Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku
VI Wydział Pracy
Sygnatura akt: VI P 934/14
Data wyroku: 2015-12-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Turowska
Słowa kluczowe: Wynagrodzenie Za Pracę
Podstawa prawna: art. 80 kp

Sygn. akt VI P 934/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17/12/2015 r.
Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR Agnieszka Turowska

Protokolant:

Sekretarz sądowy Mgdalena Paplińska

po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwaK. G.,B. P.
przeciwko Sąd Rejonowy(...)wG.
o wynagrodzenie

1
Oddala powództwo.

2
Odstępuje od obciążania powodów kosztami zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
Powodowie pozwami skierowanymi przeciwko Sądowi Rejonowemu(...)wnieśli o zasądzenie wynagrodzeń za lata 2011-2013 w kwotach:

1
K. G.: kwoty 4 916,37 zł wraz z ustawowymi odsetkami od następujących kwot :

- od kwoty 170,95 zł do dnia 1 stycznia 2012 r do dnia zapłaty ;
- od kwoty 1 928,65 zł od dnia 1 stycznia 2013 r do dnia zapłaty ;
- od kwoty 2 816,77 od dnia 1 stycznia 2014 r do dnia zapłaty
2.M. W.: kwoty 8 346,03 zł wraz z ustawowymi odsetkami od następujących kwot :
-od kwoty 225,60 zł od dnia 1 stycznia 201 r do dnia zapłaty ;
- od kwoty 3 586,56 zł od dnia 1 stycznia 2013 r do dnia zapłaty ;
- od kwoty 4 533,87 zł od dnia1 stycznia 2014 r do dnia zapłaty ;
3.B. P.: kwoty 7 079,57 zł wraz z ustawnymi odsetkami od następujących kwot
– od kwoty 262,01 od dnia 1 stycznia 2012 r do dnia zapłaty ;
- od kwoty 2 826,45 zł od dnia 1 stycznia 2013 r do dnia zapłaty ;
- od kwoty 3 991,11zł od dnia 1 stycznia 2014 r do dnia zapłaty ;
Pozwany Sąd Rejonowy(...)wG.wniósł o oddalenie powództw w całości i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu .

Sąd ustalił, co następuje:
Powodowie zatrudnieni są w Sądzie Rejonowym(...)wG.:
-B. P.od 1 września 1992 za wynagrodzeniem 2 823,97 zł, brutto miesięcznie ostatnio na stanowisku starszy sekretarz sądowy,
-K. G.od 9 listopada 2010 r r za wynagrodzeniem 2 096,46 zł brutto ,ostatnio na stanowisku sekretarz sądowy,
-M. W.od 26 sierpnia 2006 r za wynagrodzeniem 3 618,74 zł brutto, ostatnio na stanowisku starszy sekretarz sądowy ,
(okoliczność bezsporna , zaświadczenia o zarobkach k: 64-66)
Wynagrodzenia powodów nie były podwyższane od kilku lat.
( dowód: okoliczności bezsporne )

Sąd zważył, co następuje:
Powództwa podlegają oddaleniu.
Okoliczności faktyczne w przedmiotowej sprawie pozostają pomiędzy stronami bezsporne, nadto wynikają one z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania.
Powodowie domagali się zasądzenia kwot, o jakie – ich zdaniem – powinno zostać podwyższone ich wynagrodzenie w latach 2011, 2012 i 2013. Pozwany wywodził, iż brak jest podstaw prawnych do dokonywania podwyższenia wynagrodzenia powodów przy zastosowaniu średniorocznego wskaźnika waloryzacji. Spór więc miał charakter prawny.
Rozważając zasadność powództwa, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż stosunki pracy powodów zostały uregulowane w art.147§3 ustawy z dnia 27 lipca 2011 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych, który stanowi, iż w sądach są zatrudniani urzędnicy i inni pracownicy sądowi. Natomiast art.156 tejże ustawy stanowi, iż zasady wynagradzania urzędników i innych pracowników sądowych oraz ich obowiązki i prawa określają odrębne przepisy. Podstawowa regulacja prawna określająca prawa i obowiązki pracowników sądów została zawarta wustawie z dnia 18 grudnia 1998r. o pracownikach sądów i prokuratury(t.j. Dz.U. z 2011r., Nr 109, poz.639 ze zm.). W myśl art.1 pkt 1 i2 ustawy, określa ona obowiązki i prawa urzędników oraz innych pracowników zatrudnionych w sądach powszechnych i wojskowych oraz w powszechnych i wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury. Unormowanie zawarte w przywołanej ustawie nie ma charakteru wyczerpującego, bowiem zgodnie z art.18 ustawy, w sprawach nieuregulowanych ustawą do urzędników i innych pracowników sądów i prokuratury stosuje się odpowiednio przepisyustawy z dnia 16 września 1982r. o pracownikach urzędów państwowych(.tj. Dz.U. z 2001r., Nr 86, poz.953 ze zm.), a w sprawach nieuregulowanych także w tej ustawie – przepisyKodeksu pracy.
Kwestia wynagrodzeń pracowników sądów i prokuratury została uregulowania w przepisachart.14-17 ustawy o pracownikach sądów i prokuratury. W art.14 ustawy wskazano, że Minister Sprawiedliwości w drodze rozporządzenia określa szczegółowe zasady wynagradzania, tabele wynagrodzenia zasadniczego i wysokość dodatków przysługujących z tytułu zajmowanego stanowiska oraz pełnionej funkcji dla urzędników i innych pracowników sądów i prokuratury. W oparciu o powyższą delegację zostało wydanerozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 marca 2010r. w sprawie stanowisk i szczegółowych zasad wynagradzania urzędników i innych pracowników sądów i prokuratur oraz odbywania stażu urzędniczego(Dz. U. z 2010 r., Nr 49, poz. 229). Rozporządzenie to ustala tabelę stanowisk, na których zatrudniani są urzędnicy w sądach i prokuraturze oraz kwalifikacji wymaganych do zajmowania tych stanowisk, tabelę stanowisk, na których zatrudniani są inni pracownicy w sądach i prokuraturze oraz kwalifikacji wymaganych do zajmowania tych stanowisk, tabelę wynagrodzenia zasadniczego przysługującego urzędnikom i innym pracownikom sądów i prokuratury oraz tabelę mnożników służących do ustalenia wysokości dodatku z tytułu zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji przysługującego urzędnikom i innym pracownikom sądów i prokuratury. Podstawowym składnikiem wynagrodzenia pracowników sądów i prokuratury jest wynagrodzenie zasadnicze (wysokość wynagrodzenia zasadniczego została ustalona w tabeli - załączniku nr 3). Nadto przewidziane zostały: dodatek za wieloletnią pracę, dodatek do wynagrodzenia z tytułu zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji, a także dodatek specjalny z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań. W myśl §6 oraz §7 rozporządzenia urzędnikom i innym pracownikom sądów i prokuratury mogą być przyznane nagrody za szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej z funduszu nagród oraz premie z funduszu premiowego.
Poza tą regulacją znajduje się natomiast kwestia podwyższania wynagrodzeń tej grupy zawodowej, zgodnie bowiem zart. 14a ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury(Dz. U z 2011 r., nr 109, poz. 639 j.t.) podwyższenie wynagrodzeń urzędników i innych pracowników sądów i prokuratury następuje w terminach i na zasadach określonych dla pracowników państwowej sfery budżetowej nieobjętych mnożnikowymi systemami wynagrodzeń. Zasady te regulujeustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw(Dz. U. z 2011 r. Nr 79, poz. 431 z późn. zm.). W art. 4 ust. 2 tej ustawy wskazano, iż wynagrodzenia osób nieobjętych mnożnikowymi systemami wynagrodzeń (do których należą powodowie),waloryzowane są średniorocznym wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeń. Przepis art.2 pkt 4 ustawy zawiera definicję legalną pojęcia średniorocznego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń – przez średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń rozumie się wzrost wynagrodzeń na dany rok budżetowy w stosunku do roku poprzedniego. Natomiast w myśl art.6 ust.1 ustawy, podstawę do określenia wynagrodzeń w roku budżetowym dla pracowników, o których mowa w art.5 pkt 1 lit. a i 3 oraz pkt 2 stanowią wynagrodzenia z roku poprzedniego waloryzowane średniorocznym wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeń ustalonym w ustawie budżetowej oraz dodatkowe wynagrodzenie roczne, wypłacane na podstawie odrębnych przepisów.
Wskaźnik wzrostu wynagrodzeń ustalony jest w ustawie budżetowej. Art 13 ust. l pkt 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r.- Ustawa budżetowa na rok 2011 (Dz. U. z 2011r., Nr 29, poz. 150) w zw. zart. 44 ust. l ustawy z dnia 26 listopada 2010r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej(Dz. U. z 2010 r., nr 238, poz. 1578 ze zm.), art. 13 ust. l pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2012 r.- Ustawa budżetowa na rok 2012 (Dz. U. z 2012 r., poz. 273) w związku zart. 24 ust. l pkt l ustawy z dnia 22 grudnia 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej(Dz. U. z 2011 r., nr 291, poz. 1707 ze zm.), art.13 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 25 stycznia 2013r. – Ustawa budżetowa na rok 2013 (Dz.U. 2013.169) ustalają wskaźniki wzrostu wynagrodzeń odpowiednio na poziomie 100,00%, 100,00%.
Zatem oznacza to, że w praktyce nie nastąpił wzrost wynagrodzeń w oparciu o wskaźnik wzrostu wynagrodzeń. Jednakże wskazać trzeba, iż obowiązujące przepisy prawne w sposób jasny i niebudzący wątpliwości wskazują na mechanizm ustalania wzrostu wynagrodzeń pracowników sądów przy zastosowaniu średniorocznego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń. Unormowania ustaw budżetowych na lata 2011-2013 również nie budzą wątpliwości. Przepisy te nie zostały uznane za niezgodne z przepisamiKonstytucji RP. Nie występuje w regulacji luka prawna, wymagająca uzupełnienia. Brak jest również – przy jasnej i pełnej regulacji wzrostu wynagrodzeń – podstaw do stosowania przepisówKodeksu cywilnegow zakresie waloryzacji świadczeń pieniężnych. Innymi słowy, brak jest podstawy prawnej do ustalania wysokości wynagrodzeń pracowników w sposób odmienny od wskazanego w przywołanych powyżej przepisach.
Nie sposób również zgodzić się z tym ,że art. 4 ust. 2 wyżej przywołanej ustawy który stanowi iż wynagrodzenia osób nieobjętych mnożnikowymi systemami wynagrodzeń (do których należą powodowie),waloryzowane są średniorocznym wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeńdaje podstawę do formułowania prawa podmiotowego .Trybunał Konstytucyjny bowiem w uzasadnieniu wyroku o sygn. K 32/02, dotyczącego „zamrożenia” wynagrodzeń pracowników sfery budżetowej w 2002 r. na mocyart. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw(Dz. U. Nr 154, poz. 1799; dalej: nowela ustawy o wynagrodzeniach) stwierdził m.in., że ustawa o wynagrodzeniach „nie gwarantuje w sposób bezwarunkowy pracownikom sfery budżetowej stałego corocznego wzrostu ich wynagrodzeń w określonej wysokości. Przewiduje jedynie waloryzację wynagrodzeń średniorocznym wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeń ustalanych corocznie, tj. okresowo, na podstawie prognoz budżetowych i corocznie ustalonego wskaźnika. (…) wysokość wynagrodzeń tej grupy społecznej determinowana jest i to bezpośrednio sytuacją budżetową państwa. W związku z tym trzeba dopuścić występowanie ryzyka możliwości ograniczenia potencjalnego wzrostu wynagrodzeń, a to w przypadku niekorzystnego kształtowania się prognozowanych składników określających sytuację budżetową państwa.W tych uwarunkowaniach nie można mówić o pracowniczym prawie podmiotowym do automatycznej waloryzacji wynagrodzenia i co za tym idzie – o nabyciu takiego prawa przez pracowników państwowej sfery budżetowej. Nie istnieje tu nawet prawna ekspektatywa, a tym bardziej – ekspektatywa maksymalnie ukształtowana. Przepisy przewidujące waloryzację wynagrodzeń, aczkolwiek nieobojętne dla sytuacji majątkowej pracowników, nie tworzą bezpośrednio indywidualnych praw podmiotowych i są – przede wszystkim – dyrektywami dla organów państwa, dotyczącymi gospodarowania funduszem płac sfery budżetowej”.Ponadto, „nawet jeżeli przyjąć, że pracownicy państwowej sfery budżetowej ponieśli w roku 2002 uszczerbek finansowy noszący pewne znamiona ograniczenia praw majątkowych ujmowanychin abstracto, to wbrew temu, co twierdzi wnioskodawca, znajduje to usprawiedliwienie w konieczności ochrony innej wyraźnie chronionej wartości konstytucyjnej, jaką jest dbałość o zachowanie równowagi budżetowej (art. 220 Konstytucji). Nie można bowiem zapominać, że zapewnienie równowagi budżetowej jest ważną wartością konstytucyjną, od niej zależy bowiem zdolność państwa do działania i do wypełniania jego różnorodnych zadań (…), a waloryzacja wynagrodzeń pozostaje gwarantowana li tylko przez ustawę zwykłą”. W rezultacie, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, żeart. 1 pkt 3nowelizacji ustawy o wynagrodzeniach jest zgodny zart. 2, art. 64 ust. 1 i 2 i art. 7oraz nie jest niezgodny zart. 21 ust. 1 Konstytucji.(vide uzasadnienie do wyroku TK w sprawie o sygn. K 32/02
Biorąc powyższe pod uwagę , na podstawie przywołanych przepisów, Sąd orzekł jak w pkt.1 sentencji wyroku .
Sąd rozstrzygnął także o kosztach zastępstwa procesowego, odstępując od obciążania nimi strony powodowej – na podstawieart.102 k.p.c.
Stosownie do treściart.102kpc, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Art. 102 k.p.c.jest szczególnym rozwiązaniem, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień, wymagającym do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności (por. postanowienie SN z 11.08.2010r., II PZ 21/10, LEX nr 661507).
Zastosowanie przez sądart. 102 k.p.cpowinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego - sytuacji życiowej (por. postanowienie SN z 14.01.1974r., II CZ 223/73, LEX nr 7379). Przyjmuje się stosowanieart. 102 k.p.c., gdy: sprawa ma wątpliwy i dyskusyjny charakter; dochodzone roszczenie powoda wynika z niejasno sformułowanych przepisów; strona przegrywająca znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, a wytaczając powództwo była subiektywnie przeświadczona o słuszności dochodzonego roszczenia, natomiast strona wygrywająca korzystała ze stałej obsługi prawnej i nie poniosła dodatkowych nakładów na prowadzenie procesu (por. wyrok SA w Białymstoku z 15.05.2015r., I ACa 51/15, LEX nr 1734657).
W przedmiotowej sprawie przede wszystkim charakter prawny dochodzonego roszczenia oraz stopień skomplikowania zagadnień prawnych występujących w sprawie w pełni uzasadnia przyjęcie, że jest to szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniuart.102 k.p.c.Należy bowiem mieć na względzie, iż do szczególnie uzasadnionych wypadków związanych z przebiegiem procesu można zaliczyć okoliczności konkretnej sprawy, łączące się z charakterem żądania poddanego pod osąd (por. uzasadnienie postanowienia SN z 15.06.2011r., V CZ 23/11, LEX nr 864028). W sprawie niniejszej występowały zagadnienia prawne o znacznym stopniu skomplikowania, o czym świadczy choćby fakt wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego przez wiele sądów . Nadto nadmienić trzeba, iż przekonanie strony o zasadności zajmowanego stanowiska, może przemawiać za nieobciążaniem jej kosztami przegranego procesu przed sądem pierwszej instancji (por. posiłkowo wyrok SA w Katowicach z 18.03.2014r., V Aca 797/13, LEX nr 1454484).
Wszystkie te okoliczności sprawiają, że – w ocenie Sądu – istnieją w sprawie niniejszej przesłanki do zastosowania dyspozycjiart.102 k.p.c.i odstąpienia od obciążania powodów kosztami zastępstwa procesowego.