Sąd Apelacyjny w Krakowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 565/14
Data wyroku: 2015-02-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Pyjas-Luty, Ewa Drzymała, Jadwiga Radzikowska

Sygn. akt III AUa 565/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 lutego 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Agata Pyjas - Luty (spr.)

Sędziowie:

SSA Ewa Drzymała
SSA Jadwiga Radzikowska

Protokolant:

st.sekr.sądowy Monika Ziarko

po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r. w Krakowie
sprawy z wnioskuZespołu Szkół (...)II wG.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wN.
przy udziale zainteresowanych:(...) Stowarzyszenia (...)wG.,A. A.,A. B.,M. B.,R. B.,A. D.,R. G.,A. G.,K. G.,A. K.,J. M.,B. L.,R. P.,U. P.,M. P.,H. R.,B. T.,E. T.,T. B.
o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne
na skutek apelacjiZespołu Szkół (...)II wG.
od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. akt IV U 1387/13

I
zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go decyzje organu rentowego i stwierdza, że do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanych jako pracowników płatnika składekZespołu Szkół (...)II wG.nie wchodzi określone w tych decyzjach wynagrodzenie z tytułu umów zlecenia zawartych przez zainteresowanych z(...) Stowarzyszeniem (...)wG.;

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wN.na rzeczZespołu Szkół (...)II wG.kwotę 750 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.

Sygn. akt III AUa 565/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołania Zespołu Szkół(...)im.J. P.II wG.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wN.z dnia 3 lipca 2013 r. (znak(...) (...)- (...)), ustalających podstawę wymiaru składekna ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od określonego w w/w decyzjach wynagrodzenia zainteresowanych:A. A.,A. B.,M. B.,R. B.,A. D.,R. G.,A. G.,K. G.,A. K.,J. M.,B. L.,R. P.,U. P.,M. P.,H. R.,B. T.,E. T.,T. B.jako pracowników płatnika składekZespołu Szkół (...)II wG.z tytułu zawartych przez nich umów zlecenia z(...) Stowarzyszeniem (...)wG.oraz od decyzji (znak(...)), ustalającej dla płatnika składekZespołu Szkół (...)wG.kwotę należnych składek na Fundusz Pracy w wysokości: 3436,55 zł za grudzień 2011 r.i 4013,48 zł za czerwiec 2012 r.
Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu 22 czerwca 2010 r. Powiat(...)zawarłz Województwem(...)umowę partnerską w celu realizacji projektu „Program Modernizacji(...)wM.” w zakresie rozwoju edukacyjnego szkół, zajmujących się kształceniem zawodowym. Zarząd powiatuw dniu 8 września 2010 r. podjął uchwałę, na mocy której w jego imieniuw/w program realizuje 9 jednostek samorządu, w tymZespół Szkół (...)wG.. Każdy kierownik jednostki organizacyjnej otrzymał tzw. budżet projektu. W powyższym zakresie nie zawierano zZespołem Szkół (...)wG.odrębnej umowy. Przedmiotowy program ma charakter wieloletni i jest finansowany z trzech źródeł, tj. z budżetu: unijnego, powiatu i państwa. Szkoły jako jednostki powiatu utworzone do realizacji kształcenia zawodowego miały realizować program tylko w stosunku do swoich uczniów. Rekrutację nauczycieli miała też prowadzić szkoła, której za realizację projektu mogły zostać przyznane środki na wyposażenie.Zespół Szkół (...)wG.zawarł w dniu 3 października 2011 r.umowę nr (...)z(...) Stowarzyszeniem (...)wG., której przedmiotem było prowadzenie szkoleń, kursów i zajęć pozalekcyjnych dla uczniówZespołu Szkół (...)wG.w ramach realizacji projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej „Modernizacja(...)wM.– Program Operacyjny Kapitał Ludzki”.Zespół Szkół (...)zlecił organizację, przygotowanie i przeprowadzenie szkoleń, kursów i zajęć pozalekcyjnych dla 339 uczniów Technikum Nr 3, Technikum Uzupełniającego Nr 3 i(...) Szkoły ZawodowejwZespole Szkół (...)wG.. Zajęcia były prowadzone od poniedziałku do piątku w godzinach dostosowanych do planu lekcji uczestników zajęć, bądź w soboty i niedziele, na terenie budynku dydaktycznegoZespołu Szkół (...)wG., we wskazanych pomieszczeniach udostępnianych przezZespół Szkół (...)bezpłatnie. Tematyka szkoleń, kursów i zajęć pozalekcyjnych była następująca: kurs(...); język obcy – nabycie umiejętności językowych w komunikacji interpersonalnej; „matematykę można polubić” – zajęcia wyrównawcze; doradztwo edukacyjno-zawodowe – planowanie swojej kariery zawodowej; zastosowanie programu komputerowego(...); zastosowanie specjalistycznego oprogramowania w firmach; kurs ABC organizatora spotkań biznesowych; kurs florystyczny; kurs grafiki komputerowej; wykorzystanie programu magazynowego SUBIEKT wraz z fakturowaniem; zastosowanie kas fiskalnych w działalności handlowo-usługowej; zakładam i rozliczam firmę agroturystyczną. Do przetargu ze szkołą przystąpiło tylko(...) Stowarzyszenie (...). Stowarzyszenie do oferty przedstawiło załącznik w postaci listy nauczycieli. Byli to nauczyciele tylko zZespołu Szkół (...)wG.. Zespół Szkół miał wpływ na rachunki wystawiane przez Stowarzyszenie. Zainteresowani:A. A.,A. B.,M. B.,R. B.,A. D.,R. G.,A. G.,K. G.,A. K.,J. M.,B. L.,R. P.,U. P.,M. P.,H. R.,B. T.,E. T.,T. B.w okresie od czerwca 2011 r. do grudnia 2012 r. byli zatrudnieni na podstawie umowy o pracę wZespole Szkół (...)wG.. W celu wykonania powyższego zamówienia, tj. prowadzenia szkoleń, kursów i zajęć pozalekcyjnych dla uczniówZespołu Szkół (...)wG.w ramach realizacji projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej „Modernizacja(...)wM.– Program Operacyjny Kapitał Ludzki”,(...) Stowarzyszenie (...)zawierało z nauczycielamiZespołu Szkół (...)wG.umowy zlecenia. W wyniku wykonania tych umów pracownicyZespołu Szkół (...)otrzymali następujące wynagrodzenie:A. A.– odpowiednio w grudniu 2011 r. i w czerwcu 2012 r. kwoty po 2000 zł,A. B.w grudniu 2011 r. kwotę 2000 zł,M. B.w czerwcu 2012 r. kwotę 2500 zł,R. B.-odpowiednio w grudniu 2011 r. i w czerwcu 2012 r. kwoty po 2000 zł,A. D.w czerwcu 2012 r. kwotę 1500 zł,R. G.w grudniu 2011 r. kwotę 1000 złi w czerwcu 2012 r. kwotę 1500 zł,A. G.w czerwcu 2012 r. kwotę 1500 zł,K. G.w grudniu 2011 r. kwotę 500 zł,A. K.- odpowiednio w grudniu 2011 r. i w czerwcu 2012 r. kwoty po 2000 zł,J. M.w czerwcu 2012 r. kwotę 750 zł,B. L.- odpowiednio w grudniu 2011 r.i w czerwcu 2012 r. kwoty po 4000 zł,R. P.- odpowiedniow grudniu 2011 r. i w czerwcu 2012 r. kwoty po 2000 zł,U. P.- odpowiednio w grudniu 2011 r. i w czerwcu 2012 r. kwoty po 2000 zł,M. P.w grudniu 2011 r. kwotę 3000 zł,H. R.w czerwcu 2012 r. kwotę1000 zł,B. T.w czerwcu 2012 r. kwotę 2000 zł,E. T.w grudniu2011 r. kwotę 2000 zł i w czerwcu 2012 r. kwotę 1250 zł,T. B.w czerwcu 2012 r. kwotę 1500 zł. Z tytułu wykonania powyższych umów zlecenia nie naliczono składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. W grudniu 2011 r.i w czerwcu 2012 r. nie naliczono również składek na Fundusz Pracy od kwot przychodów z tytułu wykonywania umów zlecenia z(...) Stowarzyszeniem (...), a wykonywanych na rzeczZespołu Szkół (...)wG., tj. w grudniu 2011 r. w kwocie 22.500 zł i w czerwcu w kwocie 24.000 zł.
W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Sąd Okręgowy przyjął, że odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podkreślił w pierwszej kolejności, iż przy bezspornym stanie faktycznym sprawy, spór sprowadzał się do interpretacji przepisów art. 4, art. 6, art. 8 ust. 2a i art. 18 ustawy z dnia 18 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), w zakresie, w jakim dotyczą one tytułu ubezpieczenia i sposobu obliczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia dla osób, które będąc pracownikamiZespołu Szkół (...)wG.jednocześnie były także zleceniobiorcami innego podmiotu, z którymZespół Szkół (...)zawarł umowę na prowadzenie szkoleń, kursów i zajęć pozalekcyjnych dla uczniówZespołu Szkół (...)wG.w ramach realizacji projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej „Modernizacja(...)wM.– Program Operacyjny Kapitał Ludzki”. Powołując sięw powyższym zakresie na stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w uchwalez dnia 2 września 2009 r. (II UZP 6/09) oraz w wyroku z dnia 18 października 2011 r. (III UK 22/11), Sąd Okręgowy zaakcentował, iż w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie dyspozycjaart. 8 ust. 2a w/w ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, umożliwiająca zwiększenie pracownikomZespołu Szkół (...)wG.podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne o wynagrodzenie uzyskiwane z tytułu umów zlecenia zawartych z(...) Stowarzyszeniem (...), albowiem zainteresowani w ramach przedmiotowych umów zlecenia świadczyli usługi na rzeczZespołu Szkół (...)wG., w którym byli jednocześnie pracownikami i wykonywali typowe czynności, których odbiorcą był faktycznie tenżeZespół Szkół (...). W powyższym kontekście Sąd wskazał, że nie jest uzasadniona argumentacja odwołującego się płatnika składek o braku łączącegoZespół Szkół (...)z zainteresowanymi związku obligacyjnego w zakresie cywilnoprawnych umów zlecenia, albowiem przepis art. 8 ust. 2a w/w ustawy nie wymaga takiego związku, wskazując na związek obligacyjny z podmiotem trzecim, a równocześnie na skutki dla pracodawcy, którym jest dla pracownika ten podmiot, z którym związany jest stosunkiem pracy. Tym samym Sąd zaakcentował, że przepis ten tworzy pewnego rodzaju fikcję prawną, albowiem nie czyni ze zleceniodawcy – pracodawcy w zakresie umowy zlecenia, lecz przyjmuje, że wykonywanie zlecenia stanowi – w czasie w jakim się pokrywają – niejako część stosunku pracy z pracodawcą, w konsekwencji czego na gruncieart. 18 ust. 1 w/w ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychdla takich osób istnieje tylko jedna podstawa wymiaru składek – złożona z dwóch przychodów – ze stosunku pracy i ze stosunku cywilnoprawnego, a nie dwie odrębne takie podstawy składek z dwóch tytułów ubezpieczenia. Dodatkowo Sąd zauważył, że w świetleart. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychnie ma znaczenia, że czynności zainteresowanych, wykonywane na zlecenie nie były związane z podstawowym zakresem działania szkoły, ani okoliczność czy mogły, czy też nie mogły być wykonywane przez nauczycieli w ramach ich stosunku pracy, albowiem istotne znaczenie ma tylko fakt, że były one wykonywane na rzecz szkoły – jako jednostki, która przystąpiła do realizacji programu, a zatem była zobowiązana do wykonania zakresu szkoleń w ramach programu „Modernizacja(...)wM.” – będącego zarazem przedmiotem jej umowy z(...) Stowarzyszeniem (...). W powyższym zakresie Sąd wskazał, że na realizację przedmiotowego projektuZespół Szkół (...)otrzymał środki (tak jak i na resztę swojej działalności, w tym także podstawowej), był płatnikiem tychże szkoleń oraz osiągał korzyści z uczestnictwa w tym programie, zarówno w zakresie promocji szkoły, jak i możliwości uzyskania potencjalnych korzyści w postaci modernizacji pracowni do nauki zawodu. Co więcej, odwołując się do dyspozycjiart. 64 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty(Dz.U. z 2004, Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz do załącznika dorozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach(Dz. z 2012 r., poz. 184), Sąd Okręgowy zaakcentował, że realizacja programu unijnego(...)wM.była związana z zadaniami podstawowymi szkoły, a tym samym w/w program wykonywany był w ramach obowiązków szkoły. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że czynności wykonywane przez nauczycieli, z którymi umowy zlecenia zawarło(...) Stowarzyszenie (...)nie były pracą wykonywaną na rzecz pracodawcy, tj.Zespołu Szkół (...)wG., skoro zadanie to realizowali nauczyciele szkoły, a nie osoby z poza niej, odbiorcą tychże szkoleńi kursów byli uczniowie tejże szkoły, szkolenia były przeprowadzone w szkole i szkoła ta finansowała ten projekt z otrzymanych środków i ponosiła koszty jego realizacji.W konkluzji dokonanych wywodów Sąd Okręgowy stwierdził, że zaskarżone decyzje w przedmiocie zwiększenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne zainteresowanym pracownikomZespołu Szkół (...)wG.z tytułu umów zlecenia zawartych z(...) Stowarzyszeniem (...)są zasadne, w konsekwencji czego na mocyart. 104 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnieniai instytucji rynku pracy(tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) organ rentowy prawidłowo ustalił, że dla płatnika składekZespołu Szkół (...)wG.kwota należnych składek na Fundusz Pracy od kwot przychodów z tytułu wykonywania umów zlecenia z(...) Stowarzyszeniem (...), a wykonywanych na rzeczZespołu Szkół (...)wG., tj. w grudniu 2011 r. w kwocie 22.500 zł i w czerwcu w kwocie 24.000 zł. wynosi za grudzień 2011 r. – 3436,55 zł, a za czerwiec 2012 r. – 4013,48 zł. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Okręgowy oddalił odwołania na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
Apelację od wyroku wywiódł odwołujący sięZespół Szkół (...)II wG., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów postępowania, w tym:
a)art. 233 § 1 k.p.c.poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, polegającego na:
- pominięciu części zeznańU. M., zeznającej, iż w toku realizacji projektu „Modernizacja(...)wM.”:
- - odwołujący się nie odniósł korzyści w zakresie promocji, gdyż projekt nie przewidywał promocji dla szkół biorących w nim udział, a jedynie konieczność informowania zgodnie z wytycznymi o realizacji projektu ze środków Unii Europejskiej;
- - odwołujący się nie miał możliwości doposażenia pracowni służących do nauki zawodu, ponieważ projekt nie przewidywał możliwości doposażenia w sprzęt techniczno-dydaktyczny odwołującego się, co doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd Okręgowy, iż w toku realizacji projektu odwołujący się „osiągnął korzyść w zakresie zarówno promocji szkoły, jak i możliwości uzyskania potencjalnie korzyści w postaci modernizacji pracowni nauki zawodu”, podczas gdy zeznania, które Sąd uznał za wiarygodne, spójne i logiczne temu przeczą;
- pominięciu części zeznańG. M.orazU. M., wskazujących, iż z tytułu realizacji umowy zlecenia z(...) Stowarzyszeniem (...)wG.korzyści odnieśli uczniowie, gdyż to oni byli zgodnie z projektem ostatecznymi beneficjentami szkoleń i kursów;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym:
1)art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, iż:
- dla objęcia przedmiotowej sprawy normą tego przepisu nie ma znaczenia, iż czynności wykonywane przez zainteresowanych nauczycieli nie mogły być wykonywane w ramach ich stosunku pracy, podczas gdy przepis ten ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy czynności mogły być wykonywane przez zainteresowanych w ramach stosunku pracy;
- z tytułu realizacji umów zleceń zawartych przez zainteresowanych z(...) Stowarzyszeniem (...)wG.- odwołujący się zobowiązany jest do opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy, podczas gdy wykonywane przez nauczycieli usługi edukacyjne w ramach umów zleceń nie były wykonywane na rzecz odwołującego się lecz na rzecz uczniów — ostatecznych beneficjentów projektu - ponieważ to oni uzyskali rezultaty tej pracy oraz
3) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż tylko nauczycieleZespołu Szkół (...)wG.prowadzili kursy, szkolenia i zajęcia pozalekcyjne, podczas gdy w załączniku nr 4 doumowy nr (...)z dnia 3 października 2011 r. wymienione są również osoby (podmioty) nie będące nauczycielami odwołującego się.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty odwołujący się wnosił o: zmianę zaskarżonego wyroku poprzez stwierdzenie, że odwołujący się -Zespół Szkół (...)II wG.nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy z tytułu umów zlecenia zawartych przez zainteresowanych z(...) Stowarzyszeniem (...)wG., ewentualnie, uchylenie zaskarżonego wyrokui poprzedzających go decyzji organu rentowego oraz zasądzenie na rzecz odwołującego się zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych za obie instancje.
W uzasadnieniu wywodów apelacji odwołujący się podniósł w szczególności, iż na gruncie niniejszej sprawy wskutek pominięcia zeznań świadków w osobachU. M.iG. M.nie doszło do wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, w wyniku czego Sąd Okręgowy dokonał błędnych ustaleń w przedmiocie uzyskania przez odwołującego się korzyści z uczestnictwa w programie, podczas gdy beneficjentami tegoż programu byli uczniowie jako uczestnicy zajęć, gdyż to oni uzyskali korzyść w zakresie szkoleń i kursów. Odwołujący się zauważył, iż szkoła mogła być beneficjentem projektu jedynie w zakresie doposażenia w sprzęt techniczno – dydaktyczny, przy czym przedmiotowa umowa zlecenia dotyczyła szkoleń i kursów, a nie wyposażenia w sprzęt, a przy tym odwołujący i tak nie mógł skorzystać z tego elementu projektu, albowiem w zakresie dotyczącym powiatu(...)przedmiotowy projekt przewidywał doposażenie innych szkół tj.Zespołu Szkół Zawodowych im. K. (...)wG.orazCentrum (...)wG.. Dodatkowo odwołujący się zauważył, iż w tym przypadku nie można też mówić o jakiejkolwiek korzyści promocyjnej szkoły, a jedynie o zobowiązaniu do informowania o tymże projekcie jako unijnym, albowiem przedmiotowy projekt realizowany jest przez wszystkie samorządy powiatowe województwa(...), a w konsekwencji biorą w nim udział wszystkie szkoły prowadzące kształcenie zawodowe z terenu całego województwa. Mając powyższe na uwadze odwołujący się zaakcentował, iż to, że odbiorcą szkoleń i kursów realizowanych w ramach umowy z(...) Stowarzyszeniem (...)byli tylko uczniowieZespołu Szkół (...)wG.oraz że odbywały się one na terenie szkoły (choć nie musiały, gdyż zgodnie z warunkami zamówienia mogły odbywać się w każdym miejscu wskazanym przez wykonawcę pod warunkiem zapewnienia opieki pedagogicznej i ewentualnego transportu) i że były finansowane z otrzymanych z budżetu projektu środków - nie pozwala na stwierdzenie, iż to właśnie odwołujący się uzyskiwał korzyść z ich przeprowadzenia, a tym samym, że była to praca wykonywana na jego rzecz (nie uzyskiwał on jej rezultatów), tym bardziej, iż wbrew twierdzeniom Sądu Okręgowego zajęcia w ramach umowy z(...) Stowarzyszeniem (...)nie były realizowane wyłącznie przez nauczycieli zatrudnionych wZespole Szkół (...)wG.. Równocześnie w powyższym kontekście odwołujący się zauważył, że Sąd Okręgowy dokonał błędnej wykładni art. 8 ust. 2a w/w ustawy uznając, iż dla objęcia przedmiotowej sprawy normą tego przepisu nie ma znaczenia, iż czynności wykonywane przez nauczycieli nie mogły być wykonywane w ramach ich stosunku pracy, albowiem przepis ten dotyczy z reguły takiej pracy wykonywanej na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz pracodawcy, która mogłaby być świadczona przez jej wykonawcę w ramach stosunku pracy z tym pracodawcą, a w przedmiotowej sytuacji usługi edukacyjne realizowane w ramach projektu (Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki) wykraczały poza zakres zadań określonych w art. 42 ust. 1 i 2 Karty Nauczyciela oraz poza czas pracy regulowany tą ustawą, w konsekwencji czego nie było prawnej możliwości realizowania ich w ramach stosunku pracy nauczyciela.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja zasługuje na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż jej rozstrzygnięcie zależało od ustalenia czy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, tj. w sytuacji wykonywania przez zainteresowanych - będących nauczycielami zatrudnianymi przez odwołujący sięZespół Szkół (...)wG.– umów zlecenia, zawartych w ramach realizacji unijnego projektu „Program Modernizacji(...)wM.” z(...) Stowarzyszeniem (...)wG., znajduje zastosowanie normaart. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.), rodząca po stronie odwołującego się obowiązek odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy od wynagrodzeń osiąganych przez zainteresowanych w ramach w/w umów zlecenia. Podkreślić należy, że powołany przepis rozszerza pojęcie pracownika jako osoby pozostającej w stosunku pracy na osoby, które wykonują pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecania, innej umowy o świadczenie usług, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy.
Równocześnie w tym miejscu godzi się zauważyć, że u źródeł regulacjiart. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychległo dążenie do ograniczenia korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych celem zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy (między innymi w zakresie reglamentacji czasu pracy) oraz uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów. Nadto chodziło również o ochronę pracowników przed skutkami fluktuacji podmiotowej po stronie zatrudniających w trakcie procesu świadczenia pracy, polegającej na przekazywaniu pracowników przez macierzystego pracodawcę innym podmiotom (podwykonawcom), którzy zatrudniają tychże pracowników w ramach umów cywilnoprawnych w ogóle nieobjętych obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (umowa o dzieło) lub zwolnionych z tego obowiązku w zbiegu ze stosunkiem pracy (umowa agencyjna, zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu). Hipoteząart. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychobjęte są zatem dwa rodzaje relacji pomiędzy zainteresowanymi podmiotami. Pierwszą jest sytuacja, gdy oba stosunki (pracowniczy i cywilnoprawny) dotyczą tych samych podmiotów jednocześnie występujących wobec siebie w roli pracodawcy - zleceniodawcy i pracownika - zleceniobiorcy, drugą zaś sytuacja, gdy na istniejący stosunek pracy nakłada się stosunek cywilnoprawny między pracownikiem i osobą trzecią, na podstawie którego pracownik wykonuje pracę na rzecz pracodawcy w ramach łączącej pracodawcę z ową osobą trzecią (zleceniodawcą) umownej więzi prawnej. W tym ostatnim przypadku pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy świadczonej przez pracownika - zleceniobiorcę, bez względu na to, czy w trakcie jej wykonywania pracownik pozostawał pod faktycznym kierownictwem pracodawcy i czy korzystał z jego majątku (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., III UK 22/11, OSNP 2012/21-22/266).
Innymi słowy, istota sporu sprowadzała się do wyjaśnienia czy niekwestionowanyw niniejszej sprawie stan faktyczny jest objęty hipotezą i dyspozycjąart. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a zatem czy realizując umowy zlecenia zawarte z(...) Stowarzyszeniem (...)zainteresowani nauczyciele wykonywali pracę na rzecz zatrudniającego ich w ramach stosunku pracyZespołu Szkół (...)wG..
W ocenie Sądu Apelacyjnego, przeprowadzając w niniejszej sprawie właściwe postępowanie dowodowe, Sąd Okręgowy dokonał błędnej subsumcji ustaleń faktycznych do przepisów prawa materialnego w postaciart. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W okolicznościach niniejszej sprawy brak było bowiem podstaw do przyjęcia, iż zainteresowani – będący jednocześnie nauczycielami, zatrudnianymi przez odwołujący sięZespół Szkół (...)wG.– wykonując w ramach projektu „Modernizacja(...)wM.” umowy zlecenia zawarte z(...) Stowarzyszeniem (...)wG.w istocie świadczyli pracę na rzecz zatrudniającego ich w ramach stosunku pracy pracodawcy czyli odwołującego sięZespołu Szkół (...)wG., co w myślart. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpociągało za sobą konieczność objęcia wypłacanego im wynagrodzenia z tytułu umów zlecenia składkami na ubezpieczenia społeczne, do których odprowadzenia jako płatnik składek byłby zobowiązany odwołujący sięZespół Szkół (...).
Jak bowiem wynikało z niekwestionowanych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych, na odwołujący sięZespół Szkół (...)wG.w drodze uchwały zarządu powiatu podjętej w dniu 8 września 2010 r. został nałożony obowiązek realizacji – w imieniu powiatu – projektu „Modernizacja(...)wM.– Program Operacyjny Kapitał Ludzki”. Jednocześnie brak było podstaw prawnych do przyjęcia, iż realizacja przedmiotowego projektu przez odwołujący sięZespół Szkół (...)stanowiła zadanie tejże szkoły wynikające z dyspozycjiart. 5w zw. zart. 5a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty(tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), lecz usankcjonowane w ramachart. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r.o samorządzie powiatowym(tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) zadanie własne powiatu(...)jako jednostki samorządu terytorialnego wykonującej zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie edukacji publicznej. Skoro zatem odwołujący sięZespół Szkół (...)nie miałw ramach swoich zadań i obowiązków realizacji projektu „Modernizacja(...)wM.– Program Operacyjny Kapitał Ludzki”, to tym samym nie można było przyjąć, że nauczyciele tejże szkoły, którzy zawarli umowy zlecenia z(...) Stowarzyszeniem (...)wG.w istocie świadczyli pracę na rzecz odwołującego sięZespołu Szkół (...). W konsekwencji nie można było na tychże nauczycieli z tytułu wykonywanej przez nich umowy zlecenia rozciągnąć pojęcia pracowników przedmiotowej szkoły, a zatem objąć ich dyspozycjąart. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Równocześnie w tym miejscu godzi się zauważyć, że w przedmiotowej sprawie jakiegokolwiek uzasadnienia nie znajdował podnoszony przez organ rentowy zarzut zlecenia przez odwołujący sięZespół Szkół (...)realizacji projektu(...) Stowarzyszeniu (...)wG.celem uniknięcia obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń nauczycieli realizujących w/w projekt. Okoliczność, w świetle której odwołujący sięZespół Szkół (...)nie realizował samodzielnie projektu „Modernizacja kształcenia zawodowego wM.”, lecz rozpisał w tym przedmiocie zamówienie publiczne, znajdowała swoje uzasadnienie w przepisachustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – prawo zamówień publicznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r.,poz. 907 ze zm.), albowiem wartość realizowanego projektu przekraczała - wskazaną w art. 4 pkt 8 tej ustawy – kwotę graniczną w wysokości 14.000 euro. Do zamówienia przystąpiło(...) Stowarzyszenie (...)wG., które zawarło z odwołującym sięZespołem Szkół (...)wG.umowę na realizację przedmiotowego projektu, a następnie w celu realizacji poszczególnych czynności w ramach tego projektu, tj. prowadzenia stosownych kursów, szkoleń i zajęć pozalekcyjnych zawarło liczne umowy zleceniaz kompetentnymi podmiotami, w tym z nauczycielami zatrudnionymi w ramach stosunku pracy wZespole Szkół (...)(załącznik nr 4 doumowy nr (...)z dnia 3 października 2011 r.; k. 55-57 a.r.). W ocenie Sądu Apelacyjnego powyższy stan rzeczy nie może w żadnej mierze wpływać na przyjęcie, że zainteresowani nauczyciele świadczyli pracę na rzeczZespołu Szkół (...)wG., albowiem wykonywali ją na rzecz(...) Stowarzyszenia (...)wG.z jednej strony, a z drugiej na rzecz powiatu jako jednostki samorządu terytorialnego, realizującego w ramach tegoż projektu zadania własne z zakresu edukacji publicznej, a w dalszej kolejności na rzecz uczniówZespołu Szkół (...)wG.jako największych beneficjentów przedmiotowego projektu. Niezależnie od tego podkreślić należy, iż tak jak trafnie zauważył odwołujący się, w przypadkuZespołu Szkół (...)wG.nie można było nawet mówić o uzyskaniu jakiejkolwiek korzyści w wyniku realizowania przedmiotowego projektu – zarówno w wymiarze promocyjnym szkoły, jak i w zakresie doposażenia techniczno-dydaktycznego szkoły.
Jednocześnie mając powyższe na uwadze podkreślić należy, że zajęcia w ramach kursów i szkoleń realizowanych przez zainteresowanych nauczycieli w ramach zawartych umów zlecenia nie dotyczyły tych samych czynności, jakie wykonywali oni jako nauczyciele odwołującego sięZespołu Szkół (...)wG.. Tak bowiem jak trafnie podnosił odwołujący się, obowiązki zleceniobiorców związane były ściśle z prawidłową realizacją projektu i prowadzone były na podstawie przygotowanych przez nich programów szkoleń i kursów, przy czym sprzęt dydaktyczny oraz materiały ćwiczeniowe niezbędne do realizacji tych zajęć zapewniało(...) Stowarzyszenie (...). Tym samym nie mogło budzić jakichkolwiek wątpliwości stwierdzenie, że prowadząc poszczególne zajęcia w ramach kursów czy szkoleń, objętych zakresem projektu, zainteresowani nauczyciele nie realizowali programu nauczania obowiązującego wZespole Szkół (...)wG.. Zajęcia edukacyjne realizowane w ramach umowy zlecenia z(...) Stowarzyszeniem (...)wG.były bowiem zajęciami dodatkowymi, wykraczającymi poza program nauczania (pozalekcyjnymi), a zatem przedmiot umów zlecenia nie dotyczył tych samych czynności, które zainteresowani wykonywali jako nauczycieleZespołu Szkół (...).
Skoro zatem czynności, wykonywane przez zainteresowanych nauczycieli w ramach zawieranych z(...) Stowarzyszeniem (...)wG.umów zlecenia, związane były ściśle z realizacją projektu, to nie można było również z tej przyczyny przyjąć, że korzyści z tego tytułu odnosił odwołujący sięZespół Szkół (...)jako pracodawca (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 6 listopada 2013 r. III AUa 75/13, LEX nr 1400364, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2010 r., I UK 354/09, LEX nr 602211).
W konsekwencji powyższego stwierdzić zatem należało, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że zainteresowani z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia zawieranych z(...) Stowarzyszeniem (...)wG.w ramach programu „Modernizacja(...)wM.” podlegali w okresie objętym sporem obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, jak i że płatnikiem składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie tychże umów zlecenia był odwołujący sięZespół Szkół (...)wG., co równocześnie wyłączało po jego stronie obowiązek odprowadzania z tego tytułu stosownych składek na Fundusz Pracy.
Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny na zasadzieart. 386 § 1 k.p.c.orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt II) orzeczono zgodnie z wyrażoną wart. 98 § 1 k.p.c.zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy. Na koszty te składała się uiszczona opłata od apelacji w kwocie 570 zł (30 zł x19;art. 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawachcywilnych– tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1025) oraz wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego odwołującego się za obie instancje w kwocie 180 zł(60 zł + 120 zł; § 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu; tekst jedn.: Dz. U.z 2013 r., poz. 490).