Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 785/15
Data wyroku: 2015-11-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska, Elżbieta Gawda, Krzysztof Szewczak
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III AUa 785/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 listopada 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Elżbieta Gawda

Sędziowie:

SA Krzysztof Szewczak (spr.)
SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

Protokolant: protokolant sądowy Kinga Panasiuk-Garbacz

po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. w Lublinie
sprawyZ. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 26 czerwca 2015 r.    sygn. akt VII U 1671/14

I
oddala apelację;

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.na rzeczZ. G.kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Krzysztof Szewczak    Elżbieta Gawda   Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

III AUa 785/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 26 czerwca 2014 r., znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówiłZ. G.przyznania prawa do emerytury, ponieważ wnioskodawca nie udowodnił posiadania co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
W odwołaniu od powyższej decyzjiZ. G.domagał się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury. Podnosił, że od dnia 1 grudnia 1978 r. pracował w warunkach szczególnych.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie.
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Lublinie zmienił zaskarżoną decyzję i ustaliłZ. G.prawo do emerytury od dnia 10 czerwca 2014 r.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji ustalił, ubezpieczonyZ. G.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 10 czerwca 2014 r. wniosek o emeryturę. Nie jest on członkiem otwartego funduszu emerytalnego. W postępowaniu przed organem rentowym udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 14 lat i 29 dni pracy w szczególnych warunkach.
Wnioskodawca w okresie od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 28 lutego 1983 r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w(...) Przedsiębiorstwie (...)wŁ.na stanowisku robotnika magazynowego. Zajmował się rozładunkiem samochodów oraz wagonów załadowanych zbożem, kukurydzą, owsem, pszenicą, żytem i sorgo. Wykonywanie tej pracy odbywało się w warunkach dużego zapylenia, ponieważ były to produkty pyliste, przewożone luzem, a pracownicy przesypywali je wyłącznie szuflami. Ubezpieczony zajmował się również wyrabianiem śruty z kukurydzy. Praca jego polegała wtedy na podstawianiu worków pod lej, z którego leciała śruta i następnie na ważeniu worków ze śrutą. Wykonywanie tych czynności również odbywało się w warunkach dużego zapylenia.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań świadkówJ. S.iM. C.oraz zeznań wnioskodawcyZ. G., a także dokumentów zgromadzonych w aktach osobowychZ. G., który został obdarzony przymiotem wiarygodności, zdaniem Sądu Okręgowego, jednoznacznie wskazuje na to, że wnioskodawca w okresie od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 28 lutego 1983 r. (4 lata i 3 miesiące) wykonywał pracę w warunkach szczególnych jako robotnik magazynowy i spichrzowy. Sąd I instancji podniósł, że są to prace wymienione w stanowiącym załącznikrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) wykazie A, w dziale IV, pod pozycją 40: „prace magazynowe, załadunkowe, rozładunkowe, transport oraz konfekcjonowanie surowców, półproduktów i wyrobów gotowych - pylistych, toksycznych, żrących, parzących i wybuchowych.”
Powyższy okres, w połączeniu z okresem uznanym przez organ rentowy w wymiarze 14 lat i 29 dni, powoduje, że wnioskodawca legitymuje się ponad 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Ustalenie, że ubezpieczony legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach, sprawiło, że spełnił on wszystkie warunki prawa do emerytury bliżej określone wart. 184 ust. 1 i 2w związku zart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. 2015 r., poz. 748 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Mając to wszystko na uwadze Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i ustaliłZ. G.prawo do emerytury od dnia 10 czerwca 2014 r., tj. od daty złożenia wniosku o to świadczenie.
W apelacji od tego wyroku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.zarzucając:
a/ naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. 2013 r., poz. 1440 ze zm.) w związku z§ 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.);
b/ naruszenie prawa procesowego przez przekroczenie wyrażonej wart. 233 § 1 k.p.c.zasady swobodnej oceny dowodów;
c/ sprzeczność ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez uznanie, że wnioskodawca udowodnił ponad 15-letni okres pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach,
wnosił o jego zmianę poprzez oddalenie odwołania.
W uzasadnieniu apelacji organ rentowy podniósł, że wskazany przez Sąd I instancji dział IV, pozycja 40 wykazu A, stanowiącego załącznik rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., określa prace „W chemii”. W dziale tym nie mieści sięPrzedsiębiorstwo (...), bowiem jest ono przypisane do działu zatytułowanego „Prace w rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym”. Ta ostatnia okoliczność uniemożliwia przyporządkowanie pracy wnioskodawcy do branży chemicznej. Zdaniem apelanta powoduje to brak możliwości uznania pracy wnioskodawcy wykonywanej na stanowisku robotnika magazynowego do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Nieuwzględnienie spornego okresu pracy ubezpieczonego wPrzedsiębiorstwie (...)do stażu pracy w szczególnych warunkach sprawia, że nie legitymuje się on co najmniej 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
         :
Apelacja pozwanego organu rentowego nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, w ostatecznym wyniku odpowiada prawu.
Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej było prawoZ. G.do emerytury w obniżonym wieku. Prawidłowo Sąd Okręgowy uznał, iż zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. 2015 r., poz. 748 ze zm.) ubezpieczeni urodzeni, tak jak wnioskodawca, po dniu 31 grudnia 1948 r., uzyskują prawo do emerytury po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 tej ustawy, jeżeli w dniu jej wejścia w życie, tj. 1 stycznia 1999 r., osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym oraz mają niezbędny okres składkowy i nieskładkowy, o którym stanowi art. 27 ustawy, tj. co najmniej 25 lat dla mężczyzn. Niezbędnym warunkiem jest również nieprzystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenie wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa. Odnosząc się do przesłanki odpowiednio długiego okresu pracy w warunkach szczególnych wskazać należy, że zgodnie z§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) winien on wynosić co najmniej 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze, na stanowiskach wymienionych w wykazie A stanowiącym załącznik do przedmiotowego rozporządzenia. Z treści powołanych wyżej przepisów oraz § 2 ust. 1 ostatnio powołanego rozporządzenia wynika, że pracą w szczególnych warunkach jest praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2012 r., III UK 92/11 – LEX nr 1215158 oraz powołane tam orzecznictwo).
Spór przed Sądem Apelacyjnym, z uwagi na treść uzasadnienia apelacji, zogniskował się wokół charakteru zatrudnieniaZ. G.w(...) Przedsiębiorstwie (...)wŁ.w okresie od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 28 lutego 1983 r. (4 lata i 3 miesiące). Z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych wnioskodawcy oraz z zeznań świadkówJ. S.iM. C., a także z zeznań ubezpieczonego wynika, że w okresie zatrudnienia w tym Przedsiębiorstwie wykonywał on pracę na stanowiskach robotnika magazynowego i spichrzowego. Jak prawidłowo ustalił Sąd Okręgowy praca ubezpieczonego na tych stanowiskach polegała na rozładunku zboża, kukurydzy, owsa, pszenicy, żyta i sorgo z samochodów oraz wagonów. Były to produkty pyliste, więc ich rozładunek odbywał się w warunkach dużego zapylenia. Zboża ładowane były luzem, a pracownicy przesypywali je wyłącznie szuflami. Ubezpieczony zajmował się również wyrabianiem śruty z kukurydzy. Praca jego polegała wtedy na podstawianiu worków pod lej, z którego leciała śruta i następnie na ważeniu worków ze śrutą. Wykonywanie tych czynności również odbywało się w warunkach dużego zapylenia.
Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, żeZ. G.w całym okresie zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wŁ.pracował w szczególnych warunkach. Nieprawidłowo natomiast zakwalifikował tę pracę jako wymienioną w wykazie A stanowiącym załącznik powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., w dziale IV [„W chemii”], pod pozycją 40 [„Prace magazynowe, załadunkowe, rozładunkowe, transport oraz konfekcjonowanie surowców, półproduktów i wyrobów gotowych - pylistych, toksycznych, żrących, parzących i wybuchowych”].(...) Przedsiębiorstwo (...)wŁ., w którym ubezpieczony wykonywał pracę w spornym okresie nie należało do resortu przemysłu chemicznego. Niewątpliwie było to przedsiębiorstwo przemysłu rolno-spożywczego. Rodzaje prac wykonywanych w szczególnych warunkach w przedsiębiorstwach tego przemysłu zostały wymienione w dziale X [„W rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym”] powołanego ostatnio wykazu A. Pod pozycją 10 zostały tam wymienione „prace przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty”. Takie prace w spornym okresie niewątpliwie wykonywał ubezpieczony. Dodatkowej argumentacji za takim stanowiskiem, poza zeznaniami w/w świadków i wnioskodawcy opisującymi na czym polegała i w jakich warunkach była wykonywana przezZ. G.praca w spornym okresie oraz wskazaniem w dokumentach zgromadzonych w aktach osobowych tego ostatniego nazw stanowisk na których świadczył on pracę, dostarcza zarządzenie nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.Urz. MRiRW 1988 r., nr 2, poz. 4). Należy mieć przy tym na uwadze, że wykazy resortowe mają charakter informacyjny, techniczno-porządkujący i uściślający, w szczególności wówczas, gdy w wykazie stanowiącym załącznik powołanego wyżejrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.nie wymienia się określonych stanowisk pracy, lecz operuje się pojęciem ogólnym, a mianowicie wymienia się rodzaje prac wykonywanych w szczególnych warunkach. Jeżeli zatem wykaz A (dział X, poz. 10) stanowiący załącznikrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) wskazuje na „prace przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty”, to uprawnionym jest „poszukiwanie'' w wykazach resortowych, jakie konkretne stanowiska pracy mogą (choć nie muszą) być stanowiskami, na których praca była świadczona w szczególnych warunkach. W wykazie A stanowiącym załącznik nr 1 powołanego wyżej zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r., w dziale X [„Przemysł zbożowo-młynarski” jako dział podstawowy przemysłu rolno-spożywczego], poz. 10 („Prace przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty”), wpkt 7zostało wymienione stanowisko „robotnika za i wyładunkowego zbóż, przetworów zbożowych komponentów paszowych i pasz”, zaś wpkt 8– stanowisko spichrzowego. Konsekwencją zaliczenia całego okresu pracy wnioskodawcy w(...) Przedsiębiorstwie (...)wŁ.na stanowiskach robotnika magazynowego i spichrzowego (od 1 grudnia 1978 r. do 28 lutego 1983 r.) do stażu pracy w szczególnych warunkach, jest uznanie, że ubezpieczony udowodnił, łącznie z okresem 14 lat i 29 dni uznanym przez organ rentowy w postępowaniu administracyjnym,18 lat, 3 miesiące i 29 dnipracy w takich warunkach. Tym samym spełnił on wszystkie warunki prawa do emerytury w obniżonym wieku, bliżej określone wart. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Zarzuty obrazy prawa materialnego i procesowego przedstawione w apelacji pozwanego organu rentowego okazały się więc w pełni chybione.
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw.art. 99 k.p.c.iart. 391 § 1 k.p.c.oraz § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz.U. 2013 r., poz. 490).
Z przedstawionych wyżej względów Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł jak w sentencji.