Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 426/15
Data wyroku: 2015-09-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Załęska-Bartkowiak
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt:III U 426/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu15 września 2015 r. wO.
sprawy z odwołaniaS. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaS. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.
z dnia12.05.2015r.znak(...)

orzeka:
oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12.05.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.odmówiłS. S.prawa do emerytury.
S. S.wniósł odwołanie od tej decyzji. Stwierdził, że spełnia warunki do uzyskania prawa do emerytury.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, żeS. S.nie spełnia warunków do przyznania wcześniejszej emerytury, o których mowa wart.184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż pomimo osiągnięcia wymaganego wieku emerytalnego 60 lat i legitymowania się ponad 25-letnim ogólnym stażem pracy, nie posiada wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
S. S.w dniu 14.04.2015r. złożył w Oddziale ZUS wniosek o emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych.S. S.był członkiem OFE, przy czym wraz z wnioskiem o emeryturę złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku OFE na dochody budżetu państwa. Po rozpoznaniu wniosku o emeryturę ZUS stwierdził, żeS. S.legitymuje się łącznym stażem pracy w wymiarze 26 lat, 4 miesiące i 17 dni. Natomiast ZUS nie uznał żadnego okresu jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
S. S.urodził się dnia (...)Zatem podstawą ubiegania się przez niego o prawo do emerytury jestart. 184ustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń(tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz.748 ze zm.) w zw. z§4rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 31.12.1948r., jeżeli:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
- nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa,
- w dniu 01.01.1999r. udowodnił 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W przedmiotowej sprawie spór sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy odwołujący zgromadził 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Sąd w niniejszym postępowaniu analizował, czy zachodzą podstawy do zaliczenia odwołującemu jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od dnia 15.08.1972r. do dnia 31.10.1991r. w(...)S.wO..
ZUS nie zaliczył w/w okresu do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach ze względu na braki formalne świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach oraz z uwagi na to, że zakwestionował, aby praca odwołującego była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach.
Sąd dokonał oceny charakteru pracy odwołującego w spornym okresie na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych oraz w oparciu o zeznania odwołującego.
Z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wynika, żeS. S.został przyjęty do pracy w(...)S.od dnia 15.08.1972r. na stanowisko murarza. Z zeznań odwołującego wynika, że pracował na stanowisku murarz-tynkarz na terenieElektrociepłowni (...). Wykonywał wszystkie prace murarskie. Niektóre z prac wykonywał na wysokości, a niektóre na poziomie „zero”. Następnie dnia 28.01.1980r. wyjechał na budowę eksportową do Czechosłowacji, gdzie także pracował na stanowisku murarz-tynkarz. Powrócił w październiku 1981r., a od 01.01.1982r. objął stanowisko majstra budowy. Miał bezpośredni nadzór nad brygadą murarską, ciesielską, zbrojarską i spawalniczą. Początkowo pracował na terenie(...)P., ale potem ze względu na stan zdrowia został przeniesiony do prac przy(...)wO.. Tam także pracował jako majster budowy, do jego obowiązków należał demontaż konstrukcji żelbetowych oraz ulewanie nowych fundamentów pod konstrukcje.
Odwołujący do chwili obecnej pracuje w(...)S., przy czym pracodawca przechodził liczne reorganizacje. Po jednej z nich pracodawca wystawił dnia 06.10.1997r. świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, z którego wynika, że w okresie od dnia 15.08.1972r. do dnia 31.12.1981r.S. S.pracował w charakterze murarza-tynkarza, które to stanowisko wymienione jest w wykazie A, dziale V, a od dnia 01.02.1982r. do dnia 31.10.1991r. pracował na stanowisku majstra budowy, które to stanowisko wymienione jest w wykazie A, dziale XIV poz.1, 24 pkt 3 zarządzenia nr 9 Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 01.08.1983r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w budownictwie, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze uprawniające do wzrostu emerytur lub renty inwalidzkiej lub wcześniejszego przejścia na emeryturę.
Sąd dał wiarę zeznaniom odwołującego co do charakteru jego pracy w spornym okresie. Jednakże z tych zeznań wynika, że nie była to praca wykonywana w szczególnych warunkach. Wbrew subiektywnemu przekonaniu odwołującego, jego praca murarza-tynkarza oraz majstra budowy nie uprawniała go do emerytury po ukończeniu 60-tego roku życia.
Odwołujący wiązał swe prawo do emerytury z faktem, że pracodawca wystawił mu świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Jednakże ugruntowane jest w judykaturze stanowisko, że świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniuart.244 kpc(wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11.09.2011r., III AUa 1706/11, LEX nr 1223239). Zatem jest jedynie jednym ze środków dowodowych, które podlegają weryfikacji przez Sąd w kontekście całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd poddał zatem analizie zapisy znajdujące się w owym świadectwie pod kątem ustalenia, czy praca opisana w świadectwie była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach.
Ze świadectwa wynika zatem, że w odwołujący początkowo pracował jako murarz-tynkarz, a następnie jako majster budowy. Pracodawca zakwalifikował te prace jako stanowiska wymienione w wykazie A, dziale V i XIV poz.1 i 24 pkt 3 zarządzenia resortowego.
Tymczasem w dziale V poz.1 pkt 3 wymienione są prace murarza przy robotach wodno-kanalizacyjnych oraz budowie rurociągów w głębokich wykopach. Już z zeznań odwołującego wynika, że nigdy nie wykonywał prac tego typu. Oznacza to, że pracodawca dość swobodnie dokonywał zapisów w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, nie zwracając uwagi, że nie znajdują one żadnego pokrycia w rzeczywiście wykonywanych obowiązkach pracowniczych.
Niezależnie od tych zapisów, Sąd dokonał analizy pracy odwołującego jako murarza-tynkarza pod kątem tego, czy jego praca była zakwalifikowana do działu V odnoszącego się do budownictwa. Żaden z punktów rozporządzenia z dnia 07.02.1983r. nie wymienia pracy murarza-tynkarza. Natomiast zarządzenie resortowe wymienia pracę murarza jedynie wówczas, gdy konkretyzuje prace wyszczególnione w dziale V pod punktem 1 (roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach) i punktem 2 (budowa oraz remont chłodni kominowych i kominów przemysłowych), a takich odwołujący nie wykonywał. Nie można też zaliczyć pracy odwołującego do działu V poz.5, gdyż odwołujący nie pracował przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości. Jego praca polegała na typowych pracach murarskich. Wprawdzie niekiedy wykonywał pracę na wysokości, lecz nie stale i nie w pełnym wymiarze czasu pracy, albowiem jak zeznał sam odwołujący – wykonywał wszelkie prace murarskie, także te na poziomie zero.
Odwołujący zeznał także, że jedną z prac, które wykonywał, była budowa pieców cegłą szamotową. Także i tej pracy nie można zaliczyć do prac wykonywanych w szczególnych warunkach. Nie jest to bowiem praca wymieniona w dziale XIV poz.10 w/w rozporządzenia, bo nie polegała na pracach murarskich na gorąco pieców przemysłowych.
Kolejnym okresem, który odwołujący wykazuje jako pracę wykonywaną w szczególnych warunkach, jest okres od dnia 01.02.1982r. do dnia 31.10.1991r, gdyS. S.był majstrem budowy. Stanowisko to zakwalifikowano w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach jako wymienione w wykazie A, dziale XIV poz.24 zarządzenia resortowego.
Konieczne było zatem dokonanie analizy, czy praca odwołującego w tym okresie miała cechy dozoru inżynieryjno-technicznego na wydziałach i oddziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Zatem punktem wyjścia przy ocenie pracy odwołującego jest ustalenie, jakie były podstawowe prace wykonywane w wydziale i czy są one wymienione w rozporządzeniu. Głównym zadaniem działu, na którym pracował odwołujący, było wykonywanie wszelkich prac związanych z budową(...)P.. Podlegało mu około 10 osób. W zależności od okresu - nadzorował albo brygadę murarską, ciesielską, zbrojarską albo spawalniczą. Gdy został przeniesiony do prac przy(...)wO., to do jego obowiązków należała wymiana elektrofiltrów, demontaż konstrukcji żelbetowych oraz ulewanie nowych fundamentów pod konstrukcje.
Jak zatem wynika z powyższego – odwołujący sprawował nadzór nad pracownikami wykonującymi wszystkie prace w budownictwem, a nie tylko nad wymienionymi w rozporządzeniu. Dlatego jego pracy nie można zakwalifikować do działu XIV poz.24 rozporządzenia.
Dokonując oceny charakteru pracy odwołującego, Sąd miał także na uwadze, że jedynie przez niektóre miesiące w 1983r. otrzymywał on dodatek za pracę w warunkach szkodliwych, co wynika z zapisów na karcie wynagrodzeń. W pozostałych latach takiego dodatku nie otrzymywał.
Podkreślić należy, że skorzystanie z prawa do przejścia na wcześniejszą emeryturę jest wyjątkiem od zasady przechodzenia na emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym. Aby z tego dobrodziejstwa skorzystać, należy wykazać przed Sądem spełnienie wszelkich przesłanek z art.184 w/w ustawy. Zauważyć należy, że w myśl §2 w/w rozporządzenia praca w szczególnych warunkach musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, aby dawała takie uprawnienia. Zatem okoliczność, że pewne elementy pracy odwołującego nosiły cechy pracy w szczególnych warunkach, pozostaje bez znaczenia, skoro nie były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Z tych względów Sąd Okręgowy oddalił odwołanie na mocyart.47714§1 k.p.c.