Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
III Wydział Karny
Sygnatura akt: III W 2685/14
Data wyroku: 2015-04-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSR Robert Bełczącki

Sygn. akt III W 2685/14

UZASADNIENIE

wyroku zaocznego z dnia 9 marca 2015 roku
Za podstawę wyroku Sąd Rejonowy przyjął następujące ustalenia faktyczne:
W dniu 05 kwietnia 2006 r.K. V.w ramach działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwąR.w lokalu położonym wW.przyul. (...)zawarła umowę najmu i współpracy ze(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW., w wykonaniu której to umowyK. V.w zamian za czynsz oddała tej spółce do używania część lokalu o powierzchni 3 metrów kwadratowych celem oferowania gier na automatach o niskich wygranych, a następnie w lokalu zainstalowane zostały dwa automaty do gry o niskich wygranych – pierwszyo nazwie H. (...),(...),nr rej. (...)- (...), drugio nazwie B. (...),(...),nr rej. (...)- (...). Prowadzenie punktu gier na automatach o niskich wygranych w tym lokalu zostało zgłoszone przez spółkę Naczelnikowi I Urzędu Celnego w Warszawie.
(kopia umowy k. 55-56, zgłoszenie k. 52, protokół k. 53-54, zeznaniaT. S.k. 48)
Eksploatacja tych urządzeń została zakończona z dniem 31 grudnia 2010 r., co również zostało zgłoszone przez spółkę Naczelnikowi I Urzędu Celnego w Warszawie.
(zgłoszenie k. 55, protokół k. 56-59, zeznaniaT. S.k. 48)
W dniu 01 grudnia 2012 r.K. V.w ramach działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwąR.w lokalu położonym wW.przyul. (...)zawarła kolejną umowę najmu, tym razem z(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG., w wykonaniu której to umowyK. V.w zamian za czynsz oddała tej spółce do używania część lokalu o powierzchni 3 metrów kwadratowych celem urządzania i prowadzenia gier na automatach zręcznościowych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej i rzeczowej, i które nie mają charakteru losowego, a następnie w lokalu zainstalowane zostały dwa automaty do giero nazwie H. (...)nr(...)oraz nr(...).
(kopia umowy k. 7, protokół instalacji k. 8)
AutomatyH. (...)nr(...)oraz nr(...)były użytkowane przez klientów korzystających z lokalu do dnia 7 stycznia 2013 r., kiedy to funkcjonariusze Urzędu Celnego I w WarszawieM. W. (1)iM. W. (2)o godz. 11.45 w ramach czynności służbowych dokonali przeszukania tego lokalu, zatrzymali m.in. te automaty oraz dokonali ich oględzin. W chwili dokonywania tych czynności procesowych oba automaty były podłączone do sieci elektrycznej, włączone i gotowe do gry. Oba automaty, pomimo oznaczeń wskazujących na brak możliwości wygranej rzeczowej lub pieniężnej, wyposażone były w urządzenia służące zarówno do pobierania, jak i odbierania pieniędzy przez klienta oraz w przyciski STOP, wskazujące na losowość prowadzonej gry.
(zeznania świadkaE. W.k. 18-21, protokół przeszukania k. 2-6, protokół oględzin k. 9-12, protokół oględzin k. 13-16, zeznaniaM. W. (2)k. 45-46, notatka urzędowa k. 2)
K. V.jest zamężna, na jej utrzymaniu pozostaje troje dzieci w wieku 10, 8 i 6 lat. Z zawodu jest językoznawcą. Prowadzi działalność gospodarczą, w ramach której osiąga dochód w wysokości od 2.000 zł netto miesięcznie. Stan jego zdrowia jest dobry.
(dane osobopoznawcze k. 38)
K. V.pozostaje osobą niekaraną.
(odpis z KRK k. 47).
Oskarżona o wykroczenie skarbowe zart. 107 § 1 i 4 k.k.s.K. V.w wyjaśnieniach składanych w toku postępowania przygotowawczego (k. 39)nie przyznała siędo popełnienia zarzucanego jej czynu i wyjaśniła, że czynności związane z automatami do gry, w tym zawarcia umów najmu części powierzchni lokalu zajmowanej przez automaty, dokonywał jej mąż, a ona przebywała w tym lokalu jedynie sporadycznie.
W toku postępowania sądowego na rozprawie głównej w dniu 9 marca 2015 r. (k. 82) na podstawieart. 479 § 2 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.ujawniono wyjaśnienia oskarżonej złożone w postępowaniu przygotowawczym, albowiem oskarżona, wezwana prawidłowo, nie stawiła się na rozprawę i nie usprawiedliwiła swojego niestawiennictwa.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
W ocenie Sądu Rejonowego w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału ujawnionego w toku rozprawy głównej nie budziło wątpliwości, że oskarżonaK. V.w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwąR.w lokalu położonym wW.przyul. (...)w okresie od dnia 01 grudnia 2012 r., kiedy to dokonana została instalacja automatów do gryH. (...)w tym lokalu, do dnia 7 stycznia 2013 r., kiedy to zostały one zatrzymane w niniejszej sprawie, prowadziła działalność w zakresie gier na automatach wbrewart. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.).
Wyjaśnienia oskarżonej, w których nie przyznała się on do popełnienia zarzucanego jej czynu, wskazując, że czynności związane z automatami do gry dokonywał jej mąż, a nie ona, należało uznać za niewiarygodne, gdyż nie korespondują one z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w postaci umowy najmu (k. 7) i protokołu instalacji automatów (k. 8). Umowa, na podstawie której oskarżona udostępniała pozostający w jej dyspozycji lokal m.in. pod instalację oraz użytkowanie automatów do gryo nazwie H. (...), zawierana była w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez oskarżoną, a okoliczność że czynności faktycznych dotyczących automatów dokonywać miał jej mąż, nie wyklucza przyjęcia, że czynności te były wykonywane w imieniu oskarżonej, w wykonaniu umowy, z której uprawnienia i obowiązki jej przysługiwały. Zawarta umowa była odpłatna, a wierzytelność z tytułu czynszu przysługiwała jej a nie mężowi. Podobnie było zresztą w związku z poprzednio zawieraną umową o analogicznej treści z dnia 05 kwietnia 2006 r.
Za wiarygodne należało uznać zeznania świadkaM. W. (2)(k. 45-46), orazT. S.(k. 48), będących funkcjonariuszami Służby Celnej, którzy dokonywali czynności w związku z ujawnionym wykroczeniem. Świadkowie ci zetknęli się ze sprawą w toku pełnionych obowiązków służbowych i nie ujawniły się jakiekolwiek okoliczności wskazujące na to, że w zeznaniach swoich mieliby być stronniczy. Ich zeznania były spójne z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, w szczególności z treścią protokołów przeprowadzonych w sprawie czynności w postaci przeszukania, zatrzymania i oględzin.
Z kolei zgromadzone w sprawie dokumenty w postaci wymienionych wyżej protokołów przeszukania, zatrzymania, oględzin oraz notatki urzędowej, umów najmu, protokołu instalacji, zgłoszenia i protokołów czynności sprawdzających należało uznać za wiarygodne, bowiem ich prawdziwość nie budziła wątpliwości Sądu Rejonowego i nie była kwestionowana przez oskarżoną.
Za wiarygodne należało uznać zeznaniaE. W.(k. 18-21), pracownika oskarżonej, wobec której nie ujawniły się jakiekolwiek okoliczności mogące wskazywać na nieprawdziwość jej zeznań. Z kolei zeznania świadkaM. B.(k. 28-30) okazały się nieprzydatne dla poczynienia istotnych w sprawie ustaleń, bowiem dotyczyły one automatówo nazwie C., które pozostawały poza zakresem czynu zarzucanego oskarżonej. Podobnie należało ocenić protokoły zatrzymania tych automatów (k. 22-26) oraz protokoły ich oględzin (k. 32-35).
Na podstawieart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry, a zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Koncesją taką niewątpliwie oskarżona się nie legitymowała. Udostępnienie lokalu pod urządzenia stanowiące automaty do gier w zamian za wynagrodzenie niewątpliwie zaś kwalifikuje się jak prowadzenie gier na automatach w rozumieniuart. 107 § 1 k.k.s.
Status prawny automatów do giero nazwie H. (...)nr(...)oraz nr(...)jako automatów do gier w rozumieniuart. 2 ust. 3 – 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) nie był kwestionowany przez oskarżoną i nie budził wątpliwości, skoro na losowość prowadzonej gry wskazują przyciski STOP ujawnione na automatach a na możliwość wygranej – wyposażenie ich w urządzenia służące zarówno do pobierania, jak i odbierania pieniędzy przez klienta. Odmienne zapisy umowy oraz oznaczenia na automatach ujawnione w toku oględzin nie miały tutaj decydującego znaczenia.
W rozpoznawanej sprawie ujawniła się jednak okoliczność uniemożliwiająca przypisanie oskarżonej odpowiedzialności prawno-karnej za wykroczenie skarbowe określone wart. 107 § 1 i § 4 k.k.s.polegające na prowadzeniu wbrew przepisom ustawy gry na automacie, przy przyjęciu mniejszej wagi.
Okoliczność tę stanowi zaniechanie przez Rzeczpospolitą Polską wymaganej przezart. 8 ust. 1 akapit pierwszydyrektywy 98/34 notyfikacjiart. 6 ust. 1w zw. zart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), sprawiająca, że nie można przypisać oskarżonej wypełnienia znamion wykroczenia zart. 107 § 1 i § 4 k.k.s., które odwołują się do tych przepisów ustawy.
W myślart. 288 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej(dawniej art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską) w odróżnieniu od rozporządzenia, które ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich, dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty i pozostawia organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. Przyznana Państwom Członkowskim dyskrecjonalność, jeśli chodzi o środki zmierzające od osiągnięcia celów stawianych w dyrektywie, sprawia, że przepisów dyrektywy w zasadzie nie stosuje się bezpośrednio i nie kształtują one sytuacji prawnej jednostki. W judykaturze Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjęto jednak, że w przypadku wadliwej recepcji przepisów dyrektywy w prawie wewnętrznym Państwa Członkowskiego jednostka może bezpośrednio powoływać się względem Państwa Członkowskiego na uprawnienie przewidziane przepisami dyrektywy, jeśli treść tego uprawnienia jest jasna, bezwarunkowa i z istoty swej nie wymaga wydawania odrębnego aktu prawnego. W przeciwnym razie wiążący charakter dyrektywy uległby osłabieniu (por. wyrok Trybunału z dnia 4 grudnia 1974 r., C-41/74, w sprawieY.vanD.przeciwko(...), ECR 1974/1337; wyrok Trybunału z dnia 5 kwietnia 1979 r., C-148/78, w sprawieP. M.przeciwkoT. R., ECR 1979/1629; wyrok Trybunału z dnia 19 stycznia 1982 r., C-8/81, w sprawieB.przeciwkoF.M.-I., ECR 1982/53; wyrok Trybunału z dnia 26 lutego 1986 r., C-152-84, w sprawieM.przeciwkoS.andS.
- (...)A.H. A.(T.), ECR 1986/723; wyrok Trybunału z dnia 12 lipca 1990 r., C-188/89, w sprawieF.i in. przeciwkoB.G.plc, ECR 1990/I-03313; wyrok Trybunału z dnia 19 listopada 1991 r., C-6/90 oraz C-9/90,F.i in. przeciwkoR.Włoskiej ECR 1991/ I-05357; wyrok Trybunału z dnia 5 października 2004 r., C-397-403/01, w sprawieP.i in. przeciwkoD. K.,K. W.eV, Zbiór Orzeczeń 2004/I-08835).
W judykaturze Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjęto, że przepisy art. 8 i 9 dyrektywy nr 83/189 mają charakter bezwarunkowy i wystarczająco precyzyjną treść, aby jednostki mogły się na nie powoływać przed sądem krajowym, a naruszenie przewidzianego w tych przepisach obowiązku notyfikacji prawa krajowego prowadzi do odmowy jego zastosowania przez sąd krajowy (wyrok Trybunału z dnia 30 kwietnia 1996 r., C-194/94, w sprawie(...), ECR 1996/4-/I-2201, pkt 55, LEX nr 114703; wyrok Trybunału z dnia 8 listopada 2007 r., C-20/05, w sprawieK. J.W. S., pkt 44-45, ECR 2007/11A-/I-9447, Lex nr 326053).
Niewątpliwie odpowiednikiem art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 83/189 w obecnym stanie prawnym jest art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 98/34 (wyrok Trybunału z dnia 8 września 2005 r., C-303/04, w sprawieL.ItaliaS., Lex nr 225727, pkt 18).
Należy uwzględniać cel dyrektywy 98/34, którym jest zapobieganie barierom w handlu wewnątrzwspólnotowym (wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2011 r., C-361/10, Lex 818474, pkt 10). Dyrektywa 98/34 ma na celu ochronę za pomocą kontroli prewencyjnej swobodnego przepływu towarów, który jest jedną z podstaw Wspólnoty, oraz że kontrola ta jest o tyle przydatna, iż regulacje krajowe objęte tą dyrektywą mogą stanowić przeszkody w handlu między państwami członkowskimi (wyrok Trybunału z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawieF.i innych, C-213/11, C-214/11 i 217/11, Lex nr 1170754; wyrok Trybunału z dnia 15 kwietnia 2010 r., C-433/05 w sprawie przeciwkoL. S., pkt 42, Lex 577612; wyrok Trybunału z dnia 8 września 2005 r., C-303/04, w sprawieL.ItaliaS., pkt 22, Lex nr 225727; wyrok Trybunału z dnia 16 czerwca 1998 r., C-226/97, w sprawieL., pkt 37, ECR 1998/6/I-3711, Lex nr 111714).
Powyższe stanowisko Trybunału wskazuje, że jednostka może się powoływać bezpośrednio na art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 98/34 w obronie przed zastosowaniem wadliwie ustanowionego prawa krajowego.
Wobec tego w niniejszej sprawie za usprawiedliwione należy uznać stanowisko, w myśl którego niedopełnienie obowiązku notyfikowania przez Państwo Członkowskie może powodować, że odnośne przepisy techniczne nie mogą być stosowane przez sąd krajowy i w rezultacie nie mają mocy obowiązującej wobec osób prywatnych (wyrok Trybunału z dnia 15 kwietnia 2010 r., C-433/05 w sprawie przeciwkoL. S., pkt 42, Lex 577612; wyrok Trybunału z dnia 8 września 2005 r., C-303/04, w sprawieL.ItaliaS., pkt 25, Lex nr 225727).
Tak rozumiana bezskutecznośćart. 107 k.k.s.w zw. zart. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowychwzględem jednostek uniemożliwia zatem pociągnięcie oskarżonej do odpowiedzialności prawno-karnej w postępowaniu karno-skarbowym wszczętym z oskarżenia publicznego.
Pogląd taki znajduje pełne potwierdzenie w najnowszej judykaturze Sądu Najwyższego, w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2014 r., II KK 55/14, Lex nr 1583503, które Sąd Rejonowy w rozpoznawanej sprawie podziela. Pogląd zbliżony pośrednio wyrażony został także w konkluzji uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2014 r., V KK 344/13, Lex nr 1458837. Pogląd ten dezaktualizuje poprzednie stanowisko przyjmowane w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2013 r., I KZP 15/13, OSNKW 2013/12/101, Lex nr 1393793, w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2014 r., IV KK 183/13, Lex nr 1409532 oraz w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2014 roku, sygn. akt III KK 447/13, Lex nr 1448749.
W myśl powszechnie przyjmowanej w prawie wspólnotowym reguły autonomii proceduralnej okoliczność skutkującą niemożnością pociągnięcia oskarżonej do odpowiedzialności prawno-karnej musiała zostać uwzględniona z urzędu, niezależnie od zarzutów podniesionych przez strony.
Z tych względów Sąd Rejonowy orzekł, jak w sentencji.