Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 67/15
Data wyroku: 2015-07-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Natalia Lipińska
Słowa kluczowe: Renta Z Tytułu Niezdolności Do Pracy
Podstawa prawna: art. 57 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 67/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 lipca 2015 roku
Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Natalia Lipińska
Protokolant: stażysta Monika Barwacz
po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaB. Ś.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 21 listopada 2014 roku nr(...)
w sprawieB. Ś.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy
oddala odwołanie.
Sygn. akt IV U 67/15

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie

z dnia 29 lipca 2015 r.
Decyzją z dnia 21 listopada 2014 r., nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., na podstawie przepisówustawy z dnia17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.), odmówiłB. Ś.przyznania prawa do rentyz tytułu niezdolności do pracy, ponieważ Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia18 listopada 2014 r. stwierdziła, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy.
Odwołanie od tej decyzji wniosłaB. Ś., domagając się jej zmianyi przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że stan zdrowia wywołany schorzeniami ginekologicznymi uniemożliwia jej wykonywanie pracy zarobkowej. Podkreśliła też, do tej pory była uprawniona do renty.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że odwołanie nie wnosi żadnych nowych okoliczności, które miałyby wpływ na zmianę orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS.
Bezsporne w niniejszej sprawie było, żeodwołującaB. Ś., urodzona(...)z zawodu jest szwaczem i w zawodzie tym pracowała.
Od 13 września 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r. ubezpieczona pobierała rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, zaś od 1 września 2009 r. do 30 września 2014 r. rentęz tytułu częściowej niezdolności do pracy.
W dniu 26 sierpnia 2014 r. wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o przyznanie jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na dalszy okres.
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 listopada 2014 r. ZUS Oddział wT.odmówiłB. Ś.przyznania prawa do tego świadczenia, ponieważ Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 18 listopada 2014 r. stwierdziła, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy.
(okoliczności bezsporne)
Sąd Okręgowy ustalił ponadto następujący stan faktyczny sprawy:
Lekarz Orzecznik ZUS w opinii lekarskiej z dnia 14 października 2014 r. rozpoznał u wnioskodawczyni:

-

stan po mastektomii lewostronnej w 2008 r. z powodu raka piersi,

stan po chemioterapii i radioterapii w trakcie kontroli onkologicznej, bez cech wznowy po skończonej uzupełniającej hormonoterapii w styczniu 2014 r.

W konsekwencji, Lekarz Orzecznik ZUS uznał, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy.
Na skutek sprzeciwu, sprawa skierowana została do rozpatrzenia przez Komisję Lekarską ZUS, która w orzeczeniu z dnia 18 listopada 2014 r. podtrzymała stanowisko wyrażone przez Lekarza Orzecznika, rozpoznając u odwołującej:

-

zmiany zwyrodnieniowo- dyskopatyczne kręgosłupa C i L/S bez dysfunkcjiw układzie ruchu oraz ujemne objawy rozciągowe i ubytkowe,

stan po leczeniu raka piersi lewej z zajęciem węzłów chłonnych (mastektomia lewostronna 25 czerwca 2014 r. sposobemM., uzupełniona chemioterapią, radioterapią oraz hormonoterapią tamoxifenem zakończoną w styczniu 2014 r.) bez cech wznowy,

histerektomię totalną 25 czerwca 2008 r.- mięśniaki macicy.

Orzeczenie to legło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
dowód:

-

orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 14.10.2014 r.- k. 31 cz. III akt ZUS,

orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 18.11.2014 r.- k. 33-34 cz. III akt ZUS,

W celu stwierdzenia, czy i w jakim stopniu odwołująca jest niezdolna do pracy, czy istniejąca u niej poprzednio częściowa niezdolność do pracy ustała, czy nastąpiła poprawa jej stanu zdrowia i na czym polega oraz kiedy powstała niezdolność do pracy, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy sądowych: lek. med.D. B.- specjalisty neurologai lek. med. E.P.specjalisty onkologa.
Biegły neurolog zdiagnozował u odwołującej:

-

zmiany zwyrodnieniowe odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa z okresowym zespołem bólowym bez istotnego ograniczenia funkcji.

W oparciu o przeprowadzone badanie oraz wyniki badań specjalistycznych uznał, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy.
W uzasadnieniu opinii podał, że w trakcie badania wnioskodawczyni była prawidłowo zorientowana, pozostawała w logicznym kontakcie, ale w obniżonym nastroje. Brak jest u niej patologicznych zmian neurologicznych. Ruchomość kręgosłupa jest prawidłowa, próbaR.ujemna, podobnie jak objawy rozciągowe w kończynach górnych i dolnych. Prawidłowa jest też siła mięśniowa, a chód sprawny. Nie stwierdza się zaników mięśni. Odruchy głębokie w kończynach górnych i dolnych są symetryczne. Badanie fizykalne nie wykazało cech niedowładu, czy ograniczenia sprawności ruchowej. Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa wymagają leczenia i rehabilitacji. Okresowe zaostrzenia dolegliwości mogą być leczone w ramach czasowej niezdolności do pracy. Brak jest aktualnych badań obrazowych kręgosłupa i danych o aktualnym przebiegu leczenia. Stwierdzone zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa stanowią przeciwwskazanie do wykonywania ciężkiej pracy fizycznej, nie czynią jednak wnioskodawczyni osobą częściowo niezdolną do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.
dowód:

-

opinia sądowo- lekarska z dnia 10.03.2015 r.- k. 9-11,

Biegły onkolog rozpoznał u odwołującej:

-

raka piersi po stronie lewej po zabiegu operacyjnym sposobemM.w 2008 r.,

stan po chemioterapii i radioterapii hormonalnej, bez cech wznowy i rozsiewu.

W oparciu o przeprowadzone badanie oraz wyniki badań specjalistycznych uznał, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy.
W uzasadnieniu opinii podał, że od 6 czerwca 2008 r. do 3 lipca 2008 r. wnioskodawczyni leczona była w Centrum Onkologii z powodu zaawansowanego raka piersi lewej. Poddana została zabiegowi operacyjnemu sposobemM.. Z uwagi na podejrzenie raka jajnika, usunięto jej również macicę z przydatkami. Potem, opiniowana poddawana była chemioterapii i radioterapii, a przez pięć lat leczeniu hormonalnemu. U wnioskodawczyni brak jest cech wznowy i rozsiewu (brak komórek nowotworowych). Stwierdza się jedynie mięśniaki macicy. Z przyczyn onkologicznych odwołująca nie jest osobą niezdolną do pracy.
dowód:

-

opinia sądowo- lekarska z dnia 29.05.2015 r.- k. 30-32,

Sąd w całości podzielił opinię biegłego neurologa, a także opinię biegłego onkologa uznając, że zawierają one kompleksową i wyczerpującą ocenę stanu organizmu odwołującej, a nadto uwzględniają wpływ rozpoznanych u niej schorzeń na zdolność do pracy. Sąd uznał, iż charakterystyka schorzeń została przez biegłych oceniona prawidłowo z punktu widzenia zasad logiki, przy wykorzystaniu wiedzy specjalistycznej popartej doświadczeniem osób sporządzających opinie. Dlatego też, Sąd podzielił wnioski biegłych sądowych odnośnie zdolności wnioskodawczyni do pracy zarobkowej zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Zauważyć przy tym trzeba, że opinia wydana została przez biegłych sądowych o specjalnościach adekwatnych do schorzeń zdiagnozowanych u wnioskodawczyni. Podkreślić ponadto należy, że opiniujący w sprawie biegli swoje ustalenia i wnioski wywiedli po szczegółowej analizie całości dokumentacji medycznej oraz badaniu odwołującej.
Na rozprawie w dniu 29 lipca 2015 r. odwołująca zakwestionowała wydane opinie, podnosząc, że usunięto jej lewą pierś w związku z czym często puchnie jej ręka, która ją dodatkowo boli. Podała, że w lipcu straciła przytomność i w dniu 14 lipca 2015 r. poddana została RTG kręgosłupa. Aktualnie zaś lekarz skierował ją do poradni neurologicznej celem oceny stanu zdrowia i zlecił wykonanie USG brzucha.
Zarzuty te nie zasługiwały na uwzględnienie.
Wydane w sprawie opinie są wyczerpujące. W sposób przejrzysty obrazują stan zdrowia ubezpieczonej. Odpowiadają też na wszystkie istotne pytania, w pełni realizując dyspozycję Sądu wyrażoną w sentencji postanowienia o powołaniu biegłych sądowych. Biegli ci na podstawie osobistego badania wnioskodawczyni, które przeprowadzone zostało dokładnie, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie standardami oraz dogłębnej analizy dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach rentowych, w tym wyników badań specjalistycznych, dokonali prawidłowego rozpoznania i sformułowali ostateczne wnioski, które Sąd w pełni podziela. Biegli sądowi dokonali oceny stanu zdrowia ubezpieczonejz punktu widzenia kryteriów określonych dyspozycją art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS- wyraźnie wskazując, że nie stwierdza się u niej takiego stopnia naruszenia sprawności organizmu, który czyniłby ją osobą częściowo niezdolną do pracy. Biegły neurolog podał, że brak jest u opiniowanej patologicznych zmian neurologicznych. Ruchomość kręgosłupa jest prawidłowa, próbaR.ujemna, podobnie jak objawy rozciągowe w kończynach górnych i dolnych. Prawidłowa jest też siła mięśniowa,a chód sprawny. Nie stwierdza się zaników mięśni. Odruchy głębokie w kończynach górnychi dolnych są symetryczne. Brak jest cech niedowładu, czy ograniczenia sprawności ruchowej. Biegły ten zauważył, że okresowe zaostrzenia dolegliwości u opiniowanej mogą być leczonew ramach czasowej niezdolności do pracy. Biegły onkolog stwierdził zaś, że u odwołującej brak jest cech wznowy i rozsiewu po raku piersi. Stwierdza się u tylko mięśniaki macicy. Z przyczyn onkologicznych wnioskodawczyni nie jest więc osobą niezdolną do pracy. W orzecznictwie wskazuje się, że o niezdolności do pracy nie decyduje sam fakt występowania schorzeń, lecz ocena, czy i w jakim zakresie wpływają one na utratę zdolności do pracy. Dotyczy to również schorzeń o przewlekłym charakterze. Występujące u ubezpieczonego schorzenia muszą naruszać sprawność jego organizmu w znacznym stopniu na dłuższy okres czasu (por. wyrok SA w Szczecinie z dnia 4 czerwca 2014 r., III AUa 1145/13, LEX nr 1496069, wyrok SAw Lublinie z dnia 14 marca 2013 r., III AUa 133/13, LEX nr 1292677). Również istnienie schorzeń powodujących konieczność pozostawania w stałym leczeniu nie stanowi samodzielnej przyczyny uznania częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy, chociażw pewnych okresach wymaga czasowych zwolnień lekarskich (por. wyrok SA w Szczeciniez dnia 13 marca 2014 r., III AUa 736/13, LEX nr 1451796, wyrok SA w Lublinie z dnia28 maja 2013 r., III AUa 366/13, LEX nr 1316227). Nie każda zatem choroba, czy kilka chorób, powoduje niezdolność do pracy, a jedynie taka (takie), która powoduje (powodują) naruszenie sprawności organizmu ubezpieczonego w stopniu znacznym. Takiego zaś stopnia naruszenia stanu zdrowia u wnioskodawczyni biegli sądowi nie stwierdzili. W wyroku z dnia 17 kwietnia 2014 r., I UK 378/13 (Legalisnr 998522) Sąd Najwyższy podniósł, że prawo do renty przysługuje dopóty, dopóki ubezpieczony spełnia warunki ustawowe, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 3 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturachi rentach z FUS. Oznacza to, że dopuszczalne jest okresowe weryfikowanie uprawnień rentowych, uzależnionych od dalszego trwania stanu niezdolności do pracy (art. 107 ustawy). Dlatego nawet długotrwałe pobieranie renty z tytułu niezdolności do pracy nie wyklucza negatywnego zweryfikowania takich uprawnień rentowych, które nie były ustalone „na stałe”, wskutek zmian w stanie zdrowia wymaganych do utrzymania uprawnień rentowych lub dalszego ustalenia prawa do renty. Podkreślić również trzeba, że w postępowaniu sądowymw sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, które ma charakter odwoławczy i kontrolny, postępowanie dowodowe ogranicza się do sprawdzenia zgodności z prawem decyzji wydanej przez organ rentowy. Badanie takie jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydania decyzji, a więc w chwili ustalania prawa do świadczenia przez organ rentowy (por. wyrok SN z dnia 9 października 2014 r., II UK 11/14, LEX nr 1545033). Z tego powodu sąd co do zasady nie może we własnym zakresie ustalać prawa do świadczenia, a ujawniona w trakcie postępowania sądowego zmiana stanu zdrowia ubezpieczonego jako przesłanka niezdolności do pracy warunkująca prawo do renty, nie może prowadzić do uznania kontrolowanej decyzji za wadliwą i do jej zmiany (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2005 r., I UK 382/04, LEX nr 276245). W niniejszej sprawie decyzja organu rentowego pochodzi z dnia 21 listopada 2014 r., a zatem rolą Sądu była kontrola prawidłowości tej decyzji w dacie jej wydania. Jeżeli po tej dacie stan zdrowia ubezpieczonej uległ pogorszeniu, powinna ona wystąpić do organu rentowego z kolejnym wnioskiem o rentę.
Pozostałe okoliczności sprawy Sąd uznał za bezsporne, gdyż nie były w żaden sposób kwestionowane przez strony, zaś dokumenty przedstawione na ich stwierdzenie nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności.
Sąd rozważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Istotą sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy i w jakim stopniu odwołującaB. Ś.jest niezdolna do pracy, czy istniejąca u niej poprzednio częściowa niezdolność do pracy ustała, czy nastąpiła poprawa jej stanu zdrowia i na czym polega oraz kiedy powstała niezdolność do pracy.
Stosownie do treściart. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.), prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie.
W myśl art. 57 ust. 1 powołanej ustawy, renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki:

1
jest niezdolny do pracy,

2
ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy,

3
niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit.a, pkt 10 lit. a, pkt 11-12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-3, 5 lit. a, pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.

Zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 1 ustawy, niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.
W myśl ust. 2 powołanego artykułu, całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, natomiast stosownie do ust. 3, częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.
Równocześnie, jak stanowi art. 13 ust. 1 ustawy, przy ocenie stopniai przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, jak również możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.
Jak wynika z wydanych w niniejszej sprawie opinii sądowo- lekarskich: biegłego neurologa oraz biegłego onkologa, odwołująca, pomimo zmian zwyrodnieniowych odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa z okresowym zespołem bólowym bez istotnego ograniczenia funkcji, raka piersi po stronie lewej po zabiegu operacyjnym sposobemM.w 2008 r., a także stan po chemioterapii i radioterapii hormonalnej, bez cech wznowy i rozsiewu, nie jest osobą niezdolną do pracy.
Skoro więc zaskarżona przez odwołującą decyzja(...) OddziałwT.z dnia21 listopada 2014 r. była zasadna, jej odwołanie od tej decyzji należało oddalić, przyjmując jako podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia powołane wyżej przepisy ustawy z dnia17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS orazart. 47714§ 1 k.p.c.