Sąd Rejonowy w Słupsku
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 212/15
Data wyroku: 2015-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Brywczyńska – Narkun

Sygn. akt III RC 212/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 października 2015r.
Sąd Rejonowy w Słupsku III Wydział Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym :
PrzewodniczącySSR Iwona Brywczyńska – Narkun
Protokolantst. sekr. sąd. Adrianna Rubaj
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015r. wS.
sprawy z powództwaM. D. (1)
przeciwkoG. D.iJ. D.
oalimenty

1
powództwo oddala,

2
nie obciąża powódkiM. D. (1)kosztami procesu.

Sygn. akt III RC 212/15

UZASADNIENIE
M. D. (1)pozwem z dnia 25 marca 2015r. domagała się zasądzenia od pozwanychJ. D.iG. D.(dziadków ojczystych powódki) tytułem alimentów kwoty po 225 zł miesięcznie od każdego z pozwanych.
W uzasadnieniu podniosła, że jej ojciecM. D. (2)– zobowiązany do alimentowania powódki na podstawie wyroku sądowego – od lutego 2015r. uchyla się od tego obowiązku, a egzekucja komornicza w tym zakresie okazała się bezskuteczna. Powódka wskazała, że jest uczennicą III klasy szkoły średniej, co wiąże się z wydatkami na zakup podręczników, odzieży, środków higieny osobistej i żywności, jak również kosztów związanych z wyjściem do kina, lub teatru, czy wykupem biletu miesięcznego. Dalej z uzasadnienia wynika, że powódka zamieszkuje wspólnie z matką i ojczymem w domu stanowiącym ich własność. Koszty eksploatacji domu to około 500 zł miesięcznie. Powódka dodała, że ojczym nie łoży na jej utrzymanie, oraz nie reguluje żadnych opłat związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, a jedynie kupuje żywność, z którego jednak powódka nie korzysta.M. D. (1)nadmieniła, że pozwani nie utrzymują z nią żadnych kontaktów i obecnie cały ciężar utrzymania powódki spoczywa jedynie na matce.
Pozwani – reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika – w odpowiedzi na pozew wnieśli o oddalenie powództwa w całości. Wskazali, na brak przesłanek zart. 132 k.r.o.– tj. powstania zobowiązania alimentacyjnego osoby w dalszej kolejności, albowiem ojciec powódki –M. D. (2)– przez cały okres alimentacji, łożył na jej utrzymanie. Alimenty przekazuje on systematycznie, choć w niewielkich – niższych niż zasądzone – kwotach. Nadto pozwani podnieśli, że oboje są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, leczącymi się na serce. Ich jedyny dochód stanowią emerytury w łącznej kwocie 3210,33 zł przy stałych wydatkach 2310,29 zł i w związku z czym do dyspozycji, pozostaje kwota 900 zł na wyżywienie, odzież, czy remonty.

Sąd ustalił, co następuje:

M. D. (1)pochodzi ze związkuD. K.iM. D. (2). W dniu 17 września 2014r. przed tutejszym sądem w sprawie III RC 529/14 powódka i jej ojciec zawarli ugodę, zgodnie z treścią której,M. D. (2)zobowiązał się do łożenia na utrzymanieM. D. (1)tytułem alimentów kwoty po 450 zł miesięcznie.
Ugodą zawartą przed mediatorem z dnia 19 sierpnia 2015r. matka powódki zobowiązała się do łożenia na utrzymanieM. D. (1)tytułem alimentów kwoty po 300 zł miesięcznie.
dowód: - akta sprawy III RC 529/14
- ugoda mediacyjna – k. 103
Powódka ma 19 lat. Nie ma problemów zdrowotnych. Jest uczennicą IV klasy dziennego Technikum Nr 3 wS.w zawodzie fototechnika. Programowy rok zakończenia nauki to 2016. Mieszka z matką, ojczymem oraz przyrodnim rodzeństwem w lokalu mieszkalnym wM.. Koszty eksploatacji mieszkania to łącznie kwota około 500 zł miesięcznie. Matka powódki zatrudniona jest w firmie wG.. Kupuje żywność dla całej rodziny i reguluje bieżące opłaty. Ojczym powódki także pracuje. Powódce nie są znane zarobki matki i ojczyma.
M. D. (1)przedłożyła kserokopie paragonów, z których wynika, że w okresie od maja 2014r. do stycznia 2015r. wydatkowała na odzież i obuwie sportowe łączną kwotę około 430 zł. Wnioskowała o alimenty z funduszu alimentacyjnego. Wniosku nie uwzględniono z uwagi na przekroczenie progu dochodowego o 30 zł.
dowód: - kserokopia paragonów – k. 7
- zaświadczenie ze szkoły – k. 104
- zeznaniaM. D. (1)– k. 105 verte - 106
PrzeciwkoM. D. (2)jako dłużnikowi toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie alimentów na rzecz powódki. Z informacji komornika wynika, że postępowanie egzekucyjne jest bezskuteczne. Na dzień 23 kwietnia 2015r.M. D. (2)zalegał z alimentami na kwotę 1587,66 zł. W bieżącym roku dłużnik wpłacał komornikowi następujące kwoty – w lutym – 100 zł, w marcu – 70 zł, a w kwietniu – 80 zł. Kwoty powyższe przesyłane są na konto matki powódki.M. D. (2)zarejestrowany jest, jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku.
Ojciec powódki ma 45 lat. Z zawodu jest ślusarzem – tokarzem, ale stałej pracy nie wykonuje od około 4-5 lat.M. D. (2)- jak podała pozwana - dorabia przy ogrodnictwie, zbiera runo leśne i uzyskuje z tego dochód 100-200 zł. Nie ma problemów zdrowotnych. Nie utrzymuje kontaktu z córką. Mieszka z pozwanymi i - co także wynika z zeznań pozwanej – jest na ich utrzymaniu. Użytkuje 8-letni samochód osobowy markiO. (...)(zakupiony około 2013r. roku). Właścicielami tego pojazdu są pozwani, którzy – jak podali – na jego zakup przeznaczyli wszystkie swoje oszczędności (około 12 000 – 13 000 zł). Autem tym wożeni są przez syna do lekarzy, lub dla ich wypoczynku. Koszty paliwa pokrywają pozwani.
dowód: - zaświadczenia komornika – k. 3, 5, 22
- zaświadczenie PUP wS.– k. 23
- dowody wpłat – k. 27, 100, 101
- zeznaniaM. D. (1)– k. 105 verte – 106
- zeznaniaG. D.– k. 106 i verte
- zeznaniaJ. D.– k. 106 verte - 107
PozwanyJ. D.ma 74 lata. Cierpi na nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążeniową, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc oraz cukrzycę typu II. Ma wstawiony rozrusznik serca. W lipcu, oraz wrześniu 2012r. był hospitalizowany w(...)szpitalu. Pozostaje pod stałą opieka lekarską. Leczy się prywatnie, na co wydaje 80-100 zł. Przyjmuje stale insulinę i leki, a ich koszt miesięczny to około 100 zł miesięcznie.
PozwanaG. D.ma 70 lat. Ma nadciśnienie i problemy z sercem (migotanie i trzepotanie przedsionków). W czerwcu i lipcu br. była z tego powodu kilkukrotnie hospitalizowana w(...)szpitalu. Podobnie jak mąż, ma wstawiony rozrusznik serca.
Przyjmuje stałe leki, których koszt to około 300 zł miesięcznie.
dowód: - zaświadczenia lekarskie – k. 24, 92, 93
- faktury i paragony za leki – k. 25, 26, 53, 54, 55, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 102
- karty informacyjne leczenia szpitalnego – k. 42, 43, 44, 45, 50, 51, 52, 86,
- informacja lekarska – k. 46-48, 88, 89-91
- zeznaniaG. D.– k. 106 i verte
- zeznaniaJ. D.– k. 106 verte - 107
Dochody pozwanych to emerytury – pozwanego w kwocie 1714,20 zł, a pozwanej w kwocie 1496,13 zł. Innych dochodów, nieruchomości, rzeczy wartościowych, ani oszczędności nie posiadają. Pozwany spłaca miesięcznie raty pożyczki w kwocie 109,94 zł.
dowód: - wydruki potwierdzenia wypłaty emerytur – k. 37-40
- wpłata raty – k. 56
- zeznaniaG. D.– k. 106 i verte
- zeznaniaJ. D.– k. 106 verte - 107
Pozwani oprócz synaM. D. (2), mają jeszcze dorosłą córkę (mieszkającą weW.), na rzecz, której około września 2015r. przenieśli własność (w zamian za dożywocie) swojego mieszkania. Pozwani prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Koszty utrzymania lokalu mieszkalnego wynoszą łącznie około 530-540 zł miesięcznie. Podatek od nieruchomości to 120 zł w skali roku.
dowód: - faktury VAT za media – k. 28, 34, 36
- dowody wpłat – k. 29, 30, 31, 32, 33, 35, 57
- zeznaniaG. D.– k. 106 i verte
- zeznaniaJ. D.– k. 106 verte - 107
Pozwani nie utrzymują kontaktów z powódką od kilku lat. Ostatnie prezenty na rzecz powódki przekazali, gdy była ona w szkole podstawowej. Jak podała pozwana - ojczym powódki nie życzył sobie, aby oni przyjeżdżali.
dowód: - zeznaniaM. D. (1)– k. 105 verte – 106
- zeznaniaG. D.– k. 106 i verte

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepisart. 133 par. 1 k.r.o.nakłada obowiązek alimentacyjny przede wszystkim na rodziców dziecka, stanowiąc, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba, że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Normalnie obowiązek ten wypełniają oboje rodzice, jeśli jednak jedno z nich nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, przechodzi on w całości na drugiego rodzica. Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku (art. 133 par. 2 k.r.o.). Dopiero, gdy strona dochodząca alimentów wykaże stan niedostatku, wejdzie w grę posiłkowy obowiązek krewnego dalszego, w danym przypadku dziadków ojczystych powódki (art. 129 par. 1 k.r.o.).
M. D. (1)– w ocenie Sądu – nie zdołała udowodnić, że uczynienie zadość obowiązkowi alimentacyjnemu od swojej matki jest niemożliwe, lub połączone z nadmiernymi trudnościami, lub, że powódka pozostaje w stanie niedostatku.
Po pierwsze wskazać należy, że istnieje dość rozpowszechniony, chociaż błędny pogląd, że obowiązek alimentacyjny wobec dziecka, w sytuacji, jeżeli rodzic nie wypełnia go - bo się uchyla - lub nie jest w stanie wypełnić swojego obowiązku alimentacyjnego, to powinni go w tym wyręczyć jego krewni i to w ustalonym co do rodzica zakresie, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Żądanie alimentów w kwocie po 225 zł od każdego z pozwanych, stanowi łączną kwotę 450 zł, tj. kwotę jaką powinien płacić ojciec powódki. Tymczasem stosownie do przepisówkodeksu rodzinnego i opiekuńczegoobowiązek ten przechodzi przede wszystkim na drugiego rodzica, w tym przypadku na matkę powódki. Gdyby zaś ta, nie mogła tego obowiązku w całości lub części wykonać, zobowiązani będą w tej samej kolejności dopiero dziadkowie i to obu linii, tj. linii ojczystej i macierzystej, przy czym ponieważ zobowiązanie ich nie jest solidarne, każdy z nich byłby zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych tylko w części odpowiadającej jego możliwościom zarobkowym i majątkowym.
Analizując przedmiotową sprawę uznać należy, że powódka niewątpliwie jest osobą uprawnioną do alimentacji, bowiem nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie – uczęszcza do dziennej szkoły średniej. Wprawdzie posiada już uprawnienia fotografa ale nie ma obecnie żadnego doświadczenia w pracy i nie dysponuje czasem, aby pracować, może co najwyżej próbować uzyskiwać jakiś, niestały dochód. Usprawiedliwione potrzeby powódki, są z pewnością duże, chociażby z tej przyczyny, że powódka jest młodą, uczącą się i dojeżdżającą do szkoły - kobietą. Z zebranego materiału dowodowego, tj. w szczególności z zeznań powódki, wynika, że nie ma ona problemów zdrowotnych, uczy się nieodpłatnie, nie ma innych dodatkowych zajęć, do szkoły dojeżdża z miejsca zamieszkania –M.– do miejsca nauki –S., przy czym czasami korzysta z samochodu matki. Nie ponosi żadnych kosztów utrzymania mieszkania. Powódka, zeznała również, że w okresie od maja 2014r. do stycznia 2015r. wydatkowała na odzież i obuwie sportowe łączną kwotę około 430 zł, a także, że jej matka i ojczym pracują, oraz że matka kupuje żywność dla całej rodziny i reguluje bieżące opłaty, z matką zawarła ugodę alimentacyjną przed mediatorem na kwotę 300 zł, a uczyniła to, bo chce się usamodzielnić. Ojciec powódki faktycznie nie łoży na jej utrzymanie w zakresie ustalonym w ugodzie sądowej (450 zł miesięcznie). Przekazuje jedynie niewielkie kwoty - po kilkadziesiąt złotych miesięcznie - co można odczytać w dwojaki sposób, albo, jako faktyczny skutek braku możliwości majątkowych i zarobkowych, albo – co zdaniem sądu jest bardziej prawdopodobne – celowe działaniaM. D. (2), zmierzające do uchronienia się w przyszłości, przed zarzutami przestępstwa „nie alimentacji”. Sąd skłania się ku drugiej wersji, biorąc chociażby pod uwagę zachowanie sięM. D. (2), który do stycznia 2015 r. realizował alimenty w ustalonej w ugodzie – kwocie, chociaż nie miał stałej pracy, a po uzyskaniu informacji, że córka wystąpiła na drogę postępowania egzekucyjnego, przyszedł do powódki, do szkoły i „rzucił jej pismem w twarz”. Sąd nie ocenia takiego zachowania, jakkolwiek istnieje podejrzenie, że fakt złożenia wniosku do komornika, wpłynął na zaprzestanie płacenia pełnej kwoty alimentów przez ojca powódki, który - jak podnosili pozwani -nie pracując, był w stanie wywiązywać się z ustalonego przed sądem zakresu zobowiązania alimentacyjnego.
Należy wskazać, również, że ojczym powódki z pewnością łoży, jeżeli nie bezpośrednio to pośrednio, na utrzymanie pasierbicy, przekazując chociażby swojej żonie (a matce powódki) środki na bieżące utrzymanie, które – co oczywiste – pożytkowane są także na potrzebyM. D. (1). Zarówno matka, jak i ojczym powódki pracują i osiągają stałe dochody. Okoliczność, że powódka chciałaby – jak wynika z jej zeznań (k. 105 verte) prowadzić własne (odrębne) gospodarstwo domowe, samo przez się – nie przesądza o zasadności ustalenia alimentów od dziadków, skoro powódka zamieszkuje wspólnie z matką i ojczymem i – co wysoce nieprawdopodobne nie ma - jak sama wskazała w pozwie - możliwości korzystania z zakupionej w rodzinie żywności, w szczególności, że żywność tę zapewnia matka powódki. O tym, żeM. D. (1)nie znajduje się w niedostatku, świadczy również fakt, żeM. D. (1), starając się o uzyskanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, uwagi na przekroczenie progu dochodowego o 30 zł nie otrzymała tego świadczenia. Ów próg w br. to 725 zł na osobę w rodzinie, co by znaczyło, żeM. D. (1)przekracza próg niedostatku. Zdaniem sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że powódka nie ma trudności z utrzymaniem się na minimalnym poziomie, a co za tym idzie nie znajduje się w niedostatku.
Mając powyższe na uwadze, sąd powództwo oddalił, co uczynił w punkcie 1 wyroku.
Ocena, czy i w jakim stopniu strona wygrała, lub przegrała sprawę, powinna być dokonana przez porównanie roszczeń dochodzonych z ostatecznie uwzględnionymi. Powódka przegrała, a pozwani wygrali proces. Na koszty procesu składają się m.in. koszty zastępstwa prawnego. Strona pozwana reprezentowana była przez radcę prawnego, który wniósł o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych kosztów według norm przepisanych. Mimo powyższego sąd kierując się zasadą słuszności, wyrażoną w treściart. 102 k.p.c.– w szczególności ze względu na fakt, iż powódka jest uczennicą, nie obciążył jej kosztami procesu, o czym orzekł jak w punkcie 2 wyroku.