Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 55/15
Data wyroku: 2015-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Łanowy
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art. 6 ust. 2 pkt 13 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 55/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jolanta Łanowy

Protokolant:

Iwona Sławińska

po rozpoznaniu w dniu15 września 2015 r. w Gliwicach
sprawyA. D. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
owysokość świadczenia
na skutek odwołaniaA. D. (1)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia28 listopada 2014  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującejA. D. (1)prawo do wyliczenia wysokości emerytury poprzez uwzględnienie okresu zatrudnienia od6 marca 1989r. do 30 kwietnia 1990r. z uwzględnieniem wynagrodzenia w kwocie 90.000 zł /dziewięćdziesiąt tysięcy złotych/ (przed denominacją) miesięcznie, zgodnie z kalkulacją finansową.
(-) SSO Jolanta Łanowy

Sygn. akt VIII U 55/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 28 listopada 2014r., Nr(...)/6/048 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.przyznał ubezpieczonejA. D. (1)zaliczkę na poczet przysługującej emerytury od dnia 27.10.2014r., tj. od osiągnięcia wieku emerytury na podstawie przepisów ustawy dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 748 ze zm.). Organ rentowy odmówił ubezpieczonej przeliczenia emerytury przy uwzględnieniu okresu zatrudnienia od dnia 06.03.1989r. do dnia 30.04.1990 roku, kiedy to wykonywała pracę jako agent na podstawie umowy zawartej zWojewódzkim Przedsiębiorstwem Handlu (...)wK.o/Z..
Odwołanie od decyzji złożyła ubezpieczonaA. D. (1). Domagała się  zmiany decyzji i przeliczenie emerytury przy uwzględnieniu okresu zatrudnienia od dnia 06.03.1989r. do dnia 30.04.1990 roku, przy uwzględnieniu wynagrodzenia osiąganego faktyczne w tym okresie, według kalkulacji. Nadto podała, że uzupełniła dotychczas złożoną dokumentację o świadectwo pracy z dnia 16.06.1990r., z którego wynika okres zatrudnienia i fakt, że świadczyła pracę stale i zarobkowo oraz umowę z dnia 06.03.1989r. o prowadzeniu punktu sprzedaży detalicznej, z której § 10 ust. 2 wynika, że z tytułu pracy świadczonej na podstawie umowy jako agent była objęta obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym stosowanie do postanowień ustawy z dnia 19.12.1975r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz. U z 1983r., Nr 31, poz. 146).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podtrzymał argumentację zaprezentowaną w odwołaniu . Ponadto wskazano, iż Zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sporny okres od dnia 06.03.1989r. do dnia 30.04.1990 roku nie może zostać zaliczony do stażu pracy ubezpieczonej, bowiem z przedstawionej dokumentacji nie wynika czy z tytułu wykonywanej pracy ubezpieczona podlegała do ubezpieczenia społecznego i czy były odprowadzane składki. Organ rentowy podał, że odwołująca na potwierdzenie spornej okoliczności nie przedstawiła zaświadczenia o podleganiu do ubezpieczenia społecznego i opłacaniu składek przez jednostkę gospodarki uspołecznionej, z którą zawarła umowę bądź wysokości miesięcznego dochodu z wykonywanej umowy. W ocenie ZUS przedłożone świadectwo pracy z dnia 16.06.1990r. oraz umowa z dnia 06.03.1989r. o prowadzeniu punktu sprzedaży detalicznej, a także kalkulacje finansowe nie stanowią dowodu na podleganie do ubezpieczenia społecznego i opłacanie składek. Dokumenty te, w opinii organu rentowego, stanowią jedynie prognozę przewidywanych obrotów oraz kosztów prowadzonego przez ubezpieczoną sklepu, w związku z czym nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu na okoliczność podstawy wymiaru składek w spornym okresie.
Sąd  Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach  ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonaA. D. (1)urodziła się w dniu (...).
A. D. (1)w dniu 06.10.2014 roku złożyła wniosek o emeryturę.
Decyzją z dnia 28.11.2014r. - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.przyznał ubezpieczonejA. D. (1)zaliczkę na poczet przysługującej emerytury od dnia 27.10.2014r. Na wysokość emerytury, organ rentowy zaliczył ubezpieczonej okresy składkowe 26 lat, 11 miesięcy i 13 dni oraz okresy nieskładkowe ograniczone do 1/3, tj. 8 lat, 11 miesięcy i 25 dni. Organ rentowy odmówił ubezpieczonej przeliczenia emerytury przy uwzględnieniu okresu zatrudnienia od dnia 06.03.1989r. do dnia 30.04.1990 roku. bowiem z przedstawionej dokumentacji nie wynika czy z tytułu wykonywanej pracy ubezpieczona podlegała do ubezpieczenia społecznego i czy były odprowadzane składki. Zdaniem organu rentowego odwołująca na potwierdzenie spornej okoliczności nie przedstawiła zaświadczenia o podleganiu do ubezpieczenia społecznego i opłacaniu składek przez jednostkę gospodarki uspołecznionej, z którą zawarła umowę bądź wysokości miesięcznego dochodu z wykonywanej umowy. Zaś świadectwo pracy z dnia 16.06.1990r. oraz umowa z dnia 06.03.1989r. o prowadzeniu punktu sprzedaży detalicznej, a także kalkulacje finansowe nie stanowią dowodu na podleganie do ubezpieczenia społecznego i opłacanie składek. Dokumenty te, w opinii organu rentowego, stanowią jedynie prognozę przewidywanych obrotów oraz kosztów prowadzonego przez ubezpieczoną sklepu, w związku z czym nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu na okoliczność podstawy wymiaru składek w spornym okresie.
Odwołująca twierdziła, iż przedstawiona przez nią kalkulacja ma duże znaczenie, bowiem zgodnie z jej prognozami ubezpieczona oraz drugi agentJ. S. (1)musiały uzyskać określony obrót, od którego było wyliczane wynagrodzenie, przy czym wynagrodzenie nie mogło być niższe niż w kalkulacji, bo inaczej doszłoby do rozwiązania umowy. Faktycznie wynagrodzenie zawsze było wyższe, niż to zakładała kalkulacja.
UbezpieczonaA. D. (1)iJ. S. (1)w 1989 roku  przejęły na zasadach agencyjnych, a następnie prowadziły od marca 1989 r. do kwietnia 1990 r. sklep o nazwie(...). Podstawą była umowa z dnia 06.03.1989r. o prowadzeniu na warunkach zlecenia punktu sprzedaży detalicznej wZ.pl. (...). Wcześniej w/w punkt prowadził pracownikWojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu (...)wK..
W okresie od dnia 06.03.1989r. do dnia 30.04.1990 roku,A. D. (1)wykonywała pracę na podstawie umowy zawartej zWojewódzkim Przedsiębiorstwem Handlu (...)wK.o/Z.. Sklep, który prowadziła ubezpieczona miał ponad 100 m2powierzchni i zajmował się sprzedażą odzieży damskiej głównie tzw. ciężkiej czyli płaszczy, kurtek itp.Sklep (...)był położony na głównej ulicy wZ., przy dworcu kolejowym ihotelu (...), punkt ten bardzo dobrze prosperował i miał wysokie obroty.A. D. (1)iJ. S. (1)otrzymywały towar zWojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu (...)wK.oraz sprowadzały towar bezpośrednio od producentów np. od PaniR., PaństwaA.,przedsiębiorstwa (...)wK., a następnie towar sprzedawały.
Ubezpieczona pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy, a czasami nawet przekraczała ten wymiar. Po prywatyzacji w 1990 rokuA. D. (1)iJ. S. (1)prowadziłysklep (...)w ramach działalności gospodarczej przez okres piętnastu lat.
Wynagrodzenie ubezpieczonej było uzależnione od wysokości obrotu oraz kosztów i miało charakter zmienny. Minimalną kwotą wynagrodzenia było 90.000 zł miesięcznie przed denominacją. Odwołująca otrzymywała wynagrodzenie w wysokości przynajmniej 90.000 zł. ( przed denominacją) miesięcznie zgodnie z kalkulacją finansową. Prowadzące wspólniesklep (...)rozliczały się zgodnie z kalkulacją finansową, która stanowiła przybliżone założenie w zakresie obrotów sklepu. Nie była sporządzana inna kalkulacja finansowa dla sklepu. Minimalne wynagrodzenie, jakie powinny uzyskiwać agentkiA. D. (1)iJ. S. (1)wynosiło po 90.000 zł na osobę miesięcznie przed denominacją.A. D. (1)iJ. S. (1)sporządzały raporty doWojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu (...)wK.z informacją o wysokości obrotu. Niewypracowanie określonego w umowie obrotu mogło bowiem spowodować wypowiedzenie umowy przez przedsiębiorstwo. Faktyczne zarobkiA. D. (1)iJ. S. (1)przekraczały kwotę 90.000 zł na miesiąc.
Składki na ubezpieczenie społeczne zaA. D. (1)iJ. S. (1)odprowadzałoWojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu (...)wK.. Składki były odprowadzane przezWojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu (...)wK.zbiorczo dla wszystkich agentów na podstawie kalkulacji finansowej, która była dokumentem dodatkowym do umowy agencyjnej.
ŚwiadekJ. S. (1)w ramach umowy agencyjnej z dnia 06.03.1989r. prowadziła z ubezpieczonąsklep (...)od marca 1989 r. do kwietnia 1990 r. jako współagentka. Następnie zaś prowadziła z nią sklep w ramach działalności gospodarczej. Z kolei świadekA. D. (2), mąż ubezpieczonej, był zatrudniony przezA. D. (1)iJ. S. (1)od marca 1989 r. do kwietnia 1990 r. na stanowisku ekspedienta, w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następujących dowodów: akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonej, akt osobowych świadkaJ. S. (1), akt osobowych świadkaA. D. (2), - dokumentacji fotograficznejsklepu (...)wZ., zeznań świadkówJ. S. (1)iA. D. (2), oraz przesłuchania stron.
Sąd uznał zebrany w sprawie materiał dowodowy za spójny i kompletny, a przez to mogący stanowić podstawę prawdziwych ustaleń w sprawie. Sąd dał w całości wiarę wyjaśnieniom odwołującej oraz zeznaniom świadkówA. D. (2)orazJ. S. (1), ponieważ są one logiczne, wzajemnie się pokrywają i uzupełniają. Ustalenia te ponadto znajdują pełne potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym, zwłaszcza w kalkulacji finansowej dla punktu sprzedaży detalicznej wZ.pl. (...). ŚwiadekJ. S. (1)jako agentka prowadziłasklep (...)razem z ubezpieczoną, natomiastA. D. (2)był w w/w sklepie zatrudniony jako ekspedient. Świadkowie ci posiadają zatem szczegółowe informacje na temat charakteru wykonywanej przez odwołującą pracy, uzyskiwanego wynagrodzenia oraz uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne w spornym okresie.
Sąd zważył, co następuje :
Odwołanie ubezpieczonejA. D. (1)zasługuje na uwzględnienie.
Kwestia sporna sprowadza się do ustalenia, czy odwołująca ma prawo do przeliczenia emerytury przy uwzględnieniu okresu zatrudnienia od dnia 06.03.1989r. do dnia 30.04.1990 roku, kiedy to wykonywała pracę na podstawie umowy agencyjnej zawartej zWojewódzkim Przedsiębiorstwem Handlu (...)wK.o/Z.i przy uwzględnieniu wynagrodzenia jakie uzyskiwała w tym okresie.
Zgodnie z treściąart. 6 ust. 2 pkt. 13 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 748 ze zm.), za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r. okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne - pracy na obszarze Państwa Polskiego wykonywanej na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia oraz współpracy przy wykonywaniu takiej umowy: objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i okresy kontynuowania tego ubezpieczenia, za które opłacono składkę na to ubezpieczenie lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki. Podstawą podlegania pod ubezpieczenie społeczne z tytułu wykonywania pracy przez ubezpieczonąA. D. (1)były przepisyustawy z dnia 19.12.1975r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia(Dz.U. z 1975r., Nr 45, poz. 232) w brzmieniu obowiązującym w okresie spornym od dnia 06.03.1989r. do dnia 30.04.1990 roku. W myśl art. 1 ust. 1 powołanej ustawy obowiązkowe ubezpieczenie społeczne określone ustawą, zwane dalej "ubezpieczeniem", obejmuje osoby wykonujące odpłatnie pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia zawartej na okres co najmniej 15 dni. Z kolei przepis art. 4 powołanej ustawy  stanowi, iż obowiązek ubezpieczenia powstaje z dniem oznaczonym w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania.
Podstawą prowadzeniasklepu (...)przez ubezpieczoną była umowa z dnia 06.03.1989r. o prowadzeniu na warunkach zlecenia punktu sprzedaży detalicznej wZ.pl. (...). W okresie od dnia 06.03.1989r. do dnia 30.04.1990 roku,A. D. (1)wykonywała pracę na podstawie umowy zawartej zWojewódzkim Przedsiębiorstwem Handlu (...)wK.o/Z.. W myślart. 27 ust. 1 ustawy z dnia 19.12.1975r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia- jeżeli po upływie roku kalendarzowego okaże się, że w ciągu tego roku przeciętny miesięczny dochód z wykonywania umowy nie osiągnął połowy najniższego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej składki opłacone za ten rok podlegają zwrotowi, a tego roku nie wlicza się do okresu ubezpieczenia wymaganego do uzyskania świadczeń na podstawie ustawy. Kwotę składek podlegającą zwrotowi pomniejsza się o kwotę pobranych w ciągu tego roku zasiłków przewidzianych w art. 6 ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy.
Ustalony na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego, w szczególności zeznań świadkówA. D. (2)iJ. S. (2), stan faktyczny wskazuje w sposób jednoznaczny, że w prowadzące wspólniesklep (...)rozliczały się zWojewódzkim Przedsiębiorstwem Handlu (...)wK.zgodnie z kalkulacją finansową, która stanowiła założenia w zakresie obrotów sklepu. AgentkiA. D. (1)iJ. S. (1)sporządzały raporty doWojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu (...)wK.z informacją o wysokości obrotu. Niewypracowanie określonego w umowie obrotu mogło bowiem spowodować wypowiedzenie umowy przez przedsiębiorstwo. Zeznania świadków i samej ubezpieczonej wskazują, iż minimalną kwotą jej wynagrodzenia było 90.000 zł miesięcznie przed denominacją. Ponadto z kalkulacji finansowej dla punktu sprzedaży detalicznej wZ.pl. (...)wynika, że płaca kierownika wynosiła 90.000 zł (k. 33 akt). Faktyczne zarobkiA. D. (1)przekraczały nawet kwotę 90.000 zł na miesiąc. Nie ma rozstrzygającego znaczenia okoliczność podnoszona przez organ rentowy, iż odwołująca na potwierdzenie podlegania ubezpieczeniu nie przedstawiła zaświadczenia o podleganiu do ubezpieczenia społecznego i opłacaniu składek przez jednostkę gospodarki uspołecznionej, z którą zawarła umowę bądź wysokości miesięcznego dochodu z wykonywanej umowy. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem, nie obowiązują ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Ponadto w spornym okresieWojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu (...)wK.było dużym przedsiębiorstwem państwowym, a zatem można założyć, iż ubezpieczona była objęta obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym , a składki zostały odprowadzone., skoro umowa była wykonywana. W praktyce tego okresu było, iż takie zakłady jak(...)odprowadzały do ZUS składki na zbiorczych bezimiennych listach. Ponadto organ rentowy nie wykazał, iż składki za sporny okres zostały ewentualnie zwrócone. Co mogłoby wykluczyć ubezpieczona z objęcia ubezpieczeniem. Reasumując, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i na podstawie powołanych przepisów Sąd Okręgowy przyjął, żeA. D. (1)w okresie zatrudnienia od dnia 06.03.1989r. do dnia 30.04.1990 roku podlegała do ubezpieczenia społecznego z tytułu umowy jako agent, z wynagrodzeniem wynikającym z kalkulacji w kwocie 90.000 zł. Miesięcznie przed denominacją.
Mając na względzie powyższe, Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł, jak w sentencji wyroku przyznając odwołującej prawo do wyliczenia wysokości emerytury poprzez uwzględnienie okresu zatrudnienia od dnia 06.03.1989r. do dnia 30.04.1990 roku z uwzględnieniem wynagrodzenia w kwocie 90.000 zł przed denominacją miesięcznie, zgodnie z kalkulacją finansową.
(-) SSO Jolanta Łanowy