Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 2219/14
Data wyroku: 2015-04-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Stachurska
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń spolecznych

Sygn. akt VII U 2219/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 kwietnia 2015 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska
Protokolant: Katarzyna Ponikiewska
po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2015 r. w Warszawie
sprawyA. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wW.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
z udziałem(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.
na skutek odwołaniaA. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wW.
z dnia 29 sierpnia 2014 r. znak:(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyjmuje, iżA. K.jako pracownik u płatnika składek(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 sierpnia 2013 roku;

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wW.na rzeczA. K.kwotę 60 złotych (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE

A. K.w dniu 2 października 2014r. złożyła do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń SpołecznychI Oddział wW., odwołanie od decyzji z dnia 29 sierpnia 2014r., nr(...), stwierdzającej, że jako pracownik u płatnika składek(...) sp. z o.o.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 1 sierpnia 2013r.
Ubezpieczona zarzuciła zaskarżonej decyzji wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków, co w konsekwencji skutkowało jej wadliwością. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że świadczyła pracę na rzecz(...) sp. z o.o.zgodnie z wydawanymi jej poleceniami i zakresem obowiązków wynikającym z umowy o pracę. Ponadto dołączyła dowody potwierdzające świadczenie przez nią pracy i wskazała, że jej praca wymagała specjalnych umiejętności, tj. znajomości rynku, języków obcych i kontaktów z klientami. W ramach powierzonych obowiązków ubezpieczona zajmowała się m.in. poszukiwaniem klientów, bieżącym ustalaniem szczegółów zamówień paliwa dokonywanych przez klientów(...) sp. z o.o., a ponadto uczestniczyła w rozmowach z kierownictwem spółek paliwowych dotyczących nawiązania współpracy, przygotowywała oferty sprzedaży, a także wykonywała ustne i pisemne tłumaczenia dla spółki. Pracodawca upoważnił ubezpieczoną do dostępu do dokumentacji zawierającej informacje poufne. Organ rentowy porównał wysokość otrzymywanych przez nią zarobków do zarobków pozostałych zatrudnionych w firmie pracowników, co niewątpliwie doprowadziło do błędnych wniosków. Jeśli chodzi zaś o zgłoszenie ubezpieczonej do ubezpieczeń społecznych dokonane po terminie, to w tym zakresieA. K.wskazała, że obowiązek dokonania takiej czynności leży po stronie pracodawcy, a pracownik nie ma obowiązku ani takiej możliwości, aby sprawdzić, czy pracodawca wykonuje wszystkie obowiązki zgłoszeniowe w terminie. W kwestii braku zastępstwa w czasie nieobecności w pracy oraz braku odpowiedzi płatnika w postępowaniu wyjaśniającym, ubezpieczona nadmieniła, że nie miała żadnego wpływu na decyzje swojego pracodawcy w tym zakresie
    (odwołanie od decyzji ZUS z dnia 29 sierpnia 2014r., nr(...), k. 2-7 a.s.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołania na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podniósł, że w toku postępowania wyjaśniającego oraz w wyniku analizy danych zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego i płatnika ustalono, że w dniu 12 sierpnia 2013r. (po obowiązującym ustawą terminie)A. K.została zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o pracę zawartej w dniu1 sierpnia 2013r. na czas określony od dnia 1 sierpnia 2013r. do dnia 31 lipca 2014r.,w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem w wysokości 4.000 zł brutto na stanowisku menagera ds. sprzedaży. Następnie od dnia 18 listopada 2013r. do dnia20 grudnia 2013r. płatnik wypłacił ubezpieczonej wynagrodzenie z tytułu niezdolności do pracy, a za okres od dnia 21 grudnia 2013r. do dnia 15 stycznia 2014r. złożono do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego, natomiast od dnia16 stycznia 2014r. wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego.
Dodatkowo Zakład Ubezpieczeń Społecznych nadmienił, że przed zgłoszeniem dokonanym w dniu 12 sierpnia 2013r., ubezpieczona nigdy nie posiadała innego tytułu rodzącego obowiązek ubezpieczeń społecznych, a co za tym idzie nigdy nie partycypowała w tworzeniu funduszu chorobowego, który tworzą wszyscy ubezpieczeni, a z którego środków obecnie ubiega się o wypłatę świadczeń. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ rentowy było ustalenie zasadności zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w sytuacji, gdy od tego zgłoszenia do sytuacji powodującej niezdolność do pracy upłynął stosunkowo krótki okres czasu, a zatem zachodziła niewspółmierność opłaconych składek do sumy zasiłków, o jakie stara się strona postępowania. Tenże okres wskazuje, że jedynym celem umowy o pracę była chęć uzyskania zasiłków z funduszu chorobowego, a to w ocenie organu rentowego bezwzględnie pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Dodatkowo analiza konta płatnika składek wykazała, że od miesiąca maja 2014r. płatnik nie opłaca składek na FUS. W związku z powyższym zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie zart. 58 § 2 k.c.w zw. zart. 300 k.p., zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych jako czynność prawna sprzecznaz zasadami współżycia społecznego jest nieważna, a wyłączenieA. K.od dnia1 sierpnia 2013r. z pracowniczych ubezpieczeń z tytułu zgłoszenia dokonanego przez(...) sp. z o.o., jest w pełni uzasadnione(odpowiedź ZUS na odwołanie z dnia 28 października 2014r., k. 51-52 a.s.).

    Zainteresowana(...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wW.,pomimo skutecznego wezwania do udziału w sprawie i zawiadomień o rozprawach kierowanych na adres ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym - nie zajęła stanowiska.
Sąd Okręgowy  ustalił następujący stan faktyczny:

A. K.ur. (...), posiada obywatelstwo rosyjskie. W dniu25 czerwca 2007r. ukończyła z wyróżnieniem Uniwersytet Państwowy wS., uzyskując tytuł filologa – wykładowcy, w specjalności filologia. Ubezpieczona zna biegle dwa języki, tj. rosyjski oraz polski

    (dyplom, a.r., zeznaniaA. K., k. 151-153 a.s.).

W okresie od dnia 1 października 2007r. do dnia 10 lutego 2012r. ubezpieczona pracowała w Konsulacie Generalnym RP wS., gdzie wykonywała pracę tłumacza korespondenta oraz asystentki Konsula Generalnego RP

    (świadectwo pracy, k. 8 - 9 a.s., zeznaniaA. K., k. 151-153 a.s.).Następnie zatrudniona została wfirmie (...)na podstawie umowy zlecenia, a później umowy o dzieło, jednakże pod koniec marca 2013r. została zmuszona do rezygnacji z tej pracy z uwagi na brak wypłaty wynagrodzenia za pracę. W związku z powyższym rozpoczęła poszukiwanie kolejnego zatrudnienia (

    zeznaniaA. K., k. 151-153 a.s.).

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą przyul. (...)lok.(...)wW.(NIP:(...), NIP EU:(...), KRS:(...)) prowadzi koncesjonowaną sprzedaż paliw płynnych, w szczególności zajmuje się hurtową sprzedażą oleju napędowego, benzynami silnikowymi innymi niż benzyny lotnicze, olejami opałowymi, gazem płynnym, estrami stanowiącymi samoistne paliwa ciekłe bez wykorzystania infrastruktury technicznej

    (oferta – hurtowa sprzedaż paliw, k. 19-20 a.s., potwierdzenie zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT EU, k. 29 a.s., potwierdzenie zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT, k. 30 a.s., odpis z Krajowego Rejestru Sądowego,k. 31-32 a.s., k. 76-81 a.s., zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON, k. 33-33v a.s.).

Organem uprawnionym do reprezentacji(...) sp. z o.o.jest zarząd, w skład którego wchodzi prezes zarząduM. F.(odpis z Krajowego Rejestru Sądowego,k. 31-32 a.s., k. 76-81 a.s.).Dodatkowo w spółce zatrudnione były dwie pracownice:A. T.iT. R.(zeznaniaA. K., k. 151-153 a.s., zeznania świadkaT. R., k. 149 – 151 a.s.).

Decyzją nr (...)z dnia 20 lipca 2012r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki udzielił przedsiębiorcy(...) sp. z o.o.koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi na okres od dnia 25 lipca 2012r. do dnia 31 grudnia 2030r.

    (decyzja Prezesa URE z dnia 20 lipca 2012r., nr(...), k. 26-28 a.s., decyzja Prezesa URE z dnia 19 marca 2013r.,(...), k. 24-25 a.s.).

Z uwagi na zapotrzebowanie kadrowe w spółce, prezes zarząduM. F.zlecił jednej z pracownic, tj.A. T., zamieszczenie ogłoszenia o pracę na jednym z portali internetowych. O tej ofercie pracyA. K.dowiedziała się za pośrednictwem portalu internetowego(...), gdzie wysłała dokumenty aplikacyjne na stanowisko menagera ds. sprzedaży. Pod koniec kwietnia 2013r. została zaproszona na rozmowę kwalifikacyjną, w której uczestniczył prezes zarządu(...) sp. z o.o.M. F.oraz jedna z pracownicA. T.. Strony ustaliły, że ubezpieczona rozpocznie pracę w dniu 1 sierpnia 2013r., natomiast okres od maja 2013r. będzie okresem próbnym. Strony nie zawarły jednak pisemnej umowy o pracę na okres próbny, a ograniczyły się do ustnych uzgodnień dotyczących wzajemnej współpracy. W okresie pomiędzy 1 maja 2013r. a 2 sierpnia 2013r.A. K.otrzymywała połowę umówionego wynagrodzenia i wykonywała na rzecz spółki takie czynności polegające na tworzeniu bazy danych oraz pozyskiwaniu klientów(zeznania świadkaT. R., k. 149-151 a.s., zeznaniaA. K., k. 151-153 a.s., karta przebiegu ciąży, porady ambulatoryjne lub wizyty domowe, wyniki badań USG – załączniki do pisma procesowego z dnia 18 marca 2015r., k. 131-132 a.s.).).
Pod koniec maja 2013r. ubezpieczona dowiedziała się, że jest w ciąży. Od samego początku bardzo źle znosiła ten stan, nie wiedziała także, czy będzie w stanie dalej pracować. Nie upominała się jednak o umowę o pracę, gdyż obawiała się, że jeśli zrezygnuje z pracy, to będzie zmuszona do poszukiwania nowej oraz do poinformowania nowego pracodawcy o swoim stanie. W lipcu 2013r. stan zdrowia ubezpieczonej polepszył się, więc postanowiła poruszyć temat zawarcia umowy o pracę z prezesem zarządu(...) sp. z o.o.M. F.obiecał, że zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami zawrze z ubezpieczoną umowę o pracę, jednak nastąpi to po jego powrocie z urlopu(zeznania świadkaT. R., k. 149-151 a.s., zeznaniaA. K., k. 151-153 a.s.).
W dniu 1 sierpnia 2013r.A. K.zawarła umowę o pracę z(...)sp. z o.o. reprezentowaną przez prezesa zarząduM. F., na stanowisku menagera ds. sprzedaży, na czas określony 1 roku, tj. od dnia 1 sierpnia 2013r. do dnia31 lipca 2014r., w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem w wysokości 4.000 zł brutto. Strony umowy ustaliły, że miejscem wykonywania pracy będzieW.
    (umowao pracę z dnia 1 sierpnia 2013r., a.r.).

Płatnik składek w dniu 12 sierpnia 2013r., tj. po obowiązującym ustawą terminie, zgłosił ubezpieczoną do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartej umowy o pracę.
W dniu zawarcia umowy o pracę ubezpieczona odbyła instruktaż ogólny i stanowiskowy na stanowisku menagera ds. sprzedaży w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy(karta szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, a.r.).
W ramach wykonywanych czynności na stanowisku menagera ds. sprzedażyA. K.wyszukiwała potencjalnych klientów, odbywała z nimi spotkania, jaki prowadziła korespondencje e-mailową oraz telefoniczną dotyczącą zamówień oleju napędowego, w szczególności ilości, terminu i miejsca załadunku, płatności jaki odprawy celnej. Przesyłała kontrahentom zeskanowaną dokumentację firmową w postaci certyfikatów producenta, uzyskanej koncesji, numerów NIP, REGON, KRS, tj. niezbędnych do realizacji umowy
    (kontakty z klientami, k. 10 a.s., korespondencja e-mailowa, k. 11-12 a.s.,k. 23 a.s., umowa, k. 21-22v a.s., zeznania świadkaT. R., k. 149-151 a.s.).Jedną z kontrahentów(...) sp. z o.o.była(...) sp. z o.o.A. K.wielokrotnie w siedzibie spółki spotykała się z Prezesem Zarządu w/w spółkiW. S.. Utrzymywała także stały kontakt telefoniczny z tą spółką w zakresie dostawy paliw do(...) sp. z o.o.oraz w kwestiach związanych z rozliczeniem należności, w tym spłatą zobowiązań na rzecz(...) sp. z o.o.
    (oświadczenieW. S.z dnia 3 września 2014r., k. 36 a.s., zeznania świadkaW. S., k. 118-119 a.s., zeznania świadkaT. R., k. 149-151 a.s.).

Podczas spotkań z klientami ubezpieczona ustalała warunki współpracy,a następnie e-mailowo przesyłała niezbędną dokumentację, w tym podpisaną umowę z(...) sp. z o.o., certyfikaty producenta oraz świadectwo jakości. Taka sytuacja miała miejsce m.in. w przypadku współpracy z(...) sp. z o.o., wspomnianą(...) sp. z o.o.oraz z(...),(...)i(...)

    (wiadomość e-mailowa, k. 38 a.s., umowa, k. 39-40v a.s., korespondencja e-mailowa, k. 41-48 a.s.,

    dokumentacja, k. 13-17 a.s., zestawienia firm, płyta CD – k. 18 a.s., zeznania świadkaW. S., k. 118-119 a.s., informacja zfirmy (...) sp. z o.o., k. 146 a.s., zeznania świadkaT. R., k. 149-151 a.s.).

W ramach powierzonych obowiązkówA. K.odbywała regularne wyjazdy służbowe, uczestniczyła w negocjacjach i brała czynny udział w podpisywaniu umów z prezesami spółek paliwowych, w szczególności nadzorowała pracę z klientami. Z uwagi na biegłą znajomość języków tłumaczyła również dokumentację oraz brała udział w spotkaniach jako tłumacz. Pracę ubezpieczonej nadzorował bezpośredni przełożony, tj. prezes zarząduM. F., który wielokrotnie uczestniczył w spotkaniach ubezpieczonej z klientami.A. K.nie była osobą upoważnioną do podpisywania umów, dlatego też te czynności wykonywał prezes zarządu spółki (zeznaniaA. K., k. 151-153 a.s., zeznania świadkaT. R., k. 149-151 a.s.).
Ubezpieczona pracowała w godzinach od 8:00 do 16:00 bądź od 9:00 do 17:00w biurze(...) sp. z o.o.przyul. (...)lok.(...)wW.(zeznania świadkaT. R., k. 149-151 a.s.,zeznaniaA. K., k. 151-153 a.s.).
Początkowo pracodawca przekazywałA. K.wynagrodzenie w formie gotówkowej, a następnie po dniu 1 sierpnia 2013r. na wskazany przez nią rachunek bankowy(oświadczenie z dnia 8 sierpnia 2013r., a.r., szczegóły transakcji, a.r., zeznaniaA. K., k. 151-153 a.s.).
W wyniku zmian prawnych, tj. wejścia w życie rozporządzenia dotyczącego kaucji gwarancyjnej dla firm handlujących paliwami, jak i z uwagi na zaległości w płatnościach,(...) sp. z o.o.straciła płynność finansową i zmuszona została do zakończenia prowadzonej działalności(zeznaniaA. K., k. 151-153 a.s.).
W okresie od dnia 18 listopada 2013r.A. K.była niezdolna do pracy w związku z ciążą. Za okres od 18 listopada 2013r. do 20 grudnia 2013r. płatnik składek wypłacił ubezpieczonej wynagrodzenie za czas choroby. Ubezpieczonaw dniu (...) urodziładziecko (odpis skrócony aktu urodzenia, a.r., zeznaniaA. K., k. 151-153 a.s.).W dniu 20 stycznia 2014r. wystąpiła do pracodawcy z wnioskiem o udzielenie urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu macierzyńskiego(wniosek z dnia 20 stycznia 2014r., a.r.).
A. K.w kwietniu 2014r. dowiedziała się, że(...) sp. z o.o.zakończyła swoją działalność i nie była w stanie przedstawić wszystkich dokumentów świadczących o wykonywaniu na rzecz(...) sp. z o.o.pracy, w szczególności korespondencji e-mailowej prowadzonej z klientami firmy, której domagał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych(zeznaniaA. K., k. 151-153 a.s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia 3 lipca 2014r., znak:(...), zawiadomił ubezpieczonąA. K.oraz płatnika składek(...) sp. z o.o.o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznymA. K.jako pracownika. Jednocześnie poproszono strony o złożenie wyjaśnień na okoliczność świadczenia pracy przez ubezpieczoną orazo przekazanie materialnych dowodów potwierdzających wykonywanie pracy przez w/w(zawiadomienie ZUS, a.r.).Ubezpieczona w dniu 14 lipca 2014r. przesłała do organu rentowego pisemne wyjaśnienia zawarte w kwestionariuszu pytań wraz z dołączoną dokumentacją w postaci umowy o pracę, dyplomu ukończenia szkoły wyższej, karty szkolenia wstępnego w dziedzinie BHP, kwestionariusza osobowego dla osoby ubiegającej się o zatrudnienie, oświadczenia z dnia 8 sierpnia 2013r., kwestionariusza osobowego dla pracownika, korespondencji e-mailowej oraz szczegółów transakcji bankowych(pismo z dnia7 lipca 2014r. wraz z załącznikami, a.r.).Pomimo skutecznego odebrania korespondencjiz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych płatnik składek(...) sp. z o.o.nie wziął udziałuw postępowaniu wyjaśniającym(potwierdzenie odbioru korespondencji z ZUS, a.r.).
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ rentowy, na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1, art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2013r. poz. 1442,z późn. zm.), wydał w dniu 29 sierpnia 2014r. decyzję nr(...), w której stwierdził, żeA. K.jako pracownik u płatnika składek(...) sp. z o.o.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 1 sierpnia 2013r. W uzasadnieniu decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podniósł, że zgłoszenie przezA. K.roszczenia zasiłkowegow krótkim okresie od zgłoszenia jej do pracowniczych ubezpieczeń wzbudziło wątpliwości, czy w tym przypadku faktycznie został nawiązany stosunek pracy, czy też zgłoszenia dokonano jedynie w celu umożliwienia uzyskania świadczeń finansowanych z funduszu ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie organ rentowy podkreślił, że z uwagi na brak jakiejkolwiek reakcji płatnika na zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie udało się pozyskać wystarczających materialnych dowodów na świadczenie przez ubezpieczoną pracy w warunkach pracowniczych. Natomiast dowody przedstawione przezA. K., w tym dokumenty kadrowo – osobowe gromadzone zwykle przy zatrudnianiu pracowników, nie są wystarczającym dowodem na realizowanie przez nią stosunku pracy. Podsumowując organ rentowy uznał, że wszystkie okoliczności wskazują, iż zawarcie umowy o pracę z płatnikiem(...) sp. z o.o.miało zapewnićA. K.ubezpieczenie społeczne i prawo do pobierania zasiłków z systemu ubezpieczeń społecznych, co jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jak też ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa

    (decyzja ZUS z dnia 29 sierpnia 2014r., nr(...), a.r.).
A. K.odwołała się od powyższej decyzji

    (odwołanie z dnia 29 września 2014r., k. 2 – 7 a.s.).

Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie powołanych dowodówz dokumentów zawartych w aktach sprawy, w tym w aktach rentowychA. K.. Zdaniem Sądu dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Dodatkowo nie były one kwestionowane przez strony sporu w zakresie ich autentyczności i zgodnościz rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem wynikające z nich okoliczności należało przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych.
Sąd ocenił jako wiarygodne zeznania świadkaW. S.orazT. R.złożone na okoliczność pracy wykonywanej przezA. K.w(...) sp. z o.o.oraz kontaktów w sprawach służbowych. Zdaniem Sądu były one swobodne i konkretne oraz niesprzeczne między sobą, a dodatkowo pozostawały w zgodzie z dowodami z dokumentów.
Oceniając zeznaniaA. K.wskazać należy, że ubezpieczona w sposób szczegółowy opisała zakres czynności na powierzonym jej stanowisku pracy, pracownicze podporządkowanie prezesowi spółki, kwestię wynagrodzenia, jak i miejsce, liczbę i godziny pracy. Sąd uznał, że zeznania ubezpieczonej były logiczne i spójne, a ponadto okoliczności z nich wynikające w znaczącej części zostały potwierdzone zeznaniami świadków oraz dowodami z dokumentów. Wobec tego nie było podstaw, aby je kwestionować.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieA. K.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wW.z dnia 29 sierpnia 2014r., znak:(...), jest uzasadnione.
Kwestią sporną w niniejszym postępowaniu było to, czyA. K.od dnia 1 sierpnia 2013 roku podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek(...) sp. z o.o.z siedzibąwW.. Aby tę kwestię rozstrzygnąć, należało dokonać szczegółowej wykładni przepisówustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2013r. poz. 1442; zm.). Art. 6 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art.8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami,z wyłączeniem prokuratorów. W myśl art. 13 pkt 1 ustawy następuje to od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania.
Stosownie do treści zawartej wart. 2 k.p.pracownikiem jest osoba zatrudniona między innymi na podstawie umowy o pracę. Użyty w powyższym przepisie zwrot „zatrudniona” oznacza istnienie między pracownikiem a pracodawcą szczególnej więzi prawnej o charakterze zobowiązaniowym, tj. stosunku pracy. Istotą tegoż stosunku jest – w świetleart. 22 § 1 k.p.– uzewnętrznienie woli umawiających się stron,z których jedna deklaruje chęć wykonywania pracy określonego rodzaju w warunkach podporządkowania pracodawcy, natomiast druga – stworzenia stanowiska pracyi zapewnienia świadczenia pracy za wynagrodzeniem. Celem i zamiarem stron umowyo pracę winna być faktyczna realizacja treści stosunku pracy, przy czym oba te elementy wyznaczają: ze strony pracodawcy – realna potrzeba ekonomiczna i umiejętności pracownika, zaś ze strony pracownika – ekwiwalentność wynagrodzenia uzyskanego za pracę.
Zgodnie zart. 58 § 2 k.c., na który powołał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Przez czynność prawną sprzeczną z zasadami współżycia społecznego rozumie się na ogół obowiązujące w stosunkach między ludźmi reguły postępowania, które za podstawę mają uzasadnienie ocenne, a nie prawne. Odwołują się one do powszechnie uznawanych w całym społeczeństwie lub w danej grupie społecznej wartości i ocen właściwego, przyzwoitego, rzetelnego, lojalnego czy uczciwego zachowania. Zasady te obejmują nie tylko reguły moralne, lecz także obyczajowe (por. np. Z. Radwański (w:)System prawa prywatnego, t. 2, 2002, s. 240 i n.; M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski,Komentarz, t. I, 2008, s. 327).
Dodatkowo wskazać należy, że powołanyart. 58 § 2 k.c.formułuje nieważność czynności prawnej w razie jej sprzeczności z konkretnymi zasadami współżycia społecznego. Do takiej oceny czynności prawnej może dojść ze względu na cel, do którego osiągnięcia czynność zmierza, zachowanie nieuczciwe, nielojalne lub naruszające interesy osób trzecich. Konieczne jest w takim przypadku dokonanie wartościowania zachowania z konkretnymi zasadami współżycia społecznego w kontekście skutku prawnego(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2011 r., I CSK 261/10, LEX nr 784986).Praktyka orzecznicza dopuszcza często sankcję nieważności na podstawieart. 58 § 2 k.c.w przypadku takiego naruszenia zasad współżycia społecznego, które prowadzi do rażącego pokrzywdzenia jednej ze stron(por. z wyrokami SN z dnia: 30 listopada 1971r., II CR 505/71, OSP 1972, z. 4, poz. 75, 30 maja 1980r., III CRN 54/80, OSN 1981, Nr 4, poz. 60 oraz 13 października 2005r., IV CK 162/05, LEX nr 186899 oraz powołany wcześniej wyrok SN z dnia 3 lutego 2011r.).
O zgodności konkretnej zawartej umowy z prawem i zasadami współżycia społecznego można wnioskować tylko po zbadaniu przesłanek i skutków złożonych oświadczeń oraz kontekstu sytuacyjnego, w którym oświadczenia stron były składane.O ocenie czynności prawnej na gruncieart. 58 § 2 k.c.rozstrzyga nie tylko jej treść, ale także zamierzony przez strony cel i przewidywane skutki czynności w sferze prawnej osoby trzeciej. Treść czynności prawnej może być na gruncie zasad współżycia społecznego "neutralna", ale ze względu na towarzyszące jej dokonaniu okoliczności,w szczególności motywy działania jej stron i ich świadomość negatywnych skutków czynności w sferze prawnej osoby trzeciej, można zasadnie uznać czynność prawną za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd Okręgowy ocenił, że umowa o pracę z dnia 1 sierpnia 2013r., jaką zawarły ubezpieczona i zainteresowana spółka, formalnie nie uchybia prawu. Rozpatrując towarzyszące zawarciu tej umowy okoliczności, a w szczególności sytuację ubezpieczonej, jej stan zdrowia (ciąża), podnieść należy, że okoliczności te nie wskazują na naruszenie zasad współżycia społecznego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż zamiarem stron umowy o pracę, było świadczenie pracy, a nie - jak wskazuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych - uzyskanie przez ubezpieczoną świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Sąd Okręgowy zbadał rzeczywistą wolę stron w odniesieniu do istotnych elementów stosunku pracy, jak osobiste wykonywanie pracy, podporządkowanie pracownicze, czy wynagrodzenie stanowiące ekwiwalent wykonanej pracy.
Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości wykazało, żeA. K.faktycznie świadczyła pracę w ramach umowy zawartejw dniu 1 sierpnia 2013r. Na powyższe wskazują dokumenty zgromadzone w toku niniejszego postępowania, a także zeznania przesłuchanych świadków, z których jednoznacznie wynika, że ubezpieczona w biurze(...) sp. z o.o.wykonywała powierzone jej zadania menagera ds. sprzedaży. Tenże stosunek pracy faktycznie był realizowany w warunkach podporządkowania prezesowi zarząduM. F., który kontrolował i nadzorował pracę ubezpieczonej. Brał udział w spotkaniach z klientami, podczas którychA. K.przedstawiała ofertę firmy na sprzedaż hurtową paliw. Ubezpieczona dodatkowo negocjowała z kontrahentami warunki współpracy, a następnie przygotowywała do podpisu umowy oraz niezbędną dokumentację z tym, że z uwagi na brak upoważnienia do podpisywania umów, wszystko przekazywałaM. F.. Okoliczność ta niewątpliwie świadczy o braku samodzielności w zakresie decydowania o wyborze kontrahenta dla spółki, jak i sposobu realizacji powierzonych zadań. Przy tym za wykonane zadania było wypłacane ubezpieczonej wynagrodzenie, któremu nie można zarzucić, by było wygórowane i nieadekwatne do rodzaju świadczonej pracy.
Dodatkowo wskazać należy, żeA. K.posiada kwalifikacje i doświadczenie niezbędne do zajmowania stanowiska menagera ds. sprzedaży, gdyż ukończyłaz wyróżnieniem Uniwersytet Państwowy wS., uzyskując tytuł filologa – wykładowcy, w specjalności filologia. Ma to o tyle istotne znaczenie, że w związku z branżą w jakiej dane jej było pracować, musiała bardzo dobrze znać język obcy, co niewątpliwie nie stanowiło dla niej problemu, gdyż posługuje się biegle językiem rosyjskim i polskim. Ta umiejętność niewątpliwie ułatwiła jej wykonywanie zdań, gdyż prezes zarządu(...) sp. z o.o.jest obcokrajowcem, nie zna języka polskiego i nie mógł skutecznie przeprowadzać rozmów, jak i negocjować warunków współpracy z potencjalnymi kontrahentami. Co więcej,A. K.posiadała m.in. 5-letnie doświadczenie w pracy tłumacza korespondenta oraz asystentki Konsula Generalnego RP w Konsulacie Generalnym RP wS., gdzie niewątpliwie nabyła nie tylko teoretyczną, ale i praktyczną wiedzę przydatną do wykonywania pracy na stanowisku menagera.
Reasumując, zgłoszenieA. K.do ubezpieczeń społecznych na podstawie zawartej umowy o pracę z dnia 1 sierpnia 2013r. nie jest czynnością prawną sprzecznąz zasadami współżycia społecznego i nie miało na celu wyłudzenia przez ubezpieczoną świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Ubezpieczona realizowała umowę o pracę, była podporządkowana pracodawcy, wykonując czynności pracownicze w miejscu, czasiei w zakresie wskazanym przez prezesa zarządu spółki. Jak przyznała, o ciąży wiedziała już w maju 2013r. i z przyczyn, które wyjaśniła w odwołaniu, zmierzała do zawarcia umowy o pracę, gdyż obawiała się jak na ten fakt zareagują potencjalni pracodawcy, nie jest to jednak okoliczność naganna. Według poglądu utrwalonego i zaaprobowanego w orzecznictwie, sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako motywacja do podjęcia zatrudnienia nie świadczy o zamiarze obejścia prawa, podobnie jak inne cele stawiane sobie przez osoby zawierające umowy o pracę, takie jak na przykład chęć uzyskania środków utrzymania(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2010r., I UK 43/10).Z tych względów umowa o pracę nie mogła być oceniona jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego czy zmierzająca do obejścia prawa. Nie była także pozorna, gdyżA. K.faktycznie realizowała swoje obowiązki. Potwierdzają to dowody z dokumentów, zeznania świadkaW. S.iT. R.oraz pismo(...) sp. z o.o.potwierdzające kontakty tej spółki zA. K.w okresie od czerwca 2013r.
Na marginesie odnieść należy się do zarzutu organu rentowego dotyczącego zgłoszenia ubezpieczonej po terminie do ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zart. 36 ust.4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychtakiego zgłoszenia dokonuje się w terminie7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia - czyli od daty zatrudnienia. Pracownik podlega wszystkim ubezpieczeniom obowiązkowo od momentu nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. W związku z tym pracodawca powinien zgłosić pracownika do ubezpieczenia: emerytalnego, rentowego, chorobowego, wypadkowego oraz do ubezpieczenia zdrowotnego. Pracodawca zobowiązany jest także do opłacania składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W rozpoznawanej sprawie nie ulega zatem wątpliwości, że zgłoszenie do ubezpieczeńA. K.nastąpiło w dniu 12 sierpnia 2013r., tj. po obowiązującym ustawą terminie, a więc już po podjęciu przez nią obowiązków pracowniczych. Obowiązek zgłoszenia pracownika do ubezpieczeń w ustawowym terminie leżał jednak po stronie pracodawcy, dlatego też pracownik nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań w tym zakresie. Ponadto, w przedmiotowej sprawie fakt opóźnienia w zgłoszeniu wynoszącego 5 dni nie współgra z innymi okolicznościami, które czyniłyby argumentację organu rentowego uzasadnioną. Wręcz przeciwnie, materiał dowodowy - który w głównej mierze został zgromadzony dzięki ubezpieczonej, przy braku jakiejkolwiek aktywności płatnika składek, czego ubezpieczona nie może ponosić negatywnych konsekwencji – wskazuje, żeA. K.jeszcze przed 1 sierpnia 2013r. pracowała dlaspółki (...)bezumownie z przyczyn, za które nie ponosi żadnej odpowiedzialności. Z kolei od w/w daty została wreszcie zawarta z nią umowa o pracę, która była realizowana i w zaistniałej sytuacji – fakt ciąży - nie czyni tej umowy nieważną, ani na podstawieart. 58 k.c., ani w oparciu o przepisart. 83 k.c.Wprawdzie pomiędzy datą 1 sierpnia 2013r. a pierwszym dniem niezdolności do pracy upłynął niewielki okres, tj. ponad 3 miesiące, lecz ta okoliczność sama w sobie nie czyni umowy o pracę sprzecznej z zasadami współżycia społecznego. Podstawą do stawiania tego rodzaju wniosku nie jest również okoliczność braku wcześniejszego zgłoszeniaA. K.do ubezpieczeń społecznych.A. K.przed 1 sierpnia 2013r. nie została zgłoszona do ubezpieczeń, lecz nie można pomijać faktu, iż jest ona obcokrajowcem z kartą pobytu w Polsce. Przed przybyciem do Polski pracowała przez wiele lat z tym, że w rodzinnym kraju. W Polsce natomiast poszukiwała zatrudnienia, co obecnie nie jest łatwe. Znalazła pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej, ale nie była zgłoszona do ubezpieczeń i finalnie zrezygnowała z tej pracy z uwagi na brak wypłaty wynagrodzeń. Dopiero(...)sp. z o.o i to także nie bez problemów, zawarła z ubezpieczoną umowę o pracę i zgłosiła ją do ubezpieczeń społecznych. Powyższe w żadnym razie nie świadczy o naruszeniu jakiejkolwiek zasady współżycia społecznego i o postępowaniu nagannymA. K.. Jeśli w tej sprawie naganne byłoby czyjekolwiek zachowanie, to raczej tych podmiotów, które zatrudniły ubezpieczoną i nie dokonały w terminie zgłoszenia do ubezpieczeń, wypłaty wynagrodzeń i wreszcie zawarcia umowy o pracę wtedy, kiedy praca zaczęła być wykonywana.
Organ rentowy prezentując swoją argumentację pominął wskazywane okoliczności i bezzasadnie przerzucił na ubezpieczoną odpowiedzialność za brak aktywności płatnika składek w postępowaniu wyjaśniającym oraz za opóźnione zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych. Zdaniem SąduA. K.za w/w okoliczności nie może odpowiadać szczególnie, że zespółką (...)oraz z jej prezesem zarządu i wspólnikiem zarazem, nie łączy ubezpieczonej żadna relacja poza zawodową. Ubezpieczona nie jest spokrewniona zM. F., nie znała go także przed zawarciem umowy o pracę, a zatem nie może być mowy o jakiejkolwiek zmowie stron umowy o pracę czy wspólnym, zamierzonym celowym działaniu.
Mając na względzie poczynione ustalenia faktyczne i zaprezentowaną argumentację, Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję uznając, żeA. K.jako pracownik u płatnika składek(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od1 sierpnia 2013 roku.
Sąd Okręgowy na podstawieart. 98 k.p.c.oraz§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 490) zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wW.na rzeczA. K.kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

ZARZĄDZENIE
(...)