Sąd Okręgowy w Rzeszowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 238/15
Data wyroku: 2015-08-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dariusz Zrębiec, Grażyna Artymiak, Mariusz Sztorc
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk

Sygn. akt II Ka 238/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 sierpnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Mariusz Sztorc (spr.)
Sędziowie: SSO Grażyna Artymiak
SSO Dariusz Zrębiec
Protokolant: protokolant Patrycja Miazga
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie – Danuty Czarnoty
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2015 r.
sprawy oskarżonegoA. P.o przestępstwo zart. 158 § 1 kk
oskarżonegoT. B.o przestępstwo zart. 159 kk
oskarżonegoŁ. O.o przestępstwo zart. 159 kk
oskarżonegoA. K.o przestępstwo zart. 158 § 1 kk
oskarżonegoD. O.o przestępstwo zart. 158 § 1 kk
oskarżonegoT. O.o przestępstwo z 158§ 1 kk
oskarżonegoM. S.o przestępstwo zart. 158 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie
z dnia 24 listopada 2014 r., sygnatura akt X K 1517/12

I
utrzymuje w mocyzaskarżony wyrok,

II
zwalniaoskarżonychA. P.,T. B.,Ł. O.,A. K.,D. O.,T. O.,M. S.od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a wydatkami w tym zakresieobciążaSkarb Państwa.

SSO Dariusz Zrębiec SSO Mariusz Sztorc SSO Grażyna Artymiak
Sygn. akt II Ka 238/15

UZASADNIENIE
Stosownie do treściart. 423 § 1a kpkw zw. zart. 457 § 2 kpk, wskutek wniosku obrońcy zakres uzasadnienia dotyczy oskarżonychŁ. O.iA. K..
Sąd Rejonowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. akt X K 1517/12 uznał oskarżonegoŁ. O.za winnego tego, że w dniu 26 sierpnia 2012r. około godziny 19.50 wK.P.woj.(...)używając niebezpiecznego przedmiotu to jest „pałki drewnianej” wraz zA. K.,K. S.,S. W.,T. B.,M. S.,A. P.,R. K.,T. O.,D. O.oraz nieletnim ustalonym z imienia i nazwiska, brali udział we wspólnej bójce, podczas której uczestnicy zadając sobie uderzenia rękami i nogami narażali się na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszkodzenia ciała, utraty życia lub nastąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kklub 157§ 1 kk, przy czym na skutek tej bójkiT. B.doznał obrażeń ciała w postaci urazu głowy z raną tłuczoną w okolicy podżuchwowej po stronie lewej, krwawienie tej okolicy, krwiak lewego policzka, rozerwanie tętnicy twarzowej lewej, które to obrażenia naruszyły czynności narządów jego ciała na okres poniżej dni siedmiu tj. popełnienia występku zart. 159 kki za to na podstawieart. 159 kkskazał go na karę 1 (jeden) roku pozbawienia wolności.
Tym samym wyrokiem Sąd Rejonowy w Rzeszowie uznał oskarżonegoA. K.za winnego tego, że w dniu 26 sierpnia 2012 r. około godziny 19.50 wK.P.woj.(...)wraz zŁ. O.,K. S.,S. W.,T. B.,M. S.,A. P.,R. K.,T. O.,D. O.oraz nieletnim ustalonym z imienia i nazwiska, brali udział we wspólnej bójce, podczas której uczestnicy zadając sobie uderzenia rękami i nogami narażali się na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszkodzenia ciała, utraty życia lub nastąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kklub 157§ 1 kk, przy czym na skutek tej bójkiT. B.doznał obrażeń ciała w postaci urazu głowy z raną tłuczoną w okolicy podżuchwowej po stronie lewej, krwawienie tej okolicy, krwiak lewego policzka, rozerwanie tętnicy twarzowej lewej, które to obrażenia naruszyły czynności narządów jego ciała na okres poniżej dni siedmiu, tj. występku zart. 158 § 1 kki za to na podstawieart. 158 § 1 kkskazał go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.
Na mocyart. 69 § 1 kkiart. 70 § 2 kkwarunkowozawiesił wobec oskarżonegoŁ. O.i na mocyart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwobec oskarżonegoA. K.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 3 (trzech) lat.
Na mocyart. 73 § 2 kkoddał oskarżonegoŁ. O.w okresie próby pod dozór kuratora.
Na mocyart. 624 § 1 kpkzwolnił oskarżonychŁ. O.iA. K.od ponoszenia kosztów sądowych, obciążając nimi Skarb Państwa.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonychŁ. O.iA. K.. Zaskarżając wyrok w części, tj. pkt. V, XII i XIII (odnośnie oskarżonegoŁ. O.) oraz w pkt. VI i XII (odnośnieA. K.) zarzucił mu:
- obrazę przepisów prawa materialnego, tj.art. 158 § 1 kkpoprzez przyjęcie, iż oskarżonyA. K.popełnił zarzucane mu przestępstwo udziału w bójce lub pobiciu, w którym naraża się człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kklub wart. 157 § 1 kkw sytuacji, gdy to oskarżonyK.został zaatakowany przez osoby z „grupy”R. K., którzy wyciągnęliA. K.z samochodu i zaczęli kopać. Zachowanie oskarżonegoK.w żadnym momencie zdarzenia nie stanowiło udziału w bójce, oskarżony nie był agresorem, lecz ofiarą;
- obrazę przepisów postępowania, tj.art. 4, 5 § 2 i 7 kpkpoprzez dokonanie przez Sąd I instancji dowolnej oceny dowodów, w szczególności odmówienia wiarygodności zeznaniom świadkaB. S.z tego tylko względu, iż świadek ten nie skorzystał z możliwości zgłoszenia faktu, że jest szantażowany przez oskarżonych organom powołanym do ścigania tego typu przestępstw;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść wyroku, polegający na przyjęciu, iż oskarżonyA. K.brał udział w przedmiotowej bójce w sytuacji, gdy oskarżony ten, po przyjeździe na miejsce zdarzenia, został zaatakowany przez w/w osoby, którzy otworzyli drzwi samochodu, wyciągnęli oskarżonego i zaczęli kopać, po czym zawiadomiono policję. Zachowanie oskarżonego w żadnym momencie nie stanowiło udziału w bójce,A. K.nie był agresorem, ale ofiarą;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść wyroku, polegający na przyjęciu, iż oskarżonyŁ. O.brał udział w przedmiotowej bójce, a ponadto, przybywając wraz zeS. W.na działkę, gdzie przebywaliT. O.,D. O.,M. S.,R. K.,A. P.orazK. O.„nie mieli zamiaru wyjaśniać sytuacji z drogi, lecz dążyli do konfrontacji z mężczyznami przygotowującymi ognisko” w sytuacji, gdy to oskarżonyO.został zaatakowany przez w/w osoby, przewrócony i kopnięty, po czym wezwał policję, zaś pojawienie się na działce oskarżonych wynikało wyłącznie z chęci wyjaśnienia zajścia, podczas któregoŁ. O.i jego dziewczyna zostali zaatakowani słownie i fizycznie przez wskazanych oskarżonych.
W sytuacji, gdyby Sąd nie podzielił powyższej argumentacji (w odniesieniu do oskarżonegoŁ. O.) apelujący zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- obrazę przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisuart. 159 kki przyjęcie, iż wypełnia dyspozycję tego przepisu zachowanie uczestnika bójki, który w żadnym momencie jej trwania nie użył drewnianej pałki jako niebezpiecznego narzędzia w rozumieniuart. 159 kk;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść wyroku, polegający na przyjęciu, iż oskarżonyŁ. O.w czasie przedmiotowego zajścia używał drewnianej pałki, jako niebezpiecznego narzędzia w rozumieniuart. 159 kk, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza tej okoliczności, w szczególności żaden z oskarżonych, którzy uczestniczyli w owym zajściu nie wskazał, abyŁ. O.w jakikolwiek sposób użył tejże palki, tj. zadawał nią uderzenia bądź przy jej pomocy bronił się w czasie zajścia;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść wyroku, polegający na przyjęciu, iż drewniana pałka stanowi „inny przedmiot niebezpieczny” w rozumieniuart. 159 kk, podczas gdy przedmiot ten nie ma w sobie cechy niebezpieczności podobnej do broni palnej lub noża. Dopiero szczególnie niebezpieczny sposób użycia tego przedmiotu może realnie zagrozić życiu innych osób. W zajściu, którego dotyczyła niniejsza sprawa oskarżonyŁ. O.nie użył przedmiotowej pałki, stąd przedmiot ten nie może być uznany za niebezpieczny w rozumieniuart. 159 kk.
Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonychŁ. O.iA. K.wniósł o:

1
zmianę wyroku w zaskarżonej części i uniewinnienie oskarżonych od zarzucanych im czynów;

2
alternatywnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Ponadto apelujący wniósł o zasądzenie kosztów obrony za obie instancje.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonychŁ. O.iA. K.nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy materiał dowodowy ujawniony w trakcie rozprawy głównej poddał wnikliwej ocenie. Ponieważ Sąd Rejonowy wskazał na przyczynę, dla której pozytywnie ocenił dowody, na podstawie których dokonał ustaleń faktycznych, jak i wskazał powody, dla których odmówił wiary dowodom przeciwnym, nie dopuścił się błędów w ustaleniach faktycznych. Tym samym Sąd I instancji nie pozostawił w sprawie wątpliwości, które nie zostałyby usunięte, a tym bardziej rozstrzygnięte na niekorzyść każdego z oskarżonych.
Uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego zostało sporządzone stosownie do reguł wynikających zart. 424 kpk. Dało ono Sądowi Okręgowemu podstawę do skontrolowania słuszności rozumowania Sądu I instancji i zgodności tego rozumowania z materiałem dowodowym.
Ocenie zawartej w uzasadnieniu nie można zarzucić, by była sprzeczna ze wskazaniami wiedzy czy doświadczenia życiowego, by zawierała błędy logiczne. Ocenę tę Sąd Okręgowy w pełni podziela.
Sąd Rejonowy objęte treścią zarzutu zdarzenie przeanalizował dokładnie, a ustalenia stanu faktycznego i opis czynów przypisanych w wyroku każdemu z oskarżonych oparł ściśle na tym, co w sposób pewny i nie budzący wątpliwości zostało każdemu z oskarżonych dowiedzione.
Zasadnie Sąd Rejonowy zdarzenie usytuował w kontekście konfliktu i antagonizmów jakie dzielą niektórych mieszkańców miejscowości, skąd pochodzili wszyscy oskarżeni w tej sprawie. Należy przy ocenie ustaleń Sądu I instancji pamiętać, że początkiem zdarzenia jest sytuacja, gdy oskarżonyŁ. O.jadąc na motorze zB. S.został zaczepiony przez innych oskarżonych. To zachowanie nakłada się na sytuację, gdy oskarżonyŁ. O.z oskarżonymA. K.wracają na miejsce, gdzie znajdują się sprawcy tej zaczepki, z powziętym zamiarem odwetu. Stan agresji zapoczątkowany zaczepianiem i utrudnianiem przejazduŁ. O.wraz zB. S.nie jest wówczas wygaszony i obie grupy mężczyzn wśród, których są oskarżeniŁ. O.iA. K.przystępują do bezpośredniego starcia. W dynamice zdarzenia oskarżonyA. K.zaczyna udział w nim, po tym jak zadane zostały kopnięcia w jego samochód, ale nie po to by zażegnać tylko tę sytuację, ale dla realizacji zamiaru, z którym przyjechał w postaci wzięcia udziału w konfrontacji ze zwaśnioną m. in. z nim grupą mężczyzn. Trafnie dostrzegł to Sąd Rejonowy czyniąc ustalenia faktyczne, które spójne są z całością materiału dowodowego przez co wykluczają przyjęcie, że oskarżonyA. K.był jedynie w tym zdarzeniu osobą pokrzywdzoną. Nie ma w sprawie wątpliwości, że w ramach tak zaawansowanych antagonizmów pomiędzy mieszkańcami dwóch wsi, wszystkim oskarżonym od początku chodziło o siłową konfrontację, która z założenia miała polegać na udziale we wspólnej bójce. Jak słusznie podkreśla to Sąd Rejonowy, oskarżonyŁ. O., a także inny oskarżony z przeciwnej grupy, który apelacji nie składał –T. B., mieli ze sobą narzędzia, które miały służyć im do uzyskania przewagi nad pozostałymi uczestnikami bójki.
Ustalone okoliczności sprawy nie pozostawiają wątpliwości, że zdarzenie miało dużą intensywność, a ze sposobu zachowania wszystkich oskarżonych wynikało narażenie na uszczerbek na zdrowiu poprzez to, że wszyscy uczestnicy zdarzenia atakowali się wzajemnie i bronili. W ramach tego zdarzenia trafnie, na podstawie przede wszystkim wyjaśnień oskarżonegoR. K.Sąd I instancji przyjął, że oskarżonyŁ. O.używał niebezpiecznego przedmiotu w postaci drewnianej pałki. Stosownie do dyspozycjiart. 159 kkniebezpieczny przedmiot to taki, który jest podobnie niebezpieczny do użycia broni palnej czy też noża. Przepis ten nie precyzuje sposobu używania narzędzia, w tym sposobu użycia na podobieństwo broni palnej.Ratio legistego przepisu wynika z oceny, iż jakiekolwiek użycie noża lub broni palnej czy innego niebezpiecznego narzędzia w czasie bójki jest w oczywisty sposób niebezpieczne, gdyż zwielokrotnia możliwość doznania przez jej uczestników ciężkich obrażeń ciała, a nawet ich śmierci. W tym kontekście takim przedmiotem jest drewniana pałka, której dynamiczne zetknięcie z wrażliwymi częściami ciała człowieka może doprowadzić do najcięższych skutków. OskarżonyŁ. O.taka pałką wymachiwał już w warunkach trwania wymiany uderzeń, a zatem nie była to tylko demonstracja narzędzia, ale sposób posłużenia się nim, który w sytuacji gwałtownego ścierania się kilku osób zwielokrotnia możliwość powstania u nich obrażeń (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 20 kwietnia 1996 r., sygn. II A Ka 114/96, OSA z 1997 r. nr 1, poz. 1). W związku z tym nie można podzielić zarzutu apelacji, że Sąd Rejonowy niewłaściwie zastosował przepisart. 159 kkw odniesieniu do oskarżonegoŁ. O..
Przeprowadzając w sposób powyższy postępowanie dowodowe Sąd Rejonowy nie naruszył reguł wynikających zart. 7 kpk.
Na podstawie prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych przez Sąd Rejonowy oraz prawidłowej oceny materiału dowodowego, że kwalifikacja czynów przypisanych oskarżonemuŁ. O.iA. K.w wyroku Sądu Rejonowego jest prawidłowa.
Wymierzając oskarżonemuŁ. O.karę jednego roku pozbawienia wolności, a oskarżonemuA. K.karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności Sąd Rejonowy uwzględnił wszystkie przesłanki zart. 53 kk. W pisemnych motywach wyroku swoje stanowisko w tym względzie przekonująco uzasadnił, wskazując na okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść każdego z tych oskarżonych. Prawidłowo Sąd Rejonowy ukształtował karę dla każdego z oskarżonych jako karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Taka kara daje szanse oskarżonym na zrozumienie niewłaściwości swojego postępowania oraz stanowi właściwą reakcję na wysoką społeczna szkodliwość ich czynów oraz uwzględnia oddziaływanie kary na otoczeni społeczne oskarżonych, w których ich czyn jest znany. Oddanie oskarżonegoŁ. O.na mocyart. 73 § 2 kkpod dozór kuratora w okresie próby prawidłowo wzmocni resocjalizacyjne oddziaływanie kary.
Ze względu na to, że oskarżeni są ludźmi młodymi, którzy nie mają jeszcze stabilnych dochodów finansowych, Sąd Okręgowy zwolnił ich od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a wydatkami w tym zakresie obciążył Skarb Państwa.
Z przedstawionych wyżej względów Sąd Okręgowy orzekła jak w wyroku na podstawieart. 437 § 1 kpk,art. 444 kpk,art. 449 kpkiart. 456 kpk.
SSO Dariusz Zrębiec SSO Mariusz Sztorc SSO Grażyna Artymiak