Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 455/15
Data wyroku: 2015-06-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zbigniew Szczuka
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 22 kp

Sygn. akt VII U 455/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Zbigniew Szczuka
Protokolant: aplikant radcowski Tomasz Bęben
po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. w Warszawie
sprawyM. C. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
z udziałemK. K.
na skutek odwołaniaM. C. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 31 marca 2014 r. znak:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że uznaje, iżM. K.jako pracownik u płatnika składekM. C. (1)podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu oraz wypadkowemu od 1 grudnia 2013 r. do 11 października 2014 r.

UZASADNIENIE
Dnia 31 marca 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wydałdecyzję nr (...)na mocy której stwierdził, iżM. K.jako pracownik u płatnika składekM. C. (1)nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 1 grudnia 2013 r.Płatnik składek odebrał przedmiotową decyzję organu rentowego w dniu 2 czerwca 2014 r., zaś ubezpieczony pracownik odebrał ww. decyzję w dniu 3 czerwca 2014 r. za pośrednictwem dorosłego domownika.
W dniu 30 czerwca 2014 r., płatnik składek

M. C. (1)
, złożył do Sądu Okręgowego Warszawa- Praga w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW., odwołanie od ww. decyzji organu rentowego -ZUS(...)Oddział wW.. W uzasadnieniu odwołania,M. C. (1)podniósł, iż przyczyną korzystania przez ubezpieczonego ze zwolnień lekarskich, po upływie kilku dni od nawiązania stosunku pracy, było ciężkie schorzenie w postaci udaru mózgu. Odwołujący podniósł, iż okoliczność faktycznego wykonywania przezM. K.pracy na stanowisku spedytora u płatnika składek mogą potwierdzićM. C. (2),D. C.oraz sam płatnik składek.M. C. (1)zaznaczył, iż po stwierdzeniu niezdolności do pracy ubezpieczonegoM. K., obowiązki spedytora przejęła pracownikE. M.. W uzasadnieniu odwołania,M. C. (1)podkreślił, iż dokument zgłoszeniaM. K.do obowiązkowego ubezpieczeń społecznych został złożony po upływie ustawowego terminu z powodu opóźnień w przekazywaniu dokumentacji pomiędzy odwołującym-Biurem (...), współpracującym z płatnikiem składek oraz organem rentowym.
W odpowiedzi na odwołanie dnia 14 maja 2014 r. organ rentowy- Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW., wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu swojego stanowiska
    Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
podniósł, iż analiza dokumentów pozyskanych w trakcie postępowania wyjaśniającego wykazała, iż nie zostały wskazane wymierne korzyści dla firmy płatnika składek z tytułu zatrudnieniaM. K.. Organ rentowy podkreślił, iż po odejściu na zwolnienie lekarskie ww. pracownika, nikt nie został zatrudniony na jego miejsce. Zdaniem organu rentowego wskazana w odwołaniu pracownicaE. M.została zatrudniona u płatnika składek przed, a nie po powstaniu niezdolności do pracyM. K.. W światle powyższego, organ rentowy podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując, iż umowa o pracę zawarta pomiędzy odwołującym, a płatnikiem składek, została zawarta dla pozoru, w celu uzyskana świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W świetle podniesionej argumentacji, organ rentowy podkreślił, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś odwołanie płatnika składek, jako bezzasadne, winno podlegać oddaleniu (k. 3-4 a.s).
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie ustalił, następujący stan faktyczny:
Płatnik składekM. C. (1)prowadzący działalność gospodarczą pod nazwąM. C. (1)o nr REGON(...)z siedzibą przyul. (...)wW., w dniu 1 grudnia 2013 roku zawarł zM. K.zamieszkałym wW.przyul. (...), umowę o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy, za wynagrodzeniem 2.000,00 zł.M. K.zgodnie z ustaleniami umowy zajął stanowisko spedytora krajowego począwszy od dnia 1 grudnia 2013 roku. W dniu zawarcia umowy o pracęM. K.nie posiadał przeciwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku spedytora, a w dniu 2 grudnia 2013 r. odbył szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, a także zapoznał się z ryzykiem zawodowym związanym z zajmowanym stanowiskiem pracy(na podstawie dokumentacji akt rentowych -a.r., k. nienumerowane).
W dniu 31 marca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW., wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie przebiegu ubezpieczeniaM. K.(dokumentacja akt rentowych). Na podstawie złożonej do ZUS, dokumentacji płatnika składekM. C. (1)oraz ubezpieczonegoM. K.(w tym: kopii umowy o pracę z dnia 1 grudnia 2013 r., zaświadczenia lekarskiego z dnia 30 listopada 2013 r. karty szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy z dnia 2 grudnia 2013 r. oraz wyjaśnień ubezpieczonego, ZUS uznał, iżM. K.nie przedstawił wymiernych dowodów świadczących o faktycznym wykonywaniu pracy u płatnika składek. W ocenie rentowego przedstawione dokumenty stanowią jedynie środek uwiarygodnienia działania stron, które przez zawarta umowę o pracę dążyły do obejścia przepisów prawa i uzyskania jedynie świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych. Mając na względzie powyższe organ rentowy w dniu 31 marca 2014 r. wydał decyzję na mocy, której stwierdził, iżM. K.jako pracownik u płatnika składekM. C. (1), nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 1 grudnia 2013 r. (decyzja, dokumentacja akt rentowych).
Od powyższej decyzji organu rentowego, płatnikM. C. (1), złożył w dniu 30 czerwca 2014 r. za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziału wW., odwołanie do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, inicjując tym samym niniejsze postępowanie odwoławcze (k. 2 a.s).
W toku postępowania Sąd Okręgowy powziął informację, iżM. K.występujący w niniejszej sprawie w charakterze zainteresowanego, zmarł w dniu 11 października 2014 r. (k. 30, 35 a.s.). Powyższe skutkowało zawieszeniem przez Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, postępowania w sprawie w dniu 27 stycznia 2015 r. (k. 30 a.s). Następnie wobec ustalenia personaliów następcy prawnego zmarłegoM. K., Sąd Okręgowy wezwał w charakterze zainteresowanegoM. K., z udziałem której w dniu 23 marca 2015 r. podjął zawieszone postępowanie w sprawie (k. 49 a.s).
W dalszym toku postępowania, Sąd Okręgowy ustalił, że płatnik składekM. C. (1)prowadzi działalność gospodarczą o numerze REGON(...), której głównym przedmiotem jest transport drogowy towarów. Wskazana działalność gospodarcza jest firmą rodzinną.M. C. (1)jest mężem córki żony zmarłegoM. K.z pierwszego małżeństwa. Przed zatrudnieniem w firmieM. C. (1),M. K.pracował na stanowisku Ochroniarza wfirmie (...)w porach nożnych na podstawie umowy zlecenia. W pierwszym miesiącu zatrudnieniaM. K.tj. w miesiącu grudniu 2013 roku, płatnik składek wraz z pracownikiemD. C.prowadzili szkolenie z programu komputerowego(...), na podstawie któregoM. K.został wdrożony do obsługi technicznej samochodów ciężarowych. Po okresie wdrożeniaM. K.pracował samodzielnie na stanowisku spedytora. Dodatkowo w weekendy ubezpieczony pracował jako pomocnikM. C. (1). Na miejsce zmarłegoM. K., płatnik składek zatrudnił nowego pracownika w osobieE. M.. (dokumentacja a.r, zeznania świadkówD. C.,M. C. (2), odwołującego oraz zainteresowanej k. 81-85 a.s. ).
W Na podstawie dokumentacji medycznejM. K., Sąd Okręgowy ustalił iż przed śmiercią, ubezpieczony był poddawany intensywnemu leczeniu guza mózgu – prawego styku czołowo-ciemieniowego oraz znajdował się w ciężkim stanie po operacji raka przełyku. Powyższe schorzenia, na które ubezpieczony chorował powstały w styczniu 2014 r. W dniu 7 stycznia 2014 r, ubezpieczony znalazł się w szpitalu z powodu ich nasilenia. Decyzją lekarza orzecznika ZUS z dnia 8 lipca 2014 r. ubezpieczony został uznany za osobę całkowicie niezdolną do pracy. Organ rentowy w oparciu o powyższe orzeczenie przyznałM. K.prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w okresie od 1 czerwca 2014 r. do 31 lipca 2015 r. (k. 58-63 a.s).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz aktach organu rentowego. W ocenie Sądu dokumenty te w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Żadna ze stron nie kwestionował ich autentyczności, a Sąd nie znalazł podstaw by uznać, że są one niewiarygodne. Sąd Okręgowy oparł się również na zeznaniach świadkówD. C.iM. C. (2), zeznaniach odwołującego płatnika składek-M. C. (1), a także zainteresowanejK. K.(k. 81-85 a.s.). Zeznania te Sąd uznał za wiarygodne, spójne i korespondujące z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, stanowiła w ocenie Sadu podstawę do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieM. C. (1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Odział wW.z dnia 31 marca 2014 r. nr(...)podlega uwzględnieniu i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.
Zgodnie zart. 6 ust. 1w związku zart. 8 ust. 1, 11 ust. 1, 12 ust. 1 oraz 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają pracownicy, przez których rozumie się osoby pozostające w stosunku pracy.
Art. 22 §1 k. p.stanowi, iż przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Z powyższej normy wynikają cechy jakim musi odpowiadać umowa, aby mogła być zakwalifikowana jako umowa o pracę. Zarówno literatura przedmiotu, jak też orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego wyszczególnia następujące cechy stosunku pracy: stroną zobowiązaną do pracy (pracownikiem) jest osoba fizyczna, zobowiązuje się ona do pracy w zamian za wynagrodzenie (odpłatność pracy), przedmiotem umowy ze strony pracownika jest samo pełnienie (wykonywanie) pracy, pracownik nie jest obciążony ryzykiem realizacji zobowiązania, pracownik obowiązany jest świadczyć pracę osobiście, pracownik w realizacji zobowiązania jest podporządkowany. Tak więcartykuł 22 k. p.określa podstawowe cechy charakterystyczne stosunku pracy i zarazem jego podstawowy cel społeczno-gospodarczy. Jest to relacja prawna między pracownikiem, a zakładem pracy, której główną treść stanowi zobowiązanie się pracownika do ciągłe, osobistego wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem (w warunkach organizacyjnego podporządkowania), a pracodawcy do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. W każdej sytuacji tego rodzaju szczegółowego wyjaśnienia wymaga, czy pomiędzy stronami nastąpiło nawiązanie stosunku pracy, rezultatem czego będzie skutek wynikający z systemu prawa ubezpieczeni społecznych w postaci podlegania pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu, czy też zgłoszenie do ubezpieczenia ma charakter fikcyjny, a to z tej przyczyny że pomimo zawartej umowy o pracę nie nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że do istnienia stosunku pracy nie jest wystarczające samo formalne zawarcie umowy o prace, czy też formalne prowadzenie dokumentacji pracowniczej lecz faktyczne realizowanie treści tej umowy. W sytuacji gdy po zawarciu umowy o pracę pracownik podjął pracę i wykonywał ją, nie sposób mówić o pozorności złożonych oświadczeń woli, zawarcia umowy o pracę. Na gruncie podlegania ubezpieczeniom społecznym, w związku z nawiązaniem stosunku pracy orzecznictwo wskazuje, że umowę o pracę uważa się za zawartą dla pozoru, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie o pracę jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a osoba wskazana jako pracodawca nie będzie z jej pracy korzystać (vide: wyrok SN z 4.08.2005r. II UK 321/01). Do zawarcia umowy o pracę stosuje się bowiem odpowiednio na podstawie odesłania zawartego wart. 300 k.p.przepisy części ogólnejKodeksu Cywilnegoodnoszące się do wad oświadczenia woli (art. 82-88 k.c.)
Zgodnie zart. 83 § 1 zdanie 1 k.c.nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru.Art. 83 k.c.charakteryzuje czynność prawną pozorną poprzez wskazanie jej elementów, które musza wystąpić łącznie: oświadczenie woli musi być złożone tylko dla pozoru, oświadczenie woli musi być złożone drugiej stronie, adresat oświadczenia woli musi zgadzać się na dokonanie czynności prawnej jedynie dla pozoru. Złożenia oświadczenia woli dla pozoru oznacza, że osoba oświadczająca wolę w żadnym wypadku nie chce by powstały skutki prawne jakie zwykle prawo łączyć ze składanym przez nią oświadczeniem. Brak zamiaru wywołania skutków prawnych oznacza, że osoba składająca oświadczenie woli albo nie chce w ogóle wywołać żadnych skutków prawnych, albo też chce wywołać inne, niż wynikałoby ze złożonego przez nią oświadczenia woli.
W warunkach kiedy po zawarciu umowy o pracę pracownik podjął i wykonywał pracę, a pracodawca świadczenie to przyjmował, nie można mówić o pozorności złożonych oświadczeń woli zawarcia umowy o pracę (vide: wyrok SA w Gdańsku z 11.01.2007r. III AUa 2565/06). Wskazać przy tym należy, że wykazanie okoliczności decydujących o nieważności umowy o pracę obciąża tego kto powołuje się na te fakty (art. 6 k. c.w zw. zart. 300 k. p.).
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budziło wątpliwości Sądu, że celem zawarcia umowy o pracę płatnika składekM. C. (1)zM. K.była wola rzeczywistego świadczenia tej pracy, a występująca w charakterze zainteresowanegoK. K.oraz pozostali świadkowie zatrudnienia potwierdzili, iż zatrudnienie to było faktycznie wykonywane(k. 81-85 a.s.).
Ubezpieczony posiadał zarówno stosowne kwalifikacje (ukończył szkolenie z programu komputerowego(...)), pozwalające na ustalenie wynagrodzenia w umówionej wysokości, wykonywał czynności techniczno spedycyjne, związane z obsługą programu komputerowego, wykonywał nadto dodatkowe czynności jako pomocnik pracodawcy w weekendy. Powyższe wynika z dokumentacji akt sądowych jak również z zeznań odwołującego i świadków złożonych na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r.(k. 81-85 a.s).
Dokonując analizy zasadności stanowiska ZUS co do pozorności umowy o pracę z dnia 1 grudnia 2013 roku, Sąd Okręgowy zauważył, że okoliczności wskazywane przez organ rentowy w treści decyzji z dnia 31 marca 2014 r. uzasadniające stwierdzenie o nie podleganiu przez zmarłegoM. K.obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umowy o pracęfirmie (...)- są niewystarczające do zajęcia takiego stanowiska. Przede wszystkim tezy organu rentowego nie zostały poparte jakimikolwiek uzasadnionymi okolicznościami i stanowią jedynie kompilację niezależnych od siebie czynników. Zdaniem Sądu Okręgowego zarzuty przedstawione przez organ rentowy, które legły u podstaw spornej decyzji są całkowicie nieuzasadnione. Przeprowadzone w sprawie postępowanie odwoławcze w sposób nie budzący wątpliwości Sadu wykazało, że ubezpieczonyM. K.w okresie zatrudnienia faktycznie w pierwszej kolejności odbywał szkolenie, a następnie wykonywał obowiązki spedytora, natomiast niezależna od niego okoliczność pogorszenia stanu zdrowia nie mogła stanowić podstawy pozbawienia ubezpieczonego prawa do zabezpieczenia społecznego począwszy od dnia nawiązania przedmiotowego stosunku pracy do dnia zgonu ubezpieczonego.
Konkludując Sąd Okręgowy w oparciu o materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie po przeprowadzeniu postępowania sądowego zgodnie z powołanymi powyżej przepisami, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji wyroku.
(...)
(...)