Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 816/14
Data wyroku: 2015-06-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Białecka, Anna Polak, Beata Górska
Słowa kluczowe: Renta Z Tytułu Niezdolności Do Pracy
Podstawa prawna: art. 57 w związku z art. 107 ustawy o emeryturach i rentach

Sygn. akt III AUa 816/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 czerwca 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Anna Polak (spr.)

Sędziowie:

SSA Barbara Białecka
SSO del. Beata Górska

Protokolant:

St. sekr. sąd. Katarzyna Kaźmierczak

po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2015 r. w Szczecinie
sprawyM. Ł.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.
o rentę z tytułu niezdolności do pracy
na skutek apelacji ubezpieczonej
od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 8 września 2014 r. sygn. akt IV U 2319/13
oddala apelację.
Sygn. akt III AUa 816/14

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 11 września 2013r. odmówiłM. Ł.prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, albowiem Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 4 września 2013r. nie stwierdziła niezdolności ubezpieczonej do pracy.
M. Ł.zaskarżyła decyzję i wniosła o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i wypłatę zaległego świadczenia rentowego za okres od 1 sierpnia 2013r.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.
Wyrokiem z dnia 8 września 2014 roku Sąd Okręgowy w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanieM. Ł.
Swoje rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych.

M. Ł.w dniu(...)ukończyła 54 lata. W okresie od 1 października 2008r. do 31 lipca 2013r. posiadała ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Kolejny wniosek o rentę ubezpieczona złożyła w dniu 16 lipca 2013r. W toku postępowania prowadzonego przed organem rentowym ubezpieczona została zbadana przez lekarza orzecznika ZUS, który orzeczeniem z dnia 1 sierpnia 2013r. nie stwierdził niezdolności do pracy.M. Ł.złożyła sprzeciw od powyższego orzeczenia. Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 4 września 2013r. również nie stwierdziła niezdolności ubezpieczonej do pracy. Na tej podstawie organ rentowy decyzją z dnia 11 września 2013r., którą odmówiłM. Ł.prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Od powyższej decyzji ubezpieczona wniosła odwołanie. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wS., orzeczeniem z dnia 8 listopada 2010r., ustalił u ubezpieczonej niepełnosprawność znacznego stopnia do dnia 30 listopada 2012r., natomiast orzeczeniem z dnia 6 grudnia 2012r., ustalił niepełnosprawność umiarkowanego stopnia do dnia 1 grudnia 2015r.M. Ł.od 2002r. jest zatrudniona w(...) Spółce AkcyjnejwS.na stanowisku pracownika przetwórstwa rybnego.
Sąd Okręgowy w toku prowadzonego postępowania dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy specjalistów: internisty, okulisty i onkologa na okoliczność oceny stanu zdrowia ubezpieczonej, a w szczególności ustalenia - na podstawie wyników badania ubezpieczonej i jej dokumentacji medycznej - czy jest ona nadal niezdolna do pracy zgodnej z jej kwalifikacjami (technik rolnik, pracowała jako pracownik produkcji przy przetwórstwie ryb) w rozumieniu art. 12-14 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jeżeli zaś nie, to na czym polega poprawa stanu jej zdrowia w porównaniu do stanu określonego orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z 21 listopada 2011r.; czy ewentualna niezdolność do pracy ma charakter trwały czy okresowy (na jaki okres), częściowy lub całkowity. Biegła z zakresu onkologii, po przeprowadzeniu badań ubezpieczonej, w opinii z dnia 6 marca 2014r. rozpoznała u ubezpieczonej czerniaka złośliwego naczyniówki oka prawego oraz stan po usunięciu gałki ocznej prawej. Wskazała, że badana jest zdolna do pracy. W wyniku zastosowanego leczenia onkologicznego, uzyskano prawie 6 lat bez wznowy choroby. Leczenie operacyjne, nie upośledza sprawności ustroju w zakresie fizycznym. Dodała, że ze względu na nietypowe umiejscowienie choroby nowotworowej i trudności w ocenie narządu wzroku, wiarygodną opinię może wydać biegły sądowy z zakresu okulistyki. Biegła z zakresu okulistyki, w opinii z dnia 16 kwietnia 2014r., stwierdziła, że ubezpieczona jest osobą jednooczną, po usunięciu prawej gałki ocznej z powodu czerniaka naczyniówki, z prawidłowym anatomicznie i czynnościowo okiem lewym. Wskazała, że ze względu na stan okulistycznyM. Ł.jest zdolna do pracy jak każda osoba jednooczna, natomiast przeciwwskazana jest praca na wysokości ponad 3 m, przy maszynach w ruchu oraz wszelkie prace, wymagające widzenia obuocznego (wykonywanie precyzyjnych czynności, wymagających użycia sprzętu elektrycznego czy ostrego ręcznego). Stan układu wzrokowego ubezpieczonej jest stabilny, przez ponad 5 lat doskonale zaadaptowana do jednooczności. Biegły internista, w opinii z dnia 16 czerwca 2014r., rozpoznał u ubezpieczonej nadciśnienie tętnicze oraz niedokrwistość. W jego ocenieM. Ł.jest zdolna do pracy.
W oparciu o tak poczynione ustalenia faktyczne Sąd I instancji uznał odwołanie ubezpieczonej za nieuzasadnione
Zgodnie zart. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.), renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który - poza wymaganym stażem ubezpieczeniowym - wykaże, że w okresach wskazanych wart. 57 ust. 1 pkt 3tego przepisu stał się niezdolny do pracy. Niezdolność do pracy jest kategorią ubezpieczenia społecznego łączącą się z całkowitą lub częściową utratą zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu bez rokowania jej odzyskania po przekwalifikowaniu (art. 12 ustawy). Przy ocenie stopnia i trwałości niezdolności oraz rokowań co do jej odzyskania uwzględnia się zarówno stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, jak i możliwość wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne ubezpieczonego (art. 13 ust. 1 ustawy).
Ustalenie stopnia i trwałości niezdolności do pracy wymaga wiadomości specjalnych. W tej sytuacji, mając na względzie schorzenia ubezpieczonej oraz przedstawioną dokumentację lekarską, Sąd Okręgowy przeprowadził dowód z opinii biegłych lekarzy specjalistów: internisty, okulisty i onkologa.
Z wniosków wynikających ze wszystkich opinii jednoznacznie wynika, że obecnie u ubezpieczonej nie stwierdza się istnienia takich schorzeń, które powodowałyby niezdolność do pracy.
Biegła z zakresu onkologii stwierdziła u ubezpieczonej istotną poprawę stanu zdrowia. Wskazała, że w wyniku zastosowanego leczenia onkologicznego, uzyskano prawie 6 lat bez wznowy choroby. Także biegła z zakresu okulistyki stwierdziła, żeM. Ł.jest zdolna do pracy jak każda osoba jednooczna.
W piśmie z dnia 5 sierpnia 2014r. ubezpieczona, między innymi, podniosła, że w jej ocenie opinie biegłych zostały wydane pobieżnie i nie uwzględniają jej przystosowania się jako osoby jednoocznej w środowisku, a co za tym idzie również w pracy. Przyznała, że wprawdzie choroba nowotworowa jest w stadium remisji, lecz według prowadzącego lekarza onkologa rokowania są niepewne, dlatego została skierowana na badania szpiku kostnego. Czuje się na tyle dobrze, że może pracować, lecz brak jednego oka i częściowa dysfunkcja drugiego oka (początek zaćmy, niedowidzenie) powodują jej częściową niezdolność do wykonywania wszystkich czynności, co uwzględnił również biegły okulista. Ubezpieczona nie zgodziła się z opinią tego biegłego w zakresie stwierdzenia, że doskonale zaadaptowała się do jednooczności, albowiem jako osoba z całkowitym ograniczeniem widzenia prawej strony ma ogromne trudności w poruszaniu się, korzystaniu z komputera i innych.
Sąd Okręgowy uznał opinie, za pełne i wartościowe, bowiem stanowisko biegłych zostało podjęte po dokładnym zapoznaniu się z dokumentacją lekarską ubezpieczonej oraz jej badaniu. Biegli odnieśli się do zgłaszanych schorzeń przez ubezpieczoną, jak i do nadesłanej dokumentacji medycznej.
W przekonaniu Sądu Okręgowego wnioski opinii biegłych były na tyle kategoryczne i przekonujące, że wystarczająco wyjaśniały zagadnienia wymagające wiadomości specjalnych. Całość ustaleń biegłych zawarta w opiniach pisemnych została poddana przez Sąd szczegółowej analizie pod kątem fachowości, rzetelności i logiczności.
Sąd Okręgowy podkreślił, żeM. Ł.nie zgłosiła dalszych wniosków dowodowych, natomiast jej subiektywna ocena stanu zdrowia nie może być przyjęta za podstawę rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie Sądu Okręgowego opinie biegłych oraz zgromadzona dokumentacja medyczna były wystarczające do poczynienia ustaleń dotyczących oceny stanu zdrowia ubezpieczonej oraz jej zdolności do wykonywania pracy.
W konsekwencji na podstawieart. 47714§1 k.p.c., orzekł jak w sentencji wyroku.
Z rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego w Szczecinie nie zgodziła sięM. Ł., wywiodła apelację. Zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, wniosła o jego uchylenie i ponowne rozparzenie sprawy, ewentualnie o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i przyznanie ubezpieczonej prawa do renty na dalszy okres. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że ubezpieczona jest osobą zdolną do pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami, uważa, że stan jej zdrowia nie poprawił się, nadal jest osobą jednooczną. Brak jednego oka ogranicza ubezpieczoną przy wykonywaniu niektórych czynności, zarówno w życiu jaki i w pracy fizycznej, a wiek uniemożliwia jej przekwalifikowanie.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja ubezpieczonejM. Ł.nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty skierowane przeciwko ustaleniu przesłanki niezdolności do pracy, które oparte zostało na wnioskach postępowania Sądu I instancji i opinii biegłych sądowych, w ocenie Sądu odwoławczego pozbawione są merytorycznego uzasadnienia i stanowią jedynie polemikę z prawidłową oceną zgromadzonego materiału dowodowego, abstrahując od obowiązujących w tej mierze regulacji prawnych. Nie może zaś stanowić uzasadnionej podstawy apelacyjnej polemika apelującej z wynikiem postępowania dowodowego i oceną dokonaną w granicach swobodnej oceny dowodów przez Sąd orzekający. Ocena ta może być swobodna, ale nie dowolna, aby nie naruszać granic zakreślonych treścią przepisuart. 233 § 1 k.p.c.Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonane przez Sąd I instancji jest pełna, wszechstronna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania, jest swobodna ale nie dowolna.
Wobec treści apelacji przypomnieć trzeba, że renta z tytułu niezdolności do pracy jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego związanym z istnieniem w organizmie osoby ubezpieczonej stanu chorobowego czyniącego badanego obiektywnie niezdolnym do pracy. Treść orzeczenia lekarza orzecznika ZUS w przedmiocie zmiany kwalifikacji niezdolności do pracy, braku tej niezdolności lub jej ponownego powstania, wydanego po przeprowadzeniu badania lekarskiego, powinna w równym stopniu wynikać zarówno z profesjonalnej oceny stanu zdrowia badanego (wyrok Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2001 r., II UKN 181/00, OSNAPiUS 2002, nr 17, poz. 418), jak i odpowiedniego uwzględnienia biologicznego aspektu niezdolności do pracy z elementami ekonomicznymi, np. posiadanymi kwalifikacjami, możliwością przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, możliwością wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy, celowością przekwalifikowania (art. 13 ust. 1 ustawy rentowej). W postępowaniu sądowym ocena całkowitej bądź częściowej niezdolności do pracy, w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania pracy – weryfikacja orzeczeń lekarzy orzeczników - z zasady wymaga wiadomości specjalnych. W takiej sytuacji, sąd nie może orzekać wbrew opinii biegłych sądowych. Jednak w sprawach o rentę z tytułu niezdolności do pracy ostatecznie zawsze decyduje sąd, gdyż niezdolność do pracy jako przesłanka renty ma tu znaczenie prawne (art. 12 i 13 ustawy o emeryturach i rentach), tak Sąd Najwyższy w wyroku z 3 września 2009 r. (III UK 30/09, LEX nr 537018).
Sąd pierwszej instancji dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych – lekarza specjalisty internisty, okulisty i onkologa, którzy przy uwzględnieniu całokształtu zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej, w tym orzeczenia lekarza orzecznika i komisji lekarskiej ZUS jednoznacznie ocenili, żeM. Ł.nie jest osobą niezdolną do pracy.
Biegła z zakresu onkologii w swojej opinii, stwierdziła u ubezpieczonej istotną poprawę stanu zdrowia. Wskazała, że w wyniku zastosowanego leczenia onkologicznego, uzyskano prawie 6 lat bez wznowy choroby. Leczenie operacyjne, nie upośledza sprawności ustroju w zakresie fizycznym.
Biegła specjalista chorób oczu w opinii stwierdziła, żeM. Ł.jest zdolna do pracy jak każda osoba jednooczna, jedynymi przeciwskazaniami jest praca na wysokości ponad 3 m, przy maszynach w ruchu oraz wszelkie prace wymagające widzenia obuocznego(wykonywanie precyzyjnych czynności, wymagających użycia sprzętu elektrycznego czy ostrego ręcznego). Biegła stwierdziła, że stan układu wzrokowego u ubezpieczonej jest stabilny, przez ponad 5 lat ubezpieczona doskonale zaadoptowała się do jednooczności.
BiegłyG. K.w swojej opinii stwierdził, że schorzenia występujące u ubezpieczonej nie powodowały w przeszłości ani nie powodują obecnie długotrwałej niezdolności do pracy. Nadciśnienie tętnicze przebiega u ubezpieczonej bez powikłań, brak jest dowodów na istnienie zmian narządowych. Jedynie występująca u ubezpieczonej niedokrwistość wymaga systematycznego leczenia, ale nie wpływa ona na zdolność do pracy zarobkowej dotychczas wykonywanej.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego twierdzenia biegłych i dokonaną na ich podstawie ocenę przez Sąd Okręgowy należało uznać za trafną, tym bardziej w kontekście ustalonych przez Sąd I instancji kwalifikacji ubezpieczonej, który ma wykształcenie średnie – technik rolnik, pracowała jako salowa, goniec, pracownik fizyczny w przetwórni ryb, gdzie nadal pracuje – może świadczyć tę pracę z uwzględnieniem przeciwskazań sformułowanych przez biegłych.
Trafnie wskazał Sąd I instancji, że o niezdolności do pracy nie decyduje sam fakt występowania schorzeń, lecz ocena, czy i w jakim zakresie wpływają one na utratę zdolności do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 01.12.2000 r., II UKN 113/00, OSNP 2002/14/343).
Sąd Apelacyjny uznał, że prawidłowo postąpił Sąd I instancji opierając swoje rozstrzygnięcie na powołanych opiniach albowiem wyjaśniają one szczegółowo wszystkie istotne kwestie związane ze stanem zdrowia ubezpieczonej.
Sąd Okręgowy swoje rozstrzygnięcie w sprawie oparł na pełnym materiale dowodowym, uwzględniając także stanowisko ubezpieczonej choćby jej zastrzeżenia do wydawanych opinii. Uzasadnienie Sądu Okręgowego jest pełne, szczegółowe, wnikliwie analizuje schorzenia ubezpieczonej, opinie biegłych i cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Z tych też względów ustalenia faktyczne Sądu I instancji poczynione w sprawie Sąd Apelacyjny przyjął za własne, a także podzielił ocenę prawną dokonaną przez Sąd Okręgowy.
Reasumując, Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 107 w związku z art. 57 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i słusznie oddalił odwołanie ubezpieczonej, albowiem jak zostało ustalone, stan zdrowia ubezpieczonej uległ poprawie (brak wznowy nowotworowej) . Nadto przez ponad 5 lat ubezpieczona doskonale zaadoptowała się do jednooczności co miało wpływ na odzyskanie przez nią zdolności do wykonywania pracy. Jak każda jednooczna osoba z przeciwskazaniem do pracy na wysokości ponad 3 m, przy maszynach w ruchu oraz wszystkich innych prac wymagających widzenia obuocznego, wymagających użycia sprzętu elektrycznego czy ostrego ręcznego. W świetle aktualnej wiedzy medycznej (opinii biegłych) oraz możliwości zawodowych ubezpieczonej jej stan zdrowia nie jest przeciwwskazaniem do podjęcia pracy.
Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do wydania orzeczenia zgodnego z wnioskiem apelacji i na podstawieart. 385 k.p.c.apelację oddalił jako niezasadną.
SSO del. Beata Górska  SSA Anna Polak SSA Barbara Białecka