Sąd Okręgowy w Poznaniu
XVII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XVII Ka 1028/15
Data wyroku: 2015-11-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSO Agata Adamczewska SSO Dariusz kawula

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 listopada 2015 roku
Sąd Okręgowy w Poznaniu w Wydziale XVII Karnym - Odwoławczym  w składzie:
Przewodniczący:SSO Agata Adamczewska
Sędziowie:SSO Dariusz Kawula
SSR del do SO Robert Kubicki (spr.)
Protokolant:starszy protokolant sądowy Joanna Kurkowiak
w obecności Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu Anny Oszwałdowskiej-Kocur
po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015 roku na rozprawie
sprawyM. W.
oskarżonego zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
na skutek apelacji Prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2015 roku, sygn. akt III K 301/14
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu do ponownego rozpoznania
SSR Robert Kubicki SSO Agata Adamczewska  SSO Dariusz Kawula

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2015 roku Sąd Rejonowy Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu uznał oskarżonegoM. W.za winnego tego, że w okresie od lipca 2011 roku do listopada 2011 roku w Poznaniu, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wykorzystując działalność komisową prowadzoną podfirmą (...)wP.przyul. (...)nabył odP. N.iS. K.towary w postaci sprzętów RTV o łącznej wartości nie wyższej niż 45.000 złotych o których na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł przypuszczać ze zostały uzyskane za pomocą czynu zabronionego w postaci:

⚫

notebookamarki A. (...)o wartości 4.592,34 zł zakupionego na nazwiskoM. D. (1),

kina domowegomarki L. (...)o wartości 948,99 zł i telewizoramarki S. (...)o wartości 3.099,99 zł zakupionych na nazwiskoR. K.,

notebookamarki A. (...)o wartości 4249,99 zł zakupionego na nazwiskoA. W.,

telewizoramarki S. (...)o wartości 3.254,99 zł zakupionego na nazwiskoS. M.,

telewizoramarki S. (...)o wartości 3.948,99 zł zakupionego na nazwiskoJ. M.,

aparatu fotograficznegomarki N. (...)o wartości 2.956,99 zł,S. (...)GB i(...)M.o wartości 1.249,00 zł zakupionych na nazwiskoM. M. (1),

S. (...)GB i(...)M.o wartości 1.249,00 zł, kina domowegomarki O. (...)- (...)50 o wartości 2.999,00 zł zakupionych na nazwiskoM. M. (2),

radioodtwarzaczamarki G. (...)MP3 o wartości 168,99 zł, aparatu fotograficznegomarki N. (...)o wartości 3.169,00 zł, aparatu fotograficznegomarki P. (...)-T o wartości 980,99 zł zakupionych na nazwiskoM. D. (2),

telewizoramarki P. (...)o wartości 3.762,99 zł zakupionego na nazwiskoS. K.,

golarkimarki P. (...)/16 o wartości 149,48 zł, laptopamarki T. (...)I5-241OM o wartości 3070,44 zł, mikseramarki M. (...)-936 o wartości 83,89 zł oraz prostownicymarki B. (...)o wartości 204,05 zł zakupionych na nazwiskoP. K.,

nr(...)z dnia 01.09.2011 r. w kwocie 4550,60 zł na zakupS. (...)GB i(...)o wartości 1.249,00 zł, aparatu fotograficznegomarki S. (...)o wartości 621,99 zł, notebookamarki A. (...)- (...)o wartości 2552,99 zł zakupionych na nazwiskoP. K.,

to jest przestępstwa zart. 292 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 292 § 1 k.k.wymierzył mu karę 120 (sto dwadzieścia) stawek dziennych grzywny ustalając wysokości jednej stawki na kwotę 35 (trzydzieści pięć) zł.
Ponadto Sąd obciążył oskarżonego częściowo kosztami postępowania w kwocie 290 złotych i wymierzył mu opłatę karną w kwocie 420 zł.
Od powyższego wyroku apelację skierował Prokurator, zaskarżając powyższe orzeczenie w całości na niekorzyść oskarżonego. W apelacji na podstawieart. 438 pkt. 1 k.p.kzaskarżonemu wyrokowi zarzucono obrazę przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanieart. 12 k.k.przy jednoczesnym ustaleniu, iż czyn zarzucony oskarżonemu ma charakter nieumyślny określony wart. 292 § 1 k.k.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja Prokuratora okazała się skuteczna, bowiem w wyniku jej rozpoznania Sąd Okręgowy uznał za konieczne na podstawieart. 437 § 2 k.p.k.w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 r. (z uwagi na art. 36 pkt 2 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw - Dz.U.2013.1247) uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że rozpoznając niniejszą sprawę Sąd Okręgowy nie stwierdził którejkolwiek z przesłanek opisanych wart. 439 § 1 k.p.k.lubart. 440 k.p.k., która determinowałaby uchylenie, bądź zmianę zaskarżonego wyroku niezależnie od granic zaskarżenia wyznaczonych treścią wywiedzionego środka odwoławczego. Jednocześnie z uwagi na fakt wniesienia w niniejszej sprawie środka odwoławczego wyłącznie na niekorzyść oskarżonego, Sąd odwoławczy pozostawał związany sformułowanymi przez skarżącego zarzutami - wyznaczały one bowiem granice środka odwoławczego. Związanie takie, zgodnie z treściąart. 434 § 1 zd. 2 k.p.k., występuje bowiem w przypadku rozpoznawania środka odwoławczego wniesionego na niekorzyść oskarżonego przez tzw. podmiot kwalifikowany, tj. oskarżyciela publicznego lub pełnomocnika (szerzej: m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. II AKa 85/13, LEX nr 1316172), tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Sąd Okręgowy podziela również pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2014 roku w sprawie WA 21/14, gdzie stwierdzono: „Orzekanie sądu odwoławczego jest limitowane, w przypadku apelacji wniesionej na niekorzyść oskarżonego, uchybieniem podniesionym w środku odwoławczym, a nie zarzutem sformułowanym w petitum apelacji.”
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż analiza całości apelacji Prokuratura (zarzutów jak i uzasadnienia) prowadzi do wniosku, iż podniesiony zarzut obrazy przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanieart. 12 k.k.przy jednoczesnym ustaleniu, iż czyn zarzucany oskarżonemu ma charakter nieumyślny, określony wart. 292 § 1 k.k.odnosi się zarówno do faktu błędnego zastosowaniaart. 12 k.k.przy przyjęciu że mamy do czynienia z przestępstwem zart. 292 § 1 k.k., jak i do sytuacji błędnego zakwalifikowania zachowania oskarżonego jako paserstwa nieumyślnego w miejsce przestępstwa zart. 291 § 1 k.k.Jednakże w żadnym fragmencie apelacji Prokurator nie zakwestionował ustaleń poczynionych przez Sąd, dotyczących ilości i wartości mienia, którego dotyczyło przestępstwo. Podkreślenia wymaga, że ustalenia te daleko odbiegają od zarzutu, który został postawiony w akcie oskarżenia.
Przechodząc do zarzutu podniesionego w apelacji, Sąd Odwoławczy podziela w całości stanowisko wyrażone przez Prokuratora, zgodnie z którym przyjęcie kwalifikacji zart. 12 k.k.stoi w sprzeczności z nieumyślnym charakterem przestępstwa zart. 292 § 1 k.k.
Z czynem ciągłym określonym wart. 12 k.k.mamy do czynienia jedynie w sytuacji gdy dwa lub więcej zachowań, podjętych jest w krótkich odstępach czasuw wykonaniu z góry powziętego zamiaru.Dodatkowy warunek tożsamości pokrzywdzonego musi być spełniony w przypadku gdy przedmiotem zamachu jest dobro osobiste. Według ugruntowanego i jednolitego stanowiska zarówno doktryny jak i orzecznictwa Sądu Najwyższego konstrukcja czynu ciągłegomoże dotyczyć tylko i wyłącznie przestępstw popełnianych umyślnie. W komentarzu pod redakcjąJ. G.zawarto następujące stwierdzenie:„Z czynem ciągłym mamy do czynienia, jeżeli sprawca obejmuje swym z góry powziętym zamiarem wszystkie zachowania, jakie się na ten czyn składają. Mówiąc inaczej - sprawca już na wstępie zakłada, iż popełni przestępstwo składające się z kilku zachowań, czyli w pewnym sensie "na raty", albo co najmniej możliwość taką dopuszcza.Zamiar bowiem należy interpretować zgodnie z treściąart. 9 § 1 k.k.Ma on zatem miejsce wówczas, gdy sprawca chce popełnić czyn zabroniony składający się z dwu lub więcej zachowań albo przewidując możliwość jego popełnienia, godzi się na to. Oznacza to, iż konstrukcja czynu ciągłego nie znajduje zastosowania do przestępstw nieumyślnych”
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, iż Sąd I instancji błędnie przyjął konstrukcję czynu ciągłego do przestępstwa nieumyślnego paserstwa zart. 292 § 1 k.k.Sposób w jaki w pisemnym uzasadnieniu Sąd Rejonowy zaprezentował tok swojego rozumowania uniemożliwia Sądowi odwoławczemu wydanie wyroku o charakterze reformatoryjnym. Wiele do życzenia pozostawia przede wszystkim ocena zeznań kluczowych dla sprawy świadków tj.P. N.iS. K.. Sąd I instancji z jednej strony dokonał ustalenia, iż oskarżonyM. W.nie miał świadomości pochodzenia z przestępstwa kupowanych od w/w przedmiotów, a z drugiej strony przy ocenie zeznańP. N.(uznanych za w pełni wiarygodne) wskazał, żeP. N.tłumaczyłM. W., iż „brał towar na fikcyjne umowy kredytowe”, co wskazywałoby na świadomość oskarżonego, co do pochodzenia z przestępstwa kupowanych towarów. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji pozostaje również w wewnętrznej sprzeczności także i z tego powodu, że uznano w nim za w pełni wiarygodne zeznania świadkówP. N.iS. K.w sytuacji, gdy w kluczowym dla przedmiotowej sprawy zagadnieniu wiedzy oskarżonego o pochodzeniu przedmiotów z przestępstwa, zeznania te były przez w/w świadków zmieniane w toku prowadzonego postępowania.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Rejonowy powinien szczególny nacisk położyć na przeprowadzenie dowodu z zeznań świadkówP. N.iS. K., w szczególności na wyjaśnienie istniejących rozbieżności w tych zeznaniach. Głębszej analizie pod kątem stwierdzenia, czy zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona przestępstwa zart. 291 § 1 k.k.czy też zart. 292 § 1 k.k.Sąd winien poddać same okoliczności sprawy (ilość i wartość kupowanych przedmiotów, częstotliwość transakcji itd.). W ocenie Sądu odwoławczego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd I instancji dodatkowo powinien przeprowadzić dowód co najmniej z odpisu wyroku w sprawie oskarżonychP. N.iS. K.zapadłego przed Sądem Rejonowym w Szamotułach (sygn. akt II K 940/13) a na wypadek takiej konieczności z całości tych akt. Dopiero po dokonaniu pełnej, prawidłowej oceny całości materiału dowodowego Sąd I instancji winien podjąć decyzję co do kwalifikacji prawnej zarzuconego oskarżonemu czynu.
Jak już wskazanego wcześniej ze względu na treść apelacji prokuratora i podniesione tam zarzuty, Sąd I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy nadal ma możliwość dokonania oceny czy mamy do czynienia z działaniem oskarżonego o charakterze umyślnym czy też nieumyślnym. Jednakże Sąd (ze względu na brak zarzutów co do ustaleń faktycznych) będzie „poruszał się” jedynie w obrębie zachowań przypisanych wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2015 roku. W tym miejscu na marginesie należy zaznaczyć, iż ramy będą wyznaczały wskazane konkretne rzeczy i ich wartość będące przedmiotem poszczególnych wymienionych w opisie przypisanego przestępstwa transakcji, a nie wskazana w tym opisie ogólna wartość - „o łącznej wartości nie wyższej niż 45.000 złotych” albowiem wartość tychże przedmiotów w rzeczywistości jest wyższa tj. 49.113,69 zł. Sąd I instancji powinien również w ramach tych konkretnych transakcji dokonać bardziej szczegółowych ustaleń (chociażby przez pryzmat dat w jakichP. N.iS. K.wchodzili w posiadanie sprzedawanych później oskarżonemu towarów) co do dat poszczególnych transakcji, co na wypadek ewentualnego przyjęcia nieumyślnego charakteru działania będzie niezbędne dla potraktowania poszczególnych zachowań jako odrębnych przestępstw zart. 292 § 1 k.k.
Mając powyższe względy na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 § 2 k.p.k., orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
SSR Robert Kubicki  SSO Agata Adamczewska SSO Dariusz Kawula