarskie, betoniarskie czy prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych). Tymczasem wiadomym jest, iż tego rodzaju świadectwo pracy stanowi wyłącznie dokument prywatny w rozumieniuart. 245 k.p.c.i jako taki sam w sobie -w szczególności wobec jego powołanej wyżej ogólnikowej treści -nie może jeszcze przesądzać o kwalifikowanym charakterze zatrudnienia wnioskodawcy (por.m. in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2011r.I UK 107/11 LEX nr 1084700 ). Równocześnie odnotować przyjdzie , iż działający w niniejszej sprawie w imieniu odwołującego fachowy pełnomocnik , dla potwierdzenia tego okresu, nie zgłaszał żadnych innych dowodów . Co więcej na pierwszej rozprawie wręcz oświadczył ( vide – e-protokół z dnia 17 kwietnia 2014r. 00:03:07- 00:37:34) ,iż rezygnuje z dowoduz akt osobowych wnioskodawcy z tego okresu zatrudnienia o które uprzednio i to też z urzędu bezskutecznie występował do pracodawcy Sąd Okręgowy w Rzeszowie. Tak więc to dopiero treść opinii biegłego ,w której wyłączył on z długiego okresu pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanymokresy tak urlopów bezpłatnych i jak i okres zajmowania stanowiska kierownika zespołu budów (co w sumie stanowiło o braku 15 lat kwalifikowanego zatrudnienia ) wymusiła na wnioskodawcy dodatkowe działania procesowe ,przy czym ograniczyły się one wyłącznie do wezwania biegłego aby w ustnych wyjaśnieniach dokonał oceny charakteru jego pracy także w odniesieniu do omawianego okresu zatrudnienia w A.E.(...) Przedsiębiorstwo Budowlane Sp. z o.o.wW.tj. do podania , czy również w tym wypadku jest to praca w warunkach szczególnych. Na tak postawione pytanie biegłym co prawda odpowiedział pozytywnie , niemniej jednak w żadnym razie –jak słusznie podnosi apelujący- nie mogło być to przesądzające dla wyniku sprawy i to z kilku niezależnych względów. Przede wszystkim bowiem praca w warunkach szczególnych to w istocie określona sytuacja faktyczna ,której kwalifikacji prawnej dokonuje sąd ,a nie biegły (tak też wprostw wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2014 r. III UK 196/13 LEX nr 1540140) . Tym samym w tego rodzaju sprawach dowód z opinii biegłego może być dopuszczony wyjątkowo (np. dla wyjaśnienia pewnych kwestii technicznych wymagających wiadomości specjalnych z zakresu technologii produkcji itp. ) ale nie dla przesądzenia istoty sporu (ta uwaga dotyczy więc także niekwestionowanego przez ZUS w apelacji uznanego przez Sąd I instancji okresu pracy wnioskodawcy w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanymgdzie również zabrakło samodzielnych ustaleń Sądu Okręgowego w zakresie sposobu wykonywania przez wnioskodawcę dozoru ). Po drugie – co także odnieść należy do opinii zasadniczej - nie do zaakceptowania jest leżący u podstawy konkluzji opinii pogląd biegłego ,iż sam fakt zajmowania stanowiska kierownika budowy przesądza o tym , że sprawowany dozór ma charakter stały i bezpośredni (co uzasadnione zostało bliżej nie przywołanymi przez biegłego przepisamiprawa budowlanego, z których ma wynikać bezpośrednia odpowiedzialność kierowników budów za prowadzone budowy) . Na tym zaś z gruntu fałszywym stanowisku stanął biegły opiniując w ustnych wyjaśnieniach ,że także okres zatrudnienia wnioskodawcy na stanowisku kierownika budowy wPrzedsiębiorstwo Budowlanym (...)należy uznać za okres pracy w warunkach szczególnych , nie znając bliżej jakie były realia tej pracy, a więc jak w istocie dozór ten był przez wnioskodawcę w tym czasie wykonywany. Co więcej na okoliczność charakteru omawianego okresu zatrudnienia odwołujący nie tylko ,że nie zawnioskował do przesłuchania świadków ale też nawet w swoich zeznaniach na rozprawie poprzedzającej wydanie zaskarżonego wyroku - nadto w obecności reprezentującego go fachowego pełnomocnika - nie zawarł żadnych stwierdzeń odnoszących się do tej pracy (vide zapis e-protokołu rozprawy z dnia 30 października 2014r. 00: 16: 15 – 00: 29: 06). Tymczasem , jak wynika też z utrwalonego w tym względzie poglądu judykatury (por. podsumowujący zagadnienie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2013 r. I UK 184/13 LEX nr 1448473), dla przyjęcia ,że dozór inżynieryjno-techniczny jest pracą warunkach szczególnych musi on odpowiadać łącznie następującym warunkom;
- musi być dozorem inżynieryjno-technicznym czyli specjalistycznym,
- musi być sprawowany bezpośrednio i stale w określonym skonkretyzowanym środowisku pracy w którym istnieje narażenie na czynniki o znacznej szkodliwości dla zdrowia (tu też istotna kwestia dozoru pośredniego w przypadku stanowisk kierowniczych , a więc koniecznych ustaleń w zakresie tak liczby jak i zakresu obowiązków podległych kierownikom majstrów czy brygadzistów),
- powinien dotyczyć prac zgodnych z wykazami prac w szczególnych warunkach zawartymi w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. i wykonywanych bezpośrednio przez osoby nad którymi jest sprawowany ,
- w końcu musi być to nadzór stały ,a więc nie okazjonalny (peryferyjny) czyli powinien być sprawowany w pełnym wymiarze czasu jaki obowiązuje osobę nadzorującą na zajmowanym przez nią stanowisku.W kontekście więc tych wszystkich wyżej powołanych przesłanek stanowczo stwierdzić należy ,że ustalenia Sądu I instancji w zakresie zatrudnienia wnioskodawcyw(...) Przedsiębiorstwie Budowlanym(pokrywającego się z wykazywanym także kwalifikowanym zatrudnieniem na budowach eksportowych w(...) SA) były co najmniej niepełne ,a gdy idzie o podnoszony przez apelującego okres zatrudnienia wnioskodawcy wPrzedsiębiorstwo Budowlanym (...),ustalenia te nie zostały w ogóle poczynione. W tym stanie rzeczy rozważenia więc wymagało czy powyższe czyni koniecznym uzupełnienie na tym etapie postępowania materiału dowodowego ,a jeżeli tak to w jakim zakresie . Mając jednak na względzie postawę procesową wnioskodawcy ,a także ogólne reguły dowodzenia (art.232 k.p.c.) i obowiązującą również dla tej kategorii spraw zasadę prawdy materialnej (art.3 k.p.c.) Sąd Apelacyjny uznał ,że kontunuowanie postępowania dowodowego jest niedopuszczalne. Prowadzenie bowiem dalszych dowodów musiałoby nastąpić z urzędui to też tylko w ograniczonym i niepewnym co do swych skutków zakresie ( ewentualne ponowienie próby pozyskania akt osobowych wnioskodawcy ), w sytuacji gdy sam zainteresowany reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, nawet na etapie postępowania apelacyjnego ,znając argumentację skarżącego ZUS, żadnych wniosków dowodowych nadal nie zgłaszał . Tymczasem przedstawienie przez stronę dowodów w celu wykazania określonych twierdzeń o faktach z których wywodzi dla siebie korzystne skutki jest nie tyle jej prawem czy obowiązkiem procesowym co ciężarem procesowym wynikającym i zagwarantowanym przepisami prawa przede wszystkim w jej własnym interesie ,to więc interes strony nakazuje podjąć wszelkie czynności procesowe w celu udowodnienia faktów z których wywodzi korzystne skutki prawne (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 10 marca 2014 r. III AUa 930/13 LEX nr 1451684) . Wszystko to razem prowadzić więc musi do stwierdzenia ,że okres pracy wnioskodawcy wPrzedsiębiorstwo Budowlanym (...)nie został wykazany jako okres pracy w warunkach szczególnych . Zważywszy zaś na jego wymiar czasowy ( od 7 listopada 1994r. do 26 czerwca 1998r. tj. 3 lata 7 miesięcy i 19 dniu ) oraz uznany przez Sąd I instancji ,a nie kwestionowany przez skarżącego pozostały okres pracy w warunkach szczególnych ( łącznie 12 lat - okres zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie Budowlanympokrywający sięz okresami pracy w(...) SA- od 1 grudnia 1974r. do 21 grudnia 1992r. – z wyłączeniem urlopów bezpłatnych od 30 grudnia 1977r.do 31 marca 1978r. i od 22 grudnia 1992r. do 30 kwietnia 1994r. oraz okresu pracy na stanowisku kierownika wielkiego zespołu budów od 1 czerwca 1976r. do 20 marca 1985r. ) stanowi too nie legitymowaniu się przez wnioskodawcę wymaganym okresem 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Stąd brak wszystkich przewidzianych wart.184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.). przesłanek dla potwierdzenia prawaM. S.do dochodzonego świadczenia emerytalnego.
Mając więc powyższe na uwadze i na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.orzeczono jak w sentencji.