Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 629/15
Data wyroku: 2015-07-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Hajda, Ewa Buczek-Fidyka, Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Najem
Podstawa prawna: art. 675 kc

Sygn. akt III Ca 629/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 lipca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.)
Sędzia    SO Anna Hajda
Sędzia    SR (del.) Ewa Buczek - Fidyka
Protokolant    Beata Michalak
po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwa GminyG.
przeciwkoA. S. (1)(S.),A. S. (2)(S.) iP. S.(S.)
o wydanie lokalu
oraz z powództwaA. S. (1),A. S. (2)iP. S.
przeciwko GminieG.
o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu
na skutek apelacji pozwanych – powodów wzajemnych
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt I C 1426/14

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanych – powodów wzajemnych solidarnie na rzecz powódki – pozwanej wzajemnej kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

SSR (del.) Ewa Buczek – Fidyka SSO Leszek Dąbek SSO Anna Hajda
Sygn. akt III Ca 629/15

UZASADNIENIE
Powódka GminaG.żądała nakazania pozwanymA. S. (1),A. S. (2)iP. S.opuszczenie, opróżnienie i wydanie w stanie wolnym od osób i rzeczy lokalu mieszkalnego położonego wG.przyulicy (...)zasądzenia na jej rzecz od pozwanych zwrotu kosztów procesu.
Uzasadniając żądanie twierdziła, że pozwani zajmują lokal bez tytułu prawnego i weszli w jego posiadanie bez jej zgody w wyniku udostępnienia im go przez jego byłego najemcę.
PozwaniA. S. (1),A. S. (2)iP. S.wnieśli
o oddalenie powództwa i zasądzenie na ich rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu oraz wytoczyli przeciwko powódce powództwo wzajemne w którego ramach żądali ustalenia, iż wstąpili w stosunek najmu spornego lokalu oraz zasądzenie na ich rzecz
od powódki zwrotu kosztów procesu.
Podnosili, że mieszkają w przedmiotowym lokalu od 28 04 2003r., dokonywali regularnych opłat za korzystanie z lokalu, które powódka opłaty przyjmowała,
w następstwie czego doszło do dorozumianego zawarcia przez strony umowy jego najmu i obecnie posiadają oni tytuł prawny do zamieszkiwania w nim.
PowódkaGminaG.wniosła o oddalenie powództwa wzajemnego oraz zarzucała, że pozwani nie mogli wstąpić po byłym najemcy spornego lokalu w stosunek jego najmu, gdyż nie należą do kręgu osób wymienionych wart. 691 k.c.
Sąd Rejonowy w Gliwicachw wyroku z dnia 04 12 2014r. uwzględnił powództwo, ustalił, że pozwanym nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego oraz oddalił powództwo wzajemne i orzekła o kosztach procesu.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach wyroku przywołał regulacjęart. 691 k.c.,art. 222 §1 k.c., i § 24 uchwały nr XXII/723/2009 Rady Miejskiej wG.. Dokonał oceny poczynionych ustaleń i w jej wyniku uznał, że pozwani nie posiadają tytułu prawnego do zamieszkiwania w spornym lokalu, co w świetle regulacji art. 222
§ 1 k.c.rodzi po stronie powódki skuteczne względem nich roszczenie o jego wydanie. Następnie przywołał regulacjęart. 14 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 21 06 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianiekodeksu cywilnego(Dz. U.
z 2014r., poz. 150 ze zm.) i uznał, że wobec tego, iż pozwani nie posiadali tytułu prawnego do zamieszkiwania w spornym lokalu nie są oni również uprawnieni
do otrzymania lokalu socjalnego. Następnie oceniając zasadność powództwa wzajemnego przywołując regulacjęart. 691 k.c.i uznał, iż wobec faktu opuszczenia przedmiotowego lokalu przez poprzednią najemczynię było ono bezzasadne.
O kosztach procesu orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.
Orzeczenie zaskarżylipozwani-powodowie wzajemniA. S. (1),A. S. (2)iP. S., którzy wnieśli o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa i ustalenie, że pozwani wstąpili w stosunek najmu lokalu położonegowG., przyul. (...), ewentualnie w przypadku oddalenia apelacjiw zakresie powództwa wzajemnego zmianę wyroku i ustalenie prawa do lokalu położonego wG., bądź o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz ich pełnomocnika kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje.
Zarzucali, że przy ferowaniu zaskarżonego wyroku popełniono błąd w ustaleniach faktycznych polegających na uznaniu, że strony poprzez swoje zachowanie w sposób dorozumiany nie zawarły umowy najmu lokalu, ponadto zarzucili, że naruszono przepisy prawa procesowego i materialnego, regulacje:

-

art. 217 § 1 k.p.c.i232 k.p.c.poprzez bezzasadne pominięcie wniosku dowodowego pozwanych z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych, co skutkowało wydaniem wyroku w oparciu o niepełne okoliczności faktyczne, co doprowadziło do nieważności postępowania wynikającej zart. 379 pkt 5 k.p.c., gdyż strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw;

art. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów polegającej na przyjęciu, iż doszło do zawarcia umowy w sposób konkludentny, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że umowa została zawarta w sposób dorozumiany,

art. 60 k.c.poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której powód swoim zachowanie potwierdza zawarcie umowy w sposób dorozumiany;

art. 5 k.c.poprzez orzeczenie eksmisji sytuacji nadużycia prawa podmiotowego przez powódkę,

art. 24 ustawy z dniaustawy z dnia 21 06 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianiekodeksu cywilnego(Dz. U. z 2014r., poz. 150 ze zm.) poprze jego niezastosowanie w sytuacji, w której przyznanie lokalu socjalnego w świetle zasad współżycia społecznego jest szczególnie usprawiedliwione.

W odpowiedzi na apelacjępowódka GminaG.wniosła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie na jej rzecz od pozwanych zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje
Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia
w znacznej części dotyczą faktów bezspornych pomiędzy stronami, a w pozostałym zakresie mają podstawę w informacjach zawartych przytoczonych przez Sąd Rejonowy wiarygodnych źródłach dowodowych, których ocena mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, a Sąd odwoławczy ja podziela
Skarżący w ramach podniesionych zarzutów odnoszących się werbalnie do podstawy faktycznej orzeczenia w istocie kwestionują dokonaną przez Sad pierwszej instancji ocenę prawną i jako takie nie maja wpływu na powyższą ocenę (kwestionują subsumcję poczynionych ustaleń pod zastosowane przez Sąd normy prawne i będącą tego wynikiem ocenę, że nie doszło do zawarcia przez strony
w sposób konkludentny umowy najmu spornego lokalu.
Trafnie natomiast apelacja zarzuca, iż Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę naruszył prawo procesowe nie rozpoznając formalnie ich wniosków o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów stanowiących karaty 52-55 akt.
Wadliwość ta została sanowana w toku postępowania odwoławczego (na rozprawie w dniu 30 07 2015r. dopuszczono i przeprowadzono z nich dowód) i na podstawie zawartych w nich informacji uzupełniono podstawę faktyczną powództwa dodatkowo ustalając, że pozwany – powód wzajemny uiściłZarządowi (...) Sp. z o.o.wG.z tytułu czynszu trzykrotnie kwotę 300zł a pozwana powódka – wzajemnaA. S. (2)z tego tytułu uiściła tej Spółce w dniach: 30 05 2014r. 27 06 2014r, 1 10 2014r. także kwoty po 300zł.
Z tych też względów Sąd odwoławczy z powyższą modyfikacją przyjął
za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.
Dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest w zasadzie prawidłowa (w zakresie zastosowania w sprawie regulacjiart. 691 k.c.Sąd odwoławczy ją w całości podziela), z tym tylko, iż źródłem roszczenia powódki nie jest – jak przyjął Sąd Rejonowy - regulacjaart. 222 § 1 k.c.lecz regulacjaart. 675 § 1 i 2 k.c.statuująca po zakończeniu stosunku najmu po stronie osób którym najemca oddał rzecz do bezpłatnego używania lub podnajem obowiązek zwrotu wynajmującemu najętej rzeczy (w podstawie faktycznej ani w toku postępowania powództwa powódka nigdy nie twierdziła, iż jest właścicielem lokalu, lecz że była jego wynajmującym, co zgodnie z regu-lacjąart. 321§ 1 k.p.c.wiąże Sąd).
Z poczynionych ustaleń oraz materiału sprawy 11 02 207r. wynika,
iż pozwani zamieszkali w spornym lokalu za zgodą jego byłego najemcyL. B., która opuściła loka i zamieszkała w domu spokojnej starości o czym nie zawiadomili powódki.
W mieszkaniu tym mieszkali opłacając czynsz oraz należności za dostarczone do niego media, z tym jednak iż opłaty te uiszczała pozwana - powódka wzajemnaA. S. (2)w imieniu najemcy lokaluL. B.(dowód dowody wpłaty
na rachunek(...) Sp. z o. o.wG.(k-38- 43 akt).
Pozwani nie poinformowali również wynajmującego o śmierci najemcy lokalu, która zmarła w dniu 11 02 2007r.
Powódka o zamieszkiwaniu przez nich w spornym lokalu dowiedziała się dopiero przy okazji przeprowadzenia w nim 30 04 2013r. wywiadu środowiskowego
i niezwłocznie po tym w piśmie z dnia 14 05 2014r. wezwała ich do wydania lokalu.
W tej sytuacji nie sposób przyjąć - czego domaga się apelacja - iż pomiędzy stronami doszło do zawarcia w sposób dorozumiany umowy najmu spornego lokalu, gdyż powódka nie wiedząc o fakcie zamieszkiwania w nim przez pozwany nie mogła konkludentnie wyrazić na to zgody i takiej zgody nie wyraziła również po pozyskaniu wiedzy o ich zamieszkiwaniu w tym lokalu, gdyż niezwłocznie podjęła działania o jego odzyskanie, a przyjęcie przez nią wpłat pozwanych w późniejszym okresie należy traktować jako przyjęcie przez nią odszkodowania za zajmowany przez nich lokal bez tytułu prawnego.
Wbrew zatem temu co zarzuca apelacja Sad Rejonowy orzekając
o zasadności powództwa wzajemnego nie naruszył regulacjiart. 60 k.c.i w sposób we pełni uzasadniony powództwo to oddalił.
W następstwie śmierciL. B.doszło do skutecznego rozwiązania łączącego powódkę z najemcą lokalu stosunku jego najmu, co z mocy przywołanej na wstępie regulacjiart. 675 § 1 i 2 k.c.rodzi po stronie powódki jako wynajmującego roszczenie wobec pozwanych o wydanie lokalu (jako osób korzystającej z lokalu w drodze użyczenia).
Do chwili obecnej pozwani z tego obowiązku się nie wywiązali,
a powódka realizując w niniejszej sprawie powyższe uprawnienie nie naruszyła regulacjiart. 5 k.c., gdyż z jej dobrodziejstwa nie mogą korzystać osoby, które swym zachowaniem same naruszają zasady współżycia społecznego.
Jej powództwo jest zatem uzasadnione, co znalazło prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku.
Zwarte w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięcie o braku uprawnienia pozwanych do lokalu socjalnego nie narusza - jak zarzuca apelacja - regulacjiart. 24 ustawy z dnia 21 06 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(jednolity teks Dz.U. 2014r. poz. 150)
Pozwani zajmując bowiem sporny lokal bez wiedzy oraz zgody wynaj-mującego i nie informując go o rozwiązaniu stosunku najmu i śmierci jego najemcy oraz nie podejmując przez wiele lat żadnych działań w celu uregulowania swego statusu
w tym lokalu, naruszyli zasady współżycia społecznego, a podobnie jak ma to miejsce w przypadku regulacjiart. 5 k.c.z dobrodziejstwa tej regulacji mogą tylko korzystać osoby nie naruszające swym zachowaniem tych zasad.
Reasumując zaskarżony wyrok odpowiada prawu i dlatego apelację pozwanych jako bezzasadną oddalono na mocyart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulacjęart. 98 § 1 k.p.c.§ 12 ust. 1 pkt 1 i § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 09 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. nr 163, poz. 1348, z późniejszymi zmianami), biorąc pod uwagę, iż pozwani ulegli
w całości w postępowaniu odwoławczym i powinni zwrócić powódce poniesione przez nią w tym postępowaniu koszty zastępstwa procesowego przez fachowego pełnomocnika
SSR (del.) Ewa Buczek – Fidyka SSO Leszek Dąbek SSO Anna Hajda