Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII Pz 67/15
Data wyroku: 2015-09-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Zwolnienie Od Kosztów Sądowych
Podstawa prawna: art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Sygn. akt VIII Pz 67/15

POSTANOWIENIE
Dnia 30 września 2015r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Wydział VIII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Teresa Kalinka
po rozpoznaniu w dniu30 września 2015r. w Gliwicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawyz powództwaM. F.(F.)
przeciwko(...) SAwK.OddziałowiKWK (...)wR.
ouznanie bezskuteczności wypowiedzenia warunków pracy i płacy
na skutek zażaleniapowodaM. F.
na postanowieniaSądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia8 maja 2015 r.sygn. aktIV P 3658/14
postanawia:

oddalić zażalenie
SSO Teresa Kalinka

UZASADNIENIE
PowódM. F.wniósł pozew przeciwko pozwanej(...) SAwK.OddziałowiKWK (...)wR.o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia warunków pracy i płacy.
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015r. Sąd Rejonowy w Zabrzu ustalił wartość przedmiotu sporu na kwotę 53.815,85 zł.
Sąd Rejonowy wezwał powoda do uiszczenia opłaty od pozwu w wysokości 2.691 zł.
PowódM. F.złożył wniosek o zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych, argumentując, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
W załączonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania powód wykazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną, 29 letnią córką oraz 22 letnim synem. Wskazał, iż posiada mieszkanie o powierzchni 51 m2i samochód osobowy o wartości 7.000 zł. Nadto wskazał, iż za 2014r. osiągnął dochód w wysokości 64.197,62 zł netto miesięcznie, żona osiągnęła dochód w wysokości 25.153,17 zł, zaś córka pobrała w 2014r. rentę socjalną w wysokości 8.489,74 zł.
Wnioskodawca podał, że ponosi następujące wydatki: rata pożyczki 700 zł miesięcznie, czynsz mieszkaniowy w wysokości 550 zł miesięcznie oraz koszty leczenia 150 zł miesięcznie. Nie wykazał innych kosztów utrzymania
Postanowieniem z dnia 8 maja 2015r. Sąd Rejonowy w Zabrzu oddalił wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 800 zł.
W treści uzasadnienia Sąd Rejonowy – powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984r., II CZ 104/84 – wskazał, iż zasadą jest uiszczanie kosztów sądowych związanych z toczącym się sporem. Zwolnienie od tego obowiązku może mieć miejsce wyjątkowo, gdy uzasadnia to niekorzystna sytuacja materialna strony, która pomimo wszelkich starań, maksymalnej troski, zaradności i zapobiegliwości, nie jest w stanie w krótkim okresie zaoszczędzić potrzebnych kwot. Przyjmuje się bowiem, że instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
Sąd Rejonowy podkreślił, że strona dochodząca swych praw przed sądem musi liczyć się z koniecznością poniesienia wymaganych kosztów postępowania i winna w pierwszej kolejności wykorzystać wszelkie posiadane możliwości i zasoby majątkowe w celu pokrycia kosztów z tym związanych. Dopiero wyczerpanie, bądź też brak możliwości skorzystania z takich aktywów w celu poniesienia opłat sądowych, przy zachowaniu gwarancji finansowania własnych potrzeb życiowych na poziomie podstawowym, stanowić może podstawę do objęcia strony instytucją zwolnienia od kosztów.
Ostatecznie, oceniając stan majątkowy powoda, Sąd Rejonowy ocenił, że powód jest w stanie uiścić opłatę od pozwu w wysokości 800 zł, bowiem dochody rodziny wynoszą miesięcznie ponad 8.000 złotych, zaś wydatki wynoszą 1.400 zł, a zatem ze względu na uzyskiwane przez powoda dochody nie można zaliczyć go do grona osób ubogich. Nadto Sądowi z urzędu wiadomo, iż w międzyczasie powód otrzymał dwie dodatkowe pensje Barbórkę i 14 – tą pensję, mógł zatem wykazać zapobiegliwość i zaoszczędzić kwotę na opłatę sądową.
W zażaleniu na postanowienie Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 8 maja 2015r. powód wniósł o zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych w postaci opłaty od pozwu ponad kwotę 50 zł. Na uzasadnienie wskazał, iż nie ma wystarczających środków na uiszczenie opłaty od pozwu, co wykazał w oświadczeniu majątkowym.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Zażalenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie.
Po myśliart. 102 ust 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. tj. z 2014r., poz. 1025 ze zm.) zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z ust 2 tego przepisu, do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru.
Sąd Okręgowy zwraca uwagę, iż ocena czy wykazany w treści, złożonego oświadczenia majątkowego stan majątkowy wnioskodawcy uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych należy do Sądu.
Sąd II instancji w całości podziela ocenę Sądu Rejonowego, iż powód jest w stanie ponieść opłatę od pozwu w wysokości 800 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny.
Należy podzielić ocenę, że instytucja zwolnienia od kosztów zwana „prawem ubogich„ stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów. Cytowany przepis ma na względzie sytuację, w której z przyczyn od strony niezależnych, nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych. Zasadą jest bowiem uiszczanie kosztów sądowych związanych z toczącym się sporem. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin powoduje uszczuplenie środków Budżetu Państwa. Dlatego też zwolnienia mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2010r., sygn. akt II PZ 34/09, LEX nr 603836). Natomiast ustanowiony przez ustawodawcę wymóg uiszczenia opłat i wydatków nie jest ograniczeniem prawa do sądu.
Zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych może zatem mieć miejsce wyjątkowo, gdy uzasadnia to niekorzystna sytuacja materialna strony, która pomimo wszelkich starań, maksymalnej zaradności i zapobiegliwości, nie jest w stanie w krótkim czasie zaoszczędzić stosownej kwoty. “Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach. Do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania”(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2010r., II PZ 2/10, LEX nr 585787). „Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okażą się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc do państwa(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84, LEX nr 8623).
Należy pamiętać, że o istnieniu przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych decyduje nie tylko wysokość zarobków wnioskodawcy oraz rozmiar usprawiedliwionych potrzeb jego rodziny, lecz także jego ogólny stan majątkowy. Natomiast ciężar wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację majątkową spoczywa – zgodnie z treściąart. 6 k.c.– na tej osobie. W ocenie Sądu Okręgowego powód takiej trudnej sytuacji majątkowej nie wykazał.
Z oświadczenia majątkowego ubezpieczonego wynika, że miesięczne dochody rodziny wynoszą ponad 8.000 zł netto, a same dochody ubezpieczonego wynoszą 5.349 zł netto. Ubezpieczony wykazał iż ponosi opłaty w wysokości 1.400 zł miesięcznie, w tym na spłatę kredytu wydaje 700 zł miesięcznie. Nie wykazał przy tym, żadnych innych kosztów utrzymania poza czynszem i wydatkami na leczenie, należy zatem przyjąć iż kształtują się na przeciętnym poziomie. Sąd zwraca uwagę, iż koszty spłacania kredytu nie stanowią podstawy do zwolnienia powoda z ponoszenia opłat sadowych, nie stanowią bowiem wydatków utrzymania utrzymania koniecznego.
Należy zatem podzielić ocenę Sądu Rejonowego, że powód nie jest osobą ubogą i mógł bez trudu zaoszczędzić kwotę 800 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Nadto jak słusznie stwierdził Sąd Rejonowy, już po wytoczeniu powództwa powód otrzymał Barbórkę i 14 – tą pensję, a zatem mógł poczynić oszczędności na poniesienie opłaty od pozwu w wysokości 800 zł. Nie należy bowiem zapominać, że pełna opłata sądowa od pozwu w niniejszej sprawie wynosi 2.691 zł, a zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Zabrzu oddalając wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 800 zł, zwolnił jednocześnie powoda od uiszczenia opłaty w wysokości 1.891 zł. A zatem Sąd Rejonowy uznał, że stan majątkowy powoda nie pozwala mu na uiszczenie opłaty od pozwu w pełnej wysokości.
Reasumując, Sąd Rejonowy prawidłowo zastosowałart. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychi prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do zwolnienia powoda z obowiązku ponoszenia opłaty od pozwu w całości.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy w oparciu oart. 385 k.p.c.w zawiązku zart. 397 § 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.
SSO Teresa Kalinka