Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1006/14
Data wyroku: 2015-02-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Schoenborn, Andrzej Ziębiński, Marcin Mierz
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Rodzinie I Opiece, Miejsce Popełnienia Przestępstwa, Ciąg Przestępstw
Podstawa prawna: art. 209 § 1 kk, art. 91 § 1 kk

Sygnatura akt VI Ka 1006/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia10 lutego 2015r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Andrzej Ziębiński
Sędziowie SSO Marcin Mierz (spr.)
SSO Marcin Schoenborn
Protokolant Sylwia Sitarz
przy udziale Andrzeja Zięby
Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r.
sprawyD. M.(M.)ur. (...)wK.
synaW.iJ.
oskarżonego zart. 209§1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 2 września 2014 r. sygnatura akt VII K 342/14
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpk,art. 624 § 1 kpk

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

- ustala, iż czynów przypisanych w punktach 1-3 oskarżony dopuścił się wZ., działając w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu i za ten ciąg przestępstw na mocyart. 209 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkwymierza oskarżonemu jedną karę 1 (jeden) roku i 3 (trzy) miesięcy pozbawienia wolności,
- uchyla rozstrzygnięcie o karze łącznej z punktu 4,
- ustala, że rozstrzygnięcie z punktu 5 odnosi się do kary pozbawienia wolności orzeczonej powyżej;
2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
3. zwalnia oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając wydatkami Skarb Państwa.
Sygn. akt VI Ka 1006/14

UZASADNIENIE
wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 10 lutego 2015 roku
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 2 września 2014 roku (sygn. akt VII K 342/14), którym sąd ten uznał oskarżonegoM. M. (2)za winnego popełnienia trzech przestępstw zart. 209 § 1 k.k., wywiódł prokurator, zaskarżonemu wyrokowi zarzucając:

1
obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 91 § 1 k.k.polegającą na zaniechaniu uznania przez sąd, że czyny zart. 209 § 1 k.k., których dopuścił się oskarżonyD. M., popełnione zostały w warunkach ciągu przestępstw opisanego wart. 91 § 1 k.k., pomimo spełnienia przesłanek z wyżej wymienionego przepisu, co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia wobec oskarżonego kar jednostkowych, a następnie kary łącznej w oparciu oart. 85 k.k., zamiast wymierzenia jednej kary zgodnie z treściąart. 91 § 1 k.k.;

2
naruszenie przepisu prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia, a toart. 413 § 1 i 2 k.p.k.. polegające na zaniechaniu wskazania w wyroku skazującymD. M.miejsca popełnienia zarzuconych mu przestępstw, podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem każdy wyrok powinien zawierać m.in. dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu.

Podnosząc powyższe zarzuty, prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. W toku rozprawy odwoławczej oskarżyciel publiczny zmodyfikował jednak wniosek apelacji postulując zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, że zarzuconych mu czynów oskarżony dopuścił się w ramach ciągu przestępstw, orzeczenie za te czyny jednej kary wysokością odpowiadającej wymierzonej oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem karze łącznej oraz wskazanieZ.jako miejsca przypisanych oskarżonemu przestępstw. W pozostałym zaś zakresie oskarżyciel wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.
Sąd zważył, co następuje:
Wywiedziona przez prokuratora apelacja okazała się zasadna, przez co zgodnie z postulatami oskarżyciela publicznego zgłoszonymi na rozprawie spowodować musiała zmianę zaskarżonego orzeczenia w sposób wskazany przez prokuratora.
Odnosząc się w pierwszym rzędzie do ustaleń Sądu Rejonowego w zakresie stanu faktycznego oraz winy oskarżonego wskazać należy, że poczynione przez sąd pierwszej instancji, w oparciu o właściwie zebrany i oceniony materiał dowodowy, ustalenia faktyczne uznać należy za trafne, zgodne ze zgromadzonymi i ujawnionymi w toku rozprawy dowodami, które tenże sąd ocenił w sposób pozostający pod ochronąart. 4 k.p.k.,5 § 2 k.p.k.orazart. 7 k.p.k.. Stanowisko swoje sąd ten należycie uzasadnił w sposób zgodny zart. 424 k.p.k.. Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się przy rozpoznawaniu sprawy ani przy wyrokowaniu błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy w Gliwicach podzielił ustalenia Sądu Rejonowego w zakresie winy oskarżonego, która w okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości. Winy swojej w zakresie przypisanych jego osobie ostatecznie zaskarżonym wyrokiem przestępstw nie kwestionował także sam oskarżony.
Niezależnie od tego, że zaskarżony przez prokuratora wyrok Sądu Rejonowego zapadł w konsekwencji uwzględnienia przez tenże sąd złożonego przez oskarżyciela wniosku o wydanie wyroku na posiedzeniu na którym orzekł sąd zgodnie z wnioskiem prokuratora, zasadne pozostają te zarzuty i argumenty apelacji w których kwestionuje oskarżyciel publiczny nieuwzględnienie przewidzianej wart. 91 § 1 k.k.instytucji ciągu przestępstw w odniesieniu do przypisanych oskarżonemu trzech czynów zart. 209 § 1 k.k., jak również kwestionuje brak wskazania w zaskarżonym wyroku miejsca popełnienia przypisanych oskarżonemu przestępstw.
W realiach niniejszej sprawy nie może ulegać wątpliwości, iż przypisanych mu czynów, wyczerpujących znamiona tego samego przepisu ustawy karnej (art. 209 § 1 k.k.) oskarżonyD. M.dopuścił się w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu. W odniesieniu do przypisanych oskarżonemu czynów spełnione zostały zatem wszystkie z przewidzianych wart. 91 § 1 k.k.przesłanki instytucji ciągu przestępstw stosowanie której pozostaje obligatoryjne. W tych warunkach obowiązkiem Sądu Rejonowego pozostawało potraktowanie przypisanych oskarżonemu czynów jako popełnionych w ramach ciągu przestępstw, a co za tym idzie orzeczenie za przypisane oskarżonemu przestępstwa nie trzech odrębnych kar oraz wynikającej z ich połączenia kary łącznej, jak stało się to w zaskarżonym wyroku, lecz jednej kary.
Niezależnie od tego, że uchybienie to stanowiło konsekwencję powielenia w zaskarżonym wyroku błędu zawartego w zatwierdzonym przecież przez prokuratora akcie oskarżenia, ma także rację apelujący, gdy podnosi, iż opis czynów przypisanych oskarżonemu zaskarżonym orzeczeniem zawiera brak wyrażający się w niewskazaniu w opisie każdego z przypisanych oskarżonemu przestępstw, miejsca ich popełnienia. Zgodnie bowiem zart. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.wyrok skazujący zawierać powinien dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu. Nie ulega przy tym wątpliwości zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie prawa karnego, że jednym z koniecznych elementów opisu czynu pozostaje wskazanie miejsca jego popełnienia (tak m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2013 r., II KK 71/13, OSNKW 2013/8/65, Biul.PK 2013/6/6-8, Biul. SN 2013/8/9, Lex 1353634). W opisach czynów przypisanych oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy miejsca popełnienia tych czynów nie wskazał. W realiach niniejszej sprawy nie może natomiast ulegać wątpliwości, że miejscem popełnienia każdego z tych przestępstw pozostajeZ.. Zarówno miejscem zamieszkania pokrzywdzonych, których oskarżony nie alimentował, ich matki do rąk której oskarżony winien wpłacać alimenty, jak i zamieszkania samego oskarżonego pozostaje miastoZ.. Oskarżony zatem zaniechał ciążącemu na nim obowiązku łożenia na utrzymanie swoich dzieci wZ.. W tym też mieście nastąpił skutek jego zaniechania w postaci narażenia uprawnionych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W tych warunkach konieczne stało się uzupełnienie opisu czynów przypisanych oskarżonemu poprzez wskazanieZ.jako miejsca popełnienia przestępstw.
Rozpoznając wywiedziony przez oskarżyciela publicznego środek odwoławczy Sąd Okręgowy miał na względzie stanowisko wyrażone w Uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2013 r. (sygn. akt I KZP 5/13) mającej moc zasady prawnej w której stwierdził Sąd Najwyższy, iż kontrolę instancyjną wyroku wydanego w trybie określonym wart. 343 k.p.k., poza modyfikacją wynikającą zart. 434 § 3 k.p.k., przeprowadza się na zasadach ogólnych (OSNKW 2013/11/92, LEX nr 1371922, Prok.i Pr.-wkł. 2013/12/12, Biul.SN 2013/9/16). W zupełności akceptując poglądy wyrażone przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu tej uchwały, także przy uwzględnieniu uwag zamieszczonych w jej końcowej części, sugerujących swego rodzaju ograniczenie zasady orzekania na zasadach ogólnych w postępowaniu odwoławczym prowadzonym w sprawie w której wyrok sądu pierwszej instancji zapadł w trybieart. 343 k.p.k., sąd odwoławczy uznał, iż w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uchylania zaskarżonego wyroku i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania, a wystarczające pozostaje, w ramach rozpoznawania sprawy na zasadach ogólnych, dokonanie zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez ustalenie, iż czynów przypisanych oskarżonemu w punktach od 1 do 3 oskarżonyD. M.dopuścił się wZ., działając w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu i wymierzenie oskarżonemu za przypisane mu czyny na mocyart. 209 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.jednej kary 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Rozstrzygnięcie to nie narusza jednocześnie normyart. 434 § 1 i 3 k.p.k.. W odniesieniu bowiem do efektów orzeczenia, pozostaje ono dla oskarżonego tożsame w skutkach z wyrokiem zaskarżonym. W konsekwencji bowiem każdego z tych orzeczeń wymierzona została wobec oskarżonego kara 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności – taka, na jakiej orzeczenie wyraził on zgodę na etapie formułowania wniosku o wydanie wyroku w trybieart. 335 k.p.k..
W konsekwencji konieczne stało się nadto uchylenie zawartego w punkcie 4 zaskarżonego wyroku orzeczenia o karze łącznej, która w obliczu orzeczenia za przypisane oskarżonemu przestępstwa jednej kary w oparciu oart. 91 § 1 k.k.straciła rację bytu. Rozstrzygnięciem o charakterze porządkowym pozostawało natomiast stwierdzenie przez sąd odwoławczy, że orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary z punktu 5 zaskarżonego wyroku odnosi się do kary pozbawienia wolności orzeczonej w wyroku sądu odwoławczego.
W pozostałym zakresie nie dopatrując się natomiast jakichkolwiek podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu Sąd Okręgowy w Gliwicach utrzymał w mocy. W oparciu natomiast o zasady słuszności zwolnił sąd oskarżonego, który zachowaniem swoim postępowania odwoławczego, a co za tym idzie i związanych z nim kosztów, nie wywołał, od zapłaty kosztów tego postępowania, jego wydatkami obciążając Skarb Państwa.