Sąd Okręgowy w Białymstoku
VIII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ka 147/15
Data wyroku: 2015-04-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wiesław Oksiuta
Słowa kluczowe: Postępowanie W Sprawach O Wykroczenia, Przedawnienie, Wykroczenie
Podstawa prawna: art. 98 ust 1 pkt 1a ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 5§1 pkt 4 kpw w zw. z art. 45§1 kw

Sygn. akt VIII Ka 147 / 15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 kwietnia 2015 roku
Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Wiesław Oksiuta
Protokolant Aneta Chardziejko
bez udziału oskarżyciela publicznego
po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 roku
sprawyB. S.
obwinionej o czyn zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13.10. 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionej
od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 13 listopada 2014 roku sygn. akt XIII W 2239/13

I
Zaskarżony wyrok uchyla i na mocyart. 5 § 1 pkt 4 kpww zw. zart. 45 § 1kw postępowanie umarza.

II
Kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
B. S.została obwiniona o to, że będąc prezesem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością(...)sp. z o.o. nie dopełniła ustawowego obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia na koncie NIP(...), w tym na:
-Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres: 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r.,
-Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres: 10.2012 r., 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r.,
- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres: 10.2012 r., 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r.,
tj. o wykroczenia zart. 98 ust. 1 pkt 1aw zw. zart. 32 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. w sprawie o sygn. akt XIII W 2239/13 obwinionąB. S.uznał za winną tego, że będąc prezesem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością(...)sp. z o.o. nie dopełniła ustawowego obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia na koncie NIP(...), w tym na:
-Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres: 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r.,
-Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres: 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r.,
- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres: 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r.,
tj. o wykroczenia zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychi za to na mocyart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychw zw. zart. 39§1k.w. odstąpił od wymierzenia kary oraz zwolnił obwinioną od ponoszenia kosztów postępowania w tym zakresie, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.
Jednocześnie, na mocyart. 5§1 pkt 4 k.p.w.umorzył postępowanie w zakresie niedopełnienia przez obwinioną ustawowego obowiązku opłacenia składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za miesiąc 10.2012 r. oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiąc 10.2012 r., koszty postępowania w tym zakresie przejmując na rachunek Skarbu Państwa.
Powyższy wyrok, na podstawieart. 103§2 k.p.w.zaskarżyła w całości obrońca obwinionej, na podstawieart. 438 pkt 3 k.p.k.w zw. zart. 109 k.p.w.zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, iżB. S.będąc prezesem zarządu(...)spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność za nie opłacenie składek na ubezpieczenia na koncie NIP(...), podczas gdyB. S., jako członek zarządu(...)spółki z o.o. nie odpowiada za zobowiązania spółki, albowiem egzekucja przeciwko spółce nie okazała się w całości, ani w części bezskuteczna.
Mając na uwadze powyższe, na podstawieart. 427§1 k.p.k.w zw. zart. 109 k.p.w.orazart. 437§1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 109 k.p.w.wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie obwinionej od zarzuconego jej czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białymstoku.
Na rozprawie apelacyjnej w dniu 09 kwietnia 2015 r. obrońca obwinionej poparł apelację i wniósł o jej uwzględnienie. Wniósł o uniewinnienie obwinionej od zarzuconego jej czynu, a w sytuacji gdyby Sąd nie podzielił tego wniosku wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie czynu (k. 141).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja obrońcy obwinionej jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie o tyle, że jej złożenie spowodowało zaistnienie po dacie wyrokowania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ujemnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia orzekania, co zobligowało Sąd Okręgowy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i umorzenia postępowania (art. 5§1 pkt 4 k.p.w.w zw. zart. 45§1k.w.). Na powyższe zwrócił uwagę także obrońca obwinionej modyfikując wniosek apelacyjny na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r.
Zgodnie z dyspozycją art. 45§1 k.w. karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął jeden rok, a jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, z upływem 2 lat od popełnienia czynu. Przy czym, jeżeli w dacie orzekania w pierwszej instancji przedawnienie jeszcze nie nastąpiło, a obwiniony wystąpi z apelacją (nie dojdzie do uprawomocnienia się rozstrzygnięcia sądu I instancji) i w międzyczasie upłynie termin przedawnienia, to musi dojść w sądzie odwoławczym do uchylenia wyroku i umorzenia postępowania, nawet gdyby skarżący cofnął środek odwoławczy(vide Grzegorczyk Tomasz komentarz do art. 45 kodeksu wykroczeń, LEX 2010).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należało, że wniosek o ukaranie obwinionej za niedopełnienie ustawowego obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia na koncie NIP(...)za okres: 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r. wpłynął do Sądu Rejonowego w Białymstoku w dniu 25 kwietnia 2013 roku. Biorąc pod uwagę daty czynu (jak słusznie wskazał Sąd I instancji o charakterze nietrwałym) oraz fakt, że postępowanie zostało wszczęte przed upływem roku od jego popełnienia (w dniu 26 kwietnia 2013 roku k. 7) – w świetle dyspozycji art. 45§1 k.w. – nastąpiło przedłużenie przedawnienia karalności do 2 lat, nadal jednak liczonych od dat popełnienia czynu.
To zaś oznacza, że o ile podczas wyrokowania przez Sąd I instancji (w dniu 13 listopada 2014 roku) przedawnienie jeszcze nie nastąpiło, to na obecnym etapie postępowania odwoławczego, toczącego się na skutek zaskarżenia w/w wyroku przez obrońcę obwinionej karalność wykroczenia ustała (Sąd Odwoławczy orzekał w dniu 9 kwietnia 2015 roku). To zaś zdeterminowało rozstrzygnięcie o uchyleniu zaskarżonego wyroku i umorzeniu postępowania na mocyart. 5§1 pkt 4 k.p.w.w zw. zart. 45§1k.w.
Jakkolwiek jednak przepis art. 45§1 k.w. przewiduje ustalenie karalności wykroczenia po upływie określonego terminu (jednego roku lub dwóch lat od popełnienia czynu), nie uniemożliwia wydania orzeczenia uniewinniającego(vide Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 lipca 1995 roku w sprawie o sygn. akt II KRN 85/95, LEX nr 24637, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 lipca 2002 roku w sprawie o sygn. akt IV KKN 264/99, LEX nr 54407.Stąd należało odnieść się do ustaleń Sądu Rejonowego w zakresie popełnienia przez obwinioną zarzuconych jej zachowań, zwłaszcza mając na uwadze zarzut apelacyjny.
I tak stwierdzić należy, że w ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy orzekający w niniejszej sprawie, na podstawie prawidłowo ocenionego materiału dowodowego, w tym dokumentacji ZUS O/B., kopii uchwały wspólników oraz informacji o wpisie do KRS przyjął trafne ustalenia w przedmiocie winy i prawno – karnej oceny zachowań obwinionejB. S..
W szczególności nie ma racji apelująca zarzucając Sądowi Rejonowemu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym przyjęciu sprawstwa obwinionejB. S.za czyn zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychw sytuacji braku spełnienia przesłanek skutkujących jej odpowiedzialnością, jako członka zarządu(...)spółki z o.o., za zobowiązania spółki (nie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce).
Jednoznacznie stwierdzić należy, że cały wywód, na którym obrońca oparła wniesioną apelację i postulat uniewinnienia obwinionej dotyczy osobistej cywilnoprawnej odpowiedzialności majątkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki, których ta nie uregulowała (art. 299§1 k.s.h.), a więc także za zaległości (dług) z tytułu nieopłaconych składek na FUS, FUZ oraz FP i FGŚP (art. 116 Ordynacji podatkowej w zw. zart. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania jest odpowiedzialność za wykroczenie stypizowane wart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, polegające na niedopełnieniu obowiązku terminowego opłacania składek.
Zgodnie z w/w przepisem karze podlega ten kto jako płatnik składekalboosoba obowiązana do działania w imieniu płatnika nie dopełnia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w przewidzianym przepisami terminie. Odpowiedzialność za w/w wykroczenie opiera się zatem wyłącznie na fakcie przekroczenia przez osobę obowiązaną terminu wyznaczonego do uiszczenia obowiązkowej składki.
Niewątpliwym jest, że to zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzi sprawy tej spółki, a skoro pracami zarządu kieruje prezes, to on jest tą osobą, która jest również obowiązana do działania w imieniu płatnika, w rozumieniu w/w przepisu.
Reasumując, w pełni należy podzielić stanowisko Sądu Rejonowego, iż obwinionaB. S.będąc prezesem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością(...)sp. z o.o. nie dopełniła ustawowego obowiązku opłacania składek za wymienione w zarzucie okresy, a więc popełniła wykroczenie zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wskazując na powyższe stwierdzić należy, że wyrok Sądu Rejonowego podlegał wzruszeniu jedynie z racji zaistnienia na etapie postępowania odwoławczego negatywnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia orzekania, co zdeterminowało konieczność uchylenia wyroku i umorzenia postępowania (art. 5§1 pkt 4 k.p.w.w zw. zart. 45§1k.w.)..
O kosztach procesu za obie instancje orzeczono, na podstawieart. 118§2 k.p.w.w zw. zart. 634 k.p.k.w zw.art. 119 k.p.w.