Sąd Apelacyjny w Gdańsku
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 345/15
Data wyroku: 2015-09-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Włodzimierz Gawrylczyk, Jacek Grela, Hanna Rucińska
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 448 k.c. w zw. z art. 24§1 k.c.

Sygn. akt V ACa 345/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 września 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Jacek Grela

Sędziowie:

SA Włodzimierz Gawrylczyk (spr.)
SO del. Hanna Rucińska

Protokolant:

sekretarz sądowy Joanna Makarewicz

po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwaH. O. (1),M. O. (1)iA. O. (1)
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego wB.
z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt I C 483/13

I
uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 1 (pierwszym) w stosunku do powódkiH. O. (1)w części zasądzającej kwotę 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od tej kwoty od dnia 18 maja 2013 roku i w stosunku do powódkiM. O. (1)w części zasądzającej kwotę 20.000 (dwadzieścia tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od tej kwoty od dnia 18 maja 2013 roku i w tym zakresie umarza postępowanie;

II
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 4 (czwartym) w ten sposób, że nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego wB.kwotę 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych tytułem opłaty sądowej od uwzględnionej części powództwa;

III
oddala apelację w pozostałym zakresie;

IV
zasądza od pozwanego na rzecz powódkiA. O. (1)kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego;

V
zasądza na rzecz pozwanego od powódkiH. O. (1)kwotę 500 (pięćset) złotych i od powódkiM. O. (1)kwotę 1.600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Na oryginale właściwe podpisy.
V ACa 345/15

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy wB.wyrokiem z 19 grudnia 2014 r. zasądził od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powódkiH. O. (2)­skiej kwotę 80.000 zł, na rzecz powódkiM. O. (1)kwotę 90.000 zł i na rzecz powódkiA. O. (1)kwotę 60.000 zł, w każdym przypadku z ustawowymi odsetkami od dnia 18 maja 2013 r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałym zakresie oraz za­sądził od pozwanego na ich rzecz solidarnie kwotę 4.587 zł tytułem kosztów procesu i na rzecz Skarbu Państwa - tegoż Sądu koszty sądowe.
Zasadnicze motywy wyroku są następujące:
PowódkaH. O. (1)domagała się zasądzenia kwoty 70.000 zł tytułem za­dośćuczynienia za krzywdę i kwoty 10.000 zł z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życio­wej, a powódkiM. O. (1)iA. O. (1)domagały się kwot po 70.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę i po 30.000 zł z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej, każda powódka żądała zasądzenia ustawowych odsetek i kosztów procesu. W uza­sadnieniu pozwu podały, że(...)w wypadku komunikacyjnym zginąłA. O. (2), który był mężemH. O. (1)i ojcem pozostałych powódek, sprawca wypadku był ubezpieczony u pozwanego od odpowiedzialności cywilnej za skutki wypadku, wskutek śmierciA. O. (2)powódki doznały cierpień, naruszone zo­stały ich prawa do życia w rodzinie, nastąpiło też znaczne pogorszenie sytuacji życiowej.
Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, kwestionował żądania co do zasady i co do wysokości, twierdził żeart. 448 k.c.nie stanowi podstawy do zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę, bo wypadek zdarzył się przed wejściem w życie§ 4 art. 446 k.c., zaś odszkodowa­nie na podstawieart. 446 § 3 k.c.się nie należy, bo powódki nie wykazały szkody.
Sąd Okręgowy ustalił, że(...)w wypadku komunikacyjnym spowodowanym przez sprawcę, który był ubezpieczony u pozwanego od odpowiedzialności cywilnej za skutki wypadków drogowych, zginąłA. O. (2), który był mężemH. O. (1)i ojcemM.iA. O. (1). Pozwany wypłaciłH. O. (1)20.000zł tytułem odszkodowania i 7.870 zł tytułem zwrotu kosztów pogrzebu. Powódki we­zwały pozwanego pismem z 15 kwietnia 2013 r. do zapłaty kwot dochodzonych w niniejszej sprawie, a pozwany pismem z 25 kwietnia 2013 r. odmówił świadczeń. Powódki żyły z(...)O.w szczęśliwej rodzinie.A. O. (2)był na rencie i zarabiał(...)około 1.000 zł miesięcznie.H. O. (1)otrzymuje rentę po mężu w kwocie 1.176 zł netto miesięcznie.M. O. (1)miała(...),(...).A. O. (1)wów­czas nie mieszkała z rodzicami, przyjeżdżała do nich co 2-3 tygodnie, pracuje, ma własne(...)H. O. (1)przeżyła(...). Tragiczna śmierćA. O. (2)była bardzo traumatyczna dla powódek.
Sąd ustalił ten stan faktyczny na podstawie dowodów z dokumentów, zeznań powódek i opinii(...). Dowody te uznał za wiarygodne.
Sąd uznał, że wskutek śmierciA. O. (2)naruszone zostało prawo po­wódek do życia w rodzinie, doznały one bólu i cierpień psychicznych, poczucia krzywdy i osamotnienia, więc usprawiedliwione są ich żądania zadośćuczynienia za krzywdę na pod­stawieart. 448 k.c.w zw. zart. 23 i 24 § 1 k.c.Sąd podał, iż żądania powódekH.iM.O.są uzasadnione w całości, bo one otrzymywały najwyższą pomoc mate­rialną odA. O. (2), natomiast powódkaA. O. (1)otrzymywała pomoc sporadycznie, a jej obecna sytuacja materialna i życiowa jest dobra, więc nie nastąpiło znacz­ne pogorszenie jej sytuacji życiowej. Dalej Sąd Okręgowy podał, że na podstawieart. 448 k.c.w zw. zart. 24 k.c.zasądził na rzeczH. O. (1)80.000 zł, na rzeczM. O. (2)­szewskiej 90.000 zł i na rzeczA. O. (1)60.000 zł, a w pozostałej części oddalił po­wództwo. Wskazał też, że powódki wygrały sprawę w 82,2%, więc stosownie do tego orzekł o kosztach procesu, a o kosztach sądowych orzekł mając na uwadze, że powódki były zwol­nione od kosztów sądowych.
Pozwany złożył apelację. Zaskarżył wyrok w części uwzględniającej powództwoH.O.iM. O. (1)ponad 60.000 zł w stosunku do każdej z nich i w części uwzględniającej powództwoA. O. (1)ponad 30.000 zł, oraz w części orzeka­jącej o kosztach procesu i kosztach sądowych. Domagał się zmiany wyroku przez oddalenie powództwaH. O. (1)o zapłatę kwoty 20.000 zł, powództwM. O. (1)iA. O. (1)o zapłatę kwot po 30.000 zł, w każdym przypadku z ustawowymi odsetkami, wnosił też o stosowne rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Pozwany zarzucił:
1/ naruszenieart. 448 k.c.w zw. zart. 23 k.c.przez niewłaściwe zastosowanie polega­jące na zawyżeniu zadośćuczynienia za krzywdę;
2/ naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowo­dów, skutkiem czego było zasądzenie wygórowanych świadczeń;
3/ naruszenieart. 363 § 2 k.c.przez niewłaściwe określenie daty wymagalności rosz­czenia o zadośćuczynienie.
Zdaniem pozwanego, skoro powódki wystąpiły z roszczeniami po upływie(...)od śmierciA. O. (2), to trzeba uznać, że upływ tak długiego okresu wyciszył emo­cje i rany powódek, co ma uzasadniać zasądzenie świadczeń w niższej wysokości. W jego ocenie, skoro Sąd dokonał oceny rozmiaru krzywdy powódek według stanu w dniu wyroko­wania, to nie powinien był zasądzać odsetek od wcześniejszej daty.
Pełnomocnik powódek wnosił o oddalenie apelacji i o zasądzenie na rzecz każdej z nich kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego jest zasadna w części zasądzającej na rzeczH. O. (1)kwotę 10.000 zł i na rzeczM. O. (1)kwotę 20.000 zł. Słuszny jest zarzut po­zwanego, że zasądzone świadczenia na podstawieart. 448 k.c.w zw. zart. 24 § 1 k.c.są wy­górowane w tych wysokościach. To wygórowanie wynika z faktu, że powódki żądały z tytułu zadośćuczynienia za krzywdę po 70.000 zł z odsetkami, więc nie można było zasądzić z tego tytułu kwot wyższych, jak uczynił to Sąd Okręgowy. Skoro Sąd Okręgowy jako podstawę prawną orzeczenia podałart. 448 k.c.w zw. zart. 24 § 1 k.c., to za oczywiste należy uznać, że zasądził te kwoty z tytułu zadośćuczynienia za krzywdę, bez uwzględnienia roszczeń odszko­dowawczych na podstawieart. 446 § 3 k.c.Dlatego też Sąd Apelacyjny w granicach apelacji uchylił zaskarżony wyrok w tej części i umorzył postępowanie na podstawieart. 386 § 3 k.p.c.
W pozostałej części apelacja nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zasądzone świad­czenia z tytułu zadośćuczynienia za krzywdę na rzeczH.iM. O. (1)po 70.000zł i na rzeczA. O. (1)nie są wygórowane. Fakt, że powódki wystąpiły z roszczeniem po upływie(...)od śmierci osoby bliskiej nie umniejsza cierpień, których do­znały wskutek jej śmierci i nie może stanowić podstawy do zasądzenia zadośćuczynienia pie­niężnego w niższej wysokości. Sąd Apelacyjny nie zgadza się też z żądaniem zmiany orze­czenia o odsetkach. Zasadą jest, że odsetki w tego rodzaju sprawach należą się od wezwania do zapłaty (art. 455 k.c.). W tym przypadku doliczony został trzydziestodniowy okres na zała­twienie sprawy określony w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpie­czycieli Komunikacyjnych. Skarżący nie wykazał przesłanek pozwalających na ustalenie in­nej daty, od której naliczane są odsetki. Dlatego Sąd Apelacyjny oddalił apelację w tej części na podstawieart. 385 k.p.c.