Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1154/14
Data wyroku: 2015-02-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Mariusz Broda, Ewa Piątkowska-Bidas, Rafał Adamczyk
Słowa kluczowe: Uwłaszczenie, Gospodarstwo Rolne
Podstawa prawna: art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia  26.10.1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. nr 27 , poz. 250) w zw. z art. 4 ustawy z dnia 26.03.1982r. o zmianie ustawy kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. nr 11, poz. 87);, § ust. 1 ust. 2 pkt 2 w zw. z  §2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.11.1964r. w sprawie przenoszenia własności  nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich  nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw  rolnych (Dz.U. z 1970r.  poz. 199), art. 30 i następne ustawy z dnia 31.01.1961r. o planowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 7 poz. 47)

Sygn. akt II Ca 1154/14

POSTANOWIENIE
Dnia 5 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:SSO Mariusz Broda (spr.)
Sędziowie:SSO Ewa Piątkowska-Bidas
SSO Rafał Adamczyk
Protokolant: st. prot. sąd. Iwona Cierpikowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy
z wnioskuR. M.
z udziałemJ. M.,A. D., GminyO., Skarbu Państwa - Starosty(...),H. G.,D. M.
iM. M.
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego
na skutek apelacji uczestnika GminyO.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim
z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt I Ns 1366/11
postanawia:zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie I (pierwszym) i oddalić wniosek.
sygn. akt 1154/14

UZASADNIENIE
W postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Ostrowcu świętokrzyskimR. M.wniósł o stwierdzenie, żeA. M.iH. M.z dniem 4.11.1971r. stali się z mocy prawa współwłaścicielami nieruchomości rolnej położonej wO.przyul. (...), o pow. 0,1212 ha oznaczonej nr ew.(...).
Uczestnik GminaO.wniosła o oddalenie wniosku z uwagi na fakt , że na skutek decyzji lokalizacyjnej szczegółowo opisanej w piśmie z dnia 16.07.2012r. (k. 56-59) przedmiotowa nieruchomość utraciła charakter rolny , a skoro tak , to jej własności nie można było uzyskać w drodzeustawy z dnia 26.10.1971 o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
Postanowieniem z dnia 16.06.2014r. Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim , w jego pkt. 1 , stwierdził , żeA. M.iH. M.z dniem 4.11.1971r. stali się z mocy prawa współwłaścicielami nieruchomości rolnej położonej wO.przyul. (...), o pow. 0,1212 ha oznaczonej nr ew.(...). Podstawy faktyczne i prawne takiego rozstrzygnięcia przedstawił w pisemnym uzasadnieniu (k.295-300) , stwierdzając w szczególności, że decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej wO.z dnia 11.06.1971r. znak(...)o lokalizacji szczegółowej magazynu meblowego, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie , skoro , jak uczestniczka sama przyznaje , magazyn ten powstał na wiosnę 1972r. , a w tej sprawie badany jest stan na datę 4.11. 1971r. i ewentualne późniejsze zmiany w faktycznym korzystaniu z nieruchomości nie mają znaczenia dla uznania , czy w tej dacie nieruchomość miała charakter rolny , tym bardziej , że jak wynika z zeznańH. G.mimo posiadania przez nią i męża wiedzy o wydaniu tej decyzji lokalizacyjnej nie zaprzestali oni posiadania przedmiotowej nieruchomości, nadal wykorzystując ją rolniczo.
Postanowienie w części dotyczącej pkt. 1 zaskarżył uczestnik – GminaO., zarzucając naruszenie:
1/ przepisów prawa materialnego, tj. przepisówart. 1 ustawy z dnia 26.10.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych(Dz. U Nr 27, poz. 250, z późn. zm. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 26.03.1982 r. o zmianieustawy kodeks cywilnyoraz uchyleniuustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych(Dz.U. Nr 11, poz. 81 z późn. zm.) oraz § ust. 1 ust. 2 pkt 2 w zw. z §2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada(...). w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz.U. z 1970r. poz. 199) – poprzez ich błędną wykładnię przez Sąd I instancji polegającą na uznaniu, że przedmiotowe nieruchomości podlegają przepisom u.r.w.g.r. oraz że spełnione zostały przesłanki prawne do uwłaszczeniaA.iH.małż.M.– na podstawie tych przepisów;
2/ przepisów postępowania tj.art. 233 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 kpcpoprzez przekroczenie przez Sąd I instancji granic swobodnej oceny materiału dowodowego, tj. uznanie, że w jego świetle, a zwłaszcza w kontekście decyzji administracyjnej Nr 102/71Prezydium z dnia 11 czerwca 197 Ir. Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium(...)wO.Św. znak:(...), ustalającej lokalizację szczegółową magazynu meblowego wO.Przy u1.(...), że przedmiotowe nieruchomości (dz. nr(...)i(...)) nie utraciły – na datę 4 listopada 1971r. – statusu nieruchomości rolnych, co w efekcie doprowadziło do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego.
Wobec powyższego apelująca wniosła o: zmianę zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej pkt. 1 i oddalenie wniosku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania ; zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika – GminyO.Św. kosztów postępowania – kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy, zważył, co następuje:
Apelacja okazała się zasadna.
Rację ma skarżąca , o ile zarzuca nieprawidłowe zidentyfikowanie przez Sąd I instancji charakteru przedmiotowej nieruchomości, co determinowało wadliwość zaskarżonego postanowienia. Wbrew stanowisku wyrażonemu w jego uzasadnieniu istniały podstawy faktyczne i prawne , by stwierdzić , że w dacie 4.11.1971r. nie była to już nieruchomość rolna.
Niespornie w dniu 11.06.1971r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej wO.– Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury wydałodecyzję nr (...)– znak(...), w której na podstawieart. 30 i 31 ustawy z dnia 31.01.1961r. o planowaniu przestrzennym(Dz.U. nr 7 , poz. 47) i zarządzenia Ministra Budownictwa ,(...)z dnia 20.05.1966r. w sprawie ustalenia lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych i stref ochronnych oraz wyrażenia zgody na zmianę sposobu wykorzystania terenu (MP nr 25 , poz. 129 oraz w oparciu o plan ogólny zagospodarowania terenu zatwierdzony w dniu 1.03.1971r. uchwałą nr(...), ustalono lokalizację szczegółową magazynu meblowego na terenie położonym wO.przyul. (...), oznaczonym na mapie stanowiącym integralną część tej decyzji literami(...). Decyzja ta ma charakter ostateczny , a działki o nr ew.(...)i(...)niewątpliwie zostały objęte jej treścią, na co wskazuje wymieniona w niej mapa. W aktach postępowania , poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia – na k. 112 znajduje się jedynie kserokopia w/w decyzji, natomiast na k. 15-17 akt sprawy o sygn. INs 698/13 Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim znajduje się odpis wskazanej decyzji wraz z mapą (oryginał decyzji znajduje się także w aktach księgi wieczystej KI1O/00008834/1). Z tego względu Sąd Okręgowy dopuścił z urzędu dowód z tych dokumentów na okoliczność identyfikacji przedmiotowej nieruchomości. Dokumentom tym Sąd Okręgowy dał wiarę w całości. Mają one charakter urzędowy w rozumieniuart. 244 § 1 kpc, a więc korzystają z domniemania pochodzenia od organu , który je wystawił oraz domniemania poświadczenia za zgodność z prawdą tego , co zostało w nich stwierdzone. Ponadto nikt w postępowaniu przed Sądem I instancji nie kwestionował treści decyzji i tożsamości przedmiotowej nieruchomości z tą , której dotyczy także w/w decyzja.
Skoro przedmiotem wskazanej wyżej decyzji , wydanej na podstawieart. 30i następnychustawy z dnia 31.01.1961r. o planowaniu przestrzennym(Dz.U. nr 7 poz. 47) była szczegółowa lokalizacja inwestycji budowalnej , to uwzględniając treść§ 1 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.11.1964r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych , znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych(Dz.U. z dnia 9.04.1983r.) , należało dojść do wniosku , że nieruchomość stanowiąca działki o nr ew.(...)i(...)straciła charakter rolny, który miała niewątliwie wcześniej , skoro w szczególności łącznie z pozostałymi nieruchomościami jakimi władali wówczas poprzednicy prawni wnioskodawcy spełniała obowiązującą wówczas normę obszarową – 20 arów (§ 1 ust. 3 w/w Rozporządzenia). Tej treści pogląd, o utracie charakteru nieruchomości rolnej znajduje potwierdzenie także w utrwalonym orzecznictwie (p. m.in. uchwała SN z dnia 17.05.1967r. , IIICZP 36/67, OSNC 1968/2/16, Lex nr 621). Ugruntowana pozostaje i ta teza ,że dla zdefiniowania nieruchomości rolnej o jakiej mowa w ustawie z dnia 26.10.1971r. – o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych trzeba każdorazowo sięgać do pojęcia gospodarstwa rolnego oraz kryteriów zaliczenia nieruchomości jako wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego istniejących w obowiązującym wówczas w/w już Rozporządzeniu z dnia 28.11.1964r. , w szczególności jego § 1 i 2 (p. m.in. postanowienie SN z dnia 24.09.2008r. , IICSK 119/08, Lex nr 470011). W tym stanie rzeczy nie ulega żadnej wątpliwości , że działki o nr ew.(...)i(...)w dacie 4.11.1971r. nie miały już charakteru rolnego , bo utraciły go w dacie wydania w/w ostatecznej decyzji administracyjnej. Zatem badanie stanu władania opisaną we wniosku nieruchomością w dacie 4.11.1971r. było bezprzedmiotowe, skoro wówczas nie miała ona charakteru rolnego w rozumieniuart. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26.10.1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych(Dz.U. nr 27 , poz. 250) w zw. z art. 4 ustawy z dnia 26.03.1982r. o zmianieustawy kodeks cywilnyoraz o uchyleniuustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych(Dz.U. nr 11, poz. 87), a tym samym nie mogła podlegać „uwłaszczeniu”.
Wobec powyższego , wyrażony przez Sąd Rejonowy pogląd , jakoby w/w decyzja „lokalizacyjna” nie miała w sprawie żadnego znaczenia , okazał się wadliwy, skoro nie uwzględniał tego , że w konsekwencji eliminowała ona rolny charakter przedmiotowej nieruchomości.
W tym stanie rzeczy na podstawieart. 386 §1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpcSąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek.
(...)