Sąd Rejonowy w Ciechanowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1313/14
Data wyroku: 2015-09-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lidia Grzelak
Słowa kluczowe: Skarga Pauliańska
Podstawa prawna: art. 527 kc
Teza: I powództwo oddala;
II zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2400,00 zł ( dwa tysiące czterysta złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;
III przyznaje r. pr. za pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu powódki wynagrodzenie w wysokości 2400,00 zł ( dwa tysiące czterysta złotych ) wraz z podatkiem VAT w wysokości 23 % od tej sumy;
IV przyznaną w pkt III kwotę nakazuje Kasie Sądu Rejonowego w Ciechanowie wypłacić r. pr.  tymczasowo z sum budżetowych;
V koszty pełnomocnika z urzędu powódki orzeczone w pkt III przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt I C 1313/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 września 2015 r.
Sąd Rejonowy w Ciechanowie Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Lidia Grzelak
Protokolant Patryk Burdecki
po rozpoznaniu w dniu 1 września 2015 r. w Ciechanowie
sprawy z powództwaO. N.
przeciwkoJ. N.iI. Ł.
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
I powództwo oddala;
II zasądza od powódkiO. N.na rzecz pozwanejI. Ł.kwotę 2400,00 zł ( dwa tysiące czterysta złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;
III przyznaje r. pr.A. O.za pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu powódkiO. N.wynagrodzenie w wysokości 2400,00 zł ( dwa tysiące czterysta złotych ) wraz z podatkiem VAT w wysokości 23 % od tej sumy;
IV przyznaną w pkt III kwotę nakazuje Kasie Sądu Rejonowego w Ciechanowie wypłacić r. pr.A. O.tymczasowo z sum budżetowych;
V koszty pełnomocnika z urzędu powódkiO. N.orzeczone w pkt III przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.
Sygn. akt I C 1313/14

UZASADNIENIE
W dniu 27 listopada 2014 r.O. N.wniosła do Sądu Rejonowego w Ciechanowie pozew przeciwkoJ. N.iI. Ł., w którym wniosła o uznanie czynności prawnej – umowy darowizny nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadziksięgę wieczystą KW (...), zawartej pomiędzy pozwanymi w dniu 14 lutego 2014 r. przed notariuszem Renatą Nasierowską prowadzącą Kancelarię Notarialną wC.Rep. A Nr(...)za bezskuteczną wobec powódkiO. N.. Ponadto powódka wnosiła o zasądzenie zwrotu kosztów procesu.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r. Referendarz Sądowy ustanowił dla powódkiO. N.pełnomocnika w urzędu w osobie radcy prawnego.
PozwaniJ. N.iI. Ł.wnosili o oddalenie powództwa.
PozwanaI. Ł.wnosiła ponadto o zasądzenie na jej rzecz od powódkiO. N.zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Pełnomocnik z urzędu powódkiO. N.wnosił o przyznanie wynagrodzenia za pełnienie obowiązków.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 14 lutego 2014 r.J. N.iI. Ł.zawarli przed notariuszem Renatą Nasierowską prowadzącą Kancelarię Notarialną wC.Rep. A Nr(...)umowę darowizny nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadziksięgę wieczystą KW (...)( bezsporne ).
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ciechanowie Urszula Perdjan prowadzi w sprawie Kmp(...)z wniosku małoletnich wierzycielekK. N.iW. N.reprezentowanych przez przedstawicielkę ustawowąO. N.– matkę postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowiJ. N.o świadczenia alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego, stanowiącego ugodę zawartą przed Sądem Rejonowym w Ciechanowie w dniu 31 stycznia 2013 r. w sprawie III RC(...), zaopatrzoną w sądową klauzulę wykonalności. Wysokość alimentów wynosi 500,00 zł na rzecz każdej z małoletnich wierzycielek. Zawiadomienie o wszczęciu egzekucji dłużnikJ. N.otrzymał 26 marca 2013 r. Postępowanie egzekucyjne jest w znacznym stopniu bezskuteczne. Komornik Sądowy ustalił w marcu 2014 r. że nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadziksięgę wieczystą KW (...), nie stanowi własności dłużnika ( akta Kmp(...)k. 33 – 71 ).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt sprawy egzekucyjnej Kmp(...)Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ciechanowie Urszuli Perdjan, mając na uwadze, że stan fatyczny w sprawie jest pomiędzy stronami bezsporny.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą roszczenia powódkiO. N.w sprawie niniejszej jestart. 527 § 1 kc, który to stanowi, iżgdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Jest to tzw. skarga pauliańska, instytucja wywodząca się z prawa rzymskiego i mająca na celu ochronę wierzyciela przed nieuczciwym działaniem dłużnika pozbywającego się swego majątku w celu uniemożliwienia bądź też utrudnienia egzekucji wierzytelności.
Przesłankami skargi pauliańskiej zgodnie zart. 527 kcsą:
1) dokonanie przez dłużnika z osobą trzecią czynności prawnej, na skutek, której osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową oraz doszło do pokrzywdzenia wierzycieli,
2) działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli,
3) wiedza lub możliwość ( przy zachowaniu należytej staranności ) dowiedzenia się o tym przez osobę trzecią.
W kolejnych przepisach ustawodawca zawarł definicję pokrzywdzenia wierzycieli wskazując wart. 527 § 2 kpc, iżczynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. Ponadto wart. 527 § 3 kczawarł domniemanie prawne, iżjeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Wreszcie w przepisieart. 528 kcwskazał, iżjeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Wskazać również należy, że zgodnie zart. 529 kc, jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny.
Bezsporne w sprawie niniejszej było to, iżJ. N.od 31 stycznia 2013 r. jest dłużnikiem z tytułu alimentów przysługujących małoletnim wierzycielkomW. N.iK. N.. W dniu 20 marca 2013 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ciechanowie Urszula Perdjan w sprawie Kmp(...)wszczęła postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowiJ. N.o świadczenia alimentacyjne. Małoletnie wierzycielki w sprawie Kmp(...)reprezentowane są przez przedstawicielkę ustawowąO. N.– matkę.
Bezspornym jest również, żeJ. N.w dniu 14 lutego 2014 r. zawarł z siostrąI. Ł.przed notariuszemR. N.prowadzącą Kancelarię Notarialną w Ciechanowie Rep. A(...)umowę darowizny nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadziksięgę wieczystą KW (...).
Analiza akt postępowania egzekucyjnego wskazuje, że postępowanie egzekucyjne jest bezskuteczne.
Bezspornym jest również w niniejszej sprawie, że powódkaO. N.nie jest wierzycielem pozwanegoJ. N..
Przed merytorycznym rozstrzygnięciem zasadności zgłoszonego powództwa należało w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności rozstrzygnąć kwestię posiadania przez powódkęO. N.legitymacji czynnej do wystąpienia z niniejszym powództwem, albowiem ma to dla sprawy istotne i pierwszorzędne znaczenie, warunkujące jej dalszą analizę.
Legitymacja materialna, a więc posiadanie prawa podmiotowego lub interesu prawnego do wytoczenia powództwa stanowi przesłankę materialną powództwa, a jej brak stoi na przeszkodzie udzieleniu ochrony prawnej. Brak legitymacji materialnej ( czynnej lub biernej ) skutkuje co do zasady oddaleniem powództwa. W odróżnieniu od zdolności sądowej i zdolności procesowejKodeks postępowania cywilnegonie zawiera definicji legalnej legitymacji procesowej. W nauce prawa postępowania cywilnego, jak i w praktyce sądowej przyjmuje się jednak na ogół, że legitymacja procesowa jest właściwością podmiotu, w stosunku do którego sąd może rozstrzygnąć o istnieniu albo nieistnieniu indywidualno – konkretnej normy prawnej przytoczonej w powództwie. Legitymacja procesowa jest więc zawsze powiązana z normami prawa materialnego. Sąd dokonuje oceny istnienia legitymacji procesowej strony w chwili orzekania co do istoty sprawy a stwierdziwszy brak legitymacji procesowej ( zarówno czynnej, jak i biernej ), zamyka rozprawę i wydaje wyrok oddalający powództwo.
W ocenie Sądu w realiach przedmiotowej sprawy uznać należało, iż powódkaO. N.nie posiada legitymacji czynnej do wystąpienia z powództwem na podstawieart. 527 kc.Jak wskazano powyżej, bezspornym jest, że nie jest wierzycielem dłużnikaJ. N., a tylko wierzyciel ( lub jego następca prawny ) posiada legitymację czynną wystąpienia z powództwem w trybieart. 527 kc, co wynika wprost z treści tegoż przepisu. W niniejszej zatem sprawie uprawnienie to przysługuje małoletnim wierzycielkomJ. W.N.iK. N., których przedstawicielem ustawowym jest ich matkaO. N.. Z treści pozwu, jak też stanowiska zajętego przez powódkęO. N.( jej pełnomocnika z urzędu ) na rozprawie w dniu 1 września 2015 r., wynika, że powódkaO. N.działa we własnym imieniu, a nie jako przedstawicielka ustawowa małoletnich wierzycielek.
W związku z powyższym, uznając, że powódceO. N.nie przysługuje legitymacja czynna w niniejszym procesie, Sąd pominął badanie dalszych przesłanek dotyczących skargi pauliańskiej (art. 527 § 2 i 3 kc,art. 528 kc,art. 529 kc) i oddalił powództwo w całości ( pkt I wyroku ).
Sąd obciążył powódkęO. N.zwrotem kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanejI. Ł.stosownie doart. 98 kpcw przepisamirozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Jednocześnie Sąd w pkt III - V niniejszego wyroku przyznał pełnomocnikowi powódkiO. N.za pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu wynagrodzenie w wysokości po 2400,00,00 zł wraz z podatkiem VAT w wysokości 23 % od tej sumy, stosownie do § 6 pkt 5 w zw. z§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.