Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 663/15
Data wyroku: 2015-07-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Prutis
Słowa kluczowe: Cesja
Podstawa prawna: art.117§2 kc

Sygn. akt: I C 663/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 lipca 2015 roku
Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Krzysztof Prutis

Protokolant:

Aldona Niewińska

po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 roku w Bielsku Podlaskim
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Sp. z o. o.wW.
przeciwkoD. A.
o zapłatę
oddala powództwo.
Sygn. akt I C 663/15

UZASADNIENIE
Powód(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.domagał się zasądzenia od pozwanegoD. A.kwoty 1267,23 złotych z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów procesu oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
PozwanyD. A.wnosił o oddalenie powództwa w całości, na rozprawie w dniu 15.07.2015 roku podniósł zarzut przedawnienia roszczenia.
Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:
Bezsporne w sprawie jest, że od 2011 rokuD. A.był studentem Wyższej Szkoły(...)wB.(k. 31, 32). Decyzją z dnia 10.03.2012 roku z dniem 08.03.2012 roku został skreślony z listy studentów w związku z własną prośbą (k. 51-52). W myśl §50 pkt 1 i 2 statutu uczelni studia w uczelni są odpłatne, zaś warunki odpłatności za studia określa pisemna umowa o świadczenie usług edukacyjnych zawarta pomiędzy studentem a uczelnią reprezentowaną przez rektora (k. 38v). Paragraf 15 ustęp 3 regulaminu studiów w Wyższej Szkole(...)wB.stanowi, że do podstawowych obowiązków studenta należy terminowe regulowanie zobowiązań finansowych wobec uczelni (k. 43). Według §7 umowy z dnia 01.10.2011 roku zawartej pomiędzy(...)wB., aD. A.(k. 31) wysokość odpłatności za studia, zasady i terminy ich wnoszenia określa instrukcja finansowa stanowiąca załącznik do umowy (k. 46-50). Z dokumentu nazwanego „rozliczenie z kontrahentem” wystawionego przez(...)wB.wynika (k. 45), żeD. A.nie zapłacił na rzecz uczelni kwoty 900 zł, a data wymagalności świadczeń to 20.12.2011 roku (kwota 350 zł), 20.01.2012 roku (kwota 350 zł), 20.02.2012 roku (kwota 200 zł).
Umową sprzedaży wierzytelności z dnia 11 grudnia 2014 roku Wyższa Szkoła(...)wB.zbyła na rzecz(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.wierzytelność przysługującą wobec pozwanego z tytułu nieopłaconego czesnego w łącznej wysokości 900 złotych. (k. 53-54). Pismem z dnia 05.01.2015 roku(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 1246,30 zł obejmującej kwotę nieopłaconego czesnego wraz z ustawowymi odsetkami (k. 55-56).
Na podstawie złożonych dokumentów, a więc umowy z załącznikiem, statutu uczelni, aktu złożenia ślubowania oraz „rozliczenia z kontrahentem” przyjąć należy jednoznacznie, że pozwany był studentem(...)wB., miał obowiązek ponosić płatności za studia, swego zobowiązania nie wypełnił, a do zapłaty pozostała wymagalna kwota 900 zł, z poszczególnymi datami wymagalności 20.12.2011 roku (kwota 350 zł), 20.01.2012 roku (kwota 350 zł), 20.02.2012 roku (kwota 200 zł).
W toku procesu pozwany nie kwestionował wysokości dochodzonego roszczenia oraz skuteczności przelewu wierzytelności na rzecz powoda. Podnosił zarzut przedawnienia roszczenia.
Zgodnie zart. 118 kcjeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.
Po upływie terminu przedawnienia zobowiązanie ulega przekształceniu w zobowiązanie naturalne, które nie korzysta z ochrony prawnej. W przypadku skutecznego zgłoszenia zarzutu przedawnienia pomimo, iż zobowiązanie nadal istnieje wierzyciel zostaje pozbawiony uprawnienia do wymuszenia na dłużniku spełnienia świadczenia.
Wymaga zauważenia, że łącząca pozwanego i poprzednika prawnego powoda umowa, jest umową nazwaną, która została zawarta w oparciu oart. 160 ust. 3(w wersji w dacie zawierania umowy)ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym(t.j. Dz.U. 2012.572 z późń. zm.).
Roszczenia z tytułu działalności dydaktycznej uczelni nie stanowią roszczenia związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem z mocy samego prawa działalność dydaktyczna uczelni wyłączona jest spod reżimuustawy o swobodzie działalności gospodarczej, choćby podejmowane przez nią działania miały cechy działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 przywołanej ustawy, takie jak zarobkowy charakter, ciągłość zorganizowanej działalności. Roszczenia z tego tytułu nie stanowią zatem roszczeń związanych z działalnością gospodarczą, których termin przedawnienia wynosi trzy lata.
Zgodnie z art. 160a ustęp 7 w/w ustawy roszczenia wynikające z umowy (art. 160a ustęp 1) przedawniają się z upływem trzech lat. Z kolei art. 32 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2014.1198) stanowi że do umów w sprawie warunków odpłatności za studia lub usługi edukacyjne, o których mowa w art. 99 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 160a ust. 7 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. z dnia 11 lipca 2014 r.
Ten ostatni przepis nie jest zbyt precyzyjnie ani klarownie sformułowany, stąd przyjęta przez powoda interpretacja, że trzyletni termin przedawnienia wynikający z art. 160a ustęp 7 ustawy dotyczy tylko umów zawieranych przez studentów z uczelniami publicznymi (takich uczelni dotyczy art. 99 ust. 1 ustawy), a nie niepublicznymi. W ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie taka interpretacja nie jest zasadna. Ustawodawca wprowadzając ten przepis zapewne chciał kompleksowo uregulować termin przedawnień roszczeń z umów zawieranych pomiędzy uczelniami, a studentami w kwestii odpłatności za studia. Wcześniejsze orzecznictwo różnych sądów nie było w tym zakresie jednolite. Wprowadzenie różnych terminów przedawnień takich umów w zależności od rodzaju szkoły (publicznej czy niepublicznej) byłoby nieracjonalne, wprowadzałoby niczym nieuzasadnione zróżnicowanie. Odesłanie do art. 99 ust. 1 ustawy traktować należy jako wskazanie jakich umów dany przepis dotyczy, a nie charakteru podmiotu danej umowy. Poza tym art. 160 ustęp 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym w 2011 roku do sprecyzowania rodzaju umowy jakich ten przepis dotyczył również odsyłał do art. 99 ust. 1 ustawy, co nie przeszkadzało wyższym szkołom niepublicznym zawierać umowy na tej właśnie podstawie (jak w niniejszej sprawie). Treść zmiany zawartej a art. 32 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2014.1198) jest powtórzeniem tego zapisu. Zauważyć również trzeba, że Sąd Najwyższy w czterech sprawach odmówił podjęcia uchwały w przedmiocie odniesienia się do terminu przedawnienia roszczeń wynikających z umów o odpłatność za studia w związku z wejściem w życie zmian wustawie prawo o szkolnictwie wyższym.
Nawet jeśli przyjąć interpretację treściustawy prawo o szkolnictwie wyższymi ustawy wprowadzającej do niej zmiany przyjętą przez powoda to wskazać należy, iż zdaniem Sądu istniałyby podstawy do uznania, że zapłata czesnego stanowi świadczenie o charakterze okresowym i nie jest świadczeniem jednorazowym. Powszechnie w doktrynie przyjmuje się, że roszczenie o świadczenie okresowe charakteryzuje się następującymi cechami: przedmiotem świadczenia muszą być pieniądze lub rzeczy oznaczone rodzajowo, w ramach jednego i tego samego stosunku prawnego dłużnik ma spełnić wiele świadczeń jednorazowych, spełnienie tych świadczeń następuje w określonych regularnych odstępach czasu oraz świadczenia te nie składają się na pewną z góry określoną całość. W niniejszej sprawie wszystkie te okoliczności zaistniały. Obowiązek opłaty czesnego rocznego aktualizuje się z rozpoczęciem każdego kolejnego roku akademickiego. Wobec powyższego, ma on charakter cykliczny, a czas stanowi istotny czynnik wpływający na obowiązek świadczenia. Zatem, wysokość czesnego za lata kolejne nie jest z góry znana, a modyfikacje jej wysokości mogą wynikać z różnorodnych okoliczności i mogą wyniknąć w trakcie semestru nauki. Na rzecz okresowego charakteru opłat za naukę przemawia także treść § 28 ustęp 6 pkt 3 regulaminu, gdy na skutek pojawienia się zaległości w opłacie za czesne student może zostać skreślony z listy studentów. Wtedy również nie będzie ponosił on dalszych opłat, a zatem przy rozpoczynaniu nauki kwota ta również w tej sytuacji nie będzie z góry określona. Mając na uwadze powyższe, opłaty za naukę ponoszone na przestrzeni trwania procesu edukacyjnego nie dają z góry określonej wysokości, a kwestią indywidualną pozostanie, czy student ukończy semestr nauki, rok, dwa bądź trzy lata studiów czy też może wskutek niezdania egzaminów będzie kontynuował edukację również w następnym okresie.
Jak trafnie zauważył Sąd Okręgowy wB.(wyrok z dnia 2 października 2013 roku, sygn. akt(...), Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego wB.) obowiązek zapłaty czesnego za poszczególne lata studiów ma charakter świadczenia okresowego. Sąd Okręgowy wskazał, że z jurydycznego punktu widzenia coroczna płatność czesnego za studia jest podobnym świadczeniem okresowym jak coroczny czynsz dzierżawny. Pogląd o kwalifikacji roszczenia o zapłatę czesnego jako roszczenia o świadczenie okresowe został również wyrażony w orzeczeniu Sądu Okręgowego wB.z dnia 5 grudnia 2013 roku w sprawie(...), Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego wB.).
Mając na uwadze, iż czesne jako świadczenie okresowe ulega trzyletniemu przedawnieniu, powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Pozwany w opisanym stanie faktycznym mógł powołać się na zarzut przedawnienia i odmówić spełnienia świadczenia. W myślart. 120§1 kcbieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Skoro zadłużenie stało się wymagalne w dniach 20.12.2011 roku (kwota 350 zł), 20.01.2012 roku (kwota 350 zł), 20.02.2012 roku (kwota 200 zł)., to 3 - letni termin przedawnienia roszczeń w niniejszej sprawie upłynął odpowiednio z dniem 20.12.2014 roku, 20.01.2015 roku i 20.02.2015 roku, pozew wniesiono w dniu 24 kwietnia 2015 roku.
Powództwo podlegało oddaleniu z uwagi na skutecznie podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia. W związku z tym, że przedawnienie odsetek następuje w tym samym terminie, w jakim przedawnia się należność główna, od której odsetki są liczone (zob. uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26.01.2005 r., III CZP 42/04, OSNC 2005, nr 9, poz. 149.), należało stwierdzić, że żądanie strony powodowej uległo przedawnieniu w całości.
W tym stanie rzeczy, na mocyart. 160a ustęp 7 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym,art. 117§2 kciart. 118 kcSąd orzekł jak w sentencji wyroku.