Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1694/14
Data wyroku: 2015-05-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Pietrzak, Marek Żurecki, Ewelina Kocurek-Grabowska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 1694/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 maja 2015 r.
Sąd Apelacyjny w KatowicachIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Jolanta Pietrzak (spr.)

Sędziowie

SSA Marek Żurecki
SSA Ewelina Kocurek - Grabowska

Protokolant

Beata Kłosek

po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaK. S.(K. S.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji ubezpieczonegoK. S.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Katowicach z dnia 8 maja 2014r. sygn. akt XI U 3103/13

oddala apelację.
/-/ SSA M. Żurecki /-/ SSA J. Pietrzak /-/ SSA E. Kocurek-Grabowska

Sędzia  Przewodniczący    Sędzia
Sygn. akt III AUa 1694/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 28.10.2013r. organ rentowy odmówiłK. S.prawa do emerytury zart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż na dzień 1.01.1999r. udowodnił 29 lat, 11 miesięcy i 28 dni okresów składkowych i nieskładkowych, lecz
- do dnia 1.01.1999r. nie udokumentował co najmniej 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach (art. 184 cyt. ustawy w zw. z § 4 rozporządzenia z dnia 7.02.1983r.),
- nie osiągnął obniżonego z tytułu pracy górniczej wieku emerytalnego, tj. 62 lat i 6 miesięcy (art. 184 w zw. z art. 39 cyt. ustawy).
K. S.odwołał się od powyższej decyzji argumentując, iż w nieuwzględnionym przez organ rentowy okresie zatrudnienia od 13.12.1978r. do 18.09.1989r. wGminnej Spółdzielni (...)wB.pracował stale i na pełny etat na stanowisku chłodziarza w chłodni przyzakładowej znajdującej się w zakładzie masarskim Spółdzielni wL.w temperaturze poniżej 0°C.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wyrokiem z dnia 8.05.2014r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznychw Katowicach oddalił odwołanie.
Niesporne pomiędzy stronami było, iż ubezpieczony (ur. (...)) w dniu(...)ukończył 60 lat, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, a na dzień 1.01.1999r. udowodnił dłuższy niż wymagany 25-letni staż pracy.
Organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu do zatrudnienia w warunkach szczególnych jedynie 5 lat, 7 miesięcy i 27 dni, tj. okres pracy górniczej od 2.02.1973r. do 30.09.1978r.w Przedsiębiorstwie Robót Górniczych(...)na stanowisku ładowacza pod ziemią.
W zakresie okoliczności spornych Sąd ustalił:
K. S., posiadający wykształcenie zasadnicze zawodowe - rzeźnik, w dniu 13.12.1978r. został zatrudniony na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu jako rzeźnikwMasarni (...)wGminnej Spółdzielni (...), której następcą prawnym jestSpółdzielnia Usługowo - Handlowa (...)wB..
Według zakresu czynności robotnika wykwalifikowanego - czeladnika z dnia 15.12.1978r.(w aktach osobowych) do jego obowiązków należały czynności związane z ubojem zwierząt, rozbiorem tusz mięsnych oraz produkcją przetworów mięsnych.
W aktach osobowych ubezpieczonego znajdują się angaże z lat 1980-1984 wskazujące,iż w tym czasie zajmował stanowisko masarza w masarni wL., a zgodnie z kartą skierowania do lekarza z dnia 12.05.1983r. w ciągu ostatnich 2 lat rzeczywiście wykonywał zawód masarza - wędliniarza.
Następnie od 1.06.1984r. ubezpieczony został przeniesiony zMasarni (...)do masarninr 2 wB.(lista przejścia pracowników z dnia 2.08.1984r., angaż z dnia 15.08.1984r. - w aktach osobowych), w której to - według oświadczenie z dnia 21.10.1985r. oraz angaży z lat 1984-1988 - pracował na stanowisku masarza (masarza-wędliniarza).
Ze znajdujących się w jego aktach osobowych angaży wynika także, iż stanowisko chłodziarza wB.odwołujący się otrzymał dopiero od 1.08.1988r.
Natomiast z kwestionowanych przez organ rentowy świadectw wykonywania pracw szczególnych warunkach z dnia 18.09.1989r. (k. 7 t. 2 akt ZUS) i z dnia 10.01.2001r.(k. 29v KPU) wynika, iż w spornym okresie od 13.12.1978r. do 18.09.1989r.K. S.wykonywał prace chłodziarza.
Przesłuchani w sprawie świadkowie zeznali, iż Spółdzielnia posiadała masarnie i chłodnie zarówno wL., jak i wB., jednakże ubezpieczony pracował tylkow chłodni znajdującej się wL., w której panowała temperatura około 0°C. Do jego obowiązków należało zabezpieczanie mięsa poprzez solenie i nastrzykiwanie go. Czynności powyższe wykonywał sam. Nigdy natomiast nie zajmował się produkcją wędlin i tylko sporadycznie pomagał na hali rozbioru mięsa.
Powyższe zeznania pozostają w oczywistej sprzeczności z dokumentami znajdującymi sięw aktach osobowychK. S..
Po pierwsze, z powołanych wyżej angaży jednoznacznie wynika, iż ubezpieczony w masarni wL.był zatrudniony tylko do końca maja 1984r., gdyż od 1.06.1984r. został przeniesiony do masarni nr 2 wB..
Po drugie, według akt osobowych odwołujący się stanowisko chłodziarza i to w masarniwB.otrzymał dopiero od 1.08.1988r. Wszystkie pozostałe dokumenty wskazują, iż przed tą datą wykonywał obowiązki masarza.
Nadto trzeba zaznaczyć, iż według świadków w chłodniach Spółdzielni panowała temperatura około 0°C, a nie poniżej 0°C.
W zaistniałym stanie faktycznym, wobec szeregu ewidentnych rozbieżności pomiędzy zeznaniami świadków, a dokumentami znajdującymi się w aktach osobowych ubezpieczonego, Sąd nie dał wiary zeznaniomA. K.iP. M..W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, iż w okresie od 13.12.1978r. do 18.09.1989r.K. S.pracował stale i na pełny etat tylko w chłodni Spółdzielniw temperaturze poniżej 0°C.
Wobec poczynionych ustaleń Sąd oddalił odwołanie podnosząc w motywach rozstrzygnięcia co następuje:
W wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. do pracy w szczególnych warunkach zostały zaliczone w Dziale X „W rolnictwiei przemyśle rolno-spożywczym” pod pozycją 7 prace w chłodniach składowychi przyzakładowych o temperaturze wewnętrznej poniżej 0°C.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2011r. sygn. II UK 43/11 dokonana przez pracodawcę w świadectwie pracy w szczególnych warunkach ocena charakteru zatrudnienia pracownika nie jest dla sądu wiążąca, a dokument ten podlega co do swojej wiarygodności i mocy dowodowej takiej samej ocenie, jak każdy inny dowód -art. 233 § 1 k.p.c.(LEX nr 1108484).
Zatem w postępowaniu sądowym okoliczność tę można wykazać przy pomocy wszelkich dowodów, w tym także świadków i przesłuchania stron (art. 473 § 1 k.p.c.), a dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Pracaw szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionychw wykazie stanowiącym załącznik dorozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2011r. sygn. III UK 174/10, LEXnr 901652).
W toku niniejszego postępowaniaK. S.nie przestawił wiarygodnychi wystarczających dowodów na okoliczność, iż faktycznie w okresie zatrudnienia wGminnej Spółdzielni (...)od 13.12.1978r. do 18.09.1989r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu wyłącznie prace wymienione w Dziale X poz.7 wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r.
W konsekwencji, skoroK. S.na dzień 1.01.1999r. nie legitymował się wymaganym co najmniej 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach, to nie spełnił on wszystkich przesłanek niezbędnych do nabycia prawa do świadczenia z art. 184 w związku z art. 32 cyt. ustawy.
Apelację od tego wyroku wywiódł ubezpieczony zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię.
Wskazując na przytoczone zarzuty skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyrokui uwzględnienia odwołania oraz zasądzenia kosztów postępowania, ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Stosownie do art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U.z 2009r. nr 153, poz. 1227) w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2012r. ubezpieczonym urodzonym po 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianegow art. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganych w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura o której mowa w ust. 1 przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do kwestii czy ubezpieczony posiada wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, jako że pozostałe warunki nie były kwestionowane.
Sąd I instancji uznał, że postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony nie legitymuje się 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych.
W świetle treści zarzutów apelacyjnych kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy jest zatem prawidłowość poczynionych w tym względzie przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych i tym samym prawidłowość dokonanej przez tenże Sąd oceny dowodów.
Na wstępnie tych rozważań należy podnieść, iż ocena wiarygodności i mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów. Obejmuje ona rozstrzygnięcie o przeciwstawnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia sięze świadkami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna ona odpowiadać regułom logicznego rozumowania oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopnia prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji. Jeżeli więc z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.). Musi się ona zatem ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne.
Odnosząc te uwagi ogólne do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny podziela i przyjmujeza własne. Skarżący nie wykazał bowiem, aby wnioskowanie Sądu I instancji wykraczało poza schematy logiki formalnej albo dokonywane było wbrew zasadom doświadczenia życiowego, czy nie uwzględniało nadto jednoznacznych związków przyczynowo-skutkowych, natomiast skuteczność procesowych zarzutów apelacji zależna była właśnie od wykazania powyższego.
W szczególności logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego są wnioski wysnute przez Sąd I instancji na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych ubezpieczonego z zakładu zatrudniającego go w spornym okresie oraz zeznań przesłuchanych świadków i ubezpieczonego. Treść tych dokumentów w powiązaniu z owymi zeznaniami pozwalała na dokonanie takich właśnie ustaleń faktycznych.
Ubezpieczony twierdził, że w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w chłodni w temperaturze poniżej 0°C a do jego obowiązków należało zabezpieczanie mięsa poprzez solenie i nastrzykiwanie go. Nie zajmował się produkcją wędlin i tylko sporadycznie pracował przy rozbiorze mięsa.
Opisany zakres czynności sprzeciwia się jednak przyjęciu, że chodziło o prace wykonywane stale w chłodni w temperaturze poniżej 0°C. Wszakże solenie i nastrzykiwanie mięsa to czynności służące konserwowaniu mięsa i czynności przygotowawcze do produkcji wędlin, np. szynek, których nie wykonuje się w temperaturze poniżej zera. Tak przygotowane mięso może być przechowywane przez jakiś czas i nie wymaga mrożenia a jedynie niskich temperatur (kilka stopni powyżej 0).
Zatem wysnuty przez Sąd I instancji wniosek, że ubezpieczony nie wykonywał w spornym okresie prac, o jakich mowa w Dziale X Wykazu A pod pozycją 7, tj. prac w chłodniach składowych i przyzakładowych o temperaturze wewnętrznej poniżej 0°C jest jak najbardziej prawidłowy.
W tej pozycji Wykazu A chodzi bowiem wyłącznie o prace wykonywane stalew temperaturze poniżej 0°C.
Wspomniany Wykaz w dziale X pod poz. 8 wymienia jeszcze prace wykonywane bezpośrednio przy uboju zwierząt ale takich prac ubezpieczony również nie wykonywał, natomiast innych prac wykonywanych w masarniach w tymże wykazie nie wymieniono.
W tym stanie rzeczy uznać należało, że stanowisko Sądu I instancji co do tego,że ubezpieczony nie legitymuje się wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnycha w konsekwencji nie spełnił przesłanek warunkujących nabycie prawa do emerytury jest zasadne.
Z przytoczonych względów Sąd Apelacyjny na mocyart.385 k.p.c.oddalił apelację jako pozbawioną podstaw.
/-/ SSA M. Żurecki /-/ SSA J. Pietrzak  /-/ SSA E. Kocurek-Grabowska

Sędzia  Przewodniczący    Sędzia
JM