Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1511/14
Data wyroku: 2015-02-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Bezpodstawne Wzbogacenie
Podstawa prawna: art. 405 k.c.

Sygn. akt III Ca 1511/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 lipca 2014 roku w sprawie z powództwaH. S.przeciwkoW. P., Sąd Rejonowy dla Łodzi-ŚródmieściawŁ.II Wydział Cywilny oddalił powództwo.
Od powyższego orzeczenia apelację wniosła powódka. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:

1
naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

⚫

art. 720 k.c.poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż stosunek prawny będący przedmiotem niniejszego postępowania,w którym Sąd Rejonowy upatruje umowy pożyczki, dotyczy powódkiiJ. P., a nie powódki i pozwanego, strony niniejszego postępowania;

art. 750 k.c.poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż pozwanego łączyła z jego bratemJ. P.umowao świadczenie usługi;

2
naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.art. 328 § 2 k.p.c.poprzez brak przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dowodów, którym Sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co było konieczne z uwagi na silną polaryzację dowodów przedstawionych przez stronę powodowąi pozwaną oraz dużą sprzeczność w zeznaniach świadków powołanych przez stronę pozwaną wobec zeznań powódki i świadków przez nią powołanych,co miało wpływ na nieprawidłową analizę intencji i woli stron postępowaniaw czasie objętym dokonaniem przez powódkę przelewu 50.000 zł na rzecz pozwanego.

W konkluzji powyższych zarzutów powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów zastępstwa procesowego za II instancje według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Sąd Okręgowy podziela poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia, niekwestionowane również przez stronę apelującą w wywiedzionej apelacji i w konsekwencji przyjmuje za swoje, uznając za zbędne powielanie ich w całości w treści niniejszego uzasadnienia. W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd I instancji w sposób właściwy zastosował również odpowiednie przepisy prawne do stanu faktycznego niniejszej sprawy.
Na wstępie koniecznym jest odniesienie się do sformułowanych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż wnioski w tym zakresie z istoty swej determinują rozważania co do pozostałych zarzutów apelacyjnych, bowiem jedynie nieobarczone błędem ustalenia faktyczne, będące wynikiem należycie przeprowadzonego postępowania mogą być podstawą oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięciaw kontekście twierdzeń o naruszeniu przepisów prawa materialnego.
Rację miał autor apelacji, że sąd I instancji po dokonaniu ustaleń faktycznych nie przeprowadził oceny dowodów, niemniej jednak Sąd Rejonowy wyczerpująco wyjaśnił motywy, dla których oddalił powództwo, a wywiedzione przez niego konkluzje były trafne, zaś brak o którym mowa nie uniemożliwił kontroli instancyjnej. Tak więc naruszenie w tym zakresieart. 328 § 2 k.p.c.nastąpiło, lecz uchybienie to nie miało żadnego znaczenia dla oceny zaskarżonego wyroku. O uchybieniu przepisowiart. 328 § 2 k.p.c.można mówić jedynie wtedy, gdyby uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie zawierało danych pozwalających na kontrolę tego orzeczenia. Sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła.
Przechodząc do oceny zarzutów materialnoprawnych wskazać należy, iż koncentrują się one wokół błędnego zastosowaniaart. 720 k.c.polegającego na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż stosunek prawny będący przedmiotem postępowania, w którym Sąd ten upatruje umowy pożyczki dotyczy powódki iJ. P., a nie powódki i pozwanego, jak również błędnego zastosowaniaart. 750 k.c.polegające na przyjęciu, iż pozwanego łączyła z jego bratemJ. P.umowa o świadczenie usług.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że powódka wywodziła swoje roszczenie z przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Zatem ocena roszczenia wymagała zbadania przez pryzmat przesłanek określonychart. 405 k.c.i ustalenie, czy pozwany został bezpodstawnie wzbogacony kosztem powódki. Dla poczynienia prawidłowych ustaleń w tym zakresie, koniecznym było przeanalizowanie stosunków prawnych zachodzących pomiędzy powódką, pozwanym orazJ. P..
Wbrew stanowisku apelującej w przedmiotowej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepisart. 405 k.c., gdyż nie zaistniały przesłanki określone w powołanej normie prawnej. Dyspozycjaart. 405 k.c.wyznacza trzy podstawowe przesłanki do powstania roszczenia o zwrot wzbogacenia, a mianowicie wymaga się, aby: doszło do wzbogacenia majątku jednej osoby, uzyskanego kosztem majątku innej osoby; wzbogacenie i zubożenie winny pozostawać ze sobą w związku w tym rozumieniu, iż wzbogacenie jest wynikiem zubożenia, a zatem muszą mieć wspólne źródło; a nadto wzbogacenie musi nastąpić bez podstawy prawnej.
Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sadu I instancji, iż okoliczności przedmiotowej sprawy nie dają podstaw do twierdzenia, iżW. P.uzyskał bez podstawy prawnej korzyść majątkową kosztem powódki. Zgromadzony na etapie postępowania I – instancyjnego materiał dowodowy, pozwolił Sądowi na ustalenie,iż powódka zleciła przelew sumy 50.000 zł na rachunek bankowyW. P.na podstawie umowy pożyczki zawartej uprzednio zJ. P.. Z okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy Sąd I instancji wyprowadził również prawidłowy wniosek, iż stosunek prawny pomiędzyJ. P.iW. P.należy wyprowadzić z umowy o świadczenie usług, do której odpowiednie zastosowanie mają przepisy o zleceniu. Wskazać przy tym należy, iż ustalony w przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie był przez stronę kwestionowany. Jak wynika przy tym z wyjaśnień samej powódki, które znalazły potwierdzenie w zeznaniach świadków postępowania, wszelkie ustalenia dotyczące przekazania spornej kwoty, w tym cel, formę przekazania, jak również termin zwrotu wskazanej sumy były ustalane pomiędzy powódką, aJ. P..Z relacji powódki oraz świadków postępowania wynika również, iż przed dokonaniem przelewu bankowego powódka nie rozmawiała w tej sprawie zW. P., zaś przelew dokonany przez powódkę na rachunek bankowy brata wynikał z faktu zajęcia rachunkuJ. P.przez komornika. Również w treści pozwu powódka podała, że przelew kwoty nie był wynikiem żadnej umowy zW. P., nie łączył ich żaden stosunek prawny. Godzi się w tym miejscu zauważyć, iż jak wskazała sama powódka,zwróciła się doJ. P.o zwrot pieniędzy, ale została potraktowana lekceważąco. Mając zatem świadomość, iż nie odzyska od niego swoich pieniędzy z roszczeniem ich zwrotu zwróciła się do jego brata. W świetle powyższych okoliczności, nie może budzić wątpliwości, iż stosunek prawny wynikający z umowy pożyczki łączył powódkę iJ. P..
Zatem wbrew twierdzeniom apelacji Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego –art. 720 k.c.iart. 750 k.c.Przesunięcie majątkowe ma swoje podstawy prawne w uprzednio zawartej przezH. S.iJ. P.umowie pożyczki. Pomimo przeciwnych sugestii apelującej Sąd meritii dokonał bardzo wnikliwej analizy materiału dowodowego, w sposób niezwykle precyzyjny uzasadniając wyciągnie na jego podstawie wnioski. W kontekście tych rozważań nie sposób dostrzec jakichkolwiek nieprawidłowości. Odmienne stanowisko w tym zakresie stanowi zwykłą polemikę z ustaleniami Sądu I instancji, które nie mogły się ostać. Wskazać przy tym należy, iż dla oceny prawnej zgłoszonego roszczenia, motywacja która towarzyszyła powódce w wykonaniu przelewu, jak również(...)jest w realiach przedmiotowej sprawie irrelewantny. Dokonywanie ustaleń faktycznych odnośnie tego, czy nastąpiły wszystkie niezbędne przesłanki wystąpienia groźby w rozumieniuart. 87 k.c.może być przedmiotem ewentualnego postępowania pomiędzy powódką, aJ. P.w sprawie zwrotu przedmiotu umowy pożyczki.
Konkludując, dokonana przez Sąd I Instancji ocena materialnoprawna jest zasadna,a przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c.i nast.) nie znajdą zastosowaniaw tym stanie faktycznym sprawy. Nie zachodziły bowiem podstawy prawne uzasadniające roszczenie powódki wobec pozwanegoW. P..
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy, na podstawieart. 385 k.p.c., oddalił apelację powódki.