Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 622/15
Data wyroku: 2015-10-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kicman
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: : art 184 w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 748) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).

Sygn. akt III U 622/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 października 2015 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantst. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica
po rozpoznaniu w dniu28 października 2015 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyW. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek odwołaniaW. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia30 czerwca 2015 r.,znak:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyW. S.prawo do emerytury, począwszy od dnia 21 lipca 2015 r.
Sygn. akt III U 622/15

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 28 października 2015 r.
Decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r., znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyW. S.przyznania emerytury.
W podstawie prawnej powołano ogólnie przepisyustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013, poz. 1440 ze zm.) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracyw szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, bowiem brak jest formalnego świadectwa wykonywania pracw szczególnych warunkach. Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe – 17 lat, 6 miesięcy i 2 dni; uzupełniające – rola – 9 lat, 3 miesiące i 8 dni; łącznie – 25 lat.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 20 lipca 2015 r. wnioskodawcaW. S..
W uzasadnieniu podniósł, że przez cały okres wGospodarstwie (...)Skarbu PaństwawP.z/s wS.Zakład (...)pracował na stanowisku: pracownik produkcji pasz oraz palacz suszarni. Wyjaśnił, iż powyższy zakład pracy obecnie nie istnieje, a na świadectwie pracy wykazano, że podczas całego okresu od 18 maja 1983 r. do 31 maja 1997 r. wykonywał pracęw szczególnych warunkach.
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Organ rentowy wskazał, że wnioskodawca spełnił warunek wieku dopiero w dniu 21 lipca 1955 r., nie przystąpił również do OFE i udowodnił 25 lat stażu pracy, nie dowiódł jednak 15 lat pracy wykonywanejw szczególnych warunkach. Wnioskodawca nie przedłożył żadnej dokumentacji świadczącej o wykonywaniu prac w szczególnych warunkach, a podnoszony przez niego w odwołaniu okres pracy wGospodarstwie (...)na stanowisku pracownik produkcji pasz oraz palacz suszarni wynosi jedynie 14 lat i 14 dni. W aktach sprawy jedynym dokumentem, jak wskazuje organ rentowy, jest świadectwo pracy z dnia 31 maja 1997 r., przy czym wykazano, że w tym okresie wnioskodawca był pracownikiem produkcji pasz oraz palaczem suszarni, zaś w pkt 8 wykazano, że pracował w szczególnych warunkach jako workowacz i palacz suszarni. Taki zapis, zdaniem ZUS, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia tego okresu jako pracy w szczególnych warunkach.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaW. S.,ur. (...), z zawodu palacz, w dniu 22 czerwca 2015 r. wystąpił z wnioskiem o emeryturę, oświadczającw nim, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Do wniosku dołączył oświadczenie, że po ukończeniu 16 roku życia uczęszczał do Szkoły Podstawowej wK.i nie mieszkał wówczas w internacie; oświadczenie w sprawie braku dokumentów z dnia 26 lutego 2015 r.,z którego wynika, że w okresie od 21 lipca 1971 r. do 24 października 1974 r. i od 15 października 1976 r. do 16 października 1982 r. pracowałw gospodarstwie rolnym rodziców wraz z zeznaniami świadkówM. S.iS. W.; zaświadczenie z dnia 19 lutego 2015 r. wystawione przez Wójta GminyW., z którego wynika, że były opłacane składki na(...)przez rodzicówW. S.od dnia 1 lipca 1977 r. do 31 grudnia 1988 r.; zaświadczenie z dnia 24 lutego 2015 r. wystawione przez Starostę(...) Ośrodek (...)iK.wL., z którego wynika, że ojciec wnioskodawcyJ. S.posiadał gospodarstwo rolne w miejscowościK.w latach 1970 – 1972 r. o powierzchni 4,17 ha, w latach 1973 r. – 10 września 1974 r. o powierzchni 4,27 ha i w okresie 11 września 1974 r. – 1984 r. o powierzchni 4,49 ha; zaświadczenie z dnia 20 maja 2015 r. zameldowania na pobyt stały wystawione przez Urząd GminyR.,z którego wynika, żeW. S.był zameldowany wK.pod numerem 30 w okresie od 30 lipca 1955 r. do 16 października 1982 r., wK.pod numerem 14 w okresie od 16 października 1982 r. do 16 października 1995 r. i wC.pod numerem 103 lok 6 począwszy od 16 października 1995 r. do dnia wydawania zaświadczenia; kserokopię książeczki wojskowej, z której wynika, że wnioskodawca w okresie od 31 grudnia 1974 r. do 14 października 1976 r. odbył zasadniczą służbę wojskową oraz zaświadczenie o zatrudnieniui wynagrodzeniu.
Wnioskodawca dołączył ponadto dokumentację poświadczającą jego zatrudnienie: świadectwo pracy z dnia 31 maja 1997 r. wydane przezGospodarstwo (...)(...)wP.z/s wS.Zakład (...), z którego wynika, że w okresie od 18 maja 1983 r. do 31 maja 1997 r. był zatrudniony na stanowisku pracownik produkcji pasz oraz palacz suszarni; świadectwo pracy z dnia 7 kwietnia 2004 r. wystawione przezA.–(...) Sp. z o.o.wJ.(...)C., z którego wynika, że w okresie od 1 lipca 1997 r. do 31 marca 2004 r. był zatrudniony na stanowisku operator suszarnii mieszalni pasz.
Na podstawie całości zgromadzonej w aktach emerytalnych dokumentacji, decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r. ZUS odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury, ponieważ nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe – 17 lat, 6 miesięcy i 2 dni; uzupełniające – rola – 9 lat, 3 miesiące i 8 dni; łącznie – 25 lat.
Dowód: akta organu rentowego:
- wniosek o emeryturę z dnia 22.06.2015 r.,
- oświadczenie wnioskodawcy, oświadczenie w sprawie braku dokumentów
z zeznaniami świadków,
- zaświadczenia z dnia 19.02.2015 r., 24.02.2015 r., 20.05.2015 r.,
- kserokopia książeczki wojskowej,
- zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu,
- świadectwa pracy z dnia 31.05.1997 r. i z dnia 7.04.2004 r.,
- decyzja ZUS z dnia 30.06.2015 r.
Sąd ustalił, że wnioskodawcaW. S.w okresie od 18 maja 1983 r. do 31 maja 1997 r. był zatrudniony wGospodarstwie (...)(...)
wP.z/s wS.Zakład (...)na stanowisku pracownika produkcji pasz oraz palacz suszarni. Wnioskodawca był palaczem suszarni zielonek. Obsługiwał piec główny, w którym temperatura wynosiła nawet 2000 stopni Celsjusza (temperatura zależała od rodzajui wilgotności surowca), a temperatura wylotowa wynosiła około 1200 stopni Celsjusza. W samym pomieszczeniu zaś temperatura wynosiła około 35 stopni Celsjusza.
Zakład produkował susz zielonek, ziemniaków, buraków, marchwi,a także zajmował się produkcją pasz. Do obowiązków wnioskodawcy należało przywiezienie węgla do zasobnika i utrzymanie stałej temperatury w piecu. Wnioskodawca pracował na hali, gdzie znajdował się piec i inne urządzenia służące do suszenia. Na hali, oprócz palacza pracował również aparatowy, dwie osoby przy workownicy oraz jedna osoba, która podawała surowiec do suszarni. Praca odbywała się w trybie 3 – zmianowym. Panowała tam bardzo wysoka temperatura, zapylenie oraz hałas. Pracownicy otrzymywali z tytułu pracy w warunkach szkodliwych 10 % dodatku przez cały okres zatrudnienia.
Sąd ustalił ponadto, że od kwietnia do grudnia pracownicy pracowaliw suszarni, natomiast w pozostałym okresie, kiedy nie było już materiału do suszenia, kierowani byli do wytwórni pasz i mieszanek. W tych okresach również otrzymywali dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Do ich zadań należało wówczas śrutowanie zbóż, zasypywanie do zbiorników śruty, mieszanie i workowanie.W. S.pracował w tamtym okresie jako śrutowy. W wytwórni pasz pracowało około 8 osób. Panowało tam zapylenie oraz huk.
W. S.przez cały rok kalendarzowy wGospodarstwie (...)(...)wP.z/s wS.Zakład (...)pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Sąd ustalił nadto, żeGospodarstwo (...)Skarbu Państwa wP.z/s wS.Zakład (...)zostało zlikwidowane w dniu 31 maja 1997 r.,a następnie zostało przejęte przez(...) Spółkę z o.o.wP.. Wnioskodawca w okresie od 1 lipca 1997 r. do 31 marca 2004 r. pracowałw(...) Spółka z o.o.wP.–G.wC.na stanowisku operatora suszarni i mieszalni pasz. Wytwórnia pasz mieściła się w tym samym miejscu, jak u poprzedniego właściciela, natomiast suszarnia zboża i kukurydzy znajdowała się w innym budynku. Od rozpoczęcia pracywA.–S.wnioskodawca pracował w mieszalni pasz jedyniew okresie żniw, natomiast w pozostałym okresie pracował w suszarni, jako suszarniowy (operator suszarni).
W. S.w(...) Spółka z o.o.wP.– Gospodarstwo wC.pracował w szczególnych warunkach stalei w pełnym wymiarze czasu pracy.
Dowód:
- zeznania świadków:F. Ł., k. 28 iJ. M., k. 28,
- przesłuchanie wnioskodawcy, k. 28,
- akta osobowe dot. zatrudnienia wnioskodawcy w(...)wP.z/swS.Zakład (...),
- akta osobowe dot. zatrudnienia wnioskodawcy w(...) Spółka z o.o.wP.–G.wC..
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadkówF. Ł.iJ. M., a także wnioskodawcyW. S., jako spójne, logiczne, znajdujące potwierdzenie w dowodach z dokumentów.
Dowody powyższe stanowiły podstawę ustaleń Sądu zwłaszcza,że zeznania wskazanych świadków korespondują z zeznaniami odwołującego słuchanego w charakterze strony, które Sąd również uznał za wiarygodnew całości.
Dowody osobowe stanowią dodatkowo uzupełnienie dowodówz dokumentów w zakresie zajmowanych przez wnioskodawcę stanowisk pracy oraz rodzaju pracy wykonywanej w okresach będących przedmiotem postepowania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcyW. S.należy uznać za zasadne.
Na podstawieart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U.z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianegow art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat -dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2 art. 184).
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowawust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie chorobyi macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1,za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwościdla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8,poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia, czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.
Z akt sprawy wynika, że ZUS nie kwestionował spełnieniaprzez wnioskodawcę innych warunków niezbędnych do nabycia prawado emerytury, na podstawie wyżej powołanych przepisów. Wnioskodawca ukończył bowiem 60 lat w dniu(...)r., złożył oświadczenie,iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i wykazał na dzień 1 stycznia 1999 r. wymagany okres zatrudnienia wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało,że wnioskodawcaW. S.był zatrudniony wGospodarstwie (...)(...)wP.z/s wS.Zakład (...)na stanowisku pracownika produkcji pasz oraz palacza suszarni, w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 18 maja 1983 r. do 31 maja 1997 r. NastępnieGospodarstwo (...)Skarbu Państwa wP.z/s wS.Zakład (...)zostało zlikwidowane w dniu 31 maja 1997 r., a jego działalność została przejęta przez(...) Spółkę z o.o.wP., gdzie wnioskodawca pracował na stanowisku operatora suszarni i mieszalni pasz w okresie od 1 lipca 1997 r. do 31 marca 2004 r. Zarówno u pierwszego, jak i drugiego pracodawcy wnioskodawca wykonywał te same czynności, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Wprawdzie nazwy niektórych stanowisk zajmowanych przez wnioskodawcę nie odpowiadają nazewnictwu stanowisk ustalonychw zarządzeniu resortowym, jednak nie oznacza to, iż prace nie są wykonywane w warunkach szczególnych. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem orzecznictwa dla ustalenia pracy wykonywanej w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. istotne znaczenie ma rodzaj faktycznie wykonywanej pracy.
Zakres wykonywanych czynności przez wnioskodawcę we wskazanych powyżej okresach w pełni odpowiadał pracom w szczególnych warunkach wymienionym w wykazie A, w dziale X „W rolnictwie i przemyśle rolno – spożywczym” pod pozycją 10 „prace przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatkówi śruty”, a także w dziale XIV „Prace różne” pod pozycją 11 „Pracew suszarniach z zastosowaniem podgrzewania, jeżeli temperatura powietrzaw tych suszarniach przekracza 35 stopni Celsjusza” stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Zajmowane przez wnioskodawcę stanowiska wymienione zostaływ wykazie A, dziale X - „Przemysł paszowy i utylizacyjny” pod pozycją 10 „Prace przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty” pkt 2 „mieszankowy śruty i komponentów paszowych”, a także w dziale X „Przemysł zbożowo – młynarski” pod pozycją 10 „prace przy wytwarzaniu maki, kasz, płatkówi śruty” pkt 5 „mieszankowy śruty i komponentów paszowych”, a takżew wykazie A, pod pozycją 11 „Prace w suszarniach z zastosowaniem podgrzewania jeżeli temperatura powietrza w tych suszarniach przekracza 35 stopni Celsjusza” pkt 1 „suszarniowy” i pkt 2 „suszarniowy zieloneki pakowacz suszu”, stanowiące załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r.w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Z poczynionych wyżej ustaleń wynika więc, że wnioskodawcaW. S.na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał ponad 15 lat pracyw warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca,w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę w dniu 22 czerwca 2015 r., jednakże 60 lat ukończył dopiero w dniu 21 lipca 2015 r., a zatem po myśli powołanych wyżej przepisów prawo do emerytury przysługuje mu od(...)
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.w związku z powołanymi wyżej przepisami, orzeczono jak w sentencji wyroku.