Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 1061/15
Data wyroku: 2016-01-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Danuta Lesiewska, Stefan Pietrzak, Włodzimierz Hilla
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Zdrowiu
Podstawa prawna: art. 437§1k.p.k.

Sygn. aktIV Ka 1061/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 stycznia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczyw składzie:
Przewodniczący SSO Stefan Pietrzak
Sędziowie SO Danuta Lesiewska
SO Włodzimierz Hilla (sprawozdawca)
Protokolant st. sekr. sądowy Anna Jagieło-Pick
przy udziale Andrzeja Chmieleckiego - prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy
po rozpoznaniu dnia 28 stycznia 2016 r.
sprawyŁ. P.s.R.iE.,ur. (...)wB.
oskarżonego zart. 190 § 1 k.k.,art. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.,art. 157 § 1 k.k.,art. 157 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy
z dnia 13 października 2015 roku - sygn. akt XI K 152/15
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.
IV Ka 1061/15

UZASADNIENIE
Ł. P.został oskarżony o to, że:
1. 5 listopada 2014 r. wB.przyul. (...)na wysokości posesji nr(...)używając noża groziłG. W.pozbawieniem życia i uszkodzeniem ciała, wzbudzając uzasadnioną obawę spełnienia groźby,
tj. o czyn zart. 190 § 1 k.k.;
2. 5 listopada 2014 r. wB.przyul. (...)na wysokości posesji nr(...)kopiącG. W.po całym ciele oraz używając noża dokonał uszkodzenia ciałaG. W.powodując obrażenia ciała w postaci rany ciętej skóry powyżej prawego łuku żebrowego dł. ok. 2 cm oraz rany skóry okolicy nadgarstka prawego o dł. ok. 3 cm niewymagających szycia, godząc się, że swoim zachowaniem spowoduje u pokrzywdzonego naruszenie czynności narządów ciała lub rozstrój zdrowia na okres powyżej 7 dni, powodując jednocześnie uG. W.dolegliwości bólowe po doznanych ranach, co naruszyło czynności działania organizmu na okres poniżej 7 dni,
tj. o czyn zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.;
3. w bliżej nieokreślonym dniu czerwca 2014 r. w rejonie pustostanówul. (...)wB.dokonał uszkodzenia ciałaG. W.w ten sposób, że uderzając ww. twardym przedmiotem w głowę spowodował u pokrzywdzonego obrażenia ciała w postaci urazu głowy ze złamaniem kości czołowej z wgłębieniem i zakleszczeniem odłamów kostnych oraz rany zaopatrzonej chirurgicznie, czym naruszył czynności narządów ciała pokrzywdzonego na okres powyżej 7 dni,
tj. o czyn zart. 157 § 1 k.k.;
4. w bliżej nieokreślonym dniu czerwca 2014 r. w rejonie pustostanówul. (...)wB.dokonał uszkodzenia ciałaG. W.w ten sposób, że uderzając ww. kulą po ciele i okolicy lewego ramienia spowodował u pokrzywdzonego obrażenia ciała w postaci powierzchownego urazu klatki piersiowej, głowy i odcinka szyjnego kręgosłupa z podejrzeniem złamania przedramienia lewego, naruszające czynności narządów na czas poniżej 7 dni,
tj. o czyn zart. 157 § 2 k.k.
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z 13 października 2015 r. (sygn. akt XI K 152/15) orzekł, że:
1. uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. 1 aktu oskarżenia, tj. występku zart. 190 § 1 k.k.i za to, na podstawie cyt. przepisu ustawy, wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;
2. uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. 2 aktu oskarżenia, tj. występku zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to, na podstawieart. 14 § 1 k.k.iart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k., skazał go na karę roku pozbawienia wolności;
3. oskarżony został uniewinniony od popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. 3. aktu oskarżenia, tj. występku zart. 157 § 1 k.k.;
4. oskarżony został uniewinniony od popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. 4. aktu oskarżenia, tj. występku zart. 157 § 2 k.k.;
5. na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.w miejsce orzeczonych wpkt. 1. i 2. kar pozbawienia wolności wymierzono oskarżonemu karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
6. niniejszy wyrok zawiera nadto rozstrzygnięcie w trybie przepisuart. 63 § 1 k.k.;
7. orzeczono w trybie przepisuart. 415 § 1 k.p.k.zasadzając od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę kwotę 1.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 16.04.2015 r.;
8. na podstawieart. 44 § 2 k.k.orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego;
9. na podstawieart. 230 § 2 k.p.k.rozstrzygnięto o zwrocie dalszych dowodów rzeczowych (pkt. 9 i 10).
Niniejszy wyrok zawiera nadto rozstrzygnięcie odnośnie kosztów sądowych w sprawie.
Powyższy wyrok został zaskarżony w trybie apelacji przez prokuratora oraz przez obrońcę oskarżonego.
Prokurator zaskarżył niniejszy wyrok w części dotyczącej czynów, odnośnie których oskarżony został uniewinniony.
Autor apelacji, powołując się na podstawę odwoławczą określoną wart. 438 pkt. 2 i 3 k.p.k., wyrokowi temu zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w pkt. 3. i 4., mający wpływ na jego treść, polegający na niezasadnym przyjęciu, że ujawnione dowody i ustalone na ich podstawie okoliczności są niewystarczające do uznania, że oskarżony dopuścił się uszkodzenia ciała pokrzywdzonego, podczas gdy zeznania świadków oraz treść opinii oceniane we wzajemnym powiązaniu ze sobą, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego prowadzą do wniosku, że oskarżony dopuścił się czynów z pkt. 3. i 4. aktu oskarżenia;
- obrazy przepisu postępowania –art. 7 k.p.k.będącej konsekwencją przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i braku uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego poprzez przyjęcie, że przeprowadzone w sprawie dowody nie dają podstaw do uznania sprawstwa oskarżonego;
- obrazy przepisu postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 422 § 1 k.p.k., polegającej na niesporządzeniu przez Sąd orzekający uzasadnienia wyroku pomimo złożenia wniosku przez oskarżyciela publicznego, co uniemożliwiło odniesienie się przez oskarżyciela do faktów i dowodów stanowiących podstawę uniewinnienia oskarżonego od zarzutów z pkt. 3. i 4. aktu oskarżenia.
W konkluzji oskarżyciel publiczny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięć zawartych w pkt. 3. i 4. wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Obrońca oskarżonego zaskarżyła powyższy wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięć skazujących, zawartych w pkt.: 1, 2, 5, 6 i 7 i powołując się na podstawę odwoławczą określoną wart. 438 pkt 3 k.p.k.wyrokowi temu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że oskarżony groził pozbawieniem życia pokrzywdzonemu i kopał go po ciele oraz przy użyciu noża spowodował u niego uszkodzenia ciała.
W konkluzji apelująca wniosła o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzutów stawianych mu w pkt. 1. i 2. aktu oskarżenia.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Powyższe apelacje okazały się zasadne o tyle, o ile wywołując postępowanie odwoławcze implikowały konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania go w całości sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Po zapadnięciu wyroku 13 października 2015 r. (k. 373) obrońca oskarżonego, prokurator i oskarżony złożyli (odpowiednio: 20, 22 i 23 października 2015 r.) wnioski o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i doręczenie go wraz z uzasadnieniem (odpowiednio karty: 380, 383 i 385), odpowiednio w częściach skazujących i uniewinniających, po czym upoważniony sędzia 29 października 2015 r., z powołaniem się na treść § 87 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25 czerwca 2015 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych zarządziła o poinformowaniu stron o „niemożności sporządzenia uzasadnienia wyroku przez sędziego w związku z jej przejściem w stan spoczynku” (k. 388), wobec czego uzasadnienie orzeczenia w konsekwencji w istocie nie zostało sporządzone, a akta sprawy, wraz z apelacjami sporządzonymi przez prokuratora i obrońcę oskarżonego przesłano do sądu odwoławczego celem ich rozpoznania.
Sędzia sprawozdawca orzekająca w niniejszej sprawie w Sądzie Rejonowym z dniem 24 października 2015 r. odeszła w stan spoczynku.
W pierwszym rzędzie konstatacji wymaga, że niniejszy wyrok został skutecznie zaskarżony powyższymi apelacjami uczestników postępowania (por. wyrok z 26 lutego 2015 r., III Kz 6/15, LEX nr 1646392).
Niniejsze rozstrzygnięcie sądu odwoławczego determinuje przede wszystkim ten zarzut oskarżyciela publicznego, w którym podniósł on zarzut obrazy przepisu postępowania, a mianowicieart. 422 § 1 k.p.k.polegający na niesporządzeniu przez sąd orzekający uzasadnienia zapadłego wyroku pomimo złożenia w tym względzie stosownego wniosku, a co uniemożliwiło odniesienie się do faktów i dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Powyższe uchybienie stanowi tego rodzaju obrazę przepisu postępowania, która w konsekwencji w pierwszym rzędzie godzi w prawo oskarżonego do obrony i w realiach i okolicznościach przedmiotowej sprawy de facto uniemożliwia sądowi ad quem należytą kontrolę odwoławczą zaskarżonego orzeczenia.
W konsekwencji, w okolicznościach tej sprawy uznać należało, że zasadne były te wnioski apelujących, w których postulowano uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Dotyczy to także apelacji obrońcy oskarżonego, który wprawdzie nie podniósł tożsamego zarzutu sformułowanego przez prokuratora, jednakowoż, w pełni uprawnia do tego treść regulacji przewidzianej wart. 440 k.p.k.W sprawie doszło bowiem do rażącego naruszenia przepisów postępowania, a mianowicieart. 423 § 2 k.p.k.w zw. zart. 6 k.p.k.przede wszystkim z uwagi na to, że brak pisemnego uzasadnienia uniemożliwiał sporządzenie rzetelnej, merytorycznej apelacji, stanowiąc przy tym naruszenie rzeczywistego prawa oskarżonego do obrony. Złożony układ dowodowy, a następnie ocena owych dowodów, skutkująca wyrokiem skazującym w odniesieniu do dwóch zarzutów z aktu oskarżenia oraz uniewinnieniem od dwóch dalszych, wskazuje na konieczność dokonania dogłębnej analizy dowodów wprowadzonych do podstawy wyrokowania, w oparciu o wszelkie te reguły i zasady oceny dowodów, jakie statuowane są treścią przepisuart. 7 k.p.k.Tym samym strony, wywodząc swe środki odwoławcze, nie mogą jedynie domniemywać w jaki sposób sąd meriti ocenił poszczególne dowody, którym i w jakim zakresie dał wiarę, a którym i w jakim zakresie przymiotu tego odmówił i dlaczego.
W rezultacie, niesporządzenie pisemnych motywów zapadłego wyroku rodziło stan polegający na naruszeniu prawa oskarżonego do obrony, które w pierwszym rzędzie gwarantowane jest treściąart. 42 ust. 2 Konstytucji RP, a takżeart. 6 k.p.k.Związane jest to także z prawem strony do zaznajomienia się z pisemnym uzasadnieniem zapadłego wyroku, a w konsekwencji możnością podważania argumentacji sądu a quo, zwłaszcza, że – jak wspomniano - w sprawie występuje na tyle złożona materia dowodowa, że doprowadziła do zapadnięcia co do poszczególnych zarzutów z aktu oskarżenia skrajnie odmiennych rozstrzygnięć merytorycznych.
Taki stan rzeczy równocześnie uniemożliwia także sądowi odwoławczemu zaznajomienie się ze sposobem rozumowania i argumentowania przez sąd pierwszej instancji i odniesienie się do tejże argumentacji przez pryzmat zarzutów odwoławczych, w tym wypadku o tyle ułomnych, że nieodnoszących się do argumentacji Sądu Rejonowego.
Zaistniały stan rzeczy implikował więc konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, albowiem niepodobna jest powiedzieć, że brak uzasadnienia zapadłego orzeczenia nie ma wpływu na jego treść, z punktu widzenia możności jego rzeczowego zaskarżenia, a następnie poddania merytorycznej, rzetelnej kontroli odwoławczej.
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zatem ponownie przeprowadzi postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie, po czym dokona ustaleń faktycznych w zakresie niezbędnym dla odniesienia się do zarzutów stawianych oskarżonemu w akcie oskarżenia, a następnie, w przypadku zaistnienia takowej konieczności, sporządzi uzasadnienie zapadłego orzeczenia w stopniu i w zakresie pozwalającym na poddanie wyroku należytej kontroli instancyjnej przez sąd odwoławczy.
Przy konstruowaniu sentencji orzeczenia, a następnie prezentując argumentację leżącą u jego podstaw, sąd meriti będzie miał w polu widzenia także wszelkie te okoliczności i argumentację, które zawarte zostały w powyższych apelacjach prokuratora i obrońcy oskarżonego.