Sąd Rejonowy w Siedlcach
V Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: V GC 403/14
Data wyroku: 2015-05-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aneta Wielądek-Oniszk

Sygn. akt V GC 403/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Data 29 maja 2015 r.
Sąd Rejonowy w Siedlcach V Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSR Aneta Wielądek-Oniszk
Protokolant:  st. sekr. sąd. Bożena Cisak
po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2015 r. w Siedlcach
na rozprawie
sprawy z powództwaG. C.
przeciwkoTowarzystwu (...) S.A.wW.
o zapłatę 12. 330,42 zł

I
Powództwo oddala;

II
Zasądza od powodaG. C.na rzecz pozwanegoTowarzystwa (...) S.A.wW.kwotę 2.417,00 zł (dwa tysiące czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt V GC 403/14

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 17 kwietnia 2014 roku powódG. C.wniósł o zasądzenie od pozwanejTowarzystwa (...) S.A.z siedzibą wW.kwoty 12.330,42 złotychwraz z ustawowymi odsetkami od dnia 15 listopada 2012 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...). W dniu 10 października 2011 roku zawarł umowę ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych z pozwaną,polisa nr (...).
W dniu 31 lipca 2012 roku dokonano kradzieży poprzez wyrwanie palet z biżuterią z rąk sprzedawczyni mienia o wartości 61.652,15 złotych w należącym do powoda sklepie jubilerskim wS.ul (...).
Powód podniósł, że pismem z dnia 29 sierpnia 2012 roku ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania na podstawie § 2 ust. 30 ogólnych warunków ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych (o.w.u.) z powodu niezastosowania przez sprawców przemocy wobec osoby w czasie kradzieży (brak cech rabunku). Stanowisko to ubezpieczyciel podtrzymał w piśmie z dnia 31 października 2012 roku dodatkowo wskazując, że przepisy o.w.u. w jego ocenie są jednoznaczne, a umowa ubezpieczenia dobrowolna, pozwany zawarł ją znając treść o.w.u.
Nadto powód wskazywał, iż definicja rabunku zawarta w § 2 ust. 30 pkt 1 i 2 o.w.u. nie jest jednoznaczna, pozostaje w dość swobodnym związku z typologią przestępstw przeciwko mieniu zastosowaną wkodeksie karnym. Ubezpieczyciel nie określił co rozumie przez użyte w o.w.u. stwierdzenie „przemoc wobec osoby” i czy zakres tego pojęcia jest np. szerszy od użytego wkodeksie karnymczy węższy, nie wskazał, że przez przemoc w stosunku do osoby rozumie tylko taką formę która łączy się z bezpośrednim kontaktem między ciałem sprawcy i osoby broniącej się. Zdaniem powoda literalna wykładania § 2 ust. 30 o.w.u. prowadzi do wniosku, że za rabunek należy uznać każdy zabór mienia połączony z zastosowaniem przemocy.
Powód wskazał, iż przeciętny uczestnik obrotu prawnego uznałby wyrwanie, przez sprawcę udającego zainteresowanie kupnem, palet z biżuterią z rąk sprzedawcy za rabunek a nie zwykłą kradzież. Podał, że dochodzi obecnie odszkodowania 1/5 poniesionej szkody, pozostała część będzie przez niego dochodzona w innym postępowaniu, po zakończeniu postępowania w sprawie niniejszej (pozew, k. 3-6).
W odpowiedzi na pozew (k. 33-34) pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazała, że przyznaje, iż zawarła z powodem umowę ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych potwierdzonąpolisą nr (...), z okresem ubezpieczenia od 29 października 2011 roku do dnia 28 października 2012 roku. Integralną częścią umowy były ogólne warunki ubezpieczenia ( zwane dalej o.w.u.) obowiązujące od 01 maja 2008 roku.
Pozwana przyznała, iż w dniu 31 lipca 2012 roku została zgłoszona jej szkoda przezM. B., która polegała na kradzieży biżuterii w tym samym dniu z lokalu powoda.
Wskazała, że powód złożył kserokopię remanentu na koniec 2011 roku i zestawienie wartości skradzionych przedmiotów, jednak nie złożył remanentu pokradzieżowego ani dowodu zakupu skradzionych w dniu 31 lipca 2012 roku przedmiotów.
Pozwana wskazała, że powód składając zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa nie potrafił opisać skradzionych przedmiotów, nie posiadał dokumentacji fotograficznej. Z Komendy Miejskiej Policji wS.uzyskała informację, iż zdarzenie zakwalifikowano jako kradzież.
Pozwana podała, że odmówiła przyjęcia odpowiedzialności za szkodę, ponieważ ryzykiem ubezpieczeniowym była objęta kradzież z włamaniem i rabunek, a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Wskazała, iż definicja rabunku przyjęta dla potrzeb przedmiotowego ubezpieczenia została określona w § 2 ust. 30 o.w.u. Zapis ten jest jednoznaczny,w przedmiotowej sprawie przemoc wobec sprzedawczyni nie została zastosowana, a ona sama nie była na tyle zastraszona, bo bezpośrednio po kradzieży pobiegła zamknąć drzwi sklepu, co wynika z jej zeznań złożonych na policji niespełna 2 godziny po zdarzeniu i ze zgłoszenia szkody tuż po zdarzeniu, a także ze zgłoszenia popełnienia przestępstwa.
Nadto pozwana podniosła, że w przedmiotowej sprawie zachodzi wyłączenie odpowiedzialności, również z uwagi na rażące niedbalstwo reprezentanta ubezpieczającego (§ 8 ust. 2 o.w.u.), czyli sprzedawczyni, która zachowała się skrajnie nieodpowiedzialnie i nieprofesjonalnie podczas prezentacji biżuterii, wykładając na ladę jednocześnie 40 sztuk łańcuszków na dwóch paletach.
W toku procesu stanowisko stron nie uległo zmianie.
Sąd ustalił, co następuje
W dniu 10 października 2011 roku powódG. C.prowadzący działalność gospodarczą podfirmą (...), zawarł umowę ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych z pozwanąTowarzystwem (...) S.A.z siedzibą wW.,polisa nr (...), w oparciu o aktualnie obowiązujące ogólne warunki ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych, z okresem ubezpieczenia od 29 października 2011 roku do dnia 28 października 2012 roku.
Miejsce ubezpieczenia objęło m.in. lokal powoda przyulicy (...)(umowa, k. 7-11, 41-43, o.w.u., k. 47-66).
W § 2 ust. 30 o.w.u. (k. 48)zdefiniowano rabunek (rozbój)jako m.in. dokonany i usiłowany zabór mienia z zastosowaniem przez sprawcę przemocy lub groźby jej natychmiastowego użycia w stosunku do Ubezpieczającego, jego pracowników lub osób działających na jego zlecenie, z jego upoważnienia bądź w jego imieniu.
W § 9 o.w.u. wskazanododatkowe wyłączenia odpowiedzialności, w tym w ust. 9za szkody powstałe wskutek kradzieży mienia, za wyjątkiem kradzieży z włamaniem i rabunku, za które(...)ponosi odpowiedzialność (k. 51-51v o.w.u).
W dniu 31 lipca 2012 roku wS.przyulicy (...)w sklepie jubilerskim powoda, jego pracownikG. R. (1)prezentowała biżuterięM. P..G. R. (1)wyjęła z gabloty dwie palety ze złotymi łańcuszkami, które następniepołożyła na ladzie.W tym momencie do sklepu wszedł szybkoJ. K.,M. P.przesunął się na bok i wówczasK.chwycił obie palety ze złotem leżące na ladzie i wybiegł ze sklepu(tak uzasadnienie Sądu Okręgowego w Kaliszu, sygn. akt III K 70/13, k. 182v-183, protokół przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej, k. 13-16, protokół przesłuchaniaG. R. (2)w charakterze świadka, k. 19).
W imieniu powodaG. C.w dniu 31 lipca 2012 roku szkodę do pozwanej zgłosiłaM. B.wskazując, że „2 pracownice były na sklepie, jedna z ekspedientek pokazywała klientowi 2 tace ze złotymi łańcuszkami gdy wpadł mężczyzna do sklepu i wyrwał tace leżące na ladzie,wobec pracownic nie użyto siły ani groźby”, jako miejsce szkody wskazałaS.,ul. (...)(zgłoszenie szkody, k. 67-68).
Powód w wyniku zaistniałej szkody w dniu 31 lipca 2012 roku złożył w Komendzie Miejskiej Policji wS.zawiadomienie o popełnieniu przestępstwakradzieży, w którym wskazał, iż „w czasie demonstrowania klientowi łańcuszków, do sklepu wbiegł n/n mężczyzna i zabrał z lady dwie palety złotych łańcuszków”(protokół przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej, k. 13-16).
Pozwana odmówiła uznania swojej odpowiedzialności i wypłaty odszkodowania, wskazując, iż na podstawie § 2 ust. 30 ponosi odpowiedzialność na rabunek (rozbój) dokonany lub usiłowany, a zaistniałe zdarzenie nie było rabunkiem (k. 21).
W dniu 07 maja 2014 roku prawomocnym wyrokiem Sąd Okręgowy w Kaliszu III Wydział Karny w sprawie sygn. akt III K 70/13(wyrok, k. 160-168)skazał:
-M. M. (1), za czyn z punktu drugiego aktu oskarżenia polegający na tym, że: w dniu 31 lipca 2012 roku wS., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w warunkach powrotu do przestępstwa opisanych w pkt I zabrał ze sklepu jubilerskiego w celu przywłaszczenia wyroby jubilerskie ze złota o próbie 0,585 w postaci łańcuszków o łącznej wartości 61.652,15 złotych na szkodęG. C., tj.za czyn zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk, z tym, iż Sąd przyjął (k. 164-164v), że oskarżony czynu tego dopuścił się wspólnie i w porozumieniu zM. G.,M. P.i osobą, co, do której postępowanie zostało umorzone, oraz dopuścił się go w ciągu 5 lat po odbyciu, co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne,
-M. G., za czyn z punktu szóstego aktu oskarżenia polegający na tym, że: w dniu 31 lipca 2012 roku wS., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami zabrał w celu przywłaszczenia wyroby jubilerskie ze złota o próbie 0,585 w postaci łańcuszków o łącznej wartości 61.652,15 złotych na szkodęG. C., tj.za czyn zart. 278 § 1 kk, z tym, iż Sąd przyjął (k. 165), że oskarżony czynu tego dopuścił się wspólnie i w porozumieniu zM. M. (2),M. P.i osobą, co, do której postępowanie zostało umorzone.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 805 par. 1 k.c.„ przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę”.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż pomiędzy powodem a pozwaną doszło do zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oraz, że zaistniało zdarzenie, które spowodowało zgłoszenie przez powoda szkody.
Wskazać należy, iż ogólne warunki ubezpieczenia, wiążące strony w niniejszej sprawie, określają między innymi zakres ochrony ubezpieczeniowej.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom powoda, ogólne warunki ubezpieczenia w sposób jednoznaczny precyzują zakres ubezpieczenia, jak również kiedy odpowiedzialność ubezpieczyciela jest wyłączona.
W § 9 o.w.u. jednoznaczno wskazano dodatkowe wyłączenia odpowiedzialności, w tym w ust. 9za szkody powstałe wskutek kradzieży mienia, za wyjątkiem kradzieży z włamaniem i rabunku, za które(...)ponosi odpowiedzialność (k. 51 o.w.u).
Natomiast definicja rabunku została sformułowana w § 2 ust. 30 o.w.u. (k. 48), gdzie wskazano m.in., że rabunek (rozbój) jest to dokonany i usiłowanyzabór mienia z zastosowaniem przez sprawcę przemocy lub groźby jej natychmiastowego użyciaw stosunku do Ubezpieczającego, jego pracowników lub osób działających na jego zlecenie, z jego upoważnienia bądź w jego imieniu.
Wskazać przy tym trzeba, iż w ocenie Sądu definicja rabunku zawarta w ow.u. jest jednoznaczna i jej treść nie budzi żadnych wątpliwości, koresponduje z definicją rabunku zawartą w Słowniku języka polskiego, PWN, zgodnie z którą rabunek to m.in. „bezprawne zabieranie siłą cudzej własności”, jak również z treściąart. 280 § 1 kk(rozbój) gdzie odpowiedzialności karnej podlega m.in. ten „kto kradnie, używając przemocy wobec osoby lub grożąc natychmiastowym jej użyciem”.
W przypadku zaistniałego zdarzenia, w świetle zebranego w sprawie i pozytywnie ocenionego materiału dowodowego, Sąd nie miał jakichkolwiek wątpliwości, że w dniu 31 lipca 2012 roku w sklepie powoda została popełniona zwykła kradzież zart. 278 § 1 kk, co jednoznacznie zostało stwierdzone wprawomocnym wyroku skazującym Sądu Okręgowego w Kaliszu w III Wydziale Karnym w sprawie sygn. akt III K 70/13(wyrok, k. 160-168). Dodatkowo w świetle przedmiotowego orzeczenia, jak również treści jego uzasadnienia wynika, że przestępstwo na szkodęG. C.zostało popełnione bez użycia przemocy lub groźby natychmiastowego jej użycia. Wskazać bowiem trzeba, że gdy dwie palety z biżuterią zostały położone przez sprzedawczynięG. R. (1)na ladzie, w tym momencie wszedł szybko dosklepu (...), zaśM. P.(oglądający biżuterię) przesunął się na bok i wówczasJ. K.chwycił obie palety ze złotem leżące na ladzie i wybiegł ze sklepu”(uzasadnienie, k. 182v-183). W zaistniałej sytuacji sprzedawczyni nie trzymała palet leżących na ladzie i palety nie zostały jej wyrwane.
Sąd nie obdarzył przymiotem wiarygodności zeznań pracownic powoda:M. B.iG. R. (1)w części, w której przedstawiały moment dokonania kradzieży, twierdząc, żeG. R. (1)trzymała paletki, a napastnik który wbiegł wyrwał je (zeznaniaM. B., k. 135-136, zeznaniaG. R. (1), k. 149v-150).
Taka wersja zdarzenia, jest nie tylko sprzeczna z ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu i prawomocnym karnym wyroku skazującym, ale również z treścią zeznańG. R. (2)złożonych w postępowaniu przygotowawczym do sprawy karnej, gdzie nie mówiła o przytrzymywaniu palet, a jedynie o ich położeniu na ladzie, które następnie sprawca chwycił oburącz i wybiegł ze sklepu (protokół przesłuchaniaG. R. (2)w charakterze świadka, k. 19).
Tak również zaistniałe zdarzenie przedstawiał powód składając zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa (protokół przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej, k. 13-16), czyM. B.zgłaszając szkodę, gdzie podała, że sprawca wyrwał tace leżące na ladzie,wobec pracownic nie użyto siły ani groźby(zgłoszenie szkody, k. 67-68).
Należy jednocześnie podkreślić, iż gdyby w zaistniałej sytuacjiG. R. (1)trzymała paletki z biżuterią, które następnie zostałyby jej przez sprawcę wyrwane, z całą pewnością taki czyn zostałby zakwalifikowany jako rozbój, tj. czyn zart. 280 § 1 kk. Zgodzić się należy w tej kwestii z powodem, iż w świetle poglądów doktryny wyszarpywanie rzeczy z rąk ofiary jest formą przymusu wobec osoby, gdy ofiara nie może przeciwstawić się zaborowi.
Zdarzenie zaistniałe w sklepie powoda miało jednakże inny przebieg, było jedynie zwykłą kradzieżą, sprzedawczyni palet z biżuterią nie trzymała, a ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym (art. 11 k.p.c.).
W sprawie zeznawał także likwidator szkodyP. L. (1), który jednakże nie pamiętał szczegółów sporządzania dokumentacji w sprawie, Sąd pozytywnie ocenił zeznania świadka (zeznaniaP. L. (2), k. 136-137).
Z uwagi na powyższe, stwierdzić należy, iż powództwo jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Przestępstwo popełnione na szkodę powoda nie było objęte umową ubezpieczenia zawartą między stronami, co wynika jednoznacznie z o.w.u. Powód podpisując umowę oświadczył, że znane mu są aktualnie obowiązujące o.w.u. mienia od zdarzeń losowych Ubezpieczyciela, potwierdził ich otrzymanie przed zawarciem umowy ubezpieczenia.
O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawieart. 98 § 1 kpczgodnie, z którym strona przegrywająca obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Na koszty procesu składały się: koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie§ 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.