Sąd Rejonowy w Myszkowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 20/14
Data wyroku: 2015-04-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Aleksandra Korusiewicz
Słowa kluczowe: Dziedziczenie
Podstawa prawna: art. 926 k.c., art. 1015 k.c.

Sygn. akt I Ns 20/14

POSTANOWIENIE
Dnia 14 kwietnia 2015 roku
Sąd Rejonowy w Myszkowie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Aleksandra Korusiewicz

Protokolant:

st. sekr. sądowy Magdalena Iwańska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2015 roku wM.
sprawy z wniosku(...) Banku (...) SAwK.
z udziałemZ. O. (1),R.O.,R.O.
o stwierdzenie nabycia spadku poJ. O.
p o s t a n a w i a:

1
stwierdzić, że spadek poJ. O.zmarłym w dniu(...)roku wM.i tamże ostatnio na stałe zamieszkałym dziedziczy z mocy ustawy

- jego córkaR. O. (1)córkaJ.iB.
w całości;

2
nakazać pobrać od wnioskodawcy(...) Banku (...) SAwK.na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Myszkowie kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem nieuiszczonych kosztów postępowania;

3
stwierdzić, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze

swoim udziałem w sprawie.
Sygn. akt I Ns 20/14

UZASADNIENIE
(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wK.wniósł o stwierdzenie, że spadek poJ. O.zmarłym w dniu(...)wM.dziedziczą z mocy ustawy jego rodziceZ. O. (2)iR. O. (2)w ½ części każdy, ewentualnie na podstawieart. 670 kpco ustalenie przez sąd spadku z urzędu kto jest spadkobiercą po zmarłymJ. O.. Jednocześnie wniósł o zasądzenie od uczestników ma rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania wg norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 120 zł. i opłaty skarbowej w wysokości 17 zł. oraz opłaty skarbowej w wysokości 22 zł. z tytułu uzyskania skróconego odpisu aktu zgonu spadkodawcy oraz kwoty 17 zł. opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu wskazał, że posiada legitymację do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie praw do spadku po w/wJ. O.albowiem spadkodawca w chwili śmierci był dłużnikiem wnioskodawcy. Z tej przyczyny dla dochodzenia należności przysługującej z tego tytułu wnioskodawcy konieczne jest ustalenie następców prawnych zmarłego.
UczestnicyZ. O. (1)iR. O. (2)sprzeciwili się wnioskowi. Wyjaśnili, że w pierwszej kolejności powołane są do spadku dzieci spadkodawcy, a zatem spadek po ich synuJ. O.na podstawie ustawy nabyła w całości córka spadkodawcyR. O. (1). Dopiero w braku zstępnych oni jako rodzice spadkodawcy powołani byliby do spadku.
UczestniczkaR. O. (1)oświadczyła, że była zaskoczona wnioskiem otrzymanym z Sądu. Dodała, że chciałaby odrzucić spadek po ojcu.
Sąd ustalił stan faktyczny:
W dniu 28 kwietnia 2008r.J. O.zawarłumowę nr (...)o korzystanie z(...)karty kredytowej(...) Banku (...) S.A.W umowie kredytobiorca poddał się egzekucji do kwoty 3 000 zł. (dowód: umowa k: 12-17)
SpadkodawcaJ. O.zmarł w dniu(...)wM., gdzie ostatnio na stałe zamieszkiwał. Był raz żonaty - zB. O., z którą się rozwiódł w grudniu(...)Z tego związku małżeńskiego urodziła się jedna córkaR. O. (1). Ponownie spadkodawca nie zawarł związku małżeńskiego. Innych dzieci pozamałżeńskich, czy przysposobionych spadkodawca nie pozostawił. Nie sporządził także testamentu i nie były zawierane umowy o zrzeczeniu się dziedziczenia. Niniejsza sprawa jest pierwszą o stwierdzenie praw do spadku po spadkodawcy. U notariusza nie był sporządzany akt poświadczenia dziedziczenia. Rodzicami jego byliZ. O. (1)iR. O. (2). (dowód: zapewnienie spadkowe złożone przez uczestniczkęR.O.k: 65v, akty stanu cywilnego k: 18, 34, 52, 67)
Na rozprawie w dniu 24 lutego 2015r. uczestniczkaR. O. (1)złożyła oświadczenia, że spadek po ojcuJ. O.przypadający jej z mocy ustawy odrzuca. (dowód: oświadczenia złożone na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. k: 71v) O tragicznej śmierci taty uczestniczka powzięła wiadomość kilka dni później po jego śmierci. Do daty rozwodu spadkodawca zamieszkiwał razem z córkąR.i żonąB.w lokalu mieszkalnym położonym wM.przyul. (...), a następnie wyprowadził się w nieznane miejsce. Nie zamieszkał jednak w domu rodzinnym ze swoimi rodzicami wŻ.. Od 2007r. spadkodawca pracował okresowo za granicą. Uczestniczka wiedziała, że ojciec ma konto w banku lecz nie wiedziała o zadłużeniu ojca z tytułu karty kredytowej. Ojciec nie posiadał żadnego majątku. (dowód: zeznania uczestniczki k: 77, zeznania uczestniczkiR.O.k: 78, zeznania uczestnikaZ. O. (1)k: 78)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych powyżej dowodów, w tym w szczególności na podstawie dowodów z dokumentów, albowiem ich prawdziwość nie budziła wątpliwości, a okoliczności z nich wynikające były spójne, logiczne i konsekwentne, a nadto korelowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Nadto żadna ze stron przedmiotowego postępowania nie kwestionowała ważności wskazanych dokumentów. Z tych samych względów Sąd dał wiarę także zapewnieniu spadkowemu złożonemu przez uczestniczkę.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca w tym interes, tj. interes w uzyskaniu stwierdzenia (art. 1025 § 1 k.c.). Krąg osób uprawnionych do wszczęcia postępowania ustawa zakreśla stosunkowo szeroko, osobą taką będzie każdy, kto ma interes w powstaniu skutków prawnych związanych z wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po określonym spadkodawcy przez osoby wymienione w orzeczeniu sądu. Termin "interes" należy więc interpretować stosunkowo szeroko, nie zawsze musi to być interes prawny, chodzi o jakikolwiek interes, o charakterze osobistym czy majątkowym. Interes prawny ma każdy, kogo praw dotyczyć może wynik postępowania. W rozumieniuart. 1025 § 1 k.c.orazart. 669-679 k.p.c.zainteresowanymi w zgłoszeniu żądania stwierdzenia nabycia spadku zarówno w podstawowym trybie przewidzianym wart. 669-677 k.p.c., jak i w trybie szczególnym przewidzianym wart. 679 k.p.c.są nie tylko spadkobiercy lub ich następcy prawni, lecz także wszystkie inne osoby mające interes prawny w prawidłowym wykazaniu następstwa po spadkodawcy, z czym wiążą się doniosłe skutki prawne, w szczególności przewidziane wart. 1025 § 2, art. 1027 i 1028 k.c.(post. SN z dnia 12 stycznia 1983 r., III CRN 218/82, OSNC 1983, nr 8, poz. 124). Zdaniem Sądu wnioskodawca ma interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie praw do spadku poJ. O.. Przysługuje mu bowiem wierzytelność wobec zmarłegoJ. O.wynikająca z umowy kredytowej. Postępowanie spadkowe w ostateczności doprowadzi do ustalenia spadkobierców, którzy wstąpią w ogół praw i obowiązków po zmarłym.
Zgodnie z treścią przepisuart. 926 § 1 kcpowołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. W postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, zgodnie z treścią przepisuart. 670 kpc, sąd bada z urzędu kto jest spadkobiercą. Obowiązkiem sądu jest w szczególności zbadanie czy spadkodawca pozostawił testament oraz czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne. Sąd natomiast nie jest związany treścią wniosku inicjującego postępowanie ani wskazaniem przez wnioskodawcę spadkobierców uprawnionych jego zdaniem do dziedziczenia.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że spadkodawca nie pozostawił testamentu. Skoro zatem spadkodawca sam nie określił osób, które mają po nim dziedziczyć, to spadkobranie następuje na podstawie przepisówkodeksu cywilnego.Art. 926 § 2 kcstanowi, że „dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.” Sytuacja niepowołania spadkobiercy zachodzi zatem wtedy, gdy spadkodawca w ogóle nie sporządził testamentu lub gdy sporządzony testament okazał się nieważny lub bezskuteczny. Należy przy tym zauważyć, iż w myślart. 925 kc: „Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku”. Chwilą tą zaś jest zgodnie zart. 924 kcśmierć spadkodawcy. To właśnie chwila śmierci spadkodawcy przesądza o kręgu spadkobierców uprawnionych do dziedziczenia, jak i o składzie majątku spadkowego. Nie może zatem być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani też osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje (art. 927 § 1 kc).
Konsekwencją tego, iż spadkodawca nie dokonał rozrządzenia swoim majątkiem w drodze testamentu jest to, iż do ustalenia kręgu osób uprawnionych do dziedziczenia po zmarłymJ. O.znajdują zastosowanie reguły dziedziczenia ustawowego.
Krąg spadkobierców ustawowych i kolejność powoływania ich do dziedziczenia określająart. 931-937 kc.Do kręgu tego należą osoby połączone ze spadkodawcą więzami rodzinnymi (zstępni, rodzice, rodzeństwo i zstępni rodzeństwa) oraz prawnymi (małżonek i przysposobieni). W ostatniej kolejności - w braku innych spadkobierców ustawowych - do dziedziczenia powołana jest gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy i Skarb Państwa.
Spadkobiercami ustawowymi w pierwszej kolejności są więc dzieci zmarłego i jego małżonek. Nie ma znaczenia czy spadkobierca jest dzieckiem pochodzącym z małżeństwa zmarłego czy dzieckiem pozamałżeńskim, którego pochodzenie zostało ustalone w drodze uznania lub sądowego ustalenia ojcostwa lub macierzyństwa. Wszystkie dzieci osoby zmarłej dziedziczą na tych samych zasadach. Dzieci spadkodawcy i jego małżonek, dziedziczą w częściach równych, z tym jednakże zastrzeżeniem, iż część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku (art. 931 § 1 kc). Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadł, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepisart. 931 § 2 kcstosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
W rozpatrywanym przypadku, spadkodawca w chwili śmierci był osobą rozwiedzioną. I pozostawił po sobie jedną córkęR.O., która przeżyła spadkodawcę.
Na wniosek uczestniczkiR.O.na rozprawie w dniu 24 lutego 2015r. Sąd przyjął od uczestniczki oświadczenie, że spadek po zmarłymJ. O.przypadający jej z mocy ustawy odrzuca. Nadmienić należy, iż Sąd nie ma podstaw do odmówienia przyjęcia takowego oświadczenia. Zgodnie z treściąart. 1012 kcspadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku, w myślart. 1015 § 1 kcmoże być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Jednakże brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. (art. 1015 § 2 kc) Spadkodawca zmarł w dniu(...)a uczestniczka złożyła oświadczenia w dniu 24 lutego 2015r., czyli po ponad trzech i pół roku. Uczestniczka jest córką zmarłegoJ. O.. O dacie jego śmierci jak zeznała powzięła wiadomość kilka dni później. Przyjąć zatem należy, iż w/w oświadczenie o odrzuceniu spadku zostało złożone z uchybieniem przypisanego terminu. W tym stanie Sąd uznał w/w oświadczenie uczestniczki za bezskuteczne.
Mając powyższe na względzie Sąd na zasadzie w/w przepisów w pkt 1 sentencji postanowienia stwierdził, iż spadek po zmarłymJ. O.dziedziczy z mocy ustawy jego córkaR. O. (1).
Jednocześnie zauważyć należy, iż w dacie śmierci spadkodawcy nie obowiązywały już przepisy szczególne o dziedziczeniu gospodarstw rolnych. Wyrokiem z dnia 31.01.2001r. (P 4/99, Dz.U. Nr 11, poz. 91), który wszedł w życie z dniem 14.02.2001r. Trybunał Konstytucyjny uchylił przepisyart. 1059, 1060, 1062, 1063, 1064, 1087 kcjako niezgodne zKonstytucją RP.
Na zasadzieart. 520 § 1 kpcw związku zart. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. tj. z 2014r. poz. 1025) Sąd w pkt 2 sentencji postanowienia nakazał pobrać od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Myszkowie kwotę 500 zł. tytułem nieuiszczonych kosztów postępowania.
W pkt 3 sentencji postanowienia Sąd na zgodnie z treścią w/wart. 520 § 1 kpcstwierdził, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postepowania związane ze swoim udziałem w sprawie.