Sąd Rejonowy w Olsztynie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 196/15
Data wyroku: 2015-08-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Kokoryn

Sygn. akt IV U 196/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 06 sierpnia 2015 r.
Sąd Rejonowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR Barbara Kokoryn

Protokolant:

st. sekr. sądowy Danuta Zakrzewska

po rozpoznaniu w dniu 05 sierpnia 2015 r. wO.
sprawyE. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z udziałem zainteresowanegoS. R.
o zasiłek chorobowy
na skutek odwołaniaE. R.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 09 lutego 2015 r. nr(...)

I
oddala odwołanie,

II
oddala wniosek odwołującej o zasądzenie kosztów postępowania.

Sygn. akt IV U 196/15

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO.decyzją z dnia 9 lutego 2015 roku znak:(...)– na podstawieart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa– odmówiłE. R.prawa do zasiłku chorobowego za okresy: od dnia 22.07.2013r. do dnia 13.09.2013r., od dnia 24.10.2013r. do dnia 20.10.2014r., od dnia 23.06.2014r. do dnia 19.12.2014r.
W uzasadnieniu decyzji ZUS O/O.wskazał, żeE. R.zgodnie z zaświadczeniem o czasowej niezdolności do pracy przebywała w wymienionych okresach na zwolnieniu lekarskim. W dniach 12.01-13.01.2015r. i 16.01.2015r., 20.01-22.01.2015r. przeprowadzono kontrolę prawidłowości wykorzystywania przez nią zwolnienia lekarskiego – w jej miejscu pracy. Komisja stwierdziła, że odwołującą wykonywała pracę, tj. czynności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w tym podpisywały faktury, umowy o pracę, świadectwa pracy (23.06.2014r., 28.08.2014r., 09.09.2014r.), listy płac i polisy ubezpieczeniowe.E. R.zwolnienie lekarskie wykorzystywała niezgodnie z jego przeznaczeniem.
Od powyższej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO.,E. R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła odwołanie do Sądu Rejonowego wO., IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, wskazując, że nie wykorzystywała zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem oraz, że organ naruszył przepisyart.84 ust.6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychw związku z pominięciem istotnego materiału dowodowego, zażądała prowadzenia dowodu z dokumentów przedłożonych.
W odpowiedzi na odwołanie -Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO.wniósł o jego oddalenie.
W uzasadnieniu podtrzymał argumenty, zaprezentowane w wydanej decyzji z dnia 9 lutego 2015 r. Organ rentowy powołał się na m.in. na definicję pracy zarobkowej osoby prowadzącej działalność gospodarczą, przez co rozumie się też wszelkie czynności, związane z prowadzeniem zakładu jako kierowanie zakładem, decydowanie o profilu działalności, przyjmowanie zleceń, podpisywania dokumentów lub nadzór nad pracownikami.

Sąd ustalił, co następuje:
E. R.ma lat 57. Jest z zawodu ekonomistą.
E. R.z mążem,S. R.zamieszkuje przyul. (...)(...), wD.. Pod tym samym adresem prowadzona jest działalność gospodarcza pod nazwą(...),s.c. (...),E. R.. Odwołująca prowadzi też punkty przyul. (...)wD.i przyul. (...)wO..
E. R.i jej mąż,S. R.prowadzą osobiście działalność gospodarczą. Odwołująca zatrudnia wieloletnich, ale i nowych pracowników. Zwykle odwołująca zajmowała się nadzorem nad pracownikami, czynnościami biurowymi i pracowniczymi, w tym podpisywaniem dokumentów, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej czy podpisywaniem umów i świadectw pracy. Nadzór nad pracownikami wykonywał równieżZ. P., który w okresach wyjazdów odwołującej i jej męża podejmował większość czynności związanych z obrotem dokumentów, sprawdzał czym pracownicy się zajmowali.Z. P.iA. G.przygotowywali dokumenty, obsługiwali klientów i zawierali umowy na wykonanie usług.K. O.iE. M.wykonują czynności na stolarni, byli uprawnieni do podpisywania faktur za dostarczane towary.E. B.w biurze wO.zajmuje się przygotowaniem projektów mebli, umów i faktur, które przekazujeZ. P.lubS. R..
Dokumenty były przekazywane dobiura (...), która zajmowała się ich księgowaniem i sporządzaniem dokumentacji pracowniczej. Płatności dokonywałS. R..
(przesłuchanie odwołującej –k.62v-63, zainteresowanego –k. 62v, przesłuchanie świadków:Z. P.-k.34-35, 50v-51v,A. G.-k.61v-62,K. O.-k.50v,E. B.–k.49v-50E. M.-k. 50-50v, dokumenty –k. 21-29)
E. R.cierpi na zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, miała skręcone kolano i uraz podudzia.
W okresie od dnia 22.07.2013r. do dnia 13.09.2013r., od dnia 24.10.2013r. do dnia 20.10.2014r., od dnia 23.06.2014r. do dnia 19.12.2014r. odwołująca przebywała na zwolnieniu lekarskim, wystawionym przez lekarza specjalisty ortopedii i traumatologii. W zaświadczeniu o czasowej niezdolności do pracy lekarz wpisywał symbol „2” we wskazaniach lekarskich, tj. „chory może chodzić”.
E. R.udzieliła pełnomocnictwa mężowi i szwagrowi,Z. P.do reprezentowania jej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie bieżących spraw podczas jej nieobecności oraz upoważniłaB. C.do reprezentowania jej przed ZUS. Sama jednak składała oświadczenia woli, dotyczące zatrudnienia pracowników, również w przypadku, gdy początkową rekrutację przeprowadzałZ. P.. Odwołująca zatrudniłaA. G.,K. O.. Podpisała świadectwo pracyR. W.,B. B.,P. G.. Podczas zwolnień lekarskich podpisywała listy płac i bardzo wiele faktur, opatrując je adnotacjami o treściach np.:„materiały/płyty/uchwyty/akcesoria do produkcji mebli przyjęto”, „materiały/listwy do montażu podłogi u klienta”, „opłacono ostrzenie pił”, opłacono naprawę komputerów”, „opłacono reklamę w kalejdoskopie reklamowym”, „materiały na potrzeby firmy”, „krzesła przyjęto do firmy”, „materiały wykorzystano przy remoncie biura”, „paliwo do samochodu służbowegoN.”oraz datami.

    (dowód: akta rentowe – zwolnienia lekarskie k:19-21, 24-25, 28,33, 35, 38, 42 dokumenty-k. 49, 51, 53,55, 57-91, 93- 301 w tomie dodatkowym do akt(...), zestawienie podpisanych dokumentów –k. 3 akt(...), k.  12-24 oraz w dokumentach w aktach IV U 195/15 z załącznikami  )

W dniach 12.01-13.01.2015r. i 16.01.2015r., 20.01-22.01.2015r. przeprowadzono kontrolę prawidłowości wykorzystywania przez nią zwolnienia lekarskiego.
OdwołującaE. R., zapoznając się z treścią sporządzonego przez kontrolujących - protokołu stwierdziła, że dokumenty były podpisywane na bieżąco, gdy były jej przynoszone.

    (dowód: akta rentowe – protokół z kontroli prawdziwości wykorzystywania zwolnień lekarskich k4,(...)i protokoły k.31-45 w tomie dodatkowym do akt(...), przesłuchanie odwołującej k:62v-63, podpisy-k.36)

Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieE. R.jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Pełnomocnik wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, a powołując się na art. 84 ust. 6 ustawy z dnia o systemie ubezpieczeń społecznych wskazał, że organ naruszył przepisy w związku z pominięciem istotnego materiału dowodowego. Jednocześnie podkreślić należy, że w myślart. 84 ust.6 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2015r., poz.121), jeżeli pobranie nienależnych świadczeń zostało spowodowane przekazaniem przez płatnika składek lub inny podmiot nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość, obowiązek zwrotu tych świadczeń wraz z odsetkami, o których mowa wust. 1, obciąża odpowiednio płatnika składek lub inny podmiot.
Na wstępie zatem należy wskazać, że cytowany przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, a pełnomocnik nie wskazał na czym miałoby polegać naruszenie przepisów w związku z pominięciem istotnego materiału dowodowego.
Sąd przeprowadził wszystkie dowody zaoferowane przez strony.
Odwołująca zażądała prowadzenia dowodu z dokumentów przedłożonych, do odwołania dokumentów nie złożyła. Na wezwanie Sądu złożyła dokumentację lekarską i zestawienie podpisów.
Sąd nie dał wiary odwołującej, gdyż jej wypowiedzi są nielogiczne, że tylko podpisywała dokumenty, nie zapoznawała się z nimi, że nie zatrudniała pracowników, nie podejmowała ostatecznej decyzji co do warunków ich zatrudnienia.
Wbrew twierdzeniom odwołująca ustalała warunki zaciągania nowych zobowiązań, nawet jeżeli w umowach o pracę czy umowie ubezpieczeniowej oświadczenia zostały sporządzone przez inną osobę, to odwołująca podejmowała decyzję co do ich treści. Adnotacje na fakturach wskazują, że klasyfikowała i kontrowała wydatki, uznając je za uzasadnione. Była na bieżąco poinformowana o działaniach przedsiębranych w ramach prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa.
Sąd dał wiarę przesłuchanym świadkom, gdyż wypowiadali się wiarygodnie i jasno odpowiadali na zadane pytania.
Sąd dał wiarę przedłożonym dokumentom, gdyż żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości.
Zakres sporu pomiędzy stronami sprowadzał się do ustalenia - czy ubezpieczona wykonywała w okresie jego orzeczonej niezdolności do pracy - pracę zarobkową lub inne czynności sprzeczne z celem udzielenia zwolnienia lekarskiego. Organ rentowy kwestionował jej prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 22.07.2013r. do dnia 13.09.2013r., od dnia 24.10.2013r. do dnia 20.10.2014r., od dnia 23.06.2014r. do dnia 19.12.2014r.
Zgodnie zart. 17 ust 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(Dz.U. z 2005r. Nr 31, poz. 267) -ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkowąlub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia - traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
Wskazać należy, iż zasiłek chorobowy jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, rekompensującym utratę zarobków na skutek choroby. Ryzyko ubezpieczeniowe, objęte ubezpieczeniem z tytułu choroby odnosi się do niemożliwości uzyskiwania dochodów w razie jego spełnienia. Zasiłek chorobowy przysługuje zatem tylko wówczas, gdy choroba uniemożliwia uzyskiwanie dochodu z pracy.
Sąd Najwyższy stwierdził, że pracą zarobkową, której wykonywanie w okresie orzeczonej niezdolności do pracy powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego na podstawieart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(jednolity tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267) - jest każda aktywność ludzka, zmierzająca do osiągnięcia zarobku, w tym pozarolnicza działalność gospodarcza, choćby nawet polegająca na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizmu przedsiębiorcy i zarazem pracownika, pozostającego na zwolnieniu lekarskim (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2005 r. I UK 370/04 OSNP 2005/21/342, OSP 2006/12/134).
Należy zgodzić się także z interpretacją pojęcia„pracy zarobkowej”- nie chodzi tu bowiem w szczególności o wykonywanie pracy podporządkowanej, czy zależności służbowej, co jest charakterystyczne dla stosunku pracy. Jest to„praca”w potocznym tego słowa znaczeniu, w tym także wykonywanie różnych czynności, na podstawie różnych stosunków prawnych o charakterze cywilnoprawnym, a także prowadzenie własnej działalności gospodarczej, samozatrudnienie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 1996 r. III AUr 388/96)
Na gruncie niniejszej sprawy, wskazać należy, że w spornym okresie odwołująca wykonywała pracę zarobkową, opatrując datami podpisywała na bieżąco wiele faktur, które z zakładu były jej przynoszone do domu znajdującego się w bezpośredniej bliskości pomieszczeń, w których prowadzona jest działalność gospodarcza. Odwołująca podejmowała też czynności związane z nawiązaniem i rozwiązaniem stosunku pracy z kilkoma pracownikami, podpisywała umowy o pracę i świadectwa pracy.
Trudno zatem podzielić twierdzenia odwołującej, która starała się wykazać, że nie zapoznawała się z dokumentami przynoszonymi jej z zakładu.
Sąd Najwyższy w wyroku  z dnia 15 czerwca 2007 r. II UK 223/06 stwierdził, iż  możliwość uznania, że nie dochodzi do utraty prawa do zasiłku chorobowego występuje tylko w razie podjęcia incydentalnej i wymuszonej okolicznościami aktywności zmierzającej do osiągnięcia zarobku w czasie pobierania tego zasiłku. Na gruncie niniejszej sprawy należy uznać, że odwołująca, która udzieliła pełnomocnictwa do reprezentowania jej przy czynnościach bieżących,Z. P., sama osobiście podejmowała czynności kontrolne nad prowadzeniem działalności, w tym klasyfikowała i uznawała za uzasadnione czynione wydatki. Świadczą o tym w szczególności adnotacje na fakturach o treściach np.:„materiały/płyty/uchwyty/akcesoria do produkcji mebli przyjęto”, „materiały/listwy do montażu podłogi u klienta”, „opłacono ostrzenie pił”, „opłacono naprawę komputerów”, „opłacono reklamę w kalejdoskopie reklamowym”, „materiały na potrzeby firmy”, „krzesła przyjęto do firmy”, „materiały wykorzystano przy remoncie biura”, „paliwo do samochodu służbowegoN.”.Wszystkie adnotacje zawierają daty w okresach, gdy odwołująca była na zwolnieniach lekarskich. W datach tych odwołująca wykonywała pracę zarobkową, gdyż nadzorowała prowadzoną działalność przedsiębiorstwa poprzez kontrolę wydatków.
Odwołująca składała także oświadczenia woli, dotyczące prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w zakresie podpisywania nowych zobowiązań, np. umów ubezpieczenia i umów o pracę. Nie widziała jednocześnie potrzeby udzielenia pełnomocnictwa innej osobie do wykonywania tych czynności. Wbrew stwierdzeniu odwołującej, żenie ma potrzeby ustanowienia pełnomocnika ds. pracowniczych, zawierania umów, wystawiania umów, wystawiania świadectw pracy, bo jest pełne zaufanie do panaP., (…a ona..) nie czuła potrzeby, aby kogoś takiego wyznaczać, (…gdyż..) traktowała to jako czynności formalno-prawne, składała pod nimi podpisy, (…a…) proces decyzyjny co do zawarcia umowy pozostawiała panuP., ostateczne decyzje co do prowadzonej działalności podejmowała sama lub z mężem, w tym podczas zwolnień lekarskich.Czynności takie są wykonywaniem pracy zarobkowej w rozumieniu wymienionych wyżej przepisów.
Mając na uwadze powyższe  - Sąd na podstawieart. 47714par. 1 kpcw związku zart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwaoddalił odwołanie (Dz.U z 2010, Nr 77, poz. 512 z późn.zm).
Z uwagi na oddalanie odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO., z dnia 09 lutego 2015 r. nr(...), na podstawieart. 98 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpcwniosek odwołującej, jako przegrywającej sprawę o zasądzenie kosztów postępowania, Sąd oddalił.
SSR Barbara Kokoryn