Sąd Okręgowy w Koninie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 225/15
Data wyroku: 2015-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Wilczewska-, Robert Rafał Kwieciński, Karol Skocki

Sygn. akt II Ka 225/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 września 2015r.
Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący : SSO Robert Rafał Kwieciński
Sędziowie : SSO Agata Wilczewska - spr.
SSO Karol Skocki
Protokolant : st. sekr. sąd. Irena Bąk
przy udziale Wiesława Szerszenia Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 11 września 2015r.
sprawyK. Ś.
oskarżonego z art.177§1 i 2k.k. w zw. z art.178§1k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Turku
z dnia 3 marca 2015r. sygn. akt II K 147/12

I
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

- czyn przypisany oskarżonemu kwalifikuje z art.177§2k.k. w zw.z art.178§1k.k. w zw. z art.4§1k.k., a za podstawę wymiaru kary przyjmuje przepis art.177§2k.k. w zw. z art.178§1k.k.,
- uchyla orzeczenie o nawiązce zawarte w punkcie 5,
- uchyla orzeczenie o dowodach rzeczowych zawarte w punkcie 7.

II
Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części.

III
Zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 50zł i wymierza mu opłatę w kwocie 400zł za to postępowanie.

Karol Skocki Robert Rafał Kwieciński Agata Wilczewska

Sygn. akt: II Ka 225/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r. Sąd Rejonowy w Turku, sygn. akt II K 147/12, uznał oskarżonegoK. Ś.za winnego tego, że w dniu 11 marca 2011 r. wT.w woj.(...), umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym (drogowym) w ten sposób, że kierując samochodem markiA. (...)onr rej. (...)nie zachował szczególnej ostrożnościw sytuacji zbliżania się do widocznego skrzyżowania oraz oznakowanego przejścia dla pieszych i jadąc z nadmierną prędkością potrącił w okolicy osi jezdni, w około 1/2 długości przejścia dla pieszych, prawidłowo idącego pieszegoJ. C. (1), który po „podbiciu” w górę przednim narożem nakładki zderzaka samochoduA. (...)(od strony czołowej), przemieścił się nad lewym bokiem nadwoziaA. (...),a następnie upadł plecami na szybę jadącego za wymienionym pojazdem, samochodu markiN. (...)onr rej. (...), kierowanego przezR. T., który to pojazd po ścięciu słupa oświetleniowego uderzył w drzewo, a pieszy spadł na skrzyżowaniu na jezdnię, doznając wielonarządowych obrażeń ciała, skutkujących śmiercią gwałtowną, natomiast kierujący samochodemA. (...)zbiegł odjeżdżając z miejsca zdarzenia, tj. przestępstwa zart. 177 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 177 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności.
Na podstawieart.42 § 2 k.k.w zw. zart.43 § 1 k.k.Sąd orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat, na poczet którego, na podstawieart. 63 § 2 k.k., zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 23 stycznia 2012 r.
Na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności Sąd zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od 15 września 2011 r. do 17 listopada 2011 r.
Na podstawieart. 47 § 1 k.k.Sąd orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej tytułem nawiązki kwotę 1.500 zł.
Na podstawieart. 46 § 2 k.k.Sąd orzekł od oskarżonego na rzeczE. W.tytułem nawiązki kwotę 4.000 zł.
Na podstawieart. 230 § 2 k.p.k.Sąd orzekł o zwrocieE. W.dowodów rzeczowych wyszczególnionych i opisanych na k.664 akt pod poz. 1-13.
Nadto, na podstawieart. 44 § 2 k.k.Sąd orzekł przepadek dowodów rzeczowych wyszczególnionych i opisanych na k. 664 akt pod poz. 14-16 przez ich zniszczenie.
Apelację od powyższego wyroku wnieśli obrońcy oskarżonegoK. Ś..
Obrońca oskarżonego adwokatB. F. (1)wyrok zaskarżył w całości. Na podstawieart. 438 pkt. 2 k.p.k.orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia tj.:

1
art. 4 k.p.k.,art. 5 k.p.k.orazart. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.(błąd braku) polegająca na nierozważeniu wszystkich okoliczności sprawy,a w szczególności tych, które przemawiają na korzyść oskarżonego, oraz pominięciu przy wyrokowaniu dowodów przemawiających na korzyść oskarżonego, w tym m.in. protokołów oględzin pojazdów i miejsca zdarzenia, jak również naruszenie zasady domniemania niewinności poprzez liczne uchybienia w zakresie procedowania organów procesowych (prokuratury i Sądu - w tym zakresie naruszenieart. 153 § 1 k.p.k.poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku o sprostowanie protokołu, o wypowiedzi świadka świadcząceo niewinności oskarżonego), jak i w zakresie rozumowania Sądu I instancjiw tym tworzenie przez Sąd I instancji niczym nie popartych domniemań świadczących o winie oskarżonego (czemu Sąd I instancji dał wyrazw uzasadnieniu zapadłego wyroku), a które to uchybienia sprowadzają się do wniosku o przeświadczeniu składu sędziowskiego, co do winy oskarżonego znacznie wcześniej niż zamknięcie rozprawy i wydanie wyroku w niniejszej sprawie;

2
obrazaart. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.iart. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.polegająca na dokonaniu sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oceny dowodóww szczególności zeznań świadkówR. M.iR. T.oraz opinii(...)wP., która to ocena pociągnęła za sobą przyjęcie wadliwych ustaleń w zakresie okoliczności stanowiących podstawę faktyczną wyroku (doprowadziła do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia) – co w szczególności przejawia się w:

a
poczynieniu przez Sąd I instancji błędnego ustalenia, że pojazdA. (...)w dniu 11.03.2015 r. miał jakikolwiek kontakt z pieszymJ. C. (1)i uczestniczył w wypadku drogowym z udziałem tego pieszego, mimo że zupełnie przeciwne wnioski płyną z zebranego w sprawie rzeczowego materiału dowodowego oraz dopuszczonej i powołanej przez Sąd I instancji opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof.D.J. S.wK.,

b
poczynieniu przez Sąd I instancji błędnego ustalenia, że samochódA. (...)przed zdarzeniem w dniu 11.03.2011 r. poruszał się z prędkością 78 km/h, mimo, że okoliczność ta nie wynika z żadnego zebranego w sprawie materiału dowodowego,

c
poczynieniu przez Sąd I instancji błędnego ustalenia co do tego, że pieszy został potrącony przez pojazdA. (...)w okolicach środka przejścia dla pieszych, z jednoczesnym przyjęciem, iż bezpośrednio przed dojeżdżaniem do przejścia dla pieszych pojazdA. (...)zjechał do prawej krawędzi jezdni, co tym samym wyklucza możliwość potrącenia pieszego przez ten pojazd, gdyż pomiędzy pozycją pieszego na przejściu, a prawą krawędzią jezdni jest na tyle duży odcinek, który pozwalałby na ominięcie pieszego przez pojazdA. (...)bez jakiegokolwiek kontaktu z pieszym,

d
poczynieniu przez Sąd I instancji błędnego ustalenia co do tego, iż uszkodzenia pojazduN. (...)nie korelują z uderzeniem pieszego przez ten pojazdw momencie gdy pieszy był w pozycji stojącej wyprostowanej, mimo że należyta analiza materiału dowodowego w tym opis oraz zdjęcia uszkodzeń tego pojazdu, jak również opinia biegłych Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof.D.J. S.wK.bezsprzecznie świadczą o tym, iż to kierowca pojazduN. (...)potrącił prawą stroną swojego samochodu pieszego przechodzącego przez przejście dla pieszych,

e
poczynieniu przez Sąd I instancji błędnego ustalenia co do tego, iż niewielkie zarysowania na zderzaku pojazduA. (...)korelują z uderzeniem pieszego przez ten pojazd w momencie gdy pieszy był w pozycji stojącej wyprostowanej, mimo że należyta analiza materiału dowodowego w tym opis oraz zdjęcia uszkodzeń tego pojazdu, jak również opinia biegłych Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof.D.J. S.wK.oraz poczynione ustalenia, iż zarysowania te powstały wcześniej w wyniku otarcia się z pojazdemB., bezsprzecznie świadczą o tym, iż kierowca pojazduA. (...)nie miał żadnego kontaktu z pieszym przechodzącym przez przejście dla pieszych,

f
poczynieniu przez Sąd I instancji błędnego ustalenia co do tego, iż funkcjonariusze Policji pojawili się u oskarżonego i dokonywali oględzin pojazduA. (...)po około godzinie od zdarzenia (zgodnie z godziną podanąw protokole oględzin) i poczynieniu na tej podstawie przez Sąd I instancji niczym nie uzasadnionego domniemania, iż przez ten okres czasu oskarżony mógł jeszcze gdzieś poruszać się swoim pojazdem i w zamyśle doprowadzić do powstania zabrudzeń jego pojazdu bądź zniwelowania uszkodzeń jego pojazdu, w sytuacji gdy jak wynika z zeznańW. Ł.(str. 22 uzasadnienia) po przyjeździe do domu oskarżonego, najpierw miała mieć miejsce sytuacjaz dotknięciem maski pojazduA. (...), następnie funkcjonariusze mieli zabrać oskarżonego na komendę i dopiero po powrocie z technikiem kryminalistyki mieli zacząć wykonywać oględzin pojazduA. (...), co świadczy wprost o tym, że funkcjonariusze ci byli u oskarżonego znacznie wcześniej, niż ustalił Sąd I instancji, które to naruszenia w konsekwencji doprowadziły Sąd I instancji do błędnego przekonania, że oskarżonemu można przypisać sprawstwo wypadkuz dnia 11.03.2011 r.,

3
obrazęart. 368 k.p.k.w zw. zart. 201 k.p.k.w zw. zart. 194 k.p.k.polegającą na przeprowadzeniu na rozprawie w dniu 28.01.2015 r. uzupełniającej ustnej opinii biegłychW. G. (1)iK. S. (1)poprzez ich przesłuchanie oraz konfrontację z biegłymM. A., mimo nie wydania w tym zakresie przez Sąd I instancji właściwego postanowienia o dopuszczeniu i przeprowadzeniu takiego dowodu,

4
obrazęart. 201 k.p.k.w zw. zart. 170 § 3 k.p.k.poprzez nie przesłuchanie (mimo wydanego w tym zakresie na rozprawie postanowienia z dnia 14.10.2014 r.) biegłegoC. Ż.jako jednego z autorów opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof.D.J. S.wK.i nie wydaniew tym zakresie stosownego postanowienia o oddaleniu tego wniosku dowodowego, co doprowadziło do tego, że Sąd I instancji wydając wyrokw niniejszej sprawie nie miał pełnego zakresu ustnej opinii uzupełniającej Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof.D.J. S.wK., jak i nie wyjaśnił w pełnym zakresie sprzeczności pomiędzy opiniami(...)zP.oraz(...)zK.,

5
obrazęart. 366 § 1 k.p.k.w zw. zart. 207 k.p.k.w zw. zart. 170 § 1 pkt. 2 i 3 k.p.k.poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i bezpodstawne oddalenie wniosku dowodowego zgłoszonego w odpowiedzi na akt oskarżenia z dnia 21.05.2012 r.w przedmiocie oględzin miejsca zdarzenia z udziałem biegłych oraz świadkaR. M., celem ustalenia pozycji świadka na drodze, czy też na chodniku w odniesieniu do miejsca zdarzenia, a w momencie zdarzenia, i tym samym wyjaśnienie z jakiej pozycji, z jakiej odległości i pod jakim kątem świadek ten mógł obserwować zdarzenie, mimo że nic nie stało na przeszkodzie, aby oględziny te przeprowadzić bezpośrednio po terminie rozprawy, na której to świadek ten był przesłuchany tj. 10.07.2012 r.

Stawiając powyższe zarzuty, obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyrokui uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Obrońca oskarżonego adwokatT. Z.zaskarżył wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucił rażącą obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć i de facto miała wpływ na wydanie nietrafnego i wielce niesprawiedliwego wyroku tj.:

-

art. 4 k.p.k.poprzez rażące naruszenie zasady obiektywizmu i pominięcie przy orzekaniu licznych okoliczności i dowodów przemawiających na korzyść oskarżonego,

art. 5 § 2 k.p.k.poprzez czynienie na niekorzyść oskarżonego bezpodstawnych domysłów i domniemań,

art. 7 k.p.k.poprzez wybiórczą, niepełną, a nadto sprzeczną z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego , a przez to rażąco dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego,

art. 394 § 2 k.p.k.poprzez nie wskazanie, które dokumenty z akt sprawy Sąd uznał za ujawnione w trybie w/w przepisu,

art. 410 k.p.k.poprzez oparcie wyroku jedynie na części ujawnionego materiału dowodowego sprawy i pominięcie przy wyrokowaniu szeregu istotnych dowodów, a zwłaszcza zgromadzonego w sprawie rzeczowego materiału dowodowego,

art. 201 k.p.k.iart. 170 § 3 k.p.k.poprzez nie przeprowadzenie dowodu (wbrew wydanemu postanowieniu z 14.10.2014 r.) z uzupełniającej ustnej opinii biegłegoC. Ż.i przez to nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy,

nadto naruszenieart. 368 k.p.k.,194 k.p.k.i201 k.p.k.poprzez wezwanie na rozprawę w dniu 28.01.2015r. biegłychW. G.iK. S.i ich uzupełniające przesłuchanie, bez wydania w tej kwestii stosownego postanowienia dowodowego, co naruszyło prawo oskarżonego do obrony,

oraz naruszenieart. 424 k.p.k.poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku niezgodnie z wymogami ustawy,

a w efekcie tychże naruszeń procedury, dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez całkowicie bezpodstawne przypisanie oskarżonemu czynu, którego się nie dopuścił, a jednocześnie obrońca zarzucił rażącą obrazęart. 2 § 1 pkt. 1 k.p.k., gdyż tym samym Sąd usankcjonował niesłuszny akt oskarżenia wniesiony przeciwko oskarżonemuK. Ś.i skazał niewinna osobę.
Stawiając te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonegoK. Ś.od zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Turku do ponownego rozpoznania.
Wyrok w całości zaskarżył także obrońca oskarżonego adwokatJ. K. (1).

1
Na podstawieart. 427 § 2 k.p.k.iart. 438 pkt. 2 k.p.k.orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia:

a
w postaciart. 4 k.p.k.,5 § 2 k.p.k.,7 k.p.k.w zw. 424§ 1 pkt. 1 k.p.k.poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów tj.:

-

wyjaśnień oskarżonegoK. Ś., w zakresie w jakim znajdują one poparcie w materiale dowodowym w postaci np. opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof.D.J. S.wK.,

dwukrotnych zeznań świadkaR. M., pomimo zarówno ich wewnętrznej sprzeczności, jak i sprzeczności zeznań z 11 marca 2011 r.w stosunku do zeznań z 15 marca 2011 r., a nadto z pozostałym znajdującym się w sprawie materiałem dowodowym,

zeznańR. T., pomimo ich sprzeczności zarównoz wyjaśnieniami oskarżonego, jak i opinią Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof.D.J. S.wK.,

opinii zespołu biegłychOśrodka (...)wP., która jest sprzeczna wewnętrznie, niepełna, nielogicznai niezgodna z ustalonym w sprawie stanem faktycznym – co zostało uwypuklone w całości między innymi przez opinię Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof.D.J. S.wK.,

opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof.D.J. S.wK., wyłącznie ze względu na jej sprzeczność z zeznaniamiR. M.z 15 marca 2011 r.,

pozostałego materiału dowodowego,

b
w postaciart. 424 § 1 k.p.k.poprzez sporządzenie uzasadnienia wyrokuw sposób uniemożlwiający instancyjną kontrolę jego prawidłowości,

c
w postaciart. 201 k.p.k.poprzez bezpodstawne odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z opinii zespołu biegłych na okoliczność rekonstrukcji przebiegu zdarzenia – wypadku drogowego w dniu 11 marca 2011 r., w sytuacji:

-

gdy opinia zespołu biegłychOśrodka (...)wP., na której Sąd oparł swoje ustalenia w sprawie jest niepełna, niejasna i wewnętrznie sprzeczna,

złożenia przez biegłych sporządzających opinię wymienioną powyżej oraz przez Instytut Ekspertyz Sądowych im. Prof.D.J. S.wK.rozbieżnych opinii.

2
Na podstawieart. 427 § 2 k.p.k.i438 pkt. 3 k.p.k.obrońca wyrokowi zarzucił także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustalenie, że prowadzony przez oskarżonego pojazdA. (...)w dniu 11 marca 2011 r. brał udziałw wypadku drogowym wT., w wyniku którego śmierć poniósłJ. C. (1).

Stawiając powyższe obrońca wniósł o uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Turku.
Sąd odwoławczy zważył, co następuje:
Apelacje obrońców oskarżonego okazały się niezasadne aczkolwiek w wyniku ich wniesienia doszło do wydania wyroku o charakterze reformatoryjnym.
Analizując apelacje obrońców oskarżonegoK. Ś.stwierdzić należy, że w gruncie rzeczy zarzucały one zaskarżonemu wyrokowi błędy w ustaleniach faktycznych mające wynikać z niepełności materiału dowodowego (błąd braku) jak również z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (błąd dowolności). W ocenie Sądu odwoławczego żadnego z tych błędów nie dopuścił się Sąd I instancji.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wypracowano wymogi, którym podlegać musi ocena dowodów, aby nie przekształciła się w ocenę dowolną. W szczególności wskazuje się, że przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodówi niewiarygodności innych pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k.wtedy, gdy jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.), stanowi wyraz rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.), jest wyczerpujące i logiczne – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego – uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k.).
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, iż Sąd I instancji, wbrew stanowisku skarżących, w sposób staranny przeprowadził postępowanie dowodowe, należycie rozważył całokształt okoliczności ujawnionychw toku rozprawy, dokonał oceny zgromadzonych w sprawie dowodów w sposób zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, a na tej podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, a stanowisko swoje w tym względzie szczegółowoi logicznie uzasadnił, umożliwiając tym samym pełną kontrolę odwoławczą.
Oceniony w sposób prawidłowy materiał dowodowy pozwolił Sądowi I instancji na poczynienie pełnych ustaleń faktycznych, w związku z czym nie było potrzeby sięgania do art.5§2k.p.k., gdyż przy ocenie tego materiału nie pojawiły się takie wątpliwości, które należałoby rozstrzygać na korzyść oskarżonego, a co miałoby doprowadzić do uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu czynu.
Wbrew wywodom skarżących Sąd Rejonowy trafnie ocenił zeznaniaR. M., które w sposób jednoznaczny wskazują na sprawstwo oskarżonegoK. Ś.(k. 14, 54-55, 848v-850v). Podnieść trzeba, żeR. M.znalazł się na miejscu zdarzenia całkowicie przypadkowo. Jako postronnyi obiektywny świadek nie miał żadnych powodów, by przedstawiać przebieg zdarzenia w sposób nieprawdziwy, w szczególności bezpodstawnie obciążać oskarżonego.R. M.w toku całego postępowania, stanowczo i konsekwentnie wskazywał, że to czarny, sportowy samochód jako pierwszy uderzyłw przechodzącego przez przejście dla pieszych, pokrzywdzonegoJ. C. (1). Na skutek tego uderzenia pokrzywdzony został podrzucony, podbity w powietrzei upadł na przód samochodu markiN. (...)kierowany przezR. T.. Wiarygodność twierdzenia świadka w tej zasadniczej kwestii, nie została osłabiona treścią zarzutów sformułowanych przez skarżących. Sąd odwoławczy zauważa co prawda, że zachodzą drobne różnice w zeznaniach świadkaR. M.odnośnie tego w jaką część ciała w pierwszej kolejności został uderzony pokrzywdzony i którą częścią samochoduA., czy pozostawał wówczas w rozkroku, czy pokrzywdzony spadł bezpośrednio na szybę samochodu markiN.czy wcześniej także na jego maskę, a także jakie było zachowanie oskarżonego po potrąceniu pieszego (czy zwolnił czy też odjechał z miejsca zdarzenia bez zwalniania). Sąd odwoławczy stoi jednak na stanowisku, że okoliczności te jakkolwiek dotyczą okoliczności zdarzenia, nie miały znaczenia dla oceny konsekwentnego twierdzeniaR. M., że pokrzywdzony w pierwszej kolejności został potrącony przez samochód, który jak się okazało prowadzony był przezK. Ś.. Podnieść także trzeba, że przywołane drobne różnice nie przedstawiają istotnych sprzeczności w zeznaniach świadka, a jedynie są wynikiem niewyuczonej, spontanicznej wypowiedzi i są charakterystyczne dla zdarzeń odznaczających się dużą dynamiką oraz dramaturgią. Taki charakter zdarzenia niewątpliwie miał wpływ na ograniczoną możliwość zapamiętania mniej istotnych szczegółów wypadku, a w konsekwencji i proces odtwarzania ich przebiegu. Także sposób prowadzenia przesłuchania, ilość zadawanych pytań i dociekliwość osoby prowadzącej tą czynność miała wpływ na sposób i szczegółowość wypowiedzi świadkaR. M.. Dobitnym tego przykładem jest treść protokołów przesłuchania z dnia 11 i 15 marca 2011 r. (k. 14, 54-55). Nie można więc czynić zarzutu zeznaniomR. M.wskazującego, że pokrzywdzony został uderzony przodem samochoduA. (...)następnym razem, że nie jest pewny czy było to uderzenie przodem czy też lewym przednim bokiem. Zwłaszcza, że w obydwu przypadkach chodzi przecież o przód samochodu w potocznym tego słowa znaczeniu, bo przecież samochód ten nie mógł w pieszego uderzyć bokiem. Dla oceny tego fragmentu zeznań niezbędne jest sięgniecie do tych jego wypowiedzi, w których wskazuje z jakiego miejsca obserwował zdarzenie. Przydatny jest także sporządzony przez niego szkic miejsca zdarzenia z zaznaczonym miejscem, w którym zatrzymał się i obserwował przebieg wypadku. Wynika z nich, że w momencie potrącenia pokrzywdzonego przezK. Ś.świadek widział całą lewą szerokość samochodu kierowanego przez oskarżonego (k. 54-55). Miał zatem obiektywną możliwość zobaczenia, żeJ. C. (1)został uderzony przednią częścią pojazdu. Określenie zaś czy była to środkowa, lewa czy też prawa część przodu pojazdu z obiektywnych względów nie mogło zostać przez świadka zauważone. W ocenie Sądu Okręgowego fakt ten jedynie potwierdza obiektywizm wypowiedziR. M., który nie będąc pewnym czy pokrzywdzony został przodem czy też przednim lewym bokiem samochoduA., wskazał na swoją wątpliwość w tym zakresie. Z oczywistych zaś względów wykluczyć należy sytuację, żeJ. C. (1)został uderzony lewym bokiem samochodu, skoro pojazd poruszał się do przodu i wykonywał jedynie nieznaczny skręt w prawą stronę.
Sąd odwoławczy nie dostrzega żadnych sprzeczności w zeznaniach świadka, który w dniu 11 marca 2011 r. wskazał, że pieszy został potrącony przodem samochodu w nogi, a tych z dnia 15 marca 2011 r. gdy wskazał iż że pieszy został potrącony w lewy bok ciała na wysokości biodra i uda. Skoro udo i biodro to potocznie mówiąc również części nogi. Skarżący zdaje się wymagają, by świadek relacjonował zdarzenie o charakterze nagłym i niespodziewanym za pomocą tych samych zwrotów, a nadto za każdym razem tak samo szczegółowo. W ocenie Sądu treść relacjiR. M., za każdym razem spontaniczna, dowodzi iż składane przez niego zeznania nie były wynikiem wyuczenia się pewnej wersji przebiegu wypadku, a faktyczną próbą opisania zdarzeń, których był świadkiem. W tej sytuacji wskazanie iż uderzenie nastąpiło w nogi lub też w biodro i udo należy uznać za tożsame i pozbawione sprzeczności.
Sąd odwoławczy zauważa, żeR. M.składając zeznaniaw dniu 11 marca 2011 r. w pierwszej chwili wskazał, żeJ. C. (1)po potrąceniu i przemieszczeniu się nad samochodem upadł na jezdnię. Świadek zaraz jednak doprecyzował, że pieszy po uderzeniu przez czarny niski samochód i po jego wybiciu w powietrze spadł na przednią część samochodu poruszającego się za pojazdem sprawcy. Logicznie z tego zeznania należy więc wnioskować, że zanim pokrzywdzony upadł na jezdnię, spadł na przednią część samochoduN.
Jednocześnie Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że pełna treść zeznań świadka z dnia 11 marca 2011 r. nie pozostawia żadnych wątpliwości, że to właśnie ta wypowiedź świadka stanowi jego rzeczywistą wiedzę na temat przebiegu zdarzeniaz udziałem oskarżonego. Wskazuje na to choćby fakt, że w pozostałych wypowiedziach odnoszących się do innych okoliczności, a uszczegółowiających przebieg wypadku,R. M.za każdym razem wskazywał na fakt udziałuw wypadku dwóch samochodów z czego to pierwszy dokonał potrącenia pieszego. Nadto z zeznań świadka z dnia 15 marca 2011 r. jednoznacznie wynika, iżJ. C. (1)zauważył już w chwili gdy ten zbliżał się do przejścia dla pieszych naulicy (...)wT., przy czym pokrzywdzony poruszał się on od stronyOsiedla (...). Jednocześnie złożenie relacji na okoliczność zachowania pokrzywdzonego bezpośrednio przed wypadkiem (według świadka pokrzywdzony szedł sam, w lewej ręce trzymał reklamówkę oraz że rozejrzał się przed wejściem na przejście dla pieszych) dowodzi, iżR. M.rzeczywiście obserwował cały przebieg zdarzenia, w szczególności zaś moment uderzenia pokrzywdzonego przez pojazd prowadzony przezK. Ś..
Z uwagi na powyższe chybione okazały się zarzuty obrońców, iż na możliwość dostrzeżenia przez świadkaR. M.okoliczności wypadku wpływ miało miejsce w którym się zatrzymał i obserwował zdarzenie, wada wzroku oka lewego, czy też kąt pod którym patrzył na zachowanie się uczestników biorących w nim udział. Ilość podanych szczegółów i konsekwencja wypowiedzi dowodzą, iż widział pełny przebieg zdarzenia, a jednocześnie wskazują na prawdziwości jego relacji. Ponownie należy odwołać się do szkicu miejsca zdarzenia sporządzonego przezR. M.. Znajdował się on niemalże w linii prostej od miejsca wypadku, w niewielkiej odległości od przejścia dla pieszych, a przy tym pomiędzy miejscem potrącenia a miejscem w którym zatrzymał się świadek, nie znajdowały się żadne rzeczy czy przedmioty ograniczające pole jego obserwacji.
Wskazać także należy, że przed Sądem RejonowymR. M.podtrzymał zeznania złożone w toku postępowania przygotowawczego. To właśnie one jako składane „na gorąco” odzwierciedlają w sposób najbardziej szczegółowy wiedzę świadka na temat zdarzenia. RelacjeR. M.złożone w toku postępowania sądowego obarczone są pewnymi niedokładnościami z uwagi chociażby na upływ czasu od dnia wypadku oraz poziom emocji, który w sposób oczywisty wiąże się z tak dramatycznymi przeżyciami. Świadek już w pierwszych słowach przed Sądem zastrzegł, że szczegółów zdarzenia nie pamięta. W tym stanie rzeczy, z uwagi na podtrzymanie wcześniejszych swoich zeznań, Sąd odwoławczy uznał za najbardziej miarodajne właśnie te jego relacje, które złożone zostały w dniach 11 i 15 marca 2011r.
W ocenie Sądu odwoławczego nie ma żadnej sprzeczności w zeznaniach świadka wskazującego, że zaraz po wejściu na przejście dla pieszych pokrzywdzony zachwiał się po czym szedł on dalej, a tymi w których wskazał, że zachwianie się miało miejsce po wykonaniu dwóch trzech kroków na przejściu dla pieszych.
W znacznej mierze to właśnie tego rodzaju „sprzeczności” w ocenie skarżących mają dyskwalifikować dowód z zeznańR. M.. W rzeczywistości jednak sprzeczności te należy ocenić jedynie jako pozorne, a szczegółowe i pełne odczytanie relacji świadka utwierdza Sąd w ich rzeczowości i wiarygodności.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skarżących wskazać należy, że zeznaniaR. M.z dnia 11 marca 2011 r. nie pozwalają na jednoznaczne określenie i wskazanie w którym momencie dostrzegł, iż za samochodem oskarżonego poruszał się kolejny pojazd. Nie można zatem uznać, że w jego relacjach powstała sprzeczność skoro przesłuchany w dniu 15 marca 2011 r. zeznał iż widział jakulicą (...)jechały dwa samochody, jeden za drugim. Nie sposób czynić relacjom świadka zarzutu tylko z tego powodu, że zeznając w dniu 11 marca 2011 r. nie określił odległości jaka dzieliła samochodyA.iN.skoro treść protokołu wskazuje, iż świadkowi pytanie na tą okoliczność po prostu nie zostało zadane. Do kwestii tejR. M.szczegółowo odniósł się w toku kolejnego przesłuchania, które miało miejsce w dniu 15 marca 2011 r. Sąd odwoławczy zauważa nadto, że stwierdzenieR. M.iż pokrzywdzony w momencie uderzenia znajdował się w rozkroku należy odczytywać przez pryzmat pozostałych wypowiedzi świadka. Prowadzą one do wniosku, że chodzi o rozkrok powstający na skutek poruszania się pokrzywdzonego do przodu co jednocześnie korespondujez treścią opiniiOśrodka (...)wP.(k. 187 i n. – zwana dalej(...)wP.).
Sąd Okręgowy ma również świadomość, że określanie przez świadków wypadków drogowych odcinków drogi, odległości pomiędzy poszczególnymi rzeczami lub punktami, w metrach lub też innych jednostkach miar, zawsze narażone jest na pewien poziom niedokładności. Jest to wynikiem tak charakterystyki tego rodzaju zdarzeń, szybkością ich przebiegu jak i brakiem możliwości dokładnego ich określenia bez wykonania pomiarów przeznaczonymi do tego urządzeniami. Nie jest więc sprzecznością w relacjachR. M.opis zdarzenia w którym raz świadek wskazuje, że gdy pokrzywdzony wszedł na przejście dla pieszych samochódA.znajdował się nie dalej niż 30-40 metrów, a następnie wskazującego iż odległość ta była bardzo bliska choć bez podania odległości w metrach. Relacje te wskazują bowiem, że odległość ta była obiektywnie niewielka i maksymalnie wynosiła około 30-40 metrów.R. M.nie wykluczył także sytuacji, że pokrzywdzony po jego potrąceniu przez pojazdA.w rzeczywistości nie przeleciał nad jego dachem lecz obok tego samochodu. Świadek wskazał bowiem, że przebieg zdarzenia oglądałz boku. Także ta wypowiedź świadka wskazuje na chęć udzielenia jak najpełniejszych zeznań, a przy tym dowodzi obiektywizmuR. M., który nie będąc pewien opisywanych okoliczności, dokonywał w tym zakresie odpowiednich zastrzeżeń.
Reasumując Sąd Rejonowy zasadnie obdarzył wiarą zeznaniaR. M.czyniąc w oparciu także o ten dowód ustalenia faktycznew przedmiotowej sprawie. Z wielości oświadczeń wiedzy nie może bowiem wynikać zaistnienie wątpliwości z art.5k.p.k.
Nie można się też zgodzić z zarzutem, że opinia biegłych z(...)wP.opiera się na zeznaniach świadka. Biegli jasno wskazali w opinii, że oparta ona została na rzeczowym, a nie osobowym materiale dowodowym. A tylko dokonana rekonstrukcja przebiegu wypadku w oparciu o dostępny rzeczowy materiał dowodowy czyli stwierdzone uszkodzenia obu pojazdów, zabezpieczone na miejscu zdarzenia ślady, powypadkowe położenie pojazduN.czy miejsce usytuowania zwłok, pozwoliła wskazać, że pieszy został potrącony przez samochódA. (...)kierowany przez oskarżonego, a dopiero następnie kontaktował on z samochodem markiN., co jest też zgodne z relacją świadkaR. M.i dlatego można mówić, że zeznania tego świadka znajdują w tej opinii potwierdzenie, gdyż znajdują potwierdzenie w ujawnionych śladach.
Co istotne świadekR. M.od razu na miejscu zdarzenia, gdy pojawiły się z tłumu zarzuty pod adresem kierującegoN.o spowodowanie wypadku, relacjonował obecnym tam osobom, że to kierujący samochodem „C.koloru czarnego” potrącił tego pieszego, a nie kierującyN.. Tak relacjonował to między innymi świadkowiM. M., który taką relację zresztą konsekwentnie przekazywał w swoich zeznaniach. Składając taką relację na miejscu zdarzenia świadekR. M.nie mógł wiedzieć, że na samochodzieA. (...)pozostały tak nieznaczne ślady po uderzeniu w pieszego, że jego zeznania będą miały tak decydujące znaczenie i że będą przez to podważane. Był zapewne przekonany, że zidentyfikowanie przez niego pojazdu, po jego odnalezieniu, pozwoli niewątpliwie ustalić sprawcę wypadku.
Sąd odwoławczy nie dostrzegł również istotnych sprzeczności w zeznaniachR. T.. Sąd odwoławczy zauważa przy tym, że świadekR. T.był zainteresowany wynikiem procesu, w szczególności ustalenie, że to oskarżony był sprawcą wypadku było da niego niewątpliwie korzystne. Jednak ponieważ jego zeznania znajdowały potwierdzenie nie tylko w zeznaniach obiektywnego świadka jakim byłR. M.ale także w opinii biegłych z(...)wP., która wbrew zarzutom zawartym w apelacjach nie została oparta wyłącznie na osobowym ale przede wszystkim na rzeczowym materiale dowodowym, którą Sąd odwoławczy uznał za pełną, jasną i mogącą stanowić podstawę do czynienia ustaleń faktycznych. Dlatego Sąd odwoławczy nie znalazł powodów dla których zeznania tego świadka należałoby uznać za kłamliwe i zmierzające li tylko do uchronienia go przed odpowiedzialnością karną.
W szczególności już podczas pierwszego przesłuchania w dniu 11 marca 2011r. świadek zeznał, że nagle zobaczył jak zzaA.na prowadzony przez niego samochód wpada człowiek (k. 17v-18). Uderzył tą osobę prawą stroną swojego samochodu. Następnie doprecyzował, że nie wie czy toA.uderzyło tą osobę gdyż tego nie widział. On zobaczył jedynie, że była w powietrzu a następnie wpadła na maskę lub najpierw została uderzona lusterkiem (k. 18). Przytoczone zeznania odczytane w pełnym kontekście wypowiedziR. T.wskazują, że pokrzywdzony wpadł z góry na prowadzony przez niego samochód tj. jego prawą przednią część. Zauważyć bowiem należy że już w pierwszej swojej wypowiedziR. T.użył zwrotu „zza tegoA.na mój samochód wpada człowiek”. W drugiej części swojej wypowiedzi ponownie użył słowa „wpada” dla opisu sytuacji z udziałem pokrzywdzonego. Wskazuje to, że świadek w toku przesłuchania nie zmieniał opisu przebiegu zdarzenia, a jedynie dokonał jego uszczegółowienia. Co więcej treść protokołu wskazuje iż nastąpiło to na skutek kolejnych pytań zadawanych przez osobę przeprowadzającą czynność przesłuchania świadka. Jednocześnie brak jest w sprawie jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałby na wpływR. M.na przebieg przesłuchaniaR. T.. W tym zakresie przypuszczenia obrońcy należy ocenić jako nieudaną próbę podważenia wiarygodnych i konsekwentnych zeznańR. T.. Podnieść należy, że świadek z oczywistych względów nie mógł dostrzec jaki mechanizm spowodował wyrzucenie pokrzywdzonego w górę. Zastrzegł zatem, że nie widział uderzeniaJ. C. (1)przez samochódA.co dodatkowo wskazuje na obiektywizm świadka. Zauważyć także należy, że świadek wprost wskazał, że całe zdarzenie miało bardzo szybki przebieg, a przez to miał trudność w opisie przebiegu zdarzenia. Sąd odwoławczy nie dostrzegł w sprawie żadnych okoliczności, które osłabiałby wiarygodność świadka. W szczególnościK. Ś.orazR. T.nie pozostawali wówczas w konflikcie. Co więcej,R. T.złożył zeznania, które stawiają także jego zachowaniew negatywnym świetle. Wskazał bowiem, że poruszał się bezpośrednio za pojazdem oskarżonego z prędkością około 80 km/h, a zatem przekraczającą prędkość administracyjnie dopuszczalną. Dowodzi to, że składając zeznania nie pomijał także tych okoliczności, które były dla niego niekorzystne. Fakt ten dodatkowo uwiarygadnia relacje świadka, a w konsekwencji Sąd zasadnie oparł ustalenia faktyczne o dowód z jego zeznań. Wskazać więc trzeba, że zaprezentowana przez Sąd Rejonowy ocena powyższego dowodu pomimo iż zwięzła, okazała się trafnai pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k.
Sąd odwoławczy podzielił także dokonaną przez Sąd I instancji ocenę dowodu z opinii biegłych z(...)wP.wraz z opiniami uzupełniającymi. Oczywiście zauważa pewną niekonsekwencję w postępowaniu Sądu Rejonowego i jego stanowisku do tej opinii. Opinia ta już od momentu jej sporządzenia i dołączenia do akt była w ocenie Sądu odwoławczego jasna i pełna stąd nie było konieczności zasięgania w przedmiotowej sprawie dowodu z opinii innych biegłych. W świetle powyższego na pewno nie było już też konieczności zasięgania w niniejszej sprawie kolejnej opinii biegłych. Uznać nawet należy, że Sąd Rejonowy pochopnie uległ wnioskom obrońców zgłaszanym w obliczu znajdującej się w aktach sprawy, niekorzystnej dla oskarżonego opinii biegłych z(...)wP.. Wskazać także trzeba, że Sąd Rejonowy uzasadniając postanowienie z dnia 14 listopada 2013 r.o odpuszczeniu dowodu z opinii biegłych z Instytutu Ekspertyz Sądowych im. prof. drJ. S.wK.(zwanego dalej(...)wK.) wskazał w zasadzie na wątpliwości stron co do wcześniej sporządzonej opinii, nie zaś własne oparte na wyjaśnieniu jakie niejasności w niej dostrzegł bądź też w jakim zakresie pozostaje ona niepełna.
Dopiero zaś uzyskana w wyniku tego postanowienia opinia firmowana przez(...)im. prof. drJ. S.wK., a sporządzona przez biegłegoM. A.i biegłegoC. Ż.okazała się tak małej wartości, że należało ją odrzucić. Opinia ta jeżeli chodzi o rekonstrukcję przebiegu zdarzenia wogóle nie uwzględnia takiego wariantu przebiegu wypadku zgodnie z którym samochódA. (...)miałby kontaktować z pieszym. Biegli a priori wykluczyli taki wariant, oceniając między innymi osobowy materiał dowodowy, do czego nie byli uprawnieni, przyjmując jako pewnik, że na samochodzieA. (...)nie było żadnych widocznych uszkodzeń, gdyż samochód był cały pokryty kurzem. To sprawiło, że biegli wogóle nie podjęli próby ustosunkowania się do tego czy stwierdzone uszkodzenia samochoduA. (...)a uwypuklone w opinii biegłych z(...)wP.mogły powstać w mechanizmie przebiegu tego wypadku. To opinię tą czyni już z gruntu niepełną, a w związku z tymi zarzut nie przesłuchania na rozprawie biegłegoC. Ż., który brał udziałw wydaniu tej opinii jako specjalista z zakresu medycyny sądowej nie mógł być zasadny.
Słusznie Sąd Rejonowy za nieprzydatną dla niniejszego postępowania ocenił więc opinię biegłych z(...)zK.(k. 1220). Wskazać należy, że na miejscu wypadku nie stwierdzono śladów, które można by przypisać jako pozostawione przez samochódA.prowadzony przezK. Ś.. Nie można było zatem w oparciu o rzeczowy materiał dowodowy określić toru jazdy tego pojazdu. Przebieg zdarzenia winien zatem zostać określony w sposób wariantowy i skonfrontowanyz całym osobowym materiałem dowodowym. Dopiero wówczas biegli uprawnieni byli do wskazania, z punktu widzenia technicznego (matematyczno-fizycznego), któraz wersji przebiegu wypadku przedstawia się jako spójna i które przeprowadzone przez biegłych symulacje potwierdzają możliwość zaistnienia zdarzenia we wskazany sposób. Tylko wówczas Sąd miałby możliwość dokonania pełnej i przekonującej weryfikacji zeznań świadków, wyjaśnień oskarżonego oraz przedstawianej przez nich wersji zdarzeń. Wskazać więc należy, że opinia biegłych z(...)wK.nie przedstawia takiego wariantu przebiegu wypadku, zgodnie z którym samochódA.miałby kontaktować się z pieszym. Biegli bez żadnego uzasadnienia wykluczyli taki wariant odrzucając osobowy materiał dowodowy ale również rzeczowy (otarcie na nakładce zderzaka samochoduA.), do czego przecież nie byli uprawnieni. Przyjęli, że skoro samochód pokryty był w miejscu otarcia nalotem zanieczyszczeń, to niemożliwa jest sytuacja by samochódA.miał kontakt z ciałem pokrzywdzonego (s. 15 opinii), bo przynajmniej starta musiałaby być warstwa kurzu.
Co znamienne biegli ci przyznali w opinii, że znane im są przypadki, że pomimo kontaktu samochodu z ciałem pieszego w wyniku wypadku na samochodzie nie powstają znaczne uszkodzenia.
Nie podjęli się jednak zbadania mechanizmu powstania otarcia nakładki zderzaka do czego jako biegli zobowiązani, skoro zostało ono stwierdzone w protokole oględzin tego samochodu (k. 6-7). Już tylko ta okoliczność sprawiła, że opinia ta jest niepełna. W tych okolicznościach za niewystarczające należy uznać powołanie się przez biegłych na zeznaniaJ. Ś., który podał iż otarcie to powstało przed dniem zdarzeń będących przedmiotem postępowania. Już tylko na marginesie należy podnieść, iżJ. Ś.odmówił składania zeznań i jego twierdzenia nie mogły stanowić podstawy rozważań Sądu w zakresie sprawstwa oskarżonego.
Biegli z(...)wK.nie zauważają przy tym, że już z protokołu oględzin samochoduA. (...)z dnia 11.03.11r. wynika, obok stwierdzenia, że cała karoseria pokryta nalotem z kurzu, zapisano, że przedni zderzak pojazdu pod lewym reflektorem posiada przetarcie powierzchni lakieru na długości 15cm i 3cm szerokości. Wprawdzie zapisano, że przetarcie to jest pokryte warstwą kurzu i błota ale na rozprawie świadekJ. N.na rozprawie zeznał, że przetarcie nie rzucało się w oczy ale dało się zauważyć ponieważ było ono białego albo szarego koloru. Nie mówi świadek aby wycierał to miejsce z kurzu zanim zauważył przetarcie. Nie można także pomijać faktu, ze samochód był wilgotny od dołu, a po wypadku przebył przecież pewien odcinek drogi, w sytuacji gdy jezdnia była tego dnia mokra. Nadto biegli nie zauważają, że oprócz tego przetarcia, które miało być pokryte kurzem, na samochodzieA. (...)w okolicy tego przetarcia zlokalizowano później, w wyniku dokładniejszych oględzin, uszkodzenia opisane w opinii biegłych z(...)wP.– tj.: przemieszczenie lampy zespolonej lewym dolnym narożem do tyłu, opuszczenie nakładki zderzaka 3mm w dół z wysunięciem górnego naroża poza obrys nadwozia, lampa przeciwmgielna skręcona poziomo lewą stroną do tyłu, maskownica lampy obluzowana.
Fakt nie stwierdzenia tych uszkodzeń przez technika kryminalistykiJ. N.wskazuje ewidentnie na małą wnikliwość technika przy dokonywaniu oględzin i czynienie spostrzeżeń, które znalazły odzwierciedlenie w protokole oględzin, jak to nazwał świadekW. Ł.„na pierwszy rzut oka”. W tym miejscu poczynić można dygresję, że lepszą spostrzegawczością wykazała się świadekD. S., która zeznając na temat uszkodzeń samochoduA. (...)w wyniku kolizji jaką ten samochód miał mieć z samochodem należącym do świadkaK., zeznała, ze jednym z uszkodzeń było: „opuszczenie zderzaka o jakiś milimetr”.
Niezrozumiałe jest także następujące twierdzenie biegłych z(...)wK.:„z osobowego materiału dowodowego wynika, że gdy samochódA.znajdował się w bezpośredniej bliskości pokrzywdzonego nastąpiła gwałtowana zmiana parametrów ruchy pieszego” (s. 26 opinii). Biegli nie wyjaśnili co należy rozumieć przez wskazaną zmianę. Zauważyć więc trzeba, że zeznania świadkaR. M.(tylko ten dowód dostarcza informacji na temat zachowania pokrzywdzonego bezpośrednio przed potrąceniem) w żaden sposób nie wskazują by doszło do „gwałtownej zmiany parametrów pieszego”. Nieprecyzyjny jest także wniosek biegłych w którym wskazują, iż do potrącenia pieszego doszło na przejściu dla pieszych (s. 27 opinii). Biegli zaniechali bowiem wskazania w jakim miejscu przejścia się znajdował, a przy tym nie odnieśli tej informacji do toru ruchu pojazdu tak oskarżonego jaki i świadkaR. T.. Informacja ta ma istotne znaczenie dla oceny opinii tym bardziej, że biegłyM. A.składając uzupełniającą opinię ustną na rozprawie wskazał, iż gdyby pieszy zrobił dwa lub trzy kroki w obrębie przejścia jak mówił świadek (R. M.) to przeszedłby około 2 metrów i gdyby w takim położeniu miało dojść do jego potrącenia to musiałoby to mieć związek z ruchem samochoduA.,a nie samochodemN.(k. 1268v). W tej sytuacji sporządzenie opinii wariantowej było tym bardziej uzasadnione skoro brak było możliwości określenia miejsca,w którym przebywał pokrzywdzony w momencie potrącenia. Biegły na rozprawie przyznał także, że popełnił błąd przy sporządzaniu opinii pisemnej w zakresie określenia odległości zaparkowanego przy prawej krawędzi jezdni samochoduN. (...). Samochód ten w rzeczywistości stał o 5,7 metra bliżej przejścia niż zostało to przyjęte w obliczeniach opinii. Odnosząc się do tego błędu biegły stwierdził, iż nie ma to znaczenia dla wydanej opinii i przeprowadzonej analizy (k. 1269v). Stwierdzenie to uznać należy jednak za wątpliwe.Z.logiki i doświadczenia życiowego wskazują, że skoro pojazdN. (...)stał bliżej przejścia, to możliwość dostrzeżenia pokrzywdzonego przezK. Ś., ewentualnieR. T.następowała w innym czasie aniżeli ustalona przez biegłych. Miejsce zaparkowanego samochodu wpływało również na moment, w którym oskarżony miał według biegłych możliwość wykonania skrętu w kierunku prawej krawędzi jezdni. Mając na uwadze powyższe – także ze względu na omówione wcześniej wątpliwości biegłegoM. A.co do mechanizmu powstania uszkodzeń błotnika po prawej stronie samochoduN.– opinię biegłych z(...)wK.jako niepełną i niejasną należało odrzucić co też uczynił Sąd Rejonowy.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów obrońców stawianych opinii biegłych z(...)wP.wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżących opiera się na rzeczowym materiale dowodowy. Jako przydatny do wydania opinii biegli uznali protokoły oględzin pojazdówN.orazA.(k. 6-7, 11-12, 37-38), protokół oględzin miejsca wypadku drogowego wraz z materiałem poglądowym, szkic miejsca wypadku (k. 8-10, 52, 131-141), protokół oględzin odzieży pieszego (k. 40-42), protokół oględzin i otwarcia zwłok wraz z materiałem poglądowym (k. 150-155) oraz protokół oględzin parasola pieszego (k 124-125). W oparciu o w/w dowody biegli dokonali rekonstrukcji wypadku i wskazali, że pokrzywdzony został potrącony przez pojazd prowadzony przez oskarżonego, a następnie doszło do jego kontaktuz samochodem kierowanym przez świadkaR. T.. Dopiero do tak ustalonego przebiegu zdarzenia biegli odnieśli zeznaniaR. M., wskazując iż pozostają one zgodne z wnioskami opinii. Także z tego względu chybiony okazał się zarzut obrońcyJ. K., że opinia biegłych oparta zostałao niedopuszczalne źródło dowodowe tj. zeznaniaK. Ś.(k. 19v-20). Jeszcze raz wskazać bowiem należy, że opinia została oparta o w/w rzeczowy materiał dowodowy. Nadto na dzień sporządzenia opinii – 10 sierpnia 2011 r.K. Ś.nie był przesłuchany w charakterze podejrzanego. Ogłoszenie oskarżonemu zarzutu popełnienia przestępstwa miało miejsce dopiero w dniu 15 września 2011 r. W tej dacie odebrano także wyjaśnienia odK. Ś.. To właśnie m. in. z uwagi na dodatkowy materiał dowodowy, który został zgromadzony w aktach sprawy, zaszła konieczność zasięgnięcia opinii uzupełniającej biegłych z(...)wP.(k. 499 i n.). Jej treść wprost wskazuje, że do twierdzeń opinii i jej wniosków zostały odniesione te twierdzeniaK. Ś., które zostały złożone przez niego w charakterze podejrzanego. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania w powyższym zakresie. Sąd odwoławczy stoi również na stanowisku, iż dokonana przez biegłych analiza osobowego materiału dowodowego, w szczególności zeznańR. M.okazała wystarczająca dla wydania pełnej i jasnej opinii. Biegli dokonując rekonstrukcji wypadku poddali analizie te jego zeznania, które dostarczały możliwie największej ilość informacji o zachowaniach uczestników zdarzenia. Niewątpliwie za takie należy zaś uznać te złożone w dniu 15 marca 2011 r. Nadto, jak już wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia, pozostawały one w pełni zgodne z tymi zeznaniami, które świadek złożył w dniu 11 marca 2011 r. W konsekwencji zasadnie to zeznania z dnia 15 marca 2011 r. posłużyły biegłym do opracowania opinii. Chybione okazały się także twierdzenia obrońcyJ. K., podnoszącego że opinia zawiera oczywiście nieprawdziwe twierdzenia w zakresie obrażeń stwierdzonych u pokrzywdzonegoJ. C. (2). W tym zakresie biegli oparli się o protokół oględzin i otwarcia zwłok ofiary przytaczając pełen zakres stwierdzonychu niej obrażeń (k. 191-193). W tym też zakresie rekonstrukcja mechanizmu potrącenia pieszego winna być odczytywana w ten sposób, że uJ. C. (1)nie stwierdzono obrażeń charakterystycznych dla mechanizmu potrącenia pieszego typu zderzakowego (k. 206). Wbrew twierdzeniom obrońcyJ. K.materiał dowodowy nie pozwolił na przyjęcie, że na pokrywie silnika samochoduN.(po jej prawej stronie) znajdują się jakiekolwiek uszkodzenia. Wykonana w toku postępowania dokumentacja fotograficzna, w tym także przez biegłych z(...)wP.wprost wskazuje, że prawa część pokrywy pozostaje wolna od uszkodzeń (k. 63 i n., 223). Zasadnie biegli ustalili zatem, że pokrywa komory silnika posiada jedynie zgięte lewe naroże oraz lewą krawędź na całej długości. Jej poszycie natomiast nie posiada żadnych śladów charakterystycznych dla skutków mechanizmu upadku pieszego (k. 198). Odnośnie zarzutu wysokości lotu pokrzywdzonego po potrąceniu: biegli w opinii uzupełniającej wskazali, że odbite od pojazdu ciało może wykonać lot na wysokości 1 do 2 metrów nad dachem samochodu, w przypadku pośredniego kontaktu z szybą czołową lub przednią krawędzią dachu. W przypadku zaś gdy został on uderzony czołowo okolicą naroża i nie doszło do powtórnego kontaktu, ciało może zostać podbite na wysokość około 1 do 2 metrów ponad poziom jezdni (k. 502).W tym miejscu przywołać więc należy zeznaniaR. M.z dnia 15 marca 2011 r., w których wskazał że w jego opinii pokrzywdzony po potrąceniu został wyrzucony na wysokość około 2 metrów od ziemi (k. 54v). Co prawda świadekR. T.zeznał, iż pokrzywdzony po podbiciu znajdował się na wysokości 50-70 cm od jezdni (k. 18), nie można jednak zapominać że możliwość obserwacji lotu pieszego była w jego sytuacji niewątpliwie ograniczona. Kierował on pojazdem i nie obserwował momentu potrącenia pieszego. Dostrzegł jedynie, że pokrzywdzony wpada na prowadzony przez niego samochód. Pamiętać także należy, że jak wskazali biegli faza swobodnego lotu pokrzywdzonegoJ. C. (1)trwała zdecydowanie poniżej 1 sekundy (k. 503). SkoroR. T.widział tylko końcową część tej fazy wypadku, mógł zatem obserwować pokrzywdzonego przez czas rzędu setnych bądź tysięcznych części sekundy. W tym stanie rzeczy nie można mu czynić zarzutu iż niewłaściwie oszacował wysokość lotu pokrzywdzonego. Jednocześnie wskazać należy, że podawana przez niego wartość nie miała żadnego wpływy na treść sporządzonej przez biegłych opinii. Wbrew twierdzeniom skarżących biegli w przekonujący sposób wyjaśnili również mechanizm powstania uszkodzeń po przedniej prawej stronie pojazduN.(k. 208). W wyniku wykonanych oględzin biegli ujawnili, po prawej stronie nakładki przedniego zderzaka, dwa pęknięcia – na narożu i na wysokości podłużnicy. W okolicy tych pęknięć stwierdzono ślady przeszczepu barwy czarnej odpowiadające charakterem malowania zniszczonego słupa oświetlenia oraz ślady zanieczyszczenia mineralnego odpowiadające charakterowi zanieczyszczeń na drodze w miejscu upadku zderzaka. Jednocześnie początek obszaru rozrzutu drobin szkła i elementów pojazdu rozpoczynający się 7,7 metra za początkiem przejścia oraz brak drobin szkła w odzieży pokrzywdzonego doprowadził biegłych do wniosku, iż rozbicie prawej lamy nastąpiło dopiero w mechanizmie deformacji przedniego zderzaka na skutek uderzenia w drzewo oraz lampę. Biegli dodatkowo wskazali, że do tak opisanego mechanizmu przystaje również sposób uszkodzenia przedniego naroża prawego błotnika pojazdu, na który chwilowy nacisk mógł wywołać deformowany zderzak i obudowy lamp (k. 208). Tak przedstawionemu mechanizmowi powstania uszkodzeń po prawej stronie pojazduN., skarżący nie wykazali żadnych uzasadnionych błędów czy też nielogiczności wnioskowania. Warto wskazać w tym miejscu, że opinia biegłych z(...)wK., na którą tak chętnie powołują się obrońcy, w omawianym zakresie cechuje się znaczną niepewnością stwierdzeń i w zasadzie brakiem uzasadnienia. W szczególności biegłyM. A.składając uzupełniającą opinię ustną nie potrafił wskazać jakie szkodzenia przedniego zderzaka samochoduN.powstały w kontakcie z pieszym. Wyjaśnił, że wydając opinię pisemną stwierdził w obszarze prawej przedniej części narożnika zderzaka uszkodzenia, które mogły mieć związek z pokrzywdzonym ale mogły także powstaćw dalszej części zdarzenia. Mogło to mieć miejsce wówczas gdy zderzak przemieszczał się po oderwaniu od pojazdu i gdy kontaktował się z różnymi elementami infrastruktury drogi (k. 1268v). Biegły podał także, że z uwagi na fakt iż zderzakN.po wypadku leżał pod lampą nie wykluczył, że to przewrócona na niego lampa mogła spowodować uszkodzenia po jego prawej stronie (k. 1267v). Brak jest zatem wyjaśnienia z jakich powodów biegli przyjęli wersję, że ujawnione ślady po prawej przedniej częściN.pochodzą od potrącenia pokrzywdzonegoJ. C. (1). Także z tego powodu zasadnie opinia ta została uznana przez Sąd Rejonowy za niepełną i niejasną o czym mowa będzie w dalszej części uzasadnienia. Wbrew twierdzeniom obrońców wnioskowi biegłych z(...)wP., iż na kontakt pojazduA.z pokrzywdzonym wskazują dowody materialne ujawnionew toku oględzin obu samochodów, badania odzieży oraz sekcji zwłok pokrzywdzonego nie można zarzucić dowolności. Biegli biorąc pod uwagę rzeczowy materiał dowodowy wskazali, iż lokalizacja i charakter obrażeń dolnych kończyn pokrzywdzonego, w szczególności wieloodłamowe złamania kości piszczeloweji strzałkowej kończyny lewej odpowiadają obszernemu profilowi nakładki zderzaka samochoduA.. Także ujawnione na nakładce zderzaka tego samochodu otarcie lakieru koreluje ze śladami zanieczyszczenia i uszkodzenia tkaniny spodni na lewej nogawce, należących doJ. C. (2). Występują one na tej samej wysokościa przy tym mogły powstać w mechanizmie uderzenia lewej nogi pokrzywdzonegoo zabrudzony zderzak i krótkotrwałym tarciu tkaniny o jego powierzchnię (k. 209). Odnosząc się do dalszej części zarzutu obrońcyJ. K.wskazać należy, że obrażenia kończyn nie powstają tylko w miejscu styku kończyny ze zderzakiem. W tej mierze biegli dodatkowo wyjaśnili, że nie można wskazać typowych obrażeń ciała pieszego, a zwłaszcza tzw. obrażeń zderzakowych, przy potrąceniu przez pojazd poruszający się z prędkością 80 km/h. Obrażenie te zależne są od prędkości pojazdu ale także może mieć na nie wpływ pozycja pieszego, rodzaj nadwozia itd. Przykładowo biegli wskazali, że rozerwanie aorty, złamanie kręgosłupa, mnogie złamania kończyn dolnych częściej występują przy potrąceniu z prędkością powyżej 40-50 km/h. Gdy prędkość ta wynosi około 90 km/h częściej dochodzi do rozerwania skóry w okolicach pachwinowych czy amputacji kończyn dolnych (k. 503-504). Całkowicie niezrozumiały okazał się zarzutJ. K.oparcia opinii biegłychz(...)wP.o wadliwie przyjęty opis uszkodzeń samochoduN.(k. 191). Obrońca zaniechał szczegółowego skonfrontowania przedstawionych w opinii uszkodzeń pojazduN.z tymi, które zostały przedstawione w protokole oględzin tego samochodu znajdującym się na kartach 6-7, a jedynie jako pewne cytuje wprost uszkodzenia wymienione w opinii biegłych z(...)wK.. Co prawda biegli przenosząc ich spis do opinii dokonali zmiany kolejności, częściowo użyli zaś innych określeń, nie ulega jednak wątpliwości że opis dotyczy tych samych uszkodzeń. Jako dodatkowe uszkodzenia biegli wymienili jedynie wystrzelone poduszki czołowe kierowcy i pasażera oraz zablokowany pas bezpieczeństwa kierowcy. Zważyć jednak należy, że nie miały one żadnego wpływu na dokonaną przez biegłych rekonstrukcję zdarzenia.
Odnosząc się do pozostałych zarzutówB. F.wobec(...)wP.: zgromadzony rzeczowy materiał dowodowy pozwolił biegłym na określenie prędkości pojazduN.w momencie dostrzeżenia zagrożenia przez kierującego nimR. T.Według przedstawionych przez biegłych prędkość ta wynosiła 78 km/h (k. 205). Jednocześnie osobowy materiał dowodowy tj. zeznaniaR. M.orazR. T.wskazują, że oskarżony prowadził pojazd z prędkością zbliżoną do tej z jaką poruszał się samochódN.. Z ty też względów ustalenie Sądu Rejonowego, żeK. Ś.naulicy (...), jadąc w kierunkuRonda (...)poruszał się z prędkością 78 km/h nie może być uznane za błędne. Daje się przy tym zauważyć pewna niekonsekwencja skarżącego, który nie kwestionuje choćby ustalonej przez biegłych z(...)wK.prędkości samochoduA.określonej na 75 km/h. Nadto sam na stronie 7 uzasadnienia apelacji wskazuje, że samochodyA.iN.poruszały się z podobną prędkością. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił również, że oskarżony bezpośrednio przed potrąceniem pokrzywdzonego zredukował prędkość pojazdu z którą się poruszał. W opinii wskazano, że najbardziej prawdopodobna prędkość z jaką samochód prowadzony przez oskarżonego uderzył wJ. C. (1), po podjęciu manewru hamowania, wynosiła około 60 km/h (k. 211, 505). Wbrew twierdzeniom obrońcyB. F.Sąd Rejonowy nie ustalił, iż przed dojechaniem przez oskarżonego do przejścia dla pieszych pojazdA.zjechał do prawej krawędzi jezdni, co wykluczało możliwość potrącenia pokrzywdzonego. W uzasadnieniu Sąd I instancji przyjął bowiem, że po dostrzeżeniu pieszego, oskarżony zwolnił i „wykonał manewr zjazdu w kierunku prawej krawędzi jezdni” co wskazuje iż manewr ten nie został zakończony. Przypomnieć także należy, że zgromadzony materiał dowodowy nie dał podstaw do dokładnego określenia miejsca w którym doszło do potrącenia pieszego. Z zeznańR. M.wynika tylko, że miało to miejsce w okolicy środka przejścia (k. 9). Skoro zatem świadek zeznał iż samochódA.kierowany przez oskarżonego potrącił przechodzącego przez przejścieJ. C. (1), uznać należy, że podjęty manewr skrętu do prawej krawędzi jezdni okazał się niewystarczający lub spóźniony.
Opinia biegłych z(...)wP.pozwoliła Sądowi Rejonowemu również na ocenę prezentowanej w toku postępowania wersji zdarzeń i zgodnie z którą, uszkodzenie po prawej części samochoduA.(otarcie na nakładce zderzaka), powstało na skutek kolizji z samochodemB.należącym do świadkaR. K.. By uwiarygodnić taką wersję obrońcy złożyli do akt sprawy prywatną opinię sporządzoną przez rzeczoznawców z(...)wP.(k. 465 i n.). Zgodnie z jej treścią wysokość na której znajduje się uszkodzenie na lewej części pojazduA.odpowiada wysokości uszkodzenia, które miało powstać na skutek kolizji w pojeździeB.R. K.. Przedstawiona wersja budzi jednak wątpliwości gdyż przeprowadzona symulacja powstania uszkodzeń została dokonana przy użyciu nieobciążonego pojazduA.. Tymczasem z zeznańD. S.wynika, że w samochodzie oskarżonego przebywały dwie osoby (k. 496-498). Okoliczność ta musiała zatem wpłynąć na wysokość na jakiej znajdowało się nadwozie pojazduA., a w szczególności jego przednia część. Biegli z(...)wP.wskazali również, że budzi wątpliwości możliwość powstania uszkodzeń zderzakaB.na całej jego wysokości jeżeli weźmie się pod uwagę jego profil oraz wysuniętą do przodu górną krawędź. W kierunku dołu zderzak ten wyprofilowany jest ukośnie do tyłu. W tych okolicznościach nie było możliwości by ślad otarcia na pełnej wysokości zderzakaB.powstał na skutek kontaktu z narożem zderzakaA.. Słusznie wzbudziły wątpliwości Sądu Rejonowego zeznaniaD. S., która pomimo upływu około roku od momentu kolizji pamiętała, iż powstałe na nakładce zderzakaA.(...)miały lekko ukośny przebieg, a sam zderzak opuszczony było około 1 milimetr. Wskazuje to na próbę dopasowania zeznań do treści opinii sporządzonej przez biegły z(...)wP., a w szczególności tej jej częściw której biegli w sposób pełny opisali dostrzeżone przez nich uszkodzenia pojazduA.. Twierdzenie to uzasadnione jest tym bardziej, że wersja zdarzeń o kolizji samochodówB.orazA.pojawiła się na zaawansowanym etapie postępowania przygotowawczego tj. w październiku 2011 r. Przytoczyć także należy zeznania świadkaJ. N., który dokonywał oględzin pojazduA.na posesji państwaŚ.. Dostrzegł on wówczas uszkodzenia samochodu w tym zarysowania zderzaka po jego lewej części.J. Ś.zapytanyo okoliczności jego powstania wskazał wówczas, że doszło do niego na skutek kolizji, gdy samochodemA.poruszała się jego żona nie zaśK. Ś.(k. 606). Należy też wskazać, że właściciel pojazduJ. Ś.w kwietniu 2011r. odmawiał odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego z uwagi właśnie na te uszkodzenia, których wcześniej miało nie być.
Nie podważa opinii biegłych z(...)wP.fakt zabrudzenia samochoduA.kurzem i błotem na co wskazuje protokół oględzin z dnia 11 marca 2011 r. (k. 6-7). Dokonujący oględzin już wówczas podał, że przedni zderzak pojazdu pod lewym reflektorem posiada przetarcie powierzchni lakieru na długości 15 cm i 3 cm szerokości. Jak wcześniej wskazano, biegli z(...)wP.stwierdzili, że mogło ono powstać w wyniku potrącenia pokrzywdzonego przez pojazd prowadzony przez oskarżonego, a nadto taki przebieg zdarzenia koresponduje z zeznaniamiR. M.. W tym stanie rzeczy uznać należy, że zabrudzenie na nakładce zderzaka mogło powstać po potrąceniu pieszego, choćby w trakcie dojazdu oskarżonego do miejsca zamieszkania. Przypomnieć przy tym należy, że według protokołu oględzin miejsca wypadku drogowego jezdnia w dniu zdarzenia była mokra (k. 8v). Także świadekW. Ł.zeznał, że po przybyciu na posesję państwaŚ.zauważył, że spód samochoduA.był wilgotny (k. 603). Warunki pogodowe sprzyjały zatem szybkiemu zabrudzeniu zderzaka samochoduA.. Niezasadnie zarzuca także obrońcaB. F.iż samochódN.nie został zabezpieczony we właściwy sposób przez co sugeruje, iż uszkodzenia tego samochodu mogły powstać w innych okolicznościach niż w wypadku w dniu 11 marca 2011 r. lub że mogło dojść do zatarcia śladów istotnych z punktu odtworzenia przebiegu zdarzenia. Sąd odwoławczy zauważa, że biegli z(...)wP.dokonali jego oględzin już w dniu 14 marca 2011 r. Nadto sporządzony w dniu 11 marca 2011 r. protokół oględzin pojazduN.(k. 6-7) nie budził wątpliwości stron jak, a nadto znalazł pełne potwierdzenie w wynikach oględzin dokonanych przez w/w biegłych.
Reasumując tę część uzasadnienia wskazać należy, że zarzuty obrońców,a zwłaszczaB. F.oraz T.Z.odnośnie omówionych wyżej dowodów zostały sporządzone w sposób nadzwyczaj drobiazgowy i rozbudowany. W wielu miejscach sposób ich zredagowania oraz użyte sformułowania uniemożliwiał odczytanie istoty tych zarzutów lub też zacierał ich znaczenie. Obrońcy doszukiwali się sprzeczności w wypowiedziach świadków i treści opinii biegłych z(...)wP., wskazując jedynie na użyte przez te osoby odmienne sformułowania pomijając fakt, iż dostarczały one tych samych informacji. Obrońcy polegając na niesprawdzonych wiadomościach, przypuszczaniach lub wyrwanych z kontekstu wypowiedziach świadków starali się uwiarygodnić prezentowaną przez nich wersję zdarzeń. Przedstawiane twierdzenia często jednak pozbawione były jakiegokolwiek uzasadnienia. W orzecznictwie wskazuje się przecież, że nie jest ani wystarczające, ani skuteczne, wyłącznie teoretyczne, niczym niepoparte wskazanie na pewne hipotetyczne możliwości i na tej tylko podstawie formułowanie zarzutu, że ustalenia sądu są błędne. Każde dowodowe twierdzenie wymaga uwiarygodnienia. W dalszej kolejności obrońcy na podstawie forsowanych przez nich twierdzeń starali się wykazać nieprzydatność dla niniejszego postępowania opinii biegłych z(...)wP.. Zarzuty te okazały się jednak całkowicie chybione. Sąd Rejonowy zasadnie obdarzył wiarą zeznaniaR. M.orazR. T., które miały kluczowe znaczenie dla ustalenia podstawy faktycznej w przedmiotowej sprawie. Zabezpieczone zaś ślady na miejscu zdarzenia, stwierdzone w pojazdach uszkodzenia oraz obrażenia ciała jakich doznał pieszy, w powiązaniu dopieroz zeznaniami tych świadków, pozwoliły one biegłym z(...)wP.na sporządzenie pełnej i jasnej opinii oraz weryfikację jej wniosków i twierdzeń. Wersje zdarzenia prezentowaną przez obrońców oskarżonego Sąd Rejonowy w sposób przekonujący i logiczny wykluczył. Z tych też powodów Sąd przy ocenie powyższych dowodów nie uchybił nakazom płynącym zart. 7 k.p.k.
Oczywistą omyłką Sądu Rejonowego było stwierdzenie, iż nie odmówił wiary zeznaniom świadkówR. K.iD. S.w zakresie opisywanych przez nich okoliczności kolizji samochodówA.orazB.(s. 29 uzasadnienia). Wskazać bowiem należy, że przeprowadzona po tym ogólnym stwierdzeniu Sądu analiza twierdzeń w/w osób, jednoznacznie wskazuje iż wzbudziły one wątpliwości organu orzekającego oraz były sprzeczne z innymi dowodami, które Sąd Rejonowy obdarzył wiarą. Sąd odwoławczy nie miał zatem wątpliwości iż Sąd I instancji zakwestionował relacje przywołanych świadków w zakresie w jakim starali się uwiarygodnić linię obrony oskarżonego.
Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił także dowód z wyjaśnień oskarżonegoK. Ś.. Nie zasługiwały one na obdarzenie ich wiarą z uwagi na fakt iż były odosobnione, sprzeczne z zeznaniami naocznych świadków, których twierdzenia Sąd ocenił jako całkowicie prawdziwe, ale przede wszystkim z dowodami nieosobowymi i opinią biegłych z(...)wP.. Sąd Okręgowy w pełni podziela ocenę tego dowodu jako swobodną i logiczną.
W przedmiotowej sprawie nie doszło w ocenie Sądu odwoławczego do naruszenia przepisuart. 368 k.p.k.z uwagi na przeprowadzenie na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 r. dowodu z konfrontacji biegłegoM. A.z biegłymiW. G. (1)iK. S. (1)(k. 1269v i n.). Wskazać należy, żeart. 368 k.p.k.należy odczytywać łącznie zart. 352 k.p.k.Tak odczytana treść przepisów wskazuje, że w toku rozprawy głównej uprawnienie do dopuszczenia dowodu z urzędu lub na wniosek przysługuje przewodniczącemu składu orzekającego (sędziemu orzekającemu w składzie jednoosobowym), w tym ostatnim jednak wypadku tylko wówczas, gdy inna strona nie sprzeciwia się temu wnioskowi dowodowemu. W pozostałych wypadkach decyduje o tym sąd, wydając w tym przedmiocie postanowienie.
W niniejszej sprawie Sąd zarządził wezwanie biegłychW. G. (1)iK. S. (1)już w dniu 5 listopada 2014 r. (k. 1249). Nadto obrońcy oskarżonego obecni na rozprawie nie sprzeciwiali się przeprowadzeniu konfrontacji. Co prawda decyzja przewodniczącego o przeprowadzeniu dowoduz konfrontacji biegłych winna znaleźć odzwierciedlenie w treści protokołu, brak ten jednak nie miał żadnego znaczenia na treść wyroku. Obrońcy w toku rozprawy w dniu 28 stycznia 2015 r. mieli możliwość tak zadawania pytań biegłym jak i złożenia wniosków dowodowych w związku z wynikiem konfrontacji. W tym stanie rzeczy nie może być mowy o naruszeniu w/w przepisów, a w szczególności o naruszenia prawa oskarżonego do obrony.
Wskazać także należy, że celem przeprowadzenia konfrontacji jest usunięcie sprzeczności w relacjach osób przesłuchiwanych oraz prawdy obiektywnej. Konfrontacji mogą zostać poddani zarówno współoskarżeni między sobą, jak i ze świadkami, a także świadkowie między sobą, jak również biegli czy specjaliści między sobą, gdy są przesłuchiwani. Konfrontacja polega na tym, że w czasie jednego przesłuchania wypowiadają się na ten sam temat kolejno obie przesłuchiwane osoby, których poprzednie wypowiedzi były sprzeczne. Każda z nich słyszy wypowiedź poprzednika i ma się także do niej ustosunkować. Można zatem również, za zgodą prowadzącego czynność, zadawać drugiej osobie pytania, jeżeli może się to przyczynić się do usunięcia sprzeczności. Kolejność kierowania pytań zależy od prowadzącego czynność (Kodeks postępowania karnego. Komentarz,T. G., teza 2 i 3 doart. 172 k.p.k.). Zważyć więc należy, że w sprawie prezentowane były dwie różne wersje zdarzenia a wynikające z pisemnych oraz uzupełniających ustnych opinii biegłych z(...)wP.i(...)wK.. W tym stanie rzeczy Sąd uprawniony był do przeprowadzenie dowodu z konfrontacji biegłych oraz umożliwienia biegłym zadawania nawzajem pytań. Decyzja ta była podyktowana chęcią usunięcia zasadniczych sprzeczności jakie powstały z zestawiania wniosków opinii biegłych z w/w ośrodków, a więc miała na celu wszechstronne wyjaśnienie sprawy. Na marginesie zauważyć należy, że w czasie przeprowadzania konfrontacji biegli nie recenzowali wzajemnie swoich opinii jak i nie oceniali zawartych w nich wniosków. Ich wypowiedzi dotyczyły wyłącznie przedmiotu opinii, zawartych w nich twierdzeń oraz ich uzasadnienia. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia przepisuart. 172 k.p.k.
Sąd odwoławczy zauważa, że postanowieniem z dnia 14 października 2014 r. Sąd Rejonowy orzekł o dopuszczeniu dowodu z ustnej uzupełniającej opinii biegłychz(...)wK.w osobachM. A.iC. Ż., a następnie odebrał ją wyłącznie od pierwszego z wymienionych biegłych (k. 1266v i n.). Podkreślić jednak jeszcze raz należy, że opinia biegłych z(...)wK.z uwagi na brak przedstawienia możliwych wariantów przebiegu zdarzenia a wynikającychz osobowego i rzeczowego materiału dowodowego, z gruntu była opinią niepełnąi niejasną. Dodatkowo brak stanowczości przesłuchanego biegłegoM. A., zaniechanie wskazania faktów w oparciu o które biegły powiązał uszkodzenia pojazduN.z potrąceniem pokrzywdzonego oraz błędy pomiarowe w opinii sprawiły, iż przesłuchanieC. Ż.okazało się niecelowe tym bardziej, że wiązało sięz koniecznością odroczenia rozprawy.
Wbrew twierdzeniom obrońcy Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy wprowadził do procesu dokumenty znajdujące się w aktach sprawy (k.1271, k. 1293v), w tym protokół oględzin miejsca wypadku drogowego (k. 8-10), protokoły oględzin samochodówA.(k. 11-12) orazN.(k. 6-7), protokół oględzin rzeczy należących do pokrzywdzonego (k. 40-51), szkic miejsca wypadku (k. 52) oraz znajdujący się w aktach sprawy materiał poglądowy (k. 63-79, 131-141, 144-155, 176-179) uznając je za ujawnione na podstawieart. 394 § 2 k.p.k.Przypomnieć należy, że uzasadnieniem dla w/w przepisu jest skrócenie czasu trwania rozprawy bez szkody dla czyjegokolwiek interesu procesowego. Treść przywołanych dokumentów niewątpliwie znana była obrońcom oskarżonego, którzy wielokrotnie powoływali sią na w/w dowody choćby w treści składanych pismach procesowych. Obrońcy mieli do tych dokumentów niczym nieograniczony dostęp, a w chwili ujawniania ich przez Sąd, nie wnosili o ich odczytanie –art. 394 § 2 zd. 2 k.p.k.Nadto oświadczenia dowodowe zawarte w w/w dokumentach nie odbiegają od tych, które wynikały z innych dowodów czy też bezpośrednich oświadczeń osób sporządzających te dokumenty.W tym stanie rzeczy brak było konieczności odczytania tych dokumentów, a skoro znajdowały się w aktach sprawy i zostały ujawnione przez Sąd, stały się podstawą wyrokowania a następnie podstawą faktyczną wyroku.
Sąd Rejonowy zasadnie oddalił również wniosek obrońcy o dokonanie oględzin miejsca zdarzenia z udziałem oskarżonego,R. M.oraz biegłych(...)wP.na okoliczność rekonstrukcji przebiegu zdarzenia, pozycji świadka na drodze, czy też chodniku w odniesieniu do miejsca zdarzenia, ustalenia widoczności świadków na miejsce zdarzenia, kierunku patrzenia bezpośrednio przed zaistnieniem zdarzenia oraz okoliczność śladów ujawnionych na miejscu zdarzenia.W pierwszej kolejności wskazać należy, że w dniu zdarzenia tj. 11 marca 2011 r. sporządzono w sposób niebudzący wątpliwości co do jego treści, protokół oględzin miejsca wypadku drogowego. Miejsce z którego świadekR. M.obserwował przebieg wypadku wprost wynika ze szkicu sporządzonego przez świadka (k. 57) oraz jego zeznań. Zawarte są w nich także informacje, w którym kierunku szedł i patrzył świadek, gdy rozpoczął obserwować zbliżającego się do przejścia dla pieszychJ. C. (1). Mając także na uwadze szkic miejsca wypadku (k. 52), oraz materiał poglądowy w postaci zdjęć miejsca zdarzenia (k. 131-136) uznać należy, że Sąd Rejonowy dysponował pełnym materiałem dowodowym, istotnym z punktu widzenia okoliczności wskazanych w tezie dowodowej obrońcy oskarżonego. W tym stanie rzeczy, wizja lokalna była zbędna. Przeprowadza się ją bowiem w celu sprawdzenia, czy uprzednio uzyskane informacje o miejscu przestępstwa lub jego fragmencie są zgodne z rzeczywistością, albo w celu sprecyzowania lub uzupełnienia tych informacji, względnie w celu usunięcia bądź tylko wyjaśnienia tkwiących w nich sprzeczności. Wizja lokalna ma charakter raczej weryfikacyjny, aniżeli wykrywczy. Skoro materiał dowodowy nie zawierał żadnych sprzeczności czy też niejasnościw powyżej przedstawionym zakresie, zasadnie Sąd Rejonowy oddalił wniosek dowodowy obrońcyK. Ś.. Obecnie dowodu tego nawet nie da się przeprowadzić z uwagi na śmierć świadkaR. M., na którą wskazywał obrońca oskarżonego na rozprawie odwoławczej.
Także zarzut obrazyart. 366 § 1 k.p.k.uznać należy za chybiony. Sąd przeprowadził w pełnym zakresie dopuszczony materiał dowodowy, rozpoznał wszystkie zgłaszane wnioski dowodowe stron i nie zaniechał żadnej koniecznej czynności procesowej. O naruszeniu tego przepisu nie może być zatem mowy.
Nie mają również racji autorzy apelacji podnosząc zarzut obrazyart. 5 § 2 k.p.k.W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż nie można stawiać w sposób uzasadniony zarzutu naruszenia zasady in dubio pro reo powołując się na wątpliwości samej "strony" co do treści ustaleń faktycznych, wymowy dowodów, czy też sposobu interpretacji przepisów prawa. Dla oceny, czy nie został naruszony zakaz zart. 5 § 2 k.p.k.nie są bowiem miarodajne tego rodzaju wątpliwości zgłaszane przez stronę, ale tylko to, czy Sąd orzekający w sprawie rzeczywiście powziął wątpliwości w tym zakresie i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego.
A zatem w sytuacji, gdy konkretne ustalenie faktyczne zależne jest od dania wiary tej lub innej grupie dowodów, nie można mówić o naruszeniu zasady in dubio pro reo. Ewentualne zastrzeżenia, co do oceny wiarygodności konkretnego dowodu lub grupy dowodów rozstrzygane mogą być tylko na płaszczyźnie dochowania przez sąd granic sędziowskiej swobody ocen zart. 7 k.p.k.
Kontrola odwoławcza nie ujawniła także uchybień Sądu skutkujących obraząart. 410 k.p.k.Przepis ten nakazujący uwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych na rozprawie, nie może być bowiem rozumiany w ten sposób, że każdyz przeprowadzonych dowodów ma stanowić podstawę ustaleń Sądu. Jest to oczywiście niemożliwe zwłaszcza w sytuacji, gdy z różnych dowodów wynikają wzajemnie sprzeczne okoliczności, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie. Nie można więc zarzutu opierać na tym, iż pewne dowody nie stanowiły podstawy ustaleń, jeżeli sąd rozważył je i ocenił ich znaczenie w sposób określony wart. 7 k.p.k.
Niesłuszny okazał się także zarzut naruszenia przez Sąd I instancjiart. 424 § 1 k.p.k.W uzasadnieniu przedstawiony został tok rozumowania Sądu, który doprowadził do wydania konkretnego orzeczenia. Sąd wskazał, jakie fakty uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, wyjaśnił podstawę prawną wyroku oraz okoliczności, które spowodowały wydanie wyroku skazującego. Pewne zaś mankamenty uzasadnienia o których była już też mowa wyżej, nie mogły mieć wpływu na treść zaskarżonego wyroku, zwłaszcza, że uzasadnienie sporządzane jest po wydaniu wyroku.
Wniesienie apelacji przez obrońców oskarżonego miało jednak ten skutek, iż doprowadziło do zmiany kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu. Zważyć bowiem należy, że w przypadku gdy oskarżony narusza zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym przez co powoduje wypadek a następnie zbiegaz miejsca zdarzenia, dopuszcza się przestępstwa się zart. 177 § 1 lub 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.W przedmiotowej sprawie skutkiem wypadku była śmierćJ. C. (1), a zatem czyn oskarżonego winien być zakwalifikowany zart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.Taka kwalifikacja w pełni oddaje tak zachowanieK. Ś., jak i skutek w postaci śmierci pokrzywdzonego.
Sąd odwoławczy uzupełnił także podstawę skazania oskarżonego o przepis art.4§1k.k., gdyż w związku ze zmianą treści przepisów art.42k.k. i art.47k.k. dokonanych ustawą z dnia 20.03.15r. (Dz. U.poz.541), obowiązującą od dnia 18.05.15r., stosowanieustawy Kodeks karnyobowiązującej w chwili popełnienia czynu przypisanego oskarżonemu, czyli w brzmieniu przed 18.05.15r. jest dla oskarżonego względniejsze.
Kierunek apelacji, co do winy obligował Sąd odwoławczy do kontroli zaskarżonego orzeczenia, także co do kary (art. 447 § 1 k.p.k.).
Sąd Okręgowy nie dopatrzył się, by w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do zmiany wyroku, przewidziana wart. 438 pkt 4 k.p.k.Pamiętać bowiem trzeba, iżo rażącej niewspółmierności kary w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.można mówić tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć wpływ na wymiar kary, można by przyjąć, że zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji, a karą, która byłaby prawidłowa w świetle dyrektywart. 53 k.k.Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd I instancji wymierzając wobecK. Ś.karę 4 lat pozbawienia wolności uwzględnił wszystkie okoliczności wiążące się z poszczególnymi ustawowymi dyrektywami i wskazaniami, co do ich wymiaru bacząc, aby granice swobodnego uznania sędziowskiego nie zostały przekroczone, czego dowodem jest treść pisemnych motywów wyroku (s. 47-47v uzasadnienia wyroku). Zbędne jest zatem ich powielanie. Zauważyć jedynie należy, że co do zasady okolicznością łagodzącą, ściśle związaną z osobą oskarżonego była jego dotychczasowa niekaralność. Należy jednak podkreślić, iż przy względnie młodym wieku oskarżonego traci ona na znaczeniu. Tym bardziej, że pierwsze popełnione przezK. Ś.przestępstwo skutkowało pozbawieniem innego człowieka życia, a zatem najcenniejszego dobra chronionego prawem.
Ponadto orzeczenie kary łagodniejszej nie zaspokoiłoby potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa i nie osiągnęłoby celów wychowawczych w stosunku do oskarżonego.
Wymierzona kara powinna uświadomić oskarżonemu sens odpowiedzialności za popełnianie przestępstwa oraz powinna powstrzymać go od ponownego jego popełniania. Wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności w żadnym wypadku nie można uznać za nadmiernie surową. Wymierzona karą jest karą sprawiedliwą.
Sąd Okręgowy z urzędu uchylił jednak rozstrzygnięcie z pkt. 5 wyroku,w którym Sąd Rejonowy orzekł odK. Ś.na rzeczE. W.kwotę 4.000 zł tytułem nawiązki. Miało to związek z tym, czemu Sąd odwoławczy dał wyraz już na rozprawie w dniu 11.09.15r., żeE. W., jako siostrzenica zmarłego pokrzywdzonego, nie była osobą najbliższą dla pokrzywdzonego w rozumieniu przepisu art.115§11k.k., nie była więc też osobą uprawnioną do wykonywania praw, które przysługiwałyby zmarłemu pokrzywdzonemu. Przypomnieć także należy, że pismem z dnia 11 lipca 2012 r. pełnomocnikE. W., na podstawieart. 46 § 1 k.k., wniósł o zasądzenie od oskarżonego na rzeczE. W., zadośćuczynienia w wysokości 50.000 zł (k. 859-860). Zgodnie zaś zart. 46 § 1 k.k.w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Kodeks karny wykonawczy, ustawy – Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009, Nr 206, poz. 1589) i obowiązującym w dniu popełnienia przestępstwa przez oskarżonego oraz wyrokowania przez Sąd Rejonowy, osoba uprawniona mogła żądać naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkodyw całości albo w części lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Zważyć jednak należy, że Sąd nie zasądził zadośćuczynienia, ale w jego miejsce orzekł nawiązkę na podstawieart. 46 § 2 k.k.Tymczasem treść przepisuart. 46 § 2 k.k.w brzemieniu nadanym w/w ustawą przewidywała możliwość orzeczenia nawiązki wyłącznie na rzecz pokrzywdzonego. W orzecznictwie ugruntowane było stanowisko, że nawiązka na podstawie przepisuart. 46 § 1 k.k.(w brzmieniu do dnia 30 czerwca 2015 r.) mogła być orzeczona wyłącznie na rzecz pokrzywdzonego, tj. na rzecz osoby, o której mowa wart. 49 k.p.k., a nie na rzecz tzw. stron zastępczych, a więc osób jedynie wykonujących prawa pokrzywdzonego z powodu jego śmierci. W istocie zatem nawiązka nie wchodziła w grę w razie skazania za przestępstwo spowodowania śmierci, gdyż beneficjentem nawiązki orzekanej na podstawieart. 46 § 2 k.k.mógł być wyłącznie pokrzywdzony, zaś nie mogła być ona zasądzona na rzecz innych beneficjentów obowiązku naprawienia szkody i zadośćuczynienia, w tym na rzecz osób najbliższych zmarłemu pokrzywdzonemu. Ustawą z dnia 20 lutego 2015 r.o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015, poz. 396) przepisowiart. 46 § 2 k.k.nadano nowe brzmienie zgodnie z którym nawiązkę można orzec także na rzecz osoby najbliższej dla oskarżonego. Z uwagi jednak, na to iżE. W.nie była osobą najbliższą dla pokrzywdzonego, a przepis art. 46§2k.k. w poprzednim brzmieniu i tak był dla oskarżonego względniejszy, uchylono rozstrzygnięcie z pkt. 5 zaskarżonego wyroku.
Sąd uchylił także orzeczenie z pkt. 7 wyroku o przepadku dowodów rzeczowych wyszczególnionych i opisanych na k. 664 akt pod poz. 14-16. Zważyć bowiem należy, że orzeczenie to zostało oparte o przepisart. 44 § 2 k.k.przewidującego przepadek przedmiotów które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa. Takimi przedmiotami nie są natomiast: próbki lakieruz nakładki zderzaka samochoduA., zwinięta kartkę papieru z napisem „to co spadło z rzeczy” oraz zwinięta karta papieru z napisem „spodnie+k.drobiny”. Rzeczy te niewątpliwie nie były przeznaczone ani nie służyły do popełnienia przestępstwa, a są to jedynie zabezpieczone w sprawie ślady kryminalistyczne. Zatem brak było podstawy do orzeczenia ich przepadku na podstawie w/w przepisu. Należy je zaś przechowywać z aktami sprawy.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd odwoławczy, nie podzielając zarzutów zawartych w apelacjach ani nie znajdując uchybień określonych wart. 439 k.p.k.lubart. 440 k.p.k., podlegających uwzględnieniu z urzędu i powodujących konieczność dalszej zmiany bądź uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia – na podstawieart. 437 § 1 i 2 k.p.k.orzekł jakw wyroku.
O wydatkach za postępowanie odwoławcze Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 634 k.p.k.w zw. zart. 627 k.p.k., § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwaw postępowaniu karnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 663) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18.06.2014 r. w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 861).
O opłacie od oskarżonego za postępowanie odwoławcze Sąd orzekł natomiastw oparciu oart. 2 ust. 1 pkt. 5 oraz art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(tekst jedn.: Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 ze zm.) określając jej wysokość na kwotę 400 zł.
Karol Skocki Robert Rafał Kwieciński Agata Wilczewska