Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 661/15
Data wyroku: 2015-12-31 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Jankowska-Kocon, Janusz Kasnowski, Ireneusz Płowaś
Słowa kluczowe: Odtworzenie Akt
Podstawa prawna: art.726 k.p.c.

Sygn. akt II Cz 661/15

POSTANOWIENIE
Dnia 31 grudnia 2015 roku
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Ireneusz Płowaś (spr.)
SSO Barbara Jankowska - Kocon
SSO Janusz Kasnowski
po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2014 roku w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym sprawy
z wnioskuW. W.
z udziałemP. W.,M. L.
o odtworzenie akt postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku poM. K.
na skutek zażalenia wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 21.07.2015 roku, sygn. akt II Co 45/14
postanawia:

oddalić zażalenie.
Sygn. akt II Cz 661/15

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 21 lipca 2015 roku oddalił wniosekW. W.o odtworzenie części akt Sądu Grodzkiego wB.zakończonej wydaniem postanowienia w przedmiocie nabycia spadku poM. K., zgodnie z treścią którego spadek nabyli na podstawie testamentu – mążJ. K.w(...)części, córkaT. W.w(...)części oraz córkaI. O.(O.) w(...)części.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy wskazał na treść i wykładnię przepisów dotyczących postępowania o odtworzenie zaginionych i zniszczonych akt i stanął na stanowisku, iż w ramach przeprowadzonego postępowania nie udało się wykazać, jakoby sprawa o stwierdzenie nabycia spadku poM. K.przed Sądem Grodzkim wB.rzeczywiście miała się toczyć. Sąd zaznaczył, że celem niniejszego postępowania nie jest ponowne rozstrzyganie w przedmiocie objętym zaginionymi lub zniszczonymi aktami sprawy sądowej. Proces odtwarzania, zwłaszcza prawomocnych orzeczeń, musi doprowadzić do jednoznacznych i szczegółowych ustaleń w przedmiocie ich treści. W przeciwnym wypadku Sąd naraża się na zarzut naruszenia przepisów statuujących powagę rzeczy osądzonej.
W ocenie Sądu Rejonowego przeprowadzone postępowanie nie tylko nie pozwoliło na odtworzenie treści prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku poM. K., ale nawet nie doprowadziło do pozytywnego przesądzenia kwestii prowadzenia podobnego postępowania przez tutejszy Sąd. Przede wszystkim okoliczności tej nie potwierdziło Archiwum Państwowe wB.. W piśmie z dnia 06.06.2013 roku kierowanym do pełnomocnika wnioskodawcy jego dyrektor wskazał, że nie natrafiono na akta sprawy spadkowej poM. K., a jedynie na wpis w repertorium spraw sądowych. W piśmie skierowanym do Sądu potwierdzono tę okoliczność, wskazując, że poszukiwania dokumentów dotyczących postępowania spadkowego po tej osobie dały wynik negatywny, a w zachowanych aktach Sądu Grodzkiego wB.z lat 1945 – 1950 nie ma akt sprawy spadkowej. Poszukiwaniami objęto również akta Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z lat 1945 – 1950, jak również akta Sądu Powiatowego wB.z lat 1947 – 1975, gdzie nie natrafiono na wpisy dotycząceM. K..
Sąd Rejonowy dokonał analizy zapisów poczynionych w nadesłanej reprodukcji repertorium spraw spadkowych i testamentowych Sądu Grodzkiego wB.za rok1947. W repertorium tym pod numerem porządkowym(...)ujawniono sprawę o otworzenie i ogłoszenie testamentuM. K.(K.), zmarłej w dniu 21.08.1947 roku. Z brzmienia całokształtu zapisów dokonywanych w omawianym urządzeniu ewidencyjnym wynika wprost, że odrębnie ewidencjonowano sprawy o stwierdzenie praw do spadku oraz sprawy o otwarcie i ogłoszenie testamentu (a także sporządzenie spisu inwentarza). W ocenie Sądu Rejonowego brak jest, zatem jakichkolwiek podstaw, aby w oparciu o zapis poczyniony w repertorium wywodzić jakoby toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia praw do spadku poM. K.. Gdyby podobne postępowanie rzeczywiście toczyło się, to z pewnością oznaczenie przedmiotu sprawy byłoby inne aniżeli „otwarcie i ogłoszenie testamentu”. W tym kontekście Sąd Rejonowy nie podzielił zapatrywania wnioskodawcy, jakoby w tym repertorium zamieszczono wzmiankę o wydaniu postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Z analizowanych zapisów ewidencyjnych wynika wyraźnie, że żadnego postanowienia w sprawie(...)nie wydawano, a jedynie odnotowano datę „innego jej załatwienia” jako 11.10.1947 rok.
Wbrew twierdzeniom zainteresowanego do odmiennej oceny nie mogą doprowadzić inne przedstawione przez niego dokumenty. Za niewystarczający Sąd Rejonowy uznał dokument w postaci pisma adwokataH. Ł.kierowanego do Urzędu Miejskiego w mieście stołecznymW.z dnia 14 maja 1948 roku, w którym pełnomocnik podaje, jakoby postępowanie spadkowe poM. K.było w toku a spadkobiercami są mążJ. K.i córkiT.zK.W.iI. O.. Analiza tego dokumentu, zdaniem Sądu Rejonowego, po pierwsze przeczy tezie jakoby postępowanie zakończone winny sposób w dniu 11.10.1947 roku ewidencjonowana, pod numerem(...)dotyczyło przesądzeniapraw spadkowych, skoro jeszcze w dniu 14.05.1948 roku sprawa spadkowa miała być rzekomo w toku, a po drugie nie można w oparciu o ten dokument stwierdzić na jakiej podstawie jego autorka utrzymuje, że do grona spadkobiercówM. K.należą wyłącznie jej mąż i dwie córki. Nie powołano się przy tym ani na testament, ani na ustawę. Tymczasem z brzmienia innego dokumentu wynika, że prawa do spadku poM. O.zgłaszali również spadkobiercy po zmarłym jej synu z innegoK. O.(O.) – w osobach wdowyZ.zG.O.(O.) i córkiM.(...)(O.). Sąd Rejonowy uznał za zbyt daleko idącą tezę, jakoby o istnieniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku miał świadczyć dokument pochodzący odMiejskiego Przedsiębiorstwa (...)z dnia 2 sierpnia 1951 roku, w którym wezwanoT. W.do uregulowania zaległości z tytułu oczyszczania nieruchomości przyul. (...)jako spadkobierczynięM. K.. Z pisma tego nie wynika czy zobowiązanie adresatki miało wynikać z treści postanowienia spadkowego czy też z samego faktu przynależności do spadkobierców ustawowych zmarłej dłużniczki.
Sąd Rejonowy oceniając zeznania wnioskodawcy stwierdził, że sam fakt dysponowania majątkiem nie może przemawiać za trafnością tezy o istnieniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia praw do spadku. Zainteresowany nie widział ani postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku ani testamentuM. K..
Sąd Rejonowy oddalając wniosek podzielił także stanowisko wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 26.04.1966 roku w sprawie II CZ 98/65.
Zażalenie na to postanowienie wniósł pełnomocnik wnioskodawcy oraz uczestników postępowania. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenieart. 233 kpcpoprzez brak wszechstronnego rozważenia przez Sąd Rejonowy zebranego w sprawie materiału dowodowego orazart. 726 kpcpoprzez brak wyjaśnienia istotnych okoliczności dla potwierdzenia treści postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku poM. K..
Na tej podstawie skarżący wnieśli o zmianę postanowienia z dnia 21.07.2015 roku poprzez odtworzenie części zniszczonych akt Sądu Grodzkiego wB., zakończonej wydaniem postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku poM. K., zgodnie z treścią którego spadek poM. K.na podstawie testamentu nabyli: mążJ. K.w(...)części, córkaT. W.(de domoK.) w(...)części oraz córkaI. O.w(...)części, w zakresie w/w postanowienia w przedmiocie nabycia spadku poM. K..
Jako wniosek ewentualny skarżący przedstawili żądanie uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie należało uznać za bezzasadne. Sąd Okręgowy podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W niniejszym postanowieniu nie udało się potwierdzić, iż akta sprawy o stwierdzenie praw do spadku poM.kosko rzeczywiście kiedykolwiek istniały oraz, że takie postępowanie toczyło się w jakimkolwiek sądzie w Bydgoszczy.
Wbrew zarzutowi podniesionemu w punkcie 1 zażalenia Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnej analizy zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego a w szczególności nadesłanej z Archiwum Państwowego strony z repertorium z wpisem dotyczącym sprawy o numerze(...)oraz listu sporządzonego przez adwokatH. Ł.kierowanego do Urzędu Miejskiego w mieście stołecznymW.z dnia 14 maja 1948 roku, z których również w ocenie Sądu Okręgowego nie wynika, iż rzeczywiście toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia praw do spadku pozostawionego przezM. K.. Z pisma w/w adwokata sporządzonego w dniu 14.05.1948 roku wynika jedynie, że stwierdzenie nabycia praw do spadku poM. K.przedłoży w terminie późniejszym i że postępowanie spadkowe jest w toku. Z kolei z wpisu w repertorium spraw spadkowych i testamentowych Sądu Grodzkiego wB.z 1947 roku wynika, że pod numerem(...)zarejestrowano sprawę o otwarcie i ogłoszenie testamentu poM. K.zmarłej dnia 21.08.47 roku. Wpisano także, że posiedzenie w sprawie wyznaczono na dzień 8/9/47. Brak jest wpisu w rubryce data postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Odnotowano inne załatwienie sprawy dnia 11.10.47. Na tej samej stronie repertorium zarejestrowano również inne sprawy o stwierdzenie praw do spadku z datami wydania postanowień kończących postępowanie. Jak z powyższego wynika pod numerem(...)zarejestrowano jedynie sprawę i otwarcie i ogłoszenie testamentuM. K.. Z całą pewnością w tej sprawie nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie praw do spadku poM. K.. Postępowanie w sprawie o otwarcie i ogłoszenie testamentu zostało zakończone w dniu 11.10.1947 roku jednak z wpisów w repertorium nie wynika w jaki sposób, a w szczególności czy nastąpiło otwarcie i ogłoszenie testamentu. Postępowanie o stwierdzenie praw do spadku poM. K.z całą pewnością nie było zakończone w maju 1948 roku co wynika z treści pisma w/w adwokata a jak słusznie uznał sąd Rejonowy nie wynika również z niego czy takie postępowanie toczyło się już wówczas w jakimkolwiek sądzie.
Należy zatem stwierdzić za Sądem I instancji, iż zgromadzone w sprawie dowody nie dały podstaw do ustalenia, iż rzeczywiście toczyło się w którymkolwiek Sądzie w Bydgoszczy postępowanie o stwierdzenie nabycia praw do spadku poM. K.czy wydano w takiej sprawie postanowienie kończące i o jakiej treści.
Z zebranych przez Sąd Rejonowy informacji z Archiwum Państwowego wynika, że w dostępnych dokumentach sądowych z lat 1945 -1950 nie odnotowano takiej sprawy. Sąd Okręgowy również nie znajduje dostępnych środków dowodowych na podstawie, których można by dokonać wskazywanych przez skarżących ustaleń w niniejszej sprawie.
Z żądnych innych dokumentów w szczególności wskazywanych przez skarżących w zażaleniu nie da się również wywieść, iż postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku poM. K.toczyło się w sądach(...).
Wobec tego Sąd Okręgowy uznaje zarzuty podniesione w zażaleniu jako bezzasadne i podziela stanowisko Sądu Rejonowego, iż nie jest możliwe odtworzenie akt sprawy sądowej co do której brak danych, że kiedykolwiek rzeczywiście istniały. Tym samym Sąd II instancji podziela stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26.04.1966 roku w sprawie II CZ 98/65.
Dlatego też Sąd Okręgowy na mocyart. 397 § 1 i 2 kpcw zw. zart. 385 kpczażalenie oddalił jako bezzasadne.