Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1623/13
Data wyroku: 2015-10-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Roman Troll, Lucyna Morys-Magiera, Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Podział Majątku Wspólnego
Podstawa prawna: art. 45 kro

Sygn. akt III Ca 1623/13

POSTANOWIENIE
Dnia 14 października 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący - Sędzia  SO Leszek Dąbek (spr.)
Sędziowie:    SO Lucyna Morys - Magiera
SR (del.) Roman Troll
Protokolant   Dominika Tarasiewicz
po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuK. G.
z udziałemH. G.
o podział majątku wspólnego
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 3 czerwca 2013r., sygn. akt I Ns 845/10
postanawia:

1
odrzucić apelację w części zaskarżającej nieistniejące orzeczenie o zasadności wniosku wnioskodawczyni o rozliczenie nakładów z majątku wspólnego na majątki osobiste wnioskodawczyni i uczestnika postępowania;

2
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.

SSR (del.) Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Lucyna Morys – Magiera
Sygn. akt III Ca 1623/13

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gliwicachw postanowieniu z dnia 03 06 2013r. ustalił,że w skład majątku wspólnegoK. G.iH. G.wchodzą: samochód markiM.; szafa w łazience; meble kuchenne wraz z kuchenkąi lodówką; obrazy 3 sztuki; suszarka do prania; lampy 2 sztuki o łącznej wartości 63.000 zł (pkt I), dokonał podziału majątku wspólnego w ten sposób, że ruchomości wskazane w punkcie I przyznał uczestnikowi postępowaniaH. G.(pkt II), zasądził od uczestnika postępowaniaH. G.na rzecz wnioskodawczyniK. G.kwotę 31.500 zł, płatne w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia, wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnieniaw płatności (pkt III); kosztami postępowania obciążył wnioskodawczynię, uczestnika postępowania i Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Gliwicach w zakresie w jakim je ponieśli (pkt IV).
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia wskazał, że w czasie trwania małżeństwa uczestnicy postępowania pozostawali w ustroju ustawowej wspólności majątkowej, unormowanej przepisamiart. 31 i nast. k.r.i o. Od 1991-1996 pozostawali w nieformalnym związku. Związek małżeński zawarli w 1996 roku, czyli w czasie kiedy uczestnik postępowania miał 56 lat i za sobą 38 lat pracy. Uczestnik posiadał pieniądze od swojego ojca w kwocie 300.000 marek, miał również oszczędności zgromadzone jeszcze przed ślubem. Ponadto wskazał, że zarówno mieszkaniewW.oraz dom wA.był przedmiotem darowizny, a zatem stanowiły składniki majątku osobistego. Środki ze sprzedaży nieruchomości wA.- 495.000 marek uczestnik przeznaczył na sfinansowanie nakładów na nieruchomośćwB.. Ponadto uczestnik dysponował jeszcze pieniędzmi ze sprzedaży mieszkania wW.(92 000 euro). Wszystkie zatem nakłady zarówno na nieruchomość wA.jak i na nieruchomość wB.dokonane zostałyz majątku osobistego uczestnika postępowania. Sąd wyłączył do odrębnego rozpoznania sprawę z powództwaH. G.przeciwkoK. G.o zapłatę.W niniejszym postępowaniu dokonał rozliczenia rzeczy ruchomych, które wychodziły w skład majątku wspólnego uczestników. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520§1 k.p.c.
Orzeczenie zaskarżyławnioskodawczyniK. G.w zakresiew jakim Sąd pominął rozstrzygnięcie o nakładach dokonanych z majątku wspólnego na majątek osobisty i zasadach jego zwrotu, wnosząc o zmianę orzeczenia w tej częścii ustalenie, że nakłady na nieruchomość wB.zostały dokonane z majątku wspólnego stron oraz przeniesienie na podstawie 231§ 2 k.c.własności tej nieruchomości na uczestnika postępowania z obowiązkiem dokonana na rzecz wnioskodawczyni spłaty w wysokości połowy wartości tych nakładów oraz całej wartości nieruchomości gruntowej oraz w zakresiepunktu IVw jakim Sąd nie zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni zwrotu kosztów postępowania, które poniosła w niniejszej sprawie.
Zarzuciła, że przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia naruszono prawo procesowe i materialne, regulacje :

-

art. 231 § 2 k.c.poprzez jego niezastosowanie, mimo wyraźnego wniosku w tym zakresie i pominięcie tegoż wniosku przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy;

art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 6 k.c.poprzez nieprawidłowe ich zastosowaniei przyjęcie przez Sąd założenia, iż uczestnik postępowania składając do akt dokumenty w języku niemieckim bez ich przetłumaczenia udowodnił swe twierdzenia dotyczące źródeł pochodzenia środków finansowych na zakup nieruchomości wW.lub budowę domu wB.;

art. 233 § 2 k.p.c.poprzez brak oceny jakie znaczenie nadać milczącej postawie uczestnika postępowania wobec skierowanego do niego wniosku o wyrażenie zgody na dostarczenie dokumentacji przez notariusza niemieckiego mimo złożonego zobowiązania na rozprawie z dnia 2 06 2011r.;

art. 232 § 1 k.p.c.w zw. zart. 244 § 1 k.p.c.poprzez błędne oparcie się na dokumentach przedłożonych przez uczestnika i przyjęcie za wykazane faktów dotyczących zbywania i nabywania nieruchomości na terenie Niemiec;

art. 256 k.p.c.w zw. zart. 5 § 1 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnychpoprzez niczym nieuzasadnione przyjęcie w poczet materiału dowodowego nieprzetłumaczonej na język polski dokumentacji sporządzonej w języku niemieckim

art. 233 § 1 k.p.c.poprzez brak wszechstronnego rozważenia i niedokonanie przez sąd pierwszej instancji oceny wiarygodności zebranego materiału sporządzonego wyłącznie w języku niemieckim; całkowite pominięcie faktu,iż uczestnik potwierdził, że w trakcie trwania związku małżeńskiego stron doszło do spłaty długu hipotecznego z majątku wspólnego stron; błędne ustalenie jakoby nakłady na nieruchomość wB.stanowiące majątek osobisty wnioskodawczyni zostały w całości poczynione wyłącznie z majątku osobistego uczestnika; pominięcie w ustaleniach faktycznych, iż uczestnikw 1999 r. zakupił dla siebie prywatne ubezpieczenie za kwotę 205 000 DM oraz błędne ustalenie, iż na rzecz wnioskodawczyni zostało zakupione prywatne ubezpieczenie za kwotę 205 000 DM; sprzeczność ustaleń Sądu zawartychw postanowieniu z treścią materiału dowodowego polegającą na przyjęciu przez Sąd jakoby uczestnik postępowania „ w czasie kiery pracował zarabiał około 35 000 marek”; ponadto niewskazanie przyczyn, na jakich sąd się oparł, nie dając wiary zeznaniom świadków powołanych przez wnioskodawczynię;

art. 217 § 1 k.p.c.poprzez oddalenie wniosku dowodowego zgłoszonego dnia17 lutego 2012r. o dopuszczenie dowodu z postaci opinii innego biegłego celem ustalenia prawidłowej wartości rynkowej nieruchomości gruntowej położonejwB.;

art. 520 § 1 k.p.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji kiedy interesy stron są ewidentnie wzajemnie sprzeczne.;

art. 520 § 1 k.p.c.iart. 103 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i ustalenie, iż każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Ponadto wnioskodawczyni zarzuciła nieważność postępowania wynikającaz okoliczności ewidentnego pozbawienia wnioskodawczyni możliwości obrony jej praw wobec faktu zaliczenia przez sąd w poczet materiału dowodowego dokumentów, których treści uczestnik postępowania nigdy nie przedłożył na język urzędowy czym pozbawił wnioskodawczynię możliwości zapoznania się z ich treścią.
Uczestnik postępowaniaH. G.domagał się oddalenia apelacji
oraz zasądzenia na jego rzecz od wnioskodawczyni zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu podniósł, iż Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny po przeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania dowodowego. Wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni wszystkie dokumenty były przetłumaczone, wydana przez biegłego opinia była rzetelna i niesprzeczna. Sąd prawidłowo ustalił,
że mieszkanie wW.stanowiło majątek odrębny uczestnika, a środki pochodzące z jego sprzedaży przeznaczone zostały na dom wB..
Sąd Okręgowy zważył co następuje :
Wnioskodawczyni między innymi żądała „ustalenia, że w skład majątku” uczestników postępowania wchodzą : nakłady na nieruchomość w miejscowościB., gminaR.zabudowanej w latach 2001-2002 domem jednorodzinnym oraz wolnostojącym budynkiem gospodarczym wraz z garażem o łącznej wartości 400.000zł oraz nakłady na nieruchomości położonej w Niemczech w miejscowości(...)A.”B.27 zabudowanej w latach 1996-2001”.
W istocie zatem wnosiła ona o rozliczenie tych nakładów jako nakładów
z majątku wspólnego na majątki osobiste uczestników postępowania, a jej wniosek
w tej części miał prawne odrębne umocowanie w regulacjiart. 45 k.r.o.
Nakłady te nie stanowią zatem składników majątku wspólnego i wobec zgłoszenia przez wnioskodawczynie formalnego wniosków o ich rozliczenie należało formalnie orzec o ich zasadności i w sentencji zaskarżonego orzeczenia zawrzeć jednoznacznie wyrzeczenia o ich zasadności, czego nie uczyniono.
Dlatego w tej części apelacja zaskarża nieistniejące rozstrzygnięcie, wobec czego jest ona niedopuszczalna w rozumieniu 370k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.,
co z mocy tej regulacji prowadziło do jej odrzucenia.
Brak powyższego rozstrzygnięcia powoduje przy tym, że nie jest możliwa instancyjna kontrola zasadności i skutecznie zaskarżonego w ramach apelacji rozstrzygnięcia zawartego w punkcie III zaskarżonego postanowienia (dotyczy ono bowiem w istocie łącznego rozliczenia dopłaty i roszczeń z tytułu poniesionych nakładów z majątku wspólnego) oraz co należy podkreślić uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia powoduje, że skarżąca nie będzie mogła w przyszłości dochodzić rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na jej majątek osobisty i majątek osobisty uczestnika postępowania (art. 567 § 3 k.p.c.w związkuart. 688 k.p.c.iart. 618 § 3 k.p.c.)
Czyni to w tej części apelacje uzasadnioną, co w połączeniu z nierozpoznaniem przez Sąd Rejonowy sprawy w części dotyczącej wskazanych powyżej nakładów
z majątku wspólnego na majątki osobiste uczestników postępowania skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Reasumując z podanych względów na mocy regulacjiart. 370 k.p.c.
w związku zart. 13 § 2 k.p.c.odrzucono apelację skarżącej w części zaskarżającej nieistniejące orzeczenie o zasadności jej wniosku o rozliczenie nakładów z majątku wspólnego na majątki osobiste wnioskodawczyni i uczestnika postępowania oraz uwzględniając apelację jako uzasadnioną w pozostałej części uchylono zaskarżone orzeczenie i przekazano sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania w oparciu o regulacjęart. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.
Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę i formalnie rozpozna wnioski wnioskodawczyni o rozliczenie nakładów z majątku wspólnego na majątki osobiste wnioskodawczyni i uczestnika postępowania.
W toku rozpoznania sprawy zobowiąże pełnomocnika wnioskodawczyni
do jednoznacznego oświadczenia się czy wnosi o dokonanie przez Sąd tłumaczenia
z języka niemieckiego na język polski dokumentów wskazanych w czasie rozprawy apelacyjnej w dniu 14 10 2015r. i czy wnosi o ponowne przeprowadzenie z nich dowodu oraz czy ponawia wskazany w apelacji wniosek dowody o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.
W przypadku zgłoszenia takich wniosków formalnie je rozpozna a dopuszczone dowody prawidłowo przeprowadzi.
Orzekając ponownie w sprawie zadba o to, żeby w sentencji orzeczenia zostały zawarte formalne orzeczenia (pozytywne albo negatywne) o zasadności wniosków wnioskodawczyni o rozliczenie nakładów z majątku wspólnego na majątki osobiste wnioskodawczyni i uczestnika postępowania.