Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1480/13
Data wyroku: 2015-02-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Witkowski
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 58 § 2 kpc
Teza: umowa o pracę była czynnością pozorną nieważną jako naruszająca zasady współżycia społecznego

Sygn. akt IV U 1480/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 lutego 2015r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Jacek Witkowski

Protokolant

stażysta Renata Olędzka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015r. wS.
odwołaniaP. P.iG. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 18 listopada 2013 r. Nr(...)024/9/2013- (...)
w sprawieP. P.
z udziałem zainteresowanegoG. P.prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwąCentrum (...)wG.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym

oddala odwołanie.
Sygn. akt IV U 1480/13

UZASADNIENIE
Decyzja z dnia 25.10.2013 r. skierowana doP. P.oraz doG. P.prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwąCentrum (...)wG., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.stwierdził na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 1w zw. zart. 38 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8.ust 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2009 r, Nr 205, poz. 1585 ), żeP. P.jako pracownikCentrum (...)nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 12.08.2013 r. do 18.08.2013 r.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy przyjął, iż umowa o pracę, jaka zawarliG. P.iP. P.jest umową pozorną w rozumieniuart. 83 § 1 kcalbowiem złożone oświadczenia woli nie zmierzały do faktycznego nawiązania stosunku pracy, lecz do powstania pracowniczego stosunku ubezpieczenia na podst.Art. 13 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Od decyzji tej odwołania złożyli obydwaj jej adresaci. Odwołania te zawierają zbliżoną treść. Skarżący wnosili o zmianę decyzji poprzez uznanie podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznymP. P.z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę. W uzasadnieniu odwołań skarżący wywodzili między innymi, iż umowa o prace nie miała charakteru czynności prawnej zawartej dla pozoru, a zarzut organu rentowego, iż celem zawarcia umowy o pracę było skorzystanie przezP. P.z nowych zasad naliczania emerytury jest niezrozumiały. Każdy bowiem może oczekiwać, że korzystanie z obowiązującego prawa nie będzie oceniane negatywnie przez jeden z organów Państwa.
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik pozwanego organu rentowego wnosił o jego oddalenie. Autor odpowiedzi na odwołanie wywodził, iż zawarcie umowy o pracę pomiędzy obydwoma podmiotami na okres kilku dni nie jest ekonomicznie uzasadnione. Płatnik składekG. P.prowadzący od lat działalność gospodarczą nigdy nie korzystał z takiego rozwiązania. Z koleiP. P.w okresie zatrudnienia osiągnął wiek emerytalny. Okoliczności te zdaniem organu rentowego wskazują, że kilkudniowe zatrudnienieP. P.wynikało z chęci pomocy w uzyskaniu korzystniejszego świadczenia emerytalnego ze strony synaG. P.. Zdaniem strony pozwanej oświadczenia woli pomiędzy wymienionymi osobami miały charakter pozorny w rozumieniuart. 83 § 1 kc.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
UbezpieczonyP. P.ur. (...)był uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy od 1991 r. (a. r.). W okresie od 10.06.2006 r. nie podlegał on ubezpieczeniom społecznym z żadnego tytułu. Z koeliG. P.prowadził działalność gospodarczą pod nazwąCentrum (...)wG.. Działalność ta polegała na prowadzeniu sklepu z akcesoriami fryzjerskimi.G. P.zatrudniał jednego pracownika, który od kwietnia 2013 r. przebywał na urlopie wychowawczym (k. 13 a. s.). W sierpniu 2013 r.G. P.zaplanował tygodniowy urlop od 12 do 18 sierpnia. Na czas swojej nieobecności poprosił ojcaP. P., aby ten zastąpił go jako sprzedawcę w sklepie.P. P.wyraził na powyższe zgodę i obaj zawarli pisemna umowę o pracę na wymieniony wyżej okres.P. P.świadczył prace w sklepie jako sprzedawca w godzinach od 9 do 17 w dni robocze i od godziny 9 do 14 w sobotę (zeznaniaG. P.iP. P.k. 21v a. s.). Po zakończeniu okresu, na który zawarta była umowa o pracęP. P.wystąpił do ZUS z wnioskiem złożonym dnia 28.08.2013 r. o przyznanie mu prawa do emerytury. Uprawnienia do tego świadczenia nabył on w dniu 15.08.2013 r., tj. w wieku 65 lat i 2 miesięcy.
Pozwany ZUS decyzją z dnia 10.09.2013 r. przyznał z urzędu emeryturęP. P.na podst. art. 27a ustawy o FUS. Nie przyznał natomiast uprawnień do tego świadczenia na podst. art. 55 ustawy emerytalno-rentowej.G. P.zawierając z ojcem umowę o pracę miał wiedzę, iż w połowie sierpnia 2013 r. jego ojciec nabędzie prawo do emerytury (k. 13 v a. s.).
W ocenie Sądu Okręgowego zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentów umowy o pracę, listy płac, świadectwa pracy, a także zeznań ubezpieczonego i zainteresowanego pozwala na ustalenie, iż w spornym okresieP. P.świadczył prace w sklepie swojego syna. Przepisy prawa pracy nie zabraniają zawierania umów o pracę pomiędzy rodzicami a dziećmi i nie ma również przeszkód prawnych do zawierania umów o pracę krótkoterminowych, nawet na kilka dni.P. P.w swoich zeznaniach nie negował, że zatrudnienie go w sklepie syna miało związek z nabyciem przez niego uprawnień emerytalnych.
Zdaniem Sądu, nie można podzielić stanowiska organu rentowego, iż umowa o pracę zawarta pomiędzy przedmiotowymi stronami była czynnością prawna zawartą dla pozoru. Dla przyjęcia takiej tezy musiałoby zostać wykazane, że praca nie była w ogóle świadczona. W przedmiotowym stanie faktycznym brak jest dowody, który podważałby zeznania stron, a zatem brak jest dowodu, że praca nie była rzeczywiście świadczona. W tej sytuacji Sąd przyjął, żeP. P.wykonywał czynności sprzedawcy, nawet gdy miały one charakter sporadyczny i nie były potwierdzone dokumentami. Pomimo tego ustalenia nie można przyjąć, że umowa o pracę zawarta pomiędzy wskazanymi wyżej podmiotami jest czynnością zgodną z prawem. Umowa o pracę jak każda czynność prawna podlega również ocenie pod kątem zgodności z zasadami współżycia społecznego. Mianowicie przepisart. 58 § 2 kcstanowi, iż nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Odnosząc te regulację do stanu faktycznego sprawy Sąd przyjął, iż jedynym celem zawarcia kilkudniowej umowy o pracę pomiędzyP. P.i jego synemG.na okres kilku dni było umożliwienie ubiegania się o emeryturę przezP. P.na podst. art. 55 ustawy o FUS, zamiast emerytury z urzędu, które jest świadczeniem zazwyczaj mniej korzystnym. W tym miejscu zasadne jest przywołanie poglądu SN wyrażonego w wyroku z dnia 14.03.2006 r. sygn.(...). W uzasadnieniu tego orzeczenia SN wskazał, iż jeśli „rzeczywistym celem zawarcia umowy nie było wola realizowania przez wnioskodawcę obowiązków pracowniczych, ale skonstruowanie okoliczności faktycznych świadczącym o pozostawaniu w stosunku pracy, uzasadnione jest twierdzenie, że celem zawartej umowy było osiąganie nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych i stanowi to nadużycie stosunku pracy”.
Sąd Okręgowy podzielając ten pogląd uznał, że poczynione ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że nastąpiło nadużycie prawa przez strony umowy o pracę, gdyż zawarcie tej umowy było wyłącznie ukierunkowane na uzyskanie wyższego świadczenia z ubezpieczeń społecznych i stanowi to, zdaniem Sądu, naruszenie zasad współżycia społecznego i zaistniała przesłanka do potraktowania tej czynności jako sprzecznej z tymi zasadami w rozumieniuart. 58 § 2 kc.Wywiera to skutek w postaci nieważności umowy o prace. Konsekwencja takiej oceny jest przyjęcie, iżP. P.nie podlegał w spornym okresie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w rozumieniu powołanych na wstępie przepisówustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W tej sytuacjo odwołania ubezpieczonego i zainteresowanego podlegały oddalaniu na podstawieart. 477.14 § 1 kpc.