Sąd Okręgowy w Katowicach
X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: X U 376/14
Data wyroku: 2015-04-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Reszczyńska-Łoboda

Sygn. akt: X U 376/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 kwietnia 2015 roku
Sąd Okręgowy – Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach
X Wydział Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Barbara Reszczyńska - Łoboda

Sędziowie/Ławnicy:

Protokolant:

Anna Borkowska

po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 roku w Katowicach
odwołaniaH. Ł.(H. Ł.)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.
z dnia 24 grudnia 2013 roku
Nr:(...)
w sprawieH. Ł.(H. Ł.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
o prawo do emerytury
1. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 1 września 2013 roku,
2. zasądza od organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.na rzecz ubezpieczonego kwotę 60,00 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

SSO Barbara Reszczyńska - Łoboda
Sygn. akt:XU 376/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24 grudnia 2013r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił ubezpieczonemuH. Ł.(Ł.) prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat życia, wskazując w jej uzasadnieniu, że na dzień 1 stycznia 1999r. wnioskodawca nie udowodnił 25 – cio letniego okresu składkowego oraz co najmniej 15 – to letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W uzasadnieniu wskazał, że nie uwzględnił do stażu okresu od dnia 1 sierpnia 1997r. do dnia 28 lutego 1998r. ponieważ płatnikE. G.nie zatrudniał w tym okresie pracowników na umowę o pracę oraz na umowę zlecenie. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego z Wydziałem Ubezpieczeń i Składek ustalono, że w zakładzie była przeprowadzana kontrola ZUS, która nie wykazała nieprawidłowości w zakresie zgłaszania pracowników do ubezpieczenia w związku z czym brak podstaw do dokonania przypisu składek z urzędu. Wskazał także, iż nie uwzględnił okresu od dnia 15 czerwca 1978r. do dnia 23 grudnia 1978r. oraz od dnia 6 stycznia 1979r. do dnia 25 marca 1992r. jako pracy w warunkach szczególnych ponieważ ubezpieczony nie przedłożył świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Od decyzji tej ubezpieczony wniósł odwołanie domagając się przeliczenia okresu składkowego i nieskładkowego, który wg jego wyliczeń winien stanowić 25 lat, 2 miesiące i 4 dni oraz uznania pracy w warunkach szczególnych.
W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony podniósł, że za okres pracy wPrzedsiębiorstwie (...)od dnia 1 sierpnia 1997r. do dnia 29 lutego 1998r.E. G.wydał mu świadectwo pracy dokumentujące zatrudnienie. Wprawdzie w okresie od dnia 1 sierpnia 1997r. do dnia 31 grudnia 1997r. na świadectwie widnieje, że okres ten był umową zlecenia jednak w istocie wykonywał pracę jako pracownik i praca miała taki sam charakter jak w pozostałym okresie zatrudnienia. Wskazał, że świadczenie pracy mogą potwierdzić jego współpracownicyH. N.iA. W.. Ustosunkowując się zaś do stwierdzenia, że nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych wyjaśnił, że firmy już nie istnieją, a przy zakończeniu pracy nie wydawały pracownikom takich świadectw. Wskazał, ze pracując jako kierowca na samochodach o ładowności powyżej 3500 kg wykonywał pracę w szczególnych warunkach, a rodzaj jego pracy w okresach od dnia 15 czerwca 1978r. do dnia 23 grudnia 1978r. i od dnia 6 stycznia 1979r. do dnia 25 marca 1992r. mogą potwierdzić świadkowieT. F.iW. P..  W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał zaskarżoną decyzję, wnosząc o oddalenie odwołania ubezpieczonego.

Sąd ustalił i zważył co następuje:
UbezpieczonyH. Ł.(ur. (...)) w dniu 6 września 2013r. wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o przyznanie mu prawa do emerytury. Ubezpieczony nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Decyzją z dnia 24 grudnia 2013r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat życia - wskazując, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony nie udowodnił 15 – to letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a jedynie 1 rok, 7 miesięcy i 12 takiej pracy tytułem zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 19 września 1995r. do dnia 30 kwietnia 1997r. wPrzedsiębiorstwie Handlowo – Usługowym (...)jako kierowcy samochodu ciężarowego – tira - powyżej 3,5 tony. Jednocześnie organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił łączy staż ubezpieczeniowy wynoszący 24 lata, 7 miesięcy i 12 dni. Do stażu pracy nie uwzględnił okresu od dnia 1 sierpnia 1997r. do dnia 28 lutego 1998r. tytułem pracy ubezpieczonego u płatnikaE. G.. Do stażu pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił natomiast okresów od dnia 15 czerwca 1978r. do dnia 23 grudnia 1978r. oraz od dnia 6 stycznia 1979r. do dnia 25 marca 1992r. gdyż ubezpieczony nie przedłożył świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach (k. 143 a.e.).
Zgodnie ze świadectwem pracy wystawionym w dniu 23 grudnia 1978r. przez(...) Przedsiębiorstwo Budownictwa (...)wM.ubezpieczony w okresie od dnia 15 czerwca 1978r. do dnia 23 grudnia 1978r. był zatrudniony na stanowisku kierowcy (k. 13 a.e.). Następnie w okresie od dnia 6 kwietnia 1992r. do dnia 4 czerwca 1993r. ubezpieczony był zatrudniony w(...) Sp. z o.o.wM.w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca (świadectwo pracy - k. 19 a.e .). Ubezpieczony w toku postępowania przestawił zaświadczenie wystawione przezM. W., stwierdzające, że w okresie tego zatrudnienia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony (k. 23 a.s. – koperta).
Zgodnie z zaświadczeniem pracy z dnia 10 sierpnia 1998r., wystawionym ubezpieczonemu przezPrzedsiębiorstwo (...)wW.w okresie od dnia 6 stycznia 1979r. do 9 czerwca 1992r. pracował on w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony (k. 17 a.e.).
Świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych w tych ubezpieczony nie posiada, jednakże domagał się ustalenia ,że w okresie od dnia 6 stycznia 1979r. do dnia 25 marca 1992r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w(...)w warunkach szczególnych jako kierowca samochodu powyżej 3,5 tony.
Zgodnie natomiast ze świadectwem pracy wystawionym w dniu 1 marca 1998r. przez właścicielaPrzedsiębiorstwa (...)ubezpieczony był u niego zatrudniony od dnia 1 sierpnia 1997r. do dnia 31 grudnia 1997r. na umowie zlecenia, a od dnia 3 stycznia 1998r. do dnia 28 lutego 1998r. na umowie o pracę – w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy (k. 29 a.e.). Ubezpieczony przedstawił umowy zlecenia z tym płatnikiem na okresy od dnia 21 lipca 1997r. do dnia 21 sierpnia 1997r. (co stanowi 32 dni kalendarzowe), 16 czerwca 1997r. do 16 lipca 1997r. (31dni) i 15 maja 1997r. – 15 czerwca 1997r. (31dni) na mocy których zobowiązywał się do wykonywania pracy kierowcy – mechanika (k. 23 a.s. – koperta). Okres pracy na umowach zlecenia stanowi łącznie 94 dni , a zatem 3 miesiące i 4 dni (wskazać bowiem należy, że zgodnie z § 31 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe (Dz. U. z 2011r. nr 237 poz. 1412)  przy obliczaniu okresu składkowego i nieskładkowego dodaje się, osobno dla każdego z tych okresów, poszczególne lata, miesiące i dni, przy czym okresy niepełnych miesięcy oblicza się w dniach, sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc 30 dni kalendarzowych; sumę miesięcy zamienia się na lata, przyjmując pełne 12 miesięcy za jeden rok.
Prawo jazy kategorii C ubezpieczony posiada od dnia 27 czerwca 1978r., kategorii CE od dnia 13 września 1980r. (prawo jazdy okazane na rozprawie w dniu 7 maja 2014r.).
W oparciu o powyższe, a także w oparciu o pozostałe dokumenty zawarte w aktach emerytalno – kapitałowych ubezpieczonego, dołączonych do akt niniejszej sprawy, w oparciu o dokumenty zawarte w aktach osobowych ubezpieczonego orazT. F.iW. P.z okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...), aktach emerytalnychT. F.,W. P., aktach osobowychT. M.,W. Z.,B. Z.z(...), zeznania świadkówM. Ł.na okoliczność pracy ubezpieczonego wPrzedsiębiorstwie (...),T. F.,W. P.,W. Z.,B. Z.na okoliczność pracy ubezpieczonego w(...)a także w oparciu o zeznaniaA. W.iH. N.na okoliczność pracy ubezpieczonego uE. G.oraz akta tut. Sadu sygn. akt XI U 2211/13 dotycząceT. F.oraz sygn. akt XI U 1835/11 dotycząceW. P.Sąd ustalił, żePrzedsiębiorstwo (...)wW.było przedsiębiorstwem obsługującym w zakresie transportu kopalnie terenu całego(...)oraz zakłady kooperujące z kopalniami – przedsiębiorstwa robót górniczych. W ramach tej działalności dowoziło na teren kopalni materiały sypkie, stemple drewniane, metalowe obudowy, wywoziło urobek z przeróbki mechanicznej węgla na zwały. Wynajmowało też samochody kopalniom. Ubezpieczony będąc w(...)zatrudnionym na stanowisku kierowcy jeździł samochodamiJ.,T.i Kamazie z naczepami – o masie powyżej 3,5 tony. Nie jeździł nigdy samochodem osobowym ani dostawczym o ładowności poniżej 3,5 tony. Prace swa wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Z kolei wPrzedsiębiorstwie (...)ubezpieczony początkowo pracował w oparciu o cywilnoprawne umowy zlecenia, a od dnia 3 stycznia 1998r. 28 lutego 1998r. (okres 1 miesiąca – cały miesiąc luty – i 29 dni – przypadających w styczniu) na podstawie umowy o pracę. Jak wynika z ustaleń SąduE. G.prowadził działalność gospodarczą w zakresie transportu – dla celów tej działalności dysponował trzema samochodami (dwomaS.iS. (...)). Wszystkie te samochody były samochodami ciężarowymi o ładowności powyżej 3,5 tony. Ubezpieczony na rzeczE. G.pracował jako kierowca i jeździł samochodami ciężarowymi o ładowności powyżej 3,5 tony. Pracował codziennie od poniedziałku do piątku, czasem w soboty i niedziele.E. G.ustalał co dany pracownik ma przewieźć i na jakiej trasie, z jakiej kopalni. Ubezpieczony podpisywał listę obecności w pracy. Pomimo pisemnych umów z pracownikamiE. G.nie odprowadzał za nich składek na ubezpieczenia społeczne, pomimo, że je potrącał z wynagrodzeń.
W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego Sąd ustalił, że podczas zatrudnienia w spornym okresie od dnia 6 stycznia 1979r. do dnia 25 marca 1992r. wPrzedsiębiorstwie (...)ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w warunkach szczególnych kierując samochodami ciężarowymi o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Okres ten stanowi łącznie 13 lat 2 miesiące i 20 dni – co łącznie z uwzględnionym przez organ rentowy okresem pracy w warunkach szczególnych wymiarze 1 roku, 7 miesięcy i 12 dni stanowi okres 14 lat, 10 miesięcy i 2 dni pracy w warunkach szczególnych , wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd ustalił nadto, że pracę w warunkach szczególnych, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy ubezpieczony świadczył także w okresie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę wPrzedsiębiorstwie (...)od dnia 3 stycznia 1998r. do dnia 28 lutego 1998r. (okres 1 pełnego miesiąca i 29 dni). Wówczas także stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy samochodu o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Po dodaniu tego okresu do wykazanego wyżej okresu pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 14 dni, 10 miesięcy i 2 dni ubezpieczony legitymuje się okresem pracy w warunkach szczególnych , wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, w wymiarze 15 lat i 1 dnia.
W ocenie Sądu brak podstaw do kwalifikowania okresów pracy sprzed dnia 3 stycznia 1998r. jako pracy na podstawie umowy o pracę skoro ubezpieczony nie kwestionował okazanych obecnie Sadowi umów zlecenia z płatnikiem.
Sąd ustalił ponadto, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udokumentował wymagany co najmniej 25 – cio letni okres ubezpieczenia. Jak wynika z ustaleń Sądu był on zatrudniony w charakterze kierowcy – mechanika wPrzedsiębiorstwie (...)– w okresach od 21 lipca 1997r. do dnia 21 sierpnia 1997r. (32 dni), 16 czerwca 1997r. do 16 lipca 1997r. (31dni) i 15 maja 1997r. – 15 czerwca 1997r. (31 dni) na podstawie umów zlecenia oraz w okresie dnia 3 stycznia 1998r. do dnia 28 lutego 1998r. na podstawie umowy o pracę (świadectwo pracy w aktach ZUS – k. 29 a.e., okazane umowy zlecenia k. 23 a.s. – koperta, zeznania Pit za lata 1997 – 1998 – k. 82 – 87 a.s.). Brak zgłoszenia tego faktu zatrudnienia ubezpieczonego przez płatnika w ZUS i nieodprowadzenie z tego tytułu składek nie może wywierać negatywnych skutków dla ubezpieczonego, dysponującego dokumentami potwierdzającymi powyższe zatrudnienie. Ponadto wykonywanie przez ubezpieczonego pracy w wymienionych wyżej okresach potwierdzili jego współpracownicy również pracujący uE. G.– świadkowieA. W.iH. N.. Okresy te łącznie z uznanym przez organ rentowy ogólnym stażem wynoszącym 24 lata, 7 miesięcy i 4 dni stanowią 25 lat i 7 dni ubezpieczenia.
Zgodnie z regulacją zawartą wart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2009r. nr 153 poz. 1227), zwanej dalej ustawą emerytalną, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 ustawy jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy emerytalnej (ust. 1 art. 184 ustawy emerytalnej).
Emerytura na powyższych zasadach przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Wedle zaś art. 32 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 powoływanej ustawy.
Dla celów ustalenia uprawnień do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej).
Obniżony wiek emerytalny oraz rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej).
W rozpoznawanej sprawie kwestię sporną stanowiło ustalenie, czy odwołujący się legitymuje się 25- cio letnim okresem ubezpieczenia oraz czy przez okres co najmniej 15 lat wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace w warunkach szczególnych, określone w wykazie A stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8, poz. 43 z pózn. zm.) – prace wymienione w wykazie A stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, dział VIII, poz. 2 , tj. prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
Dowody przeprowadzone w niniejszym postępowaniu dają w ocenie Sądu podstawy do stwierdzenia, że odwołujący się przez wymagany dla uzyskania uprawnień emerytalnych okres stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywał prace w warunkach szczególnych. Sąd w pełni dał wiarę wyjaśnieniom ubezpieczonego i zeznaniom świadków zarówno co faktu jego zatrudnienia na podstawie umowy o pracę wPrzedsiębiorstwie (...)jak i co do charakteru zatrudnienia jego w(...)są one spójne, logiczne i wzajemnie korespondują ze sobą, a nadto korespondują ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Tym samym Sąd ustalił, że ubezpieczony udokumentował staż pracy w warunkach szczególnych w wymiarze wymaganym i koniecznym dla uzyskania uprawnień do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat, udowadniając przeszło 15 letni okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych, stale i pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd uznał również udokumentował za udokumentowany wymagany 25 – letni ogólny staż ubezpieczeniowy – na dzień 1 stycznia 1999r. – uwzględniając do tego stażu okresy pracy ubezpieczonego wPrzedsiębiorstwie (...)na podstawie umów zlecenia od 21 lipca 1997r. do dnia 21 sierpnia 1997r., 16 czerwca 1997r. do 16 lipca 1997r. i 15 maja 1997r. – 15 czerwca 1997r. oraz na podstawie umowy o prace od dnia 3 stycznia 1998r. do dnia 28 lutego 1998r.
Mając na uwadze wyżej przytoczone okoliczności i przepisy Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na zasadzieart. 98 k.p.c.w pkt 2 sentencji.

SSO Barbara Reszczyńska – Łoboda