Sąd Rejonowy w Sokółce
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 62/15
Data wyroku: 2015-04-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Przelew Wierzytelności
Podstawa prawna: art. 6 kc

UZASADNIENIE
W pozwie złożonym do elektronicznego postępowania upominawczego pełnomocnik(...) Banku S.A.z siedzibą weW.wniósł o zasądzenie od pozwanej goR.L.na rzecz mocodawcy następujących kwot: 628,63 zł – z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, 3.970,00 zł – z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP, liczonymi od dnia 21 listopada 2014 r. do dnia zapłaty, i 131,00 zł. Pełnomocnik powoda wniósł nadto o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu.
W uzasadnieniu pisma inicjującego niniejszy proces pełnomocnik powodowego banku wskazał, iż w dniu 1 września 2013 r.(...) Bank S.A.z siedzibą weW.nabyłprzedsiębiorstwo (...) SAoraz wierzytelności z tytułuumowy (...)z dnia 13 sierpnia 2013 r.
(...) Banku S.A.z siedzibą weW.wskazał nadto, iż w dniu 13 sierpnia 2013 r. pomiędzy pozwanąR.L.a stroną powodową(...) Bank S.A.została zawarta umowa kredytu o numerze(...). Pozwana zobowiązała się spłacać kredyt z dnia 13 sierpnia 2013 r. o numerze(...)w miesięcznych ratach. Do dnia dzisiejszego należność wynikająca z przedmiotowej umowy nie została w całości spłacona. W związku z rażącym naruszeniem przez pozwaną warunków umowy (brakiem spłat), bank wypowiedział umowę. Po upływie okresu wypowiedzenia, w dniu 7 marca 2014 r., całe zobowiązanie zostało postawione w stan natychmiastowej wymagalności. Pomimo upływu wyznaczonego w ten sposób ostatecznego terminu spłaty zobowiązania, pozwana nie zwróciła całości zobowiązania. Pozwana do dnia dzisiejszego nie uregulowała całego zobowiązania wynikającego z umowy – pomimo monitów i wezwań do zapłaty
W dalszej części uzasadnienia pozwu pełnomocnik powodowego banku podniósł, iż strona powodowa wnosi o zasądzenie kwoty wskazanej w rubryce 6.1 pozwu, na którą składają się: kwota 3 970,00 zł – kwota kapitału (wyliczona na dzień sporządzenia pozwu z uwzględnieniem wszystkich wpłat, które zostały zaksięgowane przed tą datą), kwota 682,63 zł – kwota odsetek wyliczona na dzień sporządzenia pozwu i kwota 131,00 zł – kwota kosztów monitów i upomnień. Twierdził przy tym, że szczegółowy wykaz kosztów monitów i upomnień znajduje się w Wykazie kosztów monitów i upomnień.
(...) Banku S.A.z siedzibą weW.wnosił też o zasądzenie dalszych odsetek karnych w wysokości odsetek maksymalnych (czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP) w stosunku rocznym, podnoszą, iż prawo do dochodzenia tych odsetek powód zastrzegł w umowie.
Strona powodowa, uzasadniając żądanie zasądzenia od pozwanej na jej rzecz odsetek wskazała, że odsetki oznaczone kwotowo stanowią sumę wszystkich odsetek umownych i karnych, należnych powodowi na dzień porządzenia pozwu. Na wskazaną w żądaniu pozwu kwotę składa się suma odsetek zastrzeżonych w umowie (odsetki umowne), naliczanych od rat kapitałowych od dnia zawarcia umowy do dnia postawienia należności w stan natychmiastowej wymagalności, z uwzględnieniem oprocentowania wskazanego w umowie kredytu, oraz odsetek karnych, naliczanych od zaległych rat kapitałowych, począwszy od dnia następującego po dniu wymagalności raty do dnia poprzedzającego jej całkowitą spłatę, w wysokości odsetek maksymalnych w stosunku rocznym – do dnia wystawienia pozwu. Prawo do dochodzenia tych odsetek powód zastrzegł w umowie.
Sąd RejonowyL.wL.VI Wydział Cywilny nakazem zapłaty wydanym w dniu 11 grudnia 2014 r. w postępowaniu upominawczym nakazał pozwanejR. L., aby w ciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłaciła powodowi kwotę łączną 4.783,63 zł, w tym kwotę 682,63 zł, z odsetkami ustawowymi od dnia 21 listopada 2014 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 3 970,00 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP, liczonymi od dnia 21 listopada 2014 r. do dnia zapłaty i kwotę 131,00 zł, a nadto kwotę 60,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu albo w tym terminie wniosła sprzeciw do tegoż sądu.
W sprzeciwie od tegoż nakazu – który do Sądu RejonowegoL.wL.wpłynął w dniu 7 stycznia 2015 r. – pozwanaR. L.wniosła o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu tego pisma procesowego pełnomocnikR.L.wskazał, że w opinii strony pozwanej żądanie przez powoda zapłaty dochodzonej kwoty wraz z odsetkami ustawowymi jest nieuzasadnione i zasługuje na oddalenie. Podniósł przy tym, iż postanowienia rzekomej umowy kredytu, na którą powołuje się powód w uzasadnieniu pozwu, nie wiążą pozwanej, bowiem nie były jej znane, a tym bardziej nie były z nią uzgadniane indywidualnie. Dodatkowo stwierdził, że postanowienia Tabeli Opłat i Prowizji oraz umowy kredytu, dotycząc kar umownych, są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy pozwanej, przez co należy je uznać za niedozwolone postanowienia umowne.
Sąd RejonowyL.wL.VI Wydział Cywilny postanowieniem wydanym w dniu 23 stycznia 2015 r. stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu przez pozwaną i utratę mocy nakazu zapłaty w całości, po czym przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego wS., procedując w tej mierze na podstawieart. 505(

    33 )§ 1 k.p.c.
Zarządzeniem Przewodniczącego I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego wS., wydanym w dnia 26 lutego 2015 r., niniejsza sprawa została skierowana do postępowania uproszczonego.
Do pisma opatrzonego datą 16 marca 2015 r., wniesionego już do Sądu Rejonowego wS., reprezentujący powoda profesjonalny pełnomocnik załączył pozew, umowę o kredyt konsumencki na zakup towarów i usług o numerze(...), zawartą pomiędzy(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.aR.L., umowę przelewu wierzytelności, zawartą w dniu 30 sierpnia 2013 r. pomiędzy(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.a(...) Bank S.A.z siedzibą weW., pełnomocnictwo procesowe ogólne, udzielone mu przez powodową spółkę akcyjną, a nadto informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców, pobraną na podstawieart.4 ust. 4aaustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym(tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186 z późn. zm.), dotyczącą danych zawartych pod numerem KRS(...), według stanu na dzień 28 października 2013 r.; nie przedłożył natomiast jakichkolwiek dowodu, iż przedmiotem umowy przelewu wierzytelności, zawartej w dniu 30 sierpnia 2013 r. pomiędzy(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.a(...) Bank S.A.z siedzibą weW., była wierzytelność przysługująca(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.z tytułu niewykonania przez pozwanąR.L.umowę o kredyt konsumencki na zakup towarów i usług o numerze(...).
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 29 kwietnia 2015 r. od powoda nikt się nie stawił –pełnomocnik powoda został wówczas prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy.
Pełnomocnik pozwanej na tym samym terminie rozprawy w pierwszym rzędzie wskazał, iż w ocenie strony pozwanej powodowy bank nie wykazał skutecznie, iż przedmiotem umowy przelewu wierzytelności, zawartej w dniu 30 sierpnia 2013 r. pomiędzy(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.a(...) Bank S.A.z siedzibą weW., była wierzytelność przysługująca(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.z tytułu zawarcia z pozwanąR.L.umowy o kredyt konsumencki; tym samym zakwestionował istnienie po stronie(...) Bank S.A.z siedzibą weW.przymiotu legitymacji czynnej.
Sąd ustalił, co następuje:
Powód w niniejszym postępowaniu dochodzi wierzytelności, którą, według jego twierdzeń, nabył w drodze umowy przelewu wierzytelności, zawartej w dniu 30 sierpnia 2013 r. z(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.. Przysługująca wierzycielowi pierwotnemu względemR.L.wierzytelność w kwocie 4.684,45 zł miała powstać w wyniku zawarcia przez pozwaną z(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.w dniu 13 sierpnia 2013 r. umowy umowę o kredyt konsumencki na zakup towarów i usług o numerze(...).
W oparciu o przedłożone przez powoda dowody z dokumentów prywatnych – umowę o kredyt konsumencki na zakup towarów i usług o numerze(...), zawartą w dniu 13 sierpnia 2013 r. pomiędzy(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.aR.L., oraz umowę przelewu wierzytelności, zawartą w dniu 30 sierpnia 2013 r. pomiędzy(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.a(...) Bank S.A.z siedzibą weW.– można co najwyższej poczynić ustalenia, że, po pierwsze,(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.iR. L.zawarli w dniu 13 sierpnia 2013 r. umowę o kredyt konsumencki na zakup towarów i usług o numerze(...), w oparciu o którąS.(...)udzielił kredytobiorcy kredytu konsumenckiego w kwocie 3.970,00 zł i który to kredyt miał być spłacony w 36 ratach, począwszy od września 2013 r., i że, po drugie,(...) Finanse S.A.z siedzibą we(...) Bank S.A.z siedzibą weW.zawali w dniu 30 sierpnia 2013 r. umowę przelewu wierzytelności, której przedmiotem był Portfel Wierzytelności.
W oparciu o przedłożone przez powoda, oznaczone w poprzednim akapicie, dowody z dokumentów prywatnych nie sposób jednak poczynić ustalenia, że przedmiotem umowy przelewu wierzytelności, zawartej w dniu 30 sierpnia 2013 r. pomiędzy(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.a(...) Bank S.A.z siedzibą weW., była wierzytelność przysługująca(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.z tytułu zawarcia z pozwanąR.L.umowę o kredyt konsumencki na zakup towarów i usług o numerze(...).
Sąd zważył, co następuje:
(...) Bank S.A.z siedzibą weW.nie zasługiwało, jako nieudowodnione, na uwzględnienie.
Wedle regulacji zart. 509 § 1 k.c.Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, za­strzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.
Z kolei§ 2 art. 509 k.c.stanowi, iż Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
Celem i skutkiem przelewu jest przejście wierzytelności na nabywcę i utrata jej przez cedenta – zbywcę. Przelew powoduje więc, że cedent przestaje być wierzycielem, a staje się nim cesjonariusz. Dotychczasowy wierzyciel zostaje wyłączony ze stosunku zobowiązaniowego, jaki go wiązał z dłużnikiem. Cesjonariusz nabywa wierzytelność w takim zakresie i stanie, w jakim znajdowała się ona w chwili dokonania przelewu. Zmienia się tylko osoba wierzyciela, czyli osoby uprawnionej do żądania spełnienia świadczenia.
W wyniku przelewu w rozumieniuart. 509 k.c.przechodzi na nabywcę ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który zostaje wyłączony ze stosunku zobo­wiązaniowego, jaki wiązał go z dłużnikiem. Innymi słowy, stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie, natomiast zmienia się osoba uczestnicząca w nim po stronie wierzyciela (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2001 r., I CKN 379/00, LEX nr 52661).
W procesie o zapłatę należności, opartym na twierdzeniu o nabyciu wierzytelności wskutek przelewu, badanie sądu obejmuje zarówno istnienie, jak i treść stosunku zobowiąza­niowego, jaki wiązał dotychczasowego wierzyciela z dłużnikiem [por. postanowienie Sądu Ape­lacyjnego wK.z dnia 25 października 2012 r., V ACz 810/12, LEX nr 1223197; zob. teżart. 509 § 1 k.c., zgodnie z którym przelew jest bezskuteczny, wówczas gdy strony (wierzy­ciel i dłużnik) w umowie wyłączyły jego możliwość].
Ciężar udowodnienia faktów istotnych z punktu widzenia wymagań regulacji zart. 509 k.c., w tym i dotykających zarówno istnienia, jak i treści stosunku zobowiązaniowego, jaki wiązał dotychczasowego wierzyciela z dłużnikiem, ale także i przedmiotu umowy przelewu wierzytelności, spoczywał na osobie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.).
Z procesowego punktu widzenia ciężar dowodu spoczywa na powodzie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 1971 r., II PR 313/69, OSN 1970, nr 9, poz. 147; wy­rok Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2010 r., II CSK 297/10, LEX nr 970074; por. jednak wyjątek wskazany w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2006 r., IV CSK 299/06, LEX nr 233051, a także wyjątek wskazany w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2002 r., V CKN 745/00, LEX nr 53163 – które jednak, w opinii Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie znoszą konieczności zastosowania reguły wywiedzionej z przytoczonego wyżej art., 6k.c.).
Reguły dowodzenia w procesie cywilnym zawieraart. 232 k.p.c.
Stanowi on wzdaniu pierwszym, iż strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewska­zany przez stronę (art. 232 zdanie drugie k.p.c.).
Zdaniem Sądu Santander(...) Bank S.A.z siedzibą weW.nie wykazał w niniejszym procesie wystąpienia faktów przemawiających za słusznością dochodzonych od pozwanej pretensji.
Powodowy bank nie wykazał bowiem w niniejszym procesie – nie przedkładając załącznika w postaci płyty CD, będącego w istocie Listą Wierzytelności – że przedmiotem umowy przelewu wierzytelności, zawartej w dniu 30 sierpnia 2013 r. pomiędzy(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.a(...) Bank S.A.z siedzibą weW., była wierzytelność przysługująca(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.z tytułu niewykonania przez pozwanąR.L.umowę o kredyt konsumencki na zakup towarów i usług o numerze(...).
Po dokonaniu przez Sejm ustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępo­wania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe iPrawo o postępowaniu układowym,Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach są­dowych w sprawach cywilnych oraz niektórych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189) nowelizacjiart. 3 k.p.c.na sądzie nie spoczywa już obowiązek prowadzenia z urzędu postępowania dowodowego [zob. również: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 października 1996 r. (III CKN 6/96, OSNC 1997, nr 3, poz. 29) – wedle którego obowiązek wskazania dowodów, potrzebnych dla rozstrzy­gnięcia sprawy, obciąża strony; sąd został wyposażony w uprawnienie (a nie obowiązek) do­puszczenia dalszych jeszcze, niewskazanych przez żadną ze stron, dowodów, kierując się przy tym własną oceną, czy zebrany w sprawie materiał jest – czy też nie jest – dostateczny do jej rozstrzygnięcia (art. 316 § 1in principiok.p.c.); uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1998 r., II UKN 128/98, OSNP 1999, nr 17, poz. 556; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 października 1998 r., II UKN 244/98, OSNP 1999, nr 20, poz. 662; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 maja 2008 r., V ACa 175/08, LEX nr 465069].
Tak więc nowelizacja ta wzmocniła zasadę, iż obowiązek przedstawienia dowodów spo­czywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.).
W aktualnym stanie prawnym działanie sądu z urzędu i przeprowadzenie dowodu nie­wskazanego przez stronę jest zatem – po uchyleniuart. 3 § 2 k.p.c.– dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach procesowych oraz musi wypływać z opartego na zobiektywizowanej ocenie przekonania o konieczności jego przeprowadzenia – działanie sądu z urzędu może bo­wiem prowadzić do naruszenia prawa do bezstronnego sądu i odpowiadającego mu obowiązku przestrzegania zasady równego traktowania stron (art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; zob.: uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 175/00, OSP 2001, nr 7-8, poz. 116).
Dopuszczenie dowodu z urzędu nie powinno wchodzić zupełnie w grę w sytuacji, gdy strony są reprezentowane przez fachowych pełnomocników (adwokatów lub radców prawnych). Wtedy bowiem kontradyktoryjność, uwolniona od obciążeń nieudolności stron, najlepiej może służyć poznaniu prawdy materialnej (takA. J.w artykule: „Kontradyktoryjność a poznanie prawdy w procesie cywilnym w świetle zmiankodeksu postępowania cywilnego”, Przegląd Sądowy 1998/10/63; zob. ponadto wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2010 r., II CSK 297/10, LEX nr 970074).
W ocenie Sądu powód, reprezentowany w niniejszym procesie przez wykwalifikowa­nego pełnomocnika, wymaganiom stawianym przez przepisy zamieszczone w przytoczonych wyżej artykułach procedury cywilnej ikodeksu cywilnegonie sprostał.
Dochodząc od swego przeciwnika procesowego należności pieniężnej powód winien, w opinii Sądu – dla wykazania zasadności i wysokości żądania – przedłożyć przede wszystkim, obok zaoferowanych już Sądowi dowodów z dokumentów prywatnych, załącznik do umowy przelewu wierzytelności, zawartej w dniu 30 sierpnia 2013 r. pomiędzy(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.a(...) Bank S.A.z siedzibą weW., w postaci płyty CD, będący w istocie Listą Wierzytelności, na podstawie którego to załącznika Sąd byłby w stanie ustalić, iż przedmiotem tej umowy była wierzytelność przysługująca(...) Finanse S.A.z siedzibą weW.z tytułu niewykonania przez pozwanąR.L.umowę o kredyt konsumencki na zakup towarów i usług o numerze(...)– czego jednak nie uczynił.
Zaprezentowane wyżej przez Sąd ustalenia i oceny skutkować musiały oddaleniem po­wództwa, co też i Sąd na podstawie przywołanego już wyżej przepisu zart. 6 k.c.uczynił.
Poczynienie przez Sąd ustalenia o braku po stronie powodowego banku przymiotu legitymacji czynnej i oparcie na tym ustaleniu rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu zwalania Sąd z obowiązku oceny jakości i skuteczności pozostałych twierdzeń, powołanych przez stronę pozwaną w sprzeciwie od nakazu zapłaty i na rozprawie wyznaczonej na dzień 29 kwietnia 2015 r. w ramach obrony przed żądaniem w pozwie zamieszczonym.
Podstawą rozstrzygnięcia Sądu o kosztach procesu, zawartego w punkcie II sentencji wyroku, była zamieszczona wart. 98 § 1 k.p.c.zasada odpowiedzialności za wynik procesu. W tym przedmiocie Sąd orzekł na podstawie regulacji zart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.Na zasądzoną z tego tytułu od powoda na rzecz pozwanej kwotę 600,00 zł składało się jedynie wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej będącego radcą prawnym w kwocie 600,00 zł, ustalone zgodnie z§ 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 490)._