Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1510/15
Data wyroku: 2016-01-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Bohun, Jacek Gołaczyński, Jan Gibiec
Słowa kluczowe: Bezpodstawne wzbogacenie
Podstawa prawna: art. 410 §2 kc

Sygn. akt I ACa 1510/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 stycznia 2016 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Jacek Gołaczyński (spr.)
Sędziowie: SSA Jan Gibiec
SSA Małgorzata Bohun
Protokolant: Katarzyna Rzepecka
po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. we Wrocławiu na rozprawie
sprawy z powództwaI. J.
przeciwko(...)Sp. z o.o. wP.

o zapłatę
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy
z dnia 28 lutego 2014 r. sygn. akt I C 1540/13

1
oddala apelację;

2
nie obciąża powódki kosztami postępowania odwoławczego;

3
przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Świdnicy na rzecz adw.A. T.10.800 zł wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy oddalił powództwo o zasądzenie 225.000 zł z ustawowymi odsetkami z tytułu nienależnego świadczenia.
Sąd ustalił, że w dniu 24 kwietnia 2003 r.M. B.,L. G. (1)iB. J. (1)utworzyli „(...)" sp. z o.o. wP., pierwotnie działającą podfirmą Szpital (...); wymienieni wspólnicy spółki zostali członkami zarządu.
W celu sfinansowania działalnościspółki (...), pozostającw związku małżeńskim z powódką, udzielił spółce czterech pożyczek: w dniu9 kwietnia 2004 r. w wysokości 150.000 zł, podlegającej spłacie w okresie od dnia31 lipca 2009 r. do dnia 31 lipca 2014 r., termin jej spłaty został najpierw przedłużony do dnia 16 lipca 2016 r., a następnie do dnia 1 stycznia 2018 r., zaciągnięcie tej pożyczki poprzedziła uchwała nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników; w dniu26 maja 2004 r. – 100.000 zł, podlegającej zwrotowi do dnia 23 listopada 2005 r., termin ten był trzy razy przedłużany (do dnia 31 grudnia 2011 r., 31 grudnia 2013 r.i 31 grudnia 2018 r.); w dniu 15 sierpnia 2005 r. – 100.000 zł, podlegającejzwrotowi do dnia 31 grudnia 2012 r., termin ten był dwa razy przedłużany (do dnia31 grudnia 2016 r. i 31 grudnia 2018 r.); w dniu 28 października 2008 r. – 100.000 zł, podlegającej zwrotowi do dnia 31 grudnia 2011 r., termin ten również był dwa razy przedłużany (do dnia 31 grudnia 2013 r. i 31 grudnia 2018 r.).
Powódka w czasie trwania małżeństwa nie interesowała się finansami dotyczącymi prowadzonej przez męża działalności gospodarczej. Około roku2005 r. podczas spotkania zM. B., odbywającego się w domu małżonkówJ., rozmawiano o udzieleniu pożyczek pozwanej przezB. J. (1). Powódka umowę pożyczki z dnia 26 maja 2004 r. znalazła przypadkowo w sierpniu 2013 r., o pozostałych pożyczkach powiedziała jej żona jednego ze wspólników pozwanejspółki (...).
W latach 2004-2005 małżonkowieJ.uzyskiwali dochód z prowadzonej przezB. J. (1)„(...)” sp. j., w 2004 r. wyniósł on 255.693,91 zł. MałżonkowieJ.zgromadzili objęty wspólnością ustawową znaczy majątek w postaci nieruchomości o powierzchni 0,7016 ha, zabudowanej domem o powierzchni 222,8 m(

    2), nieruchomości wŚ., w której wynajmowali bankowi lokal użytkowy i trzy samochody. Ponadto opłacali studia syna i ponosili koszty jego utrzymania.
Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r. rozwiązał przez rozwód małżeństwoI. J.iB. J. (1). W dniu 4 grudnia 2013 r.I. J.wniosła do Sądu Rejonowego wŚ.wniosek o podział majątku wspólnego, z którego wyłączyła wierzytelności z tytułu pożyczek udzielonych przezB. J. (1)pozwanej spółce.
W ocenie Sądu Okręgowego powództwo było nieuzasadnione, ponieważnie ma podstaw do uznania, że umowy pożyczek, zawarte przezB. J. (1)i pozwaną, są nieważne. Umowa pożyczki z dnia 9 kwietnia 2004 r.i z dnia 26 maja 2004 r., podlegające ocenie na podstawieart. 36 § 2 i art. 32 k.r.o., w wersji obowiązującej do dnia 19 stycznia 2005 r., nie wymagały zgody powódki, ponieważ nie były czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, małżonkowieJ.w chwili ich zawierania żyli na wysokiej stopie, a wartośćich majątku wspólnego kilkakrotnie przekraczała wartość udzielonych pożyczek. Pozostałe dwie umowy pożyczek, zawarte już w okresie obowiązywaniaart. 36i art. 37 k.r.o.w wersji po dniu 19 sierpnia 2005 r., nie wymagały zgody powódki, albowiem nie należą one do czynności prawnych wymagających zgody drugiego małżonka.
Sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzutu powódki, że umowy pożyczek zostały zawarte z naruszeniemart. 204 i 210 k.s.h., gdyż taki zarzut mógłby być podniesiony tylko w sporze między członkiem zarządu a spółką. W ocenie Sądu nieuzasadniony jest także zarzut naruszeniaart. 228 k.s.h., ponieważ uchwała wspólników nie stanowi przesłanki ważności zawartych umów pożyczek.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił wyrokSądu pierwszej instancji w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powódki 225.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 24 września 2013 r., oddalił powództwo w pozostałym zakresie, orzekł o kosztach procesu za pierwszą instancję i należnych Skarbowi Państwa kosztach sądowych z tytułu nieuiszczonej opłaty od pozwu,a ponadto oddalił apelację w pozostałej części, orzekł o kosztach postępowania odwoławczego i należnych Skarbowi Państwa kosztach z tytułu nieuiszczonej opłaty od apelacji.
Sąd odwoławczy zaaprobowaną podstawę faktyczną wyroku Sądu Okręgowego uzupełnił na podstawie materiału zebranego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i ustalił, że umowa pożyczki z dnia 9 kwietnia 2004 r. została podpisana w imieniu pozwanej spółki przez dwóch członków zarząduL. G. (1)iM. B., z dnia 26 maja 2004 r. − tylko przezM. B., a z dnia15 sierpnia 2005 r. i z dnia 28 października 2008 r. − przezL. G. (1)iB. J. (1). Po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowejB. J. (1)w dniach 31 lipca 2012 r. i 18 grudnia 2012 r. podpisał aneksy do wszystkich umów pożyczek, w których przedłużono termin zwrotu pożyczek do 2018 r.
Sąd Apelacyjny podzielił natomiast zarzut powódki, że umowy pożyczek są nieważne z powodu zawarcia ich z naruszeniemart. 15 § 1 i 210 § 1 k.s.h.Umowy pożyczek nie zostały bowiem − wbrew wymaganiu przewidzianemuwart. 210 § 1 k.s.h.− zawarte w imieniu spółki przez pełnomocnika ustanowionego uchwałą zgromadzenia wspólników. To oznacza, że spółka przy ich zawieraniunie była należycie reprezentowana, co powoduje ich nieważność (art. 58 § 1 k.c.). Sąd nie podzielił także stanowiska pozwanej, że osoby, które w imieniu spółki podpisały umowy, działały w charakterze pełnomocników, gdyż reprezentowały cały kapitał, ponieważart. 210 § 1 k.s.h.wymaga powołania pełnomocnika uchwałą zgromadzenia wspólników. Sąd podkreślił, że kompetencje wspólników nie są równoznaczne z kompetencjami organu spółki, którym jest zgromadzenie wspólników. Sąd podzielił także wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że nie można, ze względu na potrzebę zapewnienia pewności czynności w obrocie gospodarczym, domniemywać woli podjęcia uchwały w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika. Zdaniem Sądu, nawet gdyby taka uchwała została podjętazgodnie z wymaganiami przewidzianymi wart. 210 § 1, art. 247 i art. 248 k.s.h.,to pełnomocnikiem pozwanej spółki nie mogliby zostać członkowie zarządu z powodu konfliktu interesów, któremu ma zapobiegaćart. 210 § 1 k.s.h.; członkowie zarządu są pozbawieni prawa reprezentacji spółki w sytuacji przewidzianej w przytoczonym przepisie, a przyznanie im tego prawa przez udzielenie pełnomocnictwa byłoby obejściem prawa.
Ze względu na nieważność umów pożyczek pozwana spółka powinna zwrócić powódce odpowiadającą jej udziałowi w majątku wspólnym część wierzytelnościz tytułu pożyczek jako świadczenie nienależne (art. 410 § 2 k.c.). Oddaleniu podlegało jedynie roszczenie o odsetki za okres sprzed dnia 24 września 2013 r., albowiem powódka nie wykazała, że pozwana pozostawała w opóźnieniu od dnia zawarcia umów pożyczek.
Jednocześnie Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania o podział majątku wspólnego małżonkówJ., w którymB. J. (1)domaga się ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym.
Sąd drugiej instancji podzielił zarzut apelującej, że umowy pożyczki z 2004 r. są nieważne także z tego powodu, iż zostały zawarte z naruszeniemart. 36 k.r.o.,ich zawarcie wymagało bowiem, ze względu na to, że stanowiły one czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, zgody drugiego małżonka.
Sąd Apelacyjny uznał także, że przedłużenie terminów zwrotu pożyczekw części dotyczącej wierzytelności przysługującej powódce jest nieważne, albowiem zostało ono dokonane w dniach 31 lipca 2012 r. i 18 grudnia 2012 r., a więc już po ustaniu wspólności ustawowej (22 marca 2012 r.);B. J. (1)nie był zatem uprawniony do przedłużenia terminu zwrotu pożyczek w części dotyczącej wierzytelności przysługującej powódce. Oznacza to, że nawet w wypadku przyjęcia, iż umowy pożyczek są ważne, dochodzone przez powódkę roszczenie jest w przeważającej części wymagalne.
Od wyroku Sądu Apelacyjnego pierwszy raz rozpoznającego sprawę, pozwana wywiodła skargę kasacyjną, opartej na obu podstawach. Pozwana zarzuciła naruszenieart. 36 § 2 k.r.o., w brzmieniu sprzed 19 września 2005 r.,art. 410 § 2 k.c.w związku zart. 15 § 1, art. 17 § 1, art. 210 k.s.h.w związkuzart. 46 k.r.o.iart. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.Powołując się na te podstawy, wniósło uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 2 lipca 2015 r. Sąd najwyższy uchylił wyrok w części uwzgledniającej powództwo i orzekającej o kosztach postępowania za obie instancje i o należnych Skarbowi Państwa opłatach od pozwu oraz apelacji w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniemart. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.przez jego niezastosowanie polega − zdaniem skarżącej− na nieuwzględnieniu jej wniosku o zwieszenie postępowania ze względuna toczące się postępowanie o podział majątku wspólnegoI. J.iB. J. (1), do którego należy stanowiąca przedmiot niniejszego procesu wierzytelność, wszczęte z wniosekI. J.przed wniesieniem pozwuw niniejszej sprawie, jest uzasadniony. Wynika to z tego, że wniosek o podział majątku wspólnego powinien obejmować cały majątek objęty wspólnością majątkową małżeńską, w myśl bowiemart. 1038w związku zart. 46 k.r.o.sądowy podział majątku wspólnego małżonków powinien obejmować cały ten majątek. Okoliczność, żeI. J.we wniosku o podział majątku nie wskazała dochodzonejw niniejszej sprawie wierzytelności z tytułu nienależnego świadczenia nie ma znaczenia. Sąd bowiem, a nie wnioskodawczyni zobowiązany jest do ustaleniaw toku postępowania o podział majątku wspólnego małżeńskiego składu i wartości tego majątku (art. 684 i 619 k.p.c.w związku zart. 567 § 3 k.p.c.). Od obowiązku tego nie zwalnia sądu obciążająca wnioskodawcę powinność wskazanie we wniosku o podział majątku wspólnego tego majątku; ma ona bowiem jedynie ułatwić sądowi ustalenie składu i wartości majątku wspólnego ulegającego podziałowi. Wprawdzie jest możliwy − zgodnie zart. 1038 § 1 k.c.w związku zart. 46 k.r.o.− częściowy podział majątku wspólnego małżeńskiego, jednakże wymaga on wykazaniaw postępowaniu o podział majątku wspólnego ważnych powodów. Tymczasemz dokonanych w sprawie wiążących w postępowaniu kasacyjnym ustaleń faktycznych (art. 39813§ 2 k.p.c.) nie wynika, aby zostały wykazane w rozumieniuart. 1038 § 1 k.c.ważne powody uzasadniające dokonanie częściowego podziału wspólnego majątku małżeńskiegoI. J.iB. J. (1).
W tej sytuacji nie można odeprzeć zarzutu skarżącej, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniemart. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.Rację ma skarżąca, że nie można wykluczyć, że należąca do majątku wspólnego dochodzona w niniejszej sprawie wierzytelność zostanie przyznana w postępowaniu o podział majątkuB. J. (1), a przysługującaI. J.odpowiadająca jej udziałowi w majątku wspólnym wartość tej wierzytelności − uwzględnionaw rozliczeniach związanych z podziałem majątku wspólnego. Dla ustalenia wartości dochodzonej wierzytelności może mieć także znaczenie rozpoznanie zgłoszonegow postępowaniu o podział majątku wspólnego wniosku o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym.
Sąd Najwyższy uznał także, że uwzględniając powództwo, Sąd Apelacyjnynie rozważył w dostatecznym stopniu kwestii legitymacji powódki do dochodzenia wierzytelności z tytułu nienależnego świadczenia powstałego na skutek nieważności umów pożyczek, których nie była ona stroną.
Zobowiązanym do zwrotu nienależnego świadczenia może być tylko jego bezpośredni odbiorca, zaś uprawnionym tylko spełniający to świadczenie. Wniosek taki uzasadnia − co przyjmuje się także w piśmiennictwie − wyraźne postanowienieart. 410 § 2 k.c., a zwłaszcza użyte w nim określenie na oznaczenie zubożonego „ten, kto je (nienależne świadczenie) spełnił” i wzbogaconego „względem osoby, której świadczył”. Oznacza to, że zubożony może żądać zwrotu nienależnego świadczenia, a wzbogacony będzie z tego tytułu zobowiązany, jeżeli przysporzenie przybrało postać świadczenia. W sytuacji, w której źródłem zubożenia lub wzbogacenia nie będzie świadczenie, zajdzie natomiast bezpodstawne wzbogacenie powstałe z innych przyczyn.
Wyjątki od wskazanego wyżej układu podmiotowego kondycji zachodząw wypadku złożonych stosunków zobowiązaniowych, w szczególności stosunków trójstronnych. Podstawa prawna świadczenia (causa) istnieje między innymi podmiotami niż strony przysporzenia. Wadliwośćcausami w konsekwencji nienależność świadczenia ocenia się właśnie z punktu widzenia stosunku kauzalnego, a nie stosunku przysporzenia (zapłaty).
Zasądzając dochodzoną wierzytelność na rzecz powódki, Sąd nie rozważył uprawnienia powódki do żądania zasądzenia tej wierzytelności w przedstawionym wyżej aspekcie. Do rozstrzygnięcia kwestii legitymacji powódki w sprawienie wystarczy odwołanie się do przytoczonych przez Sąd odwoławczy orzeczeń Sądu Najwyższego nie tylko dlatego, że nie dotyczą one − jak w niniejszej sprawie− wierzytelności z tytułu nienależnego świadczenia, ale także dlatego, że wyrażonew uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 stycznia 1975 r., III CZP 82/74 (OSNC 1976, nr 6, poz. 5) stanowisko, iż roszczeń z tytułu wierzytelności należącej do spadku, której dłużnikiem jest jeden ze spadkobierców, mogą dochodzić od niegopozostali spadkobiercy, w części odpowiadającej ich udziałowi w spadku, w trybie procesowym, zostało wyraźnie ograniczone − co uszło uwagi Sądu − do sytuacji,w której nie toczy się sprawa o dział spadku (teza druga uchwały). Zarzut wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniemart. 410 § 2w związku zart. 15 § 1,art. 17 § 1, art. 210 k.s.h.iart. 46 k.r.o.należało zatem uznać także za uzasadniony.
Jednocześnie Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniemart. 36 § 2 k.r.o., w brzmieniu sprzed dnia 19 września2005 r., zmierzał do podważenia stanowiska Sądu Apelacyjnego, że udzielone przezB. J. (1)pozwanej pożyczki z dnia 9 kwietnia 2004 r. i z dnia26 maja 2004 r. były czynnościami przekraczającymi zwykły zarząd majątkiem wspólnym małżonków i wymagały zgody drugiego małżonka. Sąd kasacyjny uznałw tym zakresie, że nie ma potrzeby oceny zasadności tego zarzutu. Wystarczy poprzestać na stwierdzeniu, że jest on nieistotny wobec niekwestionowanego przez skarżącą stanowiska Sądu, iż wszystkie umowy pożyczek są nieważne z powodu zawarcia ich z naruszeniem przepisówKodeksu spółek handlowych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Sąd Apelacyjny uznał, że poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne są prawidłowe i po ich uzupełnieniu przez Sąd Apelacyjny pierwszy raz rozpoznający sprawę, stanowią podstawę do wydania merytorycznego orzeczeniaw sprawie.
W wyroku Sądu Najwyższego, uchylającego wyrok Sądu ApelacyjnegoweW.z dnia 26 czerwca 2014 r. przesądzono kwestię, że decyzjaSądu Apelacyjnego o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie do czasu rozpoznania wniosku o podział majątku wspólnego powódkiI. J.i byłego mężaB. J. (1)była nieuzasadniona. Należało rozważyć, czy istotniewynik tamtego postępowania może skutkować na wynik postępowania w tej sprawie. Przedmiotowa sprawa toczy się bowiem o zwrot świadczenia nienależnego, spełnionego przez byłego męża powódki z ich majątku wspólnego na rzecz pozwanej spółki. Nie budzi już obecnie wątpliwości, że umowy pożyczki z dnia 9 kwietnia2004 r., 26 maja 2004 r., 15 sierpnia 2005 r. i z dnia 28 października 2008 r. były umowami nieważnymi z powodu tego, że zostały one zawarte w sprzecznościz przepisamiKodeksu spółek handlowych, co uznał już prawidłowo Sąd Apelacyjny pierwszy raz rozpoznając sprawę.
Obecnie zatem, należy zbadać czy zawieszenie postępowania może mieć znaczenie dla rozpoznania sprawy o zwrot nienależnego świadczenia. Otóż, zdaniem Sądu Apelacyjnego, zawieszenie postępowania w trybieart. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.nie doprowadzi do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W sprawie bowiem o podział majątku wspólnego powódka, jak potwierdziła także na rozprawie apelacyjnej w dniu 12 stycznia 2016 r., nie zgłosiła do rozliczenia wierzytelności o zwrot świadczenia nienależnego wobec spółki. Postępowanie to nie jest jeszcze zakończone i dlatego powódka może wnosić także o uwzględnienie we wzajemnych rozliczeniach wierzytelności przysługującej małżonkom do osoby trzeciej, który wynikała z majątku wspólnego. Ponadto, w postępowaniu o podział majątku wspólnego jej były mąż złożył wniosek o ustalenie nierównych udziałów w tym majątku. Stąd też, nie jest wiadomo, czy istotnie powódce przysługuje udział w ½ części w majątku wspólnym i czy tym samym, dochodząc zwrotu świadczenia nienależnego od pozwanej spółki, może jej dochodzić w takiej wysokości.
Zasadniczą jednak kwestią, na którą zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w swoim wyroku jest legitymacja procesowa powódki. Otóż, Sąd ten stwierdził, że roszczenie powódki dochodzone niniejszym pozwem oparte jest o przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, a konkretnie o zwrocie świadczenia nienależnego. W sprawie tej bowiem były mąż powódkiB. J. (1)udzielił pożyczek pozwanej spółcei przekazał na ich podstawie pieniądze z majątku wspólnego. Jego zachowanie zatem stanowi świadczenie nienależne, ponieważ przeniesienie korzyści majątkowej z majątku wspólnego na rzecz majątku pozwanej spółki nastąpiło w wyniku zachowania pozwanego przybierającego postać świadczenia. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy i Sąd w tej sprawie jest związany tym poglądem na mocyart. 398(2) k.p.c., czyli wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy po jej przekazaniu do ponownego rozpoznania, w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, zobowiązanym do zwrotu nienależnego świadczenia może być tylko jego bezpośredni odbiorca, zaś uprawnionym tylko spełniający to świadczenie (w tej sprawieB. J. (1)). Stąd też, zdaniem Sądu Najwyższego,art. 410 § 2 k.c.,a zwłaszcza użyte w nim określenie na oznaczenie zubożonego: „ten kto je (nienależne świadczenie) spełnił” i wzbogaconego: „względem osoby, której świadczył”, oznacza, że zubożony może żądać zwrotu nienależnego świadczenia,a wzbogacony będzie z tego tytułu zobowiązany, jeżeli przysporzenie przybrało postać świadczenia, jak w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy uznał zatem, że nie może mieć w tej sprawie zastosowanie także uchwała Sądu Najwyższego z dnia2 stycznia 1975 r., III CZP 82/74, OSNC 1976, nr 6, poz. 5. Uchwała ta odnosi się bowiem do sytuacji, gdy w sprawie roszczeń z tytułu wierzytelności należącej do spadku, której dłużnikiem jest jeden ze spadkobierców, mogą dochodzić od niego pozostali spadkobiercy w części odpowiadającej ich udziałowi w spadku w trybie procesowym, jedynie w sytuacji, gdy nie toczy się sprawa o dział spadku.W niniejszej natomiast sprawie toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego, w której należy rozliczyć także wierzytelność o zwrot świadczenia nienależnego do majątku wspólnego. Na tej podstawie Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny, pierwszy raz rozpoznający sprawęart. 410 § 2 k.c.w zw.zart. 15 § 1 i art. 17 § 1 i art. 210 k.s.h.iart. 46 k.r.o.został uznany za uzasadniony.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Apelacyjny, po rozstrzygnięciu przez Sąd Najwyższy tej sprawy uznał, że powódce nie przysługuje legitymacja procesowa czynna wobec pozwanej spółki jako wzbogaconego w wyniku spełnienia świadczenia nienależnego przezB. J. (1). Jedynie uprawniony do zwrotu świadczenia nienależnego na rzecz pozwanej spółki jest bowiemB. J. (1)i wierzytelność z tego tytułu powinna być rozliczona w podziale majątku wspólnego. Podział majątku wspólnego powinien bowiem obejmować cały majątek wspólny, zgodnie zart. 46 k.r.o.Stąd też apelację ostatecznie należało oddalić (art. 385 k.p.c.).
Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego oraz kasacyjnego opartoo przepisart. 98 k.p.c.w zw. z§ 6 pkt 7 i 13 ust 2 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.